Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2298/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 w zw. z  art. 119  pkt 3 i  art. 120
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Łukasz Trochym, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K., T. L., M. L., A. L. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 lipca 2022 r. nr DNI.rn.625.98.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku B. K. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik T. L., M. L. i A. L. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r. nr SPN-VI.7511.12.2019.MB2, postanowieniem z 20 lipca 2022 r. nr DNI.rn.625.98.2022 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

B. K. 10 czerwca 2022 r. złożyła, wraz z odwołaniem od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r. nr SPN-VI.75l1.12.2019.MB2, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podniosła, że jej pełnomocnik r.pr. A. K. poinformowała ją 24 maja 2022 r. o otrzymaniu decyzji organu I instancji. Jednocześnie odmówiła sporządzenia odwołania oraz przekazała dokumentację związaną z prowadzeniem sprawy. B. K. zamierzała sporządzić odwołanie, jednakże uniemożliwiła jej to choroba w dniach od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r. W tym też okresie B. K. była niezdolna do pracy, co potwierdza dołączone do wniosku zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA wystawione 30 maja 2022 r. W związku z zaistniałą sytuacją wnioskodawczyni stwierdziła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z 20 lipca 2022 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa).

Zdaniem Ministra w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt występowania w postępowaniu toczącym się zarówno przed organem I instancji, jak i obecnie, profesjonalnego pełnomocnika - r.pr. A. K. , która zgodnie z treścią pełnomocnictw znajdujących się w aktach sprawy reprezentuje B. K. , T. L. , M. L. i A. L. .

Decyzja organu I instancji z 29 kwietnia 2022 r. została doręczona pełnomocnikowi 19 maja 2022 r. i zgodnie z pouczeniem w niej zawartym prawo wniesienia odwołania służyło stronom w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Zatem do 2 czerwca 2022 r. Do tej daty, tj. do 2 czerwca 2022 r. pełnomocnik stron mógł wnieść skutecznie odwołanie, czego jednakże nie uczynił.

B. K. w swoim wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji podniosła, że pełnomocnik odmówił sporządzenia odwołania i przekazał jej dokumentację związaną ze sprawą. Okoliczności te w żaden sposób nie zostały przez wnioskodawcę potwierdzone. Brak chociażby dokumentu, z którego wynikałoby odwołanie pełnomocnictwa przez mocodawcę, czy też zrzeczenie się pełnomocnictwa przez pełnomocnika, skutkujące wygaśnięciem pełnomocnictwa. Nie zostało to również zgłoszone ustnie do protokołu. Wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do organu dopiero z chwilą uzyskania wiedzy o tym fakcie przez organ. Oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa powinno być złożone organowi w formie pisemnej lub zgłoszone ustnie do protokołu. Oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę musi być jednak jednoznaczne i stanowcze. Nie można zatem domniemywać wypowiedzenia pełnomocnictwa na tej podstawie, że strona samodzielnie dokonuje od któregoś momentu czynności procesowych. Nie można również domniemywać wycofania pełnomocnictwa z mającego charakter informacyjny pisma zawierającego aktualizację danych adresowych, będącego w swej istocie wypełnieniem obowiązku, o jakim mowa w art. 41 § 1 kpa, tj. zawiadamiania organu administracji publicznej przez stronę o każdej zmianie swojego adresu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 14 lutego 2018 r. sygn. akt IV S/V120 987/17; wyrok WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 985/17).

Nie została dołączona także opinia prawna sporządzona przez pełnomocnika, z której wynikałaby niezasadność wnoszenia odwołania. Zgodnie z przepisami dotyczącymi pełnomocników, zawartymi w Kodeksie cywilnym, które to przepisy należy posiłkowo stosować, w postępowaniu administracyjnym w kwestiach nieuregulowanych w tym zakresie przez kpa pełnomocnik działa w imieniu i na rzecz mocodawcy. Czynności prawne dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania pociągają za sobą skutki prawne bezpośrednio dla umocowanego.

Minister stwierdził zatem, że niewniesienie odwołania przez pełnomocnika występującego w niniejszej sprawie w przewidzianym do tego terminie odnosi bezpośredni skutek dla jego mocodawców.

Odnosząc się jednakże do argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu organ odwoławczy zauważył, że z załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego wynika, że w okresie od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r. B. K. była niezdolna do pracy. W zaświadczeniu tym ponadto zawarte jest wskazanie lekarskie, że chora powinna leżeć. Wnioskodawczyni twierdzi, że choroba przebiegała z bardzo wysoką gorączką, trudnościami w mówieniu, bardzo silnym bólem głowy i złym samopoczuciem.

Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej. Wskazuje się, że nie każda choroba uzasadnia uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu. Zainteresowany podmiot musi uprawdopodobnić, że dla zachowania terminu korzystanie ze zwolnienia lekarskiego było okolicznością nie do przezwyciężenia, mimo dopełnienia reguł należytej staranności. To z kolei wymaga wskazania konkretnych faktów, które mogłyby przemawiać za tym, że rodzaj choroby, jej przebieg, czy też zalecenia medyczne dotyczące leczenia uniemożliwiły dokonanie wskazanej czynności procesowej oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (por. wyrok NSA z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3170/19).

Niewątpliwie wskazania lekarskie dotyczące leżenia chorej, uniemożliwiły jej w okresie zwolnienia chorobowego osobiste dotarcie na pocztę i wysłanie w ten sposób odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi, tj. do 2 czerwca 2022 r. Jednakże strona w żaden sposób nie wskazała braku możliwości wysłania odwołania w inny sposób jak, np. przez konto ePUAP, czy też braku możliwości skorzystania z pomocy innych osób w dokonaniu czynności związanej ze złożeniem odwołania.

Z ustaleń dokonanych przez organ ll instancji wynika, że adresem zameldowania wnioskodawczyni, będącym jednocześnie adresem do doręczeń, jest również adres zameldowania jej małżonka. Jednakże nie tylko małżonek mógł pomóc wnioskodawczyni w złożeniu odwołania, mogły to też zrobić inne osoby.

Ponadto wnioskodawczyni w żaden sposób nie uprawdopodobniła swoich twierdzeń na temat przebiegu choroby, która - jak twierdzi - uniemożliwiła jej sporządzenie odwołania. Organ w świetle zasady prawdy obiektywnej jest zobowiązany do zgromadzenia i wyjaśnienia całokształtu stanu faktycznego sprawy, jednakże nie ciąży na nim jednocześnie bezwzględny obowiązek dbałości o interesy strony, kiedy to wyłącznie od postawy strony zależy realizacja przysługujących jej uprawnień procesowych. Skoro więc to na stronie ciąży obowiązek wskazania okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem właściwego terminu, to nie można wymagać od organu, aby ten za wszelką cenę dociekał od strony rzeczy, które ona sama powinna przedstawić organowi na poparcie swojego żądania. Nie jest to bowiem rolą organu. Ten ma przede wszystkim ocenić, czy w świetle przedstawionego materiału takie żądanie jest zasadne, czy też nie (por. wyrok WSA w Łodzi z 5 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 777/21).

Warunkiem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest, zgodnie z art. 58 § 1 kpa, uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminowi, jak się jednolicie przyjmuje, zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe, z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. A. Golęba (w:) Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 427; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 397-399).

W ocenie Ministra, w realiach niniejszej sprawy, należało stwierdzić, że wnioskodawczyni nie spełniła wymogu zawartego w art. 58 § 1 kpa i nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym uchybienie terminu do złożenia odwołania nie nastąpiło wskutek przeszkody niemożliwej do usunięcia nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, lecz było wynikiem niedołożenia przez nią należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej należycie o swoje interesy, tj. z użyciem miernika powszechnie wymaganej staranności.

Od postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 lipca 2022 r. B. K. , T. L. , M. L. , A. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 kpa polegające na wybiórczym zebraniu materiału dowodowego w sprawie, w szczególności w przypadku uznania przez organ, że zwolnienie ZUS ZLA dołączone do odwołania skarżących z 9 czerwca 2022 r. niewystarczająco uprawdopodobniało brak winy skarżącej B. K. w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ powinien podjąć działania niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości, co do okoliczności powoływanych przez stronę składającą wniosek o przywrócenie terminu; 2) art. 8 kpa polegające na naruszeniu przez organ zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez ograniczenie się przez organ do powierzchownej oceny zaświadczenia ZUS ZLA; 3) art. 9 kpa polegające na naruszeniu przez organ zasady udzielania informacji, w tym w szczególności zaniechania poinformowania skarżących jakich okoliczności dotyczących choroby skarżącej B. K. organ potrzebuje do uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu; 4) art. 58 kpa polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu skutkującym uznaniem, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanką braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, mimo że skarżąca B. K. w sposób niebudzący wątpliwości uprawdopodobniła, że w okresie od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r., z powodu nagłej choroby, nie była w stanie wnieść odwołania; 5) art. 86 kpa polegające na zaniechaniu przesłuchania skarżącej B. K. w charakterze strony w celu wyjaśnienia okoliczności związanych z jej chorobą w okresie od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r., w szczególności w celu ustalenia okoliczności, czy choroba w sposób obiektywny uniemożliwiła sporządzenie przez nią odwołania (rozumianego jako rezultat pracy intelektualnej) oraz uniemożliwiła wysłanie go (przez co skarżąca rozumie szereg czynności technicznych. Wobec powyższego skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego z 23 sierpnia 2022 r. na okoliczność stanu zdrowia skarżącej B. K. w okresie od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r., braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; 4) rozpoznanie sprawy po przeprowadzeniu rozprawy w trybie zdalnym z udziałem pełnomocnika.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Poza sporem jest to, że w postępowaniu administracyjnym B. K. , T. L. , M. L. , A. L. byli reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego A. K..

B. K. w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu oświadczyła, że decyzję Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżących odebrała 19 maja 2022 r., ale odmówiła sporządzenia odwołania i przekazała jej 24 maja 2022 r. dokumentację sprawy. 14-dniowy termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa) upłynął 2 czerwca 2022 r.

Z akt sprawy nie wynika zaś, że radca prawny A. K. wypowiedziała B. K. bądź T. L. , M. L. , czy A. L. pełnomocnictwo w związku z odmową udzielenia pomocy prawnej (art. 22 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych – Dz.U. z 2022 r. poz. 1166). Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza, że pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu A. K. zostało odwołane przez mocodawców (art. 101 § 1 Kodeksu cywilnego). Na takie okoliczności nie wskazano we wniosku o przywrócenie terminu, czy w skardze.

Odwołanie B. K. sporządziła 9 czerwca 2022 r. Podanie to wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniosła w imieniu własnym oraz pozostałych wnioskodawców za pośrednictwem poczty 10 czerwca 2022 r.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu B. K. podała, że chorowała w okresie od 30 maja 2022 r. do 3 czerwca 2022 r. Wskazała, że w okresie choroby była niezdolna do pracy i choroba uniemożliwiła jej sporządzenie i wniesienie odwołania. Oświadczyła, że choroba przebiegała z bardzo wysoką gorączką, trudnościami w mówieniu, bardzo silnym bólem głowy i ogólnym złym samopoczuciem. Choroba uniemożliwiała skoncentrowanie się na treści decyzji i opracowanie odwołania.

Przebytą chorobę dokumentuje zaświadczenie lekarskie wystawione 30 maja 2022 r. Ze wskazań lekarskich wynika, że osoba chora powinna leżeć. Numer statystyczny choroby nie został wpisany w zaświadczeniu. Z dołączonego do skargi zaświadczenia lekarskiego z 23 sierpnia 2022 r. (sporządzonego przez tego samego lekarza specjalistę medycyny rodzinnej) wynika, że B. K. zgłosiła się do NZOZ we W. (POZ) z objawami infekcji - gorączka, bóle głowy, kaszel, zaburzenia koncentracji związane z chorobą. Autor zaświadczenia stwierdził, że w czasie choroby udział B. K. w czynnościach procesowych był niemożliwy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności rację należało przyznać Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w niniejszej sprawie B. K. działająca w imieniu własnym i jako pełnomocnik T. L., M. L. , A. L. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r., czego wymagał art. 58 § 1 kpa.

Po pierwsze z akt sprawy nie wynika, aby radca prawny A. K. wypowiedziała pełnomocnictwo osobom wnoszącym odwołanie w związku z odmową świadczenia pomocy prawnej, czy że pełnomocnictwo to zostało odwołane przez skarżących. Takich okoliczności nie potwierdzili skarżący.

Zatem należało przyjąć, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania radca prawny A. K. reprezentowała skarżących i wobec tego okoliczności dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania mogły odnosić się do osoby pełnomocnika.

Gdyby przyjąć, że B. K. otrzymała od pełnomocnika informację o niepodjęciu czynności sporządzenia odwołania i przez to skutecznie wypowiedziała mocodawcom pełnomocnictwo w związku z odmową świadczenia pomocy prawnej, to i w tej sytuacji B. K. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r. nastąpiło bez jej winy.

Sąd zdaje sobie sprawę, że osoba, która przechodzi infekcję górnych dróg oddechowych (wirusową, bakteryjną), z zaleceniem leżenia, ma ograniczone możliwości psychofizyczne i nie może osobiście brać udziału w jakichkolwiek czynnościach procesowych takich jak: stawienie się osobiste w siedzibie organu celem złożenia wyjaśnień (art. 50 § 1 w zw. z art. 52 kpa), udział w rozprawie administracyjnej (art. 95 kpa), udział w przesłuchaniu w charakterze strony (art. 86 kpa).

Jednak doświadczenie życiowe i zasady logicznego rozumowania wskazują, że osoba taka, pozostająca w domu, przyjmująca określonego rodzaju leki (np. przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, wykrztuśne, itd.) i niewymagająca wzmożonej opieki medycznej (np. szpitalnej), uzyskuje poprawę stanu zdrowia, łagodniej przechodzi objawy choroby. Mimo infekcji taka osoba jest osłabiona, ale jest przytomna, samodzielnie wykonuje czynności higieniczne, przyjmuje napoje, posiłki, komunikuje się z członkami rodziny.

Z doświadczenia życiowego, zasad logicznego rozumowania i okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, że B. K. – obiektywnie rzecz biorąc - nie miała możliwości sporządzenia odwołania.

Trafnie zauważył Minister, że aby sporządzić odwołanie wystarczy na piśmie wyrazić niezadowolenie z treści decyzji. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia (art. 128 kpa). Zatem opracowanie odwołania nie wymaga długotrwałego i złożonego wysiłku intelektualnego. B. K. zna ogólne zasady sporządzania podań, co wynika z treści wniosku z 30 maja 2019 r., którego była autorem.

B. K. nie uprawdopodobniła, że w czasie choroby nie miała możliwości skontaktowania się (np. telefonicznie) z radcą prawnym A. K. , aby uzyskać wiedzę, kiedy upływa termin do wniesienia odwołania, jak sporządzić odwołanie, w jaki sposób może być wniesione.

Zgodzić należało się z Ministrem, że B. K. miała możliwość posłużenia się inną osobą, żeby sporządzić i złożyć odwołanie.

B. K. przy sporządzeniu i wniesieniu odwołania mogła skorzystać z pomocy kilku osób, których przymioty osobiste gwarantowały dokonanie tych czynności. Z ogólnie dostępnych danych niewymagających przeprowadzenia dowodu (art. 106 § 4 ppsa) wynika, że mąż skarżącej H. K. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "[...] " H. K. . Siedziba prowadzenia działalności jest zarejestrowana pod adresem: W. ul. [...] , a więc pod adresem zamieszkania B. K. (www.wyszukiwarkaregon.stat.gov.pl). Taką osobą jest niewątpliwie strona postępowania administracyjnego brat B. K. M. L. , który zasiada we władzach [...] sp. z o.o. z siedzibą we W. nr KRS [...] (www.ekrs.ms.gov.pl). B. K. mogła też skorzystać z pomocy strony postępowania administracyjnego matki T. L., która w toku postępowania administracyjnego wnosiła w piśmie z 15 września 2021 r. ponaglenie do Wojewody Mazowieckiego. Poza tym B. K. mogła skorzystać z pomocy W. K. , któremu w niedalekiej przeszłości (15 lutego 2022 r.) udzielała pełnomocnictwa szczególnego.

Z powyższego wynika, że skarżąca, mimo choroby, miała możliwość komunikowania się z osobami trzecimi. Mimo to, nie skorzystała z możliwości uzyskania od profesjonalnego pełnomocnika wiedzy odnośnie reguł sporządzania i wnoszenia odwołania, samodzielnego sporządzenia odwołania w czasie przed chorobą (po 24 maja 2022 r., a przed 30 maja 2022 r.) i w czasie choroby, czy też posłużenia się w czasie choroby inną osobą przy sporządzeniu i wniesieniu odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 29 kwietnia 2022 r.

Rację mają skarżący, że – co do zasady - choroba może być okolicznością, która pozwala na uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Jednak skarżący pomijają to, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że osoba chora musi znajdować się w takiej sytuacji, że podczas nagłej choroby nie miała możliwości posłużenia się domownikiem lub pełnomocnikiem, aby ten nadał przesyłkę na poczcie (por. wyrok NSA z 22 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2267/11).

Tymczasem ta ostatnia sytuacja (brak możliwości posłużenia się inną osobą) nie wystąpiła w niniejszej sprawie.

Skarżący pomijają to, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu (por. wyrok NSA z 11 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 353/10; wyrok NSA z 22 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2267/11; wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1599/12; wyrok NSA z 9 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3170/19).

Odnosząc się do eksponowanych w skardze zarzutów naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego Sąd zwraca uwagę, że organ nie kwestionował tego, że choroba B. K. miała charakter nagły i że miała wpływ na jej stan psychofizyczny – niezdolność do pracy zarobkowej, konieczność leżenia. Jednak infekcje górnych dróg oddechowych o stosunkowo krótkotrwałym przebiegu, gdy w stosunku do danej osoby wdrożono jedynie leczenie ambulatoryjne w miejscu zamieszkania, nie uniemożliwiają prowadzenia przez daną osobę jakiejkolwiek aktywności życiowej. Każdy dorosły człowiek miewa infekcje. Taki stan, co oczywiste, utrudnia funkcjonowanie. Z doświadczenia życiowego i zasad logicznego rozumowania wynika, że osoby chore na tego typu choroby, pozostające w domu, załatwiają codzienne sprawy. W społeczeństwie funkcjonują osoby samotne oraz osoby samotnie wychowujące dzieci, które w czasie choroby, nie mogąc opuścić miejsca zamieszkania, załatwiają swoje bieżące, życiowe sprawy, komunikują się z otoczeniem (rodziną, pracodawcą, placówką zdrowia) za pomocą powszechnie dostępnych komunikatorów (telefon, poczta elektroniczna, komunikatory i platformy internetowe).

Zdaniem Sądu przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony w trybie art. 86 kpa celem ustalenia, czy choroba uniemożliwiała B. K. sporządzenie i wniesienie odwołania nie doprowadziłoby do ustalenia tzw. prawdy obiektywnej. Trzeba wskazać, że B. K. jest bezpośrednio zainteresowana w korzystnym załatwieniu jej wniosku o przywrócenie terminu. Poza tym przesłuchanie miałoby dotyczyć jej osobistego odczuwania stanu chorobowego, co z natury jest nieweryfikowalne w sposób obiektywny. Każdy człowiek odczuwa swój stan chorobowy inaczej. Różne osoby odczuwają objawy chorobowe w mniej lub bardziej uciążliwy sposób. To zależy od cech osobniczych. Zatem B. K. nie mogłaby być uznana za obiektywne źródło dowodowe.

Zdaniem Sądu decydujące znaczenie dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu miały obiektywne kryteria pozwalające na uznanie, że stan zdrowia B. K. umożliwiał jej sporządzenie odwołania, czy też posłużenie się inną osobą celem sporządzenia i wniesienia odwołania. Okoliczności tego rodzaju dadzą się wywieść ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dla obiektywnej oceny stanu psychofizycznego B. K. w kontekście opisanych wyżej okoliczności znaczenie miało to, że: 1) B. K. nie była osobą w podeszłym wieku (55 lat), 2) źródłem choroby była infekcja górnych dróg oddechowych (świadczą o tym objawy stwierdzone przez lekarza), 3) choroba nie miała ciężkiego przebiegu, skoro B. K. była w stanie udać się po pomoc lekarską do placówki POZ (przy ul. [...]) znajdującej się poza jej miejscem zamieszkania (przy ul. [...]), 4) choroba trwała stosunkowo krótko (zwolnienie lekarskie wystawiono na okres 5 dni), 5) zalecenie lekarskie dotyczące leżenia w miejscu zamieszkania świadczy o tym, że B. K. nie wymagała wzmożonej opieki medycznej, czy specjalistycznych bądź wysokospecjalistycznych świadczeń zdrowotnych (leczenia szpitalnego całodziennego lub całodobowego) i że jej stan nie wskazywał na nagłe (zagrażające zdrowiu lub życiu) pogorszenie stanu zdrowia, wymagające podjęcia czynności ratowniczych w miejscu zamieszkania bądź w siedzibie szpitalnego oddziału ratunkowego.

Jeżeli chodzi o zarzut niepoinformowania stron w trybie art. 9 kpa o tym, jakich okoliczności dotyczących choroby B. K. organ potrzebuje do uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu Sąd stwierdza, że art. 9 kpa nakłada na organ obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na prawa i obowiązki stron postępowania. Skoro B. K. złożyła wniosek o przywrócenie terminu zawierający argumentację na temat okoliczności przemawiających – jej zdaniem – za brakiem winy w uchybieniu terminu, w tym dotyczące: okresu poprzedzającego wystąpienie choroby, okresu choroby i przebiegu choroby, a dodatkowo załączyła druk ZUS ZLA zaświadczenia lekarskiego, to organ dysponował dostatecznym materiałem dowodowym, aby ocenić zasadność wniosku o przywrócenie terminu.

Wobec tego przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowych dowodów na okoliczność złego stanu zdrowia i niemożności sporządzenia i wniesienia odwołania niewymagającego znacznego nakładu pracy umysłowej było niecelowe.

Biorąc to wszystko pod uwagę i uznając zarzuty skargi za nieskuteczne Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.