Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2281/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 par.1 pkt 8, art. 6 par.1, 14,
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku [...] Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca), na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nr [...] i nr [...], obejmujących należności z tytułu podatku o towarów i usług za okres 04-12/2012, w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. Podstawę prawną wystawienia w/w tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...].

W celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) dalej: u.p.e.a. zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2015 r. o nr od [...] I do [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] S.A. w W., [...] Banku S.A. w W. oraz [...] Bank [...] S.A. w K.. Powyższe zawiadomienia o zajęciu dłużnicy zajętej wierzytelności odebrali w dniu 15 grudnia 2015 r. Skarżąca zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami w/w tytułów wykonawczych odebrała w dniu 29 grudnia 2015 r.

Jednocześnie, zawiadomieniami z dnia [...] grudnia 2015 r., wydanymi na podstawie art. 89 § 1u.p.e.a., nr [...] skierowanym do [...] Sp. z o.o., nr [...] skierowanym do [...] Sp. z o.o. oraz nr [...] skierowanymi do [...] Sp. z o.o., organ egzekucyjny dokonał zajęcia innych wierzytelności. Skarżąca w/w zawiadomienia odebrała w dniu 29 grudnia 2015 r.

2. Skarżąca wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], nr [...] i [...].

Prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych pomimo, iż Skarżąca pismem z dnia 23 listopada 2015 r. wniosła o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012 r., wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], co przemawia za uznaniem, iż Skarżąca nie uchyla się od regulowania wskazanej należności;

- art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, iż w niniejszej sprawie dopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie objętym tytułami wykonawczymi z dnia [...] grudnia 2015 r., pomijając przy tym fakt, iż Skarżąca posiada nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, wynikającą ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 r.;

- art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie wobec Skarżącej nadmiernie uciążliwego środka egzekucyjnego, niewspółmiernego i nieadekwatnego do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci zajęcia rachunku bankowego.

3. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w W., nie uznał zarzutów Skarżącej złożonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...],[...] i [...].

4. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, zaś powołana przez Skarżącą okoliczność ubiegania się o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012 r., wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], pozostaje bez wpływu na tok niniejszego postępowania,

- art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, iż w niniejszej sprawie dopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie objętym tytułami wykonawczymi z dnia [...] grudnia 2015 r., pomijając przy tym fakt, iż Skarżąca posiada nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, wynikającą ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 r.,

- art. 33 § 1 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż zastosowany wobec Skarżącej środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie jest najbardziej uciążliwym środkiem, pomijając przy tym, iż zastosowany środek spowodował całkowitą blokadę w funkcjonowaniu firmy, co w konsekwencji może doprowadzić do postawienia Skarżącej w stan upadłości.

5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: DIS) postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Ustosunkowując się do zarzutów zażalenia DIS wskazał, że w jego ocenie okoliczność złożenia przez Skarżącą wniosku o udzielenie ulgi w płatności zobowiązania w postaci odroczenia płatności nie wywołuje żadnego wpływu na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. DIS podkreślił, że organ nie dysponował możliwością rezygnacji z wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a następnie samej egzekucji z uwagi na podnoszoną przez Skarżącą okoliczność związaną ze złożeniem wniosku o zastosowanie ulgi, bowiem nie skutkowała ona odpadnięciem podstawy prawnej egzekucji.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu zażalenia, w którym Skarżąca wskazuje na konieczność zaliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł, wynikającej ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 r. na poczet dochodzonych zaległości, w oparciu o art. 76 § 1, w związku z art. 76b Ordynacji podatkowej, DIS zauważył, że w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r., złożonej drogą elektroniczną w dniu 23 września 2015 r. w/w nadwyżka wykazana została jako kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Skarżąca nie wystąpiła natomiast o zwrot podatku.

DIS podkreślił, że organ podatkowy nie ma żadnej możliwości prawnej i faktycznej, aby uzyskać zaspokojenie z "kwoty do przeniesienia". DIS nie zgodził się z twierdzeniem Skarżącej, że dochodzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych obowiązki powinny wygasnąć w związku z zaliczeniem na ich poczet nadwyżki podatku od towarów i usług wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2015 r. DIS wskazał też, że niesłuszny jest zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunków bankowych.

6. Skarżąca nie zgadzając się z postanowieniem DIS złożyła skargę do Sądu. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a., poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, zaś powołana przez Skarżącą okoliczność ubiegania się o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012 r. wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r., nr [...], pozostaje bez wpływu na tok niniejszego postępowania;

- art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, iż w niniejszej sprawie dopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie objętym tytułami wykonawczymi z dnia [...] grudnia 2015 r., pomijając przy tym, iż Skarżąca posiada nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] złotych wynikającą ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 r.;

- art. 33 § 1 ust. 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż zastosowany wobec Skarżącej środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie jest najbardziej uciążliwym środkiem, pomijając przy tym, iż zastosowany środek spowodował całkowitą blokadę w funkcjonowaniu firmy, co w konsekwencji może doprowadzić do postawienia Skarżącej w stan upadłości.

Skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji oraz przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła też o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

7. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

2. Na wstępie – odnosząc się do charakteru postępowania egzekucyjnego – wskazać należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest procedurą, w ramach której mają zostać skonkretyzowane prawa lub obowiązki strony, wynikające z przepisów prawa materialnego. Taka konkretyzacja ma bowiem miejsce na etapie wcześniejszym, określanym jako postępowanie jurysdykcyjne. Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, zaś jego celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Organ egzekucyjny ma ograniczone możliwości badania sprawy, jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do zagadnień, związanych z samym wykonaniem aktu administracyjnego albo brakiem możliwości jego wykonania. Nie ma natomiast umocowania, aby sięgać "wstecz" i badać prawidłowość sposobu, w jaki w fazie jurysdykcyjnej skonkretyzowano prawa i obowiązki strony. Nie może zatem odnosić się do zagadnień, związanych z ustaleniami faktycznymi i zastosowaniem do nich przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla organu egzekucyjnego jest wykonywany akt administracyjny. Dopóki znajduje się on w obrocie prawnym, organ prowadzący egzekucję jest nim związany. W żadnym wypadku nie może samodzielnie dokonywać jego weryfikacji. To ograniczenie kognicji znalazło wyraz w art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym [tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2016 r. II FSK 1138/14, opubl.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl].

3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ egzekucyjny art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a. - poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środków egzekucyjnych, zaś powołana przez Skarżącą okoliczność ubiegania się o odroczenie terminu płatności zaległości w podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2012 r. wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia [...] czerwca 2015 r., utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r., pozostaje bez wpływu na tok niniejszego postępowania – Sąd uznał że nie jest on zasadny.

Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 2 i 6 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in.: odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera definicji niedopuszczalności egzekucji. Jak podkreśla się w piśmiennictwie niedopuszczalność egzekucji zachodzić może ze względów podmiotowych lub przedmiotowych. Ze względów przedmiotowych wystąpi wtedy, gdy dany obowiązek jest wykonywany w trybie egzekucji sądowej, gdy wynika z decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym, gdy jego podstawą jest decyzja nieostateczna niepodlegająca natychmiastowemu wykonaniu. Niedopuszczalność podmiotową wprowadza art. 14 u.p.e.a., wyłączając spod egzekucji osoby korzystające z przywilejów lub immunitetów dyplomatycznych, które nie podlegają orzecznictwu polskich organów administracji publicznej.

Żadna z tych okoliczności nie wystąpiła w sprawie. Spółka nie należy do podmiotów wymienionych w art. 14 u.p.e.a.; do przedmiotowych zaległości zastosowanie ma droga egzekucji administracyjnej, zobowiązania objęte tytułem wykonawczym wynikają z prawidłowo doręczonej ostatecznej decyzji wymiarowej. Ponadto w momencie wszczęcia egzekucji nie została wydana decyzja dot. odroczenia terminu wykonania obowiązku ani rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. Rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, że okoliczność złożenia przez Skarżącą wniosku o udzielenie ulgi w płatności zobowiązania, w postaci odroczenia płatności, nie wstrzymuje wykonalności zobowiązania podatkowego ani nie ma żadnego wpływu na wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Nie wystąpił także brak wymagalności obowiązku z innego powodu.

Podkreślić należy, że regulowanie zobowiązań podatkowych w VAT odbywa się poprzez samo-obliczanie podatku. Podatnik ma obowiązek w związku z zajściem okoliczności wskazanych w ustawie podatkowej, bez wezwania organu podatkowego, obliczyć podatek za okres rozliczeniowy i we właściwym czasie zadeklarować go oraz wpłacić należność do urzędu skarbowego.

Zgodnie z art. 6. § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zastosowany w art. 6 § 1 u.p.e.a. zwrot "powinien" oznacza "ma obowiązek", a "uchylanie się od wykonania obowiązku" to niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym - nie wywiązanie się z niego w terminie płatności. W przypadku wszczęcia przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, wierzyciel/organ egzekucyjny może odstąpić od podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny (na przykład obawa bezskuteczności egzekucji w wypadku zwłoki w jej wszczęciu), ale nie ma prawnego obowiązku odstąpienia od podjęcia takich czynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r. sygn.II FSK 1957/10, opubl. LEX nr 745716). Naczelnik U.S. miał zatem prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne.

Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 1 u.p.e.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, iż w niniejszej sprawie dopuszczalne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie objętym tytułami wykonawczymi z dnia [...] grudnia 2015 r., pomijając przy tym, iż spółka posiadała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] złotych wynikającą ze złożonej deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2015 r.

Stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W. w tej kwestii także jest prawidłowe. Jeżeli w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r., złożonej drogą elektroniczną w dniu 23 września 2015 r. nadwyżka podatku naliczonego wykazana została jako kwota do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a Skarżąca nie wystąpiła o zwrot bezpośredni podatku, to organ nie mógł dokonać zaliczenia tej kwoty na poczet zaległości. Kwota do przeniesienia nie stanowi bowiem nadpłaty w rozumieniu art. 72 i nast. O.p. Jak wynika z treści art. 76b. § 1 O.p. przepisy art. 76, art. 76a, art. 77b, art. 79 i art. 80 stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Zaliczenie, o którym mowa w art. 76a § 2 pkt 1, następuje odpowiednio z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku lub korekty takiej deklaracji. Skarżąca takiej korekty nie złożyła.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 33 § 1 ust. 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez uznanie, iż zastosowany wobec Skarżącej środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego nie jest najbardziej uciążliwym środkiem z pominięciem, iż zastosowany środek spowodował całkowitą blokadę w funkcjonowaniu firmy, co w konsekwencji może doprowadzić do postawienia Skarżącej w stan upadłości.

Rozpatrując w tym zakresie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 wskazać należy na treść art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. W przypadku egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. Tak więc zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny dokonuje egzekucji należności pieniężnej: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 204 r., sygn. akt I SA/Gl 953/13, dostępne: CBOSA).

Sąd stwierdza, że uwzględniając okoliczności rozpoznawanej sprawy, zastosowany środek egzekucyjny nie może być kwalifikowany jako zbyt uciążliwy i dolegliwy. Zatem podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Warto przy tym zaznaczyć, że zawsze czynności egzekucyjne będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Jeśli środek był zbyt uciążliwy to zobowiązana spółka winna była wskazać inny składnik majątkowy. Tymczasem Skarżąca nie przedstawiła praw majątkowych lub rzeczy, z których możliwe byłoby zaspokojenie należności. Organowi egzekucyjnemu znane były zaś rachunki bankowe Spółki. Działanie organu ocenić należy zatem jako prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania. Wybór środków był w rozpoznawanej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do zaspokojenia zobowiązań o charakterze pieniężnym o znacznej wysokości. Zasadnie w tych okolicznościach organ spośród przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. wybrał m.in. te, które najlepiej realizowały zakładany cel, tj. zajęcie rachunków bankowych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy oraz z uwagi na przytoczone powyżej przepisy za prawidłowe należy uznać tezy przyjęte przez organy administracyjne obu instancji, że - wbrew zarzutowi opartemu na art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. - zajęć rachunków bankowych skarżącej dokonanych z uwzględnieniem prawidłowego zrealizowania zasady celowości postępowania, nie można uznać jako zastosowanie zbyt uciążliwych środków zabezpieczających.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2016 r., II FSK 1069/14, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę.

Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, iż Spółka zdaje się pomijać okoliczność, że egzekucja zobowiązań pieniężnych, jest z definicji uciążliwa. Postępowanie egzekucyjne z istoty swej wiąże się z pojawieniem pewnych dolegliwości dla zobowiązanego. W postępowaniu tym ingerencja w swobodę działalności gospodarczej i w prawo do swobodnego dysponowania pieniędzmi, w tym tymi zgromadzonymi na rachunku bankowym, jest dopuszczalna i znajduje oparcie w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślenia wymaga, iż aby organ mógł zastosować najmniej uciążliwy środek, musi mieć w tym zakresie wybór; nie stanowiło takiego wyboru wskazanie na kwotę nadwyżki podatku naliczonego do przeniesienia wynikającej z deklaracji VAT 7 za sierpień 2015 r. bez złożenia korekty tej deklaracji z wykazanym zwrotem podatku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2016 r., II FSK 2631/14, CBOSA).

Reasumując dotychczasowe rozważania, ponieważ zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, a nadto Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętego kontrolą aktu, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił