Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1237/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 32 art. 35
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 par. 57 par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. S. i B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] roku inwestor – C. C., zwróciła się do Starosty K. o wydanie pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako budowa budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną oraz budynku garażowo-gospodarczego na działce nr [...],[...] i [...] w K. przy ul. [...].

Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie, o czym zawiadomił wnioskodawcę oraz pozostałe strony pismem z dnia [...] roku. W toku tego postępowania, pismem z dnia [...] r. obecnie skarżący B. i S. S. (właściciele sąsiedniej nieruchomości – działki nr [...] i [...]) sprzeciwili się realizacji wnioskowanego zamierzenia. Wskazali, że projekt budowlany przewiduje obiekty, które utrudnią im korzystanie z własnych zabudowań zgodnie z ich przeznaczeniem i dotychczasową funkcją. Dodatkowo lokalizacja i parametry techniczne przewidzianych obiektów są niezgodne z przepisami prawa budowlanego. Zastrzeżenia do złożonego wniosku i projektu budowlanego wnieśli także inni uczestnicy postępowania – M. G. i H. G.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Starosta K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ stwierdził kompletność i zgodność z przepisami złożonej przez inwestora dokumentacji. Wskazał dodatkowo, że do projektu dołączono opinię techniczną, w której projektanci specjalności konstrukcyjno-budowlanej stwierdzili brak zagrożeń dla istniejących na sąsiednich działkach budynków oraz analizę zacieniania nieruchomości, wykonaną przez projektanta specjalności architektonicznej, w której wykazano spełnienie wymagań co do odpowiedniego nasłonecznienia budynku przesłanianego. Organ stwierdził także, że wnioskowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu Śródmieścia K. zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. (Dz.Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli obecnie skarżący. Zarzucili, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez zbadania przez organ projektu budowlanego pod kątem zgodności zastosowanych rozwiązań architektonicznych z przepisami technicznymi oraz zasadami wiedzy technicznej oraz bez przeprowadzenia analizy, w jaki sposób projektowana inwestycja utrudni lub wykluczy przyszłe inwestycje na nieruchomości skarżących. Zarzucili ponadto naruszenie § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) poprzez zatwierdzenie projektu przewidującego lokalizację budynku wzdłuż granicy, gdzie ściana budynku nowoprojektowanego wykracza poza ścianę budynku już istniejącego; naruszenie § 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia poprzez zatwierdzenie projektu przewidującego miejsce na pojemniki i kontenery na odpady stałe w odległości mniejszej niż 10m od okien i drzwi do budynków oraz 3m od granicy działki; naruszenie § 57 ust. 1 oraz § 60 ust. 1 powołanego rozporządzenia poprzez ponadnormatywne ograniczenie dostępu światła do pokoi mieszkalnych; naruszenie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Wskazując na powyższe zarzuty wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził zasadność oceny projektu i złożonych przez inwestora dokumentów w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz zgodność planowanej inwestycji z zapisami planu miejscowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie wynikają gabaryty budynku projektowanego w stosunku do istniejącego, ani też zakres przylegania ścian. Załączona do projektu analiza zacienienia wskazuje, że spełnione zostaną warunki z § 60 ust. 2 powołanego rozporządzenia. To właśnie ten przepis znajdzie zastosowanie z uwagi na lokalizację inwestycji w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej. Nie znajduje w sprawie zastosowania przepis § 23 ust. 1 rozporządzenia, albowiem miejsca na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych zostały przewidziane w wyodrębnionych pomieszczeniach budynku. Organ odwoławczy nie dopatrzył się również naruszenia interesu osób trzecich w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

W skardze do Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, mającym wpływ na treść zaskarżonej decyzji. W ich ocenie doszło do naruszenia art. 15 kpa poprzez dokonanie po raz pierwszy w toku postępowania merytorycznej oceny zgodności projektu z przepisami prawa; art. 7 i art. 77 kpa poprzez pominięcie w okoliczności, że skarżący zamieszkują pomieszczenie na parterze, podczas gdy analiza zacienienia dotyczy piętra; art. 84 § 1 poprzez zaniechanie powołania dowodu z opinii biegłego na okoliczność dostępu światła słonecznego w sytuacji przyjęcia jako dowodu analizy sporządzonej na zlecenie inwestora w sposób powierzchowny, pozbawionej precyzyjnych wyliczeń; art. 107 § 1 i 2 w zw. z art. 140 kpa poprzez pominięcie w treści uzasadnienia podnoszonych przez skarżących zarzutów jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Ponadto skarżący powtórzyli sformułowane w odwołaniu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności § 12 ust. 4 pkt 2, § 57 ust. 1, § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz art. 5 ust. 8 i 9 Prawa budowlanego. Wskazane zarzuty zostały przez skarżących obszernie uzasadnione z powołaniem się na przepisy prawa i orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania organ o tyle uznał go za bezzasadny, gdyż i tak w postępowaniu odwoławczym ponownie rozpoznał sprawę. Z kolei w odniesieniu do postulatu powołania biegłego na okoliczność zacienienia, organ stwierdził, że przepisy prawa nie nakładają takiego obowiązku, a złożona do akt analiza sporządzona przez uprawnionego architekta nie budzi wątpliwości.

Na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że okno w ich budynku od strony granicy z działką inwestora (południowa ściana przybudówki) jest usytuowane w odległości mniejszej niż 3m od granicy działki, a sprawa w tym przedmiocie jest przedmiotem skargi do Sądu na decyzję organu nadzoru budowlanego. Ustalono, że sprawa ta zawisła pod sygn. akt II SA/Gl 386/08 i wyznaczony został termin rozprawy. W związku z tym Sąd postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. akt II SA/Gl 386/08. Wyrokiem z dnia 8 października 2008 r. Sąd oddalił skargę w tamtej sprawie, a wyrok ten stał się prawomocny z dniem 8 listopada 2008 r. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008 r. podjęto zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i powołał się na wydane już po wniesieniu skargi orzeczenie WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 752/06, które w jego ocenie koresponduje z niniejszą sprawą. Z kolei pismem z dnia [...] r. skarżący przedstawili swoje stanowisko w sprawie w aspekcie osobistych odczuć i emocji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem.

Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy. Okoliczności spełnienia przez inwestora przesłanek z art. 32 ust. 4 są bezsporne, natomiast w ocenie skarżących organy w sposób błędny dokonały weryfikacji projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Na wstępie odnieść się jednak przyjdzie do tych zarzutów skarżących, które dotyczą naruszenia procedury administracyjnej. Nie sposób podzielić zarzutu skarżących naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Zarzut ten jak się wydaje skarżący wywodzą z faktu pominięcia przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji tego organu merytorycznej oceny przedłożonego projektu budowlanego. Taka sytuacja nie stanowi o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania. Może co najwyżej uzasadniać dalszy zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 107 kpa w zakresie braków w uzasadnieniu decyzji. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przejawia się tym, że na skutek odwołania organ drugiej instancji ponownie rozpoznaje sprawę w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i dokonuje jego oceny we własnym zakresie, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 136 lub art. 138 § 2 kpa. Wadliwe, a w zasadzie niepełne uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie stanowi przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy. Powoływane przez skarżących w skardze obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej wymienione w art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego zostały spełnione poprzez badanie złożonych dokumentów i projektu budowlanego w zakresie określonym art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 77 kpa również nie zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób wystarczający pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia. W szczególności wynikały z niego gabaryty planowanej inwestycji i jej usytuowanie w stosunku do działki i zabudowań skarżących. Również w ocenie Sądu sporządzona przez W. D. analiza zacieniania spełnia stawiane jej wymagania. W szczególności sporządzona została przez osobę uprawnioną i obrazuje dostęp światła dziennego do sąsiedniej nieruchomości w sposób pozwalający na dokonanie oceny zacienienia w świetle warunków technicznych. Organy nie miały w tej sytuacji podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Jeżeli w ocenie skarżących sporządzona analiza była nierzetelna lub wadliwa merytorycznie, to należało to wykazać poprzez np. sporządzenie konkurencyjnej analizy lub wskazanie konkretnych wadliwych parametrów tej, znajdującej się w aktach sprawy. Wskazywany przez skarżących art. 24 kpa nie znajduje zastosowania w stosunku do projektanta w procesie inwestycyjnym.

Wreszcie podzielić należy po części zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 1 i 3 kpa. Istotnie bowiem uzasadnienie decyzji nie zawiera odniesienia do stawianych w toku postępowania zarzutów skarżących. To jednak naruszenie w ocenie Sądu pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności odnieść się przyjdzie do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Prawa budowlanego. Odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej jest wytyczone przepisami w sprawie warunków technicznych oraz przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie przesłanki do takiego a nie innego usytuowania planowanego budynku zostały spełnione, o czym szerzej w dalszej części uzasadnienia. Z kolei jeśli chodzi o poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, to zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ocena tej okoliczności dokonywana jest w kontekście spełnienia przez inwestora warunków wynikających z przepisów prawa budowlanego. O ile warunki te zostają spełnione, o tyle nie można mówić o naruszeniu interesu osób trzecich. Sąd zauważa, że niejednokrotnie może dojść do ograniczenia komfortu korzystania z nieruchomości w dotychczasowym zakresie, trzeba jednak mieć na uwadze, że wynikającą z Prawa budowlanego zasadę poszanowania interesu osób trzecich należy pogodzić z zasadą swobody zabudowania własnej nieruchomości wynikającą z art. 4 Prawa budowlanego. W takim ujęciu prawidłowym jest dokonywanie oceny realizacji tych zasad jedynie w oparciu o kryterium zgodności z przepisami prawa.

Analizując zarzuty naruszenia warunków technicznych stwierdzić przyjdzie, że również i one nie zasługują na uwzględnienie.

Jeżeli chodzi o możliwość sytuowania budynków w granicy z działką sąsiednią, to regulacje w tym przedmiocie zawarte są w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Kwestionowana przez skarżących zgodność planowanej lokalizacji z zapisem § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przyznać wprawdzie przyjdzie, że gdyby ten przepis miał zastosowanie, to istotnie rozważenia wymagałaby kwestia interpretacji użytego w nim sformułowania "(...) bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany (...)". Tymczasem w rozpatrywanej sprawie możliwość sytuowania budynku w granicy działki wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 9 ust. 2 pkt 3.a uchwały RM w K. z dnia [...] r.). To oznacza, że zastosowanie w kwestii możliwości takiego sytuowania znajdzie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W przeciwieństwie do zapisu § 12 ust. 4 pkt 2, zapis ust. 3 pkt 1 nie uzależnia możliwości sytuowania budynku w granicy od istnienia ściany na działce sąsiedniej, ani też od jej gabarytów. Brak jest także wymogów co do wzajemnego stosunku wielkości ściany powstającej do już istniejącej.

Odnosząc się do zarzutu ponadnormatywnego ograniczenia czasu nasłonecznienia, to zwrócić należy uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdzie § 60 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepis ten dopuszcza ograniczenie ogólnych wymagań (§ 60 ust. 1) co najmniej do jednego pokoju, a w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej (a za taką należy uznać zabudowę w pierzei ul. [...]) dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 h. Znajdująca się w aktach analiza pozwala stwierdzić, że te warunki zostaną spełnione. Podnoszona przez skarżących kwestia, iż użytkują oni na potrzeby mieszkalne pokój znajdujący się na parterze budynku, w świetle przywołanych unormowań pozostać musi bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Brak jest bowiem takiego przepisu prawa materialnego, który w mieszkaniu wielopokojowym dawałby ochronę dla dowolnie wskazanego przez zainteresowanych pomieszczenia. Z kolei zarzut naruszenia § 57 ust. 1 rozporządzenia nie znajduje uzasadnienia wobec spełnienia warunków z § 13.

Na marginesie w tym miejscu zauważyć przyjdzie, że w stosunku do jedynego okna, jakie znajduje się w budynku skarżących od strony działki, na której realizowana ma być sporna inwestycja, przesądzona została konieczność jego likwidacji (sprawa zakończona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 8 października 2008 r. – sygn. akt II SA/Gl 386/08). To źródło dostępu światła nie może zatem w ogóle korzystać z ochrony prawnej.

Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).