Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1225/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 3 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 243 ust. 6, art. 224 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 84, art. 124 par. 2, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66
journal: Dz.U. 2004 nr 79 poz 737
law: Konwencja o udzielaniu patentów europejskich (Konwencja o patencie europejskim), sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r.,  zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji  Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami  stanowiącymi jej integralną część.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek P, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi V. (Francja) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej Urząd Patentowy, organ) postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] działając na podstawie art. 245 ust. 1 i 3 oraz art. 243 ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013r., poz. 1410 – dalej p.w.p.) utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2014r. odmawiające stwierdzenia zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty za szósty rok ochrony patentu oznaczonego numerem [...].

Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2012r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek V. z siedzibą w C., Francja – uprawnionego do patentu oznaczonego numerem [...] – o stwierdzenie, na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p., zawieszenia biegu terminu na uiszczenie opłaty za szósty rok ochrony. W uzasadnieniu wniosku uprawniony wskazał, że wystąpiły nadzwyczajne okoliczności tj. awaria systemu komputerowego połączona z chorobą pracownika odpowiedzialnego za wnoszenie opłat we francuskiej kancelarii nadzorującej opłaty za kolejne okresy ochrony. W skutek tych wydarzeń francuski pełnomocnik nie wiedział o instrukcji od uprawnionego do wniesienia opłaty. Dopiero w dniu [...] lipca 2012r. zorientowano się że upłynął końcowy termin do wniesienia opłaty i poinformowano o tym polskiego pełnomocnika.

W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku postanowieniem z dnia [...] września 2004r. Urząd Patentowy odmówił stwierdzenia zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty za szósty rok ochrony patentu oznaczonego numerem [...]. Urząd w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że uprawniony nie wykazał, by wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, gdyż w zakresie nadzoru nad terminowym uiszczaniem opłat uprawniony korzystał z usług profesjonalnego podmiotu, od którego w wykonywaniu powierzonych mu czynności wymaga się należytej staranności w stopniu podwyższonym. Zdaniem Urzędu Patentowego za nadzwyczajne okoliczności nie można uznać bliżej niesprecyzowanego błędu informatycznego, który uniemożliwił spółce prowadzącej obsługę rocznych opłat patentowych uprawnionego (spółka A.) umieszczenie sprawy patentu europejskiego w prowadzonym wykazie płatności. Zdaniem organu podmiot prowadzący profesjonalną obsługę powinien zapewnić właściwy poziom weryfikacji i skuteczne działanie inwestycyjne w przypadku stwierdzenia uchybień, gdyż nawet dla przeciętnego użytkownika komputera oczywistym jest, że systemy informatyczne mogą ulec awarii. Urząd zauważył również, odwołując się do argumentacji zawartej we wniosku, że wątpliwości co do terminu zlecenia płatności za szósty rok ochrony patentu pojawiły się [...] czerwca 2012r., tj. na 20 dni przed upływem ostatecznego terminu na wniesienie opłaty. Zauważył przy tym również, że czynności zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości ograniczyły się do jednorazowej korespondencji mailowej między pracownikami francuskiej firmy A., która w skutek awarii nie dotarła do adresata. Brak odpowiedzi na w/w maila nie spowodował jednak żadnych dalszych czynności interwencyjnych. Organ wskazał również, że awaria w dostępie do Internetu na którą wskazuje skarżący (awaria w firmie obsługującej skrzynki mailowe spółki A.) nie stała, na przeszkodzie wyjaśnienia stwierdzonych nieścisłości/ wątpliwości za pomocą innych środków komunikacji.

Uprawniony pismem z dnia [...] października 2014r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 , 80, 84 k.p.a. a także art. 8, 11, 124 § 2 , 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 224 ust.2 p.w.p. w związku z art. 66 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich oraz art. 243 ust. 6 p.w.p. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie zawieszenia biegu terminu na wniesienie opłaty za ochronę przedmiotowego patentu, podkreślając, że zaistniałe uchybienie było konsekwencją ciągu zdarzeń, w śród których kluczowe znaczenie miały dwie przyczyny, tj. awaria sytemu komputerowego oraz choroba osoby odpowiedzialnej za przywrócenie systemu. Przyczyny te łącznie były zdaniem uprawnionego, zdarzeniami trudnymi do przewidzenia, które winny być określone mianem "siły wyższej".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. (o numerze wskazanym na wstępie) utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2014r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki wymagane do zastosowania art. 243 ust. 6 p.w.p., jak również, iż zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy są niezasadne. Wskazał przy tym, że przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu postępowania z powodu siły wyższej. Wskazał, że przepisy p.w.p. oraz k.p.a. nie regulują kwestii zawieszenia biegu terminu do dokonania określonych czynności przed organem administracji, dlatego zdaniem organu, w tej sytuacji odpowiednie zastosowanie znajdzie przepis art. 121 pkt 4 Kodeksu cywilnego (dalej k.c.), zgodnie z którym bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do wszystkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania sprawy danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody. Organ podkreślił także, że w doktrynie i orzecznictwie pojęcie "siły wyższej" ujmowane jest jako zdarzenie zewnętrzne, posiadające nadzwyczajny charakter, któremu nie można zapobiec (np. o charakterze katastrof przyrodniczych: powodzie huragany, trzęsienia ziemi lub nadzwyczajnych zaburzeń życia zbiorowego: wojna, rozruchy) i które uniemożliwiają uprawnionemu dokonanie określonej czynności. Odnosząc powyższe do sprawy i wskazanych przez uprawnionego okoliczności (zdarzeń) przez które nie doszło do terminowego uiszczenia opłaty za szósty rok ochrony patentu, organ wskazał, że stanowisko organu zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2014r. jest prawidłowe, gdyż zdarzenia na które wskazuje uprawniony nie mogą być uznane za nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 243 ust. 6 p.w.p. Awaria systemu komputerowego, w skutek której opłata za ochronę patentu nie została zamieszczona w odpowiednim wykazie płatności nie stanowi okoliczności nagłej i nadzwyczajnej, gdyż zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, ryzyko utraty lub uszkodzenia danych jest nierozerwalnie związane z korzystaniem ze zinformatyzowanych systemów i stanowi błąd, który można przewidzieć (por. np. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 19 września 2012r. sygn. T-267/11). Nadto w rozpatrywanej sprawie zaistniałe nieprawidłowości i brak zlecenia opłaty zostały wykryte na kilkanaście dni przed upływem ostatecznego terminu do jego wniesienie, tym samym istniała możliwość zapobieżeniu skutkom awarii systemu komputerowego. Jednakże jedyną czynnością jaka została wówczas podjęta przez prowadzącą obsługę opłat spółkę w celu zachowania terminu do uiszczenie tej opłaty było przesłanie przez pracownika spółki innemu pracownikowi pojedynczego maila, który jak się okazało nie dotarł do adresata w skutek awarii w dostępie do Internetu. Brak reakcji na wskazaną wyżej wiadomość mailową nie uruchomił żadnych dalszych działań zmierzających do ostatecznego wyjaśnienia kwestii opłaty, co zdaniem organu było możliwe, choćby przy pomocy innych środków komunikacji. Zdaniem organu wskazane zdarzenia mogą co najwyżej świadczyć o braku należytej staranności po stronie pracowników spółki A. Organ wyjaśnił przy tym, że powyższej oceny nie zmienia również okoliczność, iż pracownik spółki, odpowiedzialny za przywrócenie systemu (m. in. odzyskiwanie wiadomości mailowych) był w tym czasie chory i nie mógł w pełni nadzorować przebiegu tych prac, gdyż spółka, która profesjonalnie zajmuje się obsługą opłat patentowych za pomocą systemów komputerowych winna zadbać by w każdym czasie systemy te znajdowały się pod stałym nadzorem specjalistów odpowiedzialnych za usuwanie nieprawidłowości w możliwie najkrótszym czasie.

Organ dodał również, że w okresie, w którym przypadał termin na uiszczenie opłaty za szósty rok ochrony patentu numer [...] uprawniony korzystał z usług polskiego rzecznika patentowego za pośrednictwem, którego kancelarii w rozpoznawanej sprawie były wnoszone wszystkie opłaty. Podniósł także, że wskazany powyżej polski rzecznik patentowy w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2012r. został dodatkowo poinformowany o upływającym w dniu [...] lipca 2012r. ostatecznym terminie na uiszczenie opłaty za szósty rok ochrony a zgodnie z treścią pełnomocnictwa posiadanego przez rzecznik G. P. była ona umocowana również do dokonywania wszelkich czynności prawem przepisanych w celu uzyskania, ochrony i utrzymania oraz wnoszenia i wycofywania opłat. A zatem zdaniem organu pełnomocnik miał nie tylko obowiązek przekazywania uprawnionemu informacji o działaniach podejmowanych w toku postępowania, lecz także był zobligowany do czuwania nad prawidłowym i terminowym dokonywaniem czynności ze strony samego mocodawcy. Tak wiec w niniejszej sprawie pełnomocnik był świadomy upływającego terminu do wniesienia opłaty okresowej za ochronę patentu i mimo braku stosownych dyspozycji dotyczących jej wniesienia ze strony spółki A. lub samego uprawnionego, nie podjął stosownych działań w celu ustalenia, czy mocodawca zamierza kontynuować ochronę przedmiotowego wynalazku. Organ podkreślił przy tym, że aktywna postawa pełnomocnika w tym przypadku niewątpliwie pozwoliłaby na wykrycie nieprawidłowości i umożliwiła wniesienie opłaty z zachowaniem terminu.

V. z siedzibą w C., Francja (dalej: uprawniony lub skarżący) nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Urzędu Patentowego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przez organ przepisów :

1/ postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:

- art. 7, 77 k.p.a. w związku z art. 251 p.w.p., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, brak rzetelnej i kompleksowej analizy zgromadzonego materiału, w tym brak szczegółowej oceny zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w skutek czego organ błędnie uznał, że nie nastąpiło zawieszenie biegu terminu do wniesienia opłaty, a tym samym, że skarżący nie uiścił jej w terminie;

- art. 80 oraz art. 84 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. tj. zasady swobodnej oceny dowodów – poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia z uwagi na uznanie, iż dowody przedstawione w dotychczasowym postępowaniu nie świadczą, że wystąpiły w niniejszej sprawie nadzwyczajne okoliczności, które winny skutkować zawieszeniem biegu terminu do wniesienia opłaty;

- art. 8,11 oraz art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 252 p.w.p. – to jest zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady przekonywania oraz właściwego uzasadnienia postanowienia podlegającego kontroli sądowej – poprzez jego niewłaściwe uzasadnienie i w konsekwencji brak przekonywującego wyjaśnienia powodów utrzymania w mocy postanowienia odmawiającego stwierdzenia zawieszenia biegu terminu do uiszczenia opłaty za szósty rok ochrony patentu uchybionego z powodu nadzwyczajnych okoliczności;

2/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu:

- art. 243 ust. 6 p.w.p. poprzez niewłaściwe uznanie, iż mimo wykazania, przez uprawnionego, że w niniejszej sprawie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, to nie nastąpiło zawieszenie terminu na uiszczenie opłaty za szósty rok ochrony;

- art. 224 ust.2 p.w.p. w związku z art. 66 Konwencji o udzielaniu patentów europejskich (Dz.U. z dnia 26 kwietnia 2004r.) poprzez błędną jego interpretację i uznanie, iż minął termin, w którym mogła zostać uiszczona opłata za szósty rok ochrony patentu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2016r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący zawarł obszerne stanowisko na potwierdzenie zgłoszonych zarzutów. W szczególności podnosząc, że organ przy rozpoznawaniu sprawy pominął przytoczone przez skarżącą okoliczności, że awaria systemu e-mailowego i utrata wiadomości z instrukcją była przez skarżącego niezawiniona, a do tego nieszczęśliwy zbieg okoliczności spowodował, że osoba odpowiedzialna za obsługę systemu e-mailowego H.B. w tym czasie poważnie zachorował na serce i nie był w stanie nadzorować prawidłowo szczegółów przywracania systemu. Z powyższego wyniknął trzytygodniowy czas przywracania wszystkich informacji, które znajdowały się na dyskach przed awarią. Skarżący wskazała również, że Urząd Patentowy rozpoznając sprawę pominął fakt, że firma [...] podjęła wszelkie niezbędne działania w celu pomyślnego przełączenia źródła zasilania m. in. podejmując współpracę z firmą [...], podmiotem odpowiedzialnym za utrzymanie ciągłego źródła zasilania i autonomię systemu oraz brał udział w usuwaniu awarii zasilania spowodowanej uszkodzeniem elektroniki.

Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy w skarżonym postanowieniu przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów uznając, że z całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, że w niniejszej sprawie nastąpił ciąg zdarzeń niezależnych od pełnomocnika uprawnionego, którego negatywnym skutkom nie zapobiegł system podwójnej weryfikacji świadczący o dochowaniu należytej staranności przez pełnomocnika uprawnionego.

Skarżący podkreślił odwołując się do przepisu art. 243 ust. 6 p.w.p. i stanowiska doktryny, że pojęcie "siły wyższej" należy rozumieć poprzez pryzmat wymagania "zewnętrzności" owego zdarzenia, co oznacza, że musi ono nastąpić poza sferą kontrolowaną przez poszkodowanego. Siłą wyższą będzie zatem m. in. awaria uniemożliwiająca normalny tok pracy biura a taki stan faktyczny zaistniał w niniejszej sprawie. Reasumując skarżący wskazał, że błędna interpretacja pojęcia "siły wyższej" jest błędna interpretacja art. 224 ust.2 p.w.p. poprzez uznanie, iż stosowna opłata nie została uiszczona w terminie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu i dodatkowo podkreślając, że moc dowodowa przedstawionych w niniejszej sprawie materiałów nie była przez Urząd Patentowy kwestionowana, jak również, że organ nie podważał przedstawionego przez Skarżącego biegu zdarzeń. Urząd Patentowy wbrew twierdzeniom Skarżącego nie pominął żadnej z podnoszonych w uzasadnieniu wniosku okoliczności, ale stwierdził, że nie miały one nadzwyczajnego charakteru w rozumieniu art. 243 ust. 6 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 3 § 1 p.p.s.a. Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Dokonując oceny zaskarżonych postanowień Sąd miał na względzie przede wszystkim przepis art. 243 ust. 6 p.w.p., gdyż wniosek z dnia [...] lipca 2012r., złożony przez skarżącą został złożony właśnie w tym trybie. Wskazany przepis stanowi, że "do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia".

W tym też trybie wydane zostało rozstrzygniecie po przeanalizowaniu przez organ wniosku jak również złożonych przez skarżącego dowodów w sprawie. Rozstrzygnięcie wydane przez organ zostało obszernie uzasadnione z uwzględnieniem okoliczności sprawy oraz przedłożonych materiałów dowodowych. Tym samym Sąd nie podziela zarzutu skarżącego, że organ naruszył przepisy postępowania w tym w szczególności art. 7, 8, 11, 77, 80, 84, oraz art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zgromadzony materiał dowodowy został przez organ zanalizowany w sposób pełny i kompleksowy czemu wyraz dał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Materiał przedłożony przez skarżącą, w ocenie sądu został w całości i prawidłowo zanalizowany pod kontem zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby zawieszenie biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Organ uznał przy tym prawidłowo, że zarówno p.w.p. jak i k.p.a. nie regulują kwestii zawieszenia biegu terminu do dokonania określonej czynności przed organem administracji. Z tego też względu zasadnie przyjęto, że odpowiednie zastosowanie znajdzie w takim przypadku przepis art. 121 pkt 4 k.c., zgodnie z którym bieg przedawnienia nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu, co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju – przez czas trwania przeszkody.

Należy w tym miejscu podzielić pogląd zawarty w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007r. (III CZP 100/2007), który zaakceptował dominującą w orzecznictwie koncepcję obiektywnej siły wyższej. Zgodnie z tą koncepcją – za działania siły wyższej uznawane są zdarzenia zewnętrzne, nieuchronne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia. Przy czym nieuchronność jest konsekwencją nadzwyczajności zjawiska i może również wynikać z niemożności jego przewidzenia (w danym układzie stosunków). Tak wiec zjawisko samo w sobie musi być nadzwyczajne i w konsekwencji nieuchronne oraz w danym układzie stosunków niemożliwe do przewidzenia. Za siłę wyższą można zatem uznać takie zdarzenie, przed którym ze względu na tkwiącą w nim moc oddziaływania (oddziaływania przed jego skutkami) nie było żadnej obrony.

Kluczowym zatem, jak słusznie przyjął organ, było ustalenie czy w realiach tej sprawy doszło do zaistnienia stanu, który może być uznany za nadzwyczajne okoliczności (siłę wyższą) uprawniające do przyjęcia, że w niniejszej sprawie uprawniony z patentu nie mógł dokonać ciążącego na nim obowiązku terminowego uiszczenia opłaty ochronnej. Przy czym, co wyraźnie wynika z zapisu art. 243 ust. 6 zd. 2 p.w.p. ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na uprawnionym z patentu (skarżącym).

Jak wynika z akt sprawy skarżący w trakcie prowadzonego przez organ postępowania przedłożył szereg dowodów (zestawienie płatności za ochronę patentu, korespondencję mailową w sprawie opłaty, oświadczenia pracowników spółki A., szpitalną kartę informacyjną i zwolnienie lekarskie H. B.- pracownik spółki [...], oświadczenie H. B.), które jego zdaniem wykazują zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności (siły wyższej) tj. takich zdarzeń, które w rezultacie uniemożliwiły wniesienie w terminie opłaty za 6 rok ochrony. Do zdarzeń tych skarżący zaliczył: awarię systemu e-mailowego i chorobę osoby odpowiedzialnej za obsługę tego systemu, co spowodowało, że nie była ona w stanie nadzorować prawidłowo szczegółów przywracania systemu.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo jednak uznał, że powyższych zdarzeń nie można uznać za zdarzenia nadzwyczajne, nieuchronne czy niemożliwe do przewidzenia. Należy bowiem przede wszystkim wskazać, mając na względzie przedłożone dokumenty oraz wyjaśnienia strony skarżącej co do ciągłości zdarzeń, które miały miejsce, że awaria systemu komputerowego w firmie A. (firma której zlecono dokonanie opłaty rocznej za patent), która doprowadziła do niezamieszczenia w odpowiednim wykazie płatności zlecenia wniesienia opłaty za ochronę patentu nie może być uznana za okoliczność nagłą i nadzwyczajną, bowiem niewątpliwie ryzyko utraty lub uszkodzenia danych jest nierozerwalnie związane z korzystaniem z zinformatyzowanych systemów i stanowi błąd, który można przewidzieć i który winien być w kalkulowany w prowadzenie działalności przy użyciu tych systemów. Zauważenia w tym miejscu wymaga również fakt, że zaistniałe nieprawidłowości i brak zlecenia opłaty za patent [...] zostały wykryte przez pracowników spółki A. na kilkanaście dni przed upływem ostatniego terminu do jego wniesienia (miało to bowiem miejsce najpóźniej w dniu [...] czerwca 2012 – v. oświadczenie O. B., Dyrektor Zarządzającego spółki A.). Istniała zatem, jak słusznie przyjął organ możliwość zapobieżenia skutkom awarii systemu. Jednakże jedyną czynnością podjętą po wykryciu braku zlecenia opłaty, przez spółkę A., prowadzącą obsługę opłat skarżącej, było przesłanie przez pracownika tej spółki innemu pracownikowi pojedynczego e-maila, który jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez skarżącego nie dotarł do tego pracownika a ściślej mówiąc dotarł ale z opóźnieniem prawie miesięcznym (oświadczenie z dnia [...] lipca 2012r. G. C. – pracownika spółki A.), ze względu na problem techniczny który miał miejsce w dniu [...] czerwca 2012r. Przy czym brak odpowiedzi na wskazanego wyżej e-maila nie spowodował żadnej reakcji po stronie podmiotu wysyłającego tj. nie spowodował żadnych innych działań celem wyjaśnienia kwestii dot. opłaty. A działania takie mogły być podjęte choćby za pomocą innych środków komunikacji lub nawet e-maila wysłanego ponownie po usunięciu awarii.

Również nagła choroba pracownika spółki [...] odpowiedzialnego za obsługę systemu e-mailowego spółki A., nie może być okolicznością uznaną za siłę wyższa. Niewątpliwie choroba ta utrudniała działania podmiotu, jednakże pracownik ten nie był jedynym pracownikiem zatrudnionym na stanowisku, którego zadaniem było szybkie przywrócenie systemu informatycznego do właściwego działania, co jednoznacznie wynika z oświadczenia tego pracownika z dnia [...] lipca 2012r. (v. "Kiedy poczułem się lepiej, poprosiłem mój zespół o przeprowadzenie ponownie niektórych testów...").

Ponadto, należy przyznać rację organowi administracji , że nie bez znaczenia dla sprawy jest również fakt, że skarżący w okresie w którym przypadał termin do uiszczenia opłaty za 6 rok ochrony patentu, korzystał z usług polskiego rzecznika patentowego G. P., przy czym co istotne opłaty były wnoszone za pośrednictwem kancelarii polskiego pełnomocnika. Nadto jak wynika z pisma Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2012r. pełnomocnik ten został dodatkowo poinformowany o upływającym w dniu [...] lipca 2012r. ostatecznym terminie wniesienia opłaty za szósty rok ochrony (pkt 5-9). Tak wiec umocowany do działania w imieniu skarżącej pełnomocnik posiadał świadomość o ostatecznym terminie wniesienia opłaty za ochronę patentu i mimo tej świadomości nic nie wskazuje by podjął jakiekolwiek kroki celem ustalenia i wyjaśnienia czy jego mandant zamierza kontynuować ochronę przedmiotowego wynalazku. Zgodzić się zatem należy z organem, że aktywna postawa wskazanego pełnomocnika niewątpliwie również pozwoliłaby na wykrycie nieprawidłowości i wniesienie opłaty w terminie przewidzianym przez ustawę szczególnie, że udzielone pełnomocnictwo nakładało na pełnomocnika obowiązek czuwania nad terminowością i skutecznością czynności dotyczących m. in uzyskania i utrzymania ochrony a także wnoszenia opłat.

A zatem jak z powyższego wynika w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do zaistnienia stanu, który może być uznany za nadzwyczajne okoliczności (siłę wyższą) uprawniającą do przyjęcia, że uprawniony z patentu nie mógł dokonać ciążącego na nim obowiązku terminowego uiszczenia opłaty ochronnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 243 ust. 6 p.w.p. a co za tym idzie również art. 224 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 66 Konwencji o udzieleniu patentów europejskich. Z tego też względu na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.