Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 164/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 170, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 11
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. przy udziale Prokuratora Okręgowego sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 434 (czterysta trzydzieści cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączami na dz. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Wniosek został złożony na podstawie art. 31 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (DZ.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). Wnioskodawca zarzucił, że w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko Burmistrz naruszył warunki prowadzenia tego procesu, albowiem udział społeczeństwa został zablokowany. W konsekwencji doszło do naruszenia przepisów: art. 19 ust. 2 pkt 3a, 4a, 5, 7 w związku z ust. 7, 7a, art. 31, art. 32, art. 33 w związku z art. 53, art. 56 ust. 1 pkt 1b, art. 56 ust. 8 i art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wnosząc o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącej podmiotu powodującego uciążliwości dla środowiska o znacznym zasięgu, Stowarzyszenie występuje w interesie społecznym, co polega na dbałości o ład przestrzenny i ochronie przed negatywnym wpływem przedsięwzięć realizowanych na obszarze gminy. Decyzja organu I instancji, która została wydana z naruszeniem przepisów Prawa ochrony środowiska, może negatywnie wpłynąć na stan dobra publicznego, jakim jest środowisko, oddziałując tym samym na ogół członków społeczeństwa.

Na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Go 1017/13, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lipca 2014 r. wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] kwietnia 2008 r.

Kolegium wskazało, że Stowarzyszenie zarzuciło organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska bez bliższego uzasadnienia na czym naruszenia te miałyby polegać i bez wskazania stopnia tych naruszeń, który miałby skutkować stwierdzeniem nieważności. W ocenie Kolegium przepis art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku jakiegokolwiek naruszenia przepisów, a jedynie naruszenia kwalifikowanego.

Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie między innymi art. 19 ust. 2 pkt 3a, 4a, 5, 7 w związku z ust. 7, 7a p.o.ś. tekst jednolity z 2008 r.

Kolegium uznało za gołosłowny i nieuzasadniony zarzut naruszenia przytoczonych przepisów p.o.ś., tekst jednolity z 2008 r. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż organ I instancji dokonywał obwieszczeń i zawiadomień w formie przewidzianej prawem. Nadto zebranie założycielskie Stowarzyszenia [...] odbyło się [...] marca 2009 r., to jest niemal rok po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Nie można przyjąć, że wobec Stowarzyszenia nieistniejącego w dniu wydawania decyzji organ I instancji miałby dopuścić się naruszenia art. 33 p.o.ś.

Stowarzyszenie zarzuciło ponadto naruszenie przepisów: art. 53; art. 56 ust. 1b; ust. 8; art. 47 p.o.ś.

Kolegium nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przywołanych przepisów - organ I instancji podał bowiem do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania z wniosku E S.A. Dał tym samym możliwość wzięcia udziału w prowadzonym przez siebie postępowaniu. Kolegium podało, że w zawiadomieniu wskazano na "osoby mające interes prawny", podczas gdy z przepisów prawa o ochronie środowiska wynika, że każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa. Jednak w ocenie organu było to uchybienie, które nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania, a w szczególności nie było to uchybienie mogące skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Co do braku uzasadnienia w zakresie analizy porealizacyjnej tj. wymogu wynikającego z art. 56 ust. 8 p.o.ś. tekst jednolity z 2008 r., Kolegium stwierdziło, że art. 56 ust. 4 dawał możliwość odstąpienia od nałożenia obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej i organ nie nałożył takiego obowiązku na stronę, a co za tym idzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do analizy. Wobec nie stwierdzenia w sprawie oczywistości naruszenia prawa nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosło Stowarzyszenie [...]. Strona podała, że organ opublikował na stronie internetowej urzędu w terminie od 23 listopada 2007 r. do 14 grudnia 2007 r., obwieszczenie o wszczęcie postępowania w sprawie. Okoliczność wywieszenia zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego nie została przez organ I instancji udowodniona. Podstawę prawną wiadomości stanowił art. 49 i art. 61 § 4 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Organ wskazał, że przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego jest określenie oddziaływania przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko naturalne ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na poszczególne elementy środowiska: gospodarka odpadami, wpływ na powierzchnię ziemi itd. Poinformował osoby mające interes prawny o możliwości zapoznania się ze złożonym wnioskiem oraz możliwości złożenia dodatkowych uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty udostępnienia informacji do publicznej wiadomości.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...] Burmistrz nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko inwestor dostarczył do urzędu 7 lutego 2008 r., uzupełniany przy pismach z dnia [...] marca 2008 r., [...] marca 2008 r., [...] kwietnia 2008 r., [...] kwietnia 2008 r. Starosta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. W ocenie odwołującego się Burmistrz nie zrealizował w żaden sposób obowiązku zapewnienia udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu, wymagającym tego udziału. W toku całego postępowania Burmistrz wydał tylko jedno obwieszczenie z dnia [...] listopada 2007r. o wszczęciu postępowania niejednoznacznie określonego, skierowanego niewątpliwie do stron postępowania. Treść obwieszczenia w pełni odpowiada przepisom wyrażonym w k.p.a. dotyczącym udziału stron postępowania, niż przepisom ustawy o udziale społeczeństwa. Obwieszczenie zostało ogłoszone zanim na wnioskodawcę został nałożony obowiązek sporządzenia raportu. Tym samym Burmistrz nie umożliwił społeczeństwu uczestnictwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymagającym tego udziału. Po złożeniu przez wnioskodawcę raportu organ nie podał do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji wraz z raportem oraz o możliwości składania przez każdego uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania.

Wnioskodawca wskazuje też, że w toku postępowania doszło do naruszenia szeregu innych przepisów ustawy, które wzmocniły wagę wskazanych wyżej rażących uchybień oraz doprowadziły do wydania katastrofalnie wadliwej decyzji. Burmistrz nie wykonał art. 32 ust. 2 ustawy, poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o decyzjach wymagających udziału społeczeństwa. Organ I instancji nie umożliwił stosownie do art. 33 ustawy organizacjom ekologicznym uczestnictwa w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Burmistrz, w myśl art. 19 ust. 2 pkt 3a, 4, 4a, 5, 7, nie, udostępnił w publicznie dostępnym wykazie danych w prowadzonym Biuletynie Informacji Publicznej organu właściwego w sprawie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, postanowień organów opiniujących w sprawie potrzeby sporządzenia raportu i jego zakresu, postanowienia organu prowadzącego postępowanie o obowiązku sporządzenia raportu, raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ i instancji dopuścił się do naruszenia przepisów ustawy: art. 32 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 19; art. 32 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 19 w zw. z art. 53 oraz 10; art. 33 ust. 1 w zw. z art. 53; art. 19 ust. 2 pkt 3a, 4, 4a, 5, 7 zw. z 46 ust. 1. Naruszenia w pełni wyczerpują przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 11 ustawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 11 ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu ma wstępie Kolegium wskazało, że sprawa jest rozpatrywana ponownie po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt II SA/Go 323/15 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zakładu budowy dróg wraz z otaczarnią i przyłączami na dz. nr [...]. W ocenie WSA w Gorzowie Wlkp. zaskarżona decyzja SKO naruszyła zasadę dwuinstancyjności, a sprawa nie została należycie merytorycznie rozpatrzona przez organ II instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę i uwzględniając stanowisko WSA w Gorzowie Wlkp. zawarte w powyższym wyroku, Kolegium wskazało, że w jego ocenie nie doszło do naruszenia ustawy Prawo ochrony środowiska, a w szczególności przepisów wskazanych przez Stowarzyszenie. Kolegium podkreśliło, że za własne przyjęło ustalenia stanu faktycznego wynikające z ustaleń Kolegium orzekającego jako organ I instancji. Ponadto organ rozpatrzył inne przesłanki mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, wynikające z art. 156 § 1 pkt 1 – 6 kpa. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało na przepisy, które według Stowarzyszenia zostały naruszone decyzją Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 19, 46 i art. 33 ust. 1 w zw. z art. 53 ustawy p.o.ś.

Kolegium podniosło, iż żadna organizacja ekologiczna nie zgłosiła chęci udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, pomimo dokonania przez Burmistrza obwieszczeń i zawiadomień w formie przewidzianej prawem, tj. obwieszczenie oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] listopada 2007 r., z których wynika, że informację opublikowano na stronie internetowej urzędu oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego w terminie od 23 listopada 2007 r. do 14 grudnia 2007 r. (21 dni). Organ stwierdził więc, że zapewniona została możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu.

Pomimo, że w zawiadomieniu i obwieszczeniu wskazano na "osoby mające interes prawny", podczas gdy z przepisów prawa o ochronie środowiska wynika, że każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu prowadzonym z udziałem społeczeństwa, nie było to jednak uchybienie, które miało wpływu na wynik postępowania, a w szczególności nie było to uchybienie mogące skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji.

Zarzut, iż fakt wywieszenia zawiadomienia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego nie został przez organ I instancji udowodniony jest nieuzasadniony. Zdaniem Kolegium zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 19 ustawy należy uznać za uzasadniony ponieważ, jak wynika z akt sprawy, przed wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2008 r. Burmistrz nie dopełnił wymogu podania do publicznej widomości informacji, o których mowa w tym przepisie oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Jednak w ocenie Kolegium uchybienia tego, wobec braku udziału społeczeństwa, organizacji ekologicznych, nie można uznać za rażące naruszenie prawa, gdyż nie miało ono wpływu na wynik sprawy, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji jest możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności.

Skargę na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie przytaczając argumentacje zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję w aspekcie jej zgodności z prawem, nie podlega natomiast kontroli i ocenie sądu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygnięcie organu administracji jest właściwe.

Na wstępie wskazać należy, że w analizowanej sprawie wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 17 września 2015 r. sygn. akt II SA/Go 323/15. Wskazanym wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu o odmowie stwierdzenia nieważności w.w. decyzji Burmistrza. Na powyższy wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. wniesiona została skarga kasacyjna, która wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 pażdziernika 2016 r. sygn. akt II OSK 2919/15 została oddalona. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, co do konieczności wnikliwego, merytorycznego rozpoznania sprawy od kątem rażącego naruszenia przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska. NSA wskazał na trafność stanowiska Sądu I instancji, zgodnie z którym treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że nie została zrealizowana zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę nie dokonało analizy i oceny legalności przebiegu postępowania prowadzonego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kontekście przepisów obowiązujących w dniu jej wydania. Kolegium w ogóle nie ustaliło czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach odpowiada, obowiązującym w dacie jej wydania, przepisom ustawy Prawo ochrony środowiska.

Na skutek uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności w.w. decyzji Burmistrza, organ ponownie rozpoznał wniosek Stowarzyszenia [...] z dnia [...] lutego 015 r. i utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie stwierdzenia nieważności w.w. decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r.

Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. W razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen.

Wskazać również należy na przepis art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby

Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a., wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygniecie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona ponownie badana. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r. sygn. II FSK 1901/14).

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana ona została z obrazą przepisu art. 153 p.p.s.s.a. Wbrew wyraźnym wskazaniom oraz wytycznym wynikającym z uzasadnienia wyroku, których słuszność i prawidłowość potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną, organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, nie dokonał analizy postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, pod katem obowiązującej wówczas ustawy Prawo ochrony środowiska – w kontekście zgłoszonego zarzutu nieważności postępowania. Należy przypomnieć, że strona zgłosiła szereg zarzutów naruszenia przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, uznając że działanie organu zmierzało przez to do ograniczenia udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu. Przeprowadzona przez organ analiza zarzutów podniesionych przez stronę jest pobieżna i nie odnosi się do przesłanek nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w powiązaniu z art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska. Można nawet zasadnie stwierdzić, że uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji jest tożsame zarówno co do formy jak i sposobu argumentacji z rozstrzygnięciem tegoż organu z dnia 10 marca 2015 r., które jako wadliwe zostało uchylone. Rozpoznając ponownie sprawę organ pominął wskazania WSA w Gorzowie Wlkp. odnoszące się do wymogu dwukrotnego rozpoznania sprawy oraz do wskazań wynikających z wyroku NSA.

Przypomnieć należy, że we wskazanym powyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni przepisu art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska. Sąd wskazał m.in., że SKO dokonało wadliwej wykładni art. 11 ustawy przyjmując, że naruszenie art. 32 ustawy regulującego udział społeczeństwa w postępowaniu wymagającym takiego udziału, nie jest naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska i dlatego zastosowanie art. 11 w tym przypadku jest niezasadne. Zdaniem NSA prawidłowe jest stanowisko Sądu I inst., zgodnie z którym należy jednoznacznie stwierdzić czy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. zapewniono udział społeczeństwa, przy czym dokonując tych ustaleń należy mieć na uwadze przepis art. 11 ustawy. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że udział społeczeństwa oraz składane uwagi i wnioski nie muszą sprowadzać się do ochrony interesu poszczególnych osób, lecz w istocie mają na celu zwrócenie uwagi na różne aspekty ochrony środowiska, jakim zagraża realizowana inwestycja, które winny być przez organ rozpatrzone. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że w sytuacji braku ogłoszeń czy też ich wadliwości, zawsze dochodzi do sytuacji, w której szereg osób pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu, a organ nie dokonywał rozważenia takich uwag i wniosków, które mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Ustawodawca przewidział udział społeczeństwa w określonym celu. Nie sprowadza się on do uzyskania przez społeczeństwo wiedzy o postępowaniu i zajęcia stanowiska w sprawie, lecz istotą tego udziału jest zapewnienie możliwości wpływu społeczeństwa na ochronę środowiska, przez składanie uwag i wniosków. Uznać zatem należy, iż to właśnie ich rozpatrzenie przez organ stanowi istotę udziału społeczeństwa w postępowaniu, a odstąpienie od niego podważa sens udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu.

Procedura udziału społeczeństwa ma zastosowania tylko w sytuacjach, gdy wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stąd też dopiero od daty stwierdzenia w drodze postanowienia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko organ powinien był zapewnić udział społeczeństwa w niniejszym postępowaniu, czego w kontrolowanym postępowaniu zabrakło.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Cechą dwuinstancyjności tego postępowania jest to, że organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Powyższe nie oznacza, że organ II instancji powtarza całe postępowanie wyjaśniające, ale to, że opierając się na materiale dowodowym zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy ponownie ocenia ten materiał, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania, a w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnia, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podzielenia stanowiska organu I instancji lub przyznania racji odwołującej się stronie.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego prowadzi do wniosku, że organ ten nie uczynił zadość wymogom tak rozumianej zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ponownie należy stwierdzić, że Kolegium ograniczyło się do poddania kontroli decyzji organu I instancji, przy czym uczyniło to w sposób sprawozdawczy oraz w sposób lakoniczny odniosło się do stanu faktycznego jak i prawnego oraz przede wszystkim zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Analiza treści zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w powyższych wyrokach – wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. oraz wyroku NSA.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).

Jak już wyżej podniesiono związanie oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania samego sądu wynikające z art. 153 p.p.s.a. oznacza że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie to oznacza dla sądu, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, zaś jako podstawowe kryterium kontroli decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy powinien on przyjąć sposób, w jaki organ wykonał wytyczne sądu i podporządkował się wyrażonej przezeń ocenie prawnej. Podkreślić także należy, że jeżeli strona nie zgadza się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu wojewódzkiego sądu administracyjnego, to powinna zakwestionować w drodze zastosowania odpowiedniego środka odwoławczego to orzeczenie, w którym zawarte są ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem (co też w badanej sprawie nastąpiło). Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie bowiem wiążące wobec wszystkich organów wskazanych w art. 170 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy organ odwoławczy zobligowany będzie do wyeliminowania wskazanych powyżej uchybień, dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy w szczególności winien ocenić prawidłowość zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy powołanych przepisów i odnieść się do zarzutów wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.