Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 757/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust.4
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej: "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm. - zwanej dalej: "u.d.p.") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 - zwanej dalej: "u.t.d.") - utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] o nałożeniu na Z. W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Z protokołu kontroli z dnia [...] października 2011 r., nr [...], wynika, że na drodze ekspresowej [...], na odcinku [...] - węzeł [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów: samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował skarżący Z. W. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t.

Z przedmiotowego protokołu kontroli wynika, że w oparciu o dane wynikające z Systemu Elektronicznego Poboru Opłat, w tym zdjęcia pojazdu z bramownicy, stwierdzono, że w dniu [...] października 2011 r. skarżący kierowca dwukrotnie nie uiścił opłaty za przejazd po drogach, na których pobierana jest opłata elektroniczna za przejazd po drodze ekspresowej [...], na odcinku [...] - węzeł [...] oraz na autostradzie [...] na odcinku [...] - węzeł [...]. Fakt przejazdu bez uiszczenia opłaty zarejestrowała bramownica kontrolna nr [...] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:27 oraz bramownica kontrolna nr [...] o godzinie 05:51. Z protokołu kontroli wynika ponadto, że w wyniku kontaktu z infolinią operatora systemu uzyskano informację o braku środków w dniu [...] października 2011 r. o ww. godzinach. Zasilenie konta miało miejsce dopiero około godziny 10:00 tego dnia.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. organ zawiadomił skarżącego kierowcę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej.

Następnie pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wezwał firmę K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "K.") do złożenia wyjaśnień, czy opłaty elektroniczne za przejazd na drodze krajowej [...], w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:27 i za przejazd po drodze krajowej [...] o godzinie 05:51 zostały uiszczone.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu, spółka K. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. poinformowała organ, że opłaty elektroniczne za przejazd po wskazanych odcinkach dróg krajowych w ww. okresach zostały uiszczone. Jednocześnie spółka K. poinformowała, że umowa zawarta w klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie wezwał K. do zajęcia jednoznacznego stanowiska w przedmiocie stwierdzonych rozbieżności oraz ewentualne wyjaśnienie przyczyn odnotowania przez system naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w sytuacji gdyby faktycznie opłatę elektroniczną uiszczono.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. spółka K. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdem o nr rej. [...] po wskazanym odcinku drogi ekspresowej [...] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:27 i 5:51 nie została uiszczona. W przedmiotowym piśmie operator systemu poinformował, że poprzednie pismo dotyczące sprawy opłat za przejazd płatnymi drogami krajowymi przez ww. pojazd zawierało błędne informacje. Spółka K. zaznaczyła ponadto, że pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. jest oficjalną odpowiedzią operatora systemu elektronicznego poboru opłat viaTOLL.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, informując go o treści przepisu art. 10 k.p.a. oraz wyznaczając mu 7-dniowy termin do zgłoszenia dodatkowych wyjaśnień oraz żądań. Zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego doręczono stronie w dniu [...] marca 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 123 k.p.a., wyłączył do odrębnego postępowania naruszenie obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. odnotowane dnia [...] października 2011 r. o godzinie 05:51 przez urządzenie rejestrujące nr [...] stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] października 2011 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 u.t.d. - nałożył na skarżącego Z. W. karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kontrolowany zespół pojazdów poruszał się po drodze wymienionej w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. 2011, nr 80, poz. 433) i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ ustalił, że w dniu [...] października 2011 r., o godzinie 05:27, w pojeździe marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] znajdowało się urządzenie pokładowe (viaBOX), z którego nie została pobrana opłata elektroniczna, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, z uwagi na brak środków na koncie przedpłaconym. Organ oparł się w tym zakresie na zapisach z Systemu Elektronicznego Poboru Opłat oraz pisemnej informacji udzielonej przez operatora systemu z dnia [...] stycznia 2011 r. Zdaniem organu, bezspornym jest, iż dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosiła 44 000 kg.

Zdaniem organu, strona skarżąca wykonując przejazd była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. W ocenie organu, powyższego obowiązku kierujący pojazdem nie dopełnił. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych z tytułu naruszenia obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2012 r. strona skarżąca nie zgodziła się z wnioskami wynikającymi z analizy materiałów dowodowych, kwestionując zarówno staranność analizy, jak również poprawność informacji przesłanych przez firmę K. Sp. z o.o. - operatora systemu viaTOLL.

Strona skarżąca przedstawiła wnioski wynikające z przeprowadzonej przez nią analizy danych dostępnych w systemie rozliczania oraz dokumentów wystawionych w trakcie transakcji wpłat. Zdaniem strony skarżącej, w piśmie skierowanym do Inspekcji Transportu Drogowego firma K. wskazuje brak środków na koncie firmy, co spowodowało niemożność pobrania opłaty w dniu [...] października 2011 o godzinie 05:27. Zdaniem skarżącego, w dniu [...] października 2011 r. o godz. 05:27 została pobrana oplata za przejazd pojazdu nr rej. [...] w wysokości 12,30 zł. Skarżący przedstawił ponadto wydruk ze strony viaTOLL prezentujący pobieranie opłaty w trakcie przekraczania kolejnych bramownic. Skarżący wyraził wątpliwość, czy jest możliwe, aby system pobrał opłatę z konta o ujemnym saldzie. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:43 oraz 05:47 zostały pobrane z konta, niekwestionowane przez organ, opłaty w wysokości 8,29 zł oraz 4,21 zł. Skarżący zwrócił uwagę, że suma tych opłat jest większa aniżeli kwestionowana kwota z godz. 05:27. Strona skarżąca wyjaśniła, że w tzw. "międzyczasie" nie dokonano czynności wpłaty (podkreślił, że najbliższa wpłata została dokonana o godz. 09:11:53 tego dnia). Zdaniem skarżącego, identyczny przypadek zaistniał przy przekraczaniu bramownic o godz. 05:51 i 05:55.

W ocenie skarżącego, podważa to poprawność działania systemu, a w związku z tym i wiarygodność jakichkolwiek (sprzecznych) opinii przedstawianych przez firmę K. Sp. z o.o.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ, przeprowadzając analizę materiału dowodowego, całkowicie pominął fakt pobrania opłaty za przekroczenie o godz. 05:43 (bramownica: [...]) oraz kolejnej o godz. 05:47 (bramownica: [...]).

Skarżący załączył do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dowody, potwierdzające - jego zdaniem - wniesienie przedpłat na konto elektronicznych opłat. Strona skarżąca wyjaśniła, że opłaty były wniesione w dniu [...] października 2011 r. o godz. 01:22:46 oraz wskazana w decyzji wpłata z dnia [...] października 2011 r. o godz. 09:11:53. Strona skarżąca zauważyła fakt, że brak jest wpłaty z dnia [...] października 2011 r. pomiędzy godzinami: 05:27 a 05:43 lub godz. 05:47 a opłaty pobrana o godz. 05:43 oraz 05:47 zostały zaliczone jako prawidłowe. Skarżący podniósł, że skoro o godz. 05:43 były na koncie środki, to - zdaniem skarżącego - miały być wcześniej, tj. o godz. 05:27. Skarżący zauważył także, że kwota opłaty należnej o godz. 05:27 jest niższa od sumy opłat pobranych o godz. 05:43 i 05:47.\

W ocenie skarżącego, te bezsporne fakty zostały całkowicie pominięte w trakcie analizy prowadzonej przez organ. Zdaniem skarżącego, nie ma możliwości przyjęcia wytłumaczenia ich przez firmę K. Sp. z o.o. jako błędne działanie systemu poboru opłat.

Skarżący zauważył, że instrukcja obsługi urządzenia viaBOX - urządzenia dedykowanego dla obsługi elektronicznego systemu opłat za przejazd płatnymi odcinkami dróg, zawiera informację "urządzenie viaBOX nie wymaga obsługi". Strona skarżąca jednocześnie zauważyła, że prowadzący kontrolę nie stwierdzili jakichkolwiek odstępstw od poprawnej eksploatacji wspomnianego urządzenia. W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, wszystkie błędy powstające w trakcie eksploatacji systemu powinny obciążać firmę K. Sp. z o.o.

Strona skarżąca wyjaśniła także, że firma K. (za pośrednictwem strony internetowej) przedstawia użytkownikom swojego systemu proces pobierania z konta opłat należnych za przejazd wszystkich pojazdów należących do firmy [...] (załącznik nr 3). Strona wyjaśniła ponadto, że wyliczenia prezentowane są w sposób zagregowany, obejmują okresy pomiędzy poszczególnymi wpłatami. Jednocześnie strona zauważyła, że dowody wniesienia przedpłaty zawierają informacje o stanie konta bezpośrednio po wniesieniu opłaty. Strona skarżąca zaprezentowała pogląd, że wskazane przez firmę K. dokumenty zawierają błędy rachunkowe. Skarżący przeprowadził analizę danych dla spornych dni i stwierdził, że w dniu [...] października 2011 r. o godz. 9:11:53, tj. w momencie wnoszenia kolejnej przedpłaty, stan konta nie powinien wynosić 0,00 zł, lecz nawet wg błędnych i zaniżających stan konta obliczeń, co najmniej 85,47 zł. Dla potwierdzenia swojej tezy skarżący sporządził tabelkę na podstawie danych pobranych z systemu viaTOLL.

Ponownie rozpoznając sprawę, Główny Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], wezwał firmę K. do udzielenia informacji związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy opłata za przejazdy określone w protokole kontroli została uiszczona, a także o wskazanie stanu salda na koncie użytkownika w momencie przejazdu.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. spółka K. wskazała, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o nr rej. [...], po wskazanym odcinku drogi ekspresowej [...] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:27 nie została uiszczona. K. jednocześnie stwierdziła, że użytkownik nie posiadał wystarczających środków do uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w ww. czasie na ww. odcinku płatnej drogi krajowej. Według firmy K. stan salda konta użytkownika w systemie w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:27 wynosił 0,00 zł. Operator systemu viaTOLL poinformował, że w momencie przejazdu ww. pojazdu system viaTOLL oraz wskazana bramownica działały poprawnie. Spółka K. wyjaśniła, że załączone do wezwania zestawienie operacji jest zestawieniem zarejestrowanych przejazdów użytkownika w danym czasie i opłat, jakie powinny być uiszczone za przejazd po wskazanych na tym zestawieniu odcinkach płatnych dróg krajowych. Ponadto wskazała, że zestawienie operacji przedstawia odcinki płatnych dróg krajowych, po jakich pojazd się poruszał w określonym czasie wraz ze wskazaniem wysokości opłat, jakie użytkownik powinien uiścić za przejazd płatnymi drogami krajowymi. K. stwierdziła, że zestawienie operacji nie stanowi potwierdzenia uiszczenia opłaty za przejazd. W ocenie K., użytkownik doładował konto w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 10:20 kwotą 1.000 zł. Nadto, jak wskazał firma K., skarżący nie składał reklamacji w związku z niesprawnym działaniem urządzenia viaBOX. Operator podkreślił również, że umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę skarżącą o uzupełnieniu materiału dowodowego i poinformował, że skarżący przed wydaniem decyzji ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu [...] października 2012 r., lecz strona w wyznaczonym terminie nie przedłożyła żadnych wyjaśnień i tym samym nie przedstawiła żadnych nowych dowodów.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając m.in. na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433) bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Zdaniem organu, z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary. Organ wyjaśnił, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zdaniem organu, przyczyny z powodu, których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Organ zaznaczył, że kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej, bowiem przesłankami odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Z powyższego wynika, w ocenie organu, że bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których strona skarżąca dopuściła się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków. Organ nadmienił, że kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Ponadto organ podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o drogach publicznych, nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Organ wyjaśnił, że nie dokonuje on oceny i nie czyni przedmiotem rozważań kwestii zawinionego działania strony lub braku winy, stopnia szkodliwości czynu, braku zachowania należytej staranności, podjęcia wystarczających środków ostrożności mających wyłączyć ponoszenie przez stronę odpowiedzialności administracyjnej, czy też dopuszczenia się rażącego niedbalstwa.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że kierowca prowadzący pojazd, co do którego istnieje obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej, przed rozpoczęciem jazdy po tej drodze, winien podjąć wszelkie możliwe czynności zmierzające do wyeliminowania istniejących nieprawidłowości mających wpływ na elektroniczny pobór opłaty za przejazd po płatnym odcinku drogi. W ocenie organu, kierujący pojazdem samochodowym nie powinien w sytuacji braku środków pieniężnych na koncie dokonywać przejazdu po odcinkach płatnych dróg krajowych, bowiem świadomie naraża się na odpowiedzialność administracyjnoprawną za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. A zatem, w ocenie organu, kierowca przed wjazdem na odcinek płatny powinien sprawdzić, czy takie środki posiada i czy urządzenie działa prawidłowo, a w razie jakichkolwiek wątpliwości ma obowiązek zjechania z drogi płatnej i kontynuowania podróży droga alternatywną. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził jednocześnie, że uzupełnienie środków pieniężnych na koncie po dokonaniu przejazdu, za który powinna zostać uiszczona oplata elektroniczna, nie konwaliduje stwierdzonego podczas kontroli naruszenia. W konsekwencji, organ nie znalazł przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że uznał wyjaśnienia spółki K. za wiarygodne. Organ uznał, że stwierdził, że załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydruki nie są równoznaczne z uiszczeniem opłaty. Zdaniem organu, przedstawiony przez stronę skarżącą dowód (wydruki) nie dowodzi, że opłata elektroniczna została pobrana. Organ podkreślił, że w sprawie nie ma dowodów świadczących o wadliwości działania systemu viaTOLL. Zdaniem organu, z wyjaśnień firmy K. zawartych w piśmie z dnia [...] września 2012 r. wynika jednoznacznie, że za sporny przejazd opłata nie została pobrana z powodu braku środków na koncie użytkownika. Zdaniem organu, skoro podmiot odpowiedzialny za obsługę systemu viaTOLLl ustalił, że opłata nie została uiszczona, to należało dać wiarę tej informacji pochodzącej bezpośrednio od podmiotu obsługującego elektroniczny system poboru opłat.

Organ podniósł ponadto, że protokół kontroli został podpisany bez uwag przez kierującego kontrolowanym pojazdem. Zdaniem organu, protokół kontroli podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący Z. W., działając za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2013 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił w uzasadnieniu złożonej skargi, że zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie na przeprowadzenie przez organ analizy spornego przypadku z pominięciem lub błędną interpretacją istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem strony skarżącej, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnie powołał się na faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, którą miało być wykonanie przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia takiej opłaty. W ocenie skarżącego, organ arbitralnie i bezkrytycznie przyjął za właściwe uzasadnienia swojego stanowiska w drugim i kolejnych pismach z K. Sp. z o.o. stanowiącymi odpowiedź na wezwania organu. Zdaniem skarżącego, stanowisko wyrażone w pierwszym piśmie było zgodne nie tylko ze stanowiskiem strony, ale również z przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy analizą dokumentacji. Zdaniem skarżącego organ, pomimo wskazania przez stronę ewidentnych błędów w dokumentacji przedstawionej przez K. Sp. z o.o., nie podjął działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn powstania wskazanych niejasności i nie poczynił żadnych istotnych ustaleń faktycznego stanu rzeczy.

Strona skarżąca podniosła, że zmierzając do całkowitego i obiektywnego wyjaśnienia niejasności, trzykrotnie występowała do spółki K Sp. z o.o. z prośbą o udzielenie stosownych wyjaśnień oraz przedstawienie wiarygodnej dokumentacji zawierającej również rozliczenie z powierzonych w formie środków w formie przedpłaty. Skarżący wskazał, że za każdym razem, udzielane drogą mailową odpowiedzi, datowane na dzień [...] czerwca 2012 r., [...] lipca 2012 r. oraz [...] lipca 2012 r. były opatrzone informacją: "Zestawienie zostało zrealizowane zgodnie z otrzymanymi od Państwa wytycznymi" i pomimo graficznego przedstawienia różnicy w treści oczekiwanego raportu do dnia wniesienia skargi do WSA w Warszawie firma K. nie wykonała wydruku w pełni zgodnego ze wzorem wskazanym przez skarżącego. Skarżący wskazał jednocześnie, że taki raport jest dostępny dla użytkownika systemu na stronie internetowej. W ocenie skarżącego, ten raport jest bardzo ważny dla istoty sprawy, ponieważ wskazuje na niepoprawne funkcjonowanie systemu rejestracji opłat na poszczególnych bramownicach.

Skarżący zwrócił uwagę, że operator systemu viaTOLL posługuje się podwójną numeracją bramownic, co wprowadza użytkownika w błąd. Skarżący wyraził w związku z powyższym wątpliwości związane z funkcjonowaniem systemu viaTOLL.

Strona skarżąca podniosła, że nie widzi możliwości wykonywania na koncie użytkownika innych operacji, jak zmniejszanie stanu konta poprzez pobranie opłaty lub zwiększanie stanu konta poprzez zasilenie gotówkowe (zgodnie z zawartą umową) przez użytkownika lub zwrot niesłusznie pobranych opłat.

Skarżący zauważył, że w historii konta znajdują się zapisy powiększania stanu konta poprzez zwrot niewłaściwie pobranych opłat, przy czym - jak zauważa skarżący - nie ma wyjaśnienia, których dni i godzin dotyczą takie błędne operacje oraz brak jest innych wiarygodnych rozliczeń. Strona wskazała, że dołączone zestawienia mają więc charakter cennikowy a nie rzeczywistej dokumentacji. Zdaniem strony skarżącej, fakt ukrywania wykonywanych operacji finansowych budzi nie tylko uzasadnione wątpliwości co do poprawności działania całego systemu, ale również prawidłowości rozliczeń finansowych, a w konsekwencji podważa każde twierdzenie o nieuiszczeniu przez stronę skarżącą opłaty za przejazd.

Ponadto, skarżący, powołując się na zapisy w protokole kontroli z dnia [...] października 2000 r. - stwierdził, że informacja zapisana we wspomnianym protokole kontroli dotycząca momentu zasilenia konta "około godziny 10" jest niedokładna i nieprecyzyjna.

Skarżący podniósł, że paragon potwierdzający dokonanie wpłaty gotówkowej został wystawiony o godz. 9:11:53. Z infolinii viaTOLL skarżący uzyskał informację o tym, że rejestracja zasilenia konta nastąpiła o godzinie 10:20:26. Skarżący podkreślił, że rozbieżność wynosi prawie 1 godzinę i 9 minut. Skarżący podkreślił, że wobec tego "doładowanie konta" nastąpiło nie natychmiast, ale po ponad godzinie. Na pokwitowaniu widnieje informacja o aktualnym stanie konta w wysokości 1.000 złotych. Z powyższego skarżący wyprowadził wniosek, że w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 09:11:53 stan konta wynosił 1.000 PLN, czyli nie mogło dojść do sytuacji braku środków o godzinie 05:51.

Nadto skarżący wyjaśnił, że istotą cechą i standardem funkcjonowania systemów elektronicznych jest sporządzanie logów z zapisanymi zdarzeniami oraz tworzenie plików z zapisanymi błędami pojawiającymi się w trakcie działania urządzenia lub systemu. Zdaniem strony skarżącej, zapis takich zdarzeń powinien dotyczyć sytuacji mogących budzić wątpliwości, a także powinien zawierać datę i godzinę utworzenia. Szczególnie powinno to dotyczyć przesyłania do zamontowanego w pojeździe urządzenia viaBOX komunikatów o potrzebie zasilenia konta. Skarżący wyraził wątpliwość, czy organ rozpatrujący sprawę wystąpił o udostępnienie takich informacji, a także czy firma K. je przedstawiła. Skarżący zarzucił, że organ rozpatrując sprawę nie poczynił żadnych ustaleń i całkowicie pominął ten wątek. Według strony właściwa ocena stanu faktycznego powinna zawierać wyniki takiej analizy. W przeciwnym przypadku, zdaniem skarżącego, powstają uzasadnione wątpliwości co do przesłania komunikatu o niskim stanie zasilenia konta, a do wysyłania takiego komunikatu firma K. zobowiązała się w § 6 ust. 6 "Ogólnych warunków korzystania z konta w trybie przedpłaconym w sprawie potwierdzenia warunków korzystania z dróg płatnych oraz w sprawie warunków i zasad udostępniania viaBOX", stanowiących załącznik nr 2 do Umowy zawartej w dniu [...] czerwca 2011 przez viaTOLL z użytkownikiem konta w trybie przedpłaconym.

W ocenie skarżącego, wątpliwości powyższe są o tyle uzasadnione, o ile zważy się, iż żaden z kierowców firmy nie zgłaszał faktu otrzymania takiego komunikatu co oznaczałoby posiadanie na koncie przedpłaconym kwoty nie niższej aniżeli 100 PLN (suma opłat na spornych bramownicach wynosi 13,11 PLN). Skarżący zauważył, że przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy własne obliczenia strony skarżącej wskazują na występowanie bezpiecznej rezerwy finansowej na koncie użytkownika.

Zdaniem strony skarżącej, kolejnym dowodem świadczącym o nieprawidłowości w działaniu systemu pobierania opłat elektronicznych, nieuwzględnionym przez organ przy rozpatrywaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jest wydruk sporządzony ze strony internetowej viaTOLL dostępnej dla użytkownika po zalogowaniu. Przedstawia on historię przekraczania kolejnych bramownic. Strona skarżąca wyjaśniła, że prowadząc pojazd przekraczała sporną bramownicę o godzinie 05:27:00, ze wskazaniem przez system braku środków na koncie. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił, dlaczego kolejne bramownice przekraczane 16 i 20 minut później zarejestrowały pobranie opłaty pomimo (podobno) wcześniejszego braku środków na koncie. Zdaniem skarżącego, identyczna sytuacja wystąpiła później, bowiem przekraczanie bramownicy o godz. 05:51:00 nastąpiło wg operatora przy braku środków na koncie, natomiast 4 minuty później tj. o godzinie 05:55:00 środki na koncie były i system nie zanotował braku możliwości pobrania opłaty.

Skarżący wyraził wątpliwość co do merytorycznego podejścia organu do wskazanych przez stronę zdarzeń, jak i jego kompetencji, intencji i oczekiwanej bezstronności podejmowanych decyzji na gruncie obowiązującego prawa.

Zdaniem skarżącego, organ naruszył zasadę praworządności i porządku publicznego, albowiem w sposób bezkrytyczny zaakceptował stanowisko firmy K. , powołując się na nie w procesie podejmowania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący nie dopełnił obowiązku ustawowego, albowiem przed rozpoczęciem spornego przejazdu po drodze płatnej, nie posiadał wystarczających środków na opłacenie kontrolowanego przejazdu w całości.

Strona skarżąca, już po zamknięciu przez Sąd rozprawy, przed ogłoszeniem wyroku, złożyła w dniu 8 października do akt sprawy pismo procesowe z dnia [...] października 2013 r., w którym przedstawiła dodatkowe argumenty mające, w jej ocenie, świadczyć o wadliwym działaniu systemu viaTOLL. Strona skarżąca, przeprowadzając analizę zestawienia zawartego w odpowiedzi firmy K. udzielonej jej drogą korespondencji e-mailowej z dnia [...] lipca 2012 r., wskazała na błąd związany z rejestracją pobierania opłaty za przekraczanie bramownic. Zdaniem strony skarżącej, wyszczególnione operacje przeprowadzone na koncie użytkownika jednoznacznie wskazują na nierzetelność systemu viaTOLL jako całości oraz świadczą o możliwości powstania "zerowego", ujemnego lub nawet dodatniego stanu konta bez wiedzy i świadomości użytkownika. Skarżący zwrócił również uwagę na błąd globalny polegający na uwzględnieniu operacji doładowania konta użytkownika z nadmiernym opóźnieniem. Zdaniem strony skarżącej, ponad godzinne opóźnienie w rejestracji operacji i używanie takiej informacji dla celów kontrolnych jest karygodne. W konsekwencji skarżący uznał, że - wbrew błędnym wynikom kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego - prowadził pojazd w pełni przygotowany do wykonywania przejazdu płatnymi odcinkami dróg. Skarżący stwierdził jednocześnie, że jeżeli wystąpiło zdarzenie niepobrania opłaty za przejazd pojazdu, to może to być wynikiem tylko i wyłącznie niesprawności systemu viaTOLL.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W świetle powyższego należy stwierdzić, że analizowana pod tym kątem skarga Z. W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], a także poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] nakładającą na skarżącego kierowcę karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej - dopuścił się naruszenia przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego przede wszystkim na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, a w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wynika, że korzystających z dróg publicznych zobowiązani są do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym (tzw. viaBOX). Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p., jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524).

Według § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2, czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p., za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.).

W myśl przepisu art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p., do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący Z. W., kierując zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t, poruszał się w dniu [...] października 2011 r. po drodze krajowej wyszczególnionej w załączniku Nr 1 pkt 8 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, a opłata elektroniczna miała być uiszczona w formie przedpłaty.

Sporne natomiast jest, czy podczas przejazdu w dniu [...] października 2011 r. po drodze ekspresowej [...], na odcinku [...] ([...]) - węzeł [...], a więc na odcinku, na którym pobierana jest opłata elektroniczna, zarejestrowanym o godz. 05:27 przez bramownicę kontrolną nr [...], znajdowały się na rachunku bankowym pobierającego opłatę środki pozwalające na jej pobranie za wskazany przejazd.

Zdaniem skarżącego na koncie znajdowały się takie środki, co znajduje w jego ocenie potwierdzenie w przedłożonych do akt sprawy materiałach dowodowych.

W ocenie organu zaś, z protokołu kontroli z dnia [...] października 2011 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów, dokumentacji fotograficznej oraz pisemnych wyjaśnień spółki K. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - operatora systemu viaTOLL (vide: pisma firmy K. z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz z dnia [...] września 2012 r.) w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że skarżący nie uiścił opłaty za rzeczony przejazd na odcinku drogi ekspresowej [...] o godzinie 05:27 w dniu [...] października 2011 r.

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłata elektroniczna za sporny przejazd (a także za przejazd po autostradzie [...] na odcinku [...] w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 05:51, co zarejestrowała bramownica kontrolna nr [...] - vide: sprawa sygn. akt VI SA/Wa 758/13) rzeczywiście została poniesiona, czy też do realizacji rzeczonego obowiązku przez skarżącego nie doszło.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania poprzedzającego wydanie obu spornych decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej, organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kierowcę kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, a w szczególności nie uzyskał niebudzących wątpliwości dowodów co do braku uiszczenia spornej opłaty.

W ocenie Sądu, takimi dowodami mogłyby na przykład być dokumenty księgowe spółki K. (będącej podmiotem obsługującym elektroniczny system poboru opłat), w tym przedstawiające sekwencje zdarzeń od ostatniego uznania rachunku wierzyciela (spółki K.) - czyli uzupełnia konta dłużnika przez wskazanie wszystkich kolejnych ściągnięć opłat z tego rachunku ze wskazaniem, z jakiego tytułu dana opłata była ściągana, aż do wykazania stanu konta w chwili spornego przejazdu. Należy zauważyć, że spółka K. Sp. z o.o. co prawda nie jest stroną tego postępowania, jednak dysponując pieniędzmi użytkowników dróg wpłacanymi na konta pre-pay z pewnością dochowywać musi szczególnej staranności w poborze opłat i księgowym rejestrowaniu tytułów, z mocy których opłaty są ściągane.

Jeżeli więc organ administracji publicznej przyjmuje za wiarygodne informacje, co do których sama spółka K. zastrzega, iż są to wyłącznie dane o charakterze informacyjnym, to nie można wskazać bez cienia wątpliwości, że w tym zakresie organ administracji nie dopuścił się jakiegokolwiek naruszenia przepisów postępowania. W tej i podobnych sprawach, spółka K. Sp. z o.o. nie przedstawia żadnych dowodów stwierdzających, w jaki sposób odbywała się procedura przejazdu pod poszczególnymi bramownicami i w jaki sposób system odnotowywał (w zakresie opłat) te przejazdy - które bramownice odnotowały przejazd bez wniesienia opłaty, a które jej uiszczenie potwierdziły i w jakich wysokościach. Jeżeli zatem Główny Inspektor Transportu Drogowego opiera się na dowodach dostarczonych przez firmę K., to powinien domagać się jednocześnie kompletnej dokumentacji w tym zakresie, by przedstawić ją (zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.) w motywach wydanego rozstrzygnięcia. Przyjęcie za dowody w sprawie stwierdzeń firmy K. niepopartych właściwą dokumentacją, nie można uznać za prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, do którego przeprowadzenia Inspekcja Transportu Drogowego w tego rodzaju sprawie jest bezwzględnie obowiązana.

Warto wskazać, że również w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjmuje się, że organ Inspekcji Transportu Drogowego, jako organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie administracyjne w tego typu sprawach, nie może swoich ustaleń opierać jedynie na informacjach przekazywanych mu przez spółkę K., lecz powinien informacje te weryfikować konkretnymi, żądanymi od tej spółki, dokumentami źródłowymi, także dlatego, że jak w wielu tego typu sprawach, informacje te mogą być sprzeczne i w różny sposób interpretowane przez spółkę K. - operatora systemu viaTOLL (tak m. in. WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 16/13).

Ponadto należy zauważyć, że organ nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny wątpliwości podnoszonych w toku postępowania przez stronę skarżącą. W tym miejscu należy przede wszystkim zauważyć, że zarówno w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak również w złożonym już po zamknięciu rozprawy piśmie procesowym z dnia [...] października 2013 r., skarżący kierowca zakwestionował sposób wyliczeń dokonanych przez spółkę K., a w konsekwencji zarzucił niewłaściwe podanie stanu konta w chwili przejazdu przez daną bramownicę.

Mając powyższe na uwadze, Sądu uznał, że organ - wbrew wyraźnym nakazom płynącym m. in. z przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. - nie wyjaśnił w toku dotychczasowego postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym całkowicie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wykazania jakiejkolwiek podstawy do ewentualnego zastosowania sankcji (kary administracyjnej) przewidzianej w ustawie o drogach publicznych z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Tym samym organ administracji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, która znajduje zastosowanie również do postępowania administracyjnego, którego stroną jest obywatel państwa obcego.

Według Sądu, naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć w tej sytuacji istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc niewątpliwie stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny obu spornych decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego.

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - brak wszechstronnego odniesienia się przez organ administracji publicznej do powyższych kwestii podnoszonych przez skarżącego kierowcę, a mających niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny legalności zastosowanej kary administracyjnej, nie dało stronie skarżącej możliwości właściwego ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu. W konsekwencji uchybienie to nie pozwala sądowi administracyjnemu na pełne skontrolowanie legalności spornych decyzji.

W ocenie Sądu, aby zaskarżone rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu Drogowego ocenić w sposób prawidłowy, trzeba dysponować stanowiskiem tego organu zawierającym precyzyjne odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek) dotyczących podstaw zastosowania sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych z tytułu przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

Należy zauważyć bowiem, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. - nie spełniają wymogów stawianych przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienia tych spornych rozstrzygnięć nie zawierają pełnych wyjaśnień okoliczności branych przez organ Inspekcji Transportu Drogowego pod uwagę przy wydawaniu decyzji o nałożeniu wspomnianej kary pieniężnej.

Wobec powyższego, należy - zdaniem Sądu - uznać, że Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekając w niniejszej sprawie, niezależnie od uchybienia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a.

Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Warto zauważyć w tym miejscu, że Naczelny Sąd Administracyjny już w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 (ONSA z 1984 r., nr 2, poz. 117), wyraźnie podkreślił, iż w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Ponadto, w ocenie Sądu, zasada wynikająca z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. winny być uchylone, jako wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.

Na marginesie, należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 13ha ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, opłata elektroniczna jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych, zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 roku w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatą elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Przywołany akt wykonawczy do ustawy określa w załącznikach nr 1 i nr 2 odcinki dróg krajowych, na których pobiera się opłatę elektroniczną.

W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe przepisy, należy przyjąć, że odcinkami dróg krajowych, z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej, są odcinki wymienione expressis verbis w treści załączników do ww. rozporządzenia Rady Ministrów, a nie odcinki pomiędzy bramownicami rejestrującymi przejazd pojazdu. Tym samym, zdaniem Sądu, przyjąć trzeba, że - w świetle przepis art. 13ha ust. 1 u.d.p., który wprost wskazuje, że opłata elektroniczna jest pobierana "za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach" - opłata ta, zgodnie z art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd tym odcinkiem, a więc za przejazd całym odcinkiem tej drogi, przy czym przez określenie opłata za przejazd danym odcinkiem drogi należy rozumieć opłatę naliczoną przez wszystkie bramownice. Będzie to zatem jedna opłata za konkretny odcinek drogi.

Zdaniem składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uprawnione staje się w związku z tym stwierdzenie, iż w świetle powołanych przepisów, skoro za przejazd konkretnym odcinkiem drogi jest naliczana jedna opłata elektroniczna, to za brak wniesienia tej opłaty za przejazd tym samym konkretnym odcinkiem drogi w tym samym dniu, może zostać naliczona tylko jedna kara pieniężna w podanej przez przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. wysokości.

W warunkach niniejszej sprawy, dokonując zarówno analizy materiału zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie (VI SA/Wa 757/13), jak również materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 758/13, zauważyć trzeba, że skarżący kierowca wykonywał w dniu [...] października 2011 r. przejazd o godz. 05:27 na odcinku drogi ekspresowej [...] - odcinek [...] ([...]) - węzeł K., co zarejestrowała bramownica kontrolna nr [...], a także przejazd o godz. 05:51 na odcinku autostrady [...] - odcinek [...] - węzeł [...], co zarejestrowała bramownica kontrolna nr [...].

W tej sytuacji wydaje się, że ukaranie skarżącego za kontynuowanie przejazdu tego samego dnia o godz. 05:51 na wskazanym powyżej odcinku autostrady [...] prawdopodobnie nie naruszało wynikającego z powyższych przepisów zakazu nakładania kary za przejechanie nie po danym odcinku drogi krajowej, lecz pod każdą bramownicą.

Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił obie sporne decyzje administracyjne, działając w tym zakresie na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie będą podlegać wykonaniu do daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 120 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.