Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 344/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 2, art. 27 ust. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: par. 10 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2015 poz 1414
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji  związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w  oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Gminy Otmuchów na czynność Zarządu Województwa Opolskiego z dnia 31 maja 2016 r., nr DOW.052.3.1.45.2016 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z ogłoszonym przez Zarząd Województwa Opolskiego naborem wniosków na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" Gmina Otmuchów w dniu 25 lutego 2016 r. złożyła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego wniosek o przyznanie pomocy na realizację operacji pn.: "Zmiana nawierzchni drogi gminnej nr 106921O w miejscowości Jasienica Górna" w wysokości 292.661 zł. W wyniku weryfikacji złożonego wniosku o przyznanie pomocy i dołączonych do niego załączników stwierdzono, iż wniosek był niekompletny, zawierał liczne braki i nieścisłości, a ponadto nie dołączono do niego załączników wymaganych ze względu na specyfikę operacji. Wobec tego na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1414 - zwanego dalej rozporządzeniem), wezwano Gminę do usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy i załącznikach. Wskazano przy tym, że usunięcie braków we wniosku lub złożenie wyjaśnień nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji.

Gmina złożyła uzupełnienie wniosku o przyznanie dofinansowania wraz z żądanymi przez organ dokumentami, jednakże - w ocenie Zarządu - nie tworzył on wraz z załącznikami rzetelnej i spójnej dokumentacji. Wobec tego, w celu potwierdzenia ustaleń wynikających z kontroli administracyjnej niniejszego wniosku o przyznanie pomocy, w dniu 19 maja 2016 r. przeprowadzono wizytę w miejscu planowanej realizacji operacji, podczas której wnioskodawczyni złożyła dodatkowe wyjaśnienia i skorygowany kosztorys inwestorski. Korekta kosztorysu inwestorskiego i wyjaśnienia Gminy podyktowane były wyłączeniem z zakresu rzeczowego operacji robót budowlanych planowanych do wykonania na działce ewidencyjnej nr 372/1.

Pismem z dnia 31 maja 2016 r. Dyrektor Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, poinformował Gminę, na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349 - zwanej dalej ustawą), o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy na realizację operacji: Zmiana nawierzchni drogi gminnej nr 106921 O w miejscowości Jasienica Górna dla operacji typu "Budowa lub modernizacja dróg lokalnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego PROW na lata 2014-2020, na kwotę: 292 661 zł. Przedstawiając przyczyny odmowy przyznania pomocy omówił przebieg postępowania i wskazał, że w wyniku przeprowadzonej wizyty na miejscu - zgodnie z załączonymi do raportu pokontrolnego wyjaśnieniami Gminy - przyjęto, że odcinek drogi gminnej nr 106921 O objętej operacją, stanowiący włączenie do drogi powiatowej nr P 1638 O, a tym samym usytuowany na części działki nr 372/1, będzie wyłączony z zakresu zadania i nie będą na nim prowadzone żadne prace, podobnie jak na działce nr 352. Na dowód tego wnioskodawczyni przedłożyła poprawione szkice sytuacyjne i kosztorys inwestorski. W odniesieniu do tego Zarząd Województwa Opolskiego podał, że skoro wnioskodawczyni ma możliwość złożenia w Urzędzie Marszałkowskim tylko jednego uzupełnienia, a przekazana w dniu 22 kwietnia 2016 r. korekta wniosku nie uwzględniała zmian wprowadzonych w kosztorysie inwestorskim, to wniosek przedstawiał zakres operacji nieadekwatny do stanu rzeczywistego. Zmieniła się bowiem zarówno wartość wskaźnika zakładana do osiągnięcia w wyniku realizacji operacji, gdyż przedmiotowa droga po wyłączeniu odcinka robót w pasie drogi na dz. nr 372/1 skróciła się o 8 mb, a powierzchnia jezdni o 83 m², jak i wartość kosztorysowa robót, aktualnie pomniejszona o 6.270,91 zł netto, co daje kwotę kosztów niekwalifikowalnych, ujętych we wniosku o przyznanie pomocy jako kwalifikowalne, albowiem na tym etapie nie mogą być one już wyłączone z zakresu rzeczowego. Dlatego umowa o przyznanie pomocy zostałaby sporządzona w oparciu o nieprawdziwe dane. Mając na uwadze powyższe modyfikacje oraz treść § 10 ust. 2 i 3 rozporządzenia zauważono, że Gmina była zobowiązana do dokonania, na etapie przysługujących jej uzupełnień, korekty wniosku z uwzględnieniem prawidłowego stanu faktycznego sprawy, ale nie uczyniła tego na tym etapie, zatem nie było podstaw do przyznania pomocy na wnioskowaną operację.

W odpowiedzi na odmowę przyznania pomocy Gmina w dniu 16 czerwca 2016 r. złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym wniosła o uznanie złożonych wyjaśnień będących załącznikiem do raportu z czynności kontrolnych oraz dokonanie pozytywnej oceny wniosku i przyznanie pomocy. Stwierdziła, że wyjaśniła wątpliwości związane z zakresem wniosku. Gmina przyznała, że faktycznie omyłkowo działka nr 372/1 nie znalazła się w zgłoszeniu robót nie wymagających pozwolenia na budowę, jednakże została poinformowana że na etapie kontroli dopuszczalne jest wyłączenie spornego odcinka drogi poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i przedłożenie skorygowanych dokumentów i okoliczność ta nie wpłynie na negatywną ocenę wniosku.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 17 czerwca 2016 r. wskazano, że po dokonaniu analizy zostało ono rozpatrzone negatywnie. Podtrzymując stanowisko co do braku spełnienia spornych wymogów z rozporządzenia wyjaśniono, że tryb usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy został szczegółowo określony w § 10 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia tych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, natomiast w myśl § 10 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął w terminie braków, pomocy nie przyznaje się, o czym informuje się podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy Zauważono, że Gmina została wezwana do usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy i załącznikach z prośbę o wyjaśnienia m.in w zakresie planowanych prac na działkach ewidencyjnych 369 i 372/1 związanych z połączeniem drogi objętej realizacją operacji z innymi drogami publicznymi. W odpowiedzi złożyła uzupełniony wniosek wraz z załącznikami. W piśmie przekazującym skorygowany wniosek o przyznanie pomocy wskazała, że "nawierzchnia skrzyżowań jest w dobrym stanie technicznym, ponieważ została przebudowana podczas przebudowy dróg, z którymi droga objęta wnioskiem o dofinansowanie się krzyżuje. Stąd skrzyżowania nie zostały objęte zmianą nawierzchni", ale z analizy szkiców dołączonych do wniosku o przyznanie pomocy wynikało, że na działce 372/1 będą prowadzone roboty budowlane. Obszar tej działki stanowi drogę powiatową nr 1638 O. Tymczasem w dołączonym do wniosku zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 15 grudnia 2015 r. opisanej działki ewidencyjnej nie ujęto, poza tym do wniosku nie zostały dołączone uzgodnienia z zarządcą drogi powiatowej nr 1638 O. Wnioskodawczyni nie dokonała również korekty kosztorysu inwestorskiego w zakresie przedmiaru robót, a w ramach uzupełnień złożonych do wniosku o przyznanie pomocy złożyła dokument zawierający dane wyjściowe do opracowania kosztorysu inwestorskiego. Wobec stwierdzonych powyżej rozbieżności zdecydowano o przeprowadzeniu wizyty w miejscu. W ramach przeprowadzonej wizyty w miejscu Gmina złożyła dodatkowe wyjaśnienia i skorygowany załącznik nr 4 do wniosku, tj. kosztorys inwestorski. Zgodnie z treścią wyjaśnień dołączonych do raportu odcinek drogi położony na działce ewidencyjnej nr 372/1 został wyłączony z zakresu rzeczowego operacji. W konsekwencji tego działania zmianie uległ również kosztorys inwestorski w zakresie przedmiaru planowanych robót i tym samym kosztów realizacji operacji. Wobec tego Gmina w ramach trybu określonego w § 10 rozporządzenia nie dokonała usunięcia wszystkich braków wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy. Uczyniła to dopiero na etapie wizyty w miejscu, przedkładając dokumenty i wyjaśnienia, które uzupełniły złożoną wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy dokumentację i czyniły wniosek i załączniki kompletnymi i spójnymi. Podkreślono, że przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy w innym trybie niż wskazany w § 10 ust. 2 rozporządzenia, a wizyta w miejscu ma wyłącznie za zadanie potwierdzenie ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie pomocy. Zwrócono także uwagę, że zgodnie z art. 34 ust. 2 zdanie drugie przepisy art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy stosuje się odpowiednio do postępowań prowadzonych w ramach działania wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy, tj. "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich". Na zasadzie art. 27 ust. 2 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W rezultacie przytoczonych przepisów Zarząd uznał, że ciężar udowodnienia faktu uzupełnienia wszystkich braków wskazanych w wezwaniu spoczywał na Gminie.

Na powyższą odmowę przyznania pomocy finansowej Gmina Otmuchów wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i zobowiązanie organu do uznania złożonych przez wnioskodawczynię wyjaśnień będących załącznikiem do raportu z czynności kontrolnych z dnia 19 maja 2016 r. oraz dokonania pozytywnej oceny wniosku Gminy Otmuchów i przyznanie pomocy oraz obciążenie organu kosztami postępowania. Skarżąca podniosła, że zarzut organu Województwa Opolskiego dotyczący niedokonania usunięcia wszystkich braków wniosku o przyznanie pomocy w trybie § 10 ust. 2 rozporządzenia jest nietrafny. W ocenie Gminy - fakt, że ostatecznie usunięto braki wniosku i udzielono stosownych wyjaśnień w ramach wizyty nie stanowi naruszenia wskazanego przepisu. Skoro braki usunięto oraz udzielono wyjaśnień, to wniosek był kompletny i w pełni kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania, więc nie było podstaw do zdyskwalifikowania wniosku z tego powodu. Gmina podniosła, że w piśmie o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenie prawa organ przyznał, że braki zostały usunięte wskazując jedynie, że nastąpiło to dopiero na etapie wizyty, a nie w terminie wskazanym w wezwaniu. Jednak problem dotyczył skrzyżowania na działce nr 372/1, którego nawierzchnia nie wymagała wymiany, zatem "chodziło o oszczędności w kosztach realizacji zadania", dlatego konieczne były korekty kosztorysu inwestorskiego. Nie może to być jednak podstawą zarzutu braku zachowania przez Gminę należytej staranności przy przygotowywaniu i uzupełnianiu wniosku. To właśnie należyta staranność i odpowiedzialność skarżącej była przyczyną koniecznych korekt, które organ wykorzystał jako pretekst do odmowy przyznania pomocy. Nadto przedmiotowa droga zapobiegnie marginalizacji ludności kilku okolicznych miejscowości, poprawi dojazd do drogi powiatowej, a także dojazd do takich instytucji jak: komisariat policji, straż pożarna, służba zdrowia, Urząd Miejski oraz Szkoła ponadgimnazjalna itp.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Opolskiego podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie informującym o odmowie przyznania pomocy oraz w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślił ponownie, że ciężar udowodnienia spełnienia kryteriów spoczywał na wnioskodawczyni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

W przepisie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., określony został przez ustawodawcę katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej. Na zasadzie art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają jednak także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Kontroli Sądu podane zostało zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Opolskiego, które dotyczyło odmowy przyznania skarżącej Gminie pomocy finansowej na zrealizowanie inwestycji, w ramach programu dotyczącego wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą), oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej (...), zwanego nadal rozporządzeniem. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy. Na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy, w takim przypadku podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a więc po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie skarżąca Gmina złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy, tj. wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Do odmowy przyznania tej pomocy oraz ustalenia właściwości sądu do kontroli jej legalności znajdowały zatem niewątpliwie zastosowanie regulacje art. 35 ustawy. Dokonując oceny dopuszczalności wniesienia skargi Sąd stwierdził, że spełnione zostały wymogi formalne, gdyż poprzedzona została ona właściwym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie, przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej czynności o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach poddziałania objętego programem określonym w ustawie wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do prowadzenia w sprawie postępowania, jak i w zakresie zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisów prawa.

Oceniając legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania Sąd miał na uwadze uregulowania, jakie w tym zakresie zostały określone w art. 34 ustawy, w szczególności w ust. 2 i ust. 3 tego przepisu, z których wynika, że do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach oddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, a także że przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, a właściwość miejscową organu ustala się według miejsca realizacji operacji. Zgodnie z zastrzeżeniem dotyczącym odpowiedniego stosowania przepisów art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy, Sąd uwzględnił też, że w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz, że przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stosownie do wskazanych przepisów, Sąd dostrzegł, że w zakresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie istnieją odmienności w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a., ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego, jak trafnie zauważył Zarząd Wojewódzki, jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczone zostały również zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i udzielania informacji, przez ustalenie, że organ zobowiązany jest ich przestrzegać tylko na żądanie strony.

Stosownie do zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy, a którą należy rozumieć jako działanie organów na podstawie przepisów prawa, stwierdzić natomiast trzeba, że wprawdzie organ powinien podejmować działania zmierzające do załatwienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, lecz w zakresie wykazania spełnienia kryteriów wyboru organ prowadzący postępowanie miał obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające tylko w razie wystąpienia braków wniosku. Obowiązek podejmowania czynności wyjaśniających przez organ rozpoznający wniosek o pomoc, w zakresie faktów, z których wnioskodawca wywodził skutki prawne, wynikał z § 10 ust. 2 rozporządzenia. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na budowę lub modernizację dróg lokalnych w ramach podziania wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. a ustawy. Z uwagi na przedmiot inwestycji objętej wnioskiem Gminy, rozporządzenie to miało zatem zastosowanie przy rozpoznawaniu złożonego wniosku. W § 10 ust. 2 rozporządzenia postanowiono, że jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia tych braków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie natomiast z § 10 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 2, nie usunął w terminie braków, pomocy nie przyznaje się, o czym informuje się podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy.

Zdaniem Sądu, rozpoznając wniosek skarżącej Gminy właściwy organ, tj. Zarząd Województwa, po dokonaniu weryfikacji wniosku prawidłowo, na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia, wezwał Gminę do uzupełnienia jego braków, przez złożenie stosownych wyjaśnień, przedłożenie dokumentów umożliwiających dokonanie prawidłowej oceny oraz skorygowanie wniosku w zakresie ustalonych przez organ rozbieżności, w wymaganym terminie 14 dni. Pouczył przy tym o konsekwencjach wynikających z § 10 ust. 2 rozporządzenia. Niewątpliwie zatem organ podjął w zakresie swych kompetencji niezbędne działania w celu ustalenia stanu faktycznego wymaganego do rozpoznania sprawy. Zauważyć przy tym trzeba, że wezwanie organu dotyczyło m.in. zakresu planowanych prac na działkach ewidencyjnych nr 369 i 372/1, związanych z połączeniem drogi objętej realizacją operacji z innymi drogami publicznymi, a więc niewątpliwie okoliczności mających istotne znaczenie dla dokonanej w sprawie oceny przedmiotu wniosku.

Przyjdzie dostrzec, że na wezwanie do usunięcia braków Gmina uzupełniła w dniu 22 kwietnia 2016 r. wniosek wraz z wymaganymi załącznikami. Jednakże analiza szkiców dołączonych do wniosku o przyznanie pomocy ujawniła, że na działce nr 372/1 będą prowadzone roboty budowlane, ale w dołączonym do wniosku o przyznanie pomocy zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 15 grudnia 2015 r. nie ujęto powyższej działki ewidencyjnej, nadto do wniosku nie zostały dołączone uzgodnienia z zarządcą drogi powiatowej nr 1638 O. Gmina nie dokonała również korekty kosztorysu inwestorskiego w zakresie przedmiaru robót. Uzupełniając wniosek o przyznanie pomocy złożyła dokument zawierający dane wyjściowe do opracowania kosztorysu inwestorskiego zamiast skorygowanego kosztorysu. Mając na uwadze opisane rozbieżności zdecydowano o przeprowadzeniu wizyty w miejscu realizacji operacji. Bezspornie dopiero w ramach przeprowadzonej wizyty Gmina złożyła dodatkowe wyjaśnienia i skorygowany załącznik nr 4 do wniosku, tj. kosztorys inwestorski. W trakcie czynności kontrolnych Gminy wyjaśniła, że odcinek drogi położony na działce ewidencyjnej nr 372/1 został wyłączony z zakresu rzeczowego operacji, dlatego zmianie uległ również kosztorys inwestorski w zakresie przedmiaru planowanych robót i tym samym kosztów realizacji operacji.

Z przedstawionych okoliczności bezspornie wynika, że skarżąca w ramach trybu określonego w § 10 rozporządzenia nie dokonała usunięcia wszystkich braków wskazanych we wniosku o przyznanie pomocy, a wymagane dokumenty złożyła dopiero na etapie wizyty w miejscu. Rację ma zatem Zarząd Województwa, że skoro przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości usunięcia braków we wniosku o przyznanie pomocy w innym trybie niż wskazany w § 10 ust. 2, to wizyta w miejscu ma wyłącznie za zadanie potwierdzenie ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie pomocy. Inaczej mówiąc, Gmina ma tylko jedną szansę na poprawienie każdej nieprawidłowości lub braku wniosku. Podstawą oceny organu jest bowiem wniosek. Przy czym dostrzec trzeba, że postępowanie w niniejszej sprawie nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym, w którym dochodzi do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Poza tym na skutek wezwania organ może usunąć tylko te wadliwości, które zaistniały w związku z naruszeniem prawa przy rozpoznaniu wniosku, zaś wskutek uzupełnienia wniosku przez stronę nie dochodzi do ponownego jego rozpoznawania. Analiza przepisów dotyczących postępowania o przyznanie pomocy w sprawach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW 2014-2020, prowadzi do stwierdzenia, że wniosek złożony we właściwym organie podlega procedurze, którą można podzielić na dwa etapy, pierwszy - dotyczy weryfikacji formalnej a drugi - weryfikacji merytorycznej. W pierwszym etapie organ bada przede wszystkim, czy wniosek został złożony w terminie, czy wskazano adres wnioskodawcy, czy został wypełniony we wszystkich pozycjach, czy dołączono wszystkie wymagane dokumenty, a także czy nie zawiera innych nieprawidłowości lub braków. Tylko pozytywny wynik weryfikacji z pierwszego etapu umożliwia organowi przystąpienie do etapu drugiego tj. weryfikacji wniosku pod względem poprawności merytorycznej.

W rozpoznawanej sprawie wniosek Gminy nie przeszedł pozytywnie pierwszego etapu weryfikacji. Pomimo umożliwienia skarżącej skorygowania wniosku, uzupełniony wniosek o dofinansowanie nadal był niekompletny i niespójny ze złożoną z nim dokumentacją. Przeprowadzona w związku z tym wizyta oraz złożone przez skarżącą w jej trakcie wyjaśnienia potwierdziły, że we wniosku o przyznanie pomocy przedstawiono niezgodne ze stanem faktycznym informacje dotyczące miejsca realizacji i zakresu planowanych do przeprowadzenia robót. Bezspornie w trakcie tej wizyty Gmina skompletowała dokumentację, przedkładając wymagany, skorygowany załącznik do wniosku. Jeśli zatem ustawodawca przewidział jednorazową możliwość uzupełnienia wniosku, to zdaniem Sądu, należy stwierdzić, że tryb usunięcia braków, o którym mowa w § 10 ust. 2 rozporządzenia, został prawidłowo zastosowany w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, zasadnie Zarząd Województwa odmówił skarżącej Gminie przyznania pomocy na realizację przedmiotowej operacji. Ponadto, jak trafnie zauważył organ, ciężar dowodu spełnienia warunków przyznania pomocy spoczywał na wnioskodawczyni. Gmina nie wykazała spełnienia warunków przyznania pomocy, podczas gdy powinna zachować należytą staranność, przygotowując uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy. W niniejszym postępowaniu dokumentacja złożona w ramach uzupełnień zawierała rozbieżności w zakresie prac prowadzonych na działce 372/1. Nie zasługuje więc na uwzględnienie stanowisko Gminy, że ostateczne usunięcie braków i udzielenie stosownych wyjaśnień w ramach wizyty powoduje, iż nie doszło do naruszenia przepisu § 10 ust. 3 rozporządzenia.

Reasumując uznać przyjdzie, że organ nie naruszył przepisów prawa. Wnioskodawczyni pomimo wezwania do usunięcia braków nie usunęła ich w terminie, co musiało skutkować odmową przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej, po myśli § 10 ust. 3 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.