Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1757/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin( - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 650/09 w sprawie ze skargi I. L. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu za rok 2008 oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 650/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. L. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont lokalu za rok 2008.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujący stan faktyczny sprawy.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 2 pkt 2 lit. c/, art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin, art. 105 w związku z art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ABW oraz AW, oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o odmowie przyznania I. L. – emerytowi policyjnemu, zwolnionemu ze służby w Urzędzie Ochrony Państwa, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2008.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści art. 2 pkt 2 lit. c/ ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin, która ma zastosowanie do wnioskodawcy, jako emeryta policyjnego, wynika, że zakres uprawnień i świadczeń mieszkaniowych przysługujących emerytowi (renciście) policyjnemu został ograniczony do prawa do lokalu mieszkalnego (uprawnienia do otrzymania przydziału lokalu w drodze decyzji administracyjnej) oraz pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Podkreślił, iż przedmiotowy przepis nie wymienia świadczeń w postaci równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu oraz za brak lokalu mieszkalnego, które przysługują jedynie funkcjonariuszom pełniącym służbę, na zasadach określonych w poszczególnych ustawach pragmatycznych oraz wydanych na ich podstawie przepisach wykonawczych.

Organ wskazał ponadto, iż z brzmienia art. 29 ust. 1 ww. ustawy wynika, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego organu, przy czym w sprawach związanych z przydziałem takiego lokalu stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast art. 30 tej ustawy stanowi, że emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Oznacza to, że odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o ABW i AW do emeryta (rencisty) policyjnego może zachodzić tylko w przypadku rozstrzygania o przysługującym mu prawie do otrzymania w drodze decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego albo pomocy w budownictwie mieszkaniowym.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podniósł, że wynikające z art. 105 ustawy o ABW oraz AW świadczenie w postaci równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego przysługuje tylko funkcjonariuszom i wygasa z chwilą zwolnienia ze służby. Powyższe oznacza, że wnioskodawca, będący emerytem policyjnym, zachowuje prawo do ubiegania się o przydział lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo o przyznanie pomocy finansowej, nie posiada natomiast uprawnień do uzyskania innych świadczeń mieszkaniowych, tj. równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz za brak lokalu mieszkalnego.

I. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, w której wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji jak i rozstrzygnięcia utrzymanego nią w mocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 lit. c/ ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin, w ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie inne świadczenia i uprawnienia, w tym prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.

Sąd I instancji wskazał ponadto, iż w myśl przepisu art. 29 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

Wreszcie stosownie do treści art. 30 ww. ustawy, emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.

W ocenie Sądu I instancji analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż jedynymi świadczeniami "mieszkaniowymi", czyli związanymi z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów służb wymienionych w ustawie, są prawo do lokalu mieszkalnego i prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.

Sąd wojewódzki zwrócił uwagę, iż wykładnia powyższych przepisów w żadnym razie nie pozwala na uznanie, że wynika z nich uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego przez emeryta lokalu mieszkalnego. Podkreślił jednocześnie, iż z przepisu art. 105 ustawy o ABW oraz AW, wynika niezbicie, że to funkcjonariuszowi (a nie również emerytowi) przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Sąd I instancji dodał, że również z przepisu art. 78 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz.U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526 ze zm.) jednoznacznie wynikało, że ustawodawca prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu przyznał wyłącznie czynnym funkcjonariuszom. Zaś przepis art. 78 ust. 2 tej ustawy zawierał upoważnienie Szefa Urzędu Ochrony Państwa jedynie do określenia szczegółowych zasad przyznawania i zwracania tego równoważnika, oraz jego wysokości. Wobec tego, zdaniem Sądu, wydane na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy o UOP zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa do lokalu mieszkalnego, przyznające w § 11 prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu emerytom i rencistom tej formacji, wykroczyło poza upoważnienie ustawowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w wyroku z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08, wedle którego Trybunał opowiedział się za wąskim rozumieniem treści art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz ich rodzin, z uwagi na trzy istotne argumenty.

Po pierwsze, formułę użytą w ww. przepisie należy zestawić ze sformułowaniem zawartym w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (odpowiednikiem tego przepisu odnośnie funkcjonariuszy ABW jest art. 105 ustawy o ABW oraz AW), który to przepis gwarantuje ogólne prawo do lokalu mieszkalnego, natomiast w art. 29 ust. 1 nie ma mowy o ogólnym prawie do lokalu mieszkalnego, lecz o prawie do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednich organów.

Po drugie art. 29 ust. 1 zd. drugie ustawy nie formułuje ogólnego nakazu stosowania do emerytów i rencistów policyjnych całokształtu przepisów o uprawnieniach mieszkaniowych funkcjonariuszy, ale jedynie nakaz odpowiedniego stosowania przepisów szczegółowych dotyczących przyznania funkcjonariuszom mieszkań znajdujących się w dyspozycji wymienionych organów. Chodzi tu, m.in. o zasady określania powierzchni lokalu przysługującego uprawnionemu oraz procedury wydawania decyzji w tym przedmiocie.

Po trzecie, istotne znaczenie ma treść art. 30 omawianej ustawy, gwarantującego emerytom prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Jeżeli ustawowe prawo emerytów do lokalu mieszkalnego miałoby obejmować także inne uprawnienia, wymienione w rozdziale 8 ustawy o Policji (odpowiednikiem tych przepisów w stosunku do funkcjonariuszy ABW są przepisy rozdziału 8 ustawy o ABW oraz AW), to zamieszczenie art. 30 byłoby zbędne, gdyż uprawnienie, o którym mowa w tym ostatnim przepisie, wynikałoby z samego art. 29 tej ustawy. W świetle art. 30 ustawy można wyciągnąć wniosek, że – a contrario – uprawnienia związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkalnych przysługujące funkcjonariuszom, które nie zostały wyraźnie wymienione w ustawie, nie przysługują emerytom policyjnym.

Sąd I instancji podkreślił, że przedstawiona przez Trybunał Konstytucyjny wykładnia przepisów ma charakter generalny i nie ogranicza się bynajmniej wyłącznie do kwestii związanych z prawem do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Trybunał wskazał bowiem wyraźnie, jakie świadczenia związane z lokalem mieszkalnym przysługują emerytom, a wśród tych świadczeń brak jest równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

Ponadto Sąd wojewódzki zaznaczył, iż chybione jest także powoływanie się skarżącego na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 969/08. Chociaż zapadł on w analogicznej sprawie, to jednak dotyczył innej indywidualnej sprawy administracyjnej i tylko w takim zakresie miał charakter wiążący. Ponadto stanowisko w nim zaprezentowane jest odosobnione i Sąd w składzie orzekającym go nie podzielił. Jednocześnie podniósł, że zapadł on przed wydaniem powoływanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a dokonana w nim przez Trybunał wykładnia przepisów prawa związanych ze świadczeniami dotyczącymi lokalu mieszkalnego jest powszechnie aprobowana.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł I. L..

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 29 ust. 1 oraz art. 58a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej (Dz.U. Nr 53, poz. 214 ze zm.) w zw. z art. 105 i 111 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, poprzez przyjęcie, że równoważnik pieniężny za remont lokalu nie przysługuje emerytom i rencistom UOP.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo zmianę zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

W motywach skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż WSA w Warszawie w zasadzie nie dokonał żadnych własnych ustaleń w zakresie prawnej oceny przestawionego przez skarżącego stanu faktycznego, a bazował jedynie na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. akt U 4/08. Należy więc wskazać, że przywołane orzeczenie dotyczy zbadania konstytucyjności przepisów § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Rozstrzygnięcie to nie ma więc żadnego prawnego znaczenia dla rozpoznania sprawy dotyczącej przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, gdyż przepis, którego konstytucyjność była przedmiotem oceny przez Trybunał Konstytucyjny omawianej wyżej sprawie, nie ma zastosowania do emeryta UOP, którego dotyczą inne niż policjantów regulacje prawne w tym zakresie. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługuje treść art. 58a wskazanej wyżej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej, który dotyczy właśnie świadczeń pieniężnych dla emerytów i rencistów UOP, a także funkcjonariuszy UOP przechodzących na emeryturę. Przepis ten nie został w żaden sposób "zauważony" przez WSA w Warszawie przy wydawaniu orzeczenie w niniejszej sprawie, a ma zastosowanie właśnie do stanu faktycznego opisanego przez skarżącego. Przepis ten w żaden sposób nie ma natomiast zastosowania do sytuacji emerytów policyjnych, a więc wszelkie rozważania – nawet zasadne – Trybunału Konstytucyjnego w zakresie praw emerytów policyjnych do świadczeń pieniężnych związanych z prawem do lokalu lub prawem do równoważnika pieniężnego na remont lokalu, są bezzasadne w stosunku do takich praw emerytów UOP.

Autor skargi kasacyjnej wskazał, że skarżący jako emeryt Urzędu Ochrony Państwa, otrzymał decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2003 r. (nr [...]), następnie skarżący otrzymał kolejną decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w sprawie przyznania mu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za rok 2004. Decyzja ta została następnie zmieniona decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2004 r. oraz w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2005 r.

Oznacza to, że Szef ABW decyzją ostateczną i prawomocną przyznał skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, a następnie zmianie podlegała jedynie wysokość należnego świadczenia.

W kolejnym roku pismem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. skarżący został powiadomiony o zaprzestaniu wypłacania emerytom i rencistom UOP i ABW równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.

W tym przedmiocie nie została wydana żadna decyzja administracyjna uzasadniająca powód, dla którego doszło do takiej zmiany stanowiska przez organ (Szefa ABW).

W opinii kasatora w niniejszej sprawie zostało uprzednio ustalone jego prawo do przedmiotowego świadczenia, a więc sprawa została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Oddalenie skargi skarżącego i na skutek tego uchylanie się przez Szefa ABW od wypłaty równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego, przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym, skutkować winno wykluczeniem z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji Szefa ABW. Postępowanie takie jest również niezgodne z konstytucyjną zasadą praworządności i zaufania do państwa prawa oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wskazanymi w art. art. 6, 7, 8, 9, 10 i 11 k.p.a. Co więcej, WSA w Warszawie w żaden sposób w uzasadnieniu swojego orzeczenia nie ustosunkował się do wyżej wskazanych zarzutów skarżącego, trudno więc dociec, jakie stanowisko w tym zakresie sąd ten prezentuje.

I. L. podkreślił, że prawo skarżącego do równoważnika za remont zajmowanego lokalu było potwierdzone przez Szefa ABW także po zmianie stanu prawnego i wejściu w życie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1000). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 maja 2004 r., a decyzja Szefa ABW o przyznaniu skarżącemu przedmiotowego świadczenia została wydana w dniu 29 marca 2005 r. Co więcej, jak wynika z treści § 13 ww. aktu prawnego, do spraw wszczętych przed wejściem w życie tego rozporządzenia i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Oznacza to a contrario, że do spraw zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy poprzednio obowiązujące. W realiach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy bezsporne jest, że sprawa przyznania skarżącemu prawa do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego została zakończona decyzją ostateczną przed wejściem w życie ww. aktu prawnego, a więc nie powinien on mieć wpływu na jego uprawnienia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznawana sprawa sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy emerytowanemu funkcjonariuszowi byłego Urzędu Ochrony Państwa przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.

Odpowiedź na tak postawione pytanie należy poprzedzić analizą przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) oraz przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.). Z art. 105 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu wynika prawo funkcjonariusza do otrzymania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny oraz jego uprawnień wynikających z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 111. Jednoznaczna treść powołanego przepisu ogranicza prawo do tego równoważnika wyłącznie do czynnych funkcjonariuszy i nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego emerytowi bądź renciście tej formacji. Również rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1000), określa wysokość i szczegółowe zasady przyznawania równoważnika pieniężnego m.in. za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego właśnie funkcjonariuszowi.

Przez "funkcjonariusza" w świetle przepisów ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu należy rozumieć osobę pełniącą służbę, tj. wykonującą w jej ramach czynności służące realizacji zadań nałożonych na Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencję Wywiadu (art. 21 ust. 1, art. 23 ust. 1 powołanej ustawy). Funkcjonariusz zwolniony ze służby w związku z nabyciem praw emerytalnych, nie pełni służby, nie wykonuje żadnych czynności powierzonych wymienionym formacjom, a w związku z tym nie przysługuje mu uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.

Także przepis ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w szczególności jej art. 29 ust. 1 nie daje podstaw do odmiennego wniosku, mówi on bowiem o prawie do lokalu mieszkalnego z zasobów ABW, zatem odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących lokali dla funkcjonariuszy jest związane z tym prawem, tj. prawem do lokalu mieszkalnego w sensie zasad jego przydzielania. Gdyby emerytom miały służyć jeszcze inne uprawnienia związane z szeroko pojętym prawem do lokalu zostałoby to wyraźnie wskazane w ustawie, podobnie jak ma to miejsce w art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Na podstawie tego przepisu emerytom zapewniona jest pomoc na budownictwo mieszkaniowe, na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.

Identyczny pogląd wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o sygn. akt I OSK 786/08, I OSK 1032/09.

W świetle przedstawionej argumentacji zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w zw. z art. 105 i 111 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu należało ocenić jako chybione.

Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 58a ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Stosownie do tego przepisu emeryci i renciści Urzędu Ochrony Państwa oraz osoby uprawnione do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, emerytach i rencistach Urzędu Ochrony Państwa, z zastrzeżeniem art. 39, zachowują prawo do świadczeń pieniężnych ustalonych na podstawie przepisów ustawy.

Funkcjonariusze Urzędu Ochrony Państwa nabywają prawo do świadczeń pieniężnych z zaopatrzenia emerytalnego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby.

Jak wcześniej wspomniano na podstawie wymienionej ustawy emeryci i renciści Urzędu Ochrony Państwa zachowują prawo do lokalu mieszkalnego z zasobów ABW (art. 29 ust. 1) oraz prawo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym (art. 30).

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie jest prawem nabytym.

Zarządzenie Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i zwracania równoważników pieniężnych związanych z prawem funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa do lokalu mieszkalnego (M.P. Nr 78, poz. 755), nie stanowiło źródła powszechnie obowiązującego prawa, a ponadto prawo to przyznawane jest w drodze decyzji okresowo – co rok, po złożeniu stosownych wniosków i spełnieniu warunków do jego przyznania.

Nie można zgodzić się również z przedstawioną w skardze kasacyjnej argumentacją dotyczącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. U 4/08. Wprawdzie we wskazanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny zajmował się badaniem zgodności § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 70, poz. 633) z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) w związku z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz z art. 2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji, to jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzeczeniu tym wyraził pogląd znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Trybunał Konstytucyjny opowiedział się bowiem za wąskim rozumieniem art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, który to przepis ma zastosowanie nie tylko do funkcjonariuszy Policji, ale też m.in. do funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych emerytów i rencistów określone w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy ograniczają się do prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji właściwego organu oraz prawa do pomocy w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.

Pogląd wyrażony w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. pozostaje aktualny także w sprawach dotyczących równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego dochodzonego przez emerytów innych niż Policja służb mundurowych na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy ...(Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.).

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.