Postanowienie NSA oz. w Katowicach, sygn. akt I SA/Ka 2433/00
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2002-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 55 ust. 1, art. 55 ust. 3, art. 57 ust. 1-2, art. 59
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 98
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Teza: 1. Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania stanowi integralną część orzeczenia tego Sądu, od którego nie przysługują zwykłe środki zaskarżenia, a zatem wniesienie zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania - jest niedopuszczalne.

2. Stosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zasady ustanowionej w art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego wykluczałoby możliwość określenia kosztów zastępstwa adwokackiego według reguły wynikającej z art. 55 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym tj. "miarkowania" kosztów zastępstwa strony w zależności od charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy.

TEZY

1. Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania stanowi integralną część orzeczenia tego Sądu, od którego nie przysługują zwykłe środki zaskarżenia, a zatem wniesienie zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania - jest niedopuszczalne.

2. Stosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zasady ustanowionej w art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego wykluczałoby możliwość określenia kosztów zastępstwa adwokackiego według reguły wynikającej z art. 55 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym tj. "miarkowania" kosztów zastępstwa strony w zależności od charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "ZH - Dachy-Fasady" Sp. z o.o. w Ś. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 28 września 2000 r. (...) w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić - jako niedopuszczalne - zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 kwietnia 2002 r. - pełnomocnik skarżącej spółki - wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku z dnia 15 lutego 2002 r. I SA/Ka 2433/00, zasądzającego od Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.466,38 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, żądając zmiany tego orzeczenia, poprzez zasądzenie tych kosztów w kwocie 7.466,38 zł tj. w wysokości umówionego wynagrodzenia pełnomocnika bądź w wysokości 4.466,38 zł tj. uwzględniającej minimalną stawkę pełnomocnika określoną w par. 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych /Dz.U. nr 154 poz. 1013/. Zarzucił przy tym naruszenie art. 55 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz par. 1, par. 2, par. 3, par. 5, par. 6 i par. 7 oraz par. 20 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w związku z art. 16 ustawy - Prawo o adwokaturze.

W argumentacji prawnej odwołał się do Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2000 r. III CZP 40/00, w której stwierdzono, iż: "Sąd, orzekając o kosztach procesu na rzecz strony reprezentowanej przez radcę prawnego, wykonującego zawód w sposób przewidziany w art. 22 [5] ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych /Dz.U. nr 19 poz. 145 ze zm./, przyjmuje za podstawę ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika kwotę umówioną z klientem, w granicach stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, wydanym na podstawie art. 22[5] ust. 2 i 3 wymienionej ustawy", przytaczając część jej uzasadnienia. Ponadto wskazał, iż wysokość wynagrodzenia pełnomocnika została ustalona jako dwukrotność minimalnej stawki przewidzianej przepisami powołanego wcześniej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a zgodnie z par. 7 pkt 6 stawka minimalna od wartości przedmiotu sporu od 50.000 do 200.000 zł wynosi 3.000 zł. W tym stanie prawnym zasądzenie 1.000 zł na rzecz strony skarżącej, jako wynagrodzenie pełnomocnika, uznał za sprzeczne z prawem, niesprawiedliwe i sprzeczne z zasadami słuszności, skoro skarga została uwzględniona w całości, liczyła 13 stron, pełnomocnik występował na rozprawie, postępowanie podatkowe toczyło się przed organami podatkowymi ponad trzy lata, a całość pism i dokumentów w sprawie liczy sto kilkadziesiąt stron. Końcowe pełnomocnik odwołał się do art. 55 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i stwierdził, iż w przepisie tym brak jest regulacji pozwalającej na zmniejszenie wynagrodzenia pełnomocnika, jeżeli sprawy się powtarzają lub są podobne, a skorzystanie z prawa zaskarżenia do Sądu wszystkich wadliwych decyzji organów podatkowych nie może szkodzić stronie i być przesłanką do orzekania w sposób niekorzystny dla niej o kosztach postępowania.

Rozpoznając powyższe zażalenie Sąd stwierdził, co następuje:

Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczenia Sądu są prawomocne, z wyjątkiem orzeczeń, od których wniesiono sprzeciw na podstawie art. 39 ust. 2 i art. 47 ust. 3. Powyższe oznacza, iż od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługują zwykłe środki zaskarżenia, a ich wzruszenie może nastąpić wyłącznie poprzez wniesienie rewizji nadzwyczajnej, w trybie uregulowanym w ust. 2 tego art. 57. Równocześnie zgodnie z art. 55 ust. 1 tej ustawy rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania stanowi integralną część orzeczenia tego Sądu, od którego - jak wyżej wskazano - nie przysługują zwykłe środki zaskarżenia, a zatem wniesienie zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania jest niedopuszczalne.

Analogiczny pogląd wyraził prof. Adam Zieliński w artykule pt. "Rozstrzyganie o kosztach postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym" /Palestra 1995 z. 11-12 str. 7/ stwierdzając, iż "po zakończeniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie można dochodzić w osobnym postępowaniu należności z tytułu jego kosztów, ani korygować zasądzonych z tego tytułu kwot".

Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika przedstawionej w zażaleniu wskazać należy, iż stosownie do art. 59 powoływanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w postępowaniu przed tym Sądem stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, jednak wyłącznie w sytuacji, gdy ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie zawiera unormowań w tym zakresie. Kwestia kosztów postępowania została uregulowana w art. 55 ust. 1-3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Problematyka kosztów zastępstwa uczestnika postępowania reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego została uregulowana wprost w ust. 3 tego art. 55, który stanowi, iż Sąd może określić wysokość kosztów tego zastępstwa w zależności od charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia. Tak, więc oczywistym jest, iż przepis ten, zamieszczony w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, określa jednoznacznie, iż Sąd ma możliwość zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika.

Taka samoistna dyspozycja art. 55 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jest w swej istocie odmienna od treści art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, iż do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Należy przy tym podkreślić, iż stosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zasady ustanowionej w art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego wykluczałoby możliwość określania kosztów zastępstwa adwokackiego według reguły wynikającej z art. 55 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym tj. "miarkowania" kosztów zastępstwa strony w zależności od charakteru sprawy i wkładu pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy.

Natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych /Dz.U. nr 154 poz. 1013/, będące rozporządzeniem wykonawczym, wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./ nie może zmieniać zasad wynikających z aktów prawnych wyższego rzędu tj. ustaw, w tym: z ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Niezależnie, zatem od argumentów pełnomocnika skarżącej spółki - Sąd stosownie do art. 53 ust. 1 i 3 w związku z art. 57 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - orzekł o odrzuceniu zażalenia na orzeczenie o kosztach postępowania, z uwagi na jego niedopuszczalność.