Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1768/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sz. i B. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1068/14 w sprawie ze skargi M.i Sz. i B. Sz. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza solidarnie od M. Sz. i B. Sz. na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę M.i Sz. i B. Sz. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2014 r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

podczas rutynowego objazdu drogi krajowej nr [...] odcinek W. D. – N. S. w km 61+932 strona prawa, stwierdzono zajęcie pasa drogowego drogi krajowej poprzez usytuowanie w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi reklamy dwustronnej o treści: "największe C. Z. Dz. M. R. ul. T. [...] Galeria Sz. Otwarte 7 dni w tygodniu...". Sporządzony operat pomiarowy potwierdził lokalizację części dwustronnej reklamy o powierzchni całkowitej 14,8 m2, z czego w pasie drogowym usytuowana była powierzchnia 7,8 m2 tejże reklamy.

Ustalono, że właścicielami przedmiotowej reklamy byli M. Sz. i B. Sz. - wspólnicy spółki cywilnej F. H. "M. R." w N. S..

Reklama został zdemontowana, co zostało stwierdzone podczas objazdu drogi krajowej nr [...], w dniu 5 listopada 2013 r.

Ustalenia te stały się podstawą decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Krakowie z [...] listopada 2013 r., którą nałożono na skarżących karę pieniężną w wysokości 14.664 złotych za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej.

W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Generalny Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Krakowie objętą skargą decyzją z [...] stycznia 2014 r., utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, stwierdzając prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych oraz dokonanej oceny prawnej w szczególności w kontekście zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję wskazał, że skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń faktycznych dokonanych przez organ odnośnie podmiotu, którego dotyczyła reklama, twierdząc, że z zestawienia wydruków z CEIDG oraz treści umowy najmu z 1 października 2010 r. wynikało, iż sporna reklama dotyczyła C. Z. Dz. "M. R." prowadzonego w ramach indywidualnej działalności gospodarczej B. Sz. i nie mającej żadnego związku z działalnością pod nazwą F. H. "M. R.".

Zdaniem Sądu I instancji organ prawidłowo stwierdził, że podmiotem biernie legitymowanym w sprawie pozostawał podmiot, którego dotyczyła informacja wizualna umieszczona na nośniku reklamowym. Informacja ta, wobec wpisów w CEIDG oraz złożonego przez skarżącego B. Sz. oświadczenia, niewątpliwie dotyczyła prowadzonej przez skarżących jako przedsiębiorców w formie spółki cywilnej działalności gospodarczej. Sąd wskazał w tym zakresie na ustalenia organu, z których wynikało, że adres przypisywany wyłącznie indywidualnej działalności gospodarczej prowadzonej przez B. Sz. jest adresem wskazanym jako dodatkowe miejsce wykonywania działalności M. Sz. wspólnika spółki cywilnej F. H. "M. R.". Za słuszną Sąd uznał ocenę organu, że dane wpisane w CEIDG są zamieszczane na wniosek przedsiębiorcy i korzystają z domniemań ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Domniemanie to nie zostało obalone przez skarżących, wobec czego organ zasadnie twierdził, że nie może zgodzić się z twierdzeniami skarżących, iż wadliwie ustalił podmiot zobowiązany. Za również zasadne Sąd uznał twierdzenie organu, że od początku wszczęcia postępowania wspólnicy spółki cywilnej F. H. "M. R." nie kwestionowali, iż przedmiotowa reklama dotyczyła ich działalności.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

M. Sz. i B. Sz. skargą kasacyjną zaskarżyli w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę przy ocenie zasadności skargi, że decyzja została skierowana do spółki cywilnej nie będącej stroną w sprawie;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za prawidłowy stanu faktycznego ustalonego przez organ, w którym przyjęto, że wizualne informacja znajdująca się na nośniku reklamowym położonym częściowo w pasie drogowym dotyczy wspólników spółki cywilnej F. H. "M. R.";

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewłaściwe wykonanie przez Sąd funkcji kontrolnych, skutkujące nieuwzględnieniem skargi na skutek błędnego przyjęcia, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności w zakresie strony biernie legitymowanej.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego WSA w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Wobec treści i zakresu jaki obejmują sformułowane w petitum skargi kasacyjnej zarzuty, w pierwszej kolejności odnieść się należy do drugiego z zarzutów, naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w ramach którego strona wytyka niezasadne uznanie za prawidłowy ustalony w sprawie stan faktyczny, w którym przyjęto, że wizualna informacja znajdująca się na nośniku reklamowym dotyczyła wspólników spółki cywilnej F. H. "M. R.". Ocena prawidłowości bądź wadliwości ustaleń, o jakie oparto objęte skargą kasacyjną orzeczenie, ma bowiem kluczowe znacznie dla oceny pozostałych postawionych w sprawie zarzutów, odnoszących się do zasadności uznania biernej legitymacji stron i prawidłowości skierowania rozstrzygnięć administracyjnych wymierzających karę za zajęcie pasa drogowego do stron – M. Sz. i B. Sz..

Wymieniony zarzut uznać należy za niezasadny. Jak już wskazano, w jego ramach skarżący kasacyjnie wywodzą, że organ niewłaściwe przyjął, co Sąd I instancji zaaprobował, iż z wizualnej informacji (reklamy) można było wywnioskować, że dotyczy ona wspólników wymienionej spółki cywilnej "M. R.".

Zawarty w aktach administracyjnych materiał dowodowy w postaci zdjęć nośnika reklamowego, którego część posadowiona była w pasie drogowym bez zezwolenia, bezspornie wskazuje na nazwę "największego centrum zabaw dziecięcych" i jego adres. Widnieje na nim zapis "M. R." zaś miejsce w który centrum to się znajduje, zgodnie z informacjami również zawartymi na reklamie, to Galeria Sz. przy ul. T. [...].

Z informacji zawartych, w pozyskanym przez organ jak i przedłożonych przez strony, wydrukach z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika natomiast w sposób jednoznaczny, że wymieniony adres, jako dodatkowy adres wykonywanej działalności gospodarczej odnosił się do skarżącej M. Sz., wspólnika spółki cywilnej P. D. i spółki cywilnej F. H. "M. R." oraz skarżącego B. Sz., prowadzącego działalność pod nazwą P. H. "B." i wspólnika spółki cywilnej F. H. "M. R.".

Już samo zestawienie informacji wynikających z uwidocznionych treści reklamy i danych z ewidencji wskazuje, że reklamowane centrum zabaw odnosi się do działalności przedsiębiorstwa – spółki cywilnej "M. R.", wymienionej tak na reklamie jaki i w ewidencji jako jedna z form prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczych. Skoro zatem wspólnikami spółki "M. R." są oboje skarżący, to de facto reklama dotyczy ich jako przedsiębiorców prowadzących działalność pod postacią centrum zabaw dla dzieci w formie spółki cywilnej pod wymienioną nazwą. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy, na co zasadnie zwracał uwagę organ, były sformułowania zawarte w piśmie z dnia 13 listopada 2013 r., opatrzonym pieczęcią F. H. "M. R." s.c. M. Sz., B. Sz., w którym strona wyjaśniając wskazał, że "tablica reklamowa, choć reklamowała naszą firmę nie była naszą własnością (...)".

Zauważyć w tym zakresie należy, że strony nie przedstawiły kontrdowodów mogących w sposób jednoznaczny zaprzeczyć, ustaleniom organu i Sądu wynikających z analizy treści reklamy, danych wynikających z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz treści wymienionego pisma B. Sz. z dnia 13 listopada 2013 r., skierowanego do organu w imieniu wspólników spółki cywilnej "M. R.". Za takie nie można uznać przedłożonej przez stronę umowy najmu lokalu z dnia 1 października 2010 r., położonego pod adresem, który odnosi się również do spółki "M. R." oraz umów o pracę zawartych przez skarżącego B. Sz. w ramach prowadzonej przez niego indywidualnej działalności P.H. "B.", dotyczącej Sali Zabaw, jako miejsca wykonywania pracy, która to okoliczność nie przeczy możliwości prowadzenia działalności przez spółkę "M. R." w ramach Sali Zabaw – C. Z. Dz., na przykład w drodze łączącej oba podmioty umowy współpracy czy podnajęcia lokalu.

Tym samy brak jest podstaw do uznania, aby Sąd I instancji, uznając z prawidłowe poczynione przez organ ustalenia odnośnie stanu faktycznego sprawy, dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 §1 k.p.a., albowiem wobec niestwierdzenia wadliwości zastosowania przepisów postępowania przez organ w toku przeprowadzonego postępowania, w tym przede wszystkim postępowania dowodowego, Sąd nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w oparciu o przesłankę wymienioną pod literą c) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Omówione powyżej trafne stwierdzenie przez Sąd I instancji prawidłowości w zakresie stanu faktycznego sprawy w oparciu, o który organ ustalił podmiot, na który należało nałożyć karę za stwierdzone zajęcie pasa drogowego czyni również niezasadnym zarzut sformułowany w punkcie trzecim petitum skargi kasacyjnej. W jego ramach skarżący kasacyjnie wskazują niewłaściwe "wykonanie" przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. "funkcji kontrolnych" przejawiających się zaaprobowaniem błędnych, w ocenie strony, ustaleń organu w zakresie jej biernej legitymacji.

Jak wynika z wywodów odnośnie pierwszego z omówionych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wadliwości stanu faktycznego sprawy na podstawie, którego organ ustalił podmiot – wspólników spółki cywilnej "M. R." – na który należało nałożyć karę, a tym samym nie stwierdził wadliwości zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, brak było również podstaw do stwierdzenia aby Sąd I instancji niewłaściwe przeprowadził sądowoadministracyjną kontrolę decyzji organu z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 2013 r.

Podkreślenia w ramach tego zarzutu wymaga, iż Sąd I instancji zasadnie za prawidłowe uznał stwierdzenie organu, że podmiotem biernie legitymowanym pozostawał podmiot, którego dotyczyła informacja wizualna umieszczona na nośniku. Skoro, bowiem sporna reklama dotyczyła wymienionej spółki, której wspólnikami są skarżący kasacyjnie, to byli oni biernie legitymowani w sprawie stwierdzonego zajęcie pasa drogowego przez częściowe w nim posadowienie tejże reklamy (umieszczenie jej na nośniku "wchodzącego" na pas drogowy).

Prawidłowo stwierdzona bierna legitymacja skarżących w sprawie administracyjnej oznaczała w konsekwencji, że również prawidłowo stali się oni adresatami wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych – decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2013 r.

Wobec tego niezasadnym jest zarzut sformułowany w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej. Zauważyć w jego ramach należy również, że objęta skargą decyzja nie została, jak wskazuje treść zarzutu, skierowana do "spółki cywilnej nie będącej stroną w sprawie", ale do wspólników tejże spółki cywilnej, którzy jak zasadnie ustalono posiadali legitymację do udziału w postępowaniu z uwagi wskazaną korelację wizualnej treści reklamy z nazwą i adresem wykonywania działalności przez skarżących w ramach spółki cywilnej "M. R.".

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził zarzucanej wadliwości wyroku Sądu I instancji, wobec czego oddalił skargę kasacyjną w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postanowiono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.