Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2042/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1 w zw. z art. 8 i art. 7, 75 § 1, 77 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Kremer del. WSA Ewa Kręcichwost- Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 21/17 w sprawie ze skargi P.K. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P.K. na rzecz Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 21/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę P.K. (dalej: skarżący) na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (RWKL) działając na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] sierpnia 2016 r. wydała orzeczenia nr [...] oraz [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej skarżącego. RWKL orzekła: zał. nr 1, Gr. I (kolumna 4 załącznika) kategoria N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej, rozpoznając w punkcie 8 orzeczenia:

1. używanie [...] - § 72 pkt 3,

2. [...] - § 78 pkt 1, § 80 pkt 4,

3. wzrost [...] cm - bez § bez pkt,

4. [...] - § 26 pkt 3.

Schorzenia ujęte w pkt.: 8. 1, 2, 3 i 4 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową, natomiast postawione rozpoznanie w punkcie 8.1 uznano jako powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej.

Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł odwołanie wskazując, że wynik pozytywny na obecność [...] w pierwszym badaniu moczu z dnia 12 sierpnia 2016 r. jest skutkiem przebywania w towarzystwie osób palących [...] jako bierny palacz. Zarzucił też naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz nieprawidłowe zastosowanie § 72 pkt 3 załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 roku w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761).

CWKL rozpoznając odwołanie wskazała, że wojskowe komisje lekarskie, tak pierwszej jak i drugiej instancji orzekając o zdolności do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego zobowiązane są do ścisłego stosowania obowiązujących przepisów wynikających z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r.

Zdaniem CWLK w Warszawie RWKL w [...] przeprowadziła wszelkie stosowne badania i konsultacje specjalistyczne, celem ustalenia określonej zdolności kandydata do służby wojskowej. Wykonano między innymi badanie moczu na obecność [...] - dodatni wynik testu na obecność [...] w moczu w dniu 12.08.2016 r., co RWKL zakwalifikowała prawidłowo wg § 72 pkt 3, którego zapis brzmi: "Incydentalne użycie innych substancji psychoaktywnych". Taka kwalifikacja dla kandydatów do zawodowej służby wojskowej oraz do służby w Żandarmerii Wojskowej stanowi o orzeczeniu kategorii N. W objaśnieniach szczegółowych do § 72 pkt 3 ustawodawca wskazał, żeby osoby po jednorazowym użyciu w celach niemedycznych środka psychoaktywnego wymienionego w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 z późn. zm.) uznawać za niezdolne.

Skarżący podpisał oświadczenie, w którym zaprzeczył zażywania wyszczególnionych w oświadczeniu leków, podał, że nie jest w trakcie leczenia środkami psychotropowymi, jak również nie zażywał środków psychostymulujących (narkotyki, "dopalacze"). Z oświadczenia tego wynika, że orzekany nie był w trakcie leczenia środkami psychoaktywnymi. Zatem stwierdzone incydentalne użycie środka psychoaktywnego w celach niemedycznych skutkuje orzeczeniem kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Kwalifikacja orzecznicza rozpoznania w punkcie 1 orzeczenia jest właściwa.

Dalej CWKL stwierdziła, że skarżący nie wykonał badania potwierdzającego metodą alternatywną o wyższej swoistości, jak np.: chromatografia gazowa/spektometria mas, lecz powtórzył test przesiewowy. Wojskowe komisje lekarskie są jedynie w stanie ustalić, czy zażycie środków psychoaktywnych mogło mieć charakter incydentalny i czy doszło do jego zażycia w celach niemedycznych. Takie ustalenia zostały dokonane na podstawie zgromadzonej dokumentacji, co skutkuje jednoznacznie kategorię zdrowia N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu.

Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) zdolność psychiczną i fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska wydając w tej sprawie orzeczenie, które jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie, a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 tej ustawy).

Dalej Sąd zauważył, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.

Tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach powołanego rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd zatem nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań stanu fizycznego, a zatem weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań celem weryfikacji dotychczasowych. Sąd kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.

Sąd I instancji podkreślił że kwestią sporną jest ustalenie, czy dodatni wynik badania moczu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na obecność [...] może być podstawą orzeczenia kategorii N.

Minister Obrony Narodowej w dniu 3 czerwca 2015 r. wydał rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.(Dz. U. z 2015 r., poz.761).

Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia określa ono wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób lub ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 3 są określane w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Wykaz chorób i ułomności, o którym mowa w § 1 pkt 2 określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. CWKL uznała skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej z powołaniem się na § 72 pkt 3 załącznika nr 1 rozporządzenia – incydentalne użycie innych substancji psychoaktywnych Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 pkt 3 osoby po jednorazowym użyciu w celach niemedycznych środka psychoaktywnego wymienionego w ustawie z dnia 29 lipca 2009 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485, z późn. zm.) należy kwalifikować jako niezdolnych. Objaśnienia te nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania do kategorii N stanowi incydentalne użycie [...] do celów niemedycznych. Z akt sprawy wynika, że na podstawie badania moczu wykonanego w dniu 12 sierpnia 2016 r. stwierdzono u skarżącego obecność [...]. Skarżący w złożonym oświadczeniu zaprzeczył zażywania wyszczególnionych w nim leków, podał też, iż nie jest w trakcie leczenia środkami psychotropowymi i nie zażywał środków psychostymulujących. Skoro tak, to obecność [...] w moczu wynikała z incydentalnego jej użycia w celach niemedycznych, a takie ustalenie jest podstawą orzeczenia kategorii N. Prawidłowo zatem CWKL uznała, że w takiej sytuacji ma zastosowanie kwalifikacja wg § 72 pkt. 3. Taka kwalifikacja u osoby kandydującej do zawodowej służby wojskowej skutkuje orzeczeniem kategorii N – niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz służby w Żandarmerii Wojskowej. Ustaleń tych nie może podważyć wykonane przez skarżącego kolejne badanie moczu, które nie wykazało obecności [...] ani wcześniejsze orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej i służby w Żandarmerii Wojskowej, bowiem w § 72 pkt 3 Załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. jest mowa o incydentalnym użyciu, co należy rozumieć jako sporadyczne, jednorazowe użycie.

Sąd I instancji zwrócił też uwagę, że powołane w skardze orzeczenie WSA we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Wr 594/09 oraz tezy bez wskazania sygnatur akt sądowoadministracyjnych nie mogą mieć wpływu na treść wyroku, bowiem wydane zostały w innym stanie prawnym. Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. obowiązuje i wiąże organy oraz Sąd od 30 czerwca 2015 r. i obowiązywało również w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Za nietrafny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 5 ust. 6 pkt 2 oraz ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Jak wynika ze skierowań WKU w [...] z dnia 4 sierpnia 2016 r. nr S – 1150/2016/00363 i S – 1150/2016/0064 skarżący jest kandydatem do zawodowej służby wojskowej i do służby w Żandarmerii Wojskowej. Zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych kategoria N – trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Wynika stąd, iż wobec osoby orzekanej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego orzekana jest jedynie kategoria N niezdolny bez ustalania czasowej lub trwałej niezdolności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego. Sąd nie dostrzegł, że materiał ten mógłby zostać uzupełniony o dopuszczenie dowodu z nowej badania potwierdzającego metodą alternatywną o wyższej swoistości na okoliczność zażywania w celach niemedycznych środka psychtropowego -[...]. Brak jest wyjaśnienia przyczyn nie uzupełnienia materiału dowodowego, skoro dowody przedstawione przez skarżącego - powtórzony test przesiewowy wskazują na brak zażywania środka psychotropowego;

2) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy organ drugiej instancji w sposób rażący naruszył przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej w sytuacji gdy z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że organ drugiej instancji nie posiadał wystarczającego materiału dowodowego.

Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) § 78 pkt 3 (powinno być § 72 pkt 3) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 poz 761) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że ślady środków psychotropowych w organizmie stanowią o użyciu tych środków w celach niemedycznych, podczas gdy z oświadczeń skarżącego wynika, że nie zażywał takich środków psychotropowych, a nadto ponowne badanie wykazało brak śladów tych środków w organizmie skarżącego.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zarzuty skargi kasacyjnej oparto o obie podstawy z art. 174 P.p.s.a t.j. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W tej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania. Dopiero gdy postawiony zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego zostanie uznany za nieusprawiedliwiony, Naczelny Sąd Administracyjny może przystąpić do oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, przy czym ocenia je w oparciu o ustalony wcześniej w sprawie stan faktyczny.

Sąd I instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej nie dopuścił się naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Artykuł ten jest przepisem ustrojowym, sąd administracyjny może naruszyć ten przepis wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie sąd rozpoznał skargę na orzeczenie CKWL, oceniał je pod kątem legalności, zatem zastosował środek kontroli przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To czy ocena legalności zaskarżonego orzeczenia była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem ww. przepisu.

Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, stwierdzić należy, że nie mogły one odnieść zamierzonego skutku, tj. podważyć ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy. W przedmiotowej sprawie organy orzekające dokładnie ustaliły stan faktyczny sprawy, który prawidłowo został zaakceptowany przez Sąd I instancji.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę, tak aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej reguły jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero dysponując całokształtem materiału dowodowego, organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie (art. 80 K.p.a.). Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, gdy powołuje się na nie strona, jest naruszeniem przepisów postępowania skutkującym uchyleniem decyzji ( por. np. wyroki NSA z dnia 27 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 744/98 i dnia 4 października 2005 r., sygn. akt I OSK 159/05, publ. CBOSA). Oczywistym jest, że wyłącznie należycie ustalony stan faktyczny pozwala na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa. Jeżeli stan ten nie został wyczerpująco ustalony, to nie można przesądzać rozstrzygnięcia sprawy. Brak pełnych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy okoliczności danej sprawy odpowiadają stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w świetle konstytucyjnego modelu sądowej kontroli działalności publicznej sąd administracyjny nie posiada co do zasady kompetencji do dokonywania ustaleń stanu faktycznego w będącej przedmiotem jego rozpoznania sprawie administracyjnej. Obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest zatem zbadanie, czy organ administracji publicznej, dokonując ustalenia stanu faktycznego, nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcie stanowiska, jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty.

Wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów K.p.a. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.

Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z wszelkim gwarancjami przewidzianymi w przepisach K.p.a. Istotne znaczenie ma przy tym kwestia zebrania odpowiednich danych, co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.

Należy przy tym podkreślić, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia orzekanego, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja była zgodna z przepisami określającymi zasady orzekania o zdolności do służby oraz tryb postępowania komisji lekarskich w tych sprawach.

Wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W niniejszej sprawie przede wszystkim wskazać trzeba, że na podstawie zebranych w sprawie dokumentów rozpoznano u skarżącego używanie [...] powodujące niezdolność do służby wojskowej i zakwalifikowanie go do kategorii N – niezdolny do zawodowej służby wojskowej i służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej. Rozpoznany u skarżącego dodatni wynik badania laboratoryjnego na obecność [...] został prawidłowo przyporządkowany do § 72 pkt 3 ujętego w załączniku Nr 1 kolumna 4 wykazu do rozporządzenia z 3 czerwca 2015 r. – niezdolny.

Rozpoznanie to dokonane zostało w oparciu o wynik badania laboratoryjnego przeprowadzonego w dniu 12 sierpnia 2016 r. W badaniu tym stwierdzono pozytywny wynik na obecność [...].

Zdaniem NSA, wskazany wynik badania laboratoryjnego stanowił wystarczającą podstawę do rozpoznania dokonanego przez Komisje Lekarskie. Bez znaczenia dla rozpoznania jest, podnoszona przez skarżącego, okoliczność przypadkowego wprowadzenia [...] do organizmu. Ustawodawca bowiem nie różnicuje rozpoznania w zależności od przyczyn wprowadzenia substancji narkotycznych do organizmu, a w szczególności od tego czy nastąpiło to wskutek działań umyślnych, czy też działań nieumyślnych. Nie mogło mieć również wpływu na wynik sprawy nieuwzględnienie przez organ II instancji wyniku badania skarżącego z dnia 8 września 2016 r. Przede wszytki zauważyć należy, iż od pierwszego badania minął już znaczny okres czasu, a skarżący, na co słusznie zwrócił uwagę organ, nie wykonał badania potwierdzającego metodą alternatywną o wyższej swoistości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo stwierdził, że organy orzekające w postępowaniu nie dopuściły się naruszeń przepisów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie wystarczającym do wyjaśnienia istoty sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozważyły cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, iż o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena ustaleń faktycznych i wynikających z nich wniosków oraz podstawa prawna i jej wyjaśnienie prowadzące do określonego rozstrzygnięcia są wyczerpujące, logiczne i przekonujące.

W tej sytuacji zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. należało uznać za usprawiedliwiony.

Nieuzasadniony jest również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z treści powołanego przepisu wynika więc, że organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten musi w sposób niewątpliwy stwierdzić, że działanie organu I instancji było wadliwe, tj. naruszające przepisy procesowe, a nadto organ ten winien ustalić, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z uwagi na nieostre określenie przez ustawodawcę drugiej z ww. przesłanek, należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z uwagi na argumentację przedstawioną wyżej dotyczącą prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, przesłanki warunkujące zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że pełnomocnik skarżącego wskazał jako naruszony § 78 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., który nie miał w ogóle zastosowania w przedmiotowej sprawie. Jednak z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż była to omyłka pisarska, a zatem rozpoznaniu podlegać będzie zarzut naruszenia § 72 pkt 3 w/w załącznika.

Z uwagi na sposób sformułowania zarzutu kasacyjnego dotyczącego naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 72 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. wskazać należy, że jak stanowi przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137).

Skarżący kasacyjnie stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego wskazał na błędną wykładnię § 72 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r., podczas gdy w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne. Skoro jednak skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a okoliczności te kwestionuje wyłącznie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji podniesiony w tym zakresie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię nie jest zasadny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.