Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 343/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 art. 188 art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych.

SENTENCJA

Dnia 16 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz M.B.B.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 17/16 w sprawie ze skargi W.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 17/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] i nakazującej W. J., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.), doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej przy ul. P. [...] w O. poprzez zamurowanie lub wypełnienie tzw. luksferami dwóch otworów okiennych znajdujących się w ścianie ww. budynku usytuowanej w ostrej granicy z sąsiednią nieruchomością położoną przy ul. N. [...] – działka nr [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wniósł W. J..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu złożonego wniosku zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2015 r. Organ mając na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 K.p.a. stwierdził, że GINB prawidłowo decyzją z dnia [...] października 2015 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. Zauważył, że z akt sprawy wynika, iż w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego przy ul. P. [...] w O., usytuowanej w ostrej granicy z nieruchomością położoną przy ul. N. [...] w O., zostały wykonane dwa otwory okienne. Przy czym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonanych oględzin obiektu organ ustalił, że budynek powstał około 1920 r., a przedmiotowe okna powstały już po zakończeniu jego budowy, o czym świadczy m.in. brak nadproży i ścięte cegły w miejscu otworów okiennych. W ocenie organu powiatowego ściana znajdująca się w ostrej granicy z działką M.B.B.C. miała być ścianą oddzielenia pożarowego, dlatego też nie mogły w niej istnieć otwory okienne. Jak wskazał organ, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.), obowiązujące w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r., nie dopuszczało bowiem sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi w granicy działki. Podobne regulacje zawarte były także w aktach prawnych poprzedzających to rozporządzenie. Odpowiadając z kolei na wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, organ zauważył, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie otwiera możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Organ w postępowaniu prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma jedynie obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a., to znaczy czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w tym przepisie, nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do istoty jak w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym organ stwierdził, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wskazanym na wstępie wyrokiem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. nie zawęża rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, do uregulowań materialnoprawnych i nie wyklucza wobec tego przypisania decyzji wady nieważności w przypadku ujawnienia rażącego naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), jeśli to naruszenie pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy.

Sąd wskazał, że z zeznań świadków przesłuchanych w niniejszej sprawie wynika, że sporne otwory okienne "mogły powstać" w latach 1930-1960. Natomiast organ stwierdził, że budynek ten powstał około 1920 r., a przedmiotowe okna powstały po zakończeniu jego budowy, ale nie wskazał, kiedy to nastąpiło; stwierdził również, że ściana znajdująca się w ostrej granicy z działką sąsiednią – należącą obecnie do uczestniczki miała być ścianą oddzielenia pożarowego, dlatego nie mogły w niej istnieć otwory okienne. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił jednak, czy kwestionowane otwory okienne nie zostały wykonane w ścianie budynku, który znajdował się nie w granicy, lecz na nieruchomości, która następnie została podzielona.

Wskazując na powyższe Sąd zauważył, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala w sposób nie budzący wątpliwości ocenić, kiedy powstały kwestionowane otwory okienne, czy okna zostały wymienione w ramach bieżącej konserwacji w 2007 r., czy otwory te zostały wykonane w 2007 r., czy powstały w czasie remontu budynku, czy na przełomie lat 1920-1930 ubiegłego wieku, czy powstały w ścianie budynku, która nie znajdowała się w granicy z nieruchomością sąsiednią, czyli przed podziałem nieruchomości. Zdaniem Sądu oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 i 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz uczestniczka postępowania – M.B.B.C.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w złożonej skardze kasacyjnej zaskarżył w całości wyrok Sądu pierwszej instancji i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ prowadzący postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji naruszył przepisy postępowania: art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji ją poprzedzającej pomimo, że organ nie naruszył przepisów postępowania.

Natomiast uczestniczka postępowania – M.B.B.C. zaskarżając także w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r. zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i art. 80 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uznanie, że GINB w ramach prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego naruszył powyższe przepisy K.p.a., podczas gdy argumenty powoływane przez Sąd dotyczące naruszenia ww. przepisów K.p.a. dotyczą de facto innego postępowania prowadzonego przez Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją WINB z dnia [...] maja 2014 r.;

2) art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez przekroczenie zaskarżonym wyrokiem granic sprawy i odniesienie większości swoich rozważań do innego przedmiotowo postępowania administracyjnego i całkowicie innej sprawy administracyjnej, podczas gdy Sąd rozpoznając niniejszą sprawę zobowiązany był do oceny prawidłowości działań GINB w ramach prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji WINB z dnia [...] maja 2014 r.;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 16 i art. 127 K.p.a. poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż Sąd w zaskarżonym orzeczeniu formułuje de facto zarzuty odnoszące się do zakończonego ostateczną i prawomocną decyzją postępowania, w ramach którego wyczerpany został zarówno tok administracyjny jak i sądowoadministracyjny;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 156 K.p.a. poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, w której:

a) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ani nie przeprowadził analizy dotyczącej występowania bądź nie przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu, ani nie stwierdził wystąpienia takich przesłanek,

b) brak było podstaw prawnych do stwierdzenia przez GINB nieważności ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej,

a zatem Sąd powinien skargę oddalić;

5) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe oraz sprzeczne uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające m.in. na:

a) orzeczeniu "uchylenia decyzji organu pierwszej instancji" w sytuacji gdy w przedmiotowej sprawie nie było organu pierwszej instancji, gdyż organem administracji w toku całego postępowania nieważnościowego był cały czas GINB,

b) wewnętrznej sprzeczności wyroku, polegającej na uchyleniu decyzji GINB bez przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy w uzasadnieniu jest mowa, że "ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na uwadze powyższe",

c) przeprowadzeniu analizy zastosowania art. 7, 77 i 80 K.p.a. przez organy pierwotnego "merytorycznego" postępowania administracyjnego, a jednak uznanie, że to organ w ramach postępowania nieważnościowego naruszył te przepisy,

d) całkowitym "przemieszaniu" argumentacji WSA odnoszącej się do pierwotnego postępowania administracyjnego z wnioskami odnoszącymi się do postępowania nieważnościowego będącego przedmiotem niniejszej sprawy.

W oparciu o przedstawione powyżej zarzuty strony wnoszące skargi kasacyjne wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Odpowiedzi na wniesione skargi kasacyjne złożył W. J. wnosząc o ich oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami wniesionych skarg kasacyjnych.

Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie zasługują na uwzględnienie.

Zauważyć należy, że kontrolowane w niniejszym postępowaniu przez Sąd pierwszej instancji decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły w postępowaniu nieważnościowym, którego celem jest ustalenie czy oceniane w tym postępowaniu rozstrzygnięcie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] jest dotknięte którąś z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.

Jednocześnie wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje przewidziana w art. 16 K.p.a. zasada trwałości decyzji administracyjnych, zgodnie z którą, decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Tak długo jak decyzja nie zostanie we właściwym trybie wyeliminowana z obrotu prawnego, tak długo zachowuje ona moc wiążącej decyzji ostatecznej. Zapewnia to trwałość tych decyzji i przyczynia się do gwarantowania pewności obrotu prawnego.

Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności decyzji powoduje, że decyzja ta traci swą moc obowiązującą wstecznie od dnia jej wydania. Istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia tej nieważności istniała już w dacie wydania tej decyzji, co oznacza, iż decyzja, której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, przy czym niezgodność ta spełnia co najmniej jedną z przesłanek, ustawowo określonych, jako przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Aby zatem stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wadą dotknięta jest sama decyzja, np. decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym tzn. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), na który to przepis powołał się skarżący we wniosku, jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu nie budzącego wątpliwości interpretacyjnych a nadto, że skutkiem tego naruszenia jest powstanie - w następstwie wydania tej decyzji - sytuacji niemożliwej do zaakceptowania w praworządnym państwie. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje więc przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Sąd pierwszej instancji słusznie zatem zauważył, że rażącym naruszeniem prawa może być również naruszenie przepisów postępowania. Sytuacja taka może mieć jednak miejsce wyjątkowo i dopuszczalna jest jedynie, gdy naruszenie takie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Tym samym nie każde naruszenie prawa w zakresie postępowania wyjaśniającego może być kwalifikowane jako rażące. O rażącym naruszeniu przepisów proceduralnych można byłoby mówić wówczas, gdyby w sposób niebudzący wątpliwości, a więc oczywisty, nie zastosowano by ich w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano by je nieprawidłowo. Sytuacja taka nie zaistniała jednak w rozpoznawanej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji przeprowadził postępowanie nieważnościowe w sposób wszechstronny, wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego dowody, a także odniósł się do argumentów zawartych we wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności.

Za zasadne uznać należy zatem zawarte w obu skargach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ prowadzący postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji naruszył powyższe przepisy postępowania. Sąd pierwszej instancji zarzut nieustalenia istotnych okoliczności sprawy sformułował w stosunku do braku ustalenia przez organy dokładnej daty powstania otworów okiennych w budynku położonym przy ul. P. [...] w O. oraz w stosunku do okoliczności, czy otwory okienne zostały wykonane w ścianie budynku, który znajdował się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że budynek przy ul. P. [...] w O. powstał ok. 1920 r. Organy ustaliły także, że sporne otwory okienne w ścianie szczytowej ww. budynku wykonano już po zakończeniu jego budowy w latach 30-tych XX wieku lub później. Wskazuje na to sposób wycięcia okien w ścianie budynku (brak nadproży i ścięte cegły w miejscu otworów okiennych – protokół oględzin robót budowlanych z dnia 6 maja 2014 r.). Potwierdza to również załączona przez skarżącego do wniosku o stwierdzenie nieważności prywatna opinia architekta W.S. z dnia 15 czerwca 2015 r., z której wynika, że obydwa otwory okienne powstały w latach 30-tych ubiegłego wieku. Organy nie ustaliły wprawdzie dokładnej daty wybicia spornych otworów okiennych w ścianie szczytowej budynku (znaczny upływ czasu, brak dokumentów budowy budynku i nieprecyzyjne zeznania świadków), jednak brak tego ustalenia nie spowodował błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu rażącym mającym wpływ na wynik sprawy. Również Sąd pierwszej instancji nie wykazał, że niewyjaśnienie dokładnej daty wybicia otworów okiennych przekłada się na rażące naruszenie przepisów. Ustalenie bowiem przez organy, że sporne otwory okienne wykonano w latach 30- tych lub później XX w. (co potwierdził też rzeczoznawca powołany przez skarżącego) powoduje, że w momencie ich wykonania obowiązywały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216, ze zm.), które nie dopuszczały sytuowania ściany budynku z otworami okiennymi w granicy działki. Podobne regulacje prawne zawarto także w kolejnych aktach prawnych następujących po tym rozporządzeniu, w tym również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.), obowiązującym w dacie wydania decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. Zasadnie zatem przyjął organ, że sporne okna wykonano samowolnie (co w zasadzie nie jest w sprawie kwestionowane), bowiem obowiązujący od lat 30-tych XX w. stan prawny nie zawierał żadnych przepisów, które dopuszczałyby wycięcie okien w ścianie budynku usytuowanej w granicy z działką sąsiednią. Ponadto wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, organy wyjaśniły, opierając się na dokumencie znajdującym się w aktach sprawy (kopia szkicu polowego sporządzonego przez uprawnionego geodetę z 1931 r.), że położenie budynku przy ul. P. [...] w O. wobec granic nieruchomości sąsiedniej przy ul. N. [...] w O. nie uległo zmianie. Tym samym kwestia granic nieruchomości została w niniejszej sprawie wyjaśniona. Tak więc zawarty w zaskarżonym wyroku zarzut braku wyjaśnienia tej okoliczności przez organ uznać należy za bezpodstawny.

Dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenia, przedstawione powyżej, dawały z kolei podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 51 w zw. z art. 50 ustawy – Prawo budowlane i wydania kwestionowanego w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ww. ustawy. Stosownie bowiem do powyższych przepisów, w sytuacji wykonania robót budowlanych w sposób niezgodny z przepisami, właściwy organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany był więc ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami obowiązującymi w chwili orzekania a nie w chwili ich wykonania (budowy). Mając zatem na uwadze, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] maja 2014 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przewidywało zakaz sytuowania budynku wraz z otworami w granicy działki, to fakt umieszczenia okien w ścianie budynku zrealizowanego i nadal istniejącego w ostrej granicy działki powodował niezgodność budowy w tym zakresie z przepisami techniczno-budowlanymi. A zatem zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane ustalenie dokładnej daty powstania spornych okien, wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, nie stanowiło istotnej okoliczności sprawy, której nie wyjaśnienie uzasadniało stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu rażącym. Prowadzenie zatem dalszego postępowania w celu ustalenia dokładnej daty powstania spornych okien jest niecelowe, zwłaszcza, że z uwagi na upływ czasu nie ma nawet możliwości dokładnego jej ustalenia, co potwierdził też rzeczoznawca powołany przez skarżącego. Nie było więc potrzeby powoływać kolejnego biegłego, skoro zebrany materiał dowodowy potwierdzał to co ustalił organ. Ponadto, jak wskazano powyżej, kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje zapadły w trybie nadzwyczajnym, w którym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, lecz jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., co ogranicza również możliwość prowadzenia postępowania dowodowego.

A zatem skoro w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw aby stwierdzić, że istotne okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione, a tym bardziej aby organ w postępowaniu nieważnościowym uchybił przepisom postępowania, to uchylenie przez Sąd pierwszej instancji obu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanych w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej i czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 16 K.p.a.

Za nieusprawiedliwione uznać należy natomiast zarzuty dotyczące wad uzasadnienia wyroku. Art. 141 § 4 P.p.s.a. tylko wtedy może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, kiedy uzasadnienie wyroku nie poddaje się kontroli, tzn. nie wiadomo dlaczego Sąd wydał skarżone rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej sytuacja taka nie ma miejsca, bowiem Sąd wyjaśnił przyczyny rozstrzygnięcia i jego podstawę prawną, zatem wymogi formalne uzasadnienia są spełnione. Natomiast pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku w okolicznościach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy jest błędny i z tego względu wyrok podlega uchyleniu.

Uznając zatem, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i rozpoznał sprawę merytorycznie, oddalając skargę. O odstąpieniu od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., uznając, że z uwagi na okoliczności sprawy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym stanowi ten przepis.