Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 520/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 271, 273
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 7, 7a, 77, 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 128-131
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 roku sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. z dnia [...] marca 2018 roku Nr [...] w przedmiocie opłaty za szczególne korzystanie z wód I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w P. (dalej PGW WP) informacją roczną z dnia 27 lutego 2018 r. ([...]) ustalił Gminie W. (dalej też jako skarżąca) na podstawie decyzji Nr [...] za okres 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN (słownie zł: [...]), w tym: [...] PLN (słownie zł: [...]).

Opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 ustawy - Prawo wodne oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502). Opłata stała została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej [...] złotych na dobę za 1 m3 /s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego- zrzutu (przekreślono ołówkiem – uwaga Sądu) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0.03333333 m3/s. W informacji określono także terminy i wysokość rat.

W terminie 14 dni Gmina W. pismem z dnia [...] marca 2018 r. wniosła reklamację, w której podniosła, że decyzją nr [...] Starosty [...] w W. z dnia [...].11.2010r. udzielono jej pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie kąpieliska wyposażonego w dwie zjeżdżalnie: rodzinną dwutorową i wodną "Anakonda" oraz poboru i zrzutu wody za pomocą pompy z koszem ssawnym do jeziora K. . Opłatę stałą obliczono jako iloczyn stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1 m3/s czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego zrzutu określonego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym. Jednakże w rzeczywistości pobór wody za pomocą pompy z koszem ssawnym z jeziora K. do użytkowania zjeżdżalni rodzinnej przy kąpielisku do jednorazowego napełnienia wanny - Q= 4,18 m3/d, nie występuje w ogóle, ponieważ zjeżdżalnia rodzinna nigdy nie powstała. W związku z tym przy ustalaniu opłaty rocznej nie może być brana pod uwagę. Ustalona w pozwoleniu wodnoprawnym ilość pobieranej wody (zrzutu) wody z jeziora K. nie ma miejsca. Roczna ustalona wysokość opłaty stałej za usługi wodne zawiera opłatę za obydwa urządzenia ujęte w pozwoleniu wodnoprawnym. Gmina W. podnosi, iż zjeżdżalnia "Anakonda" znajdująca się przy kąpielisku nad jeziorem K. wykorzystywana jest w okresie od dnia 1 lipca do dnia 31 sierpnia, zatem zrzut wody z przedmiotowej zjeżdżalni następuje tylko w tym określonym przedziale czasowym. W związku z tym gmina wniosła o zmniejszenie proporcjonalne opłaty stałej.

Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP w P. decyzją z dnia [...] marca 2018r. znak: [...] działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 1 pkt 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. określił Gminie W. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] PLN (słownie zł: [...]), w tym: [...] PLN (słownie zł: [...]) za pobór wód powierzchniowych.

PGWWP Zarząd Zlewni w P. nie uznało reklamacji Gminy W. , gdyż decyzja wodnoprawna z dnia [...].11.2010 r. znak: [...], na którą powołano się w informacji rocznej Nr "[...]", udzielona została na pobór wód powierzchniowych z jeziora K. do użytkowania zjeżdżalni rodzinnej i zjeżdżalni "Anakonda", a termin ważności niniejszego pozwolenia obowiązuje do dnia [...].11.2030 r. W przypadku braku zawarcia w treści pozwolenia wodnoprawnego ilości dni pobierania wód powierzchniowych, należy przyjąć 365 dni. Tym samym decyzja, na podstawie której dokonano wystawienia informacji rocznej o opłacie stałej, jest obowiązująca i znajduje się w obrocie prawnym do czasu wygaszenia lub zmienienia.

Gmina W. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...]11.2010 r. na pobór wód powierzchniowych w ilości Qh max= 120 m3/h co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 pr.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne mimo niewykonania inwestycji. Organ wskazał, że jeśli nie doszło do realizacji inwestycji, na która zostało wydane pozwolenie wodnoprawne to należy zwrócić się z wnioskiem do Zarządu Zlewni o jego wygaszenie w części w oparciu o art. 414 pkt 2 pr. w.

Organ podał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w P. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi [...] PLN, w tym: [...] PLN za pobór wód powierzchniowych, albowiem reklamacja Gminy W. nie została uznana przez PGWWP Zarząd Zlewni w P..

Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] dokonał w oparciu o normę prawa wynikającą z art. 271 ust. 1 Prawa wodnego oraz § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z c 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502).

Zgodnie z art. 271 ust. 3 p.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej , która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ. Z §15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek za opłaty wodne (Dz.U. 2017, poz. 2502) wynika, że do dnia 31 grudnia 2019r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej wynoszą za pobór wód powierzchniowych [...] zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Opłata za pobór wody powierzchniowej została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wynoszącej [...] zł na dobę za 1m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 120m3/s i wynoszącego po przeliczeniu 0.033333333m3/s.

W skardze do WSA Gmina W. zaskarżyła decyzję z dnia [...] marca 2018 r. w całości i zarzuciła jej naruszenie poprzez:

I naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. zastosowania art. 271 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm., dalej pr. w.) w sytuacji gdy w niniejszej sprawie przepis ten nie ma zastosowania, bowiem urządzenie wodne pobiera wodę i jednocześnie dokonuje jej zrzutu, co znalazło odzwierciedlenie w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].2010 r., znak [...] w punkcie 3.2,

2. niezastosowanie art. 9. ust. 2, ust. 3 i ust. 4 pr. w. w sytuacji gdy ustawodawca przy określaniu zasad korzystania z wód nałożył na organ obowiązek uwzględnienia interesu publicznego społeczności gminnej, poprzez umożliwienie korzystania z zjeżdżalni w miejscowości K. bez konieczności dokonywania opłat za pobór wody, gdyż woda jest zrzucana w takiej samej ilości jak pobierana, czyli nie dochodzi do naruszenia stanu wody i nie rodzi to konieczności zwrotu kosztów usług wodnych.

II. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

1. niewłaściwej interpretacji art. 271 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pr.w. poprzez nieuznanie, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie ten przepis jedynie w odniesieniu do faktycznie pobranych wód tj. na zjeżdżalni Anakonda w miejscowości K. przez 62 dni w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2018 roku przy maksymalnym poborze wody na jedno istniejące urządzenie w wysokości 60m3/h, a nie jak wskazano w zaskarżanej decyzji przez 365 dni przy maksymalnym poborze wody na jedno urządzenie w wysokości 120 m3/h (naliczanie dla dwóch działających urządzeń),

2. niezastosowania art. 273 ust. 5 pr. w. w sytuacji, gdy z treści reklamacji z dnia 13.03.2018 r. wynikało, iż pobieranie wody nie odbywa się całorocznie jak to wskazano przy obliczeniu opłaty za pobór wody, a jedynie w okresie od 1 lipca do 31 sierpnia 2018 r. i to na jednym urządzeniu, gdyż drugie nigdy nie powstało, co powinno być uwzględnione przez organ i zastosowane przy obliczeniach,

III. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia następujących przepisów:

a) naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 Ustawy poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i dowolną ocenę dowodów w sprawie, w szczególności nie uwzględnienie, że w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 22.11.2010 r., znak [...] w punkcie 3.2 wskazano, iż na zjeżdżalni Anakonda odbywa się zrzut wody w takiej samej ilości w jakiej dokonano poboru tej wody przez pompę, co oznacza, że nie dochodzi do faktycznego poboru wody,

b) naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 Ustawy poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie i dowolną ocenę dowodów w sprawie, w szczególności nie uwzględnienie danych , zebranych w związku z przekazanymi profilami wód w kąpieliskach w K. i K. oraz danych wskazanych w projekcie uchwały w sprawie określenia sezonu kąpieliskowego oraz wykazu kąpielisk na terenie Gminy W. w 2018 roku, z których to dokumentów wynika, iż w miejscowości K. działa w okresie kąpieliskowym tylko jedna zjeżdżalnia "Anakonda"

c) naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 Ustawy poprzez nie uznanie, że nie należy brać pod uwagę całego roku - 365 dni w kwestii rozliczenia poboru wody, gdyż w pozwoleniu wodnoprawnym nie ma określonego terminu działania urządzeń wodnych, bowiem w roku 2010 nie było konieczności zawarcia takich informacji, a organ jest w posiadaniu dokumentów świadczących o okresie 62 dni w roku działalności jednego istniejącego urządzenia w ilości 60m3/h.

d) naruszenia art. 10 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 Ustawy poprzez nie umożliwienie skarżącej jako stronie czynnego udziału w postępowaniu w tym m.in. wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszenia ewentualnych uwag czy wniosków.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Podał, że informacja roczna wskazująca na sposób obliczenia opłaty stałej jest prawnie zdeterminowana przez wartości określone w decyzji administracyjnej, a nazwanie jej informacją roczną odnosić należy do faktu jej ustalania, tj. podejmowania przez organ czynności materialno – technicznej "raz na rok", a jednocześnie czasu wyrażonego w dniach uwzględniającego przy wyliczeniu zgodnie z ustawą Prawo wodne, tj. 365 dni w roku, gdyż inny termin nie został ujęty w treści wydanego pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutu pobrania opłaty za nieistniejącą zjeżdżalnię podał, że z art. 271 ust. 3 pr. w. wynika, że wielkości przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym stanowią składową wzoru służącego wyliczeniu opłaty stałej. Okoliczność, że adresat pozwolenia wodnoprawnego zaniechał realizacji praw wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, bądź do ich realizacji jeszcze nie przystąpił jest nieistotna dla obowiązku poniesienia opłaty stałej przez podmiot, który legitymuje się pozwoleniem wodnoprawnym. Fakt ten wpływa na obowiązek ponoszenia opłaty zmiennej i jej wysokość, nie zaś opłaty stałej, którą ponosi się w związku z uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. Organ podał również, że kategoria opłaty stałej ma służyć zracjonalizowaniu sposobu korzystania z zasobów wodnych i zwrotu kosztów usług wodnych. Opłata stała pobierana jest zatem za maksymalną wielkość poboru wody jaka może być pobrana z zasobów wodnych w jednostce czasu i stanowi odzwierciedlenie gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych. Faktyczne wykorzystanie tych zasobów przez skarżącą znajdzie z kolei odzwierciedlenie w opłacie zmiennej. Organ podał również, że w jego ocenie niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były zasadne.

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlega decyzja z dnia 30 marca 2018 r. Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w P. określająca Gminie W. za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł (w tym [...] zł) za pobór wód powierzchniowych.

Podstawą wydania ww. decyzji są przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne ( t.j. Dz.U. 2017.1566 ze zm., dalej: p.w.).

W myśl art. 273 ust.8 pr.w. od decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za usługi wodne wydawanej w razie nieuwzględnienia reklamacji, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z uwagi na treść tego przepisu skargę uznać należało za dopuszczalną, bez konieczności wyczerpania jakiegokolwiek trybu przedskargowego.

Stosownie do przepisu art. 268 ust.1 pkt 1 pr.w. za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych uiszcza się opłaty za usługi wodne. W myśl art.271 ust.1 pkt 2 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty.

Zgodnie z art. 271 ust.3 ustawy wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ.

Wysokość opłaty za usługi wodne zależy więc od ilości pobranej wody, tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, średniego niskiego przepływu wody z wielolecia (SNQ) - przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych oraz dostępnych zasobów wód podziemnych.

Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału (art. 271 ust.6). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania tego obowiązku właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji (art. 271 ust.7). W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji. (art.273 ust.6).

Jak wynika z § 15 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2017.2502), do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, za pobór wód powierzchniowych wynoszą [...] zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Jak wynika z akt sprawy Gminie W. decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] udzielono pozwolenia wodnoprawnego polegającego na wykonaniu urządzeń wodnych polegających m.in. na wykonaniu kąpieliska wyposażonego w dwie zjeżdżalnie rodzinną dwutorową i wodną "Anakonda" (pkt 1.1). Stosownie do pkt 3.1-3.4 pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w tym za : 3.1. Pobór wody za pomocą pompy z koszem ssawnym z jeziora K. do użytkowania zjeżdżalni rodzinnej przy projektowanym kąpielisku: -ilość wody pobieranej do jednorazowego napełnienia wanny - Q = 4,18 m3/d, Qmax ch = 16,70 l/s, Q max h= 60,00 m3/h, Qmax rok = 118.000,80 m3/rok.

3.2. Zrzut wody do jeziora K. : wanny zjeżdżalni rodzinnej po jej wykorzystaniu: jednorazowa ilość zrzucanej wody Q = 4,18 m3/d, Qmax h=60,00 m3/h,- Qmax rok= 118.000,80 m3/rok.

3.3. Pobór wody za pomocą pompy z koszem ssawnym z jeziora K. do użytkowania zjeżdżalni "Anakonda" przy projektowanym kąpielisku; -jednorazowa ilość pobieranej wody - Q = 4,24 m3/d. Q max ch- 16,70 l/s, Qmax h- 60,00 m3/h

Q max rok- 118.000,80 m3/rok.

3.4. Zrzut wody do jeziora K. z wanny zjeżdżalni rodzinnej po jej wykorzystaniu - jednorazowa ilość zrzucanej wody - Q = 4,24 m3/d, Q max h,=60,00 m3/h, Qmax rok- 118.000,80 m3/rok.

Pozwolenia wodnoprawnego udzielono na czas określony (pkt IV decyzji). Zgodnie z pouczeniem pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego wygasa jeżeli inwestor nie rozpocznie wykonywania urządzeń objętych tym pozwoleniem w terminie 2 lat od dnia uprawomocnienia się pozwolenia.

Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane w poprzednim stanie prawnym, tj. na podstawie art. 4 ut.4, art. 4a, art. 9 ust. 1 pkt 19 ppkt h, art. 122 ust. 1 pkt 1, 3, art. 123 ust.2, art. 127 ust. 2,4,5,6, art. 128 ust. 1 pkt 1,6, art. 131 ust. 1, 2, art. 132 ust.1, art. 135 pkt 3, art. 138 ust.1, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne. Opłata została zaś ustalona na podstawie aktualnych przepisów, które nie obowiązywały w dacie wydawania pozwolenia wodnoprawnego.

Postępowanie w przedmiocie opłaty inicjowane jest przez organ, który wydaje informację roczną ustalającą wysokość opłaty. Zgodnie z art. 552 ust. 2 p.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2020r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód, dokonywanych przez organ w ramach kontroli pomiarów. Na tym etapie organ nie stosuje reguł k.p.a. Dopiero wniesienie przez stronę reklamacji pozwala na zasadzie art. 14 ust. 2 p.w. stosowanie przepisów k.p.a., w tym badania okoliczności sprawy, zgodnie z określonymi w k.p.a. regułami z uwzględnieniem odstępstw wskazanych w art. 273a p.w.

Kluczowym zagadnieniem spornym pomiędzy skarżącą a organem jest kwestia samej zasady ustalania opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych, tj. ustalenie czy w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do jej ustalenia.

Odpowiedź na to pytanie nie wynika wprost z przepisów p.w. ale wymaga przeanalizowania przepisów Prawa wodnego odnoszących się do powyższych kwestii w świetle przepisów unijnych.

Wejście w życie, z dniem 1 stycznia 2018 r., Prawa wodnego było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), zwanej dalej "Ramową Dyrektywą Wodną". W uzasadnieniu do projektu Prawa wodnego wskazano, że Ramowa Dyrektywa Wodna podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy (Druk nr 1529 Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.

Realizując powyższe wytyczne w przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości.

Zgodnie z art. 267 pkt 1 Prawa wodnego jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Stosownie do art. 270 ust. 6 Prawa wodnego wysokość opłaty za usługi wodne zależy odpowiednio od ilości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy wodę podziemną, przeznaczenia wody, jej średniego niskiego przepływu z wielolecia (SNQ), przy czym wielolecie obejmuje co najmniej 20 lat hydrologicznych, oraz dostępnych zasobów wód podziemnych.

W przepisie art. 35 ust. 3 Prawa wodnego skatalogowano różne rodzaje usług wodnych, wskazując w pkt 1, że jedną z nich jest również pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Natomiast w art. 35 ust. 1 Prawa wodnego przewidziano, że usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza powszechne korzystanie z wód, zwykłe korzystanie z wód oraz szczególne korzystanie z wód. Definicja ta, w odniesieniu do celu usług wodnych, odpowiada definicji zawartej w art. 2 pkt 38 Ramowej Dyrektywy Wodnej, zgodnie z którą usługi wodne oznaczają wszystkie usługi, które gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub każdej działalności gospodarczej umożliwiają korzystanie z wód w określony sposób. W świetle powyższych przepisów wskazać należy, że definicja usług wodnych, z której nie wynikają wyraźnie kryteria pozwalające na zakwalifikowanie określonego korzystania z wód jako usługi wodnej, wymaga każdorazowego sprawdzenia, czy spełnione są kryteria określone w art. 35 ust. 1 Prawa wodnego, czyli cel usług wodnych, oraz czy dane korzystanie można zaliczyć do katalogu usług z art. 35 ust. 3 Prawa wodnego.

Z art. 35 ust. 3 pkt 1 wynika, że usługą wodną jest usługa w postaci poboru wód powierzchniowych. Usługa taka wynika z posiadanego przez stronę pozwolenia wodnoprawnego i za nią dokonano poboru opłaty. W prawie wodnym obowiązującym w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego (ustawa z dnia 18 lipca 2001 r.t.j. Dz.U. z 2005, poz. 2019 ze zm., dalej jako ustawa pr.w. z 2001r.) zgodnie z art. 37 pkt 1 : szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności: 1) pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych. Szczególne korzystanie z wód w ustawie pr. w. z 2001r. nie jest tożsame z definicją szczególnego korzystania z wód w aktualnie obowiązującym pr. w. (art. 34). Pobór wód powierzchniowych aktualnie jest usługą podlegającą opłacie stałej (art. 268 ust. 1 pkt 1 i art. 271 ust. 1 pkt 2 pr.w.). Z zaskarżonej decyzji nie wynika, by pobrano opłatę za zrzut wody wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym. Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 9 p.w. usługą wodną jest odprowadzanie do wód lub do ziemi wód pobranych i niewykorzystanych. Opłatę pobiera się zaś za odprowadzanie do wód wód opadowych i roztopowych i wód pochodzących z odwodnienia gruntów (art. 268 ust. 1 pkt 3 i art. 271 ust. 1 pkt 3 pr.w.). Nie było podstaw do naliczania skarżącej opłaty za zrzut wody. W sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie, w której ilość wody pobranej i zrzucanej jest określona w jednakowej ilości przepisy nie przewidują zwolnienia z opłaty za usługę w postaci poboru wody. Nie ma również przepisu wskazującego, że nie podlega opłacie pobór wód powierzchniowych w sytuacji gdy taka sama ich ilość jest po wykorzystaniu do obsługi zjeżdżalni zrzucana. Nie można więc uznać, że stanowisko wyrażone w skardze w tym zakresie jest prawidłowe.

Sąd podzielił stanowisko skarżącej dotyczące braku podstaw do nałożenia opłaty za pobór wód, który miał nastąpić przez urządzenie wodne, które w istocie nie postało.

W ocenie Sądu z dyspozycji art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego wynika, że usługa w postaci poboru wód powierzchniowych, jest immanentnie związana z istnieniem rzeczywistych, faktycznych możliwości realizacji takiej usługi, które mogą się wiązać z istnieniem określonych obiektów czy urządzeń. W procesie ustalania opłaty przez właściwy organ okoliczności te powinny być przedmiotem wnikliwych ustaleń, których w niniejszej sprawie zabrakło.

Z art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wynika, że obowiązek poniesienia opłat ustawodawca związał z poborem wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Podobnie zredagowane zostały przepisy art. 271 ust. 3 Prawa wodnego, które określając sposób ustalenia opłaty posługują się sformułowaniem "pobór wód powierzchniowych". To pozwala przyjąć, że intencją ustawodawcy było nałożenie obowiązku uiszczania opłaty dopiero w przypadku rozpoczęcia realizacji uprawnienia do poboru wód powierzchniowych.( por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18.09.2018r., sygn. I SA/Gd 364/18, dostępny w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych),

O rzeczywistych warunkach i możliwościach korzystania z usługi wodnej w postaci poboru wód powierzchniowych decyduje treść pozwolenia wodnoprawnego, które w niniejszej sprawie zostało przez organ potraktowane wybiórczo i niezweryfikowane faktycznie. Otóż bowiem w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 22 listopada 2010r skarżąca uzyskała nie tylko pozwolenie na pobór wody za pomocą pompy z koszem ssawnym z jeziora K. do użytkowania zjeżdżalni rodzinnej i zjeżdżalni "Anakonda" przy projektowanym kąpielisku ale i pozwolenie na wykonanie kąpieliska wyposażonego w dwie zjeżdżalnie rodzinną dwutorową i wodną Anakonda. Organy poprzestając wyłącznie na pozwoleniu na pobór wód powierzchniowych zupełnie pominęły kwestię pozwolenia na wykonanie obu zjeżdżalni na kąpielisku, dla których (każdej z nich osobno) określono ilości pobieranej i zrzucanej wody.

Jeżeli zachodzi taka sytuacja, jak w przedmiotowej sprawie, że decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym zawiera dwa rozstrzygnięcia, tj. pozwolenie na wykonanie kąpieliska z dwiema zjeżdżalniami oraz pozwolenia na pobór wód, z wyszczególnieniem ilość wody pobieranej dla każdej ze zjeżdżalni, to nie można wyłączyć ustalenia i sprawdzenia, czy doszło do wykonania tego kąpieliska wyposażonego w dwie zjeżdżalnie i poboru wody dla potrzeb korzystania z nich. Innymi słowy sprawdzenia, czy doszło do faktycznej realizacji usługi wodnej w postaci poboru wód powierzchniowych.

Wbrew wywodom organu, w rozpoznawanej sprawie sam fakt wydania pozwolenia wodnoprawnego nie stwarzał możliwości korzystania z wód skoro pozwolenie to obejmowało również zgodę na wykonanie kąpieliska wyposażonego w dwie zjeżdżalnie mające służyć poborowi wód powierzchniowych dla każdej z nich, a jedna ze zjeżdżalni, jak twierdzi skarżąca, nie została wykonana.

Organ tej okoliczności nie wyjaśnił, czym naruszył przepis art. 7 k.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ta podstawowa reguła nakazuje poznanie prawdy, która jest przesłanką prawidłowego dokonania ustaleń faktycznych. Powyższy przepis pozostaje w związku z art. 77 § 1 k.p.a. nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. I z uwagi na brzmienie art. 14 ust. 2 pr.w. ma zastosowanie w sprawie, na etapie poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej. Nie jest słuszne stanowisko organu, zgodnie z którym postępowanie reklamacyjne zostało wyodrębnione i nie toczy się wg reguł k.p.a. a przemawiać za tym ma również fakt, że może zakończyć się wydaniem nowej informacji i być rozpoznane także przez wójta lub prezydenta miasta. W ocenie Sądu skoro postępowanie to po wniesieniu reklamacji może zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej a jej wydanie podlega kontroli, do postępowania poprzedzającego jej wydanie nie można wyłączyć stosowania przepisów k.p.a., co sprowadzałoby reklamację do postępowania fikcyjnego, uniemożliwiającego przedstawienie przez stronę jakichkolwiek dowodów i w istocie ograniczającego się do prostowania oczywistych błędów organu. Stosowanie k.p.a. przez organ w niniejszej sprawie przewiduje art. 14 ust. 2 pr.w. wprost odsyłający do przepisów k.p.a. Możliwość zakończenia postępowania po wniesieniu reklamacji w inny sposób niż w formie decyzji nie przemawia za prawidłowością interpretacji organu. Ponowna informacja roczna po wniesieniu reklamacji jest bowiem wydawana w razie uznania reklamacji (art. 273 ust. 5 p.w.), czyli pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia, po uwzględnieniu zgłoszonych przez nią zarzutów w reklamacji. I nie wymaga wydawania decyzji podlegającej kontroli. Taki sposób pozytywnego dla strony zakończenia postępowania reklamacyjnego w żaden więc sposób nie uzasadnia odstąpienia od stosowania w trakcie rozpoznawania reklamacji od reguł z k.p.a. Wskazanie w art. 14 ust. 2 pr.w., że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6 tej ustawy z oczywistych względów nie oznacza, że nie ma to zastosowania w postępowaniu reklamacyjnym. Organ wydający decyzję w niniejszej sprawie jest organem wymienionym w ust. 1 pkt 3-6 art. 14 pr.w. Organy wskazane w tym przepisie są nowymi organami utworzonymi dla realizacji celów wskazanych w tej ustawie. Pozostałe działają na podstawie k.p.a. choćby z uwagi na brzmienie art. 1 i 5 k.p.a. Nie było więc potrzeby dodatkowego wskazywania konieczności stosowania przez nich przepisów k.p.a. Postępowanie reklamacyjne jest postępowaniem właściwym dla pr.w., ma na celu uproszczenie procedury, co nie jest jednoznaczne z niestosowaniem zasad k.p.a. (ustawodawca zmieniając aktualne pr.w. wyraźnie wskazał jakich przepisów k.p.a. w tym postępowaniu się nie stosuje i są nimi tylko art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. – art. 273a pr.w. i choć przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie to wyraźnie wskazuje, że intencją ustawodawcy nie było stosowania reguł k.p.a. tylko do czynności polegającej na wydaniu decyzji, jak twierdził organ w niniejszej sprawie).Tym samym stanowisko organu wskazujące, że postępowanie reklamacyjne nabiera cech typowego postępowania reklamacyjnego i podlega kontroli sądu dopiero w momencie wydania decyzji jest nieuzasadnione i niezrozumiałe, szczególnie w świetle stanowiska organu, że podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Trudno bowiem dokładnie wyjaśnić stan faktyczny bez zastosowania takich przepisów jak art. 7, 77§1 czy 80 k.p.a.

W ocenie Sądu organy uprawione do ustalenia opłaty za pobór wód powierzchniowych w postępowaniu reklamacyjnym nie mogą abstrahować od okoliczności faktycznych sprawy i poprzestawać wyłącznie na fakcie uzyskania przez podmiot ostatecznego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód.

W niniejszej sprawie, rzeczywista możliwość korzystania z takiej usługi w odniesieniu do obu zjeżdżalni , zgodnie z Prawem wodnym i z treścią całej decyzji z dnia 22 listopada 2010 r., mogła zaktualizować się dopiero wówczas, gdy będą istnieć obie zjeżdżalnie służące do poboru wód.. W braku jednej z nich nie ma możliwości realizowania usługi poboru wód powierzchniowych określonej w art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego w odniesieniu do niej. W takiej sytuacji nie można również mówić o ziszczeniu się hipotezy art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego obligującego podmiot do uiszczenia naliczonej przez organ opłaty stałej. O ile bowiem pozwolenie wodnoprawne jest źródłem danych niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty stałej, o tyle samo jego istnienie nie jest warunkiem wystarczającym do określenia tej opłaty.

Tego rodzaju wykładnia przepisów Prawa wodnego odnoszących się do odpłatności za pobór wód powierzchniowych jest w pełni zgodna z zasadami odpłatności za usługi wodne wynikającymi z Prawa wodnego, a zwłaszcza z zasadą zwrotu kosztów usług wodnych oraz z zasadą "korzystający płaci". Odpłatność za usługę wodną należy się tylko wówczas, gdy podmiot uprawniony ma możliwość korzystania z niej. Natomiast obciążenie tego rodzaju opłatą jest niedopuszczalne w sytuacji braku urządzeń, które są niezbędne do poboru wody.

Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza również wykładnia przepisów Prawa wodnego uwzględniająca charakter opłat za usługi wodne, które są daninami publicznymi. Za daniny publiczne, zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, opubl. OTK-A 2010/3/22; L. Garlicki, M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskie, Komentarz. Tom II, LEX/el. 2016). Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r., SK 22/03, publ. OTK-A 2004/6/59). Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa.

Skoro tak, to przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie muszą być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Podkreślić należy, że system opłat za usługi wodne został, w duchu Ramowej Dyrektywy Wodnej, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, co oznacza, że ma tylko za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty.

Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Powyższa zasada nabiera szczególnego wymiaru w sytuacji, która zaistniała w niniejszej sprawie, gdzie dla organu podstawą do ustalenia opłaty stałej było pozwolenie wodnoprawne wydane w oparciu o przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1121), które nie przewidywały opłat za usługi wodne. Obecnie zaś - zgodnie z art. 403 ust. 6 pkt 6 Prawa wodnego, jeżeli jest to konieczne dla szczegółowego określenia warunków i zakresu korzystania z wód, utrzymywania wód lub urządzeń wodnych, wykonywania urządzeń wodnych oraz uprawnień osób trzecich, w pozwoleniu wodnoprawnym można dodatkowo ustalić termin rozpoczęcia korzystania z wód, czy też wykonywania urządzeń wodnych. Takie sformułowanie powołanego przepisu prowadzi do wniosku, że sam ustawodawca rozróżnia moment wydania pozwolenia wodnoprawnego, za które zresztą pobierana jest opłata stosownie do art. 398 ust. 3 Prawa wodnego, od momentu rozpoczęcia korzystania z wód, a tym samym, z usług wodnych. Nie można zatem przyjąć, jak podnosi to organ, że opłaty za usługi wodne, nawet w formie opłaty stałej, naliczanej według maksymalnej ilości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, obciążają podmiot korzystający z wód już od momentu wydania pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2018 r., II SA/Wr 389/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 września 2018r., I SA/Gd 364/18 dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę zasadę "korzystajacy płaci", określoną w Ramowej Dyrektywie Wodnej, pobieranie opłaty w przypadku, gdy urządzenie nie powstało stanowiłoby, zdaniem Sądu, naruszenie art. 9 Prawa wodnego, a więc zasady zwrotu kosztów usług wodnych, z których podmiot legitymujący się pozwoleniem wodnoprawnym rzeczywiście nie ma możliwości korzystania.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym z reklamacji oraz z treści skargi wynika, że zjeżdżalnia rodzinna związana ze wskazanym pozwoleniem wodnoprawnym nie została wykonana i w związku z tym skarżąca nie realizuje usługi wodnej w postaci poboru wód dla jej użytkowania. Z pouczenia w pozwoleniu wodnoprawnym z [...].11.2010r. wynika, że pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego wygasa, jeżeli Inwestor nie rozpocznie wykonywania urządzeń objętych tym pozwoleniem w terminie, w którym stało się ono ostateczne (uprawomocniło się). Było to zgodne z art. 135 pkt 3 ustawy pr. w. z 2001r. Zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy pr.w. z 2001r. stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji na wniosek strony lub z urzędu. Brak wydania takiej decyzji "obciążał" więc nie tylko stronę ale i właściwy wówczas organ. Organ w niniejszej sprawie bez rozważania okoliczności sprawy odesłał skarżącego do treści art. 414 § ust.1 pkt 2 p.w. ( w decyzji błędnie wskazano art. 414, pkt 2 pr.w.).

Tych kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organ nie wyjaśnił, choć od ich ustalenia zależała możliwość określenia wysokości opłaty. W ocenie Sądu bowiem, w świetle okoliczności niniejszej sprawy, w tym zwłaszcza wobec treści pozwolenia wodnoprawnego, brak wykonania zjeżdżalni rodzinnej służącej poborowi wód wykluczałby nałożenie opłaty stałej za tą usługę wodną, ograniczając ją do usługi za korzystanie ze zjeżdżalni Anakonda. Istotne jest bowiem korzystanie z usługi wodnej, a w sytuacji braku takiego urządzenia, korzystanie takie nie jest możliwe.

Powyższe naruszenia przepisów proceduralnych (art. 7, 77 § 1, 80, a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 p.w. – brak dokonania rzetelnych ustaleń, uzasadnienia stanowiska w świetle podniesionych zarzutów) i przepisów prawa materialnego art. 268 ust. 1 pkt 1, art. 271 ust. 1 pkt 2 art. 35 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 pr.w. uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że organ nie wyjaśnił również w stopniu wystarczająca kwestii naliczenia opłaty za cały rok i jej wysokości.

Niewątpliwie ustalenie opłaty stałej dotyczy okresu roku. Zgodnie z art. 271 ust. 3 pr.w. wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody powierzchniowej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody powierzchniowej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do SNQ.

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. 2017.2502) Przepisy rozporządzenia określają jednostkowe stawki opłat za usługi wodne: w formie opłaty stałej - za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych: za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Zgodnie z § 15 rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą:

1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód;

2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.

Z powyższego wynika, że zarówno okres jak i ilość pobieranej wody wynika z pozwolenia wodnoprawnego ( o ile istnieją urządzenia do dokonania poboru). W przedmiotowej sprawie funkcjonuje zjeżdżalnia Anakonda, co do której w pkt 3. 3. pozwolenia wodnoprawnego wskazano ilość pobieranej wody w różnych jednostkach. Nie wskazano, że jest to urządzenie działające sezonowo. Skarżący wskazywał na podejmowane uchwały w przedmiocie działania kąpieliska i oczywiste fakty wskazujące na sezonowość poboru wody przez pompę z koszem ssawnym do użytkowania zjeżdżalni. Powoływał się także na sezonowość kąpieliska wynikającą z obecnie obowiązujących przepisów. Okoliczności te, jak wyżej wskazano nie zostały dokładnie wyjaśnione przez organ. Nie można jednak nie zauważyć, że z uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego z [...].2010r. wynikało, że sezonowość została określona jedynie w odniesieniu do fontanny pływającej montowanej na okres od 30.04. do 30.09. Pozwolenia wodnoprawne wydawane były na wniosek i z wniosku wynikał zakres żądania. Zgodnie z art. 128 pkt 5 ustawy pr.w. z 2001r. w pozwoleniu wodnoprawnym określany był termin pobierania i odprowadzania wody dla zakładów, których działalność cechuje się sezonową zmiennością. Wskazane w pkt 1 – 5 ust. 1 art. 128 ustawy pr. w z 2001r. wymagania pozwolenia wodnoprawnego nie stanowiły katalogu zamkniętego. Pozwolenie zgodnie z ust. 1 powoływanego art. 128 cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Nie zostało w niniejszej sprawie wyjaśnione dlaczego nie wskazano w pozwoleniu okresu funkcjonowania zjeżdżalni. Odpowiedzi na te wątpliwości może udzielić analiza operatu wodnoprawnego sporządzonego dla pozwolenia z [...].11.2010r. a także wskazana w niej analiza ilości pobieranej wody dla użytkowania zjeżdżalni. W pozwoleniu wodnoprawnym jako maksymalne ilości wskazano nie tylko pobór godzinowy ale i roczny. Było to zgodne z wówczas obowiązującym art. 128 ust. 1 pkt 1 pr.w., zgodnie z którym w pozwoleniu ustala się ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalna ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok. Wykluczyć nie można, że właśnie maksymalny roczny pobór wody dla zjeżdżalni sezonowej wskazywał na okresowe jej działanie. Przeliczenie bowiem rocznego i godzinnego maksymalnego poboru wody z pozwolenia z 22.11.2010r. dla jednej zjeżdżalni wskazuje, że maksymalny roczny pobór w m3 jest niższy w przeliczeniu na godzinny (118.000,80 podzielony na 365 dni i 24 godziny = 13,47) niż maksymalny godzinny w m3 podany w pozwoleniu (60). Maksymalna ilość godzinowa do której odwołał się organ jest znacznie wyższa niż roczna i jej ograniczenie może wiązać się z ograniczeniem poboru w związku z sezonowością korzystania z zasobów wodnych. Organ nie wyjaśnił przyczyn przyjęcia do przeliczenia na m3 /s dobowego maksymalnego poboru wody w rocznym okresie rozliczeniowym. Nie wyjaśnił czy te parametry są w ogóle możliwe do zrealizowania przez uprawnionego z pozwolenia bez narażania się na konieczność poniesienia opłaty podwyższonej (art. 280 pkt 2 pr.w.) oraz odpowiedzialności karnej (art. 476 ust. 1 pr.w.). Zgodnie ze stanowiskiem przyjmowanym przez sądy administracyjne, które sąd w niniejszej sprawie podziela (por. wyrok WSA w Białymstoku z 25.10.2018r. sygn. II SA/Bk [...], wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.10.2018r., sygn.. II SA/Kr [...], dostępne w internetowej centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) organ winien rozważyć przede wszystkim, że ustawodawca wskazując w art. 271 ust. 3 pr.w. parametr "maksymalnej ilości wody powierzchniowej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego" nawiązuje do parametru wskazanego w pozwoleniu wodnoprawnym. Taka ilość "maksymalna w m3/s" musi być wskazana w pozwoleniu wydawanym na podstawie aktualnych przepisów (art. 403 ust. 2 pkt 1 pr.w.). W przedmiotowym pozwoleniu takiego parametru nie ma. Są podane dwa parametry maksymalne w m3 : godzinowy i roczny. Oba mogą być przeliczone na wymagany parametr m3/s. Przepisy wprost tej sytuacji nie regulują. Organy nie wyjaśniły z jakich przyczyn przeliczały parametr godzinowy w sytuacji gdy obliczały go dla okresu rocznego, w którym taka ilość pobranej wody przekraczałaby maksymalny pobór roczny z pozwolenia a skarżąca ponosząc opłatę za "gotowość środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych" w istocie nie mogąc faktycznie korzystać z wody przez cały rok opłacałaby maksymalną okresową gotowość środowiska przez czas, w którym z uwagi na środowiskowe uwarunkowania z poboru wody nie korzysta. Nie jest przekonująca argumentacja organu (a w zasadzie jej brak) poparta jedynie matematycznym obliczeniem, bez wyjaśnienia jakimi przesłankami kierował się organ przyjmując konkretne wartości do ustalenia opłaty. Rozważając tą kwestię organ winien mieć na uwadze również treść art. 7 a k.p.a. Strona nie powinna ponosić negatywnych skutków niejasności przepisów. W takich okolicznościach, jeśli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku, w szczególności o charakterze daniny publicznej jaką jest opłata za pobór wód, organ administracji zobowiązany jest przyjąć taką wykładnię, która jest korzystna dla strony. W tego rodzaju postępowaniach dochodzi bowiem do bezpośredniego bądź pośredniego ograniczenia sfery wolności podmiotów prawa. W tym obszarze szczególnie uzasadniona jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami braku jednoznaczności przepisów. Oznacza to, że organ ma obowiązek dokonania wykładni obecnie obowiązujących przepisów z uwzględnieniem kontekstu prawnego wydania pozwolenia wodnoprawnego (tj. prawa wodnego z 2001 r.).

Wobec powyższego, na podstawie art.145§1 pkt 1 a i c p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wyjaśnienie wyżej wskazanych wątpliwości, a w szczególności uzasadnienie sposobu obliczenia opłaty dla skarżącej z uwzględnieniem postanowień udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego. Przy tym organ ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a., kierować się będzie wiążącą oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Organ powinien wyjaśnić, czy w związku z pozwoleniem wodnoprawnym z dnia [...].11.2010 r. wykonano zjeżdżalnię rodzinną i w konsekwencji, czy pobierane są wody powierzchniowe do jej użytkowania. Wskazane pozwolenie uprawniało skarżącą do wybudowania dwóch zjeżdżalni i poboru wód powierzchniowych do ich napełniania poprzez pompę z koszem ssawnym. Brak wykonania zjeżdżalni rodzinnej uzasadniałby twierdzenie, że do poboru wód powierzchniowych do jej obsługi nie dochodzi, a zatem brak jest również podstaw do nałożenia opłaty stałej za taką usługę w trybie i na zasadach określonych w Prawie wodnym. Ustalenia wymaga również okres, za który pobierana jest opłata i przeliczanie maksymalnego zużycia dobowego a nie rocznego na m3/s. Tylko jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stwarza podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Wyniki oceny materiału dowodowego muszą mieć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a. na które składał się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi.