Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 592/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 91 ust. 1, ust. 3, art. 92
journal: Dz.U. 2016 poz 446
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
article: art. 62 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Oporów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 maja 2017 r. nr PNIK-I.4131.354.2017 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i klas dotychczasowych gimnazjów do nowego ustroju szkolnego 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz Gminy Oporów kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 592/17

UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 maja 2017 r., PNIK-I.4131.354.2017 wydanym na podstawie art. 91 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) – dalej: u.s.g., Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 31 marca 2017 r., nr XXVI/125/2017 podjętej w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i klas dotychczasowych gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda Łódzki wskazał, iż przedmiotową uchwałą z dnia 31 marca 2017 r. Rada Gminy Oporów podjętą w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, która to uchwała podlegała, stosownie do treści art. 208 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60), zaopiniowaniu przez Łódzkiego Kuratora Oświaty. Wydana przez ten organ w dniu 6 marca 2017 r. opinia pozytywna, wprowadzała warunek uwzględnienia w uchwale zmian o następującej treści "zgodnie z art. 191 ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60), należy z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową". Warunek powyższy nie został uwzględniony przez Radę Gminy Oporów w pojętej uchwale z dnia 31 marca 2017 r., co skutkuje przyjęciem, że uchwała ta uzyskała negatywną opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty, co narusza art. 210 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Rada Gminy Oporów zarzuciła naruszenie:

- art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym, w którym przepis ten nie ma zastosowania (z uwagi na brak Zespołu Szkół w Szczycie), jak również jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten uniemożliwia rozwiązanie zespołu szkół do dnia 31 sierpnia 2017 r.;

- art. 191 ust. 1, art. 208 i art. 210 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały z dnia 31 marca 2017 r. pomimo pozytywnej opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty , którą to opinię skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w zakresie zawartych w niej uwarunkowań;

- art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.) oraz art. 15 pkt 114 oraz art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe poprzez ich niezastosowanie;

- art. 92 u.s.g. poprzez faktyczne przyjęcie, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie wstrzymało wykonania uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. , nr XII/60/2016 podjętej w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład, a wręcz pozbawiło jej skutku, w sytuacji, gdy w wyniku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 2419/16, w/w uchwała "odzyskała" wykonalność.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wobec zasadności skargi strona wnosiła również o jej uwzględnienie przez organ administracji publicznej, w oparciu o przepis z art. 54 § 3 p.p.s.a

W uzasadnieniu skargi Rada Gminy Oporów podniosła na wstępie, iż powołana przez organ nadzoru opinia Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 marca 2017 r. , w zakresie w jakim przyjmuje, iż w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, istniał Zespół Szkół w Szczycie, a co za tym idzie ma do niego zastosowanie art. 191 powołanej ustawy, była wadliwa i z tych względów została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Łd 378/17. Z uwagi na wynikający z art. 210 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy ostateczny termin podjęcia uchwały w przedmiocie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, który upływał z dniem 31 marca 2017 r., skarżąca nie mogła wstrzymać się z podjęciem przedmiotowej uchwały, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny skargi gminy na opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 marca 2017 r. Dalej skarżąca wskazała, iż przedmiotowy spór sprowadza się do odpowiedzi, czy wykonalna jest uchwała Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., nr XI/60/2016 w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład. O zamiarze likwidacji Zespołu Szkół Gmina Oporów zawiadamiała Łódzkiego Kuratora Oświaty. Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 lutego 2016r., PNK-I.4131.45.2016 Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność powyższej uchwały. Na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina Oporów wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016r., sygn. akt III SA/Łd 201/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Gminy Oporów. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Gmina Oporów wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017r., l OSK 2419/16 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2016r., III SA/Łd 201/16 w części oddalającej skargę Gminy Oporów na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016r., PNK-1.4131.45.2016 oraz uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016r., PNK-1.4131.45.2016 stwierdzające nieważność uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład. W ocenie strony skarżącej skutkiem powyższego wyroku jest obowiązywanie uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład z wszelkimi konsekwencjami z niej wynikającymi. Z kolei rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego miało jedynie ten skutek, że stosownie do treści art. 92 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej u.s.g., wstrzymało z mocy prawa wykonanie przedmiotowej uchwały od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego (tj. od dnia 8 lutego 2016r.) do dnia jego uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny (tj. do dnia 24 stycznia 2017r.). Z tych względów, zdaniem organu gminy wobec odzyskania z dniem 24 stycznia 2017r. mocy wiążącej uchwały nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016r. w sprawie rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w jego skład nastąpiło:

- rozwiązanie Zespołu Szkół w Szczycie, skutek rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie nastąpił z dniem odzyskania mocy wiążącej uchwały nr Xll/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016r., tj. z dniem 24 stycznia 2017r. Do rozwiązania zespołu szkół zastosowanie ma art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który wyłącza stosowanie art. 58 i art. 59 i tym samym skutek rozwiązania zespołu szkół może nastąpić w trakcie trwania roku szkolnego. Zespół szkół nie jest szkołą, a jednostką w skład której wchodzą szkoły, co oznacza, że nie stosuje się art. 59, a zatem nie ma także zastosowania ust. 1 tego przepisu. Z uwagi na fakt, że Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany, nie będzie miał tutaj zastosowania art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe;

- wyodrębnienie jako samodzielnej jednostki organizacyjnej Szkoły Podstawowej im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym, która z dniem 1 września 2017r. z mocy prawa ulegnie przekształceniu w ośmioletnią Szkołę Podstawową im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe, co nastąpi odrębną uchwałą podjęta w trybie art. 117 ust. 1 powołanej ustawy;

- wyodrębnienie jako samodzielnej jednostki organizacyjnej Publicznego Gimnazjum w Szczycie, które podlega likwidacji z dniem 31 sierpnia 2017r. w wyniku wykonania uchwały Nr XII/60/2016 Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., a co za tym idzie, do którego nie znajdzie zastosowania przepis art. 129 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe

W konsekwencji powyższego, zdaniem skarżącej , w dniu 1 września 2017 r. będziemy mieli do czynienia jedynie ze Szkoła Podstawową im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym, która z dniem 1 września 2017 r. podlegać będzie przekształceniu w ośmioletnią Szkoła Podstawową im. 37 Łęczyckiego Pułku Piechoty im. Ks. Józefa Poniatowskiego w Szczycie z oddziałem przedszkolnym, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1. Na zasadność powyższego stanowiska przemawia także treść przepisu art. 92 ust. 1 u.s.g., z którego wynika, że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia skutkuje wstrzymaniem ich wykonania z mocy prawa od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Natomiast rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego lub z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W niniejszej sprawie, mając na uwadze wskazany wcześniej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017r., l OSK 2419/16, uchwała Rady Gminy Oporów z 14 stycznia 2016 r., nr XII/60/2016 odzyskała moc wiążącą, a co za tym idzie brak jest jakichkolwiek podstaw do powtórnego podejmowania uchwał w zakresie nią objętym. W dalszej części uzasadnienia skarżącą przybliżyła postępowania toczące się w innych analogicznych sprawach, na terenie kraju.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.:Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skutkowało uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.

Przedmiotem niniejszej skargi Gmina Oporów uczyniła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 31 marca 2017 r., nr XXVI/125/2017 podjętej w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i klas dotychczasowych gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Natomiast podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015r. poz.1515 ze zm.) – dalej: u.s.g.; oraz powołanej w jego treści przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017r. poz.60) dalej: p.w.p.o.

Stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (art. 91 ust. 5 u.s.g.). W myśl art. 98 ust. 1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 98 ust. 4 u.s.g.).

Zgodnie z treścią art. 1 p.w.p.o. ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59) wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r. W myśl art. 191 ust.1 p.w.p.o. z dniem 1 września 2017 r. zespół publicznych szkół, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, staje się ośmioletnią szkołą podstawową. Rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe (art. 206 ust.1 p.w.p.o.). W myśl art. 208 ust.1 i 2 p.w.p.o. uchwałę, o której mowa w art. 206 ust. 1, przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty. Datą przekazania jest data otrzymania uchwały przez kuratora oświaty. Kurator oświaty opiniuje uchwałę w ciągu 21 dni od dnia otrzymania. Opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 208 ust. 3 p.w.p.o.). Opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, może wskazywać zmiany, które należy uwzględnić w uchwale, o której mowa w art. 210 (art. 208 ust. 4 p.w.p.o.). Zgodnie z treścią art. 208 ust. 5 p.w.p.o. opinia kuratora oświaty, o której mowa w ust. 3, jest wiążąca i nie służy od niej zażalenie. Na opinię służy skarga do sądu administracyjnego. W myśl art. 210 ust. 1 p.w.p.o. rada gminy po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 208 ust. 3 i 4, w terminie do dnia 31 marca 2017 r. podejmuje uchwałę w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.

Przechodząc do oceny zachowania wymogów formalnych niniejszej skargi Sąd stwierdza, iż została ona wniesiona z zachowaniem 30 dniowego terminu określonego w art. 98 ust. 1 u.s.g., a podstawę jej wniesienia, stosownie do treści art. 98 ust. 3 u.s.g., była uchwała Rady Gminy Oporów z dnia 11 maja 2017 r., nr XXVIII/133/2017 w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z dnia 5 maja 2017 r., nr PNIK-I.4131.354.2017.

Natomiast, co do merytorycznej oceny zasadności wniesionej skargi na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, Rada Gminy Oporów uchwałą z dnia 31 marca 2017 r., nr XXVI/125/2017, której nieważność stwierdzono zaskarżonym rozstrzygnięciem, dostosowała sieci prowadzonych przez Gminę Oporów szkół podstawowych i klasy dotychczasowych gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Stwierdzając nieważność powyższej uchwały organ nadzoru zarzucił nieuwzględnienie, przy jej podejmowaniu, warunkowo pozytywnej opinii Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 marca 2017 r., która wymagała uwzględnienia w treści podejmowanej uchwały, zgodnie z art. 191 ust. 1 p.w.p.o., zapisu o następującej treści "z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodzi jedynie dotychczasowa sześcioletnia szkoła podstawowa i dotychczasowe gimnazjum, należy przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową". Nie uwzględnienie powyższych zmian w podjętej uchwale, stosownie do treści art. 210 ust. 3 p.w.p.o., skutkowało uznaniem, iż uchwałą ta uzyskała negatywną opinię Łódzkiego Kuratora Oświaty, a skarżąca nie miała prawa do jej podjęcia bez uwzględnienia zawartej w nich uwag. Wskazać również należy, iż powyżej wskazana opinia Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 6 marca 2017 r. została zaskarżona przez Gminę Oporów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2017 r., III SA/Łd 378/17 uchylił zaskarżoną opinię.

Ponadto, co istotne Rada Gminy Oporów w dniu 14 stycznia 2016 r. podjęła uchwałę nr XII/60/2016, zgodnie z którą z dniem 31 sierpnia 2016 r. rozwiązaniu uległ Zespół Szkół w Szczycie, w skład którego wchodziły Szkoła Podstawowa w Szczycie wraz z Oddziałem Przedszkolnym oraz Publiczne Gimnazjum w Szczycie. W wyniku podjętej uchwały z dniem 31 sierpnia 2016 r. likwidacji uległo Publiczne Gimnazjum w Szczycie, a jego uczniom zapewniono możliwość kontynuowania nauki w Publicznym Gimnazjum w Oporowie. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 5 lutego 2016 r., nr PNK-1.4131.45.2016 Wojewoda Łódzki stwierdził nieważność powyższej uchwały. W wyniku rozpoznania skargi Gminy Oporów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 czerwca 2016 r., III SA/Łd 201/16 oddalił skargę. Kwestionując prawidłowość powyższego wyroku Gmina Oporów wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 2419/16 uchylił wyrok sądu I instancji i uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 5 lutego 2016 r.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami pozostaje zatem interpretacja przepisu art. 191 ust. 1 p.w.p.o. oraz kwestia mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., nr XII/60/2016.

Koniecznym dla rozwiązania powyższego sporu pozostaje zatem rozważenie jakie skutki prawne może wywołać rozstrzygnięcie nadzorcze, które następnie zostało prawomocnie wyeliminowane z obrotu prawnego. W myśl art. 92 ust.1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Nie budzi zatem wątpliwości, że wykonanie uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r. nr XII/60/2016 zostało wstrzymane od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Łódzkiego z dnia 5 lutego 2016 r., co miało miejsce w dniu 8 lutego 2016 r. do dnia uchylenia tego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 2419/16. Uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego, jako aktu kończącego postępowanie nadzorcze, pozbawia mocy wiążącej zastosowany w jego trakcie środek ochrony tymczasowej. Wstrzymanie wykonania uchwały nie jest jednak równoznaczne z pozbawieniem jej mocy obowiązującej. Stanowi jedynie czasowe zawieszenie jego obowiązywania. Rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje skutki prawne w postaci pozbawienia mocy obowiązującej aktu organu gminy w zakresie objętym orzeczeniem o nieważności dopiero po uzyskaniu waloru prawomocności, co wprost wynika z treści art. 98 ust. 5 u.s.g. (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 21 marca 1991 r; SA/Wr 168/91, publ. ONSA 1991/1/28; post. NSA z 1 czerwca 2000r., II SA 1331/00, publ. OSP 2000/9/136; wyrok NSA z 10 stycznia 2002 r., II SA 1244/01, LEX nr 1685622; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 lutego 2012 r., II SA/Bk 37/12 – www.cbois.nsa.gov.pl). Ustawodawca bowiem postanowił – na mocy art. 92 ust. 1 – że stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa, przyjął zatem, że akt organu gminy nie traci mocy z dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. W przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego sąd może je uchylić, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, co oznacza przerwanie wywoływania skutku prawnego przez rozstrzygnięcie nadzorcze najwcześniej od daty uprawomocnienia się wyroku sądu. Uchylenie aktu nadzoru zatem nie znosi jego skutków prawnych od chwili jego wydania, co mogłoby prowadzić do wniosku, że pozostają w mocy skutki prawne rozstrzygnięcia nadzorczego wywołane od chwili wydania do chwili uprawomocnienia się wyroku. Jednakże rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje bezpośredni (główny) skutek prawny dopiero od chwili uprawomocnienia się, a więc dopiero jego uchylenie przesądza, iż nie wywołało ono skutku bezpośredniego w żadnym okresie ( Paweł Chmielnicki – Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym). W doktrynie podkreśla się również, że rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne z chwilą gdy staje się prawomocne. Zasadą jest zatem to, iż dopóki rozstrzygnięcie nadzorcze nie stanie się prawomocne, nie wywiera ono skutku prawnego, a więc zakwestionowana w nim uchwała lub zarządzenie obowiązuje. (Gabriela Jyż - Komentarz do art. 92 ustawy o samorządzie gminnym).

Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Łódzkiego z 5 lutego 2016 r. zostało uchylone przez NSA w dniu 24 stycznia 2017 r. to należy uznać, że uchwała Rady Gminy Oporów nr XII/60/2016 weszła wżycie po upływie okresu czasowego zawieszenia jej obowiązywania, to jest od dnia 24 stycznia 2017 r. i wywołuje wszystkie skutki prawne jakie z niej wynikają. Można zatem uznać, że uchwała z 14 stycznia 2016 r. odzyskała moc wiążącą od dnia 24 stycznia 2017 r. Z tym dniem zaczęła obowiązywać i stała się wykonalna. Wymieniona uchwała przywidywała rozwiązanie Zespołu Szkół w Szczycie z dniem 31 sierpnia 2016 r. oraz likwidację Publicznego Gimnazjum w Szczycie wchodzącego w skład tego zespołu szkół, z dniem 31 sierpnia 2016 r. Wobec tego, że w dniu 24 stycznia 2017 r. uchwała odzyskała moc obowiązującą i w tym dniu upłynęły już terminy w niej określone powstała wątpliwość z jakim dniem doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie i likwidacji Gimnazjum w Szczycie.

Strona skarżąca trafnie uznała, że do rozwiązania Zespołu Szkól w Szczycie doszło z dniem 24 stycznia 2017 r. gdyż w tym dniu uchwała nr XII/60/2016 odzyskała moc obowiązującą, Do rozwiązania zespołu szkół nie stosuje się wymogu aby nastąpiło to z końcem roku szkolnego. Przepis art. 62 ust. 5 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz.,U. z 2016 poz. 1943) – dalej: u.s.o., wyłącza bowiem stosowanie art. 58 i 59 u.s.o. Oznacza to, ze dopuszczalne jest rozwiązanie zespołu szkół w trakcie roku szkolnego. Należało zatem uznać, że Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany z dniem 24 stycznia 2017 r. czyli z pierwszym dniem odzyskania mocy wiążącej uchwały nr XII/60/2016.

Strona skarżąca słusznie również przyjęła, ze likwidacja Gimnazjum w Szczycie, wchodzącego w skład Zespołu Szkół w Szczycie, nastąpi z dniem 31 sierpnia 2017 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 ust. 1 u.s.o. szkoła publiczna może być zlikwidowana jedynie z końcem roku szkolnego (z wyłączeniami określonymi w ust. 1a i 2, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Po odzyskaniu mocy obowiązującej przez uchwałę nr XII/60/2016 (24 stycznia 2017 r.) najbliższym terminem będącym końcem roku szkolnego jest dzień 31 sierpnia 2017 r. Z tym też dniem (tzn. 31 sierpnia 2017 r.) Publiczne Gimnazjum w Szczycie zostanie zlikwidowane.

Przyjęciu terminów rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie (24 stycznia 2017 r.) oraz likwidacji Publicznego Gimnazjum w Szczycie (31 sierpnia 2017 r.) nie stoją na przeszkodzie przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. p.w.p.o. Przepis art. 15 pkt.114 p.w.p.o. uchylił wprawdzie rozdziały 4-6 u.s.o. ( w tym m.in. art. 59 i 62 u.s.o.) lecz ustawa z 14 grudnia 2016 r. wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r. co oznacza, że przepisy rozdziału 4-6 u.s.o. obowiązują do dnia 31 sierpnia 2017 r. W przepisie art. 369 pkt.2 p.w.p.o. jest co prawda mowa, że art. 15 pkt.114 wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (tzn. 26 stycznia 2017 r.) lecz jedynie w zakresie art. 71d. Innymi słowy do dnia 31 sierpnia 2017 r. moc obowiązują zachowują przepisy zarówno art. 59 jak i art. 62 u.s.o. Konsekwencja uznania, że z dniem 24 stycznia 2017 r. rozwiązany został Zespól Szkół w Szczycie zaś w dniu 31 sierpnia 2017 r. zlikwidowane zostanie Publiczne Gimnazjum w Szczycie jest to, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 191 ust.1 p.w.p.o. Przepis ten przewiduje bowiem przekształcenie z dniem 1 września 2017 r. zespołu szkół w ośmioletnią szkołę podstawową ale dotyczy to tylko takich zespołów szkół, które istnieją w dniu 1 września 2017 r. Nie odnosi się natomiast do zespołu szkół, których już nie ma w tym dniu ( tzn. w dniu 1 września 2017 r.). Zespól szkół, który nie istnieje nie może się przekształcić z dniem 1 września 2017 r. w ośmioletnią szkołę podstawową. W rozpoznawanej sprawie Zespół Szkół w Szczycie został rozwiązany w dniu 24 stycznia 2017 r. z uwagi na odzyskanie mocy obowiązującej uchwały nr XII/60/2016 a więc nie może się przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową z dniem 1 września 2017 r. Przepis art. 191 ust.1 p.w.p.o. nie ma tutaj zastosowania. Zarówno Łódzki Kurator Oświaty, który opiniował przedmiotową uchwałę, jak i Wojewoda Łódzki błędnie zinterpretowali wymieniony przepis i również błędnie przyjęli, że z dniem 1 września 2017 r. Zespół Szkół w Szczycie przekształci się w ośmioletnią szkołę podstawową. Dodać również należy, iż przepisy ustawy z 14 grudnia 2016 r. p.w.p.o. nie przewidują zakazu rozwiązywania zespołu szkół przed dniem 1 września 2017 r., co oznacza to, że do dnia 31 sierpnia 2017 r. istnieje możliwość rozwiązania zespołu szkół na zasadach określonych w ustawie z 7 września 1991 r. u.s.o.

Podkreślenia wymaga również, iż powyżej przedstawione stanowisko Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, co do odzyskania mocy obowiązującej uchwały Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., nr XII/60/2016, na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2017 r., I OSK 2419/16, jak i skutków z powyższego wynikających, jest tożsame ze stanowiskiem innych składów orzekających Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w zawisłych przed tutejszym sądem sprawach ze skarg Gminy Oporów, wiążących się z problematyką odzyskania mocy obowiązującej wskazanej powyżej uchwały nr XII/60/2016.

Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Stwierdzając nieważność uchwały z dnia 31 marca 2017 r., nr XXVI/125/2017 Wojewoda Łódzki błędnie zinterpretował przepis art. 191 ust. 1 p.w.p.o. oraz nie uwzględnił faktu, że z dniem 24 stycznia 2017 r. uchwała Rady Gminy Oporów z dnia 14 stycznia 2016 r., nr XII/60/2016 odzyskała moc wiążącą, a co za tym idzie w tym dniu doszło do rozwiązania Zespołu Szkół w Szczycie. Tym samym zakreślony przez Łódzkiego Kuratora Oświaty w opinii z dnia 6 marca 2017 r. warunek pozytywnego zaopiniowania uchwały z 15 lutego 2017 r. jakim jest przekształcenie z dniem 1 września 2017 r. Zespołu Szkół w Szczycie w ośmioletnią szkołę podstawową był błędny i pozostaje bez wpływu na prawidłowość zakwestionowanej uchwały z dnia 31 marca 2017 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.