Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3026/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 2 pkt 18 lit a
law: Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Marek Krawczak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółka jawna z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2015 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister Pracy“) z [...] września 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON") z [...] marca 2016r., znak: [...] odmawiającą F. w Z. (dalej: "skarżąca", "strona") wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2015r.

Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżąca przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do PFRON wniosek Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. miesiąc.

Decyzją z [...] marca 2016r. Prezes PFRON odmówił wypłaty dofinansowania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie stwierdził, że analiza przesłanych przez stronę sprawozdań finansowych wykazała, że zgodnie z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 ze zm.) – dalej jako "ustawa o rehabilitacji", pomoc ze środków Funduszu (w formie dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych) nie może zostać stronie udzielona ze względu na jej trudną sytuację ekonomiczną. Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że jej zobowiązania przewyższały wartość jej aktywów, a co się z tym wiąże kapitał własny przyjął wartość ujemną. Z przedstawionego przez stronę bilansu sporządzonego na dzień 31 października 2015r. wynika, że kapitał podstawowy wynosił 715 780,00 zł, kapitał zapasowy został wykazany w kwocie ujemnej 619 816,56 zł, a w okresie od stycznia do października 2015r. strona poniosła stratę w wysokości 150 770,62 zł, co oznacza, że ponad połowa kapitału spółki została utracona, a dokładnie 157,11 % kapitału spółki zostało utracone. Wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynosiła 3 927 204,83 zł i przekraczała wartość aktywów ogółem wynoszących 3 872 397,65 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 54 807,18 zł. Sytuacja, jak wskazał organ I instancji, w której zobowiązania przekraczają wartość majątku stanowi samoistną podstawę ogłoszenia upadłości.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że definicja przedsiębiorcy znajdująca się w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu – (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) Dz.Urz.WE L 187 z 2014, str. 1 (dalej: "rozporządzenie nr 651/2014") ma zastosowanie tylko do celów tego rozporządzenia, a nie do pomocy udzielanej przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto, zdaniem strony, w jej rzeczywistej sytuacji majątkowej nie istnieją przesłanki ogłoszenia upadłości w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 233) – dalej: "p.u.n.", natomiast proste utożsamianie majątku z wartością aktywów ujawnioną w bilansie jest mylące co do rzeczywistego stanu rzeczy. Strona wskazała, że zobowiązania strony, w kwocie 3.927.204,83 zł są niższe od wartości rynkowej samych tylko nieruchomości i 28 maszyn, która wynosi łącznie 4 089 390,00 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielenia pomocy publicznej.

Przepis art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinasowanie dla pracowników do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w związku z tym dofinasowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. W rozporządzeniu tym, należy więc szukać kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudniej sytuacji ekonomicznej. Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut strony dotyczący stosowania rozporządzenia Komisji nr 651/2014.

Jak wskazał Minister przy ocenie sytuacji finansowej Strony zastosowanie będzie miała definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w tym rozporządzeniu. Zgodnie z art. 1 ust. 4 lit c) ww. rozporządzenia Komisji jego postanowienia nie mają zastosowania do pomocy udzielonej przedsiębiorcom znajdującym się w trudniej sytuacji ekonomicznej. Organ wyjaśnił, że wskazane rozporządzenie określa jedynie, że nie ma ono zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienia szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi i wprowadza definicję "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej". Z przepisów tych wynika więc obowiązek nałożony na podmioty udzielające pomocy w zakresie weryfikacji, czy wnioskodawca w momencie ubiegania się o pomoc nie spełnia definicji art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z wymienionych w tym przepisie okoliczności.

Ocena sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, jak wskazał Minister dokonywana jest zatem przez podmiot udzielający pomocy, przed jej udzieleniem na podstawie informacji przedstawionych wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Jeżeli więc organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z definicją zawartą w ww. rozporządzeniu, to oznacza, że nie można udzielić pomocy, bowiem rozporządzenie wyklucza takie przedsiębiorstwa i należy odmówić udzielenia pomocy.

Minister stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym dokumentów przesłanych przez stronę przy piśmie z 19 stycznia 2016r.) wskazała, że na dzień 31 października 2015r. kapitał podstawowy wynosił 715 780,00 zł, kapitał zapasowy został wykazany w kwocie ujemnej 619 816,56 zł, a w okresie od stycznia do października 2015r. strona poniosła stratę w wysokości 150 770,62 zł, co oznacza, że ponad połowa kapitału Spółki została utracona. Ponadto wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynosiła 3 927 204,83 zł i przewyższyła wartość aktywów ogółem Spółki wynoszących 3 872 397,65 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 54 807,18 zł. Oznacza to, że dzień złożenia wniosku Wn-D za październik 2015r. Spółka była "przedsiębiorstwem zagrożonym" – zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 18 lit. b i c rozporządzenia Komisji.

Minister wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze, dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zauważono, że z dokumentów finansowych wynika, że kapitał własny strony na koniec października 2015 r. wyniósł (-54 807,18 zł). Ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym na zagrożenie upadłością.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 p.u.n. dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto zgodnie z ust. 2 ww. artykułu dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Następnie odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodów z wycen nieruchomości i ruchomości oraz planów amortyzacji na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości majątku organ odwoławczy wskazał, iż sytuacja ekonomiczna strony musi być potwierdzona dokumentem sporządzonym zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Poza tym organ rozpatrujący sprawę bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena, czy pomiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postulującej uchylenie obu wydanych decyzji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego – zaskarżono decyzję Organu II instancji w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji poprzez uznanie, że przepisem prawa Unii Europejskiej dotyczącym pomocy publicznej jest art. 2 pkt 18 lit. b) i c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, a ponadto błędna wykładnię art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego w zw. z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 przez utożsamienie wartości majątku przedsiębiorcy z wartością bilansową netto aktywów, jak również naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Stronę, a w konsekwencji art. 7 i 8 k.p.a. przez uchylenie się od obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i naruszenia zasady zaufania do organów państwowych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wbrew mniemaniu organu, rozporządzenie 651/2014 nie ma zastosowania przy ustalaniu kryteriów niewypłacalności Skarżącego. Art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji stanowi tylko o tym, że pomoc przyznawana ma charakter pomocy publicznej w rozumieniu tego rozporządzenia. Natomiast o kryteriach oceny trudnej sytuacji mówi art. 48a ust. 3 pkt 1) cyt. ustawy, który nie przywołuje rozporządzenia Komisji nr 651/2014, ani żadnego innego konkretnego aktu prawnego Unii Europejskiej, lecz prawa Unii Europejskiej w ogóle. Gdyby miało ono być wprost stosowane, racjonalny ustawodawca po prostu rozwiązania przyjętego w art. 48a ust. 2 albo odmowy zastosowania rozporządzenia 651/2014 do sytuacji Skarżącego należy szukać w nim samym.

Zdaniem autora skargi definicja przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji ustanowiona w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji nr 651/2014 ma zastosowanie tylko dla celów tego rozporządzenia (art. 2 ww. rozporządzenia nr 651/2014 ab initio). Samo zaś rozporządzenie Komisji nr 651/2014 w motywie (14) i art. 1 ust. 4 lit. c) wyraźnie stanowi, że jego postanowienia nie mają zastosowania do pomocy udzielanej przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji, a tak sytuację ekonomiczną ocenił Strony ocenił Organ na stronie 4 zaskarżonej decyzji. Już to wystarcza, by zaskarżoną decyzję uchylić. Nie można też, jak podkreślił Skarżący co zdarzało się w przeszłości, zastosować przy interpretacji art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UEC z 2004 r., nr 244. 2 - dalej "Wytyczne"), przyjętych przez Komisję w formie komunikatu, a to dlatego, że Wytyczne nie mogą być uznane za prawo Unii Europejskiej w rozumieniu art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Prawem Unii Europejskiej są, zgodnie z art. 288 zdanie pierwsze Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i opinie. Z kolei tylko rozporządzenia mają, w myśl tego samego przepisu, powszechną moc obowiązującą. Natomiast Wytyczne zostały ustanowione mocą komunikatu Komisji, a komunikat nie jest wymieniony wśród źródeł prawa Unii Europejskiej, w tym także tych pozbawionych mocy obowiązującej, jak zalecenia i opinie. Dlatego przy wykładni art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji nie należy brać Wytycznych pod uwagę przy poszukiwaniu prawa Unii Europejskiej dla potrzeb tego przepisu. Komunikat jest zaliczany do tzw. "aktów sui generis" lub "aktów nienazwanych", które jednak nie mają podstaw traktatowych, ani żadnych innych.

Nawet gdyby przyjąć, jak podkreślił autor skargi, że zarówno art. 2 pkt 18 lit. b) lub c) rozporządzenia nr 651/2014, jak i Wytyczne mogą być nadal stosowane w związku z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji to i tak wykładnia art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego dokonana przez organ jest wadliwa. Jak wiadomo, przepis ten nakazuje porównanie zobowiązań i majątku podmiotu. Zobowiązania, o jakich mowa w tym przepisie to zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1kc, czyli realnie zaciągnięte zobowiązania, bo tylko takie można wykonywać (verba legis "też zobowiązania wykonuje"'). Nie mogą zaś być nimi rozliczenia międzyokresowe, jako że są to tylko prawdopodobne, a nie realnie istniejące zobowiązania. Drugim komponentem sytuacji dłużnika jest jego majątek. Majątek, a nie aktywa ujęte w bilansie i wycenione według wartości netto rozumianej jako różnica między ceną nabycia lub wytworzenia a sumą odpisów amortyzacyjnych. Gdyby ustawodawcy chodziło o aktywa i pasywa w rozumieniu prawa bilansowego, w tym tzw. ujemną wartość kapitału, jak tego chce Organ w zaskarżonej decyzji po prostu tak by postanowił. Stąd też proste utożsamianie majątku Skarżącego z wartością aktywów ujawnioną w bilansie, jak to czyni Organ w zaskarżonej decyzji może być, a w realiach sprawy niniejszej, jest mylące co do rzeczywistego stanu rzeczy.

Skarżący jest przekonany, że pojęć "zobowiązania" i "majątek" użytych w art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego nie należy rozumieć jako aktywa i pasywa dłużnika w ujęciu rachunkowym, a raczej jako wartość długów i mienia. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 1 października 2008 r., I SA/Po 422/2008. Tymczasem organ poprzestał na prostym odczytaniu bilansów i porównaniu pozycji bilansowych "Zobowiązania i rezerwy" oraz "Aktywa", bez wnikania w realność wartości składników majątkowych odzwierciedlonych w nim. Podczas gdy wartość bilansowa przedstawia zafałszowaną, oderwaną od rzeczywistej, realnej, rynkowej, wartość majątku Przedsiębiorcy. Gdyby Organ przeprowadził zaoferowane przez Skarżącego dowody ze znajdujących się w jego posiadaniu w postaci wycen składników majątkowych Skarżącego i planów amortyzacji, doszedłby do wniosku, że zobowiązania Skarżącego, w kwocie 3 927 204,83 zł, są niższe od wartości rynkowej samych tylko nieruchomości i 26 maszyn, która wynosi łącznie 4 089.390,00 zł. Wnoszący skargę stwierdził, że wyceną są objęte urządzenia i maszyny całkowicie zamortyzowane, co oznacza, że w bilansie ich wartość nie figuruje. Gdyby zatem poddać wycenie rynkowej jeszcze urządzenia i maszyny oraz pojazdy samochodowe, które są wykazane w bilansie według wartości netto, wówczas wartość realna aktywów byłby jeszcze większa. Wyceny zostały sporządzone w październiku 2013 roku (nieruchomość) oraz maju, czerwcu i listopadzie 2014 r., a więc zachowują aktualność dla daty wystąpienia z wnioskiem przez Skarżącego, nawet gdyby uznać, że mogłyby obecnie być nieco inne (niższe albo wyższe). Nie zachodzi więc przypadek, jak to ujmuje Organ, przyjęcia przez kapitał własny Skarżącego wartości ujemnej, co z kolei oznacza, że, wbrew twierdzeniom z zaskarżonej decyzji, nie istnieją w rzeczywistej sytuacji majątkowej Skarżącego przesłanki ogłoszenia upadłości w rozumieniu art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego.

Skarżący wskazał, że odmawiając przeprowadzenia dowodów organ uznał, że wiarygodne mogą być tylko te, które zostały sporządzone zgodnie z ustawą o rachunkowości. To stanowisko błędne z dwóch co najmniej powodów:

a) żaden przepis o postępowaniu takiego wymogu nie formułuje. Przeciwnie, art. 75 § 1 Kpa nakazuje dopuścić w charakterze dowodu wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Proponowane przez Skarżącego dowody mają tę cechę, albowiem zmierzając do wykazania rzeczywistej wartości majątku, a wyceny o plany amortyzacji są legalnym środkiem dowodowym.

b) ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości przewiduje, że bilanse uwzględniające jej rygory są składnikiem sprawozdania finansowego (art. 45 ust. 2) a sprawozdanie finansowe sporządza się na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych lub na inny dzień bilansowy (art. 45 ust. 1). Dni bilansowe są zaś wskazane w art. 12 ust. 2 i żaden z nich nie odnosi się do bilansu złożonego przez Skarżącego w związku z niniejszą sprawą; bilans ten nie jest więc sprawozdaniem finansowym, ani nie wchodzi w jego skład. Dowody na okoliczność faktycznej wartości majątku Skarżącego były znane organowi, co wynika wprost ze str. 5 zaskarżonej decyzji. Zatem w ocenie Skarżącego dla ustalania sytuacji majątkowej niedopuszczalne jest posługiwanie się innymi miernikami, niż porównanie wielkości zobowiązań, w tym także wskaźnikami wypłacalności, o jakich mowa w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na restrykcyjny charakter tego przepisu musi on być wykładany ściśle.

Organ błędnie – zdaniem Skarżącego - uznał też, że Skarżący dokonując wyceny składników majątkowych przeszacował/zaktualizował wartość środków trwałych w rozumieniu art. 31 ust. 3 ustawy o rachunkowości. Tak nie jest, o czym świadczą bilans i plan amortyzacji. Wyceny nie miały wszak na celu aktualizacji wartości początkowej i dotychczasowych odpisów amortyzacyjnych/umorzeń dla celów podatkowych, lecz przedstawienie właśnie rzeczywistej wartości rynkowej majątku Skarżącego, której wartość bilansowa nie oddaje. Natomiast dla innych celów, np. oceny zdolności kredytowej, przyjmuje się rzeczywistą, rynkową, wartość majątku stanowiącego zabezpieczenie, gdyż tylko taka zapewnia realną ocenę sytuacji majątkowej przedsiębiorcy.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Za Organem II instancji przyjąć należy, że w myśl art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2015 r., środki Funduszu, przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a (dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych), art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Z kolei art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji wyraźnie wskazuje, że dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich osób niepełnosprawnych jest pomocą na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w związku z tym dofinansowanie to winno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia (w nim należy szukać kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej). Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut strony dotyczący stosowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że Strona jest średnim przedsiębiorstwem. Przy ocenie jego sytuacji finansowej zastosowanie będzie miała definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w tym rozporządzeniu. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutu strony, iż zgodnie z art. 1 ust. 4 lit. c) ww. rozporządzenia Komisji jego postanowienia nie mają zastosowania do pomocy udzielanej przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji, należy wyjaśnić, iż wskazane rozporządzenie określa jedynie, że nie ma ono zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy dających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi. Wprowadza definicję "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej". Z przepisów tych wynika więc nałożony na podmioty udzielające pomocy obowiązek weryfikacji, czy wnioskodawca w momencie ubiegania się o pomoc nie spełnia definicji art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.

Zgodnie z art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014 r. przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z wymienionych w tym przepisie okoliczności. Ocena sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy dokonywana jest zatem przez podmiot udzielający pomocy przed jej udzieleniem, na podstawie informacji przedstawionych wraz z wnioskiem o dofinansowanie. Jeżeli więc organ ustali, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej zgodnie z definicją zawartą w ww. rozporządzeniu, to oznacza, że nie może udzielić pomocy, bowiem rozporządzenie wyklucza takie przedsiębiorstwo i w związku z tym należy odmówić udzielenia pomocy.

Zgodnie z art. 2 pkt 18 lit a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w sprawie włączeń blokowych "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MSP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (1), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MSP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:

1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz

2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

W niniejszej sprawie zastosowanie ma również rozporządzenie Rady Ministrów z 29 marca 2010r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. z 2010 r., Nr 53, poz. 312 ze zm.). Informacje te przedstawiane są na formularzu zawierającym szczegółowy zakres informacji przedkładanych w formie odpowiedzi na konkretne pytania, niezbędnych do kompleksowej oceny sytuacji ekonomicznej podmiotu ubiegającego się o pomoc. W formularzu załączonym do wniosku Wn-D za październik 2015 r. wnioskodawca na pytania "Czy w przypadku spółki jawnej oraz spółki komandytowej, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie, ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych została utracona w efekcie zakumulowanych strat?", "Czy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jego wierzycieli?", "Czy przedsiębiorstwo nie spłaciło do tej pory pożyczki, którą otrzymało jako pomoc na ratowanie ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu?" udzielił odpowiedzi przeczących.

Jednak analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym dokumentów przesłanych przez stronę przy piśmie z 19 stycznia 2016r.) wykazała, że na dzień 31 października 2015r. wartość zobowiązań i rezerw na zobowiązania wynosiła 3 927 204,83 zł i przewyższyła wartość aktywów ogółem Spółki wynoszących 3 872 397,65 zł, tym samym kapitał własny przyjął wartość ujemną w wysokości 54 807,18 zł. Oznacza to, że na dzień złożenia wniosku Wn-D za październik 2015r. Spółka była "przedsiębiorstwem zagrożonym"- zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji. Organ nie mógł więc wypłacić stronie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Strona spełniła więc przesłanki z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, t.j. podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością. Należy wskazać, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze - w brzmieniu obowiązującym w okresie, którego dotyczy zaskarżona decyzja - dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Należy zauważyć, że z dokumentów finansowych wynika, że kapitał własny strony na koniec października 2015r. wyniósł (- 54 807,18 zł.). Ujemny kapitał własny wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności strony i tym samym na zagrożenie upadłością. Należy zatem stwierdzić, że ujemny kapitał własny wskazuje na to, iż strona spełnia przesłankę określoną w art. 2 pkt 18 lit. c ww. Rozporządzenia Komisji i tym samym pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń za październik 2015 r. nie może zostać udzielona. Nie doszło do naruszenia art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 w sprawie włączeń blokowych, gdyż analiza zgromadzonej dokumentacji finansowe potwierdza, że strona na dzień złożenia ww. wniosku znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Należy podkreślić, że wiarygodnym źródłem danych dotyczących wartości zobowiązań aktywów (zasobów majątkowych) jest bilans sporządzony w oparciu o przepisy o rachunkowości, natomiast odpisy amortyzacyjne są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki. Amortyzacja obniża wynik finansowy ponieważ jest kosztem. Amortyzacja jest kosztem niepieniężnym (to znaczy nie pociąga za sobą wydatków w bieżącym okresie). W znaczeniu księgowym amortyzacja oznacza rozłożenie odpisów wartości aktywów trwałych dokonywane przez ustalony czas. Amortyzacja wyraża stopniową utratę wartości aktywów z tytułu ich zużycia lub upływu czasu. Jak z powyższego wynika odpis amortyzacyjny wpływa na wynik finansowy Spółki.

Bez znaczenia na okoliczność ustalenia wartości majątku pozostają natomiast dowody z wycen nieruchomości i ruchomości oraz planów amortyzacji, tym samym zarzut w tym przedmiocie podniesiony w skardze jest bezzasadny. Jak już bowiem wyżej wskazano, ocena sytuacji finansowej strony następuje w oparciu o dokumenty sporządzone zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. W obu decyzjach zostały przytoczone przepisy prawa, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji. Powołano prawidłowo również przepisy prawa materialnego poprzez wskazanie ich treści i relacji do stanu faktycznego sprawy. Zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ustalili stan faktyczny i prawny sprawy przeprowadzając postępowanie z zachowaniem wszystkich zasad postępowania administracyjnego oraz działając na podstawie przepisów prawa trafnie uznali, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za sierpień 2015 r. nie może zostać stronie wypłacone z uwagi na jej trudną sytuację ekonomiczną.

Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.