Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 252/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K. zawiadomił R. K. "A" w B. o zamiarze wszczęcia w dniu 23 grudnia 2014 r. kontroli w miejscu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.

Z przeprowadzonej w dniach od 16 do 27 stycznia 2015 r. kontroli sporządzono protokół wskazujący jej zakres oraz ustalenia wraz ze szczegółowym stwierdzeniem potwierdzonych naruszeń, który został podpisany przez R. K.

Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w K., działając na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 3 oraz 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) nałożył na R. K. "A" karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy Prawo o transporcie drogowym. Na wskazaną karę pieniężną złożyły się następujące stwierdzone naruszenia przepisów ustawy:

1. lp. 8.4 - nieudzielnie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców – w wysokości 8 x 300 zł = 2.400,00zł - lp.8.4 załącznika nr 3

stwierdzono, że w ośmiu przypadkach wskazani imiennie pracownicy nie odebrali wymaganej przerwy.

2. lp. 5.2. - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy

5.2.1. - o czas powyżej 15 minut do 30 minut - 2 x 150 zł

5.2.2- za każde następne rozpoczęte 30 minut 2 x 200 zł

Konsekwencją powyższego było nałożenie kary w wysokości 850zł

3. lp. 6.3..6. - brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów:

6.3.6.1. - imienia lub nazwiska kierowcy 1 x 50 zł

6.3.6.4. - miejsca lub dany końcowej używania wykresówki 3 x 50zł

6.3.6.6 - stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu 4 x 50zł

Łączna kara za powyższe naruszenia to 400 zł

4. lp. 6.3.7 - nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień

409. x 500 zł = 204.500,00 zł

W wyniku przeprowadzonej kontroli w przedsiębiorstwie nie okazano wykresówek lub dokumentów potwierdzających nieprowadzenie pojazdu przez kierowców – M. K., M. K. i T. T. za wymienione dokładnie dni.

5. lp. - 8.3. nieprowadzenie ewidencji czasu pracy, o której mowa w art. 26d

ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

2 x 1.000.00 zł = 2.000, 00 zł

Według oświadczenia strony kontrolowanej, nie miała ona świadomości obowiązku prowadzenia tej ewidencji czasu pracy.

6. lp. 1.4. - niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie - 800,00 zł. .

W ocenie organu, przedsiębiorca nie dopełnił obowiązku zgłoszenia na piśmie organowi, który udzielił licencji zmiany wymaganych danych, tj. w momencie zbycia pojazdu o nr rejestracyjnym [...] i zaprzestania przewozu tym pojazdem, nie zgłosił tej zaistniałej zmiany w terminie 28 dni od dnia jej powstania do organu, który udzielił licencji nr [...].

Uzasadniając decyzję organ przywołał odpowiednie przepisy, odnosząc się także do treści art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, że zwłaszcza ten ostatni przepis odnosi się do sytuacji wyjątkowych, i to takich, który doświadczony podmiot wykonujący przewóz drogowym przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest zawieranie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Dodatkowo organ podkreślił, że okoliczności takie powinien udowodnić przedsiębiorca - skarżący. W swoich wyjaśnieniach strona nie powołała się na żadne nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby wyłączyć jej odpowiedzialność.

Nie godząc się z powyższą decyzją R. K., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "A" w B. złożyła odwołanie, zarzucając decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 7 w związku z art. 75 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym i niepełnym materiale dowodowym, wniosła o jej uchylenie.

W uzasadnieniu zarzuciła błędną wykładnię art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w związku z art. 26 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 20106 r. oraz art. 34 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. poprzez uznanie, że z tych przepisów wynika, iż przedsiębiorcę obciążają nawet skutki wydarzeń, które są przez niego niezawinione i na które nie miała wpływu, np. kradzież, podczas gdy przedsiębiorca należycie wykonujący swoje obowiązki w zakresie archiwizacji tarczek, nie może ponosić odpowiedzialności za bezprawne działania osób trzecich. Wojewódzki Inspektor, w ocenie odwołującej, naruszył przepisy proceduralne, w sposób dowolny interpretując zebrany materiał dowodowy, a także nie przeprowadzając postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący. Zdaniem strony odwołującej niemożność przedstawienia wymaganych wykresówek wynika z okoliczności niezależnych - tj. czynu przestępczego (kradzieży).

Strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, wskazując że część wykresówek kierowcy – M. K. udało się odzyskać i stanowią one załącznik do niniejszego pisma. Strona dodała też że nie uwzględniono faktu popełnionej kradzieży, wskutek której utracono tarczki tachografu. Stąd też nie tylko brak wiedzy i doświadczenia stanowiły powód takiego stanu rzeczy. Występuje bowiem bezpośredni związek pomiędzy nieposiadaniem wykresówek danych kierowców, a brakiem ewidencji czasu ich pracy. W jej ocenie z uwagi na nałożenie tych kar (tj. za nieokazanie wykresówek oraz nieprowadzenie ewidencji czasu pracy) została ukarana podwójnie za to samo.

Wniosła o rzetelne przeprowadzenie analizy materiału dowodowego oraz dokonanie wnioskowanych, dodatkowych wyjaśnień i uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając złożone odwołanie, Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odwołał się do art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym wskazując, jaka kara pieniężna może być nałożona podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy. W przypadku przedsiębiorcy zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli - kara ta nie może przekroczyć 15.000 zł. (a w niniejszym przypadku przedsiębiorca zatrudniała średnio 4 kierowców). Wykaz naruszeń i obowiązków lub warunków obowiązujących przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie przewozu, określa załącznik nr 3 do ustawy. Następnie organ omówił regulację zawartą w art. 92b i art. 92c ustawy przywołując treść tych przepisów ustawy oraz treść rozporządzeń unijnych, określających obowiązki i warunki przewozów drogowych.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania stwierdził, iż naliczone dla odwołującego się przedsiębiorcy kary pieniężne są konsekwencją naruszenia tych przepisów. W punkcie 5.2. załącznika nr 3 do ustawy określono sankcje za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas od 15 do 30 minut i o czas przewyższający 30 minut. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazane przez organ pierwszej instancji naruszenia zostały potwierdzone i poparte zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a strona nie odniosła się w odwołaniu do tego naruszenia.

W zakresie naruszenia z lp. 6.3.6. - organ wskazał, iż w myśl art. 33 rozporządzenia nr 165/2014 przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców (...), wydają kierowcom wystarczającą liczbę wykresówek, mając na uwadze ich indywidualny charakter oraz uwzględniając konieczność ich wymiany w przypadku gdy zostaną zniszczone lub zatrzymane przez upoważnionego funkcjonariusza. Konsekwencją powyższych obowiązków jest nałożenie kary za wymienione braki w wypełnianiu wykresówek przewidziane w lp. 6.3.6. W niniejszej sprawie stwierdzone braki w wymienionych dokładnie wykresówkach były podstawą nałożenia przewidzianej kary.

Także kara przewidziana w lp. 6.3.7. - z tytułu nieprzedstawienia wykresówek wymienionych kierowców naliczona została w sposób prawidłowy. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, iż dokumenty te w oryginale powinny być przechowywane w siedzibie przedsiębiorcy i okazane podczas kontroli przeprowadzanej przez inspektorów w dniach od 16 do 27 stycznia 2016 r. Kara ta jest bowiem nakładana za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia nieprowadzenia pojazdu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że wszelkie stwierdzone nieprawidłowości obciążają przedsiębiorcę. W toku kontroli przedsiębiorca jest zobowiązany do okazania wszelkich dokumentów związanych z prowadzoną działalnością i przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego, w tym wykresówek czy innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu. Dokumentacja potwierdzająca prawidłową pracę przedsiębiorstwa powinna być dostępna w przedsiębiorstwie w takcie prowadzonej kontroli, a przedsiębiorca bezwzględnie obowiązany jest do okazania tych dokumentów podczas kontroli. Wobec faktu, iż przedsiębiorca nie okazała podczas kontroli wymaganych dokumentów za 406 dni, kara pieniężna za powyższe naruszenie wynosi w sumie 203.000 zł.

W zakresie naruszenia z lp. 8.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje nieprowadzenie ewidencji czasu pracy, o której mowa art. 26d ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców w czasie kontroli stwierdzono, że w stosunku do kierowców M. K. i M. K. nie prowadzono takiej ewidencji (jak stwierdziła przedsiębiorca z uwagi na brak wiedzy na ten temat) i stąd prawidłowo nałożono karę w wysokości 2.000 zł.

Zasadnie też nałożono karę przewidzianą w lp. 8.4. załącznika nr 3 do ustawy tj. 2.400 zł z tytułu wymienionych ośmiu przypadków nieudzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców oraz karę określoną w lp. 1.4 tegoż załącznika. W tym ostatnim przypadku, stosownie do treści art. 7a ustawy przedsiębiorcy udziela się zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika oraz licencji wspólnotowej. Na przedsiębiorcy spoczywają jednak określone obowiązki, w tym m.in. zgłaszanie na piśmie zmian danych zawartych w zezwoleniu lub licencji. W toku czynności kontrolnych organ ustalił, że przedsiębiorca nie zgłosiła organowi, który udzielił licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, zmian, o których mowa w art. 7a ustawy o transporcie drogowym, tj. zbycia pojazdu o podanym numerze rejestracyjnym, co sankcjonuje karę w wysokości 800 zł.

Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji rozpatrzył sprawę w zakresie art. 92b i art. 92c ustawy. Strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywało się w sposób wykluczający naruszenie przepisów i norm z zakresu czasu pracy. Przedstawione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dowody oraz argumentacja odwołania nie potwierdzają spełnienia przesłanek określonych w art. 92b ustawy. Przedsiębiorca nie jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Normodawca nie określa katalogu czynności jakie należy dokonać, aby prawidłowo zabezpieczyć pracę kierowców, wobec tego mogą to być zarówno kontrole telefoniczne, GPS czy też inne formy oddziaływania na prawidłowe zachowania kierowców.

W sprawie brak także podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy, a to z uwagi na fakt, iż do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinna była przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Strona nie wskazała na okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Zarówno art. 92a ustawy o transporcie drogowym jak i przepisy art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ustanowiły odpowiedzialność przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne (nie zaś pracowników), za naruszenia przepisów wyznaczających normy czasu kierowców jak i innych związanych z wykonywaniem przewozów drogowych.

To przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, w taki sposób, aby mogli oni przestrzegać przepisów m.in. rozporządzenia nr 3821/85 czy rozporządzenia 561/2006. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecania kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Według definicji zawartej w art. 4 lit. p wymienionego rozporządzenia - przedsiębiorstwo transportowe to osoba fizyczna, osoba prawna lub związek lub grupa osób nieposiadających osobowości prawnej niezależnie od tego czy działa zarobkowo, jednostka państwowa niezależnie od tego czy posiada ona osobowość prawną czy też podlega organowi posiadającemu osobowość prawną, która zarobkowo lub na potrzeby własne wykonuje przewozy drogowe.

Odpowiedzialność przedsiębiorców za nieprzestrzeganie przepisów związanych z wykonywaniem transportu drogowego została potwierdzona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt 75/06. Tak więc obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad zachowaniami ludzkimi, w tym niewątpliwie nadzór na działaniem kierowców.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie w pierwszej instancji przeprowadzone zostało z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, organ działał na podstawie przepisów prawa podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia skarżąca R. K. wniosła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o uchylenie wymienionej powyżej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 7 w związku z art. 75 oraz art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień strony oraz brak ustosunkowania się do złożonych przez nią wyjaśnień, a także naruszenie art. 35 § 3 tego Kodeksu poprzez niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż organ rozpatrując sprawę nie uwzględnił okoliczności niezależnych od strony, czyli brak wpływu na zamierzone działania kierowców. Kierowcy przywłaszczając bądź gubiąc wykresówki działają w taki sposób, na który przedsiębiorcy nie mają wpływu pomimo zachowania należytej staranności. W ocenie skarżącej przedsiębiorca nie miał wpływu na działania swoich pracowników, którzy notorycznie są w trasie, gdyż taka jest specyfika pracy kierowców, zapewniając przy tym, że dokumenty są w ich posiadaniu. Nieuwzględnienie tych okoliczności czyni decyzję organu arbitralną i subiektywną.

Podkreśliła przy tym strona skarżąca, że przedmiotowa decyzja wydana została dopiero z końcem stycznia [...] r., natomiast kontrola w przedsiębiorstwie miała miejsce ponad rok wcześniej, zaś decyzja pierwszej instancji wydana została w czerwcu [...] r. Powyższe sprzeczne jest z zapisem art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje dla spraw szczególnie skomplikowanych dwumiesięczny termin ich załatwienia, podczas gdy w niniejszej sprawie termin ten został naruszony, a organ nie powiadomił o tym strony. Skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podniosła, że zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może powodować ujemnych skutków dla strony. W jej ocenie nałożenie na nią jakiejkolwiek kary pieniężnej za rzekomo dokonane naruszenia wydaje się niemożliwe, gdyż wydanie decyzji po upływie sześciu miesięcy od otrzymania dokumentacji w sprawie narusza przepisy prawa.

Odniosła się także do art. 120 Kodeksu pracy, z którego wynika odpowiedzialność pracodawcy za działania pracownika, dodając, że nie może ponosić odpowiedzialności na tej zasadzie, gdyż przedsiębiorca nie miał wpływu na powstałe naruszenia.

W zakończeniu skargi wskazała, że jako przedsiębiorca kieruje się zawodową rozwagą, unika stwarzania niebezpieczeństwa transportu oraz dba o staranne prowadzenie działalności gospodarczej. Funkcjonujące w zakładzie organizacja pracy oraz zasady wynagradzania mają zapewnić w pełni bezpieczne i zgodne z przepisami działanie.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje twierdzenia i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze treść art. 92c ustawy o transporcie drogowym organ podkreślił, że odnosi się on do wyjątkowych sytuacji i nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 92a i art. 92b tej ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wyjaśnił, że w postępowaniu zebrano i rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, kierując się tym, że kluczowe w administracyjnym postępowaniu wyjaśniającym jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności dla istotnych w sprawie, mających wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Wskazał także organ że skarżąca została poinformowana o przedłużeniu terminu załatwiania sprawy. Nadto terminy określone w art. 35 związku z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter instrukcyjny. Wydanie decyzji w styczniu [...] r., czyli w terminie sześciu miesięcy po przekazaniu akt sprawy nie miało wpływu na jej merytoryczne rozstrzygnięcie.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. przesłanym bezpośrednio do Sądu skarżąca przedłożyła dokument z Komisariatu Policji w C. z dnia 5 kwietnia 2016 r., na okoliczność odnalezienia 80 tarczek tachografu przechowywanych w domu skontrolowanego kierowcy, wskazując że kierowca ten umyślnie ukrył tarczki tachografu, dążąc do wyrządzenia szkody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle przywołanego przepisu ustawy Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego w dacie wydania tego aktu, nie rozstrzygając przy tym pod kątem słuszności, czy też celowości i nie kierując się zasadami współżycia społecznego.

Oceniając sprawę według powyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób umożliwiający ich uchylenie.

W myśl art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1265 ze zm.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10.000 zł, za każde naruszenie, przy czym suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia podczas jedne kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. (ust.2). Z kolei suma kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy uzależniona jest od liczby zatrudnianych przez dany kontrolowany podmiot kierowców (ust.3) i tak w przypadku zatrudniania średnio do 10 kierowców – nie może ona przekroczyć kwoty 15.000 zł. Sankcje zawarte w tym artykule odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, którymi nie są kierowcy, lecz sami przedsiębiorcy. W przepisie tym posłużono się terminem "podmiot wykonujący przewóz drogowy" w celu objęcia sankcjami z tego przepisu wszystkie podmioty, które wykonując gospodarczą działalność transportową naruszają prawo.

W przedmiotowej sprawie w trakcie przeprowadzanej w "A" R. K. w B. kontroli wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przestrzegania przepisów o czasie pracy przez zatrudnionych u przedsiębiorcy kierowców stwierdzono naruszenia, z tytułu których nałożono na przedsiębiorcę następujące kary pieniężne:

- z tytułu nieudzielania przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - lp.8.4 załącznika nr 3 w wysokości 2,400 zł

- oraz nieprowadzenia ewidencji czasu pracy, o której mowa w art. 26d tej ustawy -lp. 8.3.w wysokości = 2.000, 00 zł

- z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - lp. 5.2.1 i 5.2.2. w wysokości 850zł

a także

- z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - lp. 6.3.7 w łącznej wysokości 203.000 zł za 406 dni

oraz z tytułu braku w okazanej wykresówce wymaganych wpisów - lp. 6.3.6 w wysokości 400 zł

i - z tytułu niezgłoszenia na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie.- tj. lp. 1.4. załącznika nr 3 w wysokości - 800,00 zł. .

Łączna wysokość kary nałożonej na przedsiębiorcę wyniosła po zsumowaniu 209.950 zł. Przy zastosowaniu zacytowanej na wstępie regulacji, po uprzednim stwierdzeniu, iż w ostatnich 6- miesiącach przedsiębiorca zatrudniała średnio do kierowców – na mocy art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy– nałożona kara określona została na kwotę 15.000 zł.

Przedsiębiorca nie zakwestionowała zasadności stwierdzonych uchybień i naruszeń, podkreśliła jednak jednocześnie, iż organ winien zastosować w sprawie regulację zawartą w art. 92c ustawy o transporcie drogowym, a nadto wskazała na upływ czasu i wydanie decyzji po upływie znacznego czasu od terminu przeprowadzonej kontroli, co w jej ocenie, powinno skutkować tym, że decyzja nie powinna być wydana, gdyż organy naruszyły terminy określone w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w myśl orzecznictwa sądów administracyjnych "zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w wymienionym art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może powodować ujemnych skutków dla strony". Podkreśliła także, że nie może odpowiadać za umyślne działania kierowców, które należy wprost nazwać kradzieżą wykresówek, co potwierdza dołączone do akt sprawy pismo Komisariatu Policji w C. o prowadzeniu postępowania o przestępstwo określone w art. 276 Kodeksu karnego.

W ocenie składu orzekającego podniesione przez skarżącą argumenty nie mogły odnieść skutku. Jak wskazano powyżej, podczas kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy stwierdzono szczegółowo wymienione w protokole i powtórzone w decyzjach naruszenia przepisów, których przedsiębiorca nie zakwestionowała. Świadczy o tym m.in. podpisany bez zastrzeżeń protokół z tej kontroli sporządzony przez przeprowadzających ją inspektorów. Możliwość obciążenia przedsiębiorcy odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia przewiduje art. 92a ustawy o transporcie drogowym, a katalog szczegółowych kar zawiera załącznik nr 3 do ustawy. Przesłanki wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia zawarte natomiast zostały w art. 92b i art. 92c ustawy. Ciężar udowodnienia, że zachodzą podstawy do wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy spoczywa na przedsiębiorcy wykonującym przewóz, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z przepisów zwalniających go z odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy.

Treść art. 92b ustawy wskazuje, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W niniejszej sprawie naruszeniem tego typu było przekroczenie przez kierowców maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.

Z kolei art. 92c ustawy ma zastosowanie m.in. wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy przedsiębiorstwa nie mógł przewidzieć. Przepis ten nie może jednak być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych prawem.

W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie przedstawiła dowodów na wystąpienie w sprawie nagłych, losowych, nieoczekiwanych i nadzwyczajnych okoliczności, które stanowiłyby podstawę wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy. Stanowiące podstawę wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, mogą stanowić wyłącznie sytuacje powstałe w warunkach od niego niezależnych - takie jak klęski żywiołowe, katastrofy, a nie automatyczny akt jego woli, jak np. niedbałość, niewiedza, zaniechanie czy też niedostateczne sprawdzenie wymaganych prawem warunków prowadzenia działalności w zakresie przewozów.

Wprawdzie skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, argumentując bezpodstawność nałożonej kary, przywołała wymienione w tym ostatnim przepisie okoliczności, a mianowicie działania osób trzecich - kradzież wykresówek, dodatkowo dołączając do skargi pismo Komisariatu Policji w C. z dnia 5 kwietnia 2016 r. informujące o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo z art. 276 Kodeksu karnego w zakresie ukrycia 80 tarczek tachografu, ale okoliczność ta, w ocenie składu sądzącego, nie mogła wpłynąć na zmianę kwalifikacji przedmiotowej sprawy.

Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy przedsiębiorstwa, by możliwe było przestrzeganie obowiązujących przepisów, w tym m.in. zadbanie o gromadzenie niezbędnej i przewidzianej przepisami prawa dokumentacji, w tym także wykresówek, które powinny być w prawidłowy sposób zabezpieczone i przechowywane, tak by w trakcie przeprowadzanej kontroli mogły być w każdym czasie okazane na żądanie kontrolujących inspektorów.

Wskazanie przez skarżącą, że nie miała ona wpływu na zamierzone działania kierowców polegające, na przywłaszczeniu sobie wykresówek, nie mogą zwolnić przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Skarżąca, co trzeba podkreślić, nie dołożyła należytej staranności w egzekwowaniu wykonania obowiązków związanych z systematycznym rozliczaniem kierowców z posiadanych wykresówek. Z protokołu kontroli, w którym wyliczono dni, za które przedsiębiorca nie okazał wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy, wynika, że są to bardzo długie okresy - w przypadku kierowcy M. K. wykresówek nie okazano za okres od marca do grudnia 2014r.- za 255 dni, w przypadku M. K. - od sierpnia do grudnia 2014 r. - tj. za 145 dni, a w przypadku T. T. od lutego do lipca 2014 r. – za 6 dni. Przedsiębiorca nie okazała podczas kontroli wykresówek, danych z karty kierowcy, danych z tachografu cyfrowego czy dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za 406 dni.

Trudno w takiej sytuacji przyjąć, że przedsiębiorca na bieżąco wymagała od kierowców zdawania wykresówek, dokonywała ich rozliczenia i kontroli. Podkreślić trzeba, że stan taki trwał przez bardzo długi okres - prawie rok. Nie były to więc jednostkowe przypadki. Świadczy to ewidentnie o braku ze strony przedsiębiorcy należytego nadzoru nad pracownikami w tym zakresie. Prawidłowo działający przedsiębiorca - pracodawca powinien na bieżąco czuwać nad postępowaniem swych pracowników – kierowców, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości winien podjąć określone działania dyscyplinujące czy zapobiegawcze. Bacząc na tak długi okres braku wymienionych dokumentów trudno dopatrzyć się jakiegokolwiek samodzielnego działania przedsiębiorcy – skarżącej dla zabezpieczenia właściwej organizacji i dyscypliny pracy. W materiale dowodowym sprawy brak chociażby zastosowania wobec kierowców dopuszczalnych kar dyscyplinujących w związku ze stwierdzonymi przez siebie przypadkami niezwrócenia pobranych wykresówek czy ich niedokładnego wypełnienia. Nie zrobiła więc przedsiębiorca- skarżąca nic, by zapobiec takim przypadkom w przyszłości, a brak należytego nadzoru nad kierowcami w tym zakresie przełożył się następnie na tak długi okres braku wymaganych dokumentów, wykazanych w trakcie przeprowadzonej kontroli.

Nie można uznać, by występujące na przestrzeni tak długiego okresu czasu braki wykresówek u kierowców, a więc sytuacje powtarzające się, stanowiły nie dające się przewidzieć przez przedsiębiorcę wyjątkowe okoliczności lub zdarzenia, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd taki stworzyłby możliwość uznania, że każdy brak prawidłowej wykresówki przedsiębiorca mógłby usprawiedliwiać nierzetelnością lub niestarannością kierowcy, co w świetle przepisów ustawy, przy uwzględnieniu jej celu, jest niedopuszczalne (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 46/09).

Podkreślić trzeba, że za działanie przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi. To na niej spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób, z poszanowaniem obowiązujących przepisów. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Na osobie przedsiębiorcy spoczywa bowiem ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działania osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Należy też zauważyć, że nawet zgłoszenie, post factum sprawy do organów ścigania (pismo Komisariatu Policji w C.) nie zmienia stanu sprawy, gdyż "...ukrycie przez skontrolowanego kierowcę 80 tarczek tachografu...", wobec stwierdzonego braku w ilości 406 dni, nie może wpłynąć na wysokość nałożonej kary, tym bardziej, że zgodnie z art. 92a ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym kara ta wyniosła 15.000 zł.

Odnosząc się do pozostałych nałożonych jednostkowych kar, zasadności ich skarżąca nie zakwestionowała, przyznając m.in. iż "Nieprowadzenie ewidencji czasu pracy związane było z brakiem mojej wiedzy na ten temat", z racji prowadzenia firmy po raz pierwszy.

W końcu ustosunkowując się do podniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie czasu prowadzenia postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że terminy określone w art. 35 Kodeksu mają charakter instrukcyjny i ich przekroczenie nie powoduje nieważności postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał wprawdzie decyzję w okresie 6 miesięcy po uzyskaniu całości akt sprawy, ale strona informowana była o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy zgodnie z art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskazać także trzeba, że administracyjna kara pieniężna nie jest celem samym w sobie. Niewątpliwie prócz elementu represji zawiera też czynnik prewencyjny. Na celu ma wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy i postawy zatrudnionych kierowców, by praca tychże kierowców odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg, a także życia i zdrowia samego kierowcy. Służyć temu mają przede wszystkim przepisy o czasie pracy kierowców, a do przedsiębiorcy należeć będzie także właściwe ich egzekwowanie w swoim przedsiębiorstwie od swoich pracowników.

W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, że organy administracji należycie oceniły zebrany materiał dowodowy i w oparciu o prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne, dopatrzyły się podstaw do nałożenia na skarżącą przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 15.000 zł., zasadnie uznając brak wykazania przez przedsiębiorcę przesłanek z art. 92 c ustawy.

Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.Dz.U. z 2016 r., poz. 718), Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił jako nieuzasadnioną.