Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 833/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędzia NSA Henryk Ożóg Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów w P. W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji; III. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów w P. W. na rzecz skarżącego P. S. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [....] Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów P. W., po rozpatrzeniu odwołania P. S., dalej skarżący, od decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału Informatyki i Zarządzania z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Skarżący w wyznaczonym terminie złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na semestr zimowy roku akademickiego 2012/2013. We wniosku wykazano średnią ocen za drugi rok studiów (semestry 3 i 4) w wysokości 4,96.

Komisja Stypendialna dla Studentów Wydziału Informatyki i Zarządzania Politechniki W., działając na podstawie art. 175 w zw. z art. 173 ust. 1 i art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz § 6 ust. 1 i 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Nr 43/2011 Rektora Politechniki W. z dnia 12 lipca 2011 r., wydała w dniu 30 listopada 2012 r. decyzję w sprawie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów na semestr zimowy roku akademickiego 2012/2013. W uzasadnieniu podniesiono niespełnienie kryterium dotyczącego deficytu punktowego - deficyt punktowy studenta -skarżącego wyniósł 5 punktów ECTS.

Od niniejszej decyzji odwołanie złożył skarżący, z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji tj. przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. W uzasadnieniu podniósł, że deficyt punktowy, związany z brakiem zaliczenia kursów językowych nie wynika z rzeczywistego braku zaliczenia tych zajęć, tylko z niewiedzy, że powinny być zaliczone w roku ubiegłym. Skarżący stwierdził, iż kursy te są w tej chwili realizowane i zostaną ukończone w obecnym roku akademickim (3 roku studiów studenta) oraz, że pomimo niezrealizowania kursów językowych średnia, którą uzyskał jest w ocenie studenta wysoka i wynosi 4,96.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Politechniki W. decyzją z dnia 18 grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie m.in. § 9 ust. 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia Nr 66/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 22 sierpnia 2012 r. (ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. W uzasadnieniu podała, że skarżący nie zrealizował kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze. Obowiązek ten wynika z planu studiów (będącego integralną częścią programu studiów w rozumieniu § 9 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych w Politechnice W.) obowiązującego dla kierunku Informatyka na Wydziale Informatyki i Zarządzania. Wobec powyższego Odwoławcza Komisja Stypendialna nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Następnie Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Politechniki W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie nr [...], o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią o numerze sprawy: [....]), na podstawie § 9 ust. 1 i 2 Regulaminu Pomocy Materialnej dla studentów, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 65/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 6 sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki naukowe, po ponownym wniosku skarżącego, nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen. W uzasadnieniu podała, że zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen może otrzymać student, który m in. zaliczył w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkie kursy wymagane programem studiów (także kursy, które powtarza, kursy ogólnouczelniane oraz kursy dodatkowe nie ujęte w programie studiów dla kierunku) i nie posiada punktów deficytowych powstałych z winy studenta. Skarżący nie zrealizował kursów z języka obcego. Wskazała, że obowiązek realizacji kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze wynika z planu studiów (będącego integralną częścią programu studiów w rozumieniu § 9 ust. 3 Regulaminu studiów wyższych w Politechnice W.) obowiązującego dla kierunku Informatyka na Wydziale Informatyki i Zarządzania. Skarżący nie zrealizował ww. kursów, tym samym nie wypełnił warunku z § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów. Wobec powyższego Odwoławcza Komisja Stypendialna nie przyznała skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. z dnia 1 lutego 2013 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie nr [...], o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią o numerze sprawy: [...]) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wyniki naukowe, zarzucając, iż decyzja ta jest w całości błędna, albowiem została oparta na przesłance, której skarżący nie mógł spełnić. Skarżący podkreślił, że w ocenie Komisji, nie mógł otrzymać przedmiotowego stypendium, albowiem nie odbył obowiązkowych zajęć z zakresu języka obcego w 3 i 4 semestrze studiów. Powyższa ocena Komisji jest zdaniem skarżącego chybiona, gdyż jak wynika z planu studiów dla kierunku, na którym studiuje skarżący, nie miał on obowiązkowych zajęć z języka obcego na 3 i 4 semestrze studiów. Błędne jest tym samym zapatrywanie Komisji, że nie spełnił on warunku do uzyskania stypendium, skoro plan jego studiów (przygotowanego przecież przez uczelnie, której jest studentem) nie przewidywał zajęć z języka obcego. W konsekwencji powyższego, skarżący stwierdził, że nie jest dopuszczalna sytuacja, w której przed studentem stawia się warunek nierealny do spełnienia, a równocześnie na podstawie tegoż nierealnego do spełnienia warunku wydaje się decyzję odmowną w przedmiocie przyznania stypendium. Oznacza to, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, stąd powołując się na przepis art. 145 p.p.s.a. - wniósł o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący - student Wydziału Informatyki i Zarządzania Politechniki W., złożył skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 18 grudnia 2012r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej o nieprzyznaniu mu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnia ocen. Stwierdzono, że zarzuty skargi uznać należy za pozbawione podstaw. Regulamin pomocy materialnej dla studentów obowiązujący w dacie składania przez skarżącego wniosku o przyznanie stypendium określał w § 20 ust. 1 kryteria warunkujące przyznanie stypendium rektora za wysoką średnią. Były nimi: posiadanie wpisu na semestr, zaliczenie w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkich kursów wymaganych programem studiów i nieposiadanie punktów deficytowych powstałych z winy studenta oraz uzyskanie średniej oceny nie niższej niż 4,00. (Zarządzenie Wewnętrzne 65/2012 z 6 sierpnia 2012 r. wraz z Regulaminem pomocy materialnej).

Organ wskazał, że skarżący wypełnił wszystkie kryteria poza jednym dotyczącym deficytu punktów ECTS. Zrealizował, co prawda, wszystkie kursy wymagane planem studiów w poprzednim, drugim roku studiów, jednakże nie usunął deficytu punktów ECTS z pierwszego roku studiów, w trakcie którego nie zrealizował kursów z języka obcego. Deficyt punktów przechodzi na kolejne lata studiów, aż do czasu zrealizowania przez studenta tych kursów, które deficyt wywołały. W przypadku skarżącego nie zrealizowanie przezeń do końca 4 semestru dwóch kursów języka obcego spowodowało wystąpienie deficytu 5 punktów ECTS, a to z kolei uniemożliwiło przyznanie mu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Niemniej jednak Odwoławcza Komisja Stypendialna przyznała, że w uzasadnieniu swojej decyzji błędnie wskazała na obowiązek zrealizowania przez skarżącego kursów z języka obcego w 3 i 4 semestrze. W istocie obowiązek ten dotyczył semestru 1 i 2 i nie został spełniony do końca 4 semestru. Błąd ten nie miał jednak wpływu na poprawność decyzji podjętych przez Komisje Stypendialne obu instancji. W czasie podejmowanie przez nie decyzji o odmowie przyznania stypendium skarżącemu, posiadał on deficyt punktów ECTS, co w myśl postanowień Regulaminu pomocy materialnej wykluczało możliwość przyznania mu stypendium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdzając, że brak jest zgodności w oznaczeniu przedmiotu zaskarżenia (decyzji) - z jednej strony przez skarżącego, a z drugiej strony przez organ odwoławczy, wezwał skarżącego do jednoznacznego określenia przedmiotu skargi.

Skarżący wykonując wezwanie Sądu, nadesłał kserokopię skarżonej decyzji (k.21 akt sądowych sygn. IV SA/Wr 205/13), dodatkowo oświadczając na rozprawie, że ta decyzja, czyli nosząca datę 1 lutego 2013 r. jest przedmiotem zaskarżenia, a którą to wiedzę na temat jej treści podjął z systemu "edukacja cl.pl" i z którego to wydrukował tę decyzję.

Organ odwoławczy w piśmie z dnia 7 maja 2013r. stwierdził, cyt.: "(...) Data 1 lutego 2013r. widniejąca na wydruku z systemu nie jest datą wydania decyzji, tylko datą umieszczenia decyzji w systemie obsługi studenta Edukacja-CL działającym w Politechnice W.."

Obecny na rozprawie Przewodniczący Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. nadto oświadczył, że student drogą mailową jest informowany o wydaniu decyzji. Jeżeli w dziekanacie nie odbierze jej osobiście, wówczas decyzję doręcza się drogą pocztową. Jak było w przypadku skarżącego nie jest w stanie się oświadczyć.

Organ odwoławczy wykonując postanowienie Sądu o dołączeniu zwrotnych poświadczeń odbioru przez skarżącego decyzji obu instancji, w piśmie z dnia 10 lipca 2013 r. wyjaśnił, że przekazanie decyzji studentom, zgodnie z Regulaminem pomocy materialnej, leży w gestii dziekanatu. Dziekanat Wydziału Informatyki i Zarządzania, którego studentem jest skarżący, nie posiada jednak zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji przez studenta, stąd też Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić czy decyzja została studentowi przesłana pocztą. Jednakże w Uczelni funkcjonuje równocześnie elektroniczny system obsługi studentów, który zapewnia, iż każdy student informowany jest co do decyzji w swojej sprawie. Student drogą elektroniczną dostaje zawiadomienie, że w jego sprawie zapadła decyzja, którą następnie odczytuje po zalogowaniu się na indywidulane konto. Decyzja odczytana w ten sposób przez skarżącego stała się podstawą do złożenia przez niego odwołania i rozpoczęcia postępowania przez Odwoławczą Komisję Stypendialną. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku decyzji organu odwoławczego, która dostarczona studentowi w systemie elektronicznym stała się podstawą do złożenia przez niego skargi do sądu.

Wyjaśniając zaś kwestię różnych numerów widniejących na decyzji organu pierwszej instancji oraz na odwołaniu oświadczono, że system obsługi studentów funkcjonujący w Politechnice W. nadaje odrębne numery założonym sprawom, tj. złożonemu wnioskowi o stypendium lub złożonemu odwołaniu i odmienne numery decyzjom. Numer zamieszczony na odwołaniu odnosi się do sprawy, a nie do decyzji. Zdaniem Przewodniczącego Komisji, system zapewnia szybką identyfikację danej sprawy pomimo funkcjonowania różnych numerów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 1 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią.

Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że zaskarżona decyzja (a co zgodnie ze skargą oraz oświadczeniem skarżącego złożonym na rozprawie oznacza decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 1 lutego 2013 r., w istocie doręczoną skarżącemu w trybie art. 39¹ k.p.a.) - wydana została z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., co powoduje, że decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego.

Wskazał, że niesporne jest w sprawie, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zwaną dalej ustawą. I tak stosownie do przepisu art. 173 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów stanowi jedną z form pomocy materialnej dla studentów ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. Zgodnie z kolei z art. 175 ust. 2 i 3 ustawy, stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora, a od decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów, przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Stosownie jednak do ust. 4 art. 175 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor przekazują uprawnienia w zakresie przyznawania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomogi oraz stypendium rektora dla najlepszych studentów - odpowiednio komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej. Decyzje wydane przez komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne, o których mowa w art. 175 ust. 3, podpisują przewodniczący komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 4 ustawy). Stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym (art. 181 ust. 1 ustawy).

Szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego (art. 186 ustawy).

Z powyższego wynika, że podstawą prawną rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów (w przedmiotowej sprawie - rozstrzygnięć komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, którym rektor przekazał uprawnienie do rozstrzygania sprawy - art. 176 ust. 3 ustawy ) są nie tylko przepisy omawianej ustawy, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym mającym swoje umocowanie w ustawie.

Sąd wskazał, że istotny jest także w niniejszej sprawie przepis art. 207 ust. 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym od decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z ust. 4, przepis ust. 1 stosuje się także do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3 ustawy.

Odwołał się w tym miejscu do poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok TK z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258). Wskazał, że również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1304/11 , Lex nr 1069584).

Zdaniem Sądu, skoro z powyższych ustaleń wynika, że odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, to w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium winny być przestrzegane tak ogólne zasady postępowania administracyjnego jak i respektowane podstawowe założenia procedury administracyjnej.

I tak w myśl określonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu. Zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest kontrola decyzji wydanej w I instancji, przez ponowne rozpatrzenie sprawy.

Oznacza to, iż w przypadku wniesienia odwołania, organ II Instancji obowiązany jest ocenić prawidłowość decyzji organu I instancji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzja. W orzecznictwie przyjęte zostało, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie.

Sąd wskazał, że wydając rozstrzygnięcie organ odwoławczy winien przy tym usunąć naruszenia prawa, tak procesowego jak i materialnego, których dopuścił się organ I instancji. W szczególności, zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., stanowiącego o realizacji normy art. 7 k.p.a., zobowiązany jest tym samym do podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a następnie w myśl art. 80 k.p.a. dokonania oceny w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Na mocy art. 136 k.p.a. uprawniony jest przy tym do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i jedynie stwierdzając, że dla prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości, bądź w znacznej części, obowiązany jest wydać decyzję kasacyjną określoną w art. 138 § 2 k.p.a. Wskazał, że działając na podstawie przepisów prawa, do czego zobowiązuje art. 6 k.p.a., organy prowadzące postępowanie administracyjne na każdym jego etapie obowiązane są bowiem prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Jednocześnie, podejmując rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie może opierać się tylko na zarzutach strony, lecz każdorazowo uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Na mocy art. 11 k.p.a. winien też wyjaśniać stronie zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które w myśl art. 107 § 3 k.p.a., winno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Przede wszystkim, organ winien przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich istotnych faktów i dowodów oraz podanie przyczyn nieuwzględnienia niektórych z nich jest przy tym niezbędne również z uwagi na realizację, określonej w art. 8 k.p.a., zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że powyższym regułom proceduralnym zmierzającym do ustalenia prawdy obiektywnej nie sprostał w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, gdy jednocześnie rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji o treści, cyt.: "nie przyznaje Panu stypendium Rektora dla najlepszych studentów za wysoka średnią" – nie odpowiada rodzajowi rozstrzygnięć określonych w art.138 § 1 k.p.a.

Wskazał że, zgodnie z w/w art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do

istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Stwierdził, że niewątpliwe jest zatem, że cyt. wyżej przepis ustanawia zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie mogą być wydane przez organ odwoławczy. Tymczasem, w niniejszej sprawie, zaskarżoną decyzją Odwoławcza Komisja Stypendialna orzekła, cyt.: "nie przyznać" skarżącemu przedmiotowego stypendium, co oznacza, że wydając takie rozstrzygnięcie w trybie odwoławczym, wydała rozstrzygnięcie niezgodne z cyt. wyżej art. 138 § 1 k.p.a., jako że przepis ten nie przewiduje takiej formy (treści) rozstrzygnięcia dla decyzji wydawanych przez organ odwoławczy.

Nadto umknęło uwadze organowi odwoławczemu podzielającemu w konsekwencji stanowisko organu I instancji, że organ I instancji wydając kwestionowaną przez skarżącego decyzję organu I instancji z dnia 30 listopada 2012 r. , nr [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na nieobowiązującym zarządzeniu Nr 43/2011 Rektora Politechniki W. z dnia 12 lipca 2011 r. Powyższe stwierdzenie Sąd oparł na tym, iż w aktach sprawy znajduje się zarządzenie wewnętrzne Rektora Politechniki W. Nr 65/2012 z dnia 6 sierpnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów, gdzie § 3 tegoż zarządzenia stanowi, cyt. : " Z dniem 31 sierpnia 2012r. traci moc zarządzenie wewnętrzne 43/2011 z dnia 12 lipca 2011r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu pomocy materialnej dla studentów."

Zważył przy tym, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie w pełni odpowiadające wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. jest uchybieniem o tyle istotnym, że decyzja organu I instancji nie dość, że oparta na nieobowiązującym akcie prawnym, to jej uzasadnienie ograniczające się do treści, cyt.: " niespełnione kryterium – deficyt 5 pkt" - nie tylko jest niezmiernie lakoniczne, lecz w okolicznościach niniejszej sprawy nie poddaje się kontroli Sądu.

Podniósł, że treść uzasadnienia podjętej przez organ odwoławczy decyzji nie zawiera ustaleń świadczących o tym, że podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również w sposób wyczerpujący nie zebrano i nie rozpatrzono materiału dowodowego. Stwierdzenie powyższe jest o tyle zasadne, iż sam organ odwoławczy przyznaje, że decyzję wydał w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny sprawy.

Wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaniechanie przeprowadzenia przez organ odwoławczy wnikliwego postępowania dowodowego, naruszenie obowiązku zgromadzenia całokształtu materiału dowodowego, a w konsekwencji brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi w niniejszej sprawie naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podał, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy - a co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.

Wskazane nieprawidłowości uniemożliwiły równocześnie Sądowi, dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, a przez to także kontrolę zaskarżonej decyzji, co do przesłanek rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, Sąd ten zaskarżoną decyzję organu odwoławczego uznał za naruszającą prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazał przy tym, że przedłożona w niniejszej sprawie odpowiedź na skargę nie może konwalidować braków skarżonej decyzji z tego przede wszystkim względu, że nie jest ona częścią decyzji, lecz służy jedynie prezentowaniu stanowiska organu odwoławczego względem skargi.

Stwierdzając opisane wyżej uchybienia organu, Sąd ten skargę uwzględnił.

Wskazał, że rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, organ odwoławczy winien mieć na względzie nie tylko ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, lecz także i to, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja tegoż samego organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. – orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. Jednakże z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została doręczona skarżącemu. Nie wykazał tego organ, jak i nie potwierdził skarżący, oświadczając w tym względzie na rozprawie, iż nie otrzymał drogą pocztową decyzji organu odwoławczego. Wskazał w tym miejscu, że ze znajdującego się w aktach sprawy Regulaminu pomocy materialnej studentów Politechniki W., załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr 65/2012 Rektora z dnia 6 sierpnia 2012 r. jednoznacznie wynika, że decyzję pierwszej instancji lub instancji odwoławczej doręcza się studentowi za potwierdzeniem odbioru, niezwłocznie po jej podjęciu (§ 9 ust.14 Regulaminu). Podkreślił przy tym, że w myśl art.110 k.p.a. - decyzja wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia. W orzecznictwie przyjęte zostało, że decyzje niedoręczone to decyzje nieistniejące (nietakty), które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 239/12, lex nr 1217989). Podał, że podobny pogląd prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym decyzja administracyjna jako indywidualny akt zewnętrzny skierowany do konkretnie oznaczonego podmiotu wywołuje skutki dopiero w momencie jej skutecznego doręczenia bądź ogłoszenia. Adresat decyzji musi mieć świadomość że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn.akt I OSK 1333/11, lex nr 1120589).

W świetle powyższych ustaleń, Sąd - jak to już wyżej podkreślił, przyjął za skarżącym, który jest dysponentem skargi, że skoro przedmiotem zaskarżenia była decyzja organu odwoławczego nosząca datę 1 luty 2013 r. i doręczona skarżącemu w trybie w/w art. 39¹ k.p.a., to w konsekwencji ta tylko decyzja objęta została oceną - kontrolą Sądu, tym bardziej, że z powyższych ustaleń wynikałoby, że decyzja organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r. nie weszła do obrotu prawnego. Wskazał, że z porównania w/w zaskarżonej przez skarżącego decyzji z opisaną wyżej decyzją organu odwoławczego noszącą datę 18 grudnia 2012 r. nie wynika, aby były to tożsame decyzje, gdyż po pierwsze różnią się nie tylko datami, lecz noszą różne oznaczenia - numery, a nadto różna jest przywołana przez organ odwoławczy podstawa materialno-prawna w postaci zarządzenia Rektora Politechniki W. dot. Regulaminu pomocy materialnej (...). O ile bowiem w zaskarżonej przez skarżącego decyzji organ odwoławczy powołuje się na znajdujący się w aktach sprawy, w/w Regulamin pomocy materialnej studentów Politechniki W. stanowiący załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr 65/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 6 sierpnia 2012 r., o tyle w decyzji organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r. organ powołuje się na Regulamin pomocy materialnej studentów, stanowiący załącznik do zarządzenia Nr 66/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 22 sierpnia 2012 r. Wskazał również, że tak w zaskarżonej decyzji, jak i w w/w decyzji organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r., brak jest całkowicie oznaczenia (danych dot. daty, numeru itd.) decyzji organu I instancji, co jest kolejnym uchybieniem organu odwoławczego, o tyle istotnym, że wprawdzie na rozprawie Przewodniczący Komisji oświadczył, iż numer zamieszczony na decyzji organu I instancji może być wynikiem błędu, tym niemniej wydając decyzję w trybie odwoławczym, kwestia ta zupełnie została pominięta.

Mając na uwadze powyższe uchybienia procesowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżoną decyzję.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów Politechniki W., zaskarżoną decyzją z dnia 21 października 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału Informatyki i Zarządzania z dnia 30 listopada 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w semestrze zimowym roku akademickiego 2012/2013, utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 21 października 2013 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów podała, że w myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowym we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Rektor, działając na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej, w tym stypendium rektora dla najlepszych studentów. W myśl § 20 ust. 1 pkt 2 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonego Zarządzeniem Wewnętrznym Rektora Politechniki W. nr 65/2012 z dnia 6 sierpnia 2012 r., stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią ocen mógł otrzymać student wpisany na semestr, który w roku akademickim 2011/2012 m.in. zaliczył w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkie kursy wymagane programem studiów (także kursy, które powtarza, kursy ogólnouczelniane oraz kursy dodatkowe nie ujęte w programie studiów dla kierunku) i nie posiadał punktów deficytowych powstałych z winy studenta.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym ustaliła, że postępowanie Komisji Stypendialnej dla Studentów Wydziału Informatyki i Zarządzania było prawidłowe. Skarżący spełnił wprawdzie warunek dotyczący zaliczenia wszystkich kursów wymaganych programem studiów w roku akademickim 2011/2012, jednak warunek dotyczący nieposiadania deficytu punktowego powstałego z winy studenta pozostaje niespełniony. Wskazała, że deficyt punktowy nie odnosi się do określonego roku studiów - jest różnicą między łączną (w dotychczas realizowanych semestrach) sumą punktów ECTS wymaganą planem studiów, a rzeczywiście zrealizowaną przez studenta (w dotychczas realizowanych semestrach) sumą punktów ECTS (§ 9 ust. 8, § 11 ust. 8 i 10 Regulaminu studiów wyższych w Politechnice W.). Zgodnie z planem studiów przewidzianym dla kierunku Informatyka po angielsku na Wydziale Informatyki i Zarządzania realizacja kursów z języka obcego przewidziana została na 1 i 2 semestrze studiów (1 rok studiów). Skarżący nie zrealizował ww. kursów w przewidzianych semestrach, co skutkowało powstaniem deficytu punktowego w wysokości 5 punktów ECTS. W kolejnym, drugim roku studiów, plan studiów nie przewidywał już realizacji kursów z języka obcego, jednakże deficyt punktowy wynikający z poprzedniego (pierwszego) roku nadal pozostawał. W celu usunięcia deficytu student powinien był zapisać się na ww. kursy, pomimo iż plan studiów nie wymagał ich realizacji w semestrze 3 i 4. Skarżący nie zrealizował jednak ww. kursów również w 2 roku studiów, w związku z czym w momencie składania wniosku o stypendium rektora dla najlepszych studentów (wpis na 5 semestr studiów, 3 rok studiów) nadal posiadał deficyt punktowy w wysokości 5 pkt ECTS. Wskazała, że w odwołaniu skarżący nie zaprzeczył istnieniu deficytu punktowego, podniósł natomiast kwestię niewiedzy, iż omawiane kursy powinny być zaliczone w poprzednim (drugim) roku studiów. Jak wynika z przeprowadzonego wyżej wywodu nie było takiego obowiązku, niemniej jednak brak obowiązku odnoszący się do drugiego roku studiów nie zmienia faktu istnienia deficytu punktowego powstałego po pierwszym roku studiów. W omawianym przypadku trudno również stwierdzić brak winy studenta, który świadom obowiązku realizacji przewidzianych planem studiów kursów nie zrealizował ich w określonym czasie, jak również w terminie późniejszym.

Z przytoczonych powodów Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów rozstrzygnęła jak na wstępie.

Pismem z dnia 5 listopada 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Politechniki W. z dnia 21 października 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił, iż jest w całości błędna, oparta na przesłance, której skarżący nie mógł spełnić, jak również, iż Komisja nie zbadała należycie stanu faktycznego sprawy. Zatem wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że przyczyna odmowy przyznania stypendium była przyczyną formalną, a mianowicie w ocenie Komisji, skarżący nie mógł otrzymać stypendium, albowiem nie odbył obowiązkowych zajęć z zakresu języka obcego w 1 i 2 semestrze studiów, jak również, że nie uzupełnił tego braku w 3 i 4 semestrze studiów.

Tego rodzaju zapatrywanie ze strony Komisji jest jednak chybione. Otóż, bowiem jak wynika z planu studiów dla kierunku, na którym studiuje skarżący, miał on obowiązek odbycia zajęć z języka obcego na 1 i 2 semestrze studiów, nie miał zaś takiego obowiązku na 3 i 4 semestrze studiów. Niemniej jednak Komisja pominęła okoliczność, że skarżący nie miał możliwości zrealizowania obowiązku wynikającego z planu studiów. Stało się tak z tej przyczyny, że skarżącemu nie wyznaczono terminu zapisów na zajęcia z języka obcego na 1 i 2 semestrze studiów. Studentom studiującym na 1 i 2 semestrze studiów w sposób systemowy uniemożliwiono zapisy na zajęcia z języka obcego. Skoro zatem skarżący, podobnie jak inni studenci Informatyki w j. angielskim, nie miał możliwości skutecznego zapisania się na zajęcia z języka obcego, z tego tytułu, nie można od skarżącego wymagać spełnienia tego obowiązku podczas rozpatrywania wniosku o przyznanie stypendiów. Z tej też przyczyny chybione jest powoływanie się Komisji na dyspozycję § 20 ust. 1 pkt 2 regulaminu pomocy materialnej dla studentów wprowadzonego zarządzeniem wewnętrznym Rektora Politechniki nr 65/2012, albowiem przepis ten przewiduje, że stypendium może zostać przyznane studentowi, który nie posiada deficytu punktów powstałego z winy studenta. O ile zatem w niniejszej sprawie skarżący w istocie posiada deficyt punktowy, to powstał on wyłącznie z winy uczelni, która uniemożliwiła skarżącemu zrealizowanie zajęć przewidzianych planem studiów. Z uwagi na powyższe, podniósł, że błędne jest zapatrywanie Komisji, że skarżący nie spełnił warunku do uzyskania stypendium, skoro wskutek działań uczelni nie mógł on zarówno w 1 jak i 2 semestrze studiów zrealizować zajęć z języków obcych. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której przed studentem stawia się warunek nierealny do spełnienia, a równocześnie na podstawie tegoż warunku wydaje się decyzję odmowną w przedmiocie przyznania stypendium. Podniósł, że nie został w żaden sposób poinformowany, że ma obowiązek zrealizowania w 3 i 4 semestrze studiów zajęć nie widniejących w programie studiów na te semestry. Zauważyć należy zatem, że Uczelnia zastosowała postępowanie polegające na tym, że w pierwszej kolejności uniemożliwia się studentom, w tym skarżącemu, zapisanie się na zajęcia z języka obcego w 1 i 2 semestrze studiów, a w drugiej kolejności wymaga się zrealizowania dla uzyskania stypendium tych zajęć (uzupełnienia rzekomego braku) na 3 i 4 semestrze studiów, przy czym student o tym fakcie nie jest informowany. Podniósł, że takie postępowanie nie może w żadnej mierze zasługiwać na ochronę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że Komisja nie zaprzecza, iż problem z zapisami mógł wystąpić na kierunku Informatyka po Angielsku na początku semestrów zimowego i letniego roku akademickiego 2010/2011, tj. 1 i 2 semestru studiów skarżącego. Możliwość zapisu na kursy pojawiła się jednak na pewno w dniu 15 czerwca 2011 r. czyli wciąż jeszcze w 2 semestrze studiów. Zatem, skarżący, mając świadomość niezrealizowania kursów języka obcego, mógł się wówczas zapisać na kursy - obowiązek przewidziany planem studiów zostałby wówczas zrealizowany. Zauważył, iż do dnia 15 czerwca 2011 r. nie istniała możliwość zapisu na kursy ogólnouczelniane w systemie Edukacja CL, zapisy na tę grupę kursów odbywały się przez inny system - Octopus, który nie jest już stosowany. Z tego powodu dołączony do skargi wydruk z systemu Edukacja_CL pokazujący brak możliwości zapisu na kursy ogólnouczelniane na początku semestru zimowego i letniego roku akademickiego 2010/2011 nie może stanowić dowodu w sprawie, gdyż zapisy te nie odbywały się przez system Edukacja_CL.

Podniósł, że bezsprzecznym jest, iż skarżący posiadał deficyt punktowy na początku 5 semestru studiów, czyli w momencie wnioskowania o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Niezależnie od faktu niezrealizowania kursów językowych w pierwszym roku studiów skarżący rozpoczynając naukę na 3 semestrze miał świadomość posiadanego deficytu punktowego powstałego po pierwszym roku studiów. Skarżący zapisując się na kursy ogólnouczelniane w 3 i 4 semestrze (zajęcia sportowe) miał możliwość zapisu na kursy językowe, z której nie skorzystał. Za błędny uznaje Komisja argument dotyczący braku obowiązku realizacji języka obcego w 3 i 4 semestrze - taki tok rozumowania prowadzi do wniosku, iż student nie ma obowiązku realizacji zaległego kursu (z poprzednich lat studiów), gdyż ten nie jest przewidziany w jego planie studiów w kolejnych latach.

Wskazał, że jednocześnie wprowadzony w lipcu 2011 r. Regulamin pomocy materialnej dla studentów (Zarządzenie Wewnętrzne 43/2011 z dnia 12 lipca 2011 r.) zawierał już zapis odnoszący się do warunków, jakie należy spełnić, aby otrzymać stypendium Rektora za rok akademicki 2011/2012, czyli ten rok, za który skarżący składał wniosek. Zapis § 16 ust. 5 ww. regulaminu precyzował kryteria warunkujące przyznanie stypendium jako: posiadanie wpisu na semestr, zaliczenie w terminie do ostatniego dnia letniej sesji egzaminacyjnej wszystkich kursów wymaganych programem studiów i nieposiadanie punktów deficytowych powstałych z winy studenta oraz uzyskanie średniej oceny nie niższej niż 4,00. Celem wcześniejszego określenia kryteriów odnoszących się do uzyskania stypendium Rektora w przyszłym roku akademickim było umożliwienie studentom przygotowania się na zmiany, w szczególności na zapisanie się na niezrealizowane wcześniej kursy. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości. Z uwagi na powyższe trudno stwierdzić iż deficyt punktowy powstał bez winy studenta. Wskazał, że do skarżącego należał wybór czy zapisać się na kursy językowe w momencie gdy takie zapisy były mu umożliwione i w którym semestrze to zrobić. Konsekwencje wyboru były skarżącemu przedstawione z wyprzedzeniem w Regulaminie pomocy materialnej z dnia 12 lipca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Skutki orzeczenia sądu administracyjnego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego i rozciągają się na przyszłe postępowanie administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1466/200, LexPolonica nr 2094097). Związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on tworzyć nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej w sprawie poglądem. Sąd jest zobligowany do stosowania przyjętej uprzednio wykładni w całości oraz do konsekwentnego reagowania w przypadku stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wytycznych w zakresie dalszego postępowania, (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1365/2008, LexPolonica nr 2138089). Naruszenie przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, a więc jej całkowitym wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Nieprzestrzeganie tej reguły prowadziłoby do zakwestionowania obowiązującej w prawie polskim zasady sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r., sygn. IV SA 1681/97, LEX nr 47848).

Organ administracyjny zobowiązany jest przedstawić analizę zebranych dowodów i określić ich znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku uznania, że zgromadzone materiały są niewystarczające, powinien rzetelnie wyjaśnić stan sprawy w drodze dodatkowego postępowania dowodowego. Musi przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącego we wnioskach i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony. Należy pamiętać, że bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08, lex nr 574442).

W przedmiotowej sprawie stan faktyczny nie uległ zmianie, a orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 nie zostało wzruszone w żadnym trybie.

Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję z dnia 21 października 2013 r. był niewątpliwie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13. Należy przy tym podkreślić, że związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny sądu staje się nieaktualny.

Zdaniem Sądu, Odwoławcza Komisja Stypendialna nie zastosowała się do oceny prawnej zawartej we wskazanym wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13, bowiem wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego w sprawie. Organ odwoławczy nie wyjaśnił bowiem, czy decyzja z dnia 18 grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. - orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią, istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu.

Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 205/13 wskazał, że rozpoznając ponownie niniejszą sprawę ze skargi skarżącego na decyzję z dnia 1 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium dla najlepszych studentów za wysoką średnią, organ odwoławczy winien mieć na względzie nie tylko ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu, lecz także i to, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja tegoż samego organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r., nr [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. – orzekająca nie przyznanie skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią. Jednakże z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została doręczona skarżącemu. Nie wykazał tego organ, jak i nie potwierdził skarżący, oświadczając w tym względzie na rozprawie, iż nie otrzymał drogą pocztową decyzji organu odwoławczego. Sąd ten wskazał, że z porównania zaskarżonej przez skarżącego decyzji z dnia 1 lutego 2013 r. z opisaną wyżej decyzją organu odwoławczego noszącą datę 18 grudnia 2012 r. nie wynika, aby były to tożsame decyzje, gdyż po pierwsze różnią się nie tylko datami, lecz noszą różne oznaczenia - numery, a nadto różna jest przywołana przez organ odwoławczy podstawa materialno-prawna w postaci zarządzenia Rektora Politechniki W. dot. Regulaminu pomocy materialnej (...). O ile bowiem w zaskarżonej przez skarżącego decyzji organ odwoławczy powołuje się na znajdujący się w aktach sprawy, w/w Regulamin pomocy materialnej studentów Politechniki W. stanowiący załącznik do zarządzenia wewnętrznego Nr 65/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 6 sierpnia 2012r., o tyle w decyzji organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r. organ powołuje się na Regulamin pomocy materialnej studentów, stanowiący załącznik do zarządzenia Nr 66/2012 Rektora Politechniki W. z dnia 22 sierpnia 2012 r. Nadto tak w decyzji z dnia 1 lutego 2013 r., jak i w w/w decyzji organu odwoławczego z dnia 18 grudnia 2012 r., brak jest całkowicie oznaczenia (danych dot. daty, numeru itd.) decyzji organu I instancji, co jest kolejnym uchybieniem organu odwoławczego, o tyle istotnym, że wprawdzie na rozprawie Przewodniczący Komisji oświadczył, iż numer zamieszczony na decyzji organu I instancji może być wynikiem błędu, tym niemniej wydając decyzję w trybie odwoławczym, kwestia ta zupełnie został pominięta.

Zdaniem Sądu, Odwoławcza Komisja Stypendialna, wydając zaskarżoną decyzję z dnia 21 października 2013 r., nie wyjaśniła, czy decyzja z dnia 18 grudnia 2012 r. wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia 12 grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów za wysoką średnią, istnieje w obrocie prawnym i czy została doręczona skarżącemu. Stwierdzić należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do obowiązywania decyzji z dnia 18 grudnia 2012 r., a z akt sprawy nie wynika, by organ odwoławczy dokonał weryfikacji istnienia w obrocie prawnym ww. decyzji. Wskazać należy, że jednoznaczne rozstrzygnięcie tej kwestii jest o tyle istotne, gdyż nie mogą istnieć w obiegu prawnym zarówno dwie różne decyzje czy też różne wersje decyzji skierowane do tej samej strony w tym samym przedmiocie.

Wskazać również należy, że decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane w art. 107 § 1 k.p.a., a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Uznać należy, że próby usunięcia braków uzasadnienia zaskarżonej decyzji podejmowane przez organ odwoławczy w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, w tym chociażby w piśmie z dnia 7 marca 2013 r., nie mogą zastąpić uzasadnienia decyzji. Odwoławcza Komisja Stypendialna, z uwagi na specyfikę działania uczelni, w szczególności sposób organizacji studiów, winna dążyć do czytelnego i przejrzystego przestawienia w wydanym rozstrzygnięciu kwestii problematycznych podnoszonych przez skarżącego, by tym samym umożliwić Sądowi dokonanie oceny prawidłowości toku rozumowania i motywów zajętego przez organ stanowiska, a tym samym kontrolę wydanej w sprawie decyzji.

Nieprzeprowadzenie przez Odwoławczą Komisję Stypendialną postępowania w zakresie wskazanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 205/13, tym samym naruszenie przez ten organ zasady związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w w/w wyroku, pozwala na stwierdzenie, iż zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej, wydana została z naruszeniem art.153 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę, będzie zobowiązany zatem do wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w w/w orzeczeniu Sądu, a następnie dokonać, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, samodzielnych ustaleń i ocen dotyczących przedmiotu sprawy. Powinien przy tym wziąć pod uwagę argumentację przedstawioną przez skarżącego i odnieść się do niej w sposób zrozumiały dla strony. Te ustalenia i ocena winna zaś znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, stosownie do przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się zaś do pozostałych kwestii podnoszonych w skardze, należy wskazać, że uchylenie wydanej w sprawie decyzji organu Odwoławczej Komisji Stypendialnej wynikało z naruszenia przez ten organ zasady związania oceną prawną wyrażoną w przedmiotowym wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 205/13, a w konsekwencji z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Dopiero po zrealizowaniu przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w tymże orzeczeniu i wydaniu nowej decyzji, Sąd – jeśli skarżący zakwestionuje ponowne rozstrzygnięcie organu – będzie w stanie wypowiedzieć się co do zagadnień merytorycznych sprawy.

Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja - wydana została z istotnym naruszeniem prawa – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a w przedmiocie kosztów postępowania, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.