Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 703/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2018 poz 917
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. M. oraz "A" spółka jawna w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: PWIS, organ odwoławczy ), po rozpatrzeniu odwołania Firmy Produkcyjno-Handlowej "A" K. M., D. M. Spółka Jawna oraz A. M. prowadzącej działalność pn.: Firma Produkcyjno-Handlowa "B" M.A., (dalej jako: Strona, Skarżąca) - od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. nr [...] z dnia [...] r. orzekającej o stwierdzeniu u K. W. (dalej jako: pracownik, skarżący choroby zawodowej) przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej Kpa), art. 235 ¹ Kodeksu pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 917 ze zm.; dalej KP) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; dalej jako: rozp. RM z w sprawie chorób zawodowych).

W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i argumentację prawną. Podkreślono, że decyzją z [...] r. PPIS stwierdził u pracownika chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych rozp. RM w sprawie chorób zawodowych. Decyzję tą wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające narażenie zawodowe i orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. nr [...].

Odwołanie od decyzji PPIS w T. złożyła Strona reprezentowane przez radcę prawnego zarzucając naruszenie przez organ art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 235 ¹ Kodeks pracy poprzez wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, bez przeprowadzenia oględzin miejsca pracy pracownika oraz poprzez zaniechanie zbadania jaki wpływ na zespół cieśni nadgarstka miały jej wrodzone dolegliwości, gdyż to właśnie one mogły stanowić przyczynę rozpoznanego schorzenia. Zdaniem odwołujących warunki pracy pracownika nie mogły spowodować powstania choroby cieśni nadgarstka, gdyż wykonywała czynności różnorodne, bez cech monotypii, a także z częstotliwością i natężeniem, które nie powodują obciążenia kończyn górnych w stawach nadgarstkowych. Jako dowód do odwołania dołączono kartę oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. sporządzoną przez mgr inż. D. M. - wspólnika Spółki jawnej - pracodawcy. Dodatkowo Strona podała, iż żaden z pracowników przez nich zatrudniony na podobnym stanowisku co pracownik , nigdy nie cierpiał oraz nie cierpi na tę chorobę zawodową. Strony odwołujące się uważają, iż po niemal dwudziestoletniej pracy w narażeniu zawodowym, rozpoznane u pracownika schorzenie, powinno objawić się odpowiednio wcześniej poprzez np. odczucie dyskomfortu, czy też nadwyrężenie [...] ręki. Symptomy te powinny być z kolei wcześniej zgłoszone do lekarza, co znalazłoby odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej i ostatecznie spowodowałoby zlecenie dodatkowych badań, konieczność zmiany zakresu obowiązków lub też nawet odmowę dopuszczenia do pracy. Biorąc jednakże pod uwagę, iż w/w symptomów pracownik nie zgłaszał i za każdym razem otrzymywał zaświadczenie o dopuszczeniu do pracy świadczy to, że przyczyna zespołu cieśni nadgarstka nie leży w środowisku pracy, a wykonywane przez nią czynności powierzone przez pracodawcę nie były czynnikiem sprawczym występujących dolegliwości. Strony wniosły więc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości.

Zaskarżoną decyzją rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym WPIS utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną; za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u pracownika przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235 ¹ KP.

Wskazał iż postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez PPIS w T. wykazało, iż pracownica pracowała w latach 1997-2009 w Firmie Produkcyjno-Handlowej "B" M. A. w T. jako stolarz, tłoczarz w metalu (produkcja stroików, obsługa maszyny do cięcia folii gałęziarki do robienia gałązek choinkowych, maszyny do produkcji girland, maszyny do wycinania otworów i gwintowania (praca z użyciem narzędzi ręcznych takich jak: nożyk, sekator, kombinerki, klucze ręczne, imbusowe). W okresie 2009- 2017 była zatrudniona w Firmie Produkcyjno-Handlowej "A" K. M. D. M. Spółka Jawna w T. jako okuwacz, monter, pracownik produkcji (szlifowanie i matowienie ościeżnic drewnianych z użyciem szlifierki elektrycznej, kitowanie z użyciem szpachelki, klejenie elementów z drewna na maszynie, okuwanie ościeżnic drzwi z użyciem narzędzi typu młotek gumowy, wiertarka ręczna oraz inne czynności przy wykończeniu ościeżnic z użyciem nożyka, zszywacza pneumatycznego, obsługa maszyny do sękowania drewna, do oklejania elementów ościeżnic). Podczas zatrudnienia w w/w zakładach pracy w/w wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych.

K. W. była badana w WOMP PChZ w S., gdzie lekarze wydali orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzili, iż po przeprowadzonych badań i konsultacji, a zwłaszcza badań elektroneurograficznych z 2016 r., 2017 r. oraz aktualnego z [...] r., które wykazują zaburzenia przewodzenia w prawym nerwie pośrodkowym związane z zanikiem mięśni kłębu kciuka [...] oraz zmianami zwyrodnieniowymi w odcinku szyjnym kręgosłupa, brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

To orzeczenie było zakwestionowane przez K. W. która wystąpiła o przeprowadzenie ponownego badania w IMP i ZŚ w S., gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]).

Organ odwoławczy wskazał iż podczas wywiadu chorobowego przeprowadzonego w Instytucie pracownica podała, że pierwsze dolegliwości ze strony [...] kończyny górnej pojawiły się w 2015 r. pod postacią drętwienia i dolegliwości bólowych palców [...] ręki [...], promieniujących do łokcia i barku. W 2016 r. rozpoczęła diagnostykę ortopedyczną. Pierwsze badanie EMG kończyny górnej [...] wykonano w listopadzie 2016 r., stwierdzając zwolnienie szybkości

przewodzenia we włóknach czuciowych nerwu pośrodkowego [...] w odcinku dystalnym oraz pełny blok przewodzenia we włóknach ruchowych tego nerwu na poziomie kanału nadgarstka. W styczniu 2017 r. odbarczono nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka [...], a po zabiegu pracownica odczuła poprawę, dolegliwości bólowe ustąpiły, jednak nadal ręka jest słabsza. W kontrolnym badaniu EMG z października 2017 r. przewodzenie we włóknach czuciowych nerwu pośrodkowego [...] było już prawidłowe, zarejestrowano także odpowiedź ruchową o prawidłowej latencji, ale o nieco obniżonej amplitudzie (stwierdzono wyraźną poprawę parametrów przewodzenia w porównaniu do badania poprzedniego). We wrześniu 2018 r. w trakcie diagnostyki w WOMP wykonano kolejne badanie EMG, stwierdzając prawidłowe przewodzenie we włóknach ruchowych i czuciowych nerwów pośrodkowych i łokciowych oraz rejestrując nieprawidłowości w zakresie fali korzeniowej F przy stymulacji [...] nerwu pośrodkowego. Wskazano iż [...] ręka badanej jest [...] - występuje [...].

Dalej organ odwoławczy podniósł, iż w trakcie obserwacji klinicznej orzecznicy IMP i ZŚ w S. przeanalizowali dostępną dokumentację medyczną pacjentki oraz dane odnośnie charakteru i stopnia obciążenia kończyn górnych w trakcie pracy zawodowej, przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną oraz wykonano badania laboratoryjne i radiologiczne. Stwierdzono w badaniu obustronnie [...], dodatni po stronie [...] objaw [...], dyskretne zmiany zwyrodnieniowe w pierwszych stawach śródręczno-nadgarstkowych obu rąk oraz niewielkie zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego. W badaniach laboratoryjnych wykazano anemię z niedoboru żelaza oraz dyskretną hipercholesterolemię , [...].

Specjaliści z jednostki diagnostyczno orzeczniczej II stopnia stwierdzili, iż po wykluczeniu istotnych, samoistnych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka (hormonalnych, metabolicznych, reumatologicznych), całokształt obserwacji klinicznej uzasadnia z wysokim prawdopodobieństwem przyjęcie zawodowej etiologii stwierdzanej u K. W. neuropatii z ucisku w zakresie nerwu pośrodkowego [...]. Współistnienie komponenty korzeniowej uszkodzenia nerwu pośrodkowego [...] w badaniu EMG, jak i obecność wrodzonej [...] ręki [...] może być odpowiedzialna po części za dolegliwości subiektywne badanej, lecz samo w sobie nie wyklucza możliwości uszkodzenia nerwu pośrodkowego w jego odcinku dystalnym (w kanale nadgarstka) w następstwie przewlekłego obciążenia, związanego z warunkami pracy zawodowej.

Podsumowując lekarze stwierdzili, że sposób wykonywania pracy, sprzyjający utrzymywaniu się długotrwale podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka [...], a tym samym stwarzający ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka należy uznać za czynnik dominujący w powstaniu neuropatii z ucisku w zakresie nerwu pośrodkowego, a ewidentną poprawę obserwowaną po leczeniu odbarczającym i po zaprzestaniu pracy zawodowej, zobiektywizowaną w kolejnych badaniach EMG, należy uznać za rozstrzygający element procesu orzeczniczego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, iż dołączona karta oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r., sporządzona przez D. M. była znana wcześniej lekarzom jednostek orzeczniczych I i II stopnia gdzie na podstawie zebranego materiału dowodowego uznali zgodnie, iż pracownica pracowała w narażeniu zawodowym na stanowiskach: stolarz, tłoczarz w metalu, okuwacz, monter - pracownik produkcji.

Zaznaczył organ, że lekarz wydający orzeczenie lekarskie musi spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy. Ustawodawca powierzył obowiązek rozpoznawania chorób zawodowych lekarzom orzecznikom, gdyż czynność ta wymaga wiedzy specjalistycznej a proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. Organy państwowej inspekcji sanitarnej są związane orzeczeniem lekarskim wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. W postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym to lekarz orzecznik wiąże objawy chorobowe z narażeniem występującym w środowisku pracy (por. wyrok WSA we Wrocławiu 18.08.2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 5/15).

Wskazał organ na orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA z 27 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1862/97) gdzie podkreślono, iż przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących profilaktyki zdrowotnej pracowników rzutuje tylko na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma osobnicza, indywidualna wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy.

Odnosząc się do faktu, iż po badaniu Strony w WOMP PChZ w S. wydano całkowicie odmienne orzeczenie lekarskie organ odwoławczy wskazał iż jednostka orzecznicza II stopnia ma prawo weryfikować i zmieniać orzeczenie jednostki I stopnia i orzeka na podstawie przeprowadzonych własnych, niezależnych badań i konsultacji specjalistycznych. Zdaniem SPWIS orzeczenie lekarskie IMP i ZŚ w S. jest uzasadnione w sposób wyczerpujący i zrozumiały i odnosi się do występującej od urodzenia u pracownicy [...] ręki [...], która - zdaniem orzeczników - sama w sobie nie wyklucza możliwości uszkodzenia nerwu pośrodkowego w jego odcinku dystalnym w następstwie przewlekłego obciążenia, związanego z warunkami pracy zawodowej.

Kwestionując zasadność powyższej decyzji ostatecznej Strona wniosła skargę żądając uchylenia decyzji i wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy pracownik cierpi na chorobę zawodową wywołaną działaniem szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy albo ze sposobem wykonywania pracy.

Postawiła zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy - bez przeprowadzenia oględzin w miejscu pracy pracownicy, oraz zaniechanie zbadania jaki wpływ na schorzenia wskazywane przez pracownicę miały jej wrodzone wady fizjologiczne

2. przepisów prawa materialnego tj. art. 235 ¹ kodeksu pracy poprzez niewłaściwe przyjęcie, że pracownik cierpi na chorobę zawodową, a tym samym, że ocena spełnienia warunków pracy u odwołujących pozwala na przyjęcie, że schorzenie na które się uskarża zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" podczas gdy czynności wykonywane przez nią w ramach stosunku pracy oraz istniejące u wnioskodawców warunki pracy nie pozwalają na ustalenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że mogą sprzyjać wystąpieniu choroby zawodowej, a ponadto pominięcie, że pracownik cierpi na wrodzone dolegliwości, które mogą stanowić przyczynę sprawczą schorzenia - błędnie - uznanego za chorobę zawodową;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych z dnia 30 czerwca 2009r. poprzez wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową u pracownika podczas gdy nie doszło do spełnienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie choroby zawodowej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem przeprowadzone badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona zgodna z prawem a organom nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa.

Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy został zebrany w sposób kompletny i wyczerpujący spełniający wymagania z art. 77 k.p.a.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1666, jak dotychczas w skrócie: "K.p.")., zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym"".

Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami k.p.a. Jednocześnie w art. 235² K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu okres ten wynosi 1 rok. Tym nie mniej, rozpoznanie choroby zawodowej (art. 235² K.p.) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2015 r. o sygn. akt II OSK 1872/13, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOS").

Zaznaczyć też należy, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994 r. o sygn. akt SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r. o sygn. akt III SA 372/82, ONSA/1982/1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Z tych przyczyn pozbawione zasadności są twierdzenia strony co do zgromadzenia w sprawie niepełnego materiału dowodowego jak i konieczności oględzin w miejscu pracy pracownika i zbadania jaki wpływ na schorzenie zawodowe miały jej wrodzone wady fizjologiczne dotyczące [...] ręki z [...]mogące wskazywać na wpływ pozazawodowych czynników na powstanie schorzenia. Skoro bowiem, jak wyżej wskazano, dla możliwości uznania choroby za zawodową, wystarczające jest równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby – w niniejszej sprawie sposób wykonywania pracy- co bezspornie wynika z treści orzeczenia lekarskiego nr [...] występowanie innych czynników chorobotwórczych, tu w/w [...] ręki z [...], to ta okoliczność jest bez znaczenia dla sprawy. Jak wynika z treści orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lekarze jednoznacznie w nim stwierdzili iż "Współistnienie komponenty [...] w badaniu EMG, jak i obecność wrodzonej [...] ręki [...] może być odpowiedzialne po części za dolegliwości subiektywne badanej, lecz samo w sobie nie wyklucza możliwości uszkodzenia nerwu pośrodkowego w jego odcinku dystalnym (w kanale nadgarstka) w następstwie przewlekłego obciążenia, związanego z warunkami pracy zawodowej ( vide k. 17 akt adm).

Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego i w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia.

Organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo, CBOS). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez właściwe jednostki, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11, CBOS).

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że przepis art. 235¹ K. p. wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. między innymi wyroki WSA: w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12, CBOS). Domniemanie to ma charakter wzruszalny co oznacza, że w sytuacji, gdy uczestnik postępowania jest zatrudniony w warunkach szkodliwych dla zdrowia i zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny albo z wysokim prawdopodobieństwem, że jego etiologia ma charakter pozazawodowy.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż pracownica w latach 1997 -2017 pracowała w Firmie Produkcyjno –Handlowej B , następnie w Firmie Produkcyjno –Handlowej A w T., kolejno na stanowiskach; stolarz, tłoczarz w metalu, okuwacz , monter – pracownik produkcji , a sposób wykonywania przez nią pracy obciążał kończyny górne w stawach nadgarstkowych, co potwierdzają karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. i [...] r., sporządzone w wyniku zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej przez m.in. lekarza WOMP w K. Poradni Chorób Zawodowych w S. .

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy potwierdza, że podczas zatrudnienia w wyżej wskazanym okresie wykonywała ona prace obciążające kończyny górne, wymagające częstych ruchów zginania i prostowania w stawach nadgarstkowych, które stwarzały ryzyko powstania stwierdzonej choroby zawodowej.

Nie ulega wątpliwości, że pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r., nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.

Następnie była badana w IMPiZŚ w S., w którym przebywała w dniach [...] r. do [...] r. gdzie z dostępnej dokumentacji medycznej jednoznacznie wynika, że odmiennie od poprzedniego jednostka orzecznicza II stopnia wydała orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej, do którego to jako działająca w takim charakterze i na podstawie przeprowadzonych własnych, niezależnych badań i konsultacji specjalistycznych była uprawniona.

Z dostępnej dokumentacji medycznej jednoznacznie wynika, iż pierwsze dolegliwości ze strony [...] kończyny górnej pojawiły się u pracownika w 2015 r. pod postacią drętwienia i dolegliwości bólowych palców [...] ręki [...], promieniujących do łokcia i barku. W 2016 r. K. W. rozpoczęła diagnostykę ortopedyczną. Pierwsze badanie EMG kończyny górnej [...] wykonano w listopadzie 2016 r., stwierdzając zwolnienie szybkości przewodzenia we włóknach czuciowych nerwu pośrodkowego [...] w odcinku dystalnym oraz pełny blok przewodzenia we włóknach ruchowych tego nerwu na poziomie kanału nadgarstka. W styczniu 2017 r. odbarczono nerw pośrodkowy w kanale nadgarstka [...]. Po zabiegu pracownik odczuła poprawę, dolegliwości bólowe ustąpiły, jednak nadal ręka była słabsza. W kontrolnym badaniu EMG z października 2017 r. przewodzenie we włóknach czuciowych nerwu pośrodkowego [...] było już prawidłowe, zarejestrowano także odpowiedź ruchową o prawidłowej latencji, ale o nieco obniżonej amplitudzie (wyraźna poprawa parametrów przewodzenia w porównaniu do badania poprzedniego). We wrześniu 2018 r. w trakcie diagnostyki w WOMP wykonano kolejne badanie EMG, stwierdzając prawidłowe przewodzenie we włóknach ruchowych i czuciowych nerwów pośrodkowych i łokciowych oraz rejestrując nieprawidłowości w zakresie fali korzeniowej F przy stymulacji [...] nerwu pośrodkowego. Wskazano iż prawa ręka K. W. jest [...] od urodzenia - występuje [...]. W trakcie obserwacji klinicznej orzecznicy IMP i ZŚ w S. przeanalizowali dostępną dokumentację medyczną pacjentki oraz dane odnośnie charakteru i stopnia obciążenia kończyn górnych w trakcie pracy zawodowej, przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: neurologiczną i ortopedyczną oraz wykonano badania laboratoryjne i radiologiczne. Stwierdzono w badaniu przedmiotowym [...] a badania radiologiczne wykazały dyskretne zmiany zwyrodnieniowe w pierwszych stawach śródręczno-nadgarstkowych obu rąk oraz niewielkie zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego. Specjaliści z jednostki diagnostyczno -orzeczniczej II stopnia stwierdzili, iż po wykluczeniu istotnych, samoistnych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka (hormonalnych, metabolicznych, reumatologicznych), całokształt obserwacji klinicznej uzasadnia z wysokim prawdopodobieństwem przyjęcie zawodowej etiologii stwierdzanej u pracownika neuropatii z ucisku w zakresie nerwu pośrodkowego [...]. Zaznaczyli iż współistnienie komponenty korzeniowej uszkodzenia nerwu pośrodkowego [...] w badaniu EMG, jak i obecność wrodzonej [...] ręki [...] może być odpowiedzialne po części za dolegliwości subiektywne badanej, lecz samo w sobie nie wyklucza możliwości uszkodzenia nerwu pośrodkowego w jego odcinku dystalnym (w kanale nadgarstka) w następstwie przewlekłego obciążenia, związanego z warunkami pracy zawodowej. Podsumowując lekarze stwierdzili, że sposób wykonywania pracy, sprzyjający utrzymywaniu się długotrwale podwyższonego ciśnienia w kanale nadgarstka [...], a tym samym stwarzający ryzyko rozwoju zespołu cieśni nadgarstka należy uznać za czynnik dominujący w powstaniu neuropatii z ucisku w zakresie nerwu pośrodkowego, a ewidentną poprawę obserwowaną po leczeniu odbarczającym i po zaprzestaniu pracy zawodowej, zobiektywizowaną w kolejnych badaniach EMG, należy uznać za rozstrzygający element procesu orzeczniczego.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej drugiego stopnia gdzie lekarze oparli się na wynikach badań ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, jednocześnie wykluczających możliwość samoistnego występowania u pracownicy schorzenia.

Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1078/06 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013r. o sygn. akt IV SA/Gl 300/12, CBOS). Skarżąca nie przedstawiła w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, które byłyby oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych

Zdaniem Sądu w trakcie postępowania nie stwierdzono naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy. Podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób zdecydowany na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy u skarżącej a chorobą zawodową.

W sprawie wykazano przesłankę wykonywania pracy w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania. Dlatego nie było konieczne w sprawie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym w skardze . Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba wywołana została wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W niniejszej sprawie orzecznicy wskazali, że istnieje "wysokie prawdopodobieństwo" (art. 235¹ K.p.) zawodowej etiologii schorzenia.

Podsumowując należy stwierdzić, że jednostka orzecznicza rozpoznała u pracownicy schorzenie spełniające określone w wykazie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 k.p.a., jak i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenie epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie), a jego ocenę uzasadniły w sposób przekonywujący. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa procesowego bądź materialnego, które to mogłyby się stać przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.