Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 718/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 maja 2007r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę /-/ I.Kucznerowicz /-/ P.Miładowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak


UZASADNIENIE

Decyzją Starosty K. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]na podstawie art. 73 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 2 i art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zmianami) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2002 r. Nr 133, poz. 1123 ze zmianami), art.145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), w wyniku wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty K. z dnia [...].06.2005 r. w sprawie rejestracji ciągnika rolniczego marki [...], rok produkcji [...], nr nadwozia [...], orzeczono o:

1. uchyleniu decyzji Starosty K. z dnia [...].06.2005 r. (dowód rejestracyjny seria [...]) w sprawie rejestracji ciągnika rolniczego marki [...], rok produkcji [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...] wydaną na wniosek A.A.

2. odmówieniu dokonania rejestracji pojazdu opisanego w pkt. 1 decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na wniosek właściciela. Starosta wydając dowód rejestracyjny zamieszcza dane i informacje zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w dniu [...].05.2005 r. A.A. i Z.W. stali się właścicielami pojazdu. Istota sporu sprowadza się do oceny czy A.A. przysługiwało prawo do złożenia w imieniu spółki cywilnej oświadczenia woli o zbyciu przedmiotowego pojazdu na rzecz A.A.. Z.W. zakwestionował tą transakcję. Wynika z tego, że obaj współwłaściciele mogą i powinni być wpisani imiennie jako właściciele w dowodzie rejestracyjnym. Istnieje bowiem bezsporny dowód, że współwłaścicielami pojazdu są A.A. i Z.W. Brak jest natomiast bezspornego dowodu na to, że A.A. nabył własność pojazdu zgłoszonego do rejestracji.

A. A. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa tj. w szczególności z treścią art.73, 72 i 71 ustawy prawo o ruchu drogowym i § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, jak również pozbawienia prawa do obrony.

Z.W. wyłączył się od prowadzenia spraw spółki i upoważnił A.A. do prowadzenia spraw spółki jednoosobowo w pełnym zakresie. Na tej podstawie A.A. mógł dokonać zbycia pojazdu. Zdaniem pełnomocnika A.A. organ nie miał prawa wypowiadać się co do istnienia prawa własności we własnym zakresie, opierając się na twierdzeniach strony niezgodnych z dokumentami przez nich podpisanymi. Nie istnieje żaden bezsporny dowód, że współwłaścicielami są obaj wspólnicy. Podstawowe znaczenie mają przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w szczególności art. 73 ust.1 stanowiący, że rejestracji dokonuje się między innymi na wniosek właściciela i art. 72 ust.1 stanowiący, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Zatem skoro wszystkie dokumenty zostały przedłożone należało dokonać rejestracji pojazdu. Odwołujący zarzuca także naruszenie art. 6, art.7 i art.8 kpa.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, zm. Dz.U. z 2001 r., Nr 154, poz. 1799) i § 1 pkt 15 lit.b) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) art. 138 § 1 pkt 1w związku z art.151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 zm. Dz.U. z 2001 Nr 49, poz.509, z 2002 r. Nr 113, poz.984, Nr 153, poz.1271, Nr 169, poz.1387, z 2003 Nr 130, poz.1188 Nr 170, poz.1660) oraz art. 72 ust 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm.), art. 50 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie dowodami są, dowód rejestracyjny pojazdu seria [...] wystawiony na Bank P. S.A. I O/K., pismo Banku P. z [...].05.2005 o ustaniu przeniesienia własności pojazdu przez Z.W. i A.A. na Bank [...], faktura VAT nr [...] z [...].05.2005 o sprzedaży pojazdu przez "B." W. i A. s.c. na rzecz "B." A.A. Przedłożony dowód rejestracyjny przedmiotowego pojazdu, łącznie z oświadczeniem Baku P. S.A. Oddział w K. wskazuje, że prawo własności pojazdu przysługuje łącznie obu wspólnikom. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, a zatem w przypadku współwłasności konieczne jest zgodne współdziałanie wszystkich współwłaścicieli lub w przypadku braku zgody współwłaścicieli, przedłożenia w tej kwestii rozstrzygnięcia sądowego. W świetle tego zasadna była odmowa rejestracji przedmiotowego pojazdu, skoro jako dowód własności A.A. przedłożył fakturę, w której jako właściciel zbywający pojazd występowała "B. W. i A. s.c.", podczas gdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu występują jako współwłaściciele: A.A. i Z.W., zidentyfikowani miejscem zamieszkania.

Na powyższą decyzję A.A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z powodu wydania jej z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności § 2 ust.1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22.07.2002 w sprawie rejestracji i oznakowania pojazdów jak również art. 72, 73 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadto Skarżący podnosi, że decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana pomimo toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie rozpatrzenia skargi złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na postanowienie w sprawie odmowy zawieszenia postępowania o rejestrację pojazdu, czyli pozbawienia praw do dochodzenia swoich praw.

Zdaniem Skarżącego zostały także naruszone przepisy art. 7, 8, 9, 35 kpa jak również art. 95 § 2 kc oraz błędnie zastosowano art. 108 kc. Nadto, że nie zastosowano art. 58 kc w zw. art. 5 kc.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W myśl § 2 cytowanego wyżej przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów .

Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz.908 ze zm.) a w szczególności art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji pojazdów (Dz.U. nr 133 poz. 1123 ze zm.).

Stosownie do art. 73 ust. 1 ww. ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje się, co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie, na wniosek właściciela . Ponadto, zgodnie z art. 72 ust. 1 ww. ustawy rejestracji dokonuje się na podstawie:

1. dowodu własności pojazdu,

2. karty pojazdu, jeżeli była wydana,

3. wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane,

4. dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,

5. dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.

Za właściciela pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy uważać należy każdego, komu służy prawo własności do pojazdu. Własnością w sensie cywilistycznym jest przedmiotowe prawo rzeczowe, którego treśc określa art. 140 kc.

Przepisy o rejestracji pojazdów jednoznacznie mówią o właścicielu pojazdu i dowodzie własności pojazdu.

W myśl art. 860 kc przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, a w szczególności przez wniesienie wkładów.

Wkłady wniesione do spółki, podobne jak uzyskany w wyniku działalności spółki cywilnej majątek, stają się własnością wspólników a nie własnością spółki. Spółka cywilna jest w istocie stosunkiem prawnym między wspólnikami, którzy zawarli umowę spółki, i nie ma osobowości prawnej.

Przepisy kodeksu cywilnego nie przewidują używania przez spółkę cywilną nazwy firmy, pod która może występować w stosunkach prawno-majątkowych, a w szczególności jako podmiot prawa własności rzeczy.

W związku z tym spółka cywilna nie może być uznana za właściciela pojazdu w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy i nie może być wpisana do dowodu rejestracyjnego pojazdu. Za właściciela pojazdu w rozumieniu tego przepisu uznawani są wspólnicy spółki i ich jako współwłaścicieli pojazdu wpisuje się do dowodu rejestracyjnego.

W niniejszej sprawie dowód rejestracyjny łącznie z oświadczeniem Banku P. S.A. Oddział w K. wskazuje, że prawo własności pojazdu przysługuje A.A. i Z.W. łącznie.

Stosownie do art. 73 ust.1 ustawy rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, w przypadku współwłasności konieczne jest zgodne współdziałanie wszystkich współwłaścicieli lub w przypadku braku zgody współwłaścicieli- rozstrzygnięcie sądowe.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że pomiędzy A.A., a Z.W. istniej spór co do współwłasności kołowego ciągnika rolniczego marki [...], który był dotychczas według treści dowodu rejestracyjnego własnością Banku P. SA I O/K. i w użytkowaniu A. A. oraz Z.W.. Spór powstał na tym tle, że Starosta K. dokonał rejestracji ww. ciągnika wyłącznie na nazwisko A.A., co z kolei zostało zakwestionowane przez Z.W., który podniósł, że A.W. nie jest wyłącznym właścicielem ww. ciągnika i ciągnik ten powinien być zarejestrowany jako ich współwłasność.

W świetle powyższych okoliczności odmowa rejestracji przez organ I instancji przedmiotowego pojazdu na wniosek A.A. była zasadna. Dowodem własności pojazdu jest faktura, w której jako właściciel zbywający pojazd występowała "B. W. i A. s.c.", podczas gdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu jako współwłaściciele występują: A.A. i Z.W..

W okolicznościach faktycznych i prawnych zarówno A.A. jak i Z.W. mogą i powinni być wpisani imiennie jako właściciele w dowodzie rejestracyjnym. Istnieje bowiem bezsporny dowód, że są współwłaścicielami ciągnika, natomiast brak bezspornego dowodu na to, że osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, tj pan A.A. nabył własność pojazdu zgłoszonego do rejestracji. Analiza uregulowań prawnych oraz materiał zgromadzony w sprawie, w tym sprzeciw pana Z.W. co do dokumentu potwierdzającego przejście prawa własności ciągnika na pana A.A. o (faktura VAT) stanowią podstawę do uznania, że przedłożona faktura nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. nie jest dokumentem uzasadniającym dokonanie rejestracji ciągnika zgodnie z wnioskiem A.A. Uwzględniając fakt, że A.A. nie przedstawił bezspornego dowodu własności pojazdu, a ponadto brak jest zgodnego wniosku współwłaścicieli (stron), zasadne jest uchylenie decyzji w sprawie rejestracji ciągnika i odmówienie jego rejestracji.

Podkreślić należy, że na fakturze VAT jako sprzedawca figuruje "B." s.c., tymczasem spółka cywilna nie może być podmiotem prawa i obowiązków, gdyż nie ma zdolności prawnej. Z tego też powodu faktura VAT nie może stanowić dowodu, że właścicielem pojazdu jest A.A.. Organ rejestrujący nie może pominąć istotnej okoliczności, że przepisy prawa zabraniają dokonywać pełnomocnikowi "czynności z samym sobą". Czynność prawna sprzedaży ciągnika A.A. przez "B." s.c., której dokonał A.A. z "samym sobą" jest- na podstawie art. 108 w zw. z art. 58 § 1 kodeksu cywilnego nieważna.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 7, 8, 9, 35 kpa. Brak również podstaw do twierdzenia, że naruszono art. 95 § 2 kc oraz, że błędnie zastosowano art. 108 kc.

Artykuł 108 kc potwierdza obowiązywanie zasady iż pełnomocnik nie może dokonywać czynności prawnej "z samym sobą" , co obejmuje zarówno sytuację, gdy pełnomocnik ma być drugą stroną czynności prawnej dokonanej w imieniu mocodawcy, jak i sytuację, gdy pełnomocnik reprezentuje obie strony.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

/-/I.Kucznerowicz /-/P.Miładowski /-/D.Rzyminiak-Owczarczak

M.K./