Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1202/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 56 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie Sędzia NSA Sylwia Zapalska as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2008r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę /-/ K.Nikodem /-/ J.Małecki /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

W dniu [...] S. K. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (organu egzekucyjnego) o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów nr [...], nr [...], nr [...]. Wskazuje, że egzekucja jest prowadzona za zobowiązania spółki z o.o. A., ponieważ decyzją z dnia [...] został jako były prezes spółki obciążony zobowiązaniami spółki.

Z załączonych do akt tytułów wykonawczych wynika, że wierzyciel dochodzi należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za [...] i składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za ten sam miesiąc w wysokościach określonych w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] orzekającej o odpowiedzialności S. K. jako członka zarządu za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych obciążające A. Sp. z o.o. W celu wyegzekwowania zobowiązań organ egzekucyjny Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawiadomieniem z dnia [...] nr [...]nał zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną dłużnika. Skarżący wskazuje w uzasadnieniu wniosku o zawieszenie postępowania, że na wszczęte postępowanie egzekucyjne złożył zarzuty, wnosząc jednocześnie o zawieszenie postępowania, z uwagi na zaskarżenie decyzji z dnia [...] do Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd wyznaczył termin rozprawy na dzień [...], sygn. akt [...] .

Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] nr [...]odstawie art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz.1954, ze zm.) nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S. K.

Na powyższe postanowienie S. K. pismem z dnia [...] złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. W zażaleniu zobowiązany podnosi, że skoro tytuł wykonawczy skierowany jest przeciwko byłemu członkowi zarządu za zobowiązania spółki, winien być oparty na podstawie prawnej, z której wynikałaby odpowiedzialność członka zarządu do zapłacenia zobowiązań spółki. Takiej podstawy prawnej nie wskazano zarówno w tytule wykonawczym jak i w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego. ZUS w dniu [...] wydał decyzję nr [...], jednakże zobowiązany wskazuje, że nie brał udziału w postępowaniu w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członka zarządu, a wskazana decyzja nigdy nie została zobowiązanemu doręczona. O fakcie wydania decyzji zobowiązany dowiedział się dopiero [...], kiedy Sąd Rejonowy poinformował S. K. o zajęciu nieruchomości. Ponadto podnosi, że w okresie, którego dotyczy należność, nie pełnił faktycznie funkcji członka zarządu. W dniu [...] na Walnym Zgromadzeniu został odwołany z tej funkcji, jednakże nie dokonano zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym. W związku z powyższym w ocenie składającego zażalenie prowadzenie egzekucji jest przedwczesne.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor ZUS w zaskarżonym postanowieniu powołał jako podstawę prawną art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy kwestia zawieszenia postępowania uregulowana jest w art. 56 powołanej ustawy. Organ egzekucyjny nie zbadał, czy zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania. Po dokonaniu oceny, czy zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania organ egzekucyjny postanawia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego albo o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S. K. w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez ZUS. Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4. na żądanie wierzyciela,

5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z uwagi, że nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w powołanym przepisie organ nie mógł przychylić się do wniosku S. K.

S. K. na powyższe postanowienie złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wnosi o zmianę postanowienia i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi złożonej w Sądzie Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. S. K. podnosi, że istnieje przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie bowiem z pkt 5 powołanego przepisu zawieszenie postępowania następuje "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" W kodeksie postępowania cywilnego przewiduje się zawieszenie postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. W sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych, które ma ustalić, czy decyzja na podstawie której wszczęto postępowanie egzekucyjne jest prawidłowa i prawomocna. Zatem do czasu wydania orzeczenia przez Sąd, postępowanie egzekucyjne winno zostać zawieszone.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania, określone w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ drugiej instancji wskazał, że art. 56 § 1 pkt 5 ww. ustawy zobowiązuje organ do zawieszenia postępowania w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Zatem z przepisu innej ustawy musi wprost wynikać obowiązek bądź upoważnienie dla organu egzekucyjnego do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takiego upoważnienia nie daje organowi przepis kodeksu postępowania cywilnego, ponieważ przepisy te stosuje się do postępowań sądowych, a nie w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzuca Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze. zm.) polegające na tym, iż posiadając wiedzę o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym Dyrektor Izby Skarbowej niesłusznie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego brzmienie przywołanego wyżej przepisu wskazuje, że obejmuje on wszystkie inne ustawy. Zdaniem skarżącego taką ustawą jest ustawa kodeks postępowania cywilnego, który w art. 177 stwierdza, iż postępowanie zawiesza się w przypadku, jeżeli prowadzenie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. W niniejszej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Ubezpieczeń Społecznych, które ma ustalić czy decyzja, na podstawie której wszczęto postępowanie egzekucyjne, jest prawidłowa i prawomocna. Według skarżącego skoro Sąd nie wydał rozstrzygnięcia w tej sprawie, to prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest przedwczesne i może spowodować nieodwracalne ujemne skutki i szkody dla niego w sytuacji, gdyby Sąd uznał, że decyzja stanowiąca podstawę egzekucji jest nieprawomocna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymuje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wnosi o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia [...] skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr z dnia [...] dotyczącej odpowiedzialności S. K. oraz przeprowadzenie dowodu z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym, sygn. akt [...]. Zdaniem strony decyzja w sprawie odpowiedzialności S. K. za zobowiązania spółki B. rażąco narusza prawo, ponieważ nie został spełniony podatkowy warunek przeniesienia odpowiedzialności - nie wykazano, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Zdaniem skarżącego egzekucja wobec spółki trwa od [...]. Przedwcześnie została wszczęta egzekucja z majątku S. K., ponieważ zgodnie z art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas gdy egzekucja z majątku podatnika okazałą się bezskuteczna. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego Rewiru przy SR sygn. akt [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego też skargę należało oddalić. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku ze złożonym do organu egzekucyjnego wnioskiem skarżącego o zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na nazwisko skarżącego odpowiedzialnego na podstawie decyzji z dnia [...] nr [...] za zaległości z tytułu z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych spółki, której był członkiem zarządu. Skarżący podnosi bowiem, że przed Okręgowym Sądem Ubezpieczeń Społecznych toczy się postępowanie o sygn. akt [...] o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji przenoszącej odpowiedzialność na członka zarządu spółki S. K. za zaległości wobec ZUS spółki. W opinii skarżącego rozstrzygnięcie, które zapadnie przed Sądem Okręgowym ma wpływ na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego. Podstawą prawną zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest, zdaniem skarżącego art. 56 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 177 kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że postępowanie zawiesza się, jeżeli prowadzenie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. W ocenie Sądu błędne jest stanowisko skarżącego co do istnienia przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zamknięty katalog przesłanek skutkujących zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,

2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,

3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,

4. na żądanie wierzyciela,

5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Skarżący powołuje się na art. 56 § 1 pkt 5 wskazanej ustawy stanowiący, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach". Skarżący powołuje jako inną ustawę - kodeks postępowania cywilnego. Błędne jest jednak stanowisko skarżącego twierdzącego, że podstawą do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest art. 177 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 1, "Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego;" Art. 1 kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że kodeks ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunku z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego kodeksu stosuje się na mocy ustawy szczególnej (sprawy cywilne) Zatem powołany przez skarżącego przepis art. 177 kpc odnosi się wyłącznie do postępowań sądowych w sprawach cywilnych, a nie do postępowań egzekucyjnych prowadzony w administracji. Należy zauważyć, że skarga oparta jest wyłącznie na kwestionowaniu przesłanek do orzeczenia odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek ZUS spółki, której skarżący był członkiem zarządu. Fakt uruchomienia środków prawnych wzruszenia decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zaległości spółki na członka zarządu, stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych nie daje podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ nie mieści się ono w katalogu przesłanek wyszczególnionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nieistnienie obowiązku wskazanego w tytułach wykonawczych (chociażby z powodu niedoręczenia decyzji o odpowiedzialności członka zarządu stronie) mogłoby stanowić podstawę wniesienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułów wykonawczych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca z tego środka nie skorzystała

W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) należało orzec jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ J. Małecki /-/S. Zapalska