Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 765/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Maria Góraj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 20 lutego 2019 r. E.K. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego - jako byłego prezesa zarządu H. Sp. z o.o. (dalej "Spółka") - wraz z pozostałym członkiem zarządu oraz Spółką za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1.1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W.(dalej "NUS") postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r., [...] maja 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności Skarżącego - byłego członka zarządu Spółki wraz byłym członkiem zarządu J.K., z tytułu nieuregulowanych w terminie zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług styczeń, marzec i maj 2013 r.

Przedmiotowe postępowanie zostało zakończone decyzją NUS z [...] lipca 2018 r. orzekającą o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego – byłego prezesa zarządu Spółki wraz z byłym członkiem zarządu, za zaległości podatkowe tej Spółki, z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r. w wysokości 1 001 934,70 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 430 405 zł.

1.2. Skarżący pismem z 7 sierpnia 2018 r. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie:

- art. 116 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) – dalej "O.p." - poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r., pomimo że wykazano, iż w czasie obejmowania stanowiska przez Stronę w Spółce nie wystąpiły okoliczności, w których należałoby ogłosić upadłość.

- art. 299 Kodeksu spółek handlowych – dalej "K.s.h." - poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r., pomimo iż w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w w/w Spółce nie orzeczono bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, która posiadała znaczny majątek, regulowała swoje zobowiązania i brak było jakichkolwiek podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

1.3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej "DIAS") decyzją z [...] grudnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji DIAS stwierdził, że warunek formalny wszczęcia postępowania do Skarżącego jako osoby trzeciej (art. 108 § 2 pkt 3 w związku z art. 108 § 3 O.p.) został spełniony. DIAS wyjaśnił, że egzekucja administracyjna prowadzona wobec majątku Spółki na podstawie tytułu wykonawczego [...] z [...] maja 2013 r. (obejmującego zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2013 r.) została wszczęta [...] czerwca 2013 r. poprzez doręczenie Spółce zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z [...] czerwca 2013 r. wraz z ww. tytułem wykonawczym, postępowanie zaś w zakresie odpowiedzialności podatkowej za nieuregulowane w terminie zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r. – Skarżącego, jako byłego członka zarządu, wszczęte zostało z urzędu przez Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. [...] maja 2018 r. postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie spełniona została pozytywna przesłanka odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej, o której mowa w art. 116 § 2 O.p. – Skarżący pozostawał członkiem zarządu Spółki w datach upływu terminów płatności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i jego odpowiedzialność ma charakter solidarny ze Spółką i byłym członkiem zarządu. DIAS wyjaśnił, że terminy płatności zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, marzec i maj 2013 r. upływały odpowiednio w dniach: 25 lutego 2013 r., 25 kwietnia 2013 r. i 25 czerwca 2013 r. Skarżący zaś pozostawał, w dacie powstania zaległości podatkowych objętych skarżoną decyzją członkiem zarządu Spółki. Okoliczność pełnienia funkcji członka zarządu przez Skarżącego odzwierciedla znajdujący się w aktach sprawy odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS według stanu na dzień 8 lutego 2018 r., zgodnie z którym Skarżący został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako prezes zarządu Spółki [...] maja 2004 r., zaś [...] marca 2017 r. został wykreślony z ww. rejestru.

Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie zaistniała druga przesłanka pozytywnej odpowiedzialności tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki (art. 116 § 1 O.p.). DIAS wyjaśnił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w związku z nieuregulowaniem przez Spółkę należności z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wystawił tytuły wykonawcze Nr [...] z [...] marca 2013 r., [...] z [...] maja 2013 r. oraz [...] z [...] lipca 2013 r. Powyższe tytuły wykonawcze zostały przydzielone do służby w terenie poborcy skarbowemu. W wyniku podjętych działań sporządzono relację o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, z uwagi na stały brak kontaktu ze Spółką. Pismem z 19 kwietnia 2017 r. na podstawie art. 36 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314) - dalej "u.p.e.a." - organ egzekucyjny wezwał K.B.- obecnego prezesa zarządu Spółki do wskazania mienia Spółki celem zaspokojenia należności podatkowych. Nie ustosunkowano się do ww. pisma.

Pismem z 30 stycznia 2018 r. organ podatkowy wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z prośbą o przekazanie informacji czy Spółka posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. z 7 lutego 2018 r. wynika, że Spółka posiada zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres: październik 1999, wrzesień 2002, listopad 2006, styczeń 2007, wrzesień 2007, czerwiec 2008, lipiec 2009, czerwiec 2010, lipiec 2010, styczeń 2011, marzec – październik 2011, czerwiec 2012, wrzesień 2012, listopad 2012, grudzień 2012, styczeń – kwiecień 2013, lipiec – grudzień 2013 w łącznej wysokości 1 531 900,02 zł wraz z kosztami upomnienia w kwocie 8.80 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 82 697,10 zł. Pismem z 30 stycznia 2018 r. organ podatkowy zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. w W. , [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych o udzielenie informacji czy zarząd Spółki złożył wniosek o ogłoszenie upadłości. W odpowiedzi Sąd Rejonowy dla W. w W., [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych poinformował, że nie wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości ze strony Spółki.

Z Centralnej Bazy Ksiąg Wieczystych z 28 września 2017 r. wynika, iż Spółka jest właścicielem nieruchomości objętych księgami wieczystymi [...] . [...] , [...] . Po weryfikacji mienia należącego do Spółki, organ egzekucyjny ustalił, iż księga wieczysta [...] dotyczy gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste o powierzchni 0,0000 m². Z analizy księgi wieczystej [...] wynika, iż jest to nieruchomość gruntowa o powierzchni 50.00 m². Na podstawie działu IV ww. księgi wieczystej ustalono, iż nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową na rzecz [...] Urzędu Skarbowego w R. w kwocie [...] zł oraz w kwocie [...] zł na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto w oparciu o [...] ([...] ) ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość ma kształt trójkąta i położona jest pomiędzy nieruchomościami. Mając na uwadze rodzaj, kształt, powierzchnię i siłę nabywczą, prowadzenie egzekucji z nieruchomości było niecelowe.

Z rejestru Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, iż Spółka była właścicielem samochodu ciężarowego [...] oraz samochodu osobowego [...] . Z informacji uzyskanych od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. wynika, iż samochód marki [...] został zajęty na podstawie protokołu zajęcia i odbioru z [...] marca 2012 r., jednakże nie został sprzedany z uwagi na uszkodzenie. Z opinii rzeczoznawcy wynika zaś, iż naprawa samochodu była nieopłacalna z uwagi na wartość rynkową pojazdu, którą oszacowano na kwotę 2 100.00 zł brutto na dzień 14 marca 2013 r.

Ponadto ze względu na stały brak kontaktu ze Spółką, organ egzekucyjny nie miał możliwości ustalenia czy niniejsze ruchomości są nadal w posiadaniu dłużnika i gdzie obecnie się znajdują. Jak wynika z akt egzekucja z rachunków bankowych nie doprowadziła do realizacji obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego.

Pomimo podjęcia przez organ podatkowy ww. czynności zmierzających do pozyskania informacji o majątku Spółki, a w rezultacie do wyegzekwowania zaległości, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do uregulowania zobowiązań podatkowych.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] grudnia 2017 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Spółki ze względu na bezskuteczność. DIAS wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do majątku Spółki zostało umorzone w oparciu o art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co w zaistniałej sprawie bezsprzecznie nastąpiło. W ocenie DIAS postanowienie organu podatkowego z [...] grudnia 2017 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowią dowód potwierdzający bezskuteczność czynności egzekucyjnych.

W ocenie DIAS w sprawie nie zaistniała także którakolwiek z przesłanek wyłączających odpowiedzialność Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, a w szczególności nie zaistniała okoliczność wyłączająca odpowiedzialność Strony dotycząca terminowego zgłoszenia wniosku o upadłość.

DIAS wskazał, że w aktach sprawy znajdują się m.in.: akta postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki w związku z jej niewykonanymi zobowiązaniami podatkowymi; informacje odnośnie ciążących na Spółce zobowiązaniach. Spółka do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. składała deklaracje podatku od towarów i usług (VAT-7), w których wykazała podatek należny: za styczeń 2013 r. w wysokości 51 020 zł, za marzec 2013 r. w wysokości 30 556 zł, za maj 2013 r. w wysokości 2 014 251 zł, za maj 2014 r. w wysokości 359 455 zł. Spółka do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. składała deklaracje podatku od towarów i usług (VAT-7K), w których wykazała sprzedaż: za 2016 r. w wysokości 5 444 495 zł (II-IV kwartał), za 2017 r. w wysokości 16 456 zł (I-III kwartał). W ocenie DIAS ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Spółka posiada nie tylko zaległości objęte zaskarżoną decyzją. Spółka nie wykonywała swoich zobowiązań podatkowych wobec Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od listopada 1999 r. (zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za październik 1999 r.), wobec Wójta Gminy S. zaległości od 2012 r., wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. od lutego 2013 r. (zobowiązanie z tytułu VAT za styczeń 2013 r.), natomiast wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...]od kwietnia 2016 r. (zobowiązanie z tytułu CIT za marzec 2016 r.). Spółka posiada niespłacone zobowiązania wobec co najmniej czterech wierzycieli tj. Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Wójta Gminy S. , Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. oraz wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. . Do określenia niewypłacalności dłużnika wystarczy nieuregulowanie więcej niż jednego zobowiązania, a na koniec 2013 r. Zatem w ocenie DIAS została spełniona przesłanka ujęta w art. 11 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. nr 60. poz. 535 ze zm.) – dalej jako "P.u.n.", co spełnia przesłankę ujętą w art. 10 ww. ustawy.

Wobec powyższego DIAS stwierdził, że w odniesieniu do Spółki już pod koniec 2013 r. zachodził obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, wynikający z przesłanki określonej w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe. Zgłoszenie wniosku o upadłość Spółki w tym czasie dawało szansę/gwarancję chociaż częściowego zaspokojenia wierzycieli.

Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu nie wynika, aby zarząd ww. Spółki skutecznie zgłosił, we właściwym terminie wniosek o ogłoszenie upadłości ani, że zostało wszczęte postępowanie układowe.

Zdaniem DIAS zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił przesądzić, że w trakcie pełnienia funkcji w zarządzie Spółki przez Skarżącego wobec Spółki zachodziła przesłanka wymieniona w art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, przejawiająca się nieregulowaniem wymagalnych zobowiązań, obligująca do postawienia Spółki w stan upadłości.

DIAS podkreślił, że Strona przyjmując funkcje członka zarządu Spółki przyjęła na siebie wszelkie prawa i obowiązki z tym związane, w tym obowiązek dbałości o wierzycieli Spółki. Strona, pełniąc tak odpowiedzialną funkcję, jaką jest funkcja prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością winna niezwłocznie zapoznać się z sytuacją ekonomiczną Spółki, w której podjęła się pełnienia funkcji członka zarządu, śledzić ją na bieżąco i w sytuacji wystąpienia niewypłacalności Spółki - co w przypadku Spółki miało miejsce - niezwłocznie złożyć wniosek o upadłość. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że Skarżący najpóźniej w grudniu 2013 r. powinien złożyć wniosek o upadłość Spółki. Co istotne taki wniosek nie został w ogóle złożony.

Ponadto w ocenie DIAS Skarżący nie przedstawił organom podatkowym żadnych okoliczności natury faktycznej mogących świadczyć o tym, że Strona pozbawiona była możliwości złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, pomimo wystąpienia podstaw ku temu.

W ocenie DIAS Skarżący nie wskazał także mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa i w konsekwencji zaspokoiłaby zaległości podatkowe Spółki w znacznej części.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania względem Skarżącego, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 299 K.s.h. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r., pomimo że w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce nie orzeczono bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, która posiadała znaczny majątek i regulowała swoje zobowiązania i brak było jakichkolwiek podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tejże spółki;

- art. 116 § 1 i § 2 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r., pomimo że wykazano, iż w czasie obejmowania stanowiska przez Skarżącego w Spółce, nie wystąpiły okoliczności, w których należałoby ogłosić upadłość.

2.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019, poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego oraz czy wykazano przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Sporne jest, czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie dowodowe w sprawie.

5. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaległości objęte decyzją istniały w czasie zarządzania Spółką przez Skarżącego. Chybione są zarzuty podważające ustalenia organu co do bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki. Nie złożono wniosku o ogłoszenie upadłości, mimo że pod koniec 2013 r. Spółka trwale zaprzestała uiszczania wymagalnych zobowiązań i wtedy przypadał właściwy czas na wnioskowanie o jej upadłość.

6.1. Wyjaśniając podstawy prawne wyroku wskazać należy, że istotą postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółek kapitałowych jest badanie przesłanek pozytywnych i negatywnych mających znaczenie dla określenia istnienia odpowiedzialności konkretnego członka zarządu. Przesłanki odpowiedzialności osób trzecich - członków zarządu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe tych spółek określa art. 116 § 1 O.p. Według postanowień tego przepisu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości lub postępowanie układowe albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

6.2. Pozytywną przesłanką obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu jest nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki. Stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu, przy czym może to nastąpić jedynie po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r., II FPS 6/08 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl"). Zatem o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 O.p., nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2007 r., II FSK 233/06 i wyrok Sądu Najwyższego z 23 marca 2012 r., II UK 152/11).

6.3. Przed przystąpieniem do rozważenia sporu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", o którym mowa w art. 116 § 1 O.p., powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze.

Aby członkowi zarządu spółki kapitałowej można było przypisać odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki powstałe w okresie pełnienia przez niego funkcji, spółka w okresie tym musi znajdować się w stanie uzasadniającym wystąpienie o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Wynika to z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, w świetle której członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe).

W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zgodnie z art. 5 § 1 Prawa upadłościowego przedsiębiorca zobowiązany jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpić wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki. Czasem właściwym do podjęcia tych czynności jest czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem jej wierzycieli, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wierzycieli. Celem postępowania upadłościowego jest ochrona praw wierzycieli oraz zaspokojenie roszczeń wobec upadłego w sposób przewidziany przepisami. Termin 14 dni na złożenie przez przedsiębiorcę wniosku o ogłoszenie upadłości, liczony od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów, ma na celu ograniczenie do niezbędnego minimum okresu, w którym dłużnik może rozporządzać swoim majątkiem w sposób odmienny, niż czyniłby to syndyk po ogłoszeniu upadłości. Członkowie zarządu dłużnika będącego osobą prawną, nie dochowując tego terminu i rozporządzając majątkiem przedsiębiorcy, narażają prawa wierzycieli. W związku z powyższym należy zaznaczyć, że rygor zawarty w art. 5 § 1 Prawa upadłościowego jest emanacją naczelnej zasady tego rozporządzenia (tj. ochrony praw wierzycieli) i jako taki powinien być interpretowany w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej".

W świetle powołanych przepisów, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości. Dla określenia stanu niewypłacalności nieistotne jest, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak też, jaka jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn (por. A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003, s. 41 i 42).

6.4. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., I GSK 1033/12, ciężar wykazania istnienia przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki spoczywa na osobie, która zmierza do uwolnienia się od odpowiedzialności. Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania zakończonego decyzją organu, a następnie jest w postępowaniu sądowym kontrolowana, zaś ciężar dowodu ich istnienia spoczywa wyłącznie na członku zarządu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2009 r., III UK 51/09, LEX nr 578159; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 515/12).

Z powyższego wynika m.in., że organ tylko wtedy może wydać decyzję o odpowiedzialności członka zarządu, gdy wykaże, że wystąpiły okoliczności uzasadniające złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości i z winy członka zarządu taki wniosek nie został złożony. Dlatego też, określając zakres obowiązków dowodowych organów podatkowych w rozpoznanej sprawie, których niespełnienie zarzucał Skarżący, Sąd wziął również pod uwagę konieczność wykazania istnienia przesłanek upadłości Spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji w zarządzie.

6.5. Na podstawie art. 208 § 2 Kodeksu spółek handlowych każdy członek zarządu spółki posiada prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki, co jednocześnie oznacza, że odpowiada za wszystkie istotne sprawy spółki, w tym również związane z jej sytuacją ekonomiczno-finansową. Natomiast zgodnie z art. 293 § 2 K.s.h., członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przy wykonywaniu swoich obowiązków powinien dołożyć szczególnej staranności będącej wynikiem zawodowego charakteru i w czasie trwania mandatu stale monitorować dokumentację spółki i stan jej finansów.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 czerwca 2009 r., III SA/GI 1513/08, członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości spółki jedynie wtedy, gdy wykaże, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób z przyczyn obiektywnych - przewidzieć, że zaistniała w Spółce sytuacja finansowa wymagała zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością. Profesjonalizm wymagany od członka zarządu spółki kapitałowej, a także wynikająca z niego podwyższona staranność, pozwala na przyjęcie, że jest on obowiązany kontrolować sytuację w spółce przynajmniej z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, że jest ona niewypłacalna i że należy wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2008 r., sygn. akt II UK 381/07).

7. Przenosząc na grunt rozpatrywanej sprawy powyższe poglądy odnośnie do prawa materialnego, które Sąd podziela i przyjmuje za własne, podkreślenia wymaga to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych Ordynacji podatkowej. Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.), a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.). Dotyczy to także ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części, z uwzględnieniem oceny dowodów stwierdzających lub podważających tę przesłankę oraz okoliczność "właściwego czasu" na wystąpienie o ogłoszenie upadłości (art. 191 O.p.).

W ocenie Sądu organ prawidłowo wywiązał się z tych obowiązków.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

8. 1. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań w podatku od towarów i usług objętych zaskarżoną decyzją. Zobowiązania, za które Skarżący odpowiada były wymagalne w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i nie są przedawnione w dacie orzekania jego odpowiedzialności.

8.2. Należy następnie odnieść się do zarzutu negującego ustalenie bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. W tym zakresie rację należy przyznać organowi. Skarżący zarzuca organowi błędne ustalenie co do bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki. Nie wskazuje jednak przy tym, jakie składniki majątkowe Spółki winny zostać jeszcze objęte egzekucją, a nie zostały nią objęte.

Bezskuteczność egzekucji w całości lub w części, o której mowa w art. 116 § 1 O.p., oznacza stan, gdy wierzyciel podatkowy nie uzyskał zaspokojenia mimo przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Może być ona stwierdzona każdym prawnie dopuszczalnym dowodem i świadczyć o niej może również brak skuteczności czynności egzekucyjnych dokonanych w toku innego postępowania egzekucyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. II FPS 6/08).

Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki było prowadzone, ale nie dało efektów w postaci zaspokojenia zobowiązań Spółki. Zaznaczyć należy, że czynności egzekucyjne zostały podjęte niedługo po powstaniu zaległości podatkowych. W wyniku zajęć rachunków bankowych okazało się, że brak na nich środków pieniężnych. Wbrew temu co uważa Skarżący, czynności egzekucyjne nie ograniczały się tylko do nieefektywnego zajęcia rachunku bankowego. Organ egzekucyjny poszukiwał majątku Spółki zarówno pod adresem jej siedziby (tzw. biuro wirtualne), ale także pod adresem zgłoszonym jako miejsce prowadzenia działalności w miejscowości K. . W żadnym z tych miejsc nie ujawniono majątku Spółki. Także obecny zarząd, zapytywany pismem z 19 kwietnia 2017 r. nie wskazał żadnego mienia Spółki.

W pełni należy podzielić pogląd organu podatkowego wyrażony na stronie 9 uzasadnienia decyzji, że nieruchomości gruntowe Spółki oznaczone nr księgi wieczystej [...] i [...] z uwagi na ich niewielką powierzchnię, ułożenie i znaczne obciążenia hipoteczne nie przedstawiają żadnej wartości uzasadniającej prowadzenie wobec nich egzekucji administracyjnej. Co do nieruchomości oznaczonej nr [...] , jakkolwiek w uzasadnieniu brak jest oceny organu do tej akurat nieruchomości, to w aktach sprawy (karta nr 54) zalega wypis z księgi wieczystej, z którego rubryki 1.5 wynika, że obszar nieruchomości to 0 m2. Nieruchomości są to zatem skrawki gruntu o jedynie ewidencyjnym znaczeniu. Organ prawidłowo przyjął, że także egzekucja z samochodów (uszkodzona [...] i [...] ) jest nieopłacalna, a nadto z uwagi na brak kontaktu ze Spółką nie można ustalić lokalizacji tych samochodów.

Stawiany obecnie zarzut wadliwości postępowania dowodowego sprowadzający się do niewyjaśnienia przez organ okoliczności bezskuteczności egzekucji oraz nieujawnienia majątku Spółki jest gołosłowny i nie ma podstaw w materiale dowodowym. Zdaniem Sądu, w obszarze bezskuteczności egzekucji postępowanie dowodowe spełniało wymogi wyznaczone przepisami O.p.

Nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowych dowodów, bowiem przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności Strony za powstałe zaległości zostały potwierdzone dowodami, które stanowiły materiał podlegający wszechstronnej ocenie w procesie orzekania.

9. 1. Odnosząc się do zarzutu błędnego ustalenia czasu właściwego na wnioskowanie o upadłość należy wskazać na regulacje art. 21 oraz art. 11 ustawy -

Prawo upadłościowe i naprawcze, dalej jako "P.u.n.". Sąd stwierdza, że w skarżonej decyzji organ szczegółowo omówił kwestie przesłanek wynikających z tych przepisów.

W ramach wyjaśnienia podstaw prawnych wyroku w tej materii należy przywołać orzeczenia sądów administracyjnych, które zapadały na gruncie art. 116 § 1 O.p. W pierwszej kolejności należy wskazać na wyrok z 14 stycznia 2016 r., II FSK 3063/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "współstosowanie z art. 116 § 1 ust. 1 lit. a) Ordynacji podatkowej oraz odpowiednich przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jest niezbędne i uzasadnione, ponieważ przepis ten nie definiuje i nie wyjaśnia terminów i pojęć: zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości - zagadnienia te są natomiast całościowo uregulowane w powoływanym Prawie upadłościowym, tak więc bez odwołania się do niego zastosowanie wymienionego na początku przepisu prawa podatkowego nie byłoby możliwe".

Przesłanki wynikające z art. 11 P.u.n. mają charakter alternatywny i równorzędny, co oznacza, że zaistnienie chociażby jednej z nich daje podstawę do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, a tym samym obliguje jego reprezentantów do złożenia stosownego wniosku, nie później jednak niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Stabilne orzecznictwo wskazuje, że wystarczające jest zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 11 P.u.n.

Zdaniem Sądu dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia jest przyczyna niewykonywania zobowiązań. Niewypłacalność istnieje nie tylko wtedy, gdy dłużnik nie ma środków, lecz także wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z innych przyczyn. Niewypłacalność dłużnika istnieje zawsze, gdy nie wykonuje on swoich wymagalnych zobowiązań (tak np. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13). Podsumowując tę kwestię, dla określenia, czy istnieją podstawy ogłoszenia upadłości, fundamentalne znaczenie ma wyłącznie ustalenie, czy dłużnik nie wykonuje tych zobowiązań, które są wymagalne i to bez względu na ich wysokość (zob. A. Jakubecki, F. Zedler, Komentarz do art. 11 P.u.n., LEX 2011 nr 95901 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2016 r., II FSK 798/14; z 24 lutego 2016 r., I FSK 1864/14). W orzecznictwie podnosi się również, że w art. 11 ust. 1 P.u.n. ustawodawca nie powiązał stanu niewypłacalności ze stanem majątku dłużnika, ale z jego zachowaniem, a konkretnie zaniechaniem - zaprzestaniem płacenia długów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2015 r., II FSK 853/13; z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 656/13; 15 listopada 2017 r., II FSK 3073/15).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie identyfikuje się z przytoczonymi poglądami.

9.2. Mając na względzie powyższe, dla wykazania przesłanki wnioskowania o ogłoszenie upadłości organ mógł się ograniczyć do wykazywania przesłanki, o której mowa w art. 11 ust. 1 P.u.n. A w ramach tego przepisu organ mógł ograniczyć się do badania wysokości zobowiązań, ustalać fakt ich niewykonania, aby stwierdzić czy doszło do zaprzestania wykonywania wymagalnych zobowiązań i czy niewypłacalność ma charakter trwały. To przesądza już o legalności zaskarżonej decyzji, niezależnie od tego, czy dodatkowo jeszcze istnieje przesłanka wnioskowania o ogłoszenie upadłości opierana na podstawie art. 11 ust. 2 P.u.n.

Organ doszedł do wniosku, że przesłanka do wnioskowania o ogłoszenie upadłości powinna zostać oparta na trwałym zaprzestaniu wykonywania wymagalnych zobowiązań, co odpowiada przesłance wskazanej w art. 11 ust. 1 P.u.n. Organ przede wszystkim wywodzi, że jeżeli przyczyną jest zaprzestanie płacenia długów (tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), to właściwy czas należy oceniać w odniesieniu do tej przyczyny. Nie jest sporne, że Spółka nie zapłaciła podatku od towarów i usług za styczeń, marzec i maj 2013 r. w łącznej wysokości 1.001.934,70 zł i za maj 2014 r. w wysokości 277.769,80 zł. Postępowanie egzekucyjne przyniosło niewielkie rezultaty, w zakresie częściowych wpłat, jedynie na poczet zobowiązania za marzec 2013 r. oraz maj 2015 r.

Jeszcze większe zaległości w podatku od towarów i usług występowały w kolejnych latach.

Organ ustalił, że Spółka nie wykonuje swoich zobowiązań podatkowych wobec co najmniej czterech innych wierzycieli: ZUS od listopada 1999 r., Wójta Gminy S. zaległości od 2012 r., Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. od lutego 2013 r. oraz wobec Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. od kwietnia 2016 r. (zobowiązanie z tytułu CIT).

Organ miał więc wszelkie podstaw aby przyjąć, że bezsprzecznie została spełniona przesłanka ujęta w art. 11 ust. 1 P.u.n. Już pod koniec 2013 r. zachodził obowiązek wnioskowania o upadłość Spółki.

Spółka we wskazanym zakresie pozostawiała swoje zobowiązania bez zapłaty. Skarżący zarządzający Spółką z pewnością musiał o tym wiedzieć, tym bardziej, że od marca 2013 r. Spółka otrzymywała tytułu wykonawcze, na kolejne, stopniowo generowane zaległości podatkowe objęte niniejszą decyzją.. Skarżący ignorował stan trwałego, stopniowego popadania Spółki w zaległości podatkowe wyrażające się w znaczących kwotach.

9. 3. Odnosząc się do wywodów skargi i zapewnień Skarżącego, że Spółka płaciła swoje zobowiązania, co Skarżący popiera wykazem dokonanych wpłat wskazać należy, że organ wcale nie twierdzi, że Spółka żadnych zobowiązań nie płaciła. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedzialność Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okresy styczeń, marzec i maj 2013 r. To, że były okresy rozliczeniowe w zakresie podatku od towarów i usług lub innych podatków lub składek ZUS, za które należność zapłacono w żadnej mierze nie znosi oraz nie umniejsza odpowiedzialności Skarżącego za te konkretne zaległości, które wskazuje skarżona decyzja.

10. 1. Właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustalaną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Dla jego określenia nie ma znaczenia subiektywne przekonanie członków zarządu. Zatem moment zgłoszenia wniosku o upadłość nie może być pozostawiony swobodnemu uznaniu członkowi zarządu, gdyż punktem odniesienia w tym zakresie są przepisy prawa upadłościowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1287/05 - CBOSA). To na zarządzie spoczywa obowiązek monitorowania stanu finansów spółki i oceny, czy dochodzi do krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów na skutek przejściowych trudności, czy też dochodzi do zaprzestania płacenia długów w sposób trwały. Zarząd powinien zatem zgłosić wniosek o upadłość, jeżeli tylko zachodzi zagrożenie niewypłacalnością, której nastąpienie w sposób oczywisty niweczy sens postępowania upadłościowego, pozbawiając wszystkich wierzycieli jakiejkolwiek ochrony prawnej ich interesów.

Prowadząc działalność w trudnej sytuacji gospodarczej, jak również podejmując działania naprawcze mające na celu ratowanie spółki, organ zarządczy podejmuje działania należące do kategorii tzw. ryzyka gospodarczego. Oznacza to, że – jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – członek zarządu winien liczyć się z koniecznością ogłoszenia upadłości spółki także w sytuacji, gdy podejmowane działania nie przyniosą zamierzonego rezultatu lub z poniesieniem odpowiedzialności za nagromadzone długi (dla przykładu wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu z 7 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Po 970/13; w Krakowie w wyroku z 13 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 127/12, w Warszawie z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 258/10 - CBOSA). Za utrwalony w orzecznictwie należy uznać pogląd, że nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych w sytuacji, gdy według jego oceny uda się opanować sytuację finansową i w konsekwencji spłacić całość zobowiązań. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje, to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową.

Sąd wyjaśnia, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony jedynie do wyjątkowych sytuacji, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2011 r., sygn. akt II UK 265/10).

Jeżeli istnieją przesłanki do ogłoszenia upadłości, zaś zarząd nie składa takiego wniosku, licząc np. na poprawę sytuacji gospodarczej, podejmuje to na własne ryzyko. Pogląd taki wyraził między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 14 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 1347/10 (CBOSA) stwierdzając, że członek zarządu osoby prawnej, która stała się niewypłacalna w rozumieniu przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nie może uwolnić się od odpowiedzialności za jej zobowiązania podatkowe powołując się na potencjalną możliwość radykalnej poprawy rentowności firmy, nawet jeżeli wykaże, że liczne, sensowne działania w tym kierunku podejmował. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 lipca 2011 r., sygn. akt I FSK 1251/10 - CBOSA wskazał, że sformułowanie art. 116 § 1 pkt 1 O.p. prowadzi do wniosku, że w zamiarze ustawodawcy od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki uwalnia członka zarządu obiektywna niezawiniona niemożność podjęcia działań wymienionych w tym przepisie, a nie świadome ich niepodjęcie, nawet jeśli w ocenie danego członka zarządu były racjonalne przyczyny takiej decyzji.

Jak słusznie wskazuje się wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 10 maja 2017 r., sygn. akt III AUa 852/16, subiektywne przekonanie członka zarządu, że mimo niepłacenia długów spółce uda się jeszcze poprawić kondycję, a więc przekonanie, że niespłacanie długów jest spowodowane przejściowymi trudnościami, nie ma znaczenia dla oceny przesłanki egzoneracyjnej członka zarządu od odpowiedzialności. To bowiem na zarządzie spoczywa obowiązek monitorowania spraw spółki i oceny, czy dochodzi do krótkotrwałego wstrzymania płacenia długów na skutek przejściowych trudności czy też dochodzi do zaprzestania płacenia długów w sposób trwały. Brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość nie może polegać na samej nadziei na wpływy i zyski.

10.2. Przenosząc powyższe poglądy, które Sąd podziela i uznaje za własne, na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ wykazał, opierając się o treść prawidłowo rozumianego i zastosowanego art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. i art. 11 ust. 1 P.u.n., że wniosek o upadłość należało złożyć do końca 2013 r., czego jednak nie uczyniono ani w tym czasie ani później. Starania Skarżącego w zabezpieczeniu podstaw kontynuacji działalności Spółki i utrzymywaniu zatrudnienia nie mogą usprawiedliwiać zaniechania wnioskowania o upadłość Spółki, gdy były po temu oczywiste i ewidentne przesłanki, ani dowodzić braku winy Skarżącego w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie.

11. W konsekwencji niezasadne są też zarzuty naruszenia art. 107 § 1 i 2 O.p. i art. 116 § 1 i 2 O.p. Chybionym jest też zarzut naruszenia art. 299 Kodeksu spółek handlowych. Ten przepis nie ma zastosowania w sprawach odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek. Organ nie stosując tego przepisu nie mógł go naruszyć.

Organ nie naruszył też przepisów procesowych, w tym podniesionego w skardze art. 120, art. 121, art. 123, art. 125 oraz art. 210 O.p. Zupełnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia zasady niepogarszania sytuacji prawnej strony odwołującej się. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, więc w żaden sposób taką decyzją nie mógł pogorszyć pozycji prawnej Strony.

W skardze nie wskazano, jakie to wnioski dowodowe Skarżącego zostały bezzasadnie oddalone. Co do wniosków dowodowych to w postępowaniu podatkowym podnoszono jedynie, że Spółka dokonywała wpłat na rachunek organu podatkowego (z wielu tytułów podatkowych) przedstawiających podsumowanie tych wpłat w okresie od 27 czerwca 2011 r. do 14 października 2016 r., czego organ nie neguje. Organ nie twierdzi przecież, że Spółka nie wykonywała żadnych swoich zobowiązań podatkowych. Sprawę czynią jedynie te zobowiązania, których Spółka nie uiściła.

Stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie było potrzeby powoływania świadków. Zarzut naruszenia art. 188 O.p. jest więc niezasadny.

12. Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Skarżącego tj. pełnienie przez Stronę obowiązków w zarządzie w czasie powstania i w terminie płatności zobowiązania Spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej do jej majątku. Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, których wystąpienie mogłoby uwolnić ją od obciążenia odpowiedzialnością za zaległość podatkową Spółki, tj. nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy, ani nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

13. 1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez stronę skarżącą, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.

Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części.

13.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.