Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 21/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 111  pkt 14  art. 115  ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz umorzenia postępowania administracyjnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia 16 stycznia 2008 r. w przedmiocie uchylenia rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie zwolnienia A. K. z zawodowej służby wojskowej oraz umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] A. K. pełnił służbę wojskową w Jednostce Wojskowej Nr [...] w G. na stanowisku [...]. W dniu 19 listopada 2003 r. do Dowódcy tej Jednostki wpłynęło zawiadomienie z Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. informujące, że w stosunku do [...] został zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o przestępstwo [...].

Dowódca Wojsk Lądowych, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., zwolnił A. K. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniósł go do dyspozycji. Wymieniony rozkaz personalny doręczono zainteresowanemu w dniu 3 września 2004 r.

Wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...], [...]),[...] A. K. został skazany na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 23 czerwca 2005 r.

W dniu [...] lipca 2005 r., A. K. dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wnosząc o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r.

Rozkazem personalnym nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., Szef Sztabu Generalnego WP zwolnił [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r., wskutek upływu, skróconego na wniosek żołnierza, terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

Fakt zwolnienia ww. żołnierza z zawodowej służby wojskowej stwierdzono rozkazem dziennym nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Pismem z dnia [...] marca 2006 r., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wystąpił do Szefa Sztabu Generalnego WP o wznowienie — na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. — postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. wskazując, że w dniu wydania wymienionego rozkazu personalnego, w obrocie prawnym funkcjonował prawomocny wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...], [...]), którego odpis przesłano do ww. Jednostki dopiero w dniu 29 grudnia 2005 r.

Uwzględniając powyższy wniosek, Szef Sztabu Generalnego WP postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. Postanowienie to doręczono zainteresowanemu w dniu 21 sierpnia 2006 r.

W wyniku wznowienia postępowania, Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r., uchylił rozkaz personalny Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., a Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania A. K., decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Rozkazem personalnym nr [...] (punkt 20) z dnia [...] grudnia 2006 r. wydanym dla celów ewidencyjnych, Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził zwolnienie [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 23 czerwca 2005 r. z mocy prawa wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. stała się przedmiotem skargi A. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który to Sąd, wyrokiem z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 407/07 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] września 2006 r. rażąco narusza prawo, gdyż orzekając o uchyleniu rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., organ nie mógł w świetle art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczyć się jedynie do uchylenia decyzji dotychczasowej lecz zobowiązany był wydać nowe rozstrzygniecie co do istoty sprawy. Organ orzekając w przedmiocie wznowienia postępowania winien w tej sytuacji, uznając, że zaistnienie przesłanki określonej w art. 111 pkt 14 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powoduje zwolnienie żołnierza zawodowego ze służby z mocy prawa, wydać decyzję uchylającą rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] września 2006 r., nr [...] i orzec jednocześnie o umorzeniu postępowania w przedmiocie złożonego przez A. K. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W konsekwencji, decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca w mocy rozkaz personalny obarczony kwalifikowaną wadą rażąco narusza przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

Rozpoznając ponownie sprawę, Szef Sztabu Generalnego WP wydał decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., mocą której uchylił rozkaz personalny Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. oraz na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w zakresie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wszczęte przez stronę złożeniem dnia [...] lipca 2005 r. wypowiedzenia stosunku służbowego z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uchylenie rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. w wyniku wznowienia postępowania jest zasadne, gdyż w dacie jego wydania [...] A. K. został już zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego zainteresowanego na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania. Konieczne jest również umorzenie postępowania wszczętego złożeniem przez stronę wypowiedzenia stosunku służbowego, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. podniósł, że rozkaz personalny Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. nie jest obarczony żadną wadą, a ponadto, iż rozkaz wydany dla celów ewidencyjnych, stwierdzający jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek uprawomocnienia się skazującego wyroku sądu ma charakter konstytutywny oraz, że doręczono mu go już po upływie terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, tj. gdy nie pełnił już zawodowej służby wojskowej. Tym samym, rozkaz ten nie mógł już wywołać w stosunku do niego skutków prawnych.

Minister Obrony Narodowej, w wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść przepisów art. 111 pkt 14 oraz art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ odwoławczy podniósł, iż w dniu 23 czerwca 2005 r. uprawomocnił się wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...], [...]), skazujący A. K. na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. A zatem z tym samym dniem zainteresowany został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa. Natomiast wypowiedzenie stosunku służbowego zainteresowany złożył dopiero w dniu [...] lipca 2005 r., a zatem w dniu, gdy nie pełnił już — w sensie prawnym – zawodowej służby wojskowej. Tym samym, data zwolnienia [...] z zawodowej służby wojskowej, wskazana w rozkazie personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. nie odpowiadała rzeczywistemu stanowi prawnemu. Powyższe zaś w pełni uzasadnia wyeliminowanie wymienionego rozkazu z obrotu prawnego oraz umorzenie postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez zainteresowanego. Organ podkreślił, iż po dacie 23 czerwca 2005 r. [...] A. K. nie był już żołnierzem zawodowym. Rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (punkt 20) z dnia [...] grudnia 2006 r. stwierdzający zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z dniem uprawomocnienia się tego wyroku, wydany został na podstawie art. 115 ust. 2 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.), dla celów ewidencyjnych. Jak wskazał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2002 r. (sygn. akt OSA 9/01), decyzja wydana dla celów ewidencyjnych nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie posiada cech przynależnych decyzji administracyjnej, tj. nie jest zewnętrznym, władczym aktem administracyjnym, objawiającym wolę organu, nie jest skierowana do konkretnego adresata (gdyż nie ma obowiązku jej doręczenia zainteresowanemu), lecz jest wydawana na użytek wewnętrzny, do celów ewidencyjnych, porządkowych. Wobec powyższego, decyzja wydana dla celów ewidencyjnych nie podlega również uregulowaniom zawartym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wywód skarżącego zaprezentowany w odwołaniu jest zatem chybiony, gdyż wydany dla celów ewidencyjnych rozkaz personalny Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (punkt 20) z dnia [...] grudnia 2006 r. nie stanowił decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a. Z tego powodu, doręczenie wymienionego rozkazu zainteresowanemu nie ma znaczenia prawnego.

Organ podkreślił jednocześnie, iż w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż Szef Sztabu Generalnego WP, jako organ wojskowy, właściwy zgodnie z art. 115 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2007 r.), do zwolnienia [...] K. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez [...], nie posiadał wiedzy o wydaniu i uprawomocnieniu się wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wiedzę tę uzyskał dopiero po dniu 28 marca 2006 r., kiedy to Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. K. zarzucił organowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 111 pkt 14, art. 111 pkt 9a w zw. z art. 115 ust. 1-4 oraz art. 114 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez uznanie, że stosunek służbowy skarżącego nie rozwiązał się na skutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez niego z dniem 31 sierpnia 2005 r., a błędne przyjęcie za podstawę jego rozwiązania okoliczności skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez, niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 109, art. 110 w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie reguł procesowych określających moment wejścia decyzji do obrotu prawnego i uzyskania przymiotu skuteczności,

- art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę i wadliwe uznanie, że w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania i zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wszczętego przez stronę złożeniem dnia [...] lipca 2005 r. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jest sprzeczna z obowiązującym stanem prawnym i ustalonym stanem faktycznym. Podkreślił, że stosunek służbowy został przez niego wypowiedziany w trybie art. 111 pkt 9a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co spowodowało zasadne wydanie rozkazu personalnego nr [...] pkt 16 z dnia [...] lipca 2005 r. w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Powyższy rozkaz został wydany wskutek upływu okresu wypowiedzenia stosunku służbowego i nie jest dotknięty żadną wadą prawną.

Wbrew natomiast twierdzeniom organu, rozkaz wydany dla celów ewidencyjnych na podstawie art. 115 ust. 3 w związku z ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie ma charakteru deklaratoryjnego, a zatem wywołującego skutki ex tunc. Jest to decyzja konstytutywna, która tworzy nowy stosunek prawny i to dopiero z momentem jej doręczenia, a więc wywołuje skutek ex nunc. Z momentem zatem upływu okresu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, niemożliwym stało się wydanie decyzji konstytutywnej na podstawie art. 111 pkt 14 w związku z art. 115 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy, która rozwiązywałaby ze skutkiem ex nunc, nieistniejący już w dacie jej doręczenia, stosunek zawodowej służby wojskowej.

Skarżący podkreślił, że przywołany przez organ odwoławczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2002 r. sygn. akt OSA 9/01, został wydany na gruncie poprzedniej regulacji prawnej w zakresie służby wojskowej żołnierzy zawodowych, a zatem nie może mieć zastosowania w realiach niniejszej sprawy.

W ocenie skarżącego w sprawie nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż organ posiadał wiedzę o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, co potwierdza fakt wydania przez Dowódcę Wojsk Lądowych, rozkazu personalnego nr [...] (punkt 42) z dnia [...] czerwca 2004 r., którym zwolniono go z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesiono do dyspozycji. Zatem organ w dacie wydawania rozkazu personalnego nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., zwalniającego go z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, nie tylko mógł, ale i posiadał wiedzę o stanie postępowania karnego prowadzonego przeciwko żołnierzowi. Okoliczność powoływana przez organ, że odpis prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...], [...]), został przesłany do jednostki wojskowej w dniu 29 grudnia 2005 r., nie jest równoznaczny z brakiem wiedzy organu o wyniku postępowania i nie wynika z tego, że okoliczność wydania wyroku przeciwko skarżącemu nie była organowi znana w dacie rozstrzygania o wniosku w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez skarżącego.

Skarżący podkreślił, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.), a zatem jakakolwiek wykładnia rozszerzająca przepisów regulujących ten tryb postępowania jest niedopuszczalna.

W okolicznościach niniejszej sprawy zatem, skoro organ posiadał wiedzę o prowadzonym postępowaniu karnym przeciwko skarżącemu, ale przed wydaniem rozkazu personalnego nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. nie zbadał okoliczności w przedmiocie wyniku tego postępowania, to tym samym nie może w postępowaniu wznowieniowym bronić się skutecznie argumentem, że fakt wydania w sprawie prawomocnego wyroku skazującego nie był mu znany, i że jest to okoliczność nowa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ewentualny brak w aktach sprawy odpisu tegoż wyroku nie może być uznany za "nową okoliczność" lub "nowy dowód" w rozumieniu tego przepisu.

Wobec powyższego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było podstaw prawnych do wznowienia postępowania i wydania w trybie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. decyzji o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] pkt 16 z dnia [...] lipca 2005 r. i umorzenia postępowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej. Odnosząc się do zarzutów skargi odnośnie braku przesłanek do wznowienia postępowania organ podniósł, iż Szef Sztabu Generalnego WP, jako organ wojskowy, właściwy zgodnie z art. 115 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych do zwolnienia A. K. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez [...], nie posiadał wiedzy o wydaniu i uprawomocnieniu się wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. Wiedzę tę uzyskał dopiero po dniu 28 marca 2006 r., kiedy to Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r.

Podkreślił jednocześnie, że stan wiedzy Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] odnośnie uprawomocnienia się wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. jest bez znaczenia dla kwestii wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyż to nie Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] był w opisanym przypadku organem zwalniającym. W żadnym też razie, fakt wydania rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] (punkt 42) z dnia [...] sierpnia 2004 r. w sprawie zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do dyspozycji w związku z osadzeniem w areszcie śledczym (tj. w związku z toczącym się postępowaniem karnym), nie może oznaczać, iż inny organ – Szef Sztabu Generalnego WP – miałby w dacie wydania rozkazu personalnego nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., posiadać wiedzę o uprawomocnieniu się wyroku sądu, skazującego [...] na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania.

Rozkaz personalny, wydany do celów ewidencyjnych na podstawie art. 115 ust. 2 i ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej nie jest natomiast decyzją konstytutywną – charakter konstytutywny ma bowiem w takim przypadku jedynie prawomocny wyrok sądu. Uprawomocnienie się zatem z dniem 23 czerwca 2005 r. wyroku skazującego Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. wywołało skutek prawny w postaci zwolnienia A. K. z zawodowej służby wojskowej w tej samej dacie. Tym samym, kwestia charakteru prawnego rozkazu wydanego dla celów ewidencyjnych jest bez znaczenia w przedmiotowej sprawie, gdyż bezsporne jest, iż w dniu wydania rozkazu personalnego nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., zainteresowany nie był już żołnierzem zawodowym, co w opisanym przypadku, uzasadniało wyeliminowanie wymienionego rozkazu personalnego z obrotu prawnego w trybie wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] stycznia 2008 r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym "wznowieniowym" wszczętym przez organ z urzędu w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Tryb wznowienia postępowania jest instytucją procesową, która ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne prowadzące do wydania decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, a podstawy wznowienia postępowania określone zostały enumeratywnie w przepisach art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a.

Wznowienie postępowania, jak słusznie zauważył skarżący, należy ocenić jako wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.) i dlatego korzystanie z tego nadzwyczajnego środka procesowego może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach i na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowania na podstawie tego przepisu może nastąpić tylko w przypadku kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: decyzja musi być ostateczna, po jej wydaniu muszą wyjść na jaw nowe okoliczności (bądź dowody), które muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, powyższe okoliczności (bądź dowody) muszą istnieć w dacie wydania decyzji, której wznowienie dotyczy oraz okoliczności te (bądź dowody) nie mogły być znane organowi, który wydał decyzję (której wznowienie dotyczy) w momencie jej wydania.

W ocenie Sądu organ słusznie ocenił, iż w niniejszej sprawie wszystkie wymienione wyżej przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zostały spełnione.

W dniu [...] lipca 2005 r., A. K. dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, wnosząc o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie go z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r.

Szef Sztabu Generalnego WP rozkazem personalnym nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r., zwolnił [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r., wskutek upływu, skróconego na wniosek żołnierza, terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.

W dacie wypowiedzenia przez A. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oraz w dacie wydania przez Szefa Sztabu Generalnego WP powyższego rozkazu personalnego w obrocie prawnym funkcjonował prawomocny wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. (sygn. akt [...],[...]), skazujący [...] A. K. na karę łączną 4 lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 23 czerwca 2005 r.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Szef Sztabu Generalnego WP w dacie wydawania rozkazu personalnego nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. posiadał wiedzę o prawomocnym wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. skazującym A. K. na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania

Odpis powyższego wyroku został przesłany do Jednostki Wojskowej Nr [...], w której A. K. pełnił wcześniej służbę, w dniu 29 grudnia 2005 r. i wówczas Dowódca tej Jednostki pismem z dnia 28 marca 2006 r., wystąpił do Szefa Sztabu Generalnego WP o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2005 r.

Z faktu, iż Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] oraz Dowódca Wojsk Lądowych, który wydał rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., o zwolnieniu A. K. z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu go do dyspozycji, wiedzieli o tym, że przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie karne, nie można wywodzić, iż Szef Sztabu Generalnego WP w dacie wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. posiadał wiedzę o stanie postępowania karnego prowadzonego przeciwko żołnierzowi. Skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności.

Funkcjonujący w obrocie prawnym (prawomocny od dnia 23 czerwca 2005 r.) wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. miał natomiast istotne znaczenie w sprawie zainicjowanej wnioskiem A. K. z dnia [...] lipca 2005 r., a dotyczącej wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie z art. 111 pkt 14 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179 poz. 1750 z późn. zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Przepis art. 115 ust. 1 i 2 ww. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie uprawomocnienia się wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O.), stanowił natomiast, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1-3, 5, 8, 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub decyzji albo zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby. Zgodnie z kolei z brzmieniem ust. 3 art. 115 w przypadkach, o których mowa w ust. 2, organ, który wyznaczył żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych.

Zatem w świetle powyższej regulacji, z dniem uprawomocnienia się wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. skazującego A. K. na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, z mocy prawa nastąpił skutek w postaci zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się tego wyroku tj. z dniem 23 czerwca 2005 r., niezależnie od tego, czy i w jakiej dacie wydany został rozkaz personalny dla celów ewidencyjnych stwierdzający powyższy fakt.

Rozkaz personalny wydawany na podstawie art. 115 ust. 3 ustawy pragmatycznej ma bowiem jedynie charakter deklaratoryjny, stwierdza istnienie określonej sytuacji prawnej, ale jej nie tworzy ani nie kształtuje i jest wydany jedynie do celów ewidencyjnych, porządkowych. Nawet zatem, jeżeli nie zostanie wydany, to i tak następuje skutek prawny w postaci zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z dniem uprawomocnienia się wyroku skazującego go na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 1784/06 (opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, iż cel ewidencyjny oznacza jedynie zarejestrowanie faktu, iż żołnierz został zwolniony (stosunek służbowy został rozwiązany), a nie zwolnienie powodujące rozwiązanie stosunku służbowego.

W dniu [...] lipca 2005 r., gdy doszło do wypowiedzenia przez A. K. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, ten stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej już nie istniał, gdyż został rozwiązany z mocy prawa z dniem 23 czerwca 2005 r. Postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem A. K. z dnia [...] lipca 2005 r. było zatem bezprzedmiotowe, gdyż dotyczyło wypowiedzenia stosunku służbowego rozwiązanego już wcześniej z mocy prawa.

Szef Sztabu Generalnego WP, po uzyskaniu informacji o funkcjonującym w obrocie prawnym prawomocnym wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r., zasadnie zatem wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostatecznym rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] (punkt 16) z dnia [...] lipca 2005 r. zwalniającym [...] A. K. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego i na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie jako bezprzedmiotowe.

A. K. nie mógł bowiem zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2005 r., w sytuacji, gdy jego stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej został rozwiązany już wcześniej z mocy prawa z dniem 23 czerwca 2005 r.

W ocenie Sądu, nie znajdują uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto wydając określone rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego Sąd uznał, iż brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczynił w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności rozstrzygnięcia pod względem materialno – prawnym.

Jednocześnie oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.