Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 74/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
article: art. 15 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2008 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zachodniopomorskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Burmistrzem Gminy Chojna przez wskazanie Burmistrza Gminy Chojna jako organu właściwego do załatwienia sprawy postępowania o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew rosnących na terenie działki nr [...] w B. gm. C. postanawia: 1. wskazać Burmistrza Gminy Chojna jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew 2. zasądza od Gminy Chojna na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 25 lutego 2008r. Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy Chojna w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania zezwolenia na wycinkę drzew rosnących na terenie działki nr [...] w B. gm. C.

W uzasadnieniu wskazano, że dnia [...] grudnia 2007r. Parafia Rzymskokatolicka [...] wystąpiła do Urzędu Miejskiego w Chojnie z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie pięciu akacji, jednego wiązu i jednego kasztanowca rosnących na działce nr [...] w B. gm. C.. Burmistrz Gminy Chojna postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] przekazał sprawę do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie celem załatwienia według właściwości. Organ gminy stwierdził, że nieruchomość, na której rosną drzewa będące przedmiotem wniosku wpisana jest do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem [...] na podstawie decyzji z dnia [...] lipca 1956r. nr [...]. Wobec tego zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004r. Nr 92, poz. 880 z późn. zm.) zezwolenie na wycinkę drzew wydaje wojewódzki konserwator zabytków.

Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków podniósł, iż w "Orzeczeniu o uznaniu za zabytek" z dnia [...] lipca 1958 r. wpisano Kościół [...]. Organ konserwatorski uznał zatem za zabytek sam Kościół a nie nieruchomość (działka [...]), na której się znajduje. Skoro działka nr [...] obręb B. nie stanowi nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków to, w ocenie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie jest on właściwy do rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na usunięcie drzew. Dlatego też złożył wniosek do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpoznanie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Burmistrzem Gminy Chojna przez wskazanie Burmistrza jako organu właściwego w sprawie. Wniósł również o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Gminy Chojna podniósł, że działka o nr ew. [...] jest terenem zabytkowym. Swoje twierdzenie oparł na następujących faktach: ogrodzeniem nieruchomości jest fragmentaryczny mur z kamienia powstały prawdopodobnie w tym samym czasie co kościół, teren wokół kościoła stanowi dawny cmentarz przykościelny, gdzie do dnia dzisiejszego zachowały się fragmentaryczne zarysy nagrobków. W ocenie Burmistrza zarówno kościół jak i cmentarz wokół należy traktować jako jedną funkcjonalną całość, będącą zabytkiem posiadającym wartości historyczne i kulturowe. Dalej w piśmie procesowy podkreślono, iż orzeczenie z dnia [...] lipca 1956r. nie zawiera precyzyjnego określenia granic nieruchomości, nie podaje numeru ewidencyjnego działki, na której znajduje się kościół. Także w "Rejestrze zabytków nieruchomych" gminy Chojna nadesłanym do gminy przy piśmie z dnia 19 maja 2008r. nie zawarto precyzyjnego określenia granic nieruchomości np. iż Kościół [...] położony jest na części nieruchomości oznaczonej nr [...]. Burmistrz wywiódł także, że twierdzenie wojewódzkiego konserwatora zabytków jakoby tylko obiekt kościoła jest zabytkiem nie może się ostać. Prowadziłoby to do stwierdzenia, że wszystkie prace wykonywane poza budynkiem nie wymagają zgody konserwatora. Dla przykładu podał prace prowadzone poniżej fundamentów budynku. Takie założenie prowadziłoby do działań niezgodnych z prawem i ideą ochrony zabytków zawartą w Prawie budowlanym i ustawie o ochronie zabytków. Przyjmując definicję legalną budynku, zawartą w ustawie Prawo budowlane, że jest to obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowanych, posiadający dach i fundamenty, nie można w żadnym razie oddzielić przedmiotowego kościoła od działki, na której jest posadowiony. Wobec tego rozpoznając wniosek o wycinkę drzew należy traktować działkę o nr [...] jako całość będącą zabytkiem, a nie tylko obiekt kościoła w oderwaniu od gruntu. Dlatego też właściwym do rozpoznania wniosku Parafii Rzymskokatolickiej o wycinkę drzew jest Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 83 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, że zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi zatem wątpliwości, że co do zasady organem właściwym w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew jest burmistrz, a jedynie w przypadku, gdy nieruchomość, na której znajdują się drzewa wpisana jest do rejestru zabytków właściwy do wydania zezwolenia jest wojewódzki konserwator zabytków. Z akt sprawy nie wynika, aby działka nr [...] w B., gmina C., została wpisana do rejestru zabytków. W orzeczeniu o uznaniu za zabytek, wydanym w dniu [...] lipca 1956 r., pod numer [...] jako zabytek wymieniony jest jedynie XIII-wieczny Kościół [...]. Stanowisko to potwierdza również Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, który we wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jednoznacznie stwierdził, że działka nr [...] nie została wpisana do rejestru zabytków.

Mając na uwadze, że nieruchomość o nr [...], na której znajdują się drzewa objęte wnioskiem o zezwolenie na usunięcie, nie jest wpisana do rejestru zabytków, to jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy z wniosku Parafii Rzymskokatolickiej [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. należało wskazać Burmistrza Gminy Chojna.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 zd. 1 wymienionej wyżej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Gminy Chojna na rzecz wnoszącego wniosek o rozpoznanie sporu kompetencyjnego Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie zwrot kosztów postępowania w sprawie.