Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 616/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Lenart Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. K, J. J. i B. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 616/04

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Prezydenta Miasta W..

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1939 roku Repertorium numer [...] A. K. kupiła od J. R. działkę gruntu położoną w W. oznaczoną numerem [...], a pochodzącą z " Osady[...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem [...]" o łącznej powierzchni [...] m² z czego obszar o powierzchni [...] m² znajdował się pod ulicą.

Niezabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], oznaczona jako działka numer [...] pochodząca z " Osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem [...]" o łącznej powierzchni [...] m², objęta została działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279).

Z pisma Urzędu Dzielnicy-Gminy W. Wydział Gospodarki Gruntami z 8 marca 1994 roku wynika, że była właścicielka nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka gruntu o numerze [...]o łącznej powierzchni [...] m², nie złożyła wniosku w trybie art.7 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...].

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. z [...] kwietnia 1988 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] [...] [...] spadek po A. K. zmarłej 22 grudnia 1979 roku nabyła w całości córka A. K.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. [...] z [...] listopada 1977 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] [...] [...] spadek po A. K. zmarłej 6 lipca 1997 roku nabył mąż J. K., syn A. K., wnuczka B. K. oraz wnuk J. J.

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego W. [...]z [...] kwietnia 2000 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] [...] [...] spadek po J. K. zmarłym 15 stycznia 2000 roku nabył w całości syn A. K..

W dniu 18 lipca 1985 roku A. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] m², która to nieruchomość była objęta treścią aktu notarialnego z [...] czerwca 1939 roku repertorium numer [...].

Dawna działka gruntu oznaczona numerem [...], w części nie znajdującej się pod ulicą [...] pochodząca z "Osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem [...]" posiada obecnie numer [...] i powierzchnię wynoszącą [...] m².

Decyzją z dnia [...] stycznia 1992 roku numer [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Dzielnicę [...] z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [....] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] m².

Z pisma Kierownika Referatu Urbanistyki Urzędu Dzielnicy [...] Gminy W. z [...] kwietnia 2001 roku wynika, że według ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzonego uchwałą numer [...] Rady Miasta W. z [...] września 1992 roku, nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] znajduje się na obszarze przeznaczonym na funkcje mieszkaniowo-usługowe.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Prezydent Miasta W. odmówił przyznania odszkodowania za grunt położony w W. przy ulicy [...], oznaczony jako "Osada [...] zapisana w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem [...]" działka numer [...] o powierzchni [...] m².

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku [...] Prezydenta Miasta W.

Na decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. K., B. J. i J. J. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności przepisu art.215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00 poz.543 ze zmianami) poprzez uznanie, iż w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy można w sposób nie budzący żadnych wątpliwości przyjąć, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz podnieśli zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art.6 k.p.a. i art.7 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.

W szczególności wskazać należy, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a. oraz art.77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie administracyjne, jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach k.p.a.

Podstawę prawną, przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, stanowił przepis art.215 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Z treści powołanego wyżej przepisu prawa, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, wynika że przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio także do działki gruntu, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne i jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania tą działką gruntu po dniu 5 kwietnia 1958 roku. Oznacza to, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu prawa organ administracji publicznej jest zobowiązany ustalić dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie aby mógł nastąpić ustawowy skutek, w postaci przyznania odszkodowania. Stwierdzić więc należy, że organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić, czy działka gruntu objęta tym postępowaniem, przed dniem wejścia w życie przepisów dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz czy poprzedni właściciel bądź jego następca prawny mieli możliwość faktycznego władania tą działką gruntu do dnia 5 kwietnia 1958 roku.

Z akt sprawy wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] pochodząca z "Osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi K. pod numerem [...]" , poza pasem gruntu, który już w 1939 roku był zajęty pod ulicę, stanowi niezabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m². Uwzględniając, iż w dniu 24 września 1990 roku organ administracji publicznej zawarł z A. K., na okres jednego roku, umowę dzierżawy działki gruntu położonej w W.przy ulicy [...], stwierdzić należy, iż następca prawny właściciela nieruchomości nie utracił możliwości faktycznego władania tą nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 roku.

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] według "Ogólnego planu zabudowania m. W."- planu strefowego, zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 roku, znajduje się w strefie zabudowy zwartej, trzykondygnacyjnej-50% powierzchni zabudowy. Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy nie daje także podstaw do uznania, że w/w nieruchomość, przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.

W aktach administracyjnych, na karcie 74, znajduje się karta papieru na której widnieje bliżej nieokreślona kolorowa odbitka fragmentu jakiegoś planu, pod którą znajduje się wykonany odręcznie zapis " Ogólny Plan Zabudowania Miasta W. zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 roku nieruchomość położona przy ulicy [...] znajduje się w strefie III a, zwarta do 3 kondygnacji 50 % pow. zabudowy". W ocenie organów administracji publicznej wskazana wyżej "kartka papieru" stanowi dokument pozwalający na ustalenie przeznaczenia w/w nieruchomości i jednocześnie pozwalający na przyjęcie, że teren ten nie mógł być wykorzystany pod budownictwo jednorodzinne. Jednocześnie podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest innych dowodów dotyczących wskazanych wyżej okoliczności. Przepis art.77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że przepis art.75 § 1 k.p.a. przewiduje obowiązek dopuszczenia jako dowodu nie tylko środków dowodowych wymienionych w zdaniu drugim tegoż przepisu, lecz wszystkiego co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, że powołany wyżej przepis prawa nie zawiera zamkniętego katalogu środków dowodowych dopuszczalnych w postępowaniu dowodowym. Pamiętać jednak należy, że są pewne okoliczności faktyczne, które powinny być ustalone w oparciu o dokumenty. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art.76 k.p.a. jest dokument, który został sporządzony we właściwej formie przez powołany do tego organ lub jednostkę organizacyjną albo podmiot w zakresie przekazanych mu spraw. Oczywiście dokument urzędowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, a k.p.a. przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że możliwość przeznaczenia określonej działki gruntu pod budownictwo jednorodzinne ocenić należy na podstawie istniejącego w dniu wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, planu zabudowania, a jako materiał dowodowy winny służyć wyrys i wypis z planu ogólnego oraz nie budzące wątpliwości ustalenia czy nieruchomość niebyła objęta działaniem szczegółowego planu zabudowania z 1938 roku.

Jednocześnie należy podkreślić, że ani rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U.34/39, poz.216 ze zmianami), jak również ustawa z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U.30/91, poz.127 ze zmianami) nie zawierały przepisów definiujących pojęcie budownictwa jednorodzinnego. Stąd też skoro przepis art.215 ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami wyraźnie odwołuje się do kryteriów obowiązujących przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, należy pojęcie "domu jednorodzinnego", "budownictwa jednorodzinnego" rozumieć w znaczeniu, jakie wówczas było nadawane, a więc jako budynku zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe jednej rodziny, bez ograniczeń powierzchni czy liczby pomieszczeń ( vide wyrok NSA z 25.05.1999 r. IV SA 1671/97 niepublikowany, wyrok NSA z 5.05.1999 r. IV SA 826/97 niepublikowany).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.