Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 741/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy [...] orzekł o przyjęciu R. R. do domu pomocy społecznej bez jego zgody.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 17 ust. 1 pkt 16 i art. 19 pkt 10 w zw. z art. 54 ust. 1 i 2, 56 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60, art. 61, art. 65 ust. 2, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1, 4-6, art. 107, art. 109, art. 110 ust. 7, art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64, poz. 593 ze zm.), § 8 ust. 1 i 2, § 12, § 13 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837 ze zm.) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] kierującą R. R. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych oraz orzekającą o podjęciu decyzji ustalającej odpłatność w terminie późniejszym. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w rozstrzygnięciu swej decyzji organ I instancji nie powiadomił strony o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidzianym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej, do czego zobligowany był treścią przepisu art. 59 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 17 ust. 1 pkt 16 w związku z art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, 4 - 6, art. 107, art. 109, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie domów pomocy społecznej postanowił skierować R. R. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych, zaś decyzję ustalającą odpłatność wydać w terminie późniejszym tj. przy wydaniu decyzji o umieszczeniu R. R. w konkretnym domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wyjaśnił, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja, załączona do wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia [...] z dnia [...] o skierowanie R. R. do domu opieki społecznej, w postaci: wywiadu środowiskowego, zaświadczenia lekarskiego (w tym lekarza psychiatry) oraz opinii dotyczącej stopnia sprawności psychofizycznej wskazuje, iż z uwagi na chorobę i niepełnosprawność R. R. nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, wymaga stałej, całodobowej opieki i rehabilitacji, a z uwagi na rodzaj schorzenia - specjalistycznej opieki terapeutycznej. Organ poinformował także, iż podczas oczekiwania na miejsce w domu pomocy społecznej, pracownik socjalny będzie dwa razy w roku kontaktował się ze skarżącym, a w roku, na który wyznaczony jest termin wydania decyzji o umieszczeniu w konkretnej placówce, pracownik socjalny sporządzi aktualizację wywiadu środowiskowego ze szczególnym uwzględnieniem informacji o sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżącego, a następnie przekaże sprawę do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, który wydając decyzję o umieszczeniu R. R. w domu pomocy społecznej podejmie również stosowną decyzję ustalającą odpłatność za pobyt w placówce.

Odrębnym pismem z dnia [...] zatytułowanym "powiadomienie" organ I instancji poinformował skarżącego, że z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających wniosków i dużą liczbę osób zainteresowanych skierowaniem i umieszczeniem w łódzkich domach pomocy społecznej oraz brakiem wolnych miejsc w domach pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych, został on wpisany na listę osób oczekujących na umieszczenie w Niepublicznym Domu Pomocy Społecznej [...] w G. z przewidywanym terminem wydania decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej w 2012 r.

R. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W jej uzasadnieniu zarzucił, że jest ona oparta na kłamstwie. Ponadto oświadczył, iż jest zdrowy, ma wykształcenie średnie, emeryturę w wysokości 597 złotych 46 groszy miesięcznie, oraz dobre warunki domowe. Wskazał też, że zajmuje się gospodarstwem domowym.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art.. 17 ust. 1 pkt 16 w zw. z art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 pkt 3, art. 59 ust. 2 i 3, art. 60, art. 61, art. 62, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 3 i 4 i art. 109 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie skierowania R.R. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w szczególności zaś opinii sądowo-psychiatrycznej i postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] o przyjęciu R. R. do domu pomocy społecznej bez jego zgody, nie widzi podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. W jego ocenie jest to decyzja korzystna dla odwołującego się, biorąc pod uwagę stan jego zdrowia, uniemożliwiający prawidłowe, samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu. Organ podkreślił, że zdiagnozowana u R. R. choroba psychiczna wymaga systematycznego zażywania leków, co zapewni jedynie kontrola i nadzór możliwe do realizacji w domu pomocy społecznej. Organ zwrócił ponadto uwagę na istniejące zagrożenia dla zdrowia R. R. i współlokatorów, związane z prowadzonym przez niego trybem życia.

W dniu 10 lipca 2007 r. R. R. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Poniósł w niej, iż nie chce być umieszczony w domu pomocy społecznej, gdyż jest zdrowy, ma wykształcenie średnie i pobiera emeryturę w wysokości 524 zł 69 groszy. Ponadto wskazał, iż ma dobre warunki domowe i zajmuje się gospodarstwem domowym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie postulując potraktowanie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako integralnej części odpowiedzi na skargę.

W dniu 3 października 2007 r. skarżący złożył w Sądzie pismo, w którym poinformował, że przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A [...] i wniósł o przesyłanie korespondencji na w/w adres.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanego aktu).

Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowią powołane przez organy obu instancji przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837 ze zm.).

Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych prowadzone było w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego [...] w Ł. z dnia [...] wydane w sprawie sygn. akt [...], zgodnie z którym postanowiono przyjąć R. R. do domu pomocy społecznej bez jego zgody. Z adnotacji Przewodniczącego VI Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] wynika, że postanowienie to jest prawomocne, a zatem wykonalne. W takim przypadku rola organów administracji sprowadzała się do wykonania tego orzeczenia ( vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 1998 r. w sprawie I S.A. 1435/98 – LEX nr 45762 ), a zatem do wydania w oparciu o art. 59 ust.1 ustawy o pomocy społecznej decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej.

W tej sytuacji organ zwolniony jest od badania przesłanek skierowania osoby do domu pomocy społecznej oraz ustalania zasadności umieszczenia w placówce.

Niemniej jednak, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci: wywiadu środowiskowego, opinii lekarza specjalisty psychiatry, w tym opinii dotyczącej stopnia sprawności psychofizycznej jednoznacznie wynika, iż z uwagi na chorobę i niepełnosprawność R. R. nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, nie przestrzega podstawowych zasad higieny osobistej, wymaga stałej, całodobowej opieki i rehabilitacji, a z uwagi na rodzaj schorzenia - specjalistycznej opieki terapeutycznej. Brak tej opieki zagraża zaś jego życiu.

Przewlekła choroba psychiczna o obrazie schizofrenii powoduje u skarżącego całkowity brak krytycyzmu zarówno co do własnej sytuacji życiowej jak i swojej żony, która jest także osobą chorą psychicznie. Skarżący nie posiada rodziny, która mogłaby sprawować nad nim opiekę, gdyż jego córka również jest chora psychicznie i przebywa w Domu Pomocy Społecznej w K..

Organ prawidłowo ocenił, że twierdzenie skarżącego, iż jest on osobą zdrową, w pełni sprawną i mogącą samodzielnie funkcjonować jest subiektywnym przekonaniem osoby chorej psychicznie. Twierdzenie to nie znajduje bowiem oparcia w faktach ustalonych w oparciu o obiektywne dowody, w tym powołaną powyżej opinię lekarza psychiatry oraz wywiad środowiskowy, z którego wynika wprost, że R. R. zamieszkiwał w lokalu pozbawionym dostępu do wody, toalety i gazu, zaś mieszkanie to było zaniedbane, wypełnione prawie po sufit rzeczami i szmatami pochodzącymi prawdopodobnie ze śmietników, co uniemożliwiało wejście do pomieszczeń.

Nie ulegało zatem wątpliwości, że skarżący nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych mimo, iż posiada własny lokal oraz stały dochód w postaci emerytury. Jedynym rozsądnym rozwiązaniem zaistniałej sytuacji było zatem skierowanie skarżącego do domu pomocy społecznej, gdzie będzie miał zapewnione godziwe warunki egzystencji i konieczną opiekę.

Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek obiektywnych argumentów, które przemawiałyby za odmiennym załatwieniem sprawy, a w szczególności opinii lekarza psychiatry, która potwierdzałaby poprawę jego stanu zdrowia i możliwość samodzielnej egzystencji.

W tym stanie rzeczy, skierowanie skarżącego do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle psychicznie chorych było ze wszech miar uzasadnione.

Już po wydaniu zaskarżonej decyzji organ I instancji decyzją z dnia 13 lipca 2007 r. postanowił umieścić R. R. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A [...], gdzie skarżący obecnie przebywa. W tym samym domu pomocy społecznej umieszczona również została jego żona.

Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.