Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 414/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 ust. 6 i ust. 7, art. 84 ust. 3 pkt 1 i  2, ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 17 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 23 stycznia 2018 r., którą organ cofnął uprawnienia do wykonywania badań technicznych diagnoście.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 23 stycznia 2018 r. (nr [...]) Starosta – działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej zwanej: "p.r.d."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako: "k.p.a.") - cofnął diagnoście W. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w W. w związku z przeprowadzoną w dniu 16 listopada 2017 r. kontrolą przedsiębiorcy "A" Sp. z o.o. - prowadzącego na terenie Powiatu [...] Podstawową Stację Kontroli Pojazdów nr [...] - przekazał do organu wydruki trzech zaświadczeń o przeprowadzonych badaniach technicznych. Badania techniczne tych pojazdów zostały przeprowadzone przez diagnostę – W. D. posiadającego uprawnienie diagnosty wydane przez Starostę. W powyższych badaniach diagnosta W. D. ustalił termin kolejnego badania technicznego niezgodnie z art. 81 ust. 6 i ust. 7 p.r.d.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że:

- w okresowym badaniu technicznym nr [...] przeprowadzonym w dniu 19.10.2017 r. ciągnika rolniczego marki Ursus C-360 o nr rej. [...] następny termin badania został wyznaczony do 19.10.2018 r., co jest niezgodne z art. 81 ust. 7 p.r.d. W tym przypadku następny termin badania technicznego powinien zostać wyznaczony przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania;

- w okresowym badaniu technicznym po raz pierwszym nr [...] przeprowadzonym w dniu 17.10.2017 r. motoroweru marki Peugeot [...] następny termin badania został wyznaczony do 17.10.2018 r., co jest niezgodne z art. 81 ust. 7 p.r.d. W tym przypadku następny termin badania technicznego powinien zostać wyznaczony przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania;

- w okresowym badaniu technicznym po raz pierwszym nr [...] przeprowadzonym w dniu 2.10.2017 r. samochodu osobowego marki Audi A1 następny termin badania został wyznaczony do 2.10.2018 r., co jest niezgodne z art. 81 ust. 6 p.r.d. W tym przypadku następny termin badania technicznego powinien zostać wyznaczony przed upływem przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania.

Na podstawie art. 81 ust. 5 p.r.d. okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. Artykuł 81 ust. 6 p.r.d. stanowi, że okresowe badanie techniczne samochodu osobowego przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 5 lat od dnia pierwszej rejestracji i nie później niż 2 lata od dnia przeprowadzenia poprzedniego badania technicznego, a następnie przed upływem kolejnego roku od dnia przeprowadzenia badania. Natomiast art. 81 ust. 7 p.r.d. stanowi, że okresowe badanie techniczne ciągnika rolniczego oraz motoroweru przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, a następnie przed upływem każdych kolejnych 2 lat od dnia przeprowadzenia badania. Kolejno, zapis art. 81 ust. 8 p.r.d. wskazuje, że przepisy ust. 6 i ust. 7 dotyczą również pojazdów, o których mowa w ust. 6 i ust. 7, zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą. W tym przypadku za dzień pierwszej rejestracji, o której mowa w ust. 6 i ust. 7, przyjmuje się dzień pierwszej rejestracji za granicą.

Zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.

W świetle powyższego ustaleń stwierdzono, że diagnosta – W. D. wydał zaświadczenia nr [...], nr [...] i nr [...] o przeprowadzonych badaniach technicznych niezgodnie z przepisami.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że regulacje, w oparciu o które cofnięto uprawnienie narusza art. 2 Konstytucji RP i wynikającą z niego zasadę dookreśloności regulacji prawnej oraz zasadę zaufania obywateli do organów państwa wynikającą z Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydana decyzja narusza także zasadę proporcjonalności poprzez nieproporcjonalność sankcji w odniesieniu do dokonanego czynu, a także to, że sankcja ta łączy się z kolejną sankcją określoną w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. (tj. możliwości wydania takiemu diagności ponownie uprawnień dopiero po 5 latach, od dnia w którym decyzja o cofnięciu uprawnień stała się ostateczna), co prowadzi do sytuacji, w której skarżący za ten sam czyn będzie podwójnie karany w postaci bardzo dolegliwych sankcji represyjnych.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 kwietnia 2018 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy – odwołując się do wybranych orzeczeń sądów administracyjnych oraz powołując się na przepisy art. 84 ust. 3 pkt 2 oraz art. 81 ust. 3, ust. 6-10 p.r.d. i § 2 ust. 10 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2012 r. Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 776) - podzielił stanowisko organu I instancji. Organ wskazał, że na podstawie dokumentacji związanej z wydanymi przez W. D. zaświadczeniami o przeprowadzonych badaniach technicznych nr [...], [...], [...] stwierdzono, że ww. zaświadczenia o przeprowadzonych badaniach technicznych przedmiotowych pojazdów są niezgodne z przepisami prawa.

Jak wynika z dokumentów samochód osobowy marki Audi A1 był zarejestrowany po raz pierwszy za granicą w dniu 2.02.2015 r. (Włochy); w kraju nie był zarejestrowany; data przeprowadzonego badania - 2.10.2017 r., a zatem wpis w zaświadczeniu odnośnie daty następnej rejestracji w dniu 2.10.2018 r. jest niezgodny z przepisem art. 81 ust. 6 p.r.d., bowiem termin następnego badania powinien być wyznaczony przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania, a nie przed upływem 1 roku, jak wpisano w zaświadczeniu.

Motorower marki Peugeot [...] był zarejestrowany po raz pierwszy za granicą w dniu 10.07.2015 r. (Włochy); w kraju nie był zarejestrowany; data przeprowadzonego badania - 17.10.2017 r., a zatem wpis w zaświadczeniu odnośnie daty następnej rejestracji w dniu 17.10.2018 r. jest niezgodny z przepisem art. 81 ust. 7 p.r.d., bowiem termin następnego badania powinien być wyznaczony przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania, a nie przed upływem 1 roku, jak wpisano w zaświadczeniu.

Ponadto organ zauważył, że w ww. zaświadczeniu niezgodnie ze stanem faktycznym oznaczono kraj rejestracji PL, zamiast IT. Jak wynika z dokumentu identyfikacyjnego tego pojazdu kraj poprzedniej rejestracji to Włochy, a nie Polska. Pojazd ten nie był zarejestrowany w Polsce (wpis w zaświadczeniu: "data pierwszej rejestracji w kraju XXXX-XX-XX"). Oznaczenie zatem kraju rejestracji jako "PL" jest niezgodne ze stanem faktycznym.

Ciągnik rolniczy nr rej. [...] był zarejestrowany po raz pierwszy w kraju w dniu 1.06.1980 r.; data przeprowadzonego badania - 19.10.2017 r., a zatem wpis w zaświadczeniu odnośnie daty następnej rejestracji w dniu 19.10.2018 r. jest niezgodny z przepisem art. 81 ust. 7 p.r.d., bowiem termin następnego badania powinien być wyznaczony przed upływem 2 lat od dnia przeprowadzenia badania, a nie przed upływem 1 roku, jak wpisano w zaświadczeniu.

Organ stwierdził, że powyższe ustalenia potwierdzają dokonanie przez diagnostę – W. D. wpisu dotyczącego następnego terminu badania technicznego ww. pojazdów w zaświadczeniach nr [...], [...], [...]- niezgodnie z powołanymi przepisami prawa, a nadto w zaświadczeniu nr [...] - wpisu dotyczącego oznaczenia kraju rejestracji niezgodnie ze stanem faktycznym, co uzasadnia cofnięcie uprawnienia diagnosty nr [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów, na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.

Organ podkreślił, że powołany przepis ma brzmienie kategoryczne, tak więc w przypadku ustalenia nieprawidłowego działania diagnosty norma zawarta w tym przepisie nie pozostawia organowi wyboru – organ jest zobowiązany cofnąć diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Kluczowe jest zatem dokonanie bezspornego i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że diagnosta wydał zaświadczenie niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Z konstrukcji tego przepisu (a w szczególności ze zwrotu "starosta cofa") wynika, że starosta ma obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzi niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. Ustawa p.r.d. nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączyłby wydanie takiej decyzji. Cofnięcie uprawnień diagnosty jest sankcją prostą i zarazem bezwzględnie oznaczoną, co w praktyce oznacza, że wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami skutkuje cofnięciem mu uprawnień, a przy tym bez znaczenia są: wina oraz rozmiar i okoliczności popełnienia naruszenia przepisu prawa. Diagnosta jest zobowiązany do stałego, zgodnego z prawem i stanem faktycznym wykonywania swych zadań. Ustawodawca nie przewidział w powołanym przepisie konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, nie upoważnił organów administracji do oceny okoliczności związanych z wymienionymi w przepisie uchybieniami, do miarkowania sankcji oraz nie dał także możliwości odstąpienia od zastosowania sankcji.

Kończąc Kolegium wskazało, że podziela stanowisko, iż stopień dolegliwości sankcji określonej w ustawie powinien odpowiadać wadze i istotności niedopełnienia obowiązku przewidzianego przez prawo, zgodnie z postulatem współmierności, co umożliwiłoby organom administracji publicznej stosującym prawo wybór sankcji administracyjnej, która byłaby adekwatna i współmierna do stopnia naruszenia prawa.

W. D. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 2 w zw. z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP (przez brak jego zastosowania), a w szczególności wywiedzionej przez Trybunał Konstytucyjny zasady państwa prawa i wynikających z niej zasady dostatecznej określoności dotyczącej regulacji prawnych, zasady proporcjonalności i zasady dotyczącej niestosowania podwójnego karania za ten sam czyn. Wskazał, że przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie spełnia wymogu dostatecznej określoności, albowiem przewiduje sankcję za naruszenie przepisów prawa nie wskazując na konkretne przepisy, a konsekwencją takiej regulacji jest to, że nawet najdrobniejsze naruszenie prawa powoduje daleko idące i nieodwracalne konsekwencje prawne.

Powołany przepis niezgodny jest z zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 2 Konstytucji, co zresztą potwierdza organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponadto w niniejszej sprawie sankcją (konsekwencją) drobnego naruszenia przepisów prawa jest nie tylko cofnięcie uprawnień, ale również - na podstawie art. 84 ust. 4 p.r.d. - uniemożliwienie wydania skarżącemu uprawnień wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna, co – w jego ocenie - narusza to zasadę ne bis in idem. W takim przypadku skarżący za ten sam czyn jest podwójnie karany w postaci bardzo dotkliwych sankcji represyjnych.

Skarżący w swoich wyjaśnieniach wyjaśnił także, że naruszenie prawa było wynikiem oczywistej omyłki (jest to rzecz ludzka i każdemu mogła się zdarzyć). Wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż istotnym naruszeniem prawa byłoby wpisanie terminu np. trzyletniego, czyli dającego istotną korzyść posiadaczowi pojazdu, natomiast wpisanie terminu rocznego można uznać za zwykłą omyłkę pisarską. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 34/12) wskazał, że jakkolwiek art. 84 ust 3 pkt 1 p.r.d. ma charakter wiążący, jednakże przepis ten nie zwalnia organów z obowiązku wnikliwego rozważenia wszelkich aspektów sprawy, w tym także oceny stopnia naruszenia prawa przez diagnostę oraz zasadności podanych przez stronę wyjaśnień co do powodów wystąpienia nieprawidłowości. Rolą organu administracji, a następnie ewentualnie także rolą sądu administracyjnego jest bowiem każdorazowe dokonanie oceny, czy występujące w danej sprawie uchybienia mogą dawać podstawę do zastosowania powyższego przepisu.

W ocenie skarżącego wydana decyzja narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę proporcjonalności, tj. nieproporcjonalność sankcji w odniesieniu do dokonanego czynu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 kwietnia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 23 stycznia 2018 r. orzekającą o cofnięciu skarżącemu (diagnoście) uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej zwanej: "p.r.d."), a w szczególności art. 84 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 81 ust. 6 i ust. 7 p.r.d.

Zgodnie z treścią przywołanego art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1 (tj. w ramach sprawowanego nadzoru), stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W przypadku cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych, ponowne uprawnienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu stała się ostateczna (art. 84 ust. 4 p.r.d.).

Jak podkreśla się w orzecznictwie, art. 84 ust. 3 p.r.d. jest przepisem o charakterze typowo sankcyjnym, co oznacza konieczność ścisłej jego interpretacji. Wprowadzona w nim sankcja ma przy tym charakter bezwzględny, wobec czego stwierdzenie określonych uchybień skutkuje jej zastosowaniem i nie jest zależne od uznania organu w tym zakresie. Przepis ten co do zasady nie daje zatem możliwości "miarkowania" odpowiedzialności diagnosty w zależności od ciężaru stwierdzonych naruszeń oraz ich znaczenia dla zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Bardzo poważny charakter sankcji wynikającej z przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d. czyni tym niemniej szczególnie istotnym, by ocena ustawowych przesłanek jego zastosowania była wnikliwa, a ich interpretacja uwzględniała zasadniczy cel tej regulacji, jakim jest czasowe odsunięcie od zawodu diagnostów nierzetelnych lub niespełniających wysokich wymogów stawianych im ze względu na wagę przeprowadzanych przez nich czynności i ich znaczenie dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. To zaś każe przyjąć, że samo ustalenie okoliczności, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek ujętych w tym przepisie, nie zwalnia organów administracji publicznej od indywidualnej oceny takich okoliczności w każdej konkretnej sprawie co powinno następować z uwzględnieniem regulacji art. 7, art. 77 § 1, art. 79 i art. 80 k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 943/14).

Jak wynika z art. 84 ust. 3 p.r.d., podstawą zastosowania sankcji jest przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania (pkt 1) lub też wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zastosowanie powyższej regulacji wymaga zatem każdorazowego odniesienia czynności diagnosty zarówno do ujawnionych faktów (zgodności zaświadczenia ze stanem faktycznym), jak i do obowiązujących przepisów zawierających szczegółowe regulacje dotyczące wydawania zaświadczeń oraz wpisów do dowodów rejestracyjnych a także do "określonego zakresu i sposobu" wykonania badań.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący diagnosta – w wyniku przeprowadzenia okresowych badań pojazdów, tj. samochodu osobowego marki Audi A1 w dniu 2 października 2017 r.; motoroweru marki Peugot [...] w dniu 17 października 2017 r. oraz ciągnika rolniczego marki Ursus C360 w dniu 19 października 2017 r. – wystawił zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym ww. pojazdów (odpowiednio o nr: [...]; [...] oraz [...] W), w których ustalił terminy kolejnych badań ww. pojazdów niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tj. art. 81 ust. 6 i 7 p.r.d., a ponadto w odniesieniu do motoroweru (czyli w zaświadczeniu o nr [...]), w pozycji "Oznaczenie kraju rejestracji" dokonał zapisu "PL" zamiast "IT", który - zgodnie z normą "ISO 3166-1 alfa-2", z uwagi na kraj, w którym pojazd ten został zarejestrowany (zgodnie z treścią dokumentu identyfikacyjnego tego pojazdu znajdującą się w aktach były to Włochy nie Polska) - winien zostać wpisany w ww. pozycji zaświadczenia.

Stosownie do art. 81 p.r.d. okresowe badanie techniczne samochodu osobowego (...) przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, następnie przed upływem 5 lat od dnia pierwszej rejestracji i nie później niż 2 lata od dnia przeprowadzenia poprzedniego badania technicznego, a następnie przed upływem kolejnego roku od dnia przeprowadzenia badania (ust. 6 zd. 1), natomiast okresowe badanie techniczne ciągnika rolniczego, (...) oraz motoroweru przeprowadza się przed upływem 3 lat od dnia pierwszej rejestracji, a następnie przed upływem każdych kolejnych 2 lat od dnia przeprowadzenia badania (ust. 7); przy czym – w myśl art. 81 ust. 8 p.r.d. - przepisy ust. 6 i 7 dotyczą również pojazdów, o których mowa w ust. 6 i 7, zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą, a w tym przypadku za dzień pierwszej rejestracji, o której mowa w ust. 6 i 7, przyjmuje się dzień pierwszej rejestracji za granicą.

Mając powyższe na uwadze w opisanych przypadkach skarżący, jako diagnosta wyznaczył termin kolejnych badań okresowych ww. pojazdów przed upływem 1 roku od dnia przeprowadzonego badania, podczas gdy – mając na uwadze daty poszczególnych (pierwszych) rejestracji tych pojazdów czy też datę przeprowadzenia ostatniego badania technicznego – termin następnego badania okresowego tych pojazdów powinien zostać wyznaczony przed upływem 2 lat (a nie 1 roku) od dnia przeprowadzenia tego badania.

W konsekwencji wydanie przedmiotowych zaświadczeń o przeprowadzeniu badań okresowych ww. pojazdów i wskazanie (wyznaczenie) w ich treści krótszego okresu do przeprowadzenia kolejnego badania okresowego tych pojazdów, aniżeli wynika z powołanych powyżej przepisów, stanowiło oczywiste naruszenie tych przepisów przez skarżącego, którego stwierdzenie przez organy pociągało konieczność zastosowania sankcji administracyjnej określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. W analizowanej sprawie wystąpiły bowiem przesłanki określone w tym przepisie, zobowiązujące organy do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2427/11) "(...) ze zwrotu »starosta cofa« wynika, iż organ ten ma obowiązek cofnięcia uprawnień diagnoście, gdy w toku przeprowadzonej kontroli stwierdzi niezgodność pomiędzy wydanym zaświadczeniem albo dokonanym wpisem do dowodu rejestracyjnego pojazdu a stanem faktycznym lub obowiązującymi przepisami prawa. Ustawa nie dopuszcza żadnego wyjątku, który wyłączałby wydanie takiej decyzji, w szczególności decyzja ta nie jest uzależniona od motywów, którymi kierował się diagnosta, naruszając art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy".

Decyzja w przedmiocie cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych ma bowiem charakter decyzji związanej co oznacza, że właściwy organ (starosta) ma obowiązek cofnąć opisanego rodzaju uprawnienia w każdym przypadku stwierdzenia okoliczności wymienionych w art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. To oznacza również, że podjęcie opisanego rodzaju orzeczenia przez starostę nie jest uzależnione od winy diagnosty (jej stopnia) w zaistnieniu okoliczności stanowiących normatywną podstawę cofnięcia uprawnień, jak również motywów, którym kierował się diagnosta. Odpowiedzialność za prawidłowe przeprowadzenie badania technicznego pojazdu, w świetle normatywnie określonych warunków jego wykonywania, spoczywa na diagnoście. Ustawa nie różnicuje również wagi naruszeń wskazanych w art. 84 ust. 3 p.r.d., jakich dopuścił się diagnosta przeprowadzający badanie techniczne pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 60/12).

Tym samym, w związku z faktem, że skarżący jako uprawniony diagnosta przeprowadził badania techniczne i wydał zaświadczenia niezgodnie z obowiązującymi przepisami, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., organy prawidłowo wskazały, że należało cofnąć uprawnienie do wykonywania badań technicznych. Jakkolwiek cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych stanowi dolegliwą sankcję, to należy pamiętać, że celem opisanej regulacji jest "odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie" (zob.: uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt II GPS 2/11, LEX nr 1124034, ONSAiWSA 2012/3/37).

Przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. spełnia bowiem funkcję zapobiegawczą i sankcyjną jednocześnie. Jego celem jest odsunięcie nierzetelnych diagnostów od czynności kontroli stanu technicznego pojazdów. Diagnosta decyduje bowiem o dopuszczeniu pojazdu do ruchu drogowego, a co za tym idzie pełni funkcję publiczną w związku z czym wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, jak i przeprowadzenie wadliwego badania może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, a przez to godzić w życie i zdrowie ludzkie. Ważkość obowiązków i odpowiedzialność spoczywające na diagnoście pozostaje zatem w proporcjonalnym związku z sankcją za ich uchybienie. Innymi słowy, skoro od pracy diagnosty zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym, to w sytuacji gdy dopuszcza się on uchybień, tym samym stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Konsekwencje tych uchybień mogą być zatem znaczne, a więc i sankcja za te uchybienia winna być do tego proporcjonalna, dlatego nie można uznać, że zachwiana została proporcja pomiędzy konsekwencjami uchybień diagnosty, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. a skutkiem takich uchybień, jakim jest cofnięcie uprawnienia diagnoście (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 921/16).

Sąd zauważa, że w odniesieniu do art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. zadane zostało pytanie prawne odnośnie konstytucyjności tych przepisów do Trybunału Konstytucyjnego, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r. (sygn. P 16/16) umorzył postępowanie w tej sprawie. W uzasadnieniu tegoż postanowienia Trybunał jednakże wskazał m.in. w pkt 4, że art. 84 ust. 3 p.r.d. musi być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy, co w ocenie Sądu w niniejszej sprawie miało miejsce.

Podkreślenia wymaga także to, że w omawianym aspekcie tj. stosowania art. 84 ust. 3 p.r.d. Naczelny Sąd Administracyjny przedstawia jednolitą linię orzeczniczą i także w swoich orzeczeniach wskazuje na zasadność stosowania sankcji administracyjnoprawnej w stosunku do diagnostów, którzy działają sprzecznie z przepisami prawa (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3537/15 oraz wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3104/15).

Mając powyższe na uwadze - w ocenie Sądu – niniejsza sprawa została rozpatrzona przez organy prawidłowo, na podstawie niezbędnego dla wydania rozstrzygnięcia materiału dowodowego. Stan faktyczny ustalony przez organy nie był kwestionowany. Sąd wskazuje, że organ nie naruszył przepisów postępowania a wszelkie okoliczności faktyczne sprawy oraz motywy prawne, wraz z powołaniem właściwych przepisów prawa, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji.

W konsekwencji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).