Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 322/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 3, art. 14, art. 17, art. 18, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art. 6 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 5, art. 50 ust. 1, art. 56
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Dnia 16 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych - Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] roku w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1, art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 4 i ust. 5, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ), art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.

W dniu 17 grudnia 2008 roku A. Spółka z o.o., działając jako inwestor zastępczy dla inwestora bezpośredniego – Gminy Miejskiej Ł. złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na regulacji rzeki S. ( etap ll ) na odcinku od ulicy W. do działki nr 436 na działkach nr 18/4, 407/2, 407/10, 408/7, 268/1, 406/4, 406/5, 405/1, 404/1, 403, 402/3, 401, 400, 399, obręb B-21 w Ł..

Niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., które to decyzją z dnia [...] roku, [..], po rozparzeniu odwołania wniesionego przez J. K., Ł. i A. małż. R., M. O., J.N., wskazując na naruszenie szeregu norm postępowania, w tym między innymi odnoszących się do prawidłowego określenia inwestora, orzekło o uchyleniu decyzji organu l instancji z dnia [...] roku, nr [...], i przekazaniu sprawy temu organowi celem ponownego rozpatrzenia. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. O. oraz przez J. K., orzekło o uchyleniu decyzji organu l instancji z dnia [...] roku, nr [...] i przekazaniu sprawy temu organowi celem ponownego rozpatrzenia sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [..] roku Prezydent Miasta Ł. po ponownym rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Gminę Miejską Ł. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na regulacji rzeki S. (etap lI) na odcinku od ulicy W. do działki nr 436 na działkach nr 18/4, 407/2, 407/10, 408/7, 268/1, 406/4, 406/5, 405/1, 404/1, 403, 402/3, 401, 400, 399 przez zastosowanie umocnień technicznych ciężkich (płyty żelbetonowe pełne i ażurowe).

Od decyzji powyższej odwołał się J. K. Zdaniem strony decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego: art. 50, art. 51, art. 54, art. 53 ust. 3 pkt 2, art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu przestrzennym oraz art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ istotny na wynik sprawy: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a., art. 10 k.p.a.

J. K. stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, bowiem regulacja i utrzymanie wód tylko wtedy stanowi inwestycję celu publicznego, gdy stanowią one własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem działek o nr 405/1 i 404/1, na których planowana jest inwestycja i również pozostałe działki na których planowana jest inwestycja nie stanowią własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie strony brak było podstaw do wszczęcia postępowania, zaś wszczęte postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Gmina Ł. w piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2010 roku stwierdziła, że planowana regulacja odcinka rzeki S. związana jest z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa odprowadzania wód deszczowych z terenów zabudowanych i przewidzianych do urbanizacji w górnej części zlewni, między innymi z terenu osiedla B. w północno-wschodniej części zlewni, a także z części ulicy S.. Działka nr 407/10, którą zajmuje istniejące koryto rzeki S. od ulicy W. do ulicy K. będąca we władaniu Marszałka Województwa [..] - Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, ma zmienną szerokość, na niektórych odcinkach niewystarczającą dla realizacji inwestycji. Wobec powyższego Gmina Ł. przewiduje wykup terenów prywatnych sąsiadujących z rzeką pod koryto rzeki i pas eksploatacyjny, co będzie jednak przedmiotem odrębnego postępowania.

Uczestnicy postępowania Ł. i A. R. w piśmie procesowym z dnia 3 września 2010 roku stwierdzili, że w pełni popierają argumentację J. K. i są właścicielami działek nr 403 i 402/3 przylegających do rowu nieistniejącej rzeki S. od 1986 roku i byli świadkami zaledwie kilkukrotnego, kilkunastogodzinnego wypełnienia wodą "koryta", które permanentnie jest suche i bezwodne. Wskazali nadto, że nie było i nie ma wylewów czy podmoknięć.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że planowana inwestycja to regulacja rzeki S. (etap ll) na odcinku od ulicy W. do działki nr 436 w obrębie B-21 w Ł., na działkach nr 18/4, 40T/2, 401/10, 408/7, 268/1, 406/4, 406/5, 405/1, 404/1, 403, 402/3, 401, 400, 399, zgodnie z załącznikiem graficznym sporządzonym na kopii mapy dla celów projektowych w skali 1:500, przy zastosowaniu umocnień technicznych ciężkich (płyty żelbetonowe i ażurowe) na wniosek Gminy Miejskiej Ł.. Organ

l instancji mając tak określony przedmiot inwestycji i wniosek inwestora przyjął, że inwestycja ta jest inwestycją celu publicznego i taki też pogląd wyraziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w swej decyzji zarówno z dnia [...] roku, [..], jak i z [..] roku, [..].

W ocenie Kolegium organ l instancji przeprowadził postępowanie, którego elementem było uzyskanie uzgodnień i dokonał koniecznej analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu, stanu faktycznego i prawnego na którym przewiduje się realizację inwestycji i stwierdził, że planowana inwestycja na wskazanym powyżej terenie może powstać. Kolegium powołało się w tym miejscu na następujące uzgodnienia uzyskane w toku postępowania przed organem I instancji:

- postanowienie Marszałka Województwa [..] z dnia [..] roku, nr [..],

- postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] roku, nr [..],

- pismo Kierownika Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. - Terenowy Inspektorat w Ł. z dnia [..] roku.

Nadto Kolegium dostrzegło, iż akta sprawy zawierają analizę urbanistyczną sporządzoną przez osobę uprawnioną, zaś w toku prowadzonego postępowania nie zachodziła konieczność dokonywania uzgodnień w oparciu o normę zawartą w art. 53 ust. 4 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 4, pkt 5, pkt 7, pkt 8, pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zdaniem Kolegium zasadniczym w niniejszej sprawie jest, czy planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późniejszymi zmianami ) w związku z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami ).

Kolegium wskazało, że planowana inwestycja to regulacja odcinka rzeki S., która ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa odprowadzania wód deszczowych z terenów zabudowanych i przewidzianych do urbanizacji w górnej części zlewni, między innymi z terenu osiedla B., jak i części ulicy S.. Rzeka S. obejmuje w tej części ( w rozumieniu: odcinek objęty regulacją od ulicy W. do działki nr 436 ) działkę nr 407/10, a teren planowanej inwestycji obejmuje tę działkę i inne, a więc działki nr nr 18/4, 407/2, 408/7, 268/1, 406/4, 406/5, 405/1, 404/1, 403, 402/3, 401, 400, 399. W ocenie Kolegium bezsporny jest stan prawny nieruchomości, na terenie których inwestycja jest planowana. Organ zauważył, że działka nr 407/10 to koryto rzeki S. na odcinku od ulicy W. do działki nr 436 ( dalsze części jej koryta to działki nr 449 i 407/2 ) i zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów działka ta oznaczona jest symbolem Wp, a jako władającego oznaczono Marszałka Województwa [..] - Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. W rubryce właściciel wskazano - właściciel nieustalony.

Kolegium stwierdziło, że rzeka S. jest śródlądową wodą powierzchniową płynącą w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku - Prawo wodne ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2010 z późniejszymi zmianami ). Dalej Kolegium uznało, że grunt pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi płynącymi, a taka sytuacja ma miejsce w przypadku rzeki S., stanowi własność Skarbu Państwa. Zatem, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., stan faktyczny i prawny nieruchomości objętych planowaną inwestycją jest znany, co w konsekwencji powoduje, że dyspozycja zawarta w art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest wypełniona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przypomniało, iż w swej decyzji z dnia [...] roku, [..], wywiodło, że planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, co uzasadnia wydanie decyzji w oparciu o normę zawartą w art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem organu w tym przypadku planowana inwestycja jest inwestycją na poziomie lokalnym ( gminnym ), a zmierzającą do wykonania obowiązków nałożonych przez ustawodawcę na Skarb Państwa albo na jednostkę samorządu terytorialnego w celu chociażby ochrony przeciwpowodziowej ( art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późniejszymi zmianami ) i art. 4 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późniejszymi zmianami ).

Kolegium stanęło na stanowisku, że jeżeli inwestycja dotyczy określonego odcinka rzeki S. i zamiarem inwestorem jest jej takie ukształtowanie, aby odbierała nadmiar wody z określonych terenów Gminy Miejskiej Ł. - osiedla B. i ulicy S. to zgodzić się należy z poglądem, że ma ona charakter lokalny, istotny dla lokalnej społeczności, a zatem, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., przesłanka określona w definicji zawartej w art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest spełniona.

W tym miejscu Kolegium zwróciło uwagę, że zgodnie z normą zawartą w art. 6 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku Nr 102, poz. 651 z późniejszymi zmianami ), budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulację przepływów i ochronę przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego jest celem publicznym w rozumieniu tej ustawy. Kolegium wyraziło pogląd, iż kryterium własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego odnosi się do urządzeń melioracji wodnych, a nie wcześniej wymienionych w tej normie innych obiektów i urządzeń budowlanych. Wniosek inwestora dotyczy regulacji rzeki S., a więc budowy urządzeń służących regulacji przepływów oraz dodatkowo samej regulacji wód, bowiem rzeka ta charakteryzuje się reżimem hydrologicznym zbliżonym do potoków górskich o wysokiej amplitudzie przepływów średnich i wysokich. W takim przypadku spełniona jest - w ocenie organu - przesłanka określona w art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem, po pierwsze, ma miejsce budowa urządzeń służących regulacji przepływów i ochronie przed powodzią (w tym przypadku pośrednio), a pod drugie, także regulacja wód będących własnością Skarbu Państwa, gdyż taką są śródlądowe płynące wody powierzchniowe. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w sytuacji, gdy tak został określony jak we wniosku przedmiot inwestycji to ma miejsce inwestycja celu publicznego. W tym przypadku nie jest istotnym na czyim terenie inwestycja ma być realizowana, lecz zasadniczym jest, co ma być realizowane i w jakim celu, a następnie kto inwestycje realizuje, kto jest właścicielem wód i kogo dotyczy planowana inwestycja.

Organ stwierdził, że J. K. nie jest właścicielem rzeki S., a jest właścicielem działek sąsiadujących z tą rzeką (co zresztą odnosi się również do innych stron tego postępowania), nie jest także właścicielem wód, jak i działki stanowiącej koryto rzeki. Kolegium zauważyło, że kryterium własnościowe w odniesieniu do terenu planowanej inwestycji nie ma żadnego znaczenia w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. Według organu kryterium własnościowe ma znaczenie, ale jedynie w sytuacji, gdy inwestycja dotyczy urządzeń melioracyjnych, gdyż w takim przypadku istotnym jest, aby właścicielem tych urządzeń był Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz kryterium własnościowe ma znaczenie, ale jedynie w sytuacji, gdy inwestycja dotyczy regulacji i utrzymania wód, gdyż w takim przypadku istotnym jest, aby właścicielem wody był Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Kolegium nadto oceniło, że organ l instancji zawarł w kwestionowanej decyzji wszystkie elementy wymagane ustawą oraz nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 , art. 10 k.p.a., bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla planowanej inwestycji jest zasadne, gdyż wszystkie przesłanki określone w art. 50 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są spełnione, a ewentualne uchybienia nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Nadto Kolegium wyraziło pogląd, iż inwestor zamierza zająć niewielką część działki skarżącego, zaś odjęcie prawa własności ma miejsce dopiero wtedy, gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, nie uzyska prawa własności danej nieruchomości w drodze negocjacji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. J. K. podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Skarżący nadto zauważył, że przez działki stanowiące jego własność kiedyś przepływała rzeka S., a intencją inwestora nie jest regulacja nieistniejącej rzeki, lecz jej odtworzenie. Dalej skarżący stwierdził, że skoro przez działki 404/1 i 405/1 nie przepływa śródlądowa powierzchniowa woda płynąca, to ani ta woda ani też gruntu pod nią nie stanowią własności Skarbu Państwa z mocy art. 10 Prawa wodnego. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem - w jego ocenie – regulacja i utrzymanie wód tylko wtedy stanowi inwestycję celu publicznego, gdy stanowią one własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). W przeciwnym wypadku, stosownie do treści art. 151 p.p.s.a., skargę należy oddalić.

W ocenie Sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji ustalającą warunki i zasady lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na regulacji rzeki S. na działkach szczegółowo w decyzji wymienionych.

Podstawę materialno prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717, ze zm.) zwanej dalej ustawą o planowaniu oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.) zwanej dalej u.g.n.

Zdaniem sądu, wbrew zarzutom skargi, podzielić należy argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie stanowi inwestycji celu publicznego.

Stosownie do treści art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu, inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku, w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Niespornym jest, iż na terenie planowanej inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W myśl art. 56 cytowanej ustawy, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, a contrario brak zgodności z normami odrębnymi implikuje decyzją negatywną. Tak więc ustalenie możliwości przeprowadzenia inwestycji polegającej na prowadzeniu konkretnych robót budowlanych na przestrzeni bezplanowej opierać winno się na przepisach ustawy o planowaniu i ustawach szczególnych.

W myśl art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu, zawierającego definicję legalną, przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zauważyć przy tym należy, że wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego jest wyjątkiem od zasady, dlatego też dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących lokowania inwestycji celu publicznego niezbędne jest wykazanie, że inwestycja spełnia wymagane przepisami przesłanki, przy czym przesłanek tych nie wolno interpretować w sposób rozszerzający. W literaturze przedmiotu nie budzi wątpliwości, że na pojęcie inwestycji celu publicznego składają się dwa zasadnicze elementy: po pierwsze – przedmiot inwestycji, którym musi być realizacja celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a po drugie – przypisanie inwestycji znaczenia co najmniej lokalnego lub też ponadlokalnego, jakie można realizacji danego celu przyporządkować. Przy tym znaczenie lokalne lub ponadlokalne należy powiązać z urzeczywistnieniem potrzeb odpowiednio wspólnoty samorządowej, co najmniej na poziomie gminnym (a więc nie może być to interes pojedynczego inwestora, czy też nawet grupy zainteresowanych inwestycją) a nawet szerszym, aż do całej społeczności kraju włącznie. Przyjmuje się, że jest to kategoria interesu publicznego, ale tylko takiego, który mieści się w przedmiocie celów publicznych. Następuje przez to ustalenie kwalifikowanego interesu publicznego, którego realizacja, w razie braku planu miejscowego, wymaga wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Definicja inwestycji celu publicznego staje się przez to kluczową przesłanką rozgraniczenia sytuacji wydawania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2008 rok, str. 23 i nast.).

Rozstrzygając przedmiotową sprawę, organy słusznie poddały analizie przepis art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazując, że celem publicznym jest budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.

W szczególności przepis ten odnosi się do problematyki objętej prawem wodnym regulującym ochronę przed powodzią oraz utrzymanie urządzeń melioracji wodnych będących własnością Skarbu Państwa lub własnością samorządową. Budowa urządzeń tego typu służy zapobieganiu zdarzeniom żywiołowym, godzącym w bytowanie większego zespołu ludzkiego, kiedy powstanie szkód materialnych może być przyczyną wpływu na stan gospodarki narodowej (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2010 roku, sygn. akt II OSK 1412/09 oraz "Gospodarka nieruchomościami." Komentarz pod red. Jana Szachułowicza, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2003r., str. 39).

Podzielić należy pogląd organu, że planowana przez inwestora inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego, albowiem – jak wynika z wyżej przytoczonego przepisu – taki charakter ma budowa obiektów służących regulacji przepływów i ochronie przed powodzią, a wszak takie zamierzenie jest przedmiotem tego postępowania. Niesporne w sprawie jest, że obiekty te jeszcze nie powstały, a zatem jako nieistniejące nie mogą być przedmiotem własności. Z tego powodu jako kryterium stanowiące o statusie publicznym danej inwestycji rozważać należy cel inwestycji, a nie to, kto będzie właścicielem nieistniejących jeszcze obiektów. Wobec tej konstatacji pogląd organu o kwalifikacji prawnej zamierzenia – regulacji rzeki przez zastosowanie umocnień technicznych ciężkich – zasługuje na aprobatę.

Odnosząc się zaś do zarzutów strony skarżącej, iż rzeka S. nie wylewa, a nawet nie płynie przez wskazane działki, powołać się należy na definicję legalną cieku naturalnego. Stosownie do obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 9 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego przez cieki naturalne rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Bacznie odczytując powyższą definicję nie można przeoczyć, iż sam fakt okresowego niepłynięcia wód nie pozbawia rzeki S. statusu cieku naturalnego w rozumieniu Prawa wodnego. Zatem oświadczenia tak skarżącego jak i pozostałych stron postępowania co do niskiego poziomu wody, który nie powoduje wylewania wód rzeki, a nawet prowadzi do okresowego wyschnięcia jej koryta, nie mogą mieć wpływu na kwalifikację prawną rzeki S. jako cieku naturalnego, a zatem należy ją zaliczyć do śródlądowych wód powierzchniowych płynących (art. 9 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) Prawa wodnego). W konsekwencji stwierdzić należy, że wody rzeki S. stanowią własność Skarbu Państwa (art. 10 ust. 2 Prawa wodnego). W tym miejscu warto podkreślić, że Prawo wodne wyodrębnia wodę jako przedmiot samodzielnych uregulowań, niezależnie od własności gruntu. Woda płynąca jest wodą publiczną i własność wody przekłada się na własność gruntu pod wodą w granicach określonych liniami brzegów, co wynika z brzmienia art. 14, 17 i 18 Prawa wodnego. Zakwalifikowanie tych wód jako wód publicznych łączy się z potrzebą powiązania tego dobra z określonym podmiotem uprawnionym do zarządzania, które obejmuje korzystanie z wody, regulację jej przepływu i stosowanie środków ochrony przed zanieczyszczeniem i powodzią. (por. J. Szachułowicz, Prawo wodne. Komentarz, s. 39 i 51-52, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006). Jednak własność wody nie przekłada się automatycznie na własność urządzeń wodnych, bowiem przepisy Prawa wodnego nie stoją na przeszkodzie aby kto inny był właścicielem wody, a kto inny właścicielem urządzeń wodnych. W przypadku własności wód przepisy Prawa wodnego mają charakter lex specialis i wątpliwe jest, czy wszystkie zasady wynikające z prawa cywilnego można wprost przenosić na płaszczyznę regulacji Prawa wodnego (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2009 roku, sygn. akt II OSK 1874/07). Należy stwierdzić, że powyższe koreluje z konstrukcją przepisu art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem poprzez wskazanie, iż celem publicznym jest regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego ustawodawca jednocześnie określił, że nie będzie celem publicznym regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, stanowiących własność podmiotów innych niż Skarb Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe oznacza, że budowa urządzeń tego typu, niebędących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, chociażby służąca pożytecznym celom gospodarczym, nie będzie nosiła znamion "publiczności", co wywoła ten skutek, iż niedopuszczalne będzie wywłaszczenie gruntów pod budowę urządzeń melioracyjnych należących do innych podmiotów (por. Gospodarka nieruchomościami. Komentarz pod red. Jana Szachułowicza, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2003r., str. 39).

Niewątpliwe natomiast jest, że prawo własności określonych wód i gruntów pod nimi uregulowano w ustawie Prawo wodne, tak więc zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów nie mogą zniweczyć skutków powstałych z mocy prawa, w tym wypadku Prawa wodnego. Tak więc stwierdzenie skarżącego, iż regulacja i utrzymanie wód tylko wtedy stanowi inwestycję celu publicznego, gdy owe wody stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego zasługuje na aprobatę, z tym że jednocześnie wymaga podkreślenia, iż – jak wyżej wywiedziono – rzeka S. stanowi ex lege własność Skarbu Państwa. Z uwagi na powyższe argumenty skargi odnoszące się do własności gruntu nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skutku.

W obliczu powyższych rozważań należy jeszcze raz zwrócić uwagę na treść art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w szczególności stanowi, że celem publicznym jest regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W ocenie Sądu nie bez przyczyny ustawodawca w przytoczonym przepisie posłużył się spójnikiem "oraz", który pozwala na objęcie koniunkcją wód i urządzeń, do obu których odnosi się ustawowe kryterium własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei z art. 21 ust.1 Prawa wodnego wynika obowiązek utrzymywania wód spoczywający na ich właścicielu. Zaś utrzymywanie śródlądowych wód powierzchniowych polega na zachowaniu lub odtworzeniu stanu ich dna lub brzegów oraz na konserwacji lub remoncie istniejących budowli regulacyjnych w celu zapewnienia swobodnego spływu wód oraz lodów, a także właściwych warunków korzystania z wód (art. 22 ust.1 Prawa wodnego). Jeżeli zatem – jak wcześniej wykazano – rzeka S. stanowi własność Skarbu Państwa, to jej utrzymanie (w tym zachowanie lub odtworzenie stanu jej dna i brzegów) obciąża Skarb Państwa, co w istocie prowadzi do wniosku, iż zamierzenie inwestycyjne objęte niniejszym postępowaniem stanowi nie tylko uprawnienie i jednocześnie obowiązek Skarbu Państwa, ale jednocześnie cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organu, iż planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem nie dość, że stanowi realizację celu publicznego określonego w art. art. 6 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jeszcze ma znaczenie lokalne (ochrona przeciwpowodziowa określonych terenów Gminy Miejskiej Ł. - osiedla B. i ulicy S.).

Biorąc powyższe pod uwagę, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

m.ch.