Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 61/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-05-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji określającą M. G. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym

od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie [...] zł oraz wysokość odsetek za zwłokę

z tytułu nieuregulowanych zaliczek na ten podatek w kwocie [...] zł.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że przesłanką do pozytywnego rozpatrzenia wniosku

o wstrzymanie wykonania jest sytuacja, w której wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonana decyzji będzie skutkować ryzykiem likwidacji działalności gospodarczej. Zaznaczył przy tym, że skarżący nie posiada środków pieniężnych, ani żadnego majątku ruchomego, co powoduje, iż wykonanie decyzji jest praktycznie niemożliwe

i równoznaczne z koniecznością zakończenia działalności przez skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "ppsa"), wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu

lub czynności. Natomiast na podstawie art. 61 § 3 ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu

lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wskazać zatem należy, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać

na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia

2012 r., sygn. akt II OSK 768/12; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca jest zatem zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć

o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09).

Ponadto zaznaczyć przyjdzie, że Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują przesłanki

wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wymienione w art. 61 § 3 ppsa. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza jednak, że sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, jakie zajdzie realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt

FZ 267/04).

Jednocześnie podnieść należy, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony,

a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku

o przyznanie prawa pomocy, albowiem przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 173/14).

Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt omawianej sprawy należy

stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej

decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poprzestał on bowiem na stwierdzeniu, że wykonanie decyzji, z uwagi na

trudną sytuację finansową skarżącego, jest praktycznie niemożliwe i równoznaczne

z koniecznością zakończenia prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek wziął pod uwagę, że w niniejszym postępowaniu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Powtórzyć jednak należy, że trudna sytuacja finansowa strony uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, nie może sama

w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W doktrynie i w judykaturze przyjmuje się bowiem zasadę, zgodnie z którą przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 ppsa, nie można utożsamiać

z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 3 ppsa). Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek (por. postanowienia NSA z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 605/10, LEX nr 742664 oraz z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1783/08, LEX nr 573464). Nadto egzekwowanie obowiązku pieniężnego wynikającego z ostatecznej decyzji, nawet przy istnieniu trudnej sytuacji materialnej strony, nie może być automatycznie utożsamiane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów (por. postanowienie

NSA z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2752/11, LEX nr 1069889). Zaznaczyć bowiem należy, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny.

W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15).

Zestawiając sytuację finansową skarżącego z uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie, dotyczącym skutków ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego w postaci zakończenia działalności gospodarczej, należy wskazać, że

w obecnej sytuacji finansowej skarżącego wszczęcie egzekucji wobec niego byłoby bezcelowe, co potwierdza przedłożone do akt sprawy w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia

[...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego z uwagi na bezskuteczność egzekucji.

Nawet zaś fakt ewentualnego wyegzekwowania części należności pieniężnej przed rozpoznaniem skargi (z uwagi na wartość przedmiotu sporu i sytuację finansową skarżącego wątpliwe jest wyegzekwowanie całej kwoty do czasu rozpoznania skargi przez Sąd) i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem

w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie skarżącemu, jak

już wskazano wyżej, zwrócona wraz z odsetkami. Należy również zaznaczyć, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. W przepisie art. 61 § 3 ppsa regulującym instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie, odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania, która -w przypadku ewentualnego oddalenia skargi przez sąd - wygasa, a strona skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. W konsekwencji stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzekł jak

w sentencji.