Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 626/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 63 ust. 1, art. 84 ust. 1 i 1a, art. 85 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1 pkt 80
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1839
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2020 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygn. II SA/Rz 626/20

UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Firmy A (dalej w skrócie: "Spółka", "Strona skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO", "Kolegium") z dnia (...) marca 2020 r., nr (...), o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt

k.p.a. oraz art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm.).

Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że dnia (...)grudnia 2018 r. Firma B. w [...] (dalej: "Inwestor") zwróciła się do Burmistrza Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Uruchomienie działalności związanej z produkcją peletu i brykietu na działce nr (...) obręb J". Organ zakwalifikował planowane przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane może być sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko i zachodzi obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Pismem z dnia(...) marca 2019 r. Inwestor poinformował Burmistrza o zmianie rodzaju surowców wykorzystywanych do produkcji peletu i brykietu. Zrezygnowano z wykorzystania i przetwarzania odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach na rzecz produktów uznanych za produkty uboczne zgodnie z art. 11 ustawy o odpadach wytwarzanych w tartakach, stolarniach, zakładach produkujących meble takich jak trociny, zrębki, wióry. W ocenie Inwestora brak jest podstaw do kwalifikacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 - zwane dalej "rozporządzeniem z 9 listopada 2010 r.").

Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Gminy decyzją z dnia (...)sierpnia 2019 r. znak: (...) orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie działalności związanej z produkcją peletu i brykietu na działce nr (...) obręb J.". Wskutek złożonego odwołania SKO decyzją z dnia (...) września 2019 r. nr (...) uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz zwrócił się do Inwestora o wyjaśnienie niejasności zawartych w Karcie informacyjnej.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego i dokonaniu oceny złożonego w sprawie wniosku oraz sporządzonych opinii, a także po przeprowadzeniu, zgodnie z art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 ustawy, oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z uwzględnieniem uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy, lokalizacji, zakresu i rodzaju przedsięwzięcia, charakteru i skali generowanych oddziaływań na środowisko Burmistrz uznał, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wobec czego decyzją z dnia (...) listopada 2019 r., nr (...) orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia pn.: Uruchomienie działalności związanej z produkcją peletu i brykietu na działce nr (...) obręb J.

Odwołanie od tej decyzji złożyła Firma A. zarzucając wydanie jej bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bez uwzględnienia istotnych elementów stanu faktycznego, bez koniecznej analizy uwarunkowań środowiskowych zamierzonego przedsięwzięcia oraz bez zachowania innych adekwatnych norm prawa materialnego i procesowego.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia (...) marca 2020 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Kolegium uznało, że brak jest podstaw do zakwestionowania decyzji Burmistrza. Organ ten zachowując tryb określony w art. 84 ustawy prawidłowo wydał decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji zawarł informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, co odpowiada wymogom stawianym w przepisach art. 84 i art. 85 ustawy. Burmistrz prawidłowo wyjaśnił, że działalność gospodarcza związana z produkcją peletu i brykietu będzie prowadzona w istniejącym budynku produkcyjnym położonym na działce nr (...) obręb J. Adaptacja budynku nie będzie związana z koniecznością przeprowadzenia przebudowy, nadbudowy czy dobudowy. Jako jedyne surowce do produkcji peletu będą używane trociny i wióry z mechanicznego przetwarzania drewna, stanowiące produkt uboczny zgodnie z art. 11 ust. 5 ustawy o odpadach. Szacowana maksymalna roczna produkcja peletu i brykietu będzie wynosiła ok. 6 000 Mg, w procesie produkcji nie będą stosowane lepiszcza. Do produkcji peletu i brykietu będzie wykorzystana profesjonalna, nowoczesna linia technologiczna.

W trakcie eksploatacji przedsięwzięcia będzie występowała zarówno emisja zorganizowana jak i niezorganizowana zanieczyszczeń do powietrza pochodząca m.in. z procesu technologicznego oraz ruchu pojazdów po terenie zainwestowania. Odpady powstające na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia będą zbierane w sposób selektywny, a następnie zostaną przekazane uprawnionym podmiotom prowadzącym działalność w zakresie gospodarowania odpadami. Najbliższe tereny chronione pod względem akustycznym to tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową typu wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego oraz pod zabudowę zagrodową, dla których dopuszczalne poziomy hałasu wynoszą 55 dB(A) w porze dziennej i 45 dB(A) w porze nocnej. Zlokalizowane są ok. 200 m za bocznicą kolejową. Przedsięwzięcie planowane jest do zrealizowania poza granicami wielkopowierzchniowych form ochrony przyrody, w tym poza obszarami Natura 2000. Najbliżej położonym wobec zamierzenia inwestycyjnego obszarem Natura 2000 jest oddalony o ok. 0,5 km od południowej granicy zakładu obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Jasiołka PLH180011. Planowane zamierzenie nie będzie się wiązać ze znacznym oddziaływaniem na elementy przyrodnicze środowiska. Z uwagi na odległość od najbliższej granicy i charakter przedsięwzięcia, nie wystąpi oddziaływanie o charakterze transgranicznym w żadnym komponencie środowiska. Wpływ przedsięwzięcia na klimat nie będzie znaczący z uwagi na wielkość generowanych oddziaływań, planowane przedsięwzięcie, ze względu na fakt, że będzie zlokalizowane w istniejącym obiekcie budowlanym nie wpłynie na lokalny krajobraz.

Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji dokonał wyczerpującej charakterystyki inwestycji, która wraz z ustaleniami wynikającymi z zapisów Karty Informacyjnej przedsięwzięcia prowadzą do stwierdzenia, że planowane przedsięwzięcie nie zagraża środowisku.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium za niezasadne uznało te dotyczące braku wydania postanowień o jakich mowa w art. 63 ust. 2 ustawy i błędnego przywołania rozporządzenia RM z 9 listopada 2010 r.

Reasumując stwierdziło, że na etapie przedmiotowego postępowania organ bada czy planowana inwestycja spełnia wymagania dotyczące ochrony środowiska. Wszystkie inne kwestie rozpatrywane są na etapie postępowań związanych z uzyskaniem zezwoleń na realizację inwestycji. Dotyczy to także kwestii dotyczących odprowadzania ścieków, czy zagrożenia pożarowego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Spółka domagając się uchylenia powyżej opisanej decyzji Kolegium, względnie jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, przeprowadzenia dowodu z wypisu z aktu notarialnego z (...) grudnia 2007 r., Rep. A Nr (...), wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania kwestionowanej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona skarżąca kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie błędne niezastosowanie, względnie błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 8, 9, 10, 11 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków; art. 9 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 3 pkt 38 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w ich wersjach obowiązujących w dniu zawarcia aktu notarialnego z dnia 12 grudnia 2007 r. Normy te wskazują, że ustanowiona tym aktem służebność, nie stanowiła uprawnienia po stronie Inwestora do prawa zarzutu wód opadowych i roztopowych do kanalizacji przemysłowej ogólnospławowej posadowionej na nieruchomości strony skarżącej.

Spółka zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy czym naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.;

- poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, co stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.;

- nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, co narusza art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., a także stanowi konsekwencję wyżej wskazanych uchybień;

- niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez brak zawiadomienia jej o prawie przeglądnięcia akt i złożenia ewentualnych wniosków oraz oświadczeń na końcowym etapie postępowania, co pozostaje w sprzeczności z art. 10 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca Spółka zarzuciła, że decyzja nie odnosi się do podnoszonych przez nią w toku postępowania twierdzeń dotyczących gospodarki wodno-ściekowej w aspekcie dotyczącym wód opadowych i roztopowych oraz środków dowodowych wnioskowanych przez stronę skarżącą. Nie rozwiązanie tych problemów może stanowić zagrożenie dla środowiska i bezpieczeństwa. Skarżąca zauważyła, że stosownie do art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy, jeżeli nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, decyzja środowiskowa obok wymogów z k.p.a. winna zawierać informacje o jakich mowa w art. 63 ust. 1 ustawy. Wśród tych uwarunkowań pozostają istotne rozwiązania charakteryzujące przedsięwzięcie, przez co należy rozumieć zasady zrzutu wód opadowych.

Skarżąca podkreśliła, że zdaniem Inwestora przysługuje mu skuteczne prawo służebności zrzutu wód opadowych i roztopowych do kanalizacji przemysłowej ogólnospławowej należącej do Firmy A Tymczasem wbrew twierdzeniom Inwestora ustanowiona (aktem notarialnym z (...) grudnia 2007 r.) służebność nie odnosi się do ścieków jako takich, lecz do ścieków przemysłowych i sanitarnych, a wody opadowe i roztopowe ścieków tego typu nie stanowią. Służebność nie obejmuje zatem prawa zrzutu ani wód opadowych ani roztopowych. Jej przedmiotem nie jest zrzut ścieków z obszaru przemysłowego (jak chce tego Inwestor), ale zrzut ścieków przemysłowych i sanitarnych do których nie można zaliczyć ani wód opadowych, ani roztopowych. W ocenie Strony skarżącej to zagadnienie zostało błędnie ocenione przez organ I instancji, zaś organ odwoławczy w ogóle do tej kwestii się nie odniósł.

Skarżąca zauważyła, że zagadnienie gospodarki wodno-ściekowej w aspekcie wód opadowych i roztopowych ma istotne dla sprawy znaczenie bowiem dotyczy zamierzonej działalności produkcyjnej w lokalizacji, w której dotychczas prowadzona była wyłącznie działalność magazynowa i warsztatowa, nadto w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonej inwestycji funkcjonują zakłady o wrażliwym charakterze z działalności o branży paliwowej i chemicznej, doniosłe dla gospodarki krajowej.

Brak uregulowanej gospodarki wodno-ściekowej, w tym w zakresie wód opadowych i roztopowych stanowi, że zamierzone przedsięwzięcie nie spełnia wymogów w zakresie ochrony środowiska, jak też życia i zdrowia ludzi. Nie wyjaśniono kwestii zagrożenia pożarowego, jak też tego czy działalność stanowiąca przedmiot sprawy nie była już prowadzona i w jakim zakresie.

Końcowo Skarżąca wskazała, że decyzja drugoinstancyjna została wydana w czasie obowiązywania na terenie kraju stanu epidemii, dlatego z ostrożności procesowej zarzuciła, że przed wydaniem decyzji nie wyznaczono terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym i aktami sprawy, czym naruszono art. 10 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2020 r., sygn. II SA/Rz 626/20 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona.

Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).

Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem swej skargi skarżąca Spółka uczyniła decyzję administracyjną SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Gminy , stwierdzającą w swej osnowie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia planowanego przez Firmę B w postaci uruchomienie działalności związanej z produkcją peletu i brykietu na działce o nr (...) obręb J.

Zaskarżona do WSA decyzja jest decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, której wydanie nie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko. Drugi znany prawu ochrony środowiska rodzaj decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach charakteryzuje się tym, że poprzedza ją postępowanie w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Wydanie rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach wynika z faktu zaliczenia planowanego przedsięwzięcia Inwestora do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Według § 3 ust. 1 pkt 80 nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 roku poz. 71; zwane dalej rozporządzeniem), do tego typu przedsięwzięć prawodawca nakazywał kwalifikować instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów. W/w rozporządzenie należało w sprawie stosować z uwagi na regułę intertemporalną z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839). W myśl tego przepisu do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.

W podstawie prawnej decyzji pierwszo - instancyjnej Burmistrz przywołał art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081; zwana dalej u.i.ś.o.).

Dla niniejszej sprawy istotne znaczenie odgrywa art. 84 ust. 1 i 1 a w/w, który stanowi: W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a (art. 84 ust. 1 u.i.ś.o.). W wydanej na podstawie tych przepisów decyzji właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c u.i.ś.o.

W przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a., powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. (tak słusznie WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 24 września 2019 r., o sygn. II SA/Rz 737/19, CBOSA). Decyzja odstępująca od konieczności przeprowadzenia oceny winna uwzględniać w szczególności takie kryteria jak powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.ś.o.).

Skarga zarzuca opisanej na wstępie decyzji SKO naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Sąd w pierwszej kolejności zobligowany był odnieść się do zarzutów naruszenia przez Organ przepisów procesowych, które skarżąca Spółka skoncentrowała przede wszystkim na przepisach regulujących postępowanie wyjaśniające w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 K.p.a.

W ramach postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, właściwy organ zobligowany jest uwzględnić takie kryteria oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które wynikają z treści art. 63 ust. 1 u.i.ś.o. Do tych kryteriów wskazana regulacja ustawowa zalicza w szczególności: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. a u.i.ś.o.), emisji i występowania innych uciążliwości (art. 63 ust. 1 pkt. 1 lit. d u.i.ś.o.), usytuowanie przedsięwzięcia uwzględniające wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe (art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. k u.i.ś.o.), rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania (art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. c u.i.ś.o.).

Obowiązek właściwego organu do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach polegający na konieczności przeanalizowania w wyszczególnionych wyżej kryteriów w ramach dokonywanej oceny, ciąży na nim także w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wniosek ten wynika z treści art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.ś.o., który stanowi: uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Z uwagi na wyszczególnione regulacje materialnoprawne obowiązkiem Organów było w zakończonym przed SKO postępowaniu rozważenie wpływu odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z terenu planowanego przedsięwzięcia, a więc z terenów utwardzonych oraz powierzchni dachów budynków na środowisko wodne oraz związaną z tym działaniem infrastrukturę techniczna.

Obowiązek ten zaktualizował się w niniejszej sprawie bowiem Inwestor w załączonej do podania inicjującego Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia oświadczył, iż podczas funkcjonowania inwestycji będą powstawały zanieczyszczone wody opadowe i roztopowe. Stwierdzono również, iż wody opadowe i roztopowe z terenu działki o nr (...), będą wprowadzane do istniejącej kanalizacji deszczowej, z której trafią do układu oczyszczenia składającego się z osadników i separatora. Układ oczyszczający oczyszcza zanieczyszczone wody opadowe z wszystkich terenów utwardzonych i zabudowanych znajdujących się w obszarze przemysłowym, po dawnej rafinerii [...]. Oczyszczone wody opadowe roztopowe będą następnie odprowadzane do wód płynących rzeki [...] (zob. Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, listopad 2018 r., strona nr 30 i 31).

Z treści "Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia" płynie zatem wyraźna informacja o tym, że przedsięwzięcie będzie wpływać negatywnie (poprzez zanieczyszczenie) na wody opadowe i roztopowe i tak zanieczyszczone wody mają trafiać do istniejącej według Inwestora kanalizacji deszczowej, aby po oczyszczeniu zostać odprowadzone do wód płynących - rzeki [...].

Zdaniem Sądu, skarżąca Spółka słusznie zwraca uwagę na wyraźną niespójność tych informacji z treścią pisma wyjaśniającego Inwestora z dnia(...) listopada 2019 r., zaadresowanego do Burmistrza Gminy oraz treścią księgi wieczystej dla nieruchomości składającej się z działki o nr (...), i załączoną do odwołania kopią odpisu aktu notarialnego z (...) grudnia 2007 r. o ustanowieniu służebności zrzutu ścieków. W piśmie wyjaśniającym z dnia (...) listopada 2019 r. pełnomocnik Firmy B w odpowiedzi na pytanie Organu, na jakich zasadach odbywa się zrzut wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej wyjaśnił, iż wieczysty użytkownik działek o nr. (...) i (...), ma uprawnienie do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych do kanalizacji przemysłowej i ogólnospławnej na działce (...). Wyjaśniono również, że Inwestor nie jest właścicielem kanalizacji, do której są odprowadzane wody opadowe.

Sąd zobligowany jest potwierdzić stanowisko Strony skarżącej, iż służebność polegająca na uprawnieniu działek o nr (...) i (...), do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych do kanalizacji przemysłowej i ogólnospławnej zabudowanej na działce (...), nie obejmuje uprawnienia do wprowadzania do tej kanalizacji wód opadowych i roztopowych. Wykazano w sposób przekonujący, że z treści postanowień złożonego do akt administracyjnych i sądowych aktu notarialnego wynika jedynie prawo do zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych, a takimi nie są wody opadowe i roztopowe. Wody opadowe i roztopowe to w odróżnieniu od ścieków przemysłowych i sanitarnych - ścieków wytwarzanych w wyniku działalności człowieka - wody będące skutkiem opadów atmosferycznych. Potwierdzają to w szczególności definicje ustawowe wyrażone w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2019 r. poz. 1437; zwana dalej u.z.z.w.) oraz art. 16 pkt 69 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ; zwana dalej u.P.w.).

Według przepisów nieobowiązującej ustawy - Prawo wodne z 2001 r., na gruncie której doszło do zawarcia aktu notarialnego i ustanowienia służebności zrzutu ścieków sanitarnych i przemysłowych, pod pojęciem ścieków należało rozumieć m.in. wprowadzane do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów - art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c u.P.w. z 2001 r. Jednocześnie ustawodawca w słowniczku ustawowym u.P.w. z 2001 r. wyraźnie wyodrębnił od ścieków pojęcie ścieków przemysłowych, czyli pojęcia użytego przy formułowaniu treści służebności. Przez ścieki przemysłowe należało rozumieć ścieki, niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu - art. 9 ust. 1 pkt 17 u.P.w.z 2001 r. Analogiczne zabiegi definicyjne dostrzeżemy w przepisach ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2019 r. poz. 1437), bowiem w świetle art. 2 pkt 8 i 11 tej ustawy, ścieki przemysłowe są odrębnie traktowane względem ścieków i z całą pewnością nie są one wodami opadowymi i roztopowymi. Odrębne zdefiniowanie ścieków oraz ścieków przemysłowych zarówno w ustawie - Prawo wodne z 2001 r. oraz w u.z.z.w. oznacza konieczność rozróżniania tych pojęć na gruncie prawa administracyjnego oraz prawa cywilnego.

Obowiązujące obecnie oraz w czasie zawarcia umowy o ustanowienie służebności zrzutu przepisy nie zawierały normatywnej definicji ścieków sanitarnych. W literaturze przedmiotu pod pojęciem ścieków sanitarnych rozumie się ścieki bytowo-gospodarcze lub socjalno-bytowe. Są one bezpośrednio związane z życiem człowieka. Zawierają substancje odprowadzane z kuchni, łazienki, zawierające wodę zużytą do mycia, prania, spłukiwania ubikacji itp. (tak słusznie M. Budyn-Kulik [w:] Komentarz do niektórych przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków [w:] Pozakodeksowe przestępstwa przeciwko zasobom przyrody i środowisku. Komentarz, Warszawa 2017, art. 28).

Ścieki sanitarne podobnie jak przemysłowe są wytwarzane poprzez aktywność bytową i gospodarczą człowieka i dlatego nie są wodami opadowymi i roztopowymi, czyli wodami będącymi skutkiem opadów atmosferycznych. Wyraźne potwierdzenie konieczności rozróżniania ścieków sanitarnych od wód opadowych i roztopowych wypływa z treści art. 9 ust. 1 u.z.z.w.. W świetle tej regulacji zabronione jest wprowadzanie wód opadowych i roztopowych oraz wód drenażowych do kanalizacji sanitarnej. Jeżeliby wody opadowe i roztopowe były ściekami sanitarnymi, to taki zakaz ustawowy nie miałby racji bytu, bowiem kanalizacja sanitarna to kanalizacja służąca do odprowadzania ścieków sanitarnych.

Ponieważ w świetle treści służebności zrzutu dysponent działek o nr. (...) i (...), posiada prawo z zrzutu ścieków do kanalizacji przemysłowej zlokalizowanej na działce (...), zawężone rodzajowo do ścieków sanitarnych i przemysłowych, to nie posiada uprawnień do wprowadzania do tej kanalizacji wód opadowych i roztopowych, co jednocześnie mija się z treścią przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie decyzji Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Wody opadowe lub roztopowe w myśl nieobowiązujących już przepisów ustawy - Prawo wodne jak również w myśl obecnie obowiązujących przepisów, nie są ściekami przemysłowymi jak również ściekami sanitarnymi. Potwierdzają to aktualnie obowiązujące u.P.w., które także nie stawiają znaku równości pomiędzy pojęciem ścieków przemysłowych i ścieków bytowych (najbardziej zbliżonych do pojęcia ścieków sanitarnych) z wodami opadowymi i roztopowymi o jakich mowa w art. 16 pkt 69 tej ustawy.

To istotne dla sprawy zagadnienie, tj. zagadnienie uprawnień Inwestora do zarzutów wód opadowych i roztopowych do kanalizacji przemysłowej, było bardzo wyraźnie podnoszone w przez Skarżącą Spółkę w odwołaniu od decyzji Burmistrza Gminy . W treści środka zaskarżenia podkreślono w szczególności, że decyzja Organu I instancji opiera się na niezgodnych ze stanem rzeczywistym danych w zakresie sugestii, że gospodarka wodami opadowymi i roztopowych została dostatecznie uregulowana. Zwracano uwagę, że wody opadowe roztopowe bez zgody Firmy A nie mogą być kierowane do ogólnospławnej kanalizacji tej Spółki, a zgoda taka nie została wydana jak również żadna w tym zakresie umowa nie została zawarta. Wyraźnie w odwołaniu zaznaczono, że Firma A. nie zakłada wydania takiej zgody lub zawarcia tego typu umowy. W odwołaniu zawarto także obszerną argumentację prawną i faktyczną, odwołującą się m.in. do załączonego do odwołania wydruku księgi wieczystej.

Pomimo tego, że odwołanie mocno uwypuklało kwestię istotną dla ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, bo związaną z rozwiązaniami technicznymi w zakresie gospodarki wodnej zanieczyszczonymi wodami opadowymi lub roztopowymi, mającymi zapewnić odprowadzanie tych wód z terenu inwestycji, to Kolegium nie odniosło się żadną miara do tak podniesionego zarzutu. Nie przeprowadzono dowodu z załączonej do odwołania kopii odpisu aktu notarialnego potwierdzającego twierdzenia Firmy A, jak również nie starano się podważyć twierdzeń Strony o różnicach zachodzących pomiędzy pojęciami wód opadowych i roztopowych oraz ścieków przemysłowych i sanitarnych.

Zatem konieczne było uznanie zasadności złożonej skargi w zakresie naruszenia przez Kolegium przepisów K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym, a także przepisów Kodeksu obligujących organ odwoławczy do rzetelnego odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu w postaci art. 15 i art. 127 § 1 K.p.a. SKO nie rozpatrując tego zarzutu dopuściło się takiego naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym, które z uwagi na treść przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zostało dostatecznie wyjaśnione jak zanieczyszczone w wyniku działalności Inwestora wody opadowe lub roztopowe wpłyną na grunt i środowisko wodne.

W analogiczny sposób zostały uchybione obowiązki SKO w zakresie zarzutu odwołania Spółki zwracającego uwagę na ewentualność zrealizowania przedsięwzięcia polegającego na produkcji przez Inwestora peletu i brykietu. W odwołaniu na stronie nr 12 oraz 13, Spółka starała się zwrócić uwagę Organu odwoławczego na treść korespondencji pomiędzy Burmistrzem Gminy oraz Inwestorem w postaci pisma z dnia (...) maja 2019 r. Jego treść ujawnia ewentualność rozpoczęcie przez Firmę B działalności związanej z produkcją peletu. Wobec tak jednoznacznie postawionej w treści odwołania kwestii funkcjonowania przedsięwzięcia, co do którego toczyło się postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań, obowiązkiem SKO było wyrażenie stanowiska co do zasadności tak podniesionego zarzutu. Wynika to faktu, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, za wyjątkiem postępowania legalizacyjnego, może dotyczyć wyłącznie inwestycji dopiero planowanych do rozpoczęcia, a nie już funkcjonujących. Również i ten zarzut odwołania został zupełnie pominięty przez Organ odwoławczy co także stanowi o możliwości istotnego dla wyniku sprawy naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania - art. 15 i art. 127 § 1 K.p.a. - w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Uznanie w zaznaczonym zakresie zarzutów skargi Spółki, czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do jej twierdzeń wyrażonych z ostrożności procesowej o naruszeniu przez Kolegium przepisów K.p.a. dotyczących zapewnienia Stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym poprzez niezawiadomienie Jej o prawie przeglądania akt i złożenia ewentualnych wniosków oraz oświadczeń na końcowym etapie postępowania - art. 10 K.p.a.

SKO ponownie, prowadząc postępowanie odwoławcze zobligowane będzie do pełnego wykonania obowiązków organu kontroli instancyjnej, poprzez odniesienie się do pominiętych zarzutów wniesionego odwołania, oczywiście przy uwzględnia stanowiska WSA na temat prawnej interpretacji użytych w umowie o ustanowieniu służebności zrzutu pojęć: ścieki przemysłowe i ścieki sanitarne.

Z przedstawionych przyczyn należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną do Sądu decyzję SKO, która została wydana z ewidentnym naruszeniem przepisów

K.p.a. obligujących Kolegium do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej przy szczególnym uwzględnieniu zarzutów zawartych w treści odwołania skarżącej Spółki.

Z przedstawionych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., obejmując nimi wysokość uiszczonego od skargi wpisu sądowego.