Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 770/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 134 par 1, art. 133 par 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia WSA (del.) Małgorzata Bejgerowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Bk 684/19 w sprawie ze skargi N.K. na postanowienie Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od N.K. na rzecz Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r., o sygn. akt I SA/Bk 684/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę N. K. (dalej jako: "strona" lub "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 października 2019 r., nr [...], w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w postanowieniu wydanym w sprawie skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej.

Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczyła możliwości uznania sprostowanej omyłki - w sygnaturze akt WSA w Białymstoku - za oczywistą i wadliwego wskazania miejsca jej popełnienia oraz jej konsekwencji w zakresie zmiany stanu faktycznego (pełen tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane poniżej, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

2. Od powyższego orzeczenia strona skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, żądając uchylenia wyroku WSA w Białymstoku w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) [błędnie powołano ust. 1] w zw. z art. 135, art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez oddalenie skargi na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w związku z uznaniem, że błąd dokonany przez Naczelnika w treści prostowanego postanowienia na gruncie przedmiotowej sprawy stanowi oczywistą omyłkę;

2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) [błędnie powołano ust. 1] w zw. z art. 135, art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 113 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia organu II instancji i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji mimo dokonania sprostowania, wskutek którego doszło do zmiany stanu faktycznego będącego przedmiotem postępowania prowadzonego przez Naczelnika, tj. zmianę wierzytelności określonej w treści zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym z dnia 14 czerwca 2019 r.;

3) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) [błędnie powołano ust. 1] w zw. z art. 135, art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 113 § 1 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez oddalenie skargi i utrzymaniu w mocy postanowienia organu II instancji, mimo nieprawidłowego i nieprecyzyjnego sprostowania dokonanego przez Naczelnika, wskutek czego niemożliwym jest ustalenie treści sprostowanego postanowienia.

3. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Stąd też w uzasadnieniu niniejszego wyroku nie przedstawiono ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej organów administracji oraz Sądu pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez WSA w Białymstoku opisany został w uzasadnieniu powołanego na wstępie zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny sprowadził swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej, czyli w niniejszej sprawie zarzutów procesowych.

4.1. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności uznania za oczywistą omyłki popełnionej w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 lipca 2019 r. organu I instancji. Omyłka polegała na błędnym wpisaniu sygnatury akt sprawy WSA w Białymstoku, tj. zamiast "I SAB/Bk/4/18" powinno być "I SAB/Bk/3/18". Zdaniem organów egzekucyjnych omyłka jest oczywista, natomiast według autora skargi kasacyjnej powoduje ona zmianę stanu faktycznego, bo każda ze spraw WSA w Białymstoku dotyczy innej wierzytelności, która miała być zajęta. Dodatkowo organ wadliwie wskazał miejsce popełnienia powyższego błędu.

Zgodnie z art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprawdzie przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd, lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. W tym trybie nie można natomiast dokonywać merytorycznej korekty rozstrzygnięć (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., o sygn. akt II OSK 2800/18).

4.2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błąd popełniony przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 22 lipca 2019 r. jest ewidentny i polegał tylko na wadliwym wpisaniu jednej cyfry w sygnaturze akt sprawy WSA w Białymstoku, tj. zamiast "I SAB/Bk/4/18" powinno być "I SAB/Bk/3/18". Zasadnie także Sąd pierwszej instancji przyznał rację stronie skarżącej, że organ I instancji omyłkowo wskazał w treści postanowienia, że błąd ten jest umiejscowiony w akapicie 5 na stronie 2, podczas gdy w rzeczywistości znajduje się na stronie 2, lecz w akapicie pierwszym, 5 wers. Ta ostatnia ujawniona przez stronę pomyłka, choć nie powinna mieć miejsca, bo w istocie nie pogłębia zaufania obywateli, w myśl art. 8 § 1 K.p.a., to jednak wbrew stanowisku skarżącej, nie czyni niemożliwym ustalenie treści sprostowanego postanowienia. W tym stanie rzeczy opisana wada trafnie nie została uznana za ważką, gdyż nie wpływa ona w sposób istotny na wynik sprawy. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu pierwszej instancji i organów egzekucyjnych, że omyłka w sygnaturze akt sprawy WSA w Białymstoku jako oczywista, mogła zostać sprostowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a.

Rację ma również Sąd pierwszej instancji, że organ nie miał obowiązku wskazywania owej sygnatury wyroku w treści zawiadomienia o zajęciu. Stosownie bowiem do regulacji zawartej w art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej w skrócie: "u.p.e.a.") zajęcie dotyczy wszystkich wierzytelności, które zobowiązany posiada u dłużnika zajętej wierzytelności z jakiegokolwiek tytułu. WSA w Białymstoku wyjaśnił, że zwrot kosztów postępowania sądowego w jednakowej wysokości zasądzono na rzecz skarżącej trzema wyrokami tego Sądu z dnia 29 sierpnia 2018 r. o kolejnych sygn. akt: I SAB/Bk 2/18, I SAB/Bk 3/18 i I SAB/Bk 4/18. Skoro wszystkie wierzytelności, które strona zobowiązana posiada u dłużnika zajętej wierzytelności z jakiegokolwiek tytułu podlegają zajęciu, to wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, przedmiotowa omyłka w sygnaturze akt sprawy WSA w Białymstoku nie powoduje zmiany stanu faktycznego. W treści zawiadomienia z dnia 14 czerwca 2019 r. o zajęciu zabezpieczającym, poza błędną sygnaturą akt sprawy WSA w Białymstoku, organ egzekucyjny podał wprost, że chodzi o kwoty z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego zasądzonego od Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wyrokiem WSA z dnia 29 marca 2018 r. w wysokości 597 zł. Powyższe pozwala na zidentyfikowanie wierzytelności podlegającej zajęciu. W rezultacie nie doszło do zmiany istoty sprawy i w związku z tym nie uchybiono przepisom postępowania. To nie oznaczenie numeryczne (sygn. akt) zawarte w uzasadnieniu postanowienia decyduje o jego treści, czy przedmiocie sprawy, ale inne elementy podmiotowe i przedmiotowe z niego wynikające. Co istotne strona skarżąca nie wykazała, aby w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego, czy przekroczenia granic sprawy oraz by taka sytuacja przełożyła się na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów P.p.s.a.

4.3. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł kompleksowo odnieść się do zarzutów naruszenia art. 135, art. 134 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a., albowiem autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił w jaki sposób, jego zdaniem, miało dojść do uchybienia tym regulacjom procesowym przez Sąd pierwszej instancji. WSA w Białymstoku prawidłowo bowiem wydał wyrok po zamknięciu rozprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, działając w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz stosując środki przewidziane ustawą. W konsekwencji skoro stwierdził, że kwestionowane orzeczenie nie narusza prawa, to miał podstawy, działając w oparciu o treść art. 151 P.p.s.a., oddalić skargę. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie mogło być skuteczną podstawą do uznania zarzutów naruszenia powyższych przepisów P.p.s.a. W tym kontekście należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że zaskarżone postanowienie nie zawiera istotnych wad, a zatem chybiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 151 P.p.s.a.

Formułując zarzuty autor skargi kasacyjnej wskazał art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., podczas gdy przepis ten nie zawiera ustępów, w tym ust. 1. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, służącym wzruszeniu rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, a zatem musi spełniać wymogi ustawowe, określone w art. 176 P.p.s.a. w związku z art. 174 P.p.s.a. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy strona prawidłowo wskazuje konkretny przepis naruszony przez Sąd pierwszej instancji z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Pomyłki w tym podstawowym zakresie nie mogą być pozytywnie ocenione. W art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przewidziano środki kontroli, które należy zastosować w przypadku naruszenia przepisów postępowania w decyzji lub postanowieniu. Przy czym w niniejszej sprawie, jak wykazano powyżej, brak było podstaw do ich stosowania.

4.4. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a.

W przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego zasądzonych na rzecz organu, orzeczono w oparciu o treść art. 204 pkt 1, art. 209 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).