Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 960/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 26 c art. 26 d
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...], znak: [...]– wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) - zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...], znak: [...], którym odmówiono zobowiązanemu Z.J. (dalej "Zobowiązany", "Strona" lub "Skarżący") umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...].

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 19.03.2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1271/14 uchylił zaskarżone postanowienie, tj. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...], znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...], znak: [...], którym odmówiono Zobowiązanemu umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w dniu 16.09.2013 r. i prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], którymi objęto zobowiązanie z tytułu nieopłaconych składek: na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 r. do sierpnia 2002 r.

Sąd w uzasadnieniu ww. wyroku wskazał, że organ egzekucyjny, tj. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., jest uprawniony, a zarazem zobowiązany do samodzielnego zweryfikowania w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego tego, czy dana należność egzekwowana jest przedawniona. Po dokonaniu analizy zmian treści przepisu art. 24 ust. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U z 2009 r., nr 205 poz. 1585, ze zm. - zwanej "u.s.u.s."), Sąd ten wskazał na 5-letni i 10-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek. Sąd wskazał, że skoro składki objęte tytułami wykonawczymi dotyczyły roku 2000, 2001 i 2002, to organ II instancji winien rozważyć kwestie przedawnienia z uwzględnieniem zmian w obowiązujących przepisach, gdyż przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego brak jest odniesienia się organu do okresu przedawnienia. Sumując rozważania Sąd stwierdził, że kwestia przedawnienia dochodzonych w niniejszym postępowaniu należności, powinna zostać rozstrzygnięta przez organ odwoławczy. Koniecznym jest zatem zbadanie, czy upłynął termin przedawnienia dochodzonych składek, a jeśli nie - to z jakich przyczyn (zawieszenie, przerwanie biegu terminu).

Dyrektor Izby Skarbowej w S., wykonując wskazania Sądu zawarte w ww. wyroku stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", dokonał przeprowadził dodatkowe postępowanie i ponownej oceny prawnej sprawy.

Organ odwoławczy, po przytoczeniu przepisu art. 18 u.p.e.a., wskazał na art. 138 § 1 K.p.a. wskazując, że w myśl art. 144 K.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń, po czym przytoczono art. 59 § 1 u.p.e.a. określający przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w S., zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił na stwierdzenie wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, stanowiące formę zakończenia egzekucji może bowiem nastąpić wówczas, gdy wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przez organ egzekucyjny z urzędu, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. W rozpoznawanej sprawie – jak dalej wskazał Organ odwoławczy - takich okoliczności nie stwierdzono.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia egzekwowanych składek, Organ odwoławczy wyjaśnił, że według pierwotnego brzmienia art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s., obowiązującego do 31 grudnia 2002 r., należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Z dniem 1 stycznia 2003 r. w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej u.s.u.s., okres przedawnienia zobowiązań z tytułu składek został wydłużony do lat 10, licząc od dnia w którym stały się wymagalne (art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s.). Nie ulegały przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu od dnia zawarcia umowy o odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty (ust 5a). Bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem (ust. 5b). Bieg terminu przedawnienia przerywało ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczynał się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu (ust. 5c).

Następnie wskazano, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, iż do składek na ubezpieczenia społeczne należnych i nieprzedawnionych przed dniem 31 grudnia 2002 r. należy stosować przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (por. uchwała SN z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/08 , wyroki NSA z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 547/08, z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 651/08, z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II GSK 835/08 z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 15/09, z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 20/09).

Konsekwencją przyjęcia wskazanego stanowiska jest stwierdzenie, że do nieprzedawnionych do dnia 31 grudnia 2002 r. należności stosuje się nie tylko nowy, wydłużony, termin przedawnienia, ale również wszystkie nowe przepisy dotyczące okoliczności mających wpływ na bieg tego terminu, to jest jego przerwanie i zawieszenie, o ile wymienione w nowych przepisach podstawy przerwania lub zawieszenia biegu przedawnienia powstały po tej dacie. Skutki wcześniejszych zdarzeń oceniać zaś należy według przepisów obowiązujących w chwili ich zaistnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 815/12).

Dalej Organ odwoławczy wskazał, że analiza dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie pozwoliła stwierdzić, iż egzekwowane należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie uległy przedawnieniu. Wynika to z faktu, że bieg terminu przedawnienia egzekwowanych w niniejszej sprawie należności za okres od czerwca do sierpnia 2002 r. po pierwsze uległ przerwaniu i wydłużeniu z 5 do 10 lat na podstawie art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. Stosownie do treści art. 24 ust. 5 powołanej ustawy bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Jak wynika z akt sprawy, Zobowiązanemu (Z.J.) zostały doręczone odpowiednio w dniach 16.09.2002 r. i 22.10.2002 r. upomnienia z dnia 6.09.2002 r., nr [...] oraz z dnia 21.10.2002 r. nr [...]. W związku z nie uregulowaniem należności wskazanych ww. upomnieniach, wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., zgodnie z zawartym w nich pouczeniem skierował je na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymusowego ich ściągnięcia. W dniu 20.11.2002 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach: [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...]. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. obowiązującym od dnia 1.01.2003 r., został zawieszony bieg terminu przedawniania zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. od dnia 23.04.2003 r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. do dnia 18.06.2009 r. (tj. 6 lat i 25 dni). W tych okolicznościach Organ odwoławczy uznał, że dochodzone w niniejszym postępowaniu zobowiązanie z tytułu składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. nie uległo przedawnieniu w dniu wejścia w życie, tj. 1.01.2012 r. nowelizacji przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s, którym to skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek na 5 lat. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 4lb ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1.01.2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1.01.2012 r. Podkreślono przy tym, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1.01.2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego terminu. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której zawieszenie biegu terminu przedawnienia na okres ponad 6 lat spowodowało, że należności z tytułu składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. uległyby przedawnieniu w drugiej połowie 2018 r. Z uwagi jednak na wejście w życie z dniem 1.01.2012 r. zmiany przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i konieczności stosowania przepisów korzystniejszych w niniejszej sprawie, bieg przedawnienia - przy założeniu braku wystąpienia zdarzeń powodujących jego zawieszenie - rozpoczął się 1.01.2012 r. i upłynie 1.01.2017 r.

Następnie Organ odwoławczy odniósł się do powołanego przez Zobowiązanego wyroku z dnia 10.03.2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2999/07, wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił wyłącznie decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 27.06.2007 r., odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Realizując wyrok Sądu, organ II instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie. W wyniku ponownego rozpoznana sprawy wydał decyzję z dnia [...], znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję I instancji. Następnie wyrokiem z dnia 28.11.2008r. sygn. akt. V SA/Wa 2351/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję. Zatem, wbrew twierdzeniom Zobowiązanego, nie doszło do umorzenia przedmiotowych składek i nadal istnieje obowiązek ich zapłaty. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w S. nie stwierdził okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], stąd orzeczono jak w sentencji postanowienia.

W skardze wywiedzionej na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 02.07.2015 r. Zobowiązany wniósł o jego uchylenie w całości i zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że windykacja Oddziału ZUS w K. odstąpiła od czynności w związku z wskazaniem miesięcy, w których nastąpiły opłaty jak również błędy formalno-prawne:

1. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt V SA/Wa 2999/07, brak ostatniej strony z czerwoną pieczęcią Sądu i orzeczeniem, iż postanowienie dyrektora ZUS w S. w państwie prawa ostać się nie może na skutek dokonania nakazanych czynności sprawdzających dokonanie opłat w związku z niemożliwością ich udokumentowania uznał postępowanie za bezprzedmiotowe.

Dalsze postępowanie – jak dalej wskazał Skarżący - jest wynikiem czynu podstępnego jak również prowadzeniem kreatywnej księgowości i nierzetelnego postępowania ,które wprowadziło sądy kolejnych instancji w błąd.

2. dotyczy wyroku o sygn.. akt SA/Wa 2351/08, brak powiadomień o rozprawie i pism sądowych jak również wyroku w oryginale w aktach windykacji ZUS brak jakichkolwiek dokumentów. Sprawdzono przed odesłaniem do Izby Skarbowej w S.

3. dotyczy wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt 1148/12 - brak pozwu, wyrok zapadł po 11 latach od fikcyjnego zdarzenia będącego wynikiem wprowadzenia Sądu w błąd.

4. do dnia dzisiejszego nie została wypłacona kwota przysługująca od ZUS z pozwu zbiorowego przeciwko P. przyznaną przez Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych o sygnaturze akt IVP 293/06 z dnia 29 maja 2006 r., która to wierzytelność jest przyczyną matactw i prowadzenia kreatywnej księgowości mającej na celu wykazanie zadłużenia zbliżonego do przysługujących zwrotów. Czego wynikiem jest wykazywanie innej kwoty składek niż rzeczywista. Winno być [...] zł.

Do skargi załączono kserokopie zaświadczenia ZUS O/. z dnia 25.09.2009 r. o okresie ubezpieczenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą oraz wyroku z dnia 19 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1271/14.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wskazując dodatkowo, że skarga dotyczy różnych postępowań sądowych zakończonych prawomocnymi wyrokami, które w ocenie Organu odwoławczego nie mają wpływu na wynik postępowania w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W dniu 29.10.2015 r. wpłynęło do tut. Sądu pismo z dnia 27.10.2015 r., w którym Skarżący udzielił odpowiedzi na odpowiedź organu na skargę, podtrzymując skargę z dnia 02.08.2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) -- zwanej "P.p.s.a.", polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. podstawy do uchylenia przez sąd administracyjny decyzji lub postanowienia w całości albo w części zachodzą w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.).

A zatem, rolą sądu administracyjnego, działającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem.

Badając zatem legalność zaskarżonego aktu, zgodnie z kompetencją ustanowioną w art. 1 § 2 w art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który może mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie jego z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przed tutejszym Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 19.03.2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1271/14, uchylił zaskarżone postanowienie, tj. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...], znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...], znak: [...], którym odmówiono Skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego w dniu 16.09.2013 r. i prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], którymi objęto zobowiązanie z tytułu nieopłaconych składek: na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy za okres od grudnia 2000 r. do sierpnia 2002 r.

Uchylając ww. zaskarżone postanowienie, Sąd ten przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Organ odwoławczy w celu zbadania, czy upłynął termin przedawnienia dochodzonych składek, a jeśli nie - to z jakich przyczyn (zawieszenie, przerwanie biegu terminu). Sąd wskazał, że skoro składki objęte ww. tytułami wykonawczymi dotyczyły roku 2000, 2001 i 2002, to organ II instancji winien rozważyć kwestie przedawnienia z uwzględnieniem zmian w obowiązujących przepisach, gdyż przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego brak jest odniesienia się organu do okresu przedawnienia.

Organ odwoławczy, wykonując wskazania Sądu zawarte w ww. wyroku z dnia 19 marca 2015 r., I SA/Sz 1271/14, wskazał, że analiza dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie pozwoliła stwierdzić, iż egzekwowane należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie uległy przedawnieniu. Wynika to z faktu, że bieg terminu przedawnienia egzekwowanych w niniejszej sprawie należności za okres od czerwca do sierpnia 2002 r., po pierwsze - uległ przerwaniu i wydłużeniu z 5 do 10 lat na podstawie art. 24 ust. 4 i 5 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. Stosownie do treści art. 24 ust. 5 powołanej ustawy bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Dalej Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Zobowiązanemu (Z.J.) zostały doręczone odpowiednio w dniach 16.09.2002 r. i 22.10.2002 r. upomnienia z dnia 6.09.2002 r., nr [...] oraz z dnia 21.10.2002 r. nr [...]. W związku z nie uregulowaniem należności wskazanych ww. upomnieniach, wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., zgodnie z zawartym w nich pouczeniem, skierował je na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymusowego ich ściągnięcia. Następnie Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 20.11.2002 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach: [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...], nr [...].

Dalej Organ odwoławczy wskazał również, że w związku z powyższym, stosownie do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. obowiązującym od dnia 1.01.2003 r., został zawieszony bieg terminu przedawniania zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. od dnia 23.04.2003 r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. do dnia 18.06.2009 r. (tj. 6 lat i 25 dni).

W tych okolicznościach Organ odwoławczy uznał, że dochodzone w niniejszym postępowaniu zobowiązanie z tytułu składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. nie uległo przedawnieniu w dniu wejścia w życie, tj. 1.01.2012 r. nowelizacji przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s, którym to skrócono okres przedawnienia należności z tytułu składek na 5 lat. Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378) do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 4lb ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1.01.2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1.01.2012 r. Podkreślono przy tym, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1.01.2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego terminu. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której zawieszenie biegu terminu przedawnienia na okres ponad 6 lat spowodowało, że należności z tytułu składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. uległyby przedawnieniu w drugiej połowie 2018 r. Z uwagi jednak na wejście w życie z dniem 1.01.2012 r. zmiany przepisu art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i konieczności stosowania przepisów korzystniejszych w niniejszej sprawie, bieg przedawnienia - przy założeniu braku wystąpienia zdarzeń powodujących jego zawieszenie - rozpoczął się 1.01.2012 r. i upłynie 1.01.2017 r.

W myśl art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie zatem do ww. przepisu art. 153 P.p.s.a., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że nie tylko organ, lecz i sąd ponownie rozpoznający sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Sąd w tej sprawie. Sąd jednak może odstąpić od tej wykładni, ale tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległ tak zasadniczej zmianie, że w wyniku nowo

ustalonego stanu faktycznego zaistniały w tej sprawie inne istotne wątpliwości mające wpływ na wynik sprawy, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Wskazać zatem należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia WSA w Szczecinie w ww. wyroku z dnia 19 marca 2015 r., I SA/Sz 1271/14, były tytuły wykonawcze o numerach: [...], obejmujące należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec, lipiec, sierpień 2002 r., co potwierdza treść tytułów wykonawczych załączonych do akt administracyjnych sprawy (Tom I). Z treści tych tytułów (poz. 80) wynika także, że: "Upomnienia nie doręczono wobec braku obowiązku doręczenia", na co przywołano wówczas obowiązującą podstawę prawną. Jak wynika z akt sprawy, na podstawie tychże tytułów wykonawczych, w dniu 16 września 2013 r. zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w stosunku do Zobowiązanego, Z.J.

Natomiast Organ odwoławczy, wyjaśniając w wykonaniu ww. wyroku z dnia 19 marca 2015 r. kwestię przedawnienia tych należności składkowych, wskazał na upomnienia z dnia 06.09.2002 r. i z dnia 21.10.2002 r., doręczone odpowiednio Zobowiązanemu w dniach: 16.09.2002 r. i 22.10.2002 r., po czym wskazano, że w związku z nieuregulowaniem należności wskazanych w ww. upomnieniach, wierzyciel – ZUS Oddział w K. skierował te należności na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji w celu przymusowego ich ściągnięcia, po czym wskazał, że w dniu 20.11.2002 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach: [...], które - jak wynika z akt administracyjnych sprawy (Tom II) - również obejmują należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec, lipiec, sierpień 2002 r., a postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie zostało umorzone przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. na mocy postanowienia z dnia 18.06.2009 r., nr [...] wobec bezskuteczności egzekucji.

W świetle wyżej wskazanych okoliczności faktycznych zachodzi istotna wątpliwość, czy w tej samej sprawie podwójnie wystawiono tytuły wykonawcze, gdyż jak wynika z treści ww. tytułów wykonawczych o numerach: [...], które zostały wystawione w dniu 20.11.2002 r., a więc wcześniej niż te, które były przedmiotem oceny Sądu w ww. wyroku z dnia 19 marca 2015 r. I SA/Sz 1271/14, tj. tytuły wykonawcze o numerach: [...], wystawione w dniu 11.09.2013 r., obejmujące należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za czerwiec, lipiec, sierpień 2002 r., również obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r.

W tych okolicznościach sprawy Organ odwoławczy uznał, że stosownie do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. obowiązującym od dnia 1.01.2003 r., został zawieszony bieg terminu przedawniania zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. od dnia 23.04.2003 r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, tj. do dnia 18.06.2009 r. (tj. 6 lat i 25 dni), w związku z czym dochodzone w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanie z tytułu składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r. nie uległo przedawnieniu.

Zdaniem Sądu, Organ odwoławczy nie wykazał bezspornie, że należności z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r., objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], które były przedmiotem oceny sądowej w wyroku z dnia 19 marca 2015 r., I SA/Sz 1271/14, nie uległy przedawnieniu.

Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). a także przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.).

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednio zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa o egzekucji w administracji nie reguluje zagadnienia związanego z funkcjonowaniem w obrocie prawnym ponownie wystawionych tytułów wykonawczych, wydanych na podstawie tego samego orzeczenia. A zatem odwołać się należy do przepisów K.p.a.

Stosownie zaś do przepisu art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję (postanowienie) o umorzeniu postępowania.

Momentem rozpoczynającym postępowanie egzekucyjne jest dzień złożenia w organie egzekucyjnym wniosku wraz tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela, o ile nie jest on organem egzekucyjnym lub moment wystawienia tytułu wykonawczego, o ile wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.).

Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 § 5 u.p.e.a., tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Z okoliczności faktycznych wskazanych przez Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika natomiast, że postępowanie egzekucyjne w stosunku do Zobowiązanego zostało umorzone na podstawie postanowienia z dnia 18.06.2009 r. (jak z jego uzasadnienia - wobec bezskuteczności), które było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], które obejmowały należności z tytułu nieopłaconych składek za czerwiec, lipiec i sierpień 2002 r., a które to należności również zostały objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...], wystawionymi w dniu 11.09.2013 r., będącymi przedmiotem oceny sądowej w wyroku z dnia 19 marca 2015 r., I SA/Sz 1271/14.

A zatem, zachodzi podstawa do uznania, że w niniejszej sprawie doszło ponownego wystawienia w dniu 11.09.2013 r. tytułów wykonawczych, gdyż obejmują te same należności, co świadczy, że w tej samej sprawie wystawiono po raz drugi tytuł wykonawczy, co z kolei uzasadnia, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych dotkniętych taką wadą, wystawionych w dniu 11.09.2013 r., było i jest bezprzedmiotowe, a tym samym podlega umorzeniu, stosownie do art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a.

Na poparcie powyższego przytoczyć należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. (II OSK 2307/10, publikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten stwierdził, że: "Odpis tytułu wykonawczego nie jest dokumentem urzędowym niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego lecz dokumentem, którego doręczenie zobowiązanemu stanowi zdarzenie wszczynające egzekucję (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Przypomnieć należy, że tytułem wykonawczym jest tylko oryginał. W obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 146/06).

W świetle powyższego stwierdzić należy, że ponowne wystawienie tytułu wykonawczego w tej samej sprawie i doręczenie odpisu tego tytułu wykonawczego zobowiązanemu nie wywołało skutku w postaci wszczęcia drugiego postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji nastąpiło już w tej sprawie po doręczeniu zobowiązanemu odpisu prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego nr 23/07/2007.

Wystawienie w tej samej sprawie tytułu wykonawczego i doręczenie jego odpisu zobowiązanemu w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy, na podstawie którego przystąpiono już wcześniej do egzekucji jest prawidłowy, uznać należy, za naruszenie ogólnych przepisów postępowania, w tym art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej.".

Z kolei w wyroku z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 146/06, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Zgodnie z treścią art.26 par.1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Tytuł wykonawczy, będący podstawą egzekucji administracyjnej jest zatem dokumentem urzędowym, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia tegoż postępowania. Tytułem wykonawczym jest tylko oryginał. Daje to istotne gwarancje ochrony praw dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciel nie ma bowiem wtedy możliwości wszczęcia i prowadzenia egzekucji na podstawie dokumentu, który nie jest oryginałem tytułu wykonawczego. W obrocie prawnym funkcję tytułu wykonawczego może spełniać tylko oryginał tego tytułu.".

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wskazane wyżej poglądy NSA.

W kontekście zatem ww. wyroków NSA wskazać należy, że co do zasady organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego tylko jeden raz tytułu wykonawczego (oryginału). Wystawienie zaś drugich tytułów wykonawczych co do tej samej należności jest niedopuszczalne, gdyż narusza gwarancje ochrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym (chroni przed kilkakrotnym dochodzeniem jednej i tej samej należności) i po stronie wierzyciela istnieje obowiązek wyeliminowania ich z obrotu prawnego jako wadliwej czynności materialno-prawnej. Konieczność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym) w stosunku do zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności, która była już przedmiotem egzekucji, która została umorzona wobec jej nieskuteczności, może nastąpić na podstawie tylko jednego, pierwotnie wystawionego tytułu wykonawczego (oryginału). Wyjątki od zasady co do jednego tytułu wykonawczego w jednej sprawie (dotyczącej tej samej należności) ustawodawca przewidział w art. 26c i art. 26d u.p.e.a, a dotyczą tylko wystawienia dalszego tytułu wykonawczego (w sytuacjach określonych przepisem art. 26 c) oraz utraty tytułu wykonawczego (art. 26d). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by któraś z tych sytuacji miała miejsce w badanej sprawie.

Mając zatem na uwadze, że ustalenia faktyczne organu budzą istotne wątpliwości w badanej sprawie w kwestii przedawnienia, zaistniała w konsekwencji tego podstawa do uznania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ odwoławczy jest zobowiązany uwzględnić powyższą ocenę sprawy i ponownie wyjaśnić stan faktyczny sprawy w sposób nie budzący wątpliwości co do kwestii przedawnienia, przy czym w przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości Organ odwoławczy jest uprawniony z urzędu przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w trybie art. 136 K.p.a., a następnie w zależności od dokonanych ustaleń wydać rozstrzygnięcie.

O kosztach nie orzeczono z uwagi na fakt, że sprawa będąca przedmiotem rozpoznania jest wolna od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a.