Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 393/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone wyroki i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 135 UST 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1476/17 w sprawie ze skargi B. M. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1476/17, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. M. (dalej: "skarżący") na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej, uchylił zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] czerwca 2017 r.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] orzeczeniem z [...] czerwca 2017 r. uznał skarżącego - policjanta Ogniwa Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] - winnym tego, że:

- będąc zobowiązanym art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.) do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w [...] nie podjął działań uniemożliwiających st. sierż. M. W. stosowania wobec K. S. siły fizycznej w postaci technik obezwładniania wbrew warunkom jej użycia określonym w art. 11 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

- będąc zobowiązanym art. 1 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy o Policji do ochrony życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra oraz do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców nie dopełnił obowiązków w ten sposób, że [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w [...] nie podjął działań uniemożliwiających st. sierż. M. W. stosowania wobec K. S. przedmiotu przeznaczonego do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej w postaci Tasera X2 o numerze [...], pomimo niewystąpienia okoliczności uzasadniających jego użycie określonych w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz wbrew zakazowi wynikającemu z art. 25 ust. 3 tej ustawy, czym naruszył dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji;

i wymierzył mu karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, orzeczeniem z [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącemu, któremu zarzucono popełnienie ww. przewinień dyscyplinarnych. W wyniku powyższego postępowania dyscyplinarnego ustalono, iż w toku działania dwóch patroli Policji (w składzie Z. W., K. K. i M. W., B. M.), związanego ze zgłoszonym pobiciem (które miało miejsce [...] lipca 2016 r. ok. godz. [...] w [...]), M. W. zatrzymał domniemanego sprawcę pobicia - K. S. W trakcie zatrzymania mężczyzna stawiał bierny i czynny opór, szarpał się i wyrywał, w związku z czym został ostrzeżony o możliwości użycia wobec niego środków przymusu bezpośredniego, jednak nie odnosiło to żadnego skutku. Dlatego wobec zatrzymywanego użyto podczas zatrzymania środki przymusu bezpośredniego w postaci siły fizycznej, a następnie - ze względu na jego agresywną postawę, czynny opór i dążenie do uwolnienia się - st. sierż. M. W. kilkakrotnie użył posiadanego na wyposażeniu paralizatora, przez dotknięcie zatrzymanego przez koszulkę w okolicach pleców i wygenerowanie krótkotrwałych impulsów elektrycznych. O godz. [...] ([...] lipca 2016 r.) policjanci powiadomili drogą radiową dyżurnego Komendy o zatrzymaniu sprawcy pobicia i niezwłocznie doprowadzili go do Komendy Powiatowej Policji w [...], a następnie przemieścili się z nim do bocznego korytarza znajdującego się na parterze. Ta część budynku nie jest objęta monitoringiem. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że K. S. przebywał w bocznym korytarzu Komendy Powiatowej Policji w [...] około [...] minut, a następnie został doprowadzony do pomieszczenia, w którym znajdował się alkomat w celu poddania go badaniu na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Ok. godz. [...] policjanci patrolu w składzie st. post. Z. W. i sierż. K. K. przetransportowali zatrzymanego do Regionalnego Szpitala w [...], gdzie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarz medycyny wystawił zaświadczenie o braku przeciwwskazań do przebywania zatrzymanego w policyjnej izbie zatrzymań i przewożenia policyjnymi środkami transportu. O godz. [...] mężczyzna został osadzony w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych, a o godz. [...] zwolniony po złożeniu wyjaśnień na okoliczność pobicia. Następnie K. S. [...] sierpnia 2016 r. złożył w Prokuraturze Rejonowej w [...] zeznania, potwierdzające wdanie się w bójkę oraz zaznał, że już po zatrzymaniu go i po przewiezieniu do budynku KPP w [...], został porażony przez policjantów paralizatorem, co spowodowało u niego [...] śladów na ciele. Porażenie paralizatorem miało miejsce na korytarzu. K. S. zeznał, że od chwili zatrzymania nie stawiał czynnego, ani biernego oporu, zaczął krzyczeć dopiero gdy był rażony paralizatorem na terenie Komendy. Podał, że w trakcie rażenia go prądem na korytarzu budynku Komendy oddał mocz w niekontrolowany sposób. [...] sierpnia 2016 r. K. S. złożył nadto zażalenie na zatrzymanie przez policjantów oraz sporządzoną [...] lipca 2016 r. przez biegłego lekarza obdukcję, w której m.in. stwierdzono na plecach badanego [...] śladów po poparzeniach.

W związku z pismem z Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] kwietnia 2017 r., skierowanym do KPP w [...], w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] dokonano oględzin urządzenia TASER X2 oraz wydruku zapisu używania tego urządzenia od [...] lipca 2016 r., godz. [...] do [...] lipca 2016 r. godz. [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że dla niniejszej sprawy istotne są jedynie cztery odczyty z [...] lipca 2016 r., gdy K. S. przebywał już w budynku Komendy, potwierdzające uruchomienia paralizatora o godz.: [...]; [...]; [...] i [...]. Wcześniejsze odczyty dotyczą samego zdarzenia zatrzymania, a późniejsze nie mogą mieć żadnego związku z K. S. Analizując zapisy z kamer Komendy ustalono, iż w ww. czasach uruchomienia paralizatora, K. S. przebywał w niewidocznej dla kamer części korytarza.

Organ odwoławczy wskazał, że analiza wyjaśnień skarżącego oraz zeznania policjantów biorących udział w zatrzymaniu K. S., zeznania K. S., materiał z przeprowadzonego [...] maja 2017 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w [...] eksperymentu procesowego (odtworzenie przebiegu wydarzeń z udziałem zatrzymanego, mających miejsce po północy z [...] na [...] lipca 2016 r. w budynku Komendy) oraz wyniki powyższej ekspertyzy dotyczącej czasu uruchomienia paralizatora, potwierdza zasadność przedstawionych zarzutów.

Ponadto, w ocenie organu, skarżący niezasadnie twierdzi, iż w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie ścigania, w związku z faktem, że o podejrzeniu przekroczenia uprawnień przez policjantów w Komendzie Powiatowej Policji w [...] przełożony dyscyplinarny dowiedział się już [...] sierpnia 2016 r., gdy do Komendanta Powiatowego Policji w [...] wpłynęło z Prokuratury Rejonowej w [...] pismo wraz z pisemnym zawiadomieniem K. S. oraz z jego zażaleniem na sposób prowadzenia czynności zatrzymania przez funkcjonariuszy Policji. Zdaniem organu, w związku z ujawnieniem nowych, nieznanych dotąd okoliczności, w sprawie nie ma zastosowania art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. [...] kwietnia 2017 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] dokonano oględzin paralizatora elektrycznego, użytego podczas interwencji z udziałem K. S. Uzyskany tego dnia wydruk, zawierający takie szczegółowe dane jak: czas trwania impulsu, datę i godzinę użycia oraz rodzaj użycia urządzenia, dały podstawę, by w związku z zaistnieniem nowych okoliczności, dokonać nowych ustaleń. W związku z powyższym, za datę powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego informacji o przewinieniu dyscyplinarnym przyjęto datę ujawnienia nowych okoliczności, mających bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy – tj. [...] kwietnia 2017 r.

Skarżący na powyższe orzeczenie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku uznał, że skarga jest zasadna, albowiem w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło z naruszeniem przepisu o przedawnieniu.

W ocenie Sądu policjant powinien być pociągnięty do odpowiedzialności karnej w stosunkowo krótkim czasie od momentu popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Tylko w miarę szybka reakcja przełożonych na naruszenie dyscypliny służbowej pozwala na osiągnięcie celów przedmiotowego postępowania i to zarówno w stosunku do określonego policjanta, jak i innych funkcjonariuszy Policji. Podstawowe znaczenie ma zatem okres, jaki ustawodawca wyznaczył na wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Przepis art. 135 ust. 3 ustawy o Policji przewiduje w tym zakresie 90 dni stanowiąc, że okres ten biegnie od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Upływ tego terminu jest zatem okolicznością, która ipso iure wyłącza dopuszczalność wszczęcia przedmiotowego postępowania. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowe orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem tego przepisu.

Sąd podał, że ze zgromadzonych w aktach dokumentów oraz z informacji uzyskanej od Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny wynika, iż:

- K. S. złożył [...] lipca 2016 r. w Prokuraturze Rejonowej w [...] zażalenie na jego zatrzymanie przez policjantów (pismo z [...] lipca 2016 r.) oraz na sporządzoną [...] lipca 2016 r. przez biegłego lekarza obdukcję, w której, m.in. stwierdzono na plecach badanego [...] śladów po poparzeniach;

- pismem z [...] lipca 2016 r. Prokuratura Rejonowa w [...] powiadomiła Komendanta Powiatowego Policji w [...] o powyższym zażalenie, przedstawiając pisma zatrzymanego;

- z notatki podinspektora D. H., sporządzonej [...] maja 2017 r. i znajdującej się w aktach postępowania dyscyplinarnego wynika, iż już [...] lipca 2016 r. do KPP w [...] wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej zawierające kserokopie: zażalenie K. S. na zatrzymanie; jego zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. przez policjantów podczas pobytu zatrzymanego w Komendzie; skargę K. S. na działania policjantów podczas jego pobytu w Komendzie;

- K. S. w Prokuraturze Rejonowej w [...] w zeznaniach z [...] sierpnia 2016 r. wskazał na rażenie go paralizatorem przez policjantów w budynku Komendy Powiatowej Policji w [...] [...] lipca 2016 r.;

- pisma złożone przez K. S. oraz jego zeznania stały się podstawą do wszczęcia dwóch postępowań przez Prokuratora: [...] i [...]. Jedno z nich zakończyło się postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2016 r. sygn. [...] odmawiającym uwzględnienia zażalenia K. S. na zatrzymanie. Drugie - wniesieniem przez Prokuraturę do Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny aktu oskarżenia przeciwko M. W., K. K. i skarżącemu o popełnienie czynów z art. 231 § 1, art. 246, art. 247 § 1 i § 3, art. 157 § 2 k.k.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji już z pisma Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] lipca 2016 r. oraz załączonych do tego pisma pism wiedział o możliwości popełnienia przez policjantów pełniących służbę w nocy z [...] na [...] lipca 2016 r. czynu z art. 231 k.k. wobec K. S., w tym m.in. o nieuzasadnionym użyciu na Komendzie wobec zatrzymanego paralizatora. Dlatego niezasadne jest twierdzenie organu, iż postępowanie dyscyplinarne w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte dopiero po uzyskaniu [...] kwietnia 2017 r. wyniku oględzin paralizatora elektrycznego i odtworzenia zapisu jego działania w nocy z [...] na [...] lipca 2016 r. Zdaniem Sądu zgodzić należy się ze skarżącym, iż w związku z pismem Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] lipca 2016 r. skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w [...] i załączonymi do niego pismami zatrzymanego - K. S., z datą otrzymania tego pisma rozpoczął bieg wyżej wskazanego 90-dniowego termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i termin ten upłynął znacznie wcześniej niż data wszczęcia przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego ([...] czerwca 2017 r.).

Sąd wskazał, że za dzień powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, o czym jest mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, to dzień, w którym nastąpiło faktyczne powzięcie wiadomości o tym, że określone zdarzenie, będące przewinieniem dyscyplinarnym, nastąpiło. Powyższy przepis powinien być wykładany literalnie. Nie może być on interpretowany zależnie od okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie była to data [...] lipca 2016 r., kiedy to przełożony skarżącego dowiedział się o prowadzonym przez Prokuraturę postępowaniu w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...], mającym miejsce w budynku Komendy i dotyczyło zatrzymanego K. S. W tej sytuacji wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dopiero [...] czerwca 2017 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Wskazując na powyższe Sąd uznał, że wydane w niniejszej sprawie orzeczenie dyscyplinarne należało uchylić.

Komendant Główny Policji na powyższy wyrok złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy przez oddalenie skargi, względnie o uchylenie ww. wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego, tj. art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, przez jego błędne zastosowanie, wynikające z błędnej wykładni dokonanej bez uwzględnienia treści art. 134i ust. 2 ustawy o Policji i przyjęciu, że Komendant Powiatowy Policji w [...] był w tej sprawie przełożonym dyscyplinarnym policjantów, podczas, gdy był nim Komendant Wojewódzki Policji w [...];

2) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit a w zw. z art. 141 § 4 i art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."), polegające na przeprowadzeniu kontroli zgodności z prawem przedmiotowego orzeczenia dyscyplinarnego w sposób wadliwy oraz niepełny i w związku z tym, pominięciu rozważań nad treścią art. 134i ust. 2 ustawy o Policji w jego korelacji z art. 135 ust. 3 tej ustawy, a w szczególności braku ustaleń co do pojęcia "przełożony dyscyplinarny" w kontekście faktu, iż przełożonym, który wszczął postępowanie dyscyplinarne był Komendant Wojewódzki Policji w [...] działający z własnej inicjatywy, a nie Komendant Powiatowy Policji w [...], którego to wiedza, co do zdarzenia nabyta [...] lipca 2016 r., stała się przyczyną uznania, iż doszło do przedawnienia ścigania i którego zachowanie było przedmiotem oceny Sądu, co doprowadziło do niezasadnego uchylenia orzeczenia Komendanta nr [...] i orzeczenia go poprzedzającego, pomimo braku podstaw do takiego uznania.

W ocenie organu dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Sąd nie dostrzegł, iż postępowanie zostało wszczęta przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a nie przez Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Powyższe obligowało Sąd w pierwszej kolejności do wyjaśnienia znaczenia pojęcia "przełożonego dyscyplinarnego" i temu obowiązkowi w ramach art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd nie sprostał. Okoliczność ta ma natomiast istotne znaczenie dla prawidłowości oceny normy art. 135 ust. 3 ustawy o Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie jednak zarzuty powołane w ramach obydwu podstaw kasacyjnych pozostają ze sobą w związku, co prowadzi do wniosku, że powinny zostać rozpatrzone łącznie.

Sąd pierwszej instancji uznał, że przełożonym dyscyplinarnym skarżącego był Komendant Powiatowy Policji w [...], który o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego dowiedział się [...] lipca 2016 r. Natomiast wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nastąpiło [...] czerwca 2017 r., a zatem prawie po roku od powzięcia wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, co stanowi naruszenie art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Z powyższego stanowiska wynika, że w ocenie Sądu pierwszej instancji datą, od jakiej należy liczyć dziewięćdziesięciodniowy termin, o jakim mowa w powyższym przepisie, jest dzień, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się bezpośredni przełożony dyscyplinarny, w rozumieniu art. 133 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd swojego poglądu szerzej nie uzasadnił. Nie wyjaśnił rozumienia pojęcia "przełożony dyscyplinarny", którym ustawodawca posługuje się w szeregu przepisach ustawy o Policji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego teza przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji nie jest uniwersalna i można ją zastosować w każdym przypadku.

Zasadniczo, co wynika z treści art. 133 ust. 1 ustawy o Policji, przełożonym dyscyplinarnym jest bezpośredni przełożony funkcjonariusza. Ustawa o Policji przewiduje jednak pewne uprawnienia dla wyższego przełożonego, działającego jako przełożony dyscyplinarny.

Zgodnie z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji (w brzmieniu zarówno z 2016 r., jak i po zmianach wprowadzonych w ustawie w 2020 r.) wyższy przełożony dyscyplinarny (a obecnie także Komendant Główny Policji) może wszcząć lub przejąć do prowadzenia postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że wyższy przełożony dyscyplinarny może zarówno wszcząć postępowanie dyscyplinarne, jak i przejąć do prowadzenia już toczące się postępowanie dyscyplinarne przed wydaniem orzeczenia, jeżeli w jego ocenie jest to konieczne z uwagi na charakter sprawy. Konieczność wszczęcia, jak i przejęcia toczącego się już postępowania dyscyplinarnego pozostawiona została więc, na gruncie powyższego przepisu, ocenie wyższego przełożonego dyscyplinarnego.

O ile w przypadku przejęcia toczącego się już postępowania dyscyplinarnego przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, można przyjąć, że termin, o jakim mowa w art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, liczy się od dnia, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się ten przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie, o tyle w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego, dziewięćdziesięciodniowy termin z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji należy liczyć od dnia, w którym o przewinieniu dyscyplinarnym dowiedział się ten przełożony dyscyplinarny. To bowiem do przełożonego dyscyplinarnego należy ocena, czy dane zachowanie policjanta pozwala na podjęcie uzasadnionego przypuszczenia, że wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego. Ponieważ postępowanie dyscyplinarne może wszcząć zarówno przełożony dyscyplinarny (art. 134i ust. 1 ustawy o Policji), jak i wyższy przełożony dyscyplinarny (art. 134i ust. 2 ustawy o Policji), to przyjąć należy, że do każdego z nich z osobna odnosi się termin z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Ten ostatni przepis nie różnicuje bowiem, o którego przełożonego dyscyplinarnego chodzi, gdy obydwaj są uprawnieni do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie organem, że skoro racjonalny ustawodawca wyposażył wyższego przełożonego dyscyplinarnego w uprawnienie do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, to jednocześnie nie mógł zawęzić tego prawa przez treść art. 135 ust. 3 ustawy o Policji rozumianego w ten sposób, że termin 90 dni zacznie swój bieg od daty powzięcia wiedzy na temat czynu przez przełożonego w sprawach osobowych policjanta, który z mocy art. 133 ust. 1 ustawy o Policji jest przełożonym dyscyplinarnym. Wszczynając postępowanie dyscyplinarne, wyższy przełożony dyscyplinarny staje się przełożonym dyscyplinarnym w rozumieniu przepisów odnoszących się do postępowania dyscyplinarnego. W sposób jednoznaczny wskazują na to przepisy ustawy o Policji, tj. art. 133 ust. 8 pkt 3, art. 134i ust. 6 pkt 1, art. 135a ust. 3, art. 135c, art. 135h ust. 1 i 3, art. 135j ust. 1. Gdyby bowiem przyjąć, że przepis art. 135 ust. 3 ustawy o Policji stosuje się tylko do przełożonego dyscyplinarnego, to wyższy przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie dyscyplinarne z własnej inicjatywy, nie mógłby go prowadzić. Wskazane przepisy ustawy o Policji, normujące tok postępowania dyscyplinarnego, odnoszą się bowiem jedynie do przełożonego dyscyplinarnego. Ich literalne odczytanie, bez powiązania z treścią art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, pozbawiłoby wyższego przełożonego dyscyplinarnego narzędzi umożliwiających działanie w ramach postępowania dyscyplinarnego.

Takie rozumienie powyższych przepisów lepiej służy funkcji, jaką ma spełniać postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariuszy Policji, a jednocześnie ewentualny stan niepewności, co do statusu policjanta, w przypadku znaczącego rozminięcia się dat dotyczących uzyskania wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez przełożonego dyscyplinarnego i wyższego przełożonego dyscyplinarnego, uprawnionych do wszczęcia postępowania, może być neutralizowany przez instytucję przedawnienia karalności (art. 135 ust. 4 ustawy o Policji).

W tej sytuacji za usprawiedliwiony należało uznać zarzut naruszenia art. 135 ust. 3 ustawy o Policji przez jego błędne zastosowanie wynikające z błędnej wykładni dokonanej bez uwzględnienia art. 134i ust. 2 ustawy o Policji. Konsekwencją tego jest także niepełne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż nieuwzględniające normy wynikającej z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, w kontekście tego przełożonego dyscyplinarnego, który wszczął, jako uprawniony, postępowanie dyscyplinarne w tej konkretnej sprawie, co uzasadnia zarzut z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji ustali, czy przy powyższym rozumieniu art. 135 ust. 3 w zw. z art. 134i ust. 2 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji w [...], wszczynając [...] czerwca 2017 r. postępowanie dyscyplinarne, dochował terminu z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji, a jeśli tak, to oceni co do istoty sprawy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne, gdyż dotychczas nie miało to miejsca.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).