Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2212/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2004-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk Sędziowie NSA (del.) Józef Michaldo (spr) NSA(del.) Jan Zając Protokolant Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 9 sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia podatku od spadku I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Uchyla postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2001 r. nr [...] III. Stwierdza , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

K. S. odziedziczyła po zmarłej M. H. spadek w całości, w skład którego weszły : rachunki bankowe , rachunek inwestycyjny , papiery wartościowe , spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]- ogółem wartość masy spadkowej wyniosła [...] zł. Urząd Skarbowy [...] decyzją z dnia [...] 2001r nr [...] ustalił wysokość podatku od spadku , zaliczając K. S. do II-giej grupy podatkowej , na kwotę [...] zł.

Tego samego dnia do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo podatniczki z wnioskiem o umorzenie naliczonego podatku , w którym podniosła ona , iż będąc studentką i pozostając wciąż na utrzymaniu rodziców nie dysponuje środkami finansowymi na jego pokrycie. Niniejszy wniosek przekazano do Urzędu Miasta [...] w celu zaopiniowania .

Postanowieniem z dnia [...] 2001r nr [...] Prezydent Miasta [...] , działając na podstawie art.17 ustawy z dnia 26 listopada 1998r o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2001 ( Dz.U.nr 150, poz.983 z późn.zm) , odmówił wyrażenia zgody na umorzenie przedmiotowego podatku .

W związku z powyższym Urząd Skarbowy [...] decyzją z dnia [...] 2001r nr [...] , działając na zasadzie art.207 , art.67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r – Ordynacja podatkowa ( Dz.U.Nr 137 poz.926 z późn.zm.) oraz art.10 ust.2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r o finansowaniu gmin ( Dz.U.Nr 129 poz.600 z późn.zm.) odmówił umorzenia podatku. Od decyzji tej K. S. wniosła w dniu [...] 2001 r. odwołanie , domagając się jej uchylenia oraz umorzenia podatku od spadku . Na poparcie wniosku odwołująca się wskazała , iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej m.in. także w związku z częściowym uregulowaniem zobowiązań zmarłej .

Po rozpoznaniu odwołania Izba Skarbowa w [...] decyzją z dnia [...] 2001 r Nr [...], działając na podstawie art.220 § 2 oraz art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa ( Dz.U.Nr. 137 poz.926 z późn.zm.) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organu II instancji podniósł okoliczność związania organów podatkowych postanowieniem Prezydenta Miasta w przedmiocie ewentualnej zgody na umorzenie podatku , a wobec braku takiej zgody decyzja nie mogła podlegać uchyleniu.

Na po wyższą decyzję K. S. wniosła w przepisanym terminie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie , żądając jej uchylenia .

W motywacji skarżąca przytoczyła dotychczas prezentowaną argumentację swojego stanowiska , wskazując na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie , podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W motywacji rozstrzygnięcia Izba Skarbowa podniosła, iż w postępowaniu prowadzonym przez Urząd Skarbowy nie popełniono uchybień formalno-prawnych, które uzasadniałyby zmianę zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy przychylił się również do argumentacji przyjętej przez Urząd za podstawę rozstrzygnięcia .

Na powyższe postanowienie Strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie .

Skarga nie zawiera żadnych konkretnych zarzutów skierowanych przeciwko zaskarżonemu postanowieniu , powtarza jedynie argumenty zawarte w pismach do organów egzekucyjnych uzasadniające zdaniem zobowiązanej zawieszenie postępowania egzekucyjnego .

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o oddalenie skargi , podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Rozpoznając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym . Po pierwsze , stosownie do treści art.l i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.z 2002r Nr 153 poz. 1271 ze zm.) , z dniem 1 stycznia 2004 r weszły w życie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Po drugie , z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie , że sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r i w których postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Ponadto podkreślić należy , że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego .

Skarga okazała się uzasadnioną albowiem kwestionowane orzeczenia wydane zostały z naruszeniem prawa skutkującym ich uchylenie . Jak wynika z akt decyzja Urzędu Skarbowego nr [...] w sprawie wymiaru podatku od spadków i darowizn doręczona została K. S. w dniu [...].2001r.

W tym samym dniu K. S. złożyła pismo do Urzędu Skarbowego [...] o umorzenie wyliczonego podatku od spadku .

Powoływany już na wstępie przepis art.67 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę do podejmowania - na wniosek podatnika-decyzji w przedmiocie umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym .

W rozpoznawanej sprawie uruchomiono instytucje przewidzianą tym przepisem przedwcześnie , na podstawie wspomnianego już pisma K. S. złożonego w Urzędzie Skarbowym również [...].2001 r , a więc w czasie gdy zaległość w podatku od spadków i darowizn jeszcze nie istniała.

Stosownie bowiem do art.51 b § 1 Ordynacji podatkowej - zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie . Termin płatności wynosi zaś - zgodnie z art.47 § 1 tej ustawy - 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego . Wobec doręczenia skarżącemu decyzji ustalającej przedmiotowy podatek w dniu [...] 02.2001 r, jako zaległość mógł zatem zostać potraktowany najwcześniej [...].03.2001 r.

W takim zaś razie analizowane pismo strony należało rozważyć i potraktować ewentualnie jako odwołanie po uprzednim wyjaśnieniu czy rzeczywiście wolą jej było zakwestionowanie decyzji w sprawie podatku od spadków i darowizn oraz uzupełnieniu jego treści zgodnie z wymaganiami art.222 Ordynacji podatkowej jeżeli potwierdzi , że jest to jej odwołanie - w zakreślonym przez organ podatkowy terminie .

W utrwalonym już orzecznictwie sądowym przyjęty został pogląd , że pismo złożone przez stronę w ogranie I instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania , w którym kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia należy uznać za odwołanie od decyzji , chociażby nie spełniało ono wszystkich warunków określonych w art.222 . Tak np. w wyroku NSA z 18.12.1996r SA/Ka 2552/95 Temida CD , Gdańsk 2000 Sąd stwierdza : Jeżeli nawet skarżący z powodów obiektywnych nie dostrzegł różnicy między odwołaniem od decyzji wymiarowej a postępowaniem w sprawie umorzenia zaległości podatkowych ( i chodziło mu tylko o efekt w postaci zmniejszenia bądź uchylenia dolegliwości podatkowej) , rozróżnienia , rozważenia i wyjaśnienia w tym przedmiocie obciążały organ podatkowy .

Obowiązek wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków spoczywa na organie prowadzącym postępowanie z mocy art.169 § 1 Ordynacji podatkowej . Niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia ( art.169 § 4 ).

Niezależnie od powyższego podnieść należy , że całe postępowanie , zakończone decyzjami będącymi przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu było wadliwe jako uruchomione w oparciu o pismo z [...] lutego 2001 r , które nie mogło stanowić wniosku podatnika o umorzenie zaległości nieistniejącej - i jako takie gdy chodzi o ulgę z art.67 § 1 Ordynacji podatkowej wówczas bezprzedmiotowe .

Z tych samych powodów jako wadliwe uchylono także postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2001r zawierające stanowisko tego organu w sprawie umorzenia zaległości podatku od spadku. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu postanowienia rozmija się przy tym z argumentacją zawartą w piśmie z dnia [...] lutego 2001 r, gdyż w istocie rzeczy dotyczy rozważenia w zastosowaniu ulgi przysługującej osobom należącym do I i II grupy podatkowej i nadmiernemu w ocenie organu uprzywilejowaniu podatników tych grup w stosunku do innych.

Nie ma w nim natomiast mowy o żadnych okolicznościach mających świadczyć o trudnościach finansowych i braku możliwości uiszczenia zaległego podatku , czy też innych przesłankach o jakich mowa w art.67 § 1 Ordynacji podatkowej .

Mając powyższe na uwadze , Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1bic, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz.1271 ) orzekł jak w sentencji.