Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1213/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Po 937/15 w sprawie ze skargi K. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 23 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 937/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy.

W dniu 7 kwietnia 2015 r. do Komendanta Miejskiego Policji wpłynął wniosek K. L. (dalej: "skarżąca") o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego.

Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z [...] czerwca 2015 r. odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego z uwagi na fakt otrzymania pomocy finansowej na ten cel przez jej współmałżonka, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej. Organ w tym zakresie argumentował, że zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) policjant nie ma prawa do lokalu mieszkalnego, jak i prawa do pomocy finansowej na jego uzyskanie – w razie skorzystania przez niego lub jego małżonka z innych źródeł pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca domagała się przyznania pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego, podnosząc, że spełnia przesłanki ustawowe do uzyskania takiej pomocy. Wskazując na naruszenie przez organ art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz art. 6 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., argumentowała, że nie zaszła przesłanka negatywna do odmowy przyznania jej przedmiotowej pomocy, gdyż nie skorzystała do tej pory z pomocy finansowej; nie przydzielono jej lokalu mieszkalnego, a jej potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone.

Komendant Wojewódzki Policji decyzją z [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z [...] czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołał się m.in. do treści przepisów art. 88, art. 90, art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, które regulują kwestie prawa policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Organ odwoławczy stwierdził, że uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być analizowane bez uwzględnienia treści art. 95 ust. 1 powołanej ustawy, z którego wynika, że tego rodzaju pomoc nie przysługuje jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe m.in. w sposób wymieniony w tym przepisie, tj. gdy skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, czy też policjant lub jego małżonek posiada prawo do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji podniósł, że finansowanie przedmiotowej pomocy uwzględnia nie tylko funkcjonariusza, ale i całą jego rodzinę, a zatem również współmałżonka, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej, stąd też sytuację mieszkaniową skarżącej należy oceniać przez pryzmat ustawy o Służbie Więziennej, która w art. 184 ust. 2 jednoznacznie sprecyzowano, że w razie zbiegu uprawnień do pomocy finansowej z tytułu służby obojga małżonków świadczenie to przysługuje tylko jednemu z nich. W ocenie organu, skoro współmałżonek na podstawie tej ostatniej ustawy otrzymał pomoc finansową, to jego potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone, wobec czego na gruncie ustawy o Policji będzie traktowany jako małżonek posiadający już dom jednorodzinny, a to oznacza, że policjantowi nie można przydzielić lokalu mieszkalnego i w konsekwencji nie można również udzielić pomocy finansowej.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji skarżąca podtrzymała zarzuty podniesione w ww. odwołaniu, uzupełniając je o zarzut naruszania art. 7 i art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i kwestionując przede wszystkim uznanie, że skorzystanie z pomocy finansowej przez współmałżonka jest jednoznaczne ze skorzystaniem z tej pomocy przez skarżącą, jak i zaaprobowanie przez organ odwoławczy faktu oparcia się przez organ I instancji przy wydaniu decyzji na przepisach, które nie mają w sprawie zastosowania. Skarżąca domagała się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że zarówno na dzień złożenia wniosku, jak i nadal, jej potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, a sam fakt przyznania pomocy finansowej jej współmałżonkowi, który jest funkcjonariuszem Służby Więziennej, nie powoduje sam przez się zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, przy tym sam fakt otrzymania pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczny z posiadaniem lokalu mieszkalnego. Dodała, że w chwili składania wniosku nie posiadała lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. W jej ocenie skorzystanie przez małżonka z pomocy finansowej przyznanej na podstawie ustawy o Służbie Więziennej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie stanowi przesłanki do odmowy jej przyznania, bowiem tego rodzaju warunek nie występuje w powołanych przez organy przepisach ani żadnych innych regulujących sytuację prawną policjanta, w szczególności w art. 95 ust. 1 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Policji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołanym na wstępie zaskarżonym wyrokiem uchylił decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2015 r., wraz z poprzedzającą ją decyzją Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] czerwca 2015 r.

Zdaniem Sądu I instancji zastosowana przez organ interpretacja przepisów ustawy o Policji w istocie prowadzi do zastosowania względem skarżącej na zasadzie analogiae legis art. 184 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. nr 79, poz. 523, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2014 r., poz. 1415, z późn. zm.]), a do tego interpretowanego w ten sposób, że dotyczy on również zbiegu uprawnień małżonków będących funkcjonariuszami różnych służb mundurowych. Tymczasem nie ma żadnych podstaw do takiego rozumienia przepisów ustawy o Policji – i to tym bardziej, że względy wykładni funkcjonalnej, jak i wykładni systemowej nie stanowią po temu powodu. Celem przepisów regulujących kwestie mieszkaniowe dotyczące funkcjonariuszy Policji jest zapewnienie pomocy funkcjonariuszom pozostającym w służbie poprzez zapewnienie możliwości korzystania z lokali mieszkalnych znajdujących się w niewielkiej odległości od miejsca pełnienia służby, o ile sami nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Cel ten jest w drugiej kolejności realizowany poprzez udzielenie funkcjonariuszowi pomocy finansowej na zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych oraz jego rodziny, co odpowiada takiemu założonemu przez ustawodawcę stanowi rzeczy. I to właśnie względy wykładni celowościowej powinny mieć podstawowe znaczenie w procesie wykładni tych przepisów. Zapewnienie spójności systemu pragmatyk mundurowych w tym względzie nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla odstąpienia od kierowania się przy wykładni omawianych przepisów celem tej regulacji, jak i prostego uznania, że skorzystanie z pomocy finansowej przez małżonka na gruncie ustawy o Służbie Więziennej dyskwalifikuje skarżącą od uzyskania takiej pomocy na gruncie pragmatyki służbowej Policji.

Następnie Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 tej ustawy, ponieważ zgodnie z treścią art. 95 ust. 1 ustawy posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Stosując przedstawione poglądy prawne do sytuacji strony skarżącej, należy przyjąć, że gdyby mąż skarżącej otrzymał w drodze przydziału (na podstawie decyzji administracyjnej) lokal mieszkalny lub nabył taki lokal, względnie dom jednorodzinny, to utraciłby on uprawnienie do surogatu tego szczególnego świadczenia, jakim jest prawo do uzyskania pomocy finansowej na nabycie lokalu mieszkalnego. Zarazem potrzeby mieszkaniowe męża skarżącej i jej samej – o ile odpowiadałyby normom określonym w art. 173 ust. 2 w zw. z art. 174 i art. 176 ustawy o Służbie Więziennej – byłyby w takiej sytuacji zaspokojone. W takiej sytuacji skarżąca nie miałaby prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji również prawa do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy. W niniejszej sprawie sytuacja w swym zasadniczym kształcie – który wymaga dokładniejszego ustalenia stanu faktycznego – jest jednak odmienna. Mąż skarżącej nie otrzymał bowiem przydziału lokalu mieszkalnego ani nie nabył takiego lokalu lub domu jednorodzinnego, lecz otrzymał jedynie pomoc na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej. Organy nie ustaliły wysokości tej pomocy, ale należy przyjąć, że odpowiada ona wymogom określonym w art. 185 ust. 1 tej ustawy, tj. w wysokości 25% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m², którego wartość ustala się na zasadzie określonej w ust. 2 tego przepisu. Co więcej, przepisy ustawy nie wiążą wysokości tego rodzaju pomocy finansowej z liczbą członków rodziny funkcjonariusza ani z przysługującymi im normami powierzchni. Również wydane na podstawie art. 185 ust. 3 tej ustawy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz.U. z 2010 r. nr 147, poz. 986) nie zawiera rozwiązań, które uzależniałyby wysokość tej pomocy finansowej od składu osobowego rodziny funkcjonariusza Służby Więziennej. Sąd I instancji zaznaczył, że budzi wątpliwości podana przez jednostkę, w której pełni służbę mąż skarżącej, informacja z 30 kwietnia 2015 r., że przy wydawaniu decyzji brano pod uwagę liczbę członków rodziny funkcjonariusza oraz przysługujące im normy powierzchni – na dzień składania wniosku.

Zdaniem Sądu tego rodzaju pomoc, jakiej udzielono mężowi skarżącej, nie może być uznana za równoznaczną z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Służby Więziennej i jego rodziny, a tym bardziej potrzeb mieszkaniowych skarżącej, związanych ze służbą. Taki stan rzeczy oznacza jedynie, że mąż skarżącej nie może uzyskać lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, co wynika z treści art. 187 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, a w konsekwencji również nie może on także otrzymać ponownie pomocy finansowej. Nie zmienia to jednak zasadniczo sytuacji prawnej skarżącej w tym sensie, że nie przesądza o tym, że jej potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone i nie ma uprawnienia do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego ani pomocy finansowej na uzyskanie takiego lokalu lub domu jednorodzinnego. Stąd też organy powinny przede wszystkim jeszcze raz jednoznacznie ustalić i rozpatrzyć stan faktyczny sprawy pod kątem ustalenia rzeczywistej sytuacji mieszkaniowej skarżącej. Wobec tego podstawowego znacznie nabiera ustalenie, czy w ramach własnych możliwości finansowych lub zasobów członków jej rodziny skarżąca w dniu składania wniosku miała zaspokojone potrzeby mieszkaniowe związane ze służbą.

Sąd podniósł, że organ I instancji, przedstawiając stan faktyczny sprawy, stwierdził, że skarżąca nie posiada lokalu mieszkalnego, mieszka u rodziców i nie pobiera równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w wysokości odpowiadającej równoważnikowi policjanta posiadającego członków rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji. Okoliczności tych nie kwestionował organ odwoławczy, koncentrując się na fakcie uzyskania przez małżonka skarżącej pomocy finansowej na podstawie przepisów ustawy o Służbie Więziennej i odnosząc ten fakt do regulacji z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, określającej negatywne przesłanki przyznania pomocy finansowej. Potwierdzenie tego rodzaju okoliczności faktycznych – wymagające ustalenie gdzie i w jakim lokalu (domu lub mieszkaniu) skarżąca zamieszkuje, powiązane z ewentualnym wyjaśnieniem, czy skarżąca zamieszkuje wspólnie z mężem i czy ma zapewnione odpowiednie normy zaludnienia – będzie miało zasadnicze znaczenie dla oceny, czy zachodzą negatywne przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 2 lub 3 ustawy o Policji. Zaistnienie przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, tj. skorzystanie przez policjanta z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, jak na to wskazują dotychczasowe rozważania, należy wykluczyć.

Zdaniem Sądu I instancji, wydanie decyzji odmawiającej przyznania skarżącej pomocy finansowej było co najmniej przedwczesne, bowiem wiązało się z ograniczeniem przez organy oceny prawnej tylko do jednej okoliczności faktycznej, jaką było uzyskanie pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego przez małżonka skarżącej, będącego funkcjonariuszem Służby Więziennej. Całkowicie pominięte zostały natomiast inne okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 3, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które niewątpliwie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, które miały wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe zaszły podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego obydwu wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji.

Sąd wskazał, że w razie stwierdzenia, że sytuacja mieszkaniowo-rodzinna skarżącej wskazuje, że nie ma ona zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych związanych ze służbą w Policji, organ obowiązany będzie rozstrzygnąć o zasadności wniosku i przyznaniu pomocy finansowej. W takiej sytuacji nabierze też dopiero znaczenia to, w jakiej wysokości należy się pomoc finansowa stronie, tj. w odniesieniu do jakiej liczby norm, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Dopiero na tym etapie może być ewentualnie wzięty pod uwagę i oceniony pod kątem doniosłości prawnej fakt, że mąż skarżącej otrzymał podobną pomoc finansową jako funkcjonariusz Służby Więziennej.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

art. 94 ust. 1 w zw.z art. 88 ust. 1 ustawy o Poiicji w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przyznanie pomocy finansowej małżonkowi strony na ten sam cel na podstawie przepisów ustawy o Służbie Więziennej, nie oznacza zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Policji, gdy tymczasem sytuacja mieszkaniowa męża skarżącej, oceniana na gruncie przepisów ustawy o Służbie Więziennej, wpływa na ocenę sytuacji mieszkaniowej samej skarżącej;

art. 88 ust. 1 i art. 89 ustawy o Policji oraz § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864 z późn. zm., dalej: “rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej dla policjantów") w zw. z art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że fakt otrzymania pomocy finansowej przez męża skarżącej jako funkcjonariusza Służby Więziennej może być wzięty pod uwagę i oceniony pod kątem doniosłości prawnej dopiero w momencie obliczania wysokości - pomocy finansowej dla strony, podczas gdy sytuacja mieszkaniowa małżonka policjanta musi być oceniana na etapie ustalania przez organ Policji, czy policjantowi przysługuje czy nie przysługuje pomoc finansowa, natomiast wysokość pomocy finansowej to tylko iloczyn oznaczonej w tym rozporządzeniu kwoty i liczby norm zaludnienia przysługującej policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny, do których zalicza się małżonek;

art. 95 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji polegające na niezastosowaniu tego przepisu w niniejszej sprawie mimo, że małżonek skarżącej posiada dom jednorodzinny, co stanowi negatywną przesłankę w sprawie przyznania pomocy finansowej dla funkcjonariusza Policji;

art. 171 ustawy o Służbie Więziennej w zw. z art 94 ust. 1 oraz art 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udzielenie pomocy finansowej funkcjonariuszowi Służby Więziennej nie jest równoznaczne z zaspokojeniem jego potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy celem przepisów regulujących kwestie mieszkaniowe funkcjonariuszy Służby Więziennej jest dążenie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a cel ten realizowany jest albo przez przydział lokalu albo przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a co ma wpływ na ocenę sytuacji mieszkaniowej skarżącej i jej rodziny;

art. 184 ust. 1 i 2 w zw. z art. 170 ust. 1, 2 i 3, art. 173 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 174 ust. 1 i art. 176 ustawy o Służbie Więziennej, w zw. z art. 94 ust. 1 oraz art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza Służby Więziennej, w szczególności udzielenie mu pomocy finansowej, pozostaje bez wpływu na sytuację mieszkaniową członków jego rodziny, ponieważ wysokość tej pomocy nie jest uzależniona od liczby członków jego rodziny, gdy tymczasem świadczenie pomocy finansowej jest świadczeniem zamiennym w stosunku do przydziału lokalu mieszkalnego i jest niemożliwe do zrealizowania, jeżeli funkcjonariusz nie spełnia warunków do przydziału lokalu, a skoro przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi Służby Więziennej do przydziału uwzględnia się m.in. jego stan rodzinny, to przy rozpatrywaniu wniosku o pomoc finansową również należy tę kwestię uwzględnić, chociaż po ustaleniu, że świadczenie przysługuje, liczba członków rodziny nie wpływa już na jego wysokość;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: “P.p.s.a.") w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że organy Policji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, czyli art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, podczas gdy Komendant Wojewódzki Policji w [...] działał wyłącznie w granicach ustawy o Policji i dokonał prawidłowej wykładni jej przepisów, zgodnie z dominującymi poglądami wyrażonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych;

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez błędne przyjęcie, że materiał dowodowy oraz ustalenia dokonane przez organy Policji były niewystarczające i wpłynęły na przedwczesne wydanie decyzji administracyjnej, gdy tymczasem okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości i są wystarczające do podjęcia decyzji, natomiast okoliczności faktyczne, których ustalenia domaga się Sąd I instancji są marginalne i nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy;

art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i § 2 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej dla policjantów, poprzez błędne przyjęcie, że informacje zawarte w dokumentach jakie policjant jest zobowiązany złożyć ubiegając się o przyznanie pomocy finansowej, w szczególności oświadczenia strony zawarte we wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, wymagały dodatkowego potwierdzenia lub wyjaśnienia przez organy Policji, gdy tymczasem przepisy rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej dla policjantów wskazują, że pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta, gdzie wzór wniosku określony jest w załączniku do tego rozporządzenia, a oświadczenia policjanta zawarte w tym wniosku w sposób wystarczający pozwalają organom Policji na ustalenie jego sytuacji mieszkaniowej i rodzinnej i wydanie na tej podstawie decyzji, jeżeli tylko organ otrzymał również pozostałe wymagane dokumenty;

art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na tym, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Sąd I instancji nie wyszedł poza ich granice mimo, że w danej sprawie powinien to uczynić, w szczególności nie wziął pod uwagę okoliczności, że skarżąca ubiega się o przyznanie pomocy finansowej od Policji, która jest jednostką budżetową, czyli wypłaca to świadczenie wprost z budżetu państwa, natomiast jej mąż jest funkcjonariuszem Służby Więziennej i w ramach przysługujących mu uprawnień dostępnych w tej służbie na podstawie ustawy o Służbie Więziennej otrzymał pomoc finansową, która również jest świadczeniem wypłacanym wprost z budżetu państwa, co w przypadku przyznania świadczenia skarżącej może stanowić naruszenie konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa;

art. 135 w zw. z art. 141 §4 i art. 153 P.p.s.a., w zw. z § 4 rozporządzenia w prawie pomocy finansowej dla policjantów, poprzez zastosowanie w celu usunięcia naruszenia prawa środków prawnych, które nie są przewidziane w przepisach i związanie organów Policji oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rozstrzygając, że skarżącej przysługuje pomoc finansowa, przy obliczaniu jej wysokości wziąć pod uwagę, że jej mąż otrzymał pomoc finansową, gdy tymczasem wyliczanie wysokości tego świadczenia jest czynnością czysto techniczną, przy której uwzględnić należy wszystkich członków rodziny policjanta i na tym etapie postępowania organ nie może oceniać już żadnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć jakieś znaczenie prawne dla świadczenia pomocy finansowej.

W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiona została argumentacja mająca wykazać zasadność powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm przepisanych.

Skarżąca podtrzymała stanowisko i argumentację wyrażoną w skardze. W jej ocenie Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału pod kontem stanu faktycznego. Odnosząc się natomiast do rozważań w zakresie wysokości pomocy finansowej i możliwości czy też braku możliwości wzięcia pod uwagę wysokości pomocy finansowej udzielonej jej mężowi przy obliczaniu pomocy finansowej wskazała, że na obecnym etapie postępowania kwestia ta nie ma znaczenia. Najpierw bowiem należy rozważyć czy zachodzą przesłanki negatywne do udzielenia jej pomocy finansowej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art.176 P.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W skardze tej zarzucono zarówno naruszenie przepisów postępowania, jak i naruszenie prawa materialnego. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w rozpoznawanej sprawie większość zarzutów procesowych ma związek z zarzutami odnoszącymi się do prawa materialnego, dlatego też celowym się odniesienie się w najpierw do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W myśl art. 89 ustawy członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym małżonek, dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Natomiast w myśl art. 94 ust. 1 ww. ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Policji. Pomoc ta jest tylko jedną z przewidzianych ustawą form pomocy tym funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. W przeciwnym razie musiałaby być traktowana jako przywilej funkcjonariuszy, budzący wątpliwości z punktu widzenia zasady równego traktowania obywateli. Z przywołanych przepisów wynika, że celem regulacji dotyczących mieszkań funkcjonariuszy Policji jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Przysługujące funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Pomoc ta jest zatem konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który nie ma lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, do otrzymania lokalu mieszkalnego. Dlatego też przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu możliwe jest tylko w sytuacji, gdy funkcjonariusz taki spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, to nie spełnia on warunków do uzyskania prawa pomocy finansowej ( por. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r., OPS 1/99, publ. ONSA 1999 nr 3 poz. 77 ). Przyjąć także należy, że przyznanie policjantowi pomocy finansowej oznacza, że na gruncie ustawy o Policji funkcjonariusz ten traktowany jest jako osoba, której potrzeby mieszkaniowe zostały zaspokojone.

Podkreślenia wymaga, że uprawnienie do lokalu mieszkalnego ma charakter uprawnienia przysługującego niejako rodzinie funkcjonariusza, nie zaś przysługującego funkcjonariuszowi indywidualnie. Policjant ma bowiem ustawowe prawo do lokalu dla siebie i członków rodziny (por. wyrok NSA Z 16 lutego 2005 r., OSK 1145/04).

Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie (budowę) domu jednorodzinnego organy były zobowiązane zbadać sytuacje mieszkaniową skarżonej. Ze złożonego przez nią wniosku wynikało, że jej mąż – funkcjonariusz Służby Więziennej otrzymał pomoc finansową na budowę domu wskazanego we wniosku skarżącej. Organy były zatem obowiązane ocenić jakie znaczenie dla sytuacji prawnej skarżącej ma uzyskanie pomocy finansowej przez członka jej rodziny, przeznaczonej na zaspokojenie ich wspólnych potrzeb mieszkaniowych. W tym celu organy musiały odwołać się do przepisów ustawy o Służbie Więziennej, jako aktu prawnego adekwatnego do dokonania takiej oceny.

Stosownie do art. 170 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej. Zgodnie zaś z art. 171 ww. ustawy prawo do lokalu mieszkalnego realizuje się przez przydział lokalu albo przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Z powyższych regulacji wynika, że prawo męża skarżącej jako funkcjonariusza Służby Więziennej do lokalu mieszkalnego zostało zrealizowane poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, które jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego. Udzielona pomoc finansowa służyła zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych całej rodziny. Przyznając pomoc finansową organ Służby Więziennej obowiązany był zbadać, czy dom jednorodzinny, na uzyskanie którego miała być wykorzystana ta pomoc, spełnia normy mieszkaniowe przysługujące rodzinie, a także czy znajduje się w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Tylko bowiem w sytuacji spełnienia tych warunków prawo do lokalu funkcjonariusza jest zrealizowane. I nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 185 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej pomoc finansową przyznaje się funkcjonariuszowi w wysokości 25% wartości lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 50 m2. Skoro bowiem poprzez pomoc finansową realizowane jest prawo do lokalu mieszkalnego, a zgodnie z art. 174 ust. 1 ww. ustawy funkcjonariuszowi przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm, to pomoc finansowa może być udzielona tylko wówczas, gdy lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny ma powierzchnię mieszkalną odpowiadającą liczbie przysługujących norm.

W sytuacji gdy organ Policji, w odwołaniu do regulacji prawnych zawartych w ustawie o Służbie Więziennej ustalił, że mąż skarżącej zrealizował prawo do lokalu mieszkalnego, czyli on i członkowie jego rodziny mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, prawidłowo ocenił, że skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa. Ma ona bowiem zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Istotne przy tym jest i to, że regulacje odnoszące się do pomocy finansowej nie mają na celu wzbogacania funkcjonariusza, czy też przyznania mu dodatkowych świadczeń lecz umożliwienie mu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok SN z 13 grudnia 2016 r., III PK 36/16 , LEX nr 2261776).

Na podkreślenie zasługuje, że w orzecznictwie, akcentując charakter pomocy finansowej udzielanej z budżetu Państwa, jak i potrzebę realizacji zasady sprawiedliwości społecznej, przyjmuje się w przypadku zbiegu uprawnień funkcjonariuszy, że skoro pomoc finansowa przysługuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, to może otrzymać ją tylko jeden funkcjonariusz tak w sytuacji gdy funkcjonariusze pozostają w konkubinacie i kupują lokal mieszkalny na współwłasność, jak i wówczas gdy pomoc finansową otrzymał małżonek pełniący służbę w innej formacji mundurowej (por. wyroki NSA: z 20 listopada 2009 r., I OSK 188/09,z 26 października 2010 r., I OSK 786/10, z 12 kwietnia 2013 r., I OSK 1267/12 i I OSK 1268/12, z 16 marca 2016 r., I OSK 2301/14 wyroki WSA w Warszawie: z 20 marca 2015 r., II SA/Wa 1572/14, z 23 marca 2017 r., II SA/Wa 1810/16). Inaczej mówiąc, jeśli zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny może nastąpić albo przez przydział jednego lokalu mieszkalnego albo przyznanie jednej pomocy finansowej, a celem pomocy finansowej jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza i jego rodziny, to przyznanie uprawnienia do pomocy finansowej jednemu z funkcjonariuszy niejako "konsumuje" uprawnienie do tego rodzaju pomocy drugiego funkcjonariusza. Skoro uprawnienie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy wygasa dla obojga małżonków w sytuacji przydzielenia jednemu z nich lokalu mieszkalnego, to tym bardziej też wygasa prawo do świadczenia ekwiwalentnego jakim jest pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego (por. wyrok NSA z 26 października 2010 r., I OSK 786/10). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że ponieważ prawo męża skarżącej do lokalu mieszkalnego zostało zrealizowane, to spowodowało to wygaśniecie uprawnienia skarżącej wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, a w konsekwencji także uprawnienia do pomocy finansowej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku o zasadności wymienionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. W konsekwencji jako uzasadniony należy także ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z art. 6 K.p.a. i w zw. z art. 94 ust. 1 w zw. z art. 95 ust. 1 oraz art. 88 ust. 1 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Orzekające w sprawie organy Policji dokonały prawidłowej wykładni znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego i prawidłowo je zastosowały w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Nie zachodziły zatem podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Usprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Wbrew bowiem stanowisku Sądu I instancji materiał dowodowy zebrany w sprawie i ustalenia faktyczne dokonane w oparciu o zgromadzone dowody były wystarczające i pozwalały na podjęcie decyzji orzekającej w przedmiocie pomocy finansowej wnioskowanej przez skarżącą. W sprawie zostało ustalone, że potrzeby mieszkaniowe skarżącej i jej rodziny są zaspokojone w sposób wymagany przepisami ustawy o Policji, i tego rodzaju ustalenia były wystarczające do odmowy przyznania pomocy finansowej.

Skoro zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego okazały się zasadne, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały powiązane bezpośrednio z zarzutami naruszenia prawa materialnego, to również w zakresie naruszenia art. 135 w zw. z art. 153 w zw. art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z § 4 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego dla policjantów skarga kasacyjna oparta jest na usprawiedliwionych podstawach. Stanowisko Sądu pierwszej instancji, jak i oceny prawne wyrażone w uzasadnieniu wyroku są bowiem nieprawidłowe. Należy jednak dodatkowo wskazać, że przepis art. 153 P.p.s.a. dotyczy granic związania sądu i organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego toku postępowania, zawartą w wyroku sądowym wydanym poprzednio w danej sprawie i mógłby być zatem naruszony jedynie w przypadku przekroczenia tych granic albo niewykonania owych wskazań (por. wyrok NSA z 28 lipca 2016 r., I OSK 2137/14), co nie miało miejsca w realiach niniejszej sprawy.

Na uwzględnienie nie zasługiwał natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 K.p.a. oraz § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego dla policjantów. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1620/10). Wyjaśnić również należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, jak też i ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd I instancji jako podstawa wydanego w sprawie wyroku. Podstawę prawną rozstrzygnięcia podważać bowiem można poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), zaś ustalenia stanu faktycznego poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym, konfrontując treść art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz wskazany kierunek jego wykładni z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw aby uznać, że uzasadnienie to nie spełnia określonych wskazanym przepisem wymogów konstrukcyjnej i merytorycznej poprawności, a w konsekwencji, że nie realizuje funkcji perswazyjnej, czy też funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji, prawidłowo realizując obowiązek kontroli zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, działając w granicach sprawy i na podstawie akt sprawy, w uzasadnieniu skarżonego wyroku, odniósł się do zasadniczych w sprawie kwestii dotyczących zarówno sfery faktów, jak i sfery prawa, istotnych z punktu widzenia okoliczności przedmiotowej sprawy, co w konsekwencji prowadzi do wniosku o niezasadności naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a.

Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a., którego naruszenia także dopatruje się strona skarżąca kasacyjnie stanowi, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd I instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd I instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w zakresie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga.

Dodatkowo należy wskazać, że w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09, wyrok NSA z 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06). W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie można kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając wszystko powyższe na uwadze i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw, z art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego odstąpiono w oparciu o przepis art 207 § 2 P.p.s.a., uznając, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek z uwagi na przedmiot rozpoznawanej sprawy.