Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1001/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 13 ust .1 , art. 14 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 61 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA: Jacek Fronczyk (spr.) Andrzej Góraj Protokolant Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę [...], tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] marca 2010 r. M. Z. zwróciła się do Wójta Gminy A., na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie wykazu mieszkańców wraz z miejscem ich zamieszkania, którym wykonano oczyszczalnie przydomowe w wyniku zamówienia publicznego Gminy A. w 2007 r. ([...] sztuk) i w 2008 r. ([...] sztuk). Wnioskodawczyni zaznaczyła, że żądana przez nią informacja stanowi informację publiczną i wskazała, że chce ją uzyskać w formie pisemnej. W tym celu podała adres korespondencyjny. Wyjaśniła przy tym, że nie ma dostępu do Internetu.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Wójt Gminy A., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 16 w związku z art. 5 ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej, wskazując, że nie może zrealizować wniosku zainteresowanej, gdyż wykaz mieszkańców wraz z miejscem ich zamieszkania, którym wykonano przydomowe oczyszczalnie w wyniku zamówienia publicznego Gminy A. w 2007 roku ([...] sztuk) i w 2008 roku ([...] sztuk), został wywieszony w miejscu ogólnie dostępnym w budynku Urzędu Gminy A. i wnioskodawczyni mogła się z nim zapoznać. Ponadto, wykaz ten jest nadal dostępny do wglądu w Urzędzie Gminy i zainteresowana może w każdym czasie zapoznać się z jego treścią. Dlatego też, zasadną jest decyzja o odmowie, gdyż w takiej sytuacji organ nie ma obowiązku udzielania pisemnej informacji.

Od podjętej decyzji M. Z. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., zarzucając, że Wójt Gminy A. nieprawidłowo postąpił, odmawiając jej dostępu do żądanych informacji publicznych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. SKO w O. stwierdziło, że jeżeli informacja została upubliczniona, organ nie ma obowiązku jej udostępniania na złożony wniosek. Ponadto zainteresowana może swoje prawo dostępu do informacji publicznej zrealizować, udając się w tym celu do organu, by zapoznać się z treścią interesujących ją dokumentów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. Z. zarzuciła, że orzekające w sprawie organy na złożony przez nią wniosek winny udostępnić jej żądaną informację. Jeśli informacja może być udostępniona – jak podaje Wójt Gminy A. – ustnie, to tym bardziej – zdaniem skarżącej – może to uczynić w formie pisemnej. Wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację, jakiej użyło w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Przy czym owo "każdy" należy rozumieć jako każdy człowiek (osoba fizyczna) lub podmiot prawa prywatnego. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że spełniony jest zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, albowiem informacja, której udostępnienia domaga się skarżąca, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Wójt Gminy A. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżąca, zainteresowana uzyskaniem dostępu do ww. dokumentów, swoje prawo do informacji publicznej w pierwszej kolejności może realizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią interesujących ją dokumentów.

Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia na wniosek, gdy informacja publiczna nie została udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, bądź też, gdy wnioskodawca nie może zapoznać się z jej treścią, np. poprzez bezpośredni do niej wgląd w siedzibie organu.

Jeżeli żądana informacja publiczna została upubliczniona, dla realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej wystarczy, jeśli dysponent odeśle osobę zainteresowaną do publikatora. Nie oznacza to jednak, że odsyłając do publikatora lub proponując inny, alternatywny sposób realizacji złożonego wniosku, czyni to w drodze decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Kwestia ta ma znaczenie, gdyż orzekające w sprawie organy podają, że żądana informacja jest nie tylko upubliczniona w miejscu ogólnie dostępnym w budynku Urzędu Gminy A., ale także możliwe jest zapoznanie się z jej treścią w siedzibie organu, poprzez bezpośredni wgląd do dokumentów. Skoro – jak zgodnie twierdzą organy obu instancji – skarżąca może zapoznać się z treścią żądanych informacji, to niezrozumiałym jest, dlaczego w sprawie doszło do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który to przepis może być zastosowany w zakresie odmowy, kiedy żądana informacja publiczna w ogóle nie podlega udostępnieniu z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Sprzeczność osnowy decyzji z treścią jej uzasadnienia powoduje konieczność uchylenia obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

W sprawie niniejszej Wójt Gminy A. jedynie pismem mógł poinformować zainteresowaną o upublicznieniu wykazu mieszkańców, którym wykonano oczyszczalnie przydomowe w wyniku zamówienia publicznego Gminy A. w 2007 r. ([...] sztuk) i w 2008 r. ([...] sztuk), w miejscu ogólnie dostępnym w budynku Urzędu Gminy A., ewentualnie, proponując inny sposób realizacji wniosku (bezpośredni wgląd do dokumentów w siedzibie organu), winien zastosować art. 14 ust. 2 przedmiotowej ustawy, w świetle którego jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim wypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

W myśl art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ administracji może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa, co w praktyce może oznaczać udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego. Podmiot zobowiązany może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych i wówczas, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W zależności od rodzaju tajemnicy, osobie zainteresowanej służy w takiej sytuacji, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego (art. 22 ustawy), właściwego ze względu na przyczynę odmowy.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej, Wójt Gminy A. winien uwzględnić poczynione przez Sąd uwagi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 457 zł, w tym kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), i kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.