Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 964/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 527/13 w sprawie ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 4 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 527/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] maja 2013 r. została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Wójta Gminy Ustka z [...] października 2011 r., wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 429/12, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] maja 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ustka z [...] marca 2012 r., a także kasacyjną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z [...] listopada 2011 r. wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wójta Gminy Ustka z [...] października 2011 r.

Jak zatem wynika wprost z treści przywołanego wyroku, ponowne rozpatrzenie sprawy obejmuje rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku odwołania V. P. z 19 października 2011 r. od decyzji Wójta Gminy Ustka z [...] października 2011 r. nr [...]. Myli się skarżąca twierdząc, że opisanym wyrokiem uchylono również decyzję organu I instancji z [...] października 2011 r. Nie wynika to ani z sentencji tego wyroku, ani z jego uzasadnienia, wobec czego wszystkie argumenty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO przepisów o właściwości oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności (wskutek jak uważa skarżąca rozpatrzenia przez SKO jej wniosku, do czego uprawniony i zobowiązany był wyłącznie organ I instancji) są niezasadne.

Sąd wskazał, że na podstawie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy czyniąc pogląd prawny nieaktualny.

Ocena prawna i wskazania zawarte w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 grudnia 2012 r. mają istotne znaczenie i są wiążące zarówno dla organu administracji rozstrzygającego sprawę jak i dla sądu kontrolującego zaskarżoną decyzję. Wobec faktu, że nie doszło do zmiany stanu prawnego ani istotnej zmiany stanu faktycznego, nie straciły również aktualności zalecenia zawarte w tym wyroku co do dalszego postępowania. Wobec takiego stanu rzeczy zaskarżoną decyzję należało ocenić przede wszystkim pod kątem dostosowania się do wskazań i oceny prawnej w wyroku tym zawartych.

Zaskarżoną w sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku uchyliło punkt 4 decyzji Wójta Gminy Ustki z [...] października 2011 r., wyznaczając nowy termin na jej wykonanie, do dnia 31 grudnia 2013 r. W pozostałym zakresie utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. W rezultacie obu tych decyzji zezwolono stronie skarżącej na usunięcie dwóch drzew gatunku brzoza o obwodach 60 cm i 90 cm, znajdujących się na działce nr [...] we w wskazanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku terminie (do dnia 31 grudnia 2013 r.), a odmówiono zezwolenia usunięcia trzech topoli o obwodach 340 cm, 390 cm, 270 cm znajdujących się na działce nr [...] oraz jednej topoli o obwodzie 250 cm znajdującej się na działce nr [...].

W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie, toczącej się z wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na wycięcie czterech topoli i dwóch brzóz rosnących na działkach nr [...] i nr [...] w R., wynikają z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2013 r. poz. 627 ze zm.).

Sąd przytoczył treść art. 83 ust. 1 i ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, w brzmieniu obowiązującym zarówno w dniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak i w dniu wydania decyzji przez organ I instancji. Wywodził, że decyzja, o której mowa w art. 83 ustawy o ochronie przyrody, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że na organie administracji ciąży obowiązek uwzględnienia zarówno interesu społecznego, wynikającego z ustawowo chronionego dobra, jakim jest przyroda (mieszczącego się w szeroko pojętej ochronie środowiska) jak i słusznego interesu strony, wynikającego chociażby z prawa własności.

Strona skarżąca we wniosku z 22 sierpnia 2011 r. oraz piśmie uzupełniającym wniosek – z 12 września 2011 r. podała, że działki nr [...] i [...], stanowiące jej własność są przeznaczone pod zabudowę rekreacyjną, a rosnące na nich drzewa stanowią przeszkodę w zamierzonej przez skarżącą inwestycji.

Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w wiążącym w sprawie wyroku z 12 grudnia 2012 r., osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na usunięcie drzew musi jednoznacznie wskazać przyczynę usunięcia drzew, zaś jeżeli tą przyczyną jest zamiar zabudowy działki budowlanej musi wskazać miejsce i rodzaj planowanej zabudowy, tak aby organ administracji mógł ocenić czy istnienie drzew koliduje z zamiarem zabudowy, a zezwolenie jest niezbędne ze względu na zamierzenia inwestycyjne. W rezultacie oznacza to konieczność doprecyzowania wniosku w zakresie określonym w art. 83 ust. 4 pkt 6 i 8 ustawy o ochronie przyrody.

Sąd podkreślił, że zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna, zawarta we wniosku o wydanie takiego zezwolenia, zostanie przez organ uznana za ważną, uzasadniającą rezygnację z ochrony drzew przewidzianej w ustawie o ochronie przyrody. Ustawodawca, obejmując drzewa ochroną, zróżnicował ją w zależności od wieku drzewa oraz gatunku drzewa, co do zasady obejmując zwiększoną ochroną drzewa starsze oraz drzewa uznane za bardziej gatunkowo wartościowe. W tym kontekście topole niebędące gatunkiem rodzimym podlegają ochronie o lżejszym ciężarze, co wynika z treści art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody. Według tego przepisu nie pobiera się bowiem opłat za usunięcie topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków. Taka też deklaracja wynikała zarówno z wniosku strony skarżącej jak i odwołania, niemniej niedostatecznie sprecyzowany wniosek w zakresie wynikającym ze wskazań zawartych w wyroku z 12 grudnia 2012 r. uniemożliwiał jego rozpatrzenie zgodnie z oczekiwaniami strony.

Tak więc, stosownie do wskazań zawartych w wyroku z 12 grudnia 2012 r., a także obowiązków wynikających z art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody organ odwoławczy prawidłowo, pismem z 4 kwietnia 2013 r., wezwał stronę skarżącą do sprecyzowania i wyjaśnienia następujących okoliczności: miejsca planowanej zabudowy na przedmiotowych działkach; rodzaju planowanej zabudowy, ze wskazaniem przeznaczenia (celu jakiemu będzie służyć) oraz jej wielkość (w tym wysokości nad i pod powierzchnią ziemi), co jest wymagane do jednoznacznego stwierdzenia, czy planowana zabudowa będzie kolidować z drzewami z gatunku topoli; terminu w jakim ma być dokonana wycinka (usunięcie) drzew, w tym brzóz (z uwagi na upływ terminu wyznaczonego w decyzji z [...] października 2011 r.) oraz miejsca proponowanych nasadzeń w zamian za usuwane drzewa, ich ilości i gatunków, zakreślając stronie termin 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania.

Jest w sprawie bezsporne, że skarżąca pomimo odbioru wezwania w dniu 15 kwietnia 2013 r. (zob. potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych II instancji) oraz upływu zakreślonego przez organ odwoławczy terminu nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu. Pismo wyjaśniające zostało sporządzone i przesłane do SKO (w dniu 16 maja 2013 r.) przez pełnomocnika skarżącej R. P. dopiero po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, a więc ze znacznym i nieuzasadnionym opóźnieniem. W związku z tym, na dzień rozstrzygnięcia prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że strona nie wykazała, aby wydanie zezwolenia w zakresie usunięcia drzew gatunku topoli było niezbędne ze względu na planowaną inwestycję, a tym samym nie mógł poczynić innych ustaleń, skoro w tym zakresie związany był oceną prawną i wskazaniami powołanego wyroku WSA. Potrzeba usunięcia drzew musi być rzeczywista i właściwie umotywowana przez stronę, tak aby organ mógł należycie rozważyć słuszny interes strony w kontekście interesu społecznego, jakim jest ochrona przyrody, pozostająca w ramach ochrony środowiska. SKO nie mogło też zastąpić strony w oznaczeniu liczby nasadzeń i ich miejsca. Zatem w prawidłowo ustalonych przez SKO okolicznościach sprawy brak było dostatecznych danych dla rozważenia prymatu interesu strony nad interesem społecznym. Tym samym zarzuty skargi koncentrujące się na tej kwestii i konieczności uwzględnienia interesu skarżącej jako właścicielki nieruchomości, na której rosną sporne drzewa są również nietrafne.

Jednocześnie Sąd zauważył, że w tym samym piśmie organ odwoławczy pouczył stronę, że przysługuje jej prawo do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz poinformował o terminie załatwienia sprawy do dnia 13 maja 2013 r. z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o dane zawarte w wyżej wymienionym piśmie z 4 kwietnia 2013 r. Strona została zatem należycie pouczona o swoich uprawnieniach, z których nie skorzystała z własnej woli.

W tych okolicznościach nie można skutecznie zarzucić organowi naruszenia zasad postępowania, w szczególności związanych z obowiązkiem działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.), należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 8 k.p.a.), umożliwienia stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez organ odwoławczy zasad postępowania są w związku z tym niezasadne.

Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, Sąd wyjaśnił, że zgodnie z jego treścią Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. W rozdziale II Konstytucji, zatytułowanym "Wolności, prawa i obowiązki człowieka i obywatela", w art. 31 ust. 3 statuowano ogólną zasadę, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Uzupełnieniem tej normy jest przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji stanowiący, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Ograniczenia mogą być ustanowione tylko w ustawie oraz tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla ochrony wskazanych wartości (bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób), przy czym nie mogą naruszać istoty danej wolności lub prawa. Jak zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 10 lipca 2008 r. (sygn. akt P 15/08, OTK-A 2008, nr 6, poz. 105; Dz.U. z 2008 r. Nr 131, poz. 838) "wymóg »konieczności w demokratycznym państwie« oznacza nakaz zachowania zasady proporcjonalności. Z zasady tej wynikają nakazy stosowania środków, które umożliwiają skuteczną realizację zamierzonych celów; stosowania środków niezbędnych, tzn. środków najmniej uciążliwych dla jednostki oraz zachowania odpowiedniej proporcji między korzyścią, którą przynoszą zastosowane środki, a ciężarem nałożonym na jednostkę".

Analizując przepis art. 64 ust. 3 Konstytucji Trybunał podkreślał wielokrotnie, że ochrona własności nie ma charakteru absolutnego, albowiem samo prawo własności nie może być traktowane jako ius infinitum (zob. orzeczenie z 28 maja 1991 r. sygn. akt K 1/91, OTK 1991, poz. 4 oraz orzeczenie z 31 stycznia 1996 r. sygn. akt K 9/95, OTK ZU 1/1996, poz. 2). Tak więc przepis art. 31 ust. 3 Konstytucji RP stanowi jednoznaczną i wyraźną konstytucyjną podstawę dla wprowadzania ograniczeń prawa własności, w tym – co jest istotne dla rozpatrywanej sprawy – ograniczeń koniecznych dla ochrony środowiska. Konstytucja do problematyki ochrony środowiska nawiązuje kilkakrotnie. W art. 5 zamieszczonym w rozdziale l Konstytucji p.n. "Rzeczpospolita", postanawia się między innymi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. W art. 74 Konstytucja stanowi, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. Z uwagi na wagę tej problematyki ochronę środowiska Konstytucja traktuje także w kategorii obowiązku obywatelskiego. Zgodnie bowiem z art. 86 Konstytucji każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Zasady tej odpowiedzialności określa ustawa.

Z kolei w przepisach ustawy o ochronie przyrody w rozdziale pierwszym ustawy "Przepisy ogólne" w art. 2 przewidziano, że ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, w tym zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień. W rozdziale czwartym ustawy zatytułowanym "Ochrona terenów zieleni i zadrzewień" zamieszczony został podstawowy, w aspekcie ustawowego ograniczenia w korzystaniu z prawa własności, przepis art. 83. Wprowadza on zasadę, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia. Zezwolenie na usunięcie drzew jest wyjątkiem od reguły ich zachowania jako elementu przyrody, podlegającego ochronie prawnej.

Przedstawiona systematyka przepisów Konstytucji i ustawy o ochronie przyrody wskazuje, że zarzut skargi wywodzony z Konstytucji jest niezasadny. Fakt, że skarżąca jest właścicielką przedmiotowych działek nie oznacza, że nie podlega obowiązkom wynikającym z ustawy o ochronie przyrody w sytuacji, gdy zamierza dokonać wycięcia drzew.

Niezrozumiałe i nieadekwatne do kontrolowanej sprawy są zarzuty odnośnie naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który określa wyczerpująco formy tej ochrony. Przepis ten w sprawie nie miał zastosowania, gdyż nie stanowi materialnej podstawy dla wydania decyzji administracyjnej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 5 pkt 21 i 27 upatrywanego w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 i 10 tej ustawy. Przepis art. 5 zawiera szereg definicji ustawowych, w tym odnośnie pojęcia "tereny zieleni" (pkt 21) oraz "zadrzewienie" (pkt 27). Z kolei przywołany art. 86 określa sytuacje, w jakich nie pobiera się opłat za usunięcie drzew. Żaden z tych przepisów nie stanowił podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia, podjętego na podstawie art. 83 ustawy o ochronie przyrody. Wyjaśnił, że zwolnienie od opłaty za usunięcie drzew nie zwalnia od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na usunięcie drzew, wydawanej na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Natomiast zarzut ten ma jedynie znaczenie dla zasadności zobowiązania określonego w punkcie 4 wezwania SKO z 4 kwietnia 2013 r., w którym zobowiązuje się skarżącą do wyjaśnienia, czy planowana zabudowa i wycinka drzew ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, co miałoby według organu znaczenie dla ustalenia opłaty za usunięcie drzew. Otóż jak to już zostało zaznaczone, warunki odpłatności za usunięcie topoli określa art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody. Zatem o ile przedmiotowe topole nie należą do gatunków rodzimych i zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym drzewami innych gatunków, ich usunięcie jest nieodpłatne. Niemniej, przyjęcie, że SKO błędnie wezwało stronę do sprecyzowania wniosku w tym zakresie, co oznacza w rezultacie naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 83 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Istotne jest bowiem, że skarżąca nie wykonała zobowiązania w tym zakresie, które wytyczył WSA w wyroku 12 grudnia 2012 r., a więc jeśli przyczyną usunięcia drzew jest zamiar zabudowy działki budowlanej należało wskazać miejsce i rodzaj planowanej zabudowy, tak aby organ administracji mógł ocenić, czy istnienie drzew koliduje z zamiarem zabudowy. Ponieważ skarżąca tego nie uczyniła, do dnia wydania zaskarżonej decyzji, zasadna jest i podlega aprobacie odmowa zezwolenia usunięcia drzew gatunku topola, wynikająca z punktu drugiego decyzji SKO z [...] maja 2013 r.

Sąd nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia przez SKO art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (pkt 1) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie I instancji (pkt 2). Sąd aprobuje treść skarżonego rozstrzygnięcia, w którym powołując się na zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej odwołanie wynikający z art. 139 k.p.a. uchylono decyzję organu I instancji w zakresie udzielonego pozwolenia na wycięcie drzew (z gatunku brzoza) tylko w odniesieniu do terminu wycinki, który już upłynął w toku postępowania odwoławczego. Utrzymano natomiast w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji objęte punktem drugim decyzji z [...] października 2011 r., a zatem o odmowie zezwolenia na wycięcie czterech topoli.

Zdaniem Sądu organ II instancji procedował prawidłowo i zgodnie z oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 429/12, co wyczerpuje obowiązek wynikający z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opisane nieznaczne uchybienie w zakresie konieczności ustaleń zbędnych w sprawie nie miało wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za niezasadną i na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

V. P. wniosła od wyroku na mocy art. 173 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości.

Zarzuciła naruszenie:

1. art. 174 ust. 1p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

– art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie prawa skarżącej do sprawiedliwego, uczciwego i godziwego wyroku;

– art. 21, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie ochrony własności a także istoty prawa własności;

– art. 83 ust. 4 pkt 6 i 8 ustawy o ochronie przyrody przez błędną jego wykładnię, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu zakresu i szczegółowości informacji zawartych we wniosku dotyczącym wycięcia drzew, a w konsekwencji również błędne zastosowania tego przepisu;

– art. 83 ust. 1 pkt 1, pkt 10 w związku z art. 5 pkt 21, pkt 27 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody przez błędne ustalenie treści i zakresu działania wskazanych norm, a w szczególności przez uznanie, że nieruchomość skarżącej, na której rosną przedmiotowe topole mieści się w katalogu zamkniętym nieruchomości wymienionych w art. 6 tej ustawy, podczas gdy nieruchomość ta w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na cele budowlane i zasadne wydaje się przyjęcie, że nie stanowi żadnej z nieruchomości wymienionych w tym przepisie a nadto nieuwzględnienie, że topole nie należą do drzew podlegających ścisłej ochronie,

2. art. 174 ust. 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania, gdyż uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (p.u.s.a.) w związku z art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez zaniechanie wykonania obowiązku kontroli legalności działania organu administracji publicznej, zarówno pod kątem obowiązku przestrzegania przez ten organ zasad postępowania w czasie toczącego się postępowania, prawidłowego ustalania stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy oraz prawidłowej kwalifikacji prawnej tego stanu, a także wymogów określonych odnośnie do formalnych elementów decyzji, a mianowicie:

– przepisów dotyczących zasad postępowania administracyjnego uregulowanych w art art. 6 do art. 11 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), właściwości – art. 19, 20, 21 w związku z art. 16 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, oraz art. 64 § 2, art. 65, 77, 80, 107 k.p.a.;

– art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skarg, mimo iż zważając na potrzebę zindywidualizowanego rozpatrzenia okoliczności sprawy związanych z wycięciem wzmiankowanych drzew a mianowicie z uwzględnieniem ich rodzaju, miejsca usytuowania, braku negatywnego oddziaływania na środowisko w przypadku ich wycięcia, przeznaczenia działki i jej naturalnego otoczenia, jak też ze względu na wskazane w skardze kasacyjnej uchybienia proceduralne skarga zasługiwała na uwzględnienie,

– art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie.

W związku z wyżej wskazanymi zarzutami skarżąca wnosiła o:

1) uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a. w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie,

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów związanych z dwukrotnym postępowaniem przed WSA w Gdańsku, a to stosownie do treści art. 209 p.p.s.a , gdyż Sąd ten mimo uznania skargi za zasadną w pierwszym postępowaniu nie przyznał stronie kosztów postępowania, mimo iż strona nie była reprezentowana przez pełnomocnika, który nie był ani radcą prawym ani adwokatem, a w takim przypadku powinien o kosztach orzec z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie prawa skarżącej do sprawiedliwego, uczciwego i godziwego wyroku nie są zasadne. Rozpoznając sprawę Sąd nie naruszył art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przeprowadzając kontrolę Sąd związany jest, zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oceną prawną. W skardze kasacyjnej nie zarzucono naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 83 ust. 4 pkt 6 i 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.), który nie jest powiązany z naruszeniem oceny prawnej.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 21, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony własności. W zaskarżonym wyroku Sąd prawidłowo wywiódł granice ochrony prawa własności.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 1, pkt 10 w związku z art. 5 pkt 21, pkt 27 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Artykuł 6 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody reguluje formy ochrony przyrody, nie ma w sprawie, jak prawidłowo wywiódł Sąd, zastosowania. Według art. 83 ust. 1 "Usuwanie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek: pkt 1 posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela tej nieruchomości". Artykuł 83 ust. 1 dotyczy nieruchomości, a zatem nie ma zastosowania tylko do terenów zieleni, które to pojęcie definiuje art. 5 pkt 21 i jak i do zadrzewienia (art. 5 pkt 27). Nie jest zrozumiały zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody. Takiej jednostki redakcyjnej w art. 83 ust. 1 nie ma.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia zasad ogólnych postawione w sposób ogólnikowy "w art. 6 do 11 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, właściwości – art. 19, 20, 21 w związku z art. 16 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, oraz art. 64 § 2, art. 65, 77, 80, 107 k.p.a.". Postawiony w ten sposób zarzut naruszenia przepisów postępowania nie daje, z uwagi na brak argumentacji uznana za usprawiedliwiony. Argumentacja co do naruszenia właściwości organu nie jest zasadna. Nie zakwestionowano, że decyzja Wójta Gminy Ustka z [...] października 2011 r. nie została uchylona, co oznaczało właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Artykuł 145 § 1 pkt 1 i 2 obejmuje regulację podstaw zastosowania środków wobec zaskarżonej decyzji, w zależności od rodzaju naruszonego prawa. W skardze kasacyjnej stawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa nie powiązano z podstawami stosowania przez Sąd środków uchylenia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ b/ c/) ze względu na naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/), naruszenie kwalifikowane przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/), naruszenie innych przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/). Artykuł 145 § 1 pkt 2 reguluje podstawy zastosowania sankcji nieważności. Zarzut jednak naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. co do właściwości nie jest usprawiedliwiony.

Tym samym nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro nie wystąpiły podstawy do zastosowania środków wobec zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.