Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 104/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 18 ust 1e
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi T. D. i Z. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju (zwany dalej: "Minister", "organ odwoławczy"). działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "k,p.a."), po rozpatrzeniu odwołania T. D. i Z. P. (zwane dalej: "skarżące") od decyzji Wojewody [...] (zwany dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") znak [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekającej o ustaleniu na rzecz skarżących odszkodowania w wysokości 15.762,00 zł – po 7.881,00 zł dla każdej

z nich, z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w G., obręb J., oznaczonej jako działka nr [...]

o powierzchni [...] ha, przeznaczonej pod budowę trasy [...] w G.,

z wyłączeniem Węzła K., km 2+306,62 - km 3+847,25 oraz km 4+520,70 - km 5+202,00 w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz zobowiązującej Prezydenta Miasta G., do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna, orzekł

o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Nieruchomość położona w G., obręb J., oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, decyzją Wojewody znak [...]

z dnia [...] grudnia 2009 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, została przeznaczona pod budowę Trasy [...] w G., z wyłączeniem węzła K.,

od km 2+306,62 do 3+847,25 i od km 4+520,70 do km 5+202,00 w ciągu drogi

krajowej nr [...]. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 11 decyzji, str. 26 decyzji).

Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] marca 2010 r., Minister stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1471/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi na ww. postanowienie uchylił zaskarżone postanowienie i stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 235/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra od ww. wyroku, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Następnie wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1181/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2010 r., , Wojewoda orzekł o ustaleniu na rzecz skarżących odszkodowania w wysokości 15.115,80 zł tj. po 7.557,90 zł z tytułu przejęcia z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności powołanej wyżej nieruchomości, przeznaczonej pod budowę Trasy [...] w G.,

z wyłączeniem węzła K., w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz zobowiązał Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły skarżące podnosząc, że wartość wycenianej działki została zaniżona przez rzeczoznawcę majątkowego, ponieważ dokonano wyceny działki przy złym doborze nieruchomości porównawczych. Ponadto skarżące, powołując się na własny operat szacunkowy sporządzony na potrzeby udzielenia kredytu bankowego, wskazały, iż ich działka nie była przeznaczona pod drogę. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Minister (wówczas Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że wątpliwości organu odwoławczego wzbudziły rozbieżności co do przeznaczenia wycenianej nieruchomości.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją znak: [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekł o ustaleniu odszkodowania w łącznej kwocie 15.762,00 zł, tj. w kwocie 7.881,00 zł dla obydwóch skarżących za przejęcie

z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G., obręb J., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, przeznaczonej pod budowę Trasy [...] w G., z wyłączeniem węzła K., w ciągu drogi krajowej nr [...] oraz zobowiązał Prezydenta Miasta G., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 od dnia,

w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyły skarżące, podnosząc zarzut dotyczący braku powiększenia odszkodowania o 5 % wartości nieruchomości z tytułu wydania nieruchomości oraz wskazując, iż operat szacunkowy stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania jest nierzetelny, nieuczciwy i zaniża wartość działki. Ponadto zdaniem skarżących ten sam rzeczoznawca nie powinien określać wartości nieruchomości

w sytuacji, gdy organ odwoławczy uchylił poprzednią decyzję odszkodowawczą z uwagi na błędy w operacie.

Odwołanie zostało uzupełnione pismami z dnia 17 stycznia i z dnia 11 czerwca 2014 r.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z dnia [...] września 2014 r. Minister orzekł

o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w G., obręb J., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] czerwca 2012 r. przez rzeczoznawcę majątkowego H. J. Aktualność powyższego operatu została potwierdzona na dzień [...] sierpnia 2014 r.

Biegły ustalił, iż przedmiotowa działka położona jest przy Al. [...]. Sąsiedztwo nieruchomości stanowi zabudowa mieszkaniowa i usługowa. Kształt działki jest wąski i nieregularny. Uzbrojenie jest pełne, a dojazd bardzo dobry. Badając przeznaczenie planistyczne rzeczoznawca majątkowy wskazał, iż dla przedmiotowego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] maja 2006 r. zgodnie z którym działka nr [...] przeznaczona jest pod zabudowę produkcyjno-usługową. Do szacowania rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Natomiast przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości

Biegły wyjaśnił, iż uwzględniając obowiązujące przepisy prawa przeprowadził analizę rynku nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno-usługową i przeznaczonych pod drogi. Z uwagi na fakt, iż ceny nieruchomości drogowych były niższe niż nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno-usługową, a więc nie występowała zasada korzyści z uwagi na cel wywłaszczenia, do dalszej analizy przyjęto rynek nieruchomości o przeznaczeniu pod zabudowę produkcyjno-usługową. Badaniem objęto rynek gruntów niezabudowanych

o przeznaczeniu pod zabudowę produkcyjno-usługową, usługową, przemysłowo-usługową, produkcyjną oraz mieszaną (zabudowa usługowa z możliwością zabudowy mieszkaniowej), w okresie od czerwca 2010 r. do czerwca 2012 r. Po weryfikacji danych, do analizy z obszaru miasta G. przyjęto zbiór 6 transakcji podobnych do przedmiotu wyceny. Największy wpływ na wartość nieruchomości jak wskazał biegły miała lokalizacja, przy czym nie stwierdzono podstaw do zastosowania trendu czasowego. Ceny jednostkowe nieruchomości porównawczych wahały się od 495,00 zł/m2 do 200,00 zł/m2. Do ostatecznej analizy biegły wybrał 3 transakcje. Cechy rynkowe, mające wpływ na ceny oraz przyjętą skalę ocen rzeczoznawca majątkowy przedstawił w operacie w formie tabeli. Na podstawie własnych analiz oraz badań preferencji potencjalnych nabywców obliczono wagi cech rynkowych: lokalizacja ogólna - waga 30%, powierzchnia działki - waga 20%, kształt działki i konfiguracja terenu - waga 15%, uzbrojenie terenu - waga 20% oraz dojazd – waga 15%. Ostatecznie wartość prawa własności nieruchomości została oszacowana na kwotę 15.762,00 zł.

W ocenie Ministra analiza sporządzonego operatu nie wykazała zaistnienia nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Zawiera on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa. Autor operatu wyczerpująco wyjaśnił przyjęty przez niego wybór metody szacowania nieruchomości oraz szczegółowo scharakteryzował przyjęty rynek transakcyjny. Biorąc pod uwagę drogowe przeznaczenie nieruchomości rzeczoznawca majątkowy prawidłowo zastosował procedurę wyceny określoną w § 36 ust. 4 ww. rozporządzenia. Opinia biegłego, co wskazano w uzasadnieniu decyzji spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm., zwane dalej: "rozporządzeniem") i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących.

Odnosząc się do zarzutu skarżących w zakresie odmowy powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości Minister wskazał na regulację wynikającą z art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U.

2013 r., poz. 687, zwana dalej: "specustawą drogową"), w świetle której w przypadku,

w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna; wysokość odszkodowania powiększa się

o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Minister wyjaśnił, że uprawnienie do powiększenia kwoty odszkodowania za wydanie nieruchomości może być przyznane jednokrotnie, a zatem bądź z tytułu wydania nieruchomości w terminie liczonym na podstawie art. 18 ust. 1e pkt 1 i 2, bądź w terminie wskazanym w pkt 3. Oznacza to, że jeżeli właściciel nieruchomości nie wydał nieruchomości w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to nie przysługuje mu uprawnienie do powiększenia wysokości odszkodowania o 5%, nawet wówczas, gdy wydał swoją nieruchomość w terminie 30 dni od dnia uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Organ odwoławczy wywiódł, iż z materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie zawiadomienie o wydaniu decyzji Wojewody znak: [...]z dnia [...] grudnia 2009 r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało odebrane przez skarżące w dniu 21 stycznia 2010 r., tak więc 30 dniowy termin na wydanie nieruchomości upłynął w dniu 20 lutego 2010 r. Następnie wskazał, że

z protokołu zdawczo-odbiorczego, działka nr [...] została przekazana inwestorowi

w dniu 21 kwietnia 2010 r., co potwierdzają także skarżące. Zdaniem Ministra organ

I instancji prawidłowo uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do powiększenia ustalonego odszkodowania o 5%.

W odniesieniu do kolejnego zarzutu odwołania, że ten sam rzeczoznawca nie powinien określać wartości nieruchomości organ odwoławczy wyjaśnił, iż poprzedni operat szacunkowy działki nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. został sporządzony przez innego rzeczoznawcę majątkowego – J. B., zaś obecny operat będący podstawą ustalenia odszkodowania sporządził rzeczoznawca majątkowy H. J., zatem zarzut uznał za nieuzasadniony.

W skardze złożonej do sądu administracyjnego na powołaną decyzję skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciły naruszenie:

1. art. 18 ust. 1 e pkt 3 specustawy drogowej, polegające na jej błędnym niezastosowaniu podczas gdy skarżące wypełniły przesłanki uprawniające do podwyższenia odszkodowania za nieruchomość o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości;

2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego H. J.

z dnia [...] czerwca 2012 r. polegającej na uznaniu go za wiarygodny dowód, podczas gdy wnioski w nim zawarte nie są logiczne, a organ odwoławczy zbagatelizował liczne uchybienia biegłego, wynikające z operatu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 75 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie wymagającej wiadomości specjalnych, polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii innego biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność wartości nieruchomości w sytuacji, gdy strona sygnalizowała liczne, istotne wątpliwości co do prawidłowości opinii sporządzonej przez powołanego w sprawie biegłego, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia skarżące podały, że organ przyjął założenie, iż skarżące w dniu 21 stycznia 2010 r. otrzymały decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z rygorem natychmiastowej wykonalności (art. 18 ust. 1 e pkt 1 specustawy drogowej), co z kolei oznaczało, iż w dniu 20 lutego 2010 r. miał dla skarżących upłynąć termin 30-dniowy na wydanie nieruchomości, którego dochowanie uzasadniałoby podniesienie wynagrodzenia za nieruchomość o 5 % jej wartości. Dalej skarżące potwierdzają, iż decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. (znak: [...]) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odebrały

w dniu 21 stycznia 2010 r., nie mniej wskazały, że decyzja ta nie była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna wskutek decyzji Ministra z dnia [...] marca

2010 r. (znak: [...]), o czym poinformowano skarżące w dniu

5 kwietnia 2010 r. Ponadto skarżące zostały poinformowane pismem G. I. K. Euro 2012 z dnia [...] marca 2010 r., iż w związku

z przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia, na podstawie "ostatecznej decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wzywa się je do wydania nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działka [...] obręb [...].

W przedmiotowym piśmie pouczono skarżące o treści art. 18 ust. 1 e specustawy drogowej. Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżące przekazały działkę nr [...] inwestorowi, czym wyczerpały przesłanki z art. 18 ust. 1e pkt 3 specustawy drogowej, nabywając w ten sposób uprawnienie do podwyższenia kwoty odszkodowania o kwotę równą 5 % wartości nieruchomości.

Skarżące podkreśliły, iż powyższe ich stanowisko jest kompatybilne ze stanowiskiem Wojewody, który w decyzji z dnia [...] września 2010 r. wskazał, iż "jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy, nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została wydana przez jej współwłaścicieli w terminie wskazanym w cytowanym przepisie a zatem orzeczone odszkodowania odpowiada kwocie wartości nieruchomości (...) powiększonej o 5 %".

W odniesieniu do złożonego w sprawie operatu szacunkowego skarżące wskazały, że operat szacunkowy, mając szczególną wartość dowodową, istotnie wpływa na treść decyzji ustalającej opłatę, co jednak nie oznacza, że jest dla organu administracji wiążący. Organ winien wyczerpująco ocenić operat szacunkowy, a w razie jakichkolwiek niejasności i wątpliwości co do jego prawidłowości, podjąć działania zmierzające do ich usunięcia, np. może żądać wyjaśnień od biegłego lub uzupełnienia wyceny. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że operat szacunkowy ma walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 1 k.p.a., dlatego też ocena wartości dowodowej tej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu orzekającego w sprawie. Na organie spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz podjęcia niezbędnych działań dla prawidłowego ustalenia wartości nieruchomości

i należnej opłaty. Organ administracji ma obowiązek również ocenić na podstawie art. 80 k.p.a. dowodową wartość złożonego operatu szacunkowego. Organ nie może się ograniczyć do powołania w decyzji na konkluzję zawartą w opinii rzeczoznawcy, lecz obowiązany jest sprawdzić, czy opinia szacunkowa jest logiczna, zupełna i wiarygodna.

W ocenie skarżących ocena operatu szacunkowego dokonana przez organy była pobieżna, nie dość dokładnie przeanalizowano zarzuty skarżących, przy jednoczesnym bezkrytycznym oparciu się na wyjaśnieniach biegłego. Zastrzeżenia skarżących budzi dobór przez biegłego nieruchomości mających być podobnymi do nieruchomości skarżących, a przyjętych do porównania. Biegły dobierając działki podobne nie uwzględnił w sposób należyty planu zagospodarowania przestrzennego działki i nieruchomości, które zostały wzięte do porównania, nie są one nieruchomościami o parametrach podobnych jak nieruchomość skarżących. Ponadto biegły nie odniósł się do wskazywanych przez skarżące przykładów transakcji kupna sprzedaży nieruchomości podobnych do nieruchomości skarżących o cenach znacznie wyższych aniżeli nieruchomości przyjęte do porównania przez biegłego. Ponadto skarżące podnoszą, iż z uwagi na wcześniejsze uchybienia w sporządzeniu operatu nieruchomości w 2010 r. przez biegłego H. J., do sporządzenia operatu szacunkowego w 2012 r. winien być wyznaczony inny biegły. Wskazane powyżej okoliczności czynią opinię biegłego z 2012 r. nierzetelną.

W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał argumenty zawarte

w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania

i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zaskarżona decyzja Ministra oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Stąd też, Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. przyjął, że obie decyzje są prawidłowe.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Ustalenia faktyczne i prawne szczegółowo omówione w uzasadnieniach organów obu instancji, w ocenie Sądu, nie budzą żadnych wątpliwości.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że organ I instancji zebrał i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, przy czym ocena ta jest logiczna i spójna, a przy jej dokonaniu nie przekroczono obowiązujących reguł procesowych. Wojewoda wskazał prawidłową podstawę prawną wydanej decyzji. Okoliczność, że skarżące nie zostały przekonane do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia, nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Należy wyjaśnić, że strona ma prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009 r., I SA/Łd 1329/08, LEX nr 549458).

W szczególności należy podnieść, iż w świetle przepisu art. 18 ust. 1 specustawy drogowej, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Na podstawie ust. 3 omawianego przepisu odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.

Stosownie do treści art. 18 ust. 1e tego aktu, w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji,

o której mowa w art. 17; 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Nadto zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości

i sporządzania operatu szacunkowego (publ. jw.), wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U.

z 2013, poz. 687) określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń decyzji.

W niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości, stanowił operat szacunkowy z dnia [...] czerwca 2012 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego H. J., którego aktualność została przez biegłego potwierdzona na dzień 11 sierpnia 2014 r. Skarżące podnosiły, iż ocena operatu była pobieżna, nie uwzględniała podnoszonych przez nie zarzutów. Nadto zastrzeżenia ich budzi dobór nieruchomości przyjętych do porównania.

Odnosząc się do ww. dokumentu, zwrócić uwagę należy, że rodzaje metod

i technik wyceny nieruchomości, m.in. w zakresie określania wartości nieruchomości dla różnych celów, reguluje rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości

i sporządzania operatu szacunkowego, stanowiące akt wykonawczy do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej "u.g.n."). Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość,

a z kolei wartość ta jest podstawą określenia ceny. Opinia rzeczoznawcy majątkowego wymaga wiadomości specjalnych i tym samym ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, ponieważ ostatecznie to organ administracji rozstrzyga sprawę. Zadaniem biegłego jest jedynie dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ administracji (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1656/96, LEX nr 43813; wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1999/00, LEX nr 81989).

Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonać jego prawidłowej oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Taka ocena, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie została przeprowadzona i na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego z dnia [...] czerwca 2012 r., którego aktualność została przez biegłego potwierdzona na dzień 11 sierpnia 2014 r. organ

I instancji prawidłowo ustalił odszkodowanie dla skarżących, a organ odwoławczy,

w ramach kontroli instancyjnej, jak również własnych ustaleń merytorycznych, utrzymał w mocy decyzję Wojewody.

Sąd podziela ocenę ww. operatu dokonaną przez organy co do ustaleń

i wniosków końcowych, uznając je za kompletne, wiarygodne i rzetelne. Sąd ocenia, że sporządzony operat zawiera informacje niezbędne przy dokonaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego. Wskazać należy, iż dla potrzeb wyceny biegły

w pierwszej kolejności zdefiniował rynek lokalny - rynek nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę produkcyjno-usługową, usługową, przemysłowo-usługową, produkcyjną oraz mieszaną z możliwością zabudowy mieszkaniowej. Przyjęto do porównań transakcje z obszaru miasta G., które miały miejsce w okresie od czerwca 2010 r. do dnia sporządzenia wyceny. Biorąc pod uwagę zestaw transakcji przyjętych do wyceny oraz cechy rynkowe różnicujące ceny badanych nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy ustalił, że czynnikami wpływającymi cenom, na wartość nieruchomości są: lokalizacja ogólna (waga 30%), powierzchnia działki (20%), uzbrojenie terenu (20%) kształt działki i konfiguracja terenu (15%) oraz droga dojazdowa (15%). Wyboru obiektów do porównań dokonano z grupy sześciu nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Ostatecznie rzeczoznawca majątkowy wybrał do porównania trzy nieruchomości. Dla zniwelowania różnic pomiędzy obiektem wyceny

a obiektami porównawczymi ustalono dla poszczególnych cech korekty. Na podstawie różnicy pomiędzy maksymalną (495 zł/m2) i minimalną (200 zł/m2) ceną występującą na rynku określono, łącznie dla wszystkich cech wyceny rynkowych, zakres kwotowy poprawek, tzw. deltę cen (295 zł). Kierując się przyjętymi wagami, dla każdej cechy rynkowej rzeczoznawca oszacował maksymalną wartość poprawek. Następnie, uwzględniając nadane poszczególnym obiektom oceny, określił wielkość poprawek dla każdej cechy. Suma wszystkich poprawek była podstawą do skorygowania cen, jakie osiągnęły poszczególne obiekty porównawcze i ustalenia ich średniej wartości.

W oparciu o ww. obliczenia rzeczoznawca majątkowy ustalił, że wartość 1 m2 prawa własności działki nr [...] wynosi 426 zł, a wartość całej działki 15.762,00 zł.

Zasadniczym zarzutem skargi był zarzut dotyczący odmowy powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości. Istotne jest przy tym, że uprawnienie do powiększenia kwoty odszkodowania za wydanie nieruchomości może być przyznane jednokrotnie, a zatem bądź z tytułu wydania nieruchomości w terminie liczonym na podstawie art. 18 ust. 1e pkt 1 i 2 specustawy drogowej, bądź w terminie wskazanym

w pkt 3 tej ustawy. Oznacza to, że jeżeli właściciel nieruchomości nie wydał nieruchomości w terminie 30 dni od doręczenia zawiadomienia o wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to nie przysługuje mu uprawnienie do powiększenia wysokości odszkodowania o 5%, nawet wówczas, gdy wydał swoją nieruchomość w terminie 30 dni od dnia uostatecznienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że 30-dniowy termin do wydania nieruchomości przez właściciela biegnie od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu przez wojewodę decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. Natomiast gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostanie wydana bez rygoru natychmiastowej wykonalności, który dopiero w późniejszym terminie zostanie nadany postanowieniem, to 30-dniowy termin na wydanie nieruchomości będzie biegł od dnia doręczenia zawiadomienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej takiego rygoru i tym samym właściciel zyska więcej czasu na udostępnienie nieruchomości.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od momentu jej wydania miała nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższe wyraźnie wynika z treści pkt 11 tej decyzji (str. 26 decyzji). Dlatego też termin na wydanie nieruchomości, uprawniający do powiększenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości, zgodnie z art. 18 ust. 1 e pkt 2 specustawy drogowej należy liczyć od dnia doręczenia skarżącym zawiadomienia o wydaniu tej decyzji, tj. od dnia 21 stycznia 2010 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru - akta administracyjne sprawy – t. 2/5, brak numeracji kart). Na marginesie zauważyć należy, iż okoliczność odbioru decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez skarżące nie była kwestionowana. W skardze skierowanej do sądu skarżące przyznały, iż odebrały decyzje w dniu 21 stycznia 2010 r. Nie mniej skarżące podniosły, że powyższa decyzja nie była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Jest to stwierdzenie nieuprawnione, bowiem w pkt 11 decyzji zawarto rygor natychmiastowej wykonalności (str. 26 decyzji).

W tej sytuacji termin na wydanie przedmiotowej nieruchomości, uprawniający do otrzymania dodatkowego odszkodowania upłynął w dniu 20 lutego 2010 r.

Tymczasem z protokołu wydania nieruchomości wynika, że przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], wydała została przez skarżące w dniu 21 kwietnia 2010 r. Brak jest ze strony skarżących jakiegokolwiek dowodu – pisma stwierdzającego, chęć wydania nieruchomości w terminie uprawnionym do otrzymania dodatkowego odszkodowania.

Zwrócić uwagę należy, iż zarówno z odwołania jak i ze skargi wynika, że skarżące zasadność podwyższenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości uzasadniają tym, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie była opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Wskazany argument skargi,

w świetle przedstawionych wyżej rozważań Sądu jest oczywiście chybiony.

W związku z tym, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawierała rygor natychmiastowej wykonalności, w stosunku do skarżących nie znajdował zastosowania pkt 3 art. 18 ust. 1e specustawy drogowej.

Chybiony jest zarzut powoływania się na uprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r, w zakresie powiększenia o 5% wartości nieruchomości, bowiem wskazywana decyzja została uchylona przez organ odwoławczy, zatem nie jest wiążąca.

Wreszcie sąd nie podziela zarzutów skargi w zakresie wyznaczenia innego biegłego do sporządzenia operatu, gdyż jak wskazywano wyżej pierwsza opinia sporządzona była przez biegłego rzeczoznawcę J. B., zaś w niniejszej sprawie opinię sporządzał H. J., zatem także ten argument skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.

Dlatego też w ocenie Sądu, prawidłowo organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podnosząc w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że Wojewoda w sposób rzetelny i wnikliwy zgromadził dowody w sprawie i rozpatrzył zebrany materiał dowodowy.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.