Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 725/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") w związku z art. 31 ust. 2a i w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 z późn. zm., dalej: "u.r.p.") po rozpatrzeniu odwołania z [...] grudnia 2014 r. A. C. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z [...] listopada 2014 r., Nr [...], utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z [...] października 2014 r., Nr [...] w sprawie odmowy wpisu Skarżącego na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w S.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Skarżący [...] września 2012 r., wystąpił do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p., do którego dołączył: 1) odpis dyplomu Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], z którego wynika, że [...] lutego 1990 r. wnioskodawca uzyskał tytuł magistra prawa, 2) dyplom z dnia [...] kwietnia 1993 r. stwierdzający złożenie egzaminu prokuratorskiego z wynikiem ogólnym dostatecznym, 3) kwestionariusz osobowy, 4) życiorys, 5) oświadczenie o korzystaniu z pełni praw publicznych, o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych oraz oświadczenie o niekaralności w postępowaniach karnych i dyscyplinarnych, 6) informację o niekaralności z [...] września 2012 r. z Krajowego Rejestru Sądowego, 7) oświadczenie lustracyjne, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2013 r., poz. 1388), 8) cztery umowy o dzieło zawarte pomiędzy Stroną, a adwokatem T. K., których każdorazowo, przedmiotem było dzieło polegające na sporządzeniu 120 pism procesowych w okresie sześciu miesięcy wskazanych w umowach za wynagrodzeniem w wysokości 300 zł brutto, zawartych w na okresy sześciomiesięczne w terminie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2010 r., 9) umowę o dzieło nr [...] z [...] grudnia 2010 r. zawartą pomiędzy wnioskodawcą, a adwokatem T. P., której przedmiotem było dzieło polegające na sporządzeniu 300 pism procesowych w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. za wynagrodzeniem w wysokości 600 zł brutto, 10) zaświadczenie adwokata T. P. z [...] stycznia 2012 r., z którego wynika, że wnioskodawca w czasie współpracy z wymienionym adwokatem wykonywał czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata w pełnym wymiarze czasu pracy, 11) zaświadczenie adwokata T. K. z [...] stycznia 2011 r., z którego wynika, iż w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] grudnia 2010 r. wnioskodawca wykonywał czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata w pełnym wymiarze czasu pracy.

Podczas rozpatrywania sprawy przez organy samorządu radcowskiego Skarżący przedłożył ponadto: 1) zaświadczenie adwokata T. P. z [...] października 2012 r., z którego wynikało, że Skarżący wykonywał czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związanej ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata w pełnym wymiarze czasu pracy, polegające na: sporządzaniu pism procesowych, sporządzaniu opinii prawnych, udzielaniu porad prawnych, analizie akt, uczestniczeniu w rozprawach sądowych, 2) zaświadczenie adwokata T. K. z [...] września 2012 r., z którego wynika, że zakres wykonywanych przez Skarżącego czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata w pełnym wymiarze czasu pracy polegał na: sporządzaniu pism procesowych, sporządzaniu opinii prawnych, udzielaniu porad prawnych, analizie akt, uczestniczeniu w rozprawach sądowych, 3) informacje o dochodach (PIT-11) za lata: 2009, 2010, 2011, które wskazywały na kwoty zapisane w wyżej wymienionych umowach o dzieło.

Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...], uchwałą z [...] stycznia 2012 r., Nr [...] odmówiła wpisu Skarżącego na listę radców prawnych, nie dając wiary przedłożonym przez niego dokumentom w postaci umów o dzieło, a także nie dając wiary, by na podstawie przedłożonych umów o dzieło Skarżacy miał świadczyć w pełnym zakresie pomoc prawną w pełnym wymiarze czasu pracy za kwotę 600 zł brutto rocznie, przez okres 3 lat. Organ stwierdził ponadto, na podstawie rozmowy przeprowadzonej ze Skarżącym, że kandydat nie wykazuje się znajomością zasad wykonywania zawodu radcy prawnego, struktury samorządu oraz zasad etyki zawodowej, a zatem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Od uchwały Skarżący złożył [...] stycznia 2013 r. odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...], które uchwałą z [...] marca 2013 r., Nr [...] uchyliło uchwałę z [...] stycznia 2012 r. i przekazało sprawę organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia. Strona natomiast, w uzupełnieniu materiału dowodowego złożyła oświadczenie z [...] marca 2013 r., w którym wskazała, że powierzone czynności wymienione w zaświadczeniach adwokatów: T. K. i T. P. wykonywała na podstawie umowy zlecenia o charakterze nieodpłatnym, zawartej w formie ustnej.

Uchwałą z [...] maja 2013 r., Nr [...] Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówiła Skarżącemu wpisu na listę radców prawnych. Organ nie uznał okresów wykonywania umowy o dzieło za okresy wykonywania czynności, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p., albowiem dotyczyły one jednej rodzajowo czynności pomocy prawnej, podczas gdy przepis mówi o czynnościach w liczbie mnogiej. Organ wskazał na sprzeczność przedłozonych przez stronę zaświadczeń adwokatów o wykonywaniu innych jeszcze czynności, podczas gdy treść tych umów świadczyła o wykonywaniu jednej czynności, sporządzaniu pism procesowych. W konsekwencji odmówił wiarygodności przedłożonym umowom.

Pismem z [...] czerwca 2013 r. Strona odwołała się od powyższej uchwały, którą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z [...] lipca 2013 r., Nr [...] utrzymało w mocy, podzielając argumentację Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Skarżący odwołał się [...] sierpnia 2013 r. od wskazanej uchwały do Ministra Sprawiedliwości, powołując się na spełnianie przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p.

Minister Sprawiedliwości, uznając, że organy wpisowe nie rozważyły należycie i wszechstronnie całokształtu zebranego materiału dowodowego, decyzją z [...] października 2013 r., sygn. akt [...], uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [....] lipca 2013 r., Nr [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] maja 2013 r., Nr [...]. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Minister Sprawiedliwości wskazał, że po analizie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, nie podzielił stanowiska organów wpisowych, że wnioskodawca nie spełniał przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. Zdaniem Ministra, skoro w przepisie tym nie został wskazany charakter umów, na podstawie których wykonywane mają być czynności wymagające wiedzy prawniczej, to mogą to być umowy różnego rodzaju, ergo, również umowa o dzieło. Może to być, zdaniem Ministra, również nieodpłatna umowa zlecenia. Minister podzielił natomiast stanowisko organów wpisowych co do rozbieżności pomiędzy treścią zaświadczeń, a treścią umów. Minister wskazał, że konieczne są ustalenia w zakresie odpłatności lub ekwiwalentności świadczeń stron.

Na powyższą decyzję, [...] listopada 2014 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 8 maja 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3390/13, ją oddalił.

Po ponownym zbadaniu sprawy, Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] uchwałą nr [...] z [...] października 2014 r., na podstawie art. 24 ust. 2 oraz ust. 2c w związku z art. 24 ust. 1 pkt 6 i art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b oraz w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., odmówiła wpisania Skarżącego na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgową Izby Radców Prawnych w [...]. Nie dała wiary dowodom przedłożonym przez Skarżącego, wskazując na rozbieżności między treścią zaświadczenia, a treścią umowy oraz treścią oświadczeń złożonych przez Skarżącego toku prowadzonych rozmów. Wskazała również na zaistnienie nowych okoliczności stanowiących podstawę odmowy wpisu na listę radców prawnych. W ocenie organu wpisowego Strona nie spełniała także warunku określonego w art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., który od kandydata na radcę prawnego wymaga nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Rada ustaliła, że Strona posłużyła się tytułem radcy prawnego w kontaktach z U. K. [...] maja 2012 r., co potwierdzało oświadczenie wymienionej, oraz złożona do akt kopia dokumentu - pokwitowania zaliczki - pod którym znajduje się pieczątka "radca prawny A. C." i podpis, analogiczny jak na dokumentach składanych przez wnioskodawcę w niniejszym postępowaniu. Dodatkowo Rada ustaliła, że Strona posługiwała się również tytułem "radca prawny", udzielając porad czytelnikom gazety "M." w okresie od [...] grudnia 2011 r. do [...] marca 2012 r., co wynikało ze strony internetowej tej gazety. Każdorazowo udzielający porad, jest opisany jako "radca prawny A. C.".

Strona wniosła odwołanie od powyższej uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], którą Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą z [...] listopada 2014 r. Nr [...] utrzymało w mocy, podzielając stanowisko merytoryczne organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych podało, że Skarżący nie posiada nieskazitelnego charakteru i rękojmi niezbędnej do wykonywania zawodu radcy prawnego. W okolicznościach sprawy, czynnikiem dyskwalifikującym była ocena dotychczasowego zachowania wnioskodawcy. Bezprawne posługiwanie się przez Skarżącego tytułem i pieczątką radcy prawnego w kontaktach z U. K., udzielanie jej odpłatnie porad prawnych i sporządzenie projektu pisma procesowego w charakterze radcy prawnego, wprowadzanie klienta w błąd poprzez zaoferowanie zastępstwa procesowego, a także udzielanie bezpłatnych porad prawnych w redakcji M., jako radca prawny, w okresie 2011 i 2012 r. organ ocenił jako zachowanie wysoce naganne i nieetyczne.

[...] grudnia 2014 r. Strona wniosła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z [...] listopada 2014 r. Odnosząc się do nowo ujawnionych okoliczności sprawy Skarżący wskazał, że pieczątkę nabył w związku z mającym szybko nastąpić wpisem na listę radców prawnych, a użył jej ulegając żądaniu klientki. Podkreślił, że jego zachowanie było usprawiedliwione szczególną sytuacją i powinno być potraktowane jako przypadek incydentalny. W kontekście udzielania porad w redakcji M. stwierdził, że nie miał świadomości, że redakcja wskazała, iż jest on radcą prawnym.

Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu zarzutów odwołania i po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego podtrzymał stanowisko zawarte w uchwale z [...] listopada 2014 r. utrzymującej w mocy uchwałę z [...] października 2014 r. Minister Sprawiedliwości nie zgodził się ze stanowiskiem organów samorządu radcowskiego, że Strona nie spełniała przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. Minister opisał materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy potwierdzający posiadanie przez Stronę wymaganej praktyki w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku, tj. po [...] września 2007 r. Minister Sprawiedliwości nie podzielił stanowiska organów wpisowych, że art. 25 ust. 1 pkt 4b u.r.p. zakłada, że warunek legitymowania się odpowiednią praktyką w zawodzie jest spełniony tylko wówczas, gdy praktyka ma charakter odpłatny. Prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu, zdaniem organu, zgodnie z zasadą lege non distinguente, prowadzić musi do wniosku, że skoro ustawodawca nie określił wprost w przepisie charakteru umowy cywilnoprawnej, na podstawie której wykonywane były wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej, to wskazane umowy mogą cechować się zarówno odpłatnością, jak i mieć charakter nieodpłatny. Jednocześnie, jak zauważył organ, utrwalone orzecznictwo administracyjne wskazuje, że jeżeli osoba wykonująca umowę cywilnoprawną nie dostaje wynagrodzenia, ale zdobywa doświadczenie i podnosi kwalifikacje, to w związku z tym, jeżeli wnioskodawca dzięki wykonywaniu czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej ma w zamian możliwość uzupełnienia, pogłębienia i podnoszenia swojej wiedzy, doświadczenia i kwalifikacji prawnych w tym zakresie, to można uznać, że świadczenia te są ekwiwalentne.

Minister Sprawiedliwości zgodził się natomiast z organami samorządu radcowskiego w kwestii przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., uznając, że Strona nie spełniała wymogu nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Organ wskazał, że organy samorządu radcowskiego za okoliczności przemawiające za brakiem nieskazitelności charakteru i wiarygodności uznały działania Skarżącego polegające na wprowadzeniu w błąd co do posiadanych uprawnień klientki, U. K. oraz czytelników gazety "M.". Organy wpisowe ustaliły, że Skarżący kilkukrotnie posłużył się tytułem radcy prawnego. Z całą pewnością uczynił to [...] maja 2012 r. w trakcie kontaktu z U. K., a ponadto udzielał porad prawnych na dyżurach w redakcji gazety "M.", posługując się tytułem "radca prawny". Ogłoszenia o możliwości uzyskania porad dwukrotnie zawierały informację, że będzie je świadczył radca prawny, a dyżury, jak wynikało z wydruków, pełnione były na pewno przez okres czterech miesięcy - od [...] grudnia 2011 r. do [...] marca 2012 r. Skarżący był również cytowany, jako radca prawny, w artykule "P." z [...] lipca 2012 r.

Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko organów samorządu radcowskiego odnośnie oceny zachowań Skarżącego, zauważając, że nawet fjegojednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter, tymczasem w sprawie takich zachowań mogło być więcej. Uwzględniając wykształcenie i wykonywany zawód, Minister Sprawiedlwiości krytycznie ocenił zachowanie Skarżącego, który próbował deprecjonować znaczenie własnego nagannego postępowania. Minister nie dał wiary wyjaśnieniom Strony, że do posłużenia się tytułem i pieczątką radcy prawnego został zmuszony agresywnym zachowaniem klientki czy też, że nie miał świadomości faktu, że udziela porad prawnych w redakcji M. jako radca prawny. Okoliczności współpracy Skarżącego, jako radcy prawnego, z redakcją potwierdził Redaktor Naczelny w piśmie z [...] października 2014 r. Nieprawdopodobnym jest przy tym, zdaniem organu, że sam przyjął takie założenie, bez uzyskania od udzielającego porad informacji o jego statusie.

W skardze z 13 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2015 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzezdzającymi ją uchwałami organów samorządu radców prawnych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że Skażący nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;

2) art. 6, 7, 80 i 107 § 3 K.p.a., polegające na podjęciu decyzji na podstawie niewyczerpujących dowodów, które miały wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że organ wpisowy nie przeprowadził wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjasnienia sprawy, nie zebrał w sposób wyczerpujący dowodów, a także pozbawił Skarżącego możliwości bezpośredniego wypowiedzenia się co do przebiegu zdarzeń.

Skarżący zaprzeczył, że wprowadził w błąd U. K. i czytelników gazety "M." co do posiadanych uprawnień zawodowych. Wyjaśnił, że w maju 2012 r. udzielił U. K. pomocy prawnej, sporządzając apelację, którą podpisała osobiście. Po przekazaniu Skarżącemu ustalonej kwoty, zażądała pokwitowania z pieczątką. Skarżący odmówił, informując, że takowej nie posiada. Klientka zagroziła Skarżącemu wezwaniem Policji, stwierdzając stanowczo, że nie opuści pomieszczenia dopóki nie uzyska pokwitowania. Skarżący pokwitował ostatecznie odbiór otrzymanej kwoty podpisem. Mimo to klientka żądała przystawienia pieczątki, grożąc wezwaniem Policji. Skarżący poinformował ją, że nie jest jeszcze radcą prawnym i przyłożył pieczątkę. Zamierzał zamazać część pieczątki radca prawny, aby pozostało samo imię i nazwisko. Klientka, wykorzystując chwilowe zamieszanie związane z odbywaną przez Skarżącego rozmową telefoniczną zabrała kartki i wyszła. Zdaniem Skarżącego, pani K. miała świadomość o braku tytułu radcy prawnego Strony. Pieczątkę Skarżący nabył w związku z mającym szybko nastąpić wpisem na listę radców prawnych.

Odnośnie udzielanych bezpłatnie porad prawnych na przełomie lat [...] w redakcji gazety "M.", Skarżący wyjaśnił, że zgłosił się tam jako prawnik. Przeczytał w innej lokalnej gazecie,że bezpłatnych porad prawnych udziela prawnik. Postanowił również nieść pomoc prawną w tym charakterze. Bez jego wiedzy i zgody natomiast, gazeta umieściła w internecie nieprawidłowe informacje.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.).

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w sprawie odmowy wpisu Skarżącego na listę radców prawnych tej Izby. Podstawą utrzymania w mocy uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...], było uznanie przez Ministra Sprawiedliwości, że Skarżący nie spełniał przesłanki wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p. Istota sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia kwestii, czy Minister Sprawiedliwości, jak również organy samorządu radcowskiego, miały uzasadnione podstawy do uznania, że Skarżący, ubiegając się o wpis na listę radców prawnych, nie spełniał przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., na listę radców prawnych może być wpisany ten kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Przesłanka wynikająca z powyższego przepisu, warunkująca wpis na listę radców prawnych, stanowi normę o charakterze ocennym, na skutek zredagowania cyt. przepisu przez ustawodawcę przy użyciu niedookreślonych zwrotów: "nieskazitelny charakter", "rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu". Oznacza to, że to organy właściwe w danej sprawie rozstrzygają, czy dana osoba, ubiegająca się o wpis na listę radców prawnych, cechuje się nieskazitelnością charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Dokonując jednak tego rozstrzygnięcia właściwe organy, muszą pozostawać w określonych granicach swobody, pozostawionej przez ustawodawcę na skutek posłużenia się niedookreślonymi pojęciami. Pozostawienie bowiem takiej swobody uprawnionym organom nie oznacza w żadnej mierze dowolności w ocenie stanu faktycznego, jak i w formułowaniu konkluzji wynikających z tej oceny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2007 r. sygn. akt II GSK 55/07).

Badanie legalności zatem rozstrzygnięcia w kwestii nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, osoby ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych, obejmuje przede wszystkim kontrolę, czy nie zostały przekroczone granice swobody oceny tej przesłanki i czy w konsekwencji rozstrzygnięcie to nie ma charakteru dowolnego.

W skardze, Skarżący zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości błędną wykładnię art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., nie precyzując jednak na czym ona polega, wskazując natomiast, że doprowadziła ona do przyjęcia, że Skarżący nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Skarżący również zarzucił, że rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości zostało podjęte w oparciu o niewyczerpujący materiał dowodowy, z uzasadnienia skargi natomiast wynika, że zdaniem Skarżącego organy właściwe w sprawie, nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, w następstwie czego nie dokonały prawidłowej oceny zachowań Skarżącego pod kątem dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Badając w pierwszej kolejności, czy zaskarżona decyzja została wydana pomimo niezebrania wyczerpującego materiału dowodowego i czy mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy wskazać, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia, że Skarżący, w sposób nieuprawniony posłużył się tytułem radcy prawnego, nie będąc jeszcze wpisanym na listę radców prawnych, w relacjach z U. K. oraz że tytuł ten w stosunku do Skarżącego został użyty przez redakcję gazety "M.", w której Skarżący podczas dyżurów udzielał porad prawnych. Wskazane okoliczności nie są kwestionowane przez Skarżącego i nie budzą wątpliwości w sprawie. W aktach sprawy znajduje się kopia rachunku z [...] maja 2012 r. wystawionego tytułem obsługi prawnej podpisanego przez Skarżącego z jego pieczątka jako radcy prawnego, oświadczenie U. K. złożone [...] września 2014 r. przed Dziekanem Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. A. K. oraz Przewodniczącą Okręgowego Zespołu Wizytatorów Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] B. P., z którego wynika, że obsługi prawnej, której dotyczy ww. rachunek udzielił jako radca prawny Skarżący. Ponadto w aktach sprawy znajdują się wydruki z [...] września 2014 r. ze stron internetowych redakcji "M." dodanych odpowiednio [...] grudnia 2011 r. oraz [...] lutego 2012 r. z których wynika, że w redakcji pisma można było uzyskać darmowe porady prawne, których udzielał m.in. Skarżący jako radca prawny. Powyższe zostało potwierdzone przez Redaktora Naczelnego pisma J. J. w piśmie z [...] października 2014 r., z którego wynika, że Skarżący jako radca prawny, udzielał darmowych porad prawnych dla czytelników pisma w 2011 i 2012 r. Ponadto w aktach sprawy znajduje się wydruk ze strony internetowej z artykułem "P." z [...] lipca 2012 r., w którym autorka zacytowała Skarżącego jako radcę prawnego.

Skarżący nie zakwestionował wymienionych dowodów, wskazał natomiast, że w sprawie zaistniały okoliczności, które wyjaśniają i usprawiedliwiają Jego rolę w powyższych zdarzeniach. Wskazał mianowicie, że do podpisania rachunku z użyciem pieczątki z tytułem radcy prawnego został zmuszony poprzez U. K., natomiast redakcja pisma "M.", jak również autorka artykułu "P.", bez Jego wiedzy przedstawili Skarżącego jako radcę prawnego. Skarżący jednak nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających Jego stanowisko, nie wskazał ponadto jakich dowodów organy właściwe w sprawie nie przeprowadziły w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd zauważa, że Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych w [...] pozyskała w sprawie oświadczenie U. K. oraz Redaktora Naczelnego pisma "M.", J. J., z których wpływają wnioski przeciwne do stanowiska Skarżącego. Skarżący na rozprawie przed Sądem [...] kwietnia 2016 r., przedstawił kolejne oświadczenie Redaktora Naczelnego pisma "M.", J. J. z [...] kwietnia 2014 r., które jednak również nie potwierdza stanowiska Skarżącego, z oświadczenia wnika bowiem że Skarżący jako prawnik w latach 2011-2012 charytatywnie udzielał w redakcji M. bezpłatnych porad prawnych dla czytelników gazety. W oświadczeniu brak jest natomiast wyjaśnienia, że redakcja posłużyła się tytułem radcy prawnego wobec Skarżącego bez Jego wiedzy.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd doszedł do wniosku, że właściwe w niniejszej sprawie organy, prawidłowo ustaliły okoliczności stanu faktycznego. W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości, w oparciu o opisany, wyczerpujący materiał dowodowy miał podstawy do uznania za niewiarygodne wyjaśnienia Skarżącego. Dlatego Sąd uznał za niezasadne zarzuty naruszenia art. 6, art., 7 art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Organy w sprawie działały na podstawie prawa, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalony stan faktyczny odpowiada zasadzie prawdy obiektywnej, co wnika z prawidłowych i wyczerpujących wyjaśnień zawartych w zaskarżonej decyzji. Sąd nie stwierdził też aby Skarżący został pobawiony prawa do czynnego udziału w którymkolwiek stadium postępowania.

W świetle zarzutu błędnej wykładni art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., ustalenia wzmaga, czy organy orzekające w niniejszej sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy wnikającej z przywołanego przepisu. Konieczna jest zatem odpowiedź na pytanie czy przepis ten należy tak interpretować, że ustalone przez organy nieuprawnione posługiwanie się przez Skarżącego tytułem radcy prawnego, może mieć wpływ na ocenę spełniania przez Skarżącego przesłanki nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Odpowiedź na powyższe pytanie wymaga dookreślenia pojęć: "nieskazitelności charakteru" oraz "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu", co znalazło już swój wyraz w bogatym orzecznictwie sadów administracyjnych. W wyroku z 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 725/00, dotyczącym wprawdzie zawodu adwokata, ale aktualnym również na gruncie radcowskim, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem". Na rękojmię natomiast, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie. Jednocześnie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin dotychczasowe zachowanie oznacza: "zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę (...) - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu (...)".

Z przytoczonych tez wyroku wynika, że nieskazitelność charakteru odnosi się do strony etyczno-moralnej danej osoby, natomiast na ocenę rękojmi rzutują okoliczności dotychczasowego życia zarówno ze sfery prywatnej, jak i zawodowej. Nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu, że nieuprawnione posługiwanie się przez Skarżącego tytułem radcy prawnego, należy rozpatrywać w kategoriach etyczno-moralnej postawy Skarżącego i Jego uczciwości, rzetelności oraz odpowiedzialności zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Biorąc pod uwagę charakter zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego, polegającego na obsłudze prawnej osobistych potrzeb ludzkich, wiążącej się z przyjmowaniem informacji dotyczących życia osobistego i zorganizowanego w sposób uzasadniający przekonanie społeczne o właściwym dla interesów jednostki wykorzystaniu tych informacji przez świadczących usługi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 55/07), w ocenie Sądu organy rozstrzygające w niniejszej sprawie miały podstawę do przyjęcia, że nieuprawnione posługiwanie się przez Skarżącego tytułem radcy prawnego, rzutuje na przesłankę nieskazitelnego charakteru poprzez podważenie odpowiedzialności oraz wiarygodności Skarżącego. Ponieważ natomiast, dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego jest powiązane z nieskazitelnością charakteru, organy miały podstawę do przyjęcia, iż dotychczasowe zachowanie Skarżącego, podważa Jego przydatność do wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego sprawowanego zarówno w interesie wymiaru sprawiedliwości, jak i przyszłych klientów.

Sąd doszedł do wniosku, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie prawidłowo zinterpretowały normę wynikającą z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., przyjmując, że nieuprawnione posługiwanie się przez Skarżącego tytułem radcy prawnego, może mieć wpływ na ocenę spełniania przez Skarżącego przesłanki nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. W konsekwencji, organy dokonały prawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do normy wnikającej z tego przepisu, nie zostały bowiem, zdaniem Sądu, przekroczone granice swobody oceny przesłanki wynikającej z art. 24 ust. 1 pkt 5 u.r.p., w kontekście ustalonego stanu faktycznego, jego oceny oraz sformułowanych konkluzji wynikających z tej oceny.

Z tych też względów Sąd nie może podzielić wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego i mając to na uwadze, jako że skarga okazała się niezasadna, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.