Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 545/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246  par.  1  pkt  1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na decyzję Rektora A w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłaty za studnia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy


UZASADNIENIE

A. R. w piśmie z dnia 16 maja 2016 r. wniósł skargę na decyzję Rektora A w K. z dnia [...] r. [...]w przedmiocie zwolnienia z opłaty za studia. W skardze zawarł także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Podniósł, że nie posiada żadnego majątku oraz nie pracuje. Wraz ze skargą przedłożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" zaznaczając, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Podniósł, iż obecnie studiuje na kierunku stacjonarnym na II roku w Wydziale [...] i I roku na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] Powtórzył, że nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada majątku. Pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy ponoszą koszty wynajmu mieszkania w K.. Skarżący wskazał na skomplikowany charakter sprawy. Ponadto zaznaczył we wniosku, że jego rodzice są właścicielami spółdzielczego mieszkania w B. oraz posiadają samochód marki [...] z [...] r. o wartości około 15.000 zł. Wnioskodawca dodał, że rodzice osiągają dochód z tytułu zatrudnienia: A. R. uzyskuje dochód w kwocie 1.300 zł netto, a E.S. w kwocie 5200 zł netto. Wskazał przy tym, że ponoszą miesięcznie koszty z tytułu czynszu mieszkania w K. (700 zł), opłaty za media (100 zł), z tytułu czynszu mieszkania w B. (650 zł), a nadto w ramach ubezpieczenia majątku (1.500 zł rocznie) i spłaty pożyczek (800 zł miesięcznie).

W odpowiedzi z dnia 31 sierpnia 2016 r. na wezwanie referendarza skarżący podał, że przedkłada kopie: karty wynagrodzeń matki w kwocie 5.220 zł z potrąceniami, w tym pożyczkami w kwocie 929,16 zł, umowy o pracę ojca w kwocie 1.200 zł netto, biletu miesięcznego ojca w kwocie 144 zł, umowy najmu mieszkania w K. (skarżący ponosi miesięcznie z tytułu czynszu i opłaty 700 zł), potwierdzenie opłat za mieszkanie w B. w kwocie 632 zł, opłat za energię i gaz (odpowiednio 30,43 zł i 125 zł co dwa miesiące), opłat za Internet i TV (57,70 zł) i telefony (158,96 zł), polisy ubezpieczenia samochodu (1082 zł rocznie), ubezpieczenia A.R. (składka półroczna 581,39 zł), ubezpieczenia mieszkania rodziców za 2016 r. (69 zł) i umowy kredytu na zakup laptopa za 1200 zł (112 zł raty miesięczne). Skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające powyższe wydatki.

Starszy referendarz sądowy w Wydziale IV tut. Sądu przedstawił wniosek skarżącego Przewodniczącemu Wydziału celem rozważenia zastosowania art. 258 § 4 P.p.s.a. ze względu na podleganie wyłączeniu od rozpoznania wniosku oraz nieobecność dotychczasowego referendarza rozpoznającego wniosek.

W związku z zaistnieniem przesłanek z art. 258 § 4 P.p.s.a. wniosek został przedstawiony do rozpoznania Sędziemu sprawozdawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Odnosząc się do wniosku A. R. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.).

Wnioskodawca w formularzu "PPF" podał, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie radcy prawnego.

Zdaniem Sądu strona nie spełnia przywołanych wyżej kryteriów, od których ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uwzględnienie zgłoszonego żądania. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym opisanej w art. 199 P.p.s.a. i dlatego zastosowanie tej instytucji prawnej może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stron, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (utrwalone stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone między innymi w postanowieniach: z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z. 1, poz. 8, z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II GZ 201/08, z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 713/09 oraz z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 801/09 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - zwanej dalej CBOSA). Prawo pomocy może więc zostać przyznane tylko takiej osobie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 52/09 i z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 113/08 - orzeczenia dostępne w CBOSA). Nie budzi zatem wątpliwości, że instytucja prawa pomocy przewidziana została w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu osobom ubogim.

W ocenie Sądu wnioskodawca, który pozostaje na utrzymaniu rodziców, do takich osób nie należy. Jak wynika z nadesłanych dokumentów, łączny dochód rodziców skarżącego wynosi około 5.500 zł miesięcznie (z uwzględnieniem potrąceń pracowniczych). Łączne koszty związane z utrzymaniem mieszkań wynoszą około 1.450 zł miesięcznie. Opłaty za telefony, Internet i telewizję wynoszą około 220 zł miesięcznie. Rodzice skarżącego ponoszą koszty ubezpieczeń (samochodu, na życie) około 200 zł miesięcznie. Opłata za bilet miesięczny ojca skarżącego wynosi około 144 zł i koszt kredytu na zakup komputera wynosi 112 zł. Różnica pomiędzy powyższymi dochodami i wydatkami wynosi około 3.360 zł miesięcznie.

W tym stanie rzeczy stwierdzić przyjdzie, że dochód rodziców skarżącego, który pozostaje na ich wyłącznym utrzymaniu, z uwzględnieniem powyższych wydatków oraz pozostałych wydatków takich jak zakup żywności, ubrań etc., umożliwia wygenerowanie środków wystarczających na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie niniejszego postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie 200 zł, jak również na opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru, o ile jego udział w sprawie skarżący uważa za niezbędny.

Mając na względzie powyższe, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.