Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 75/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 97 ust. 5, art. 106 ust. 1,5, art. 110 ust.7,8
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 111 poz 535
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego.
article: art. 17 ust. 3a pkt 1, art. 71 b ust. 5,5a,
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 70 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 107 par. 3, art. 7, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] , działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], decyzją z dnia[...], po rozpatrzeniu wniosku A.D. matki małoletniego K.D., orzekł o skierowaniu w/w małoletniego do Ośrodka Opiekuńczego dla Dzieci i Młodzieży przy ul. [...], jednocześnie ustalając opłatę do wysokości kosztów wyżywienia.

Następnie organ ten, powołując się na art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 97 ust 5, art. 106 ust. 1 i ust. 5, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 zm.) oraz Uchwałę Nr XXX/745/08 Rady Miasta Szczecin z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt uczestników w Dziennym Domu Pomocy Społecznej przy ul. Potulickiej 40, w Dziennym Domu Pomocy Społecznej przy ul. Łukaszewicza 6, w Dziale Pomocy Półstacjonarnej dla Osób z Chorobą Alzheimera, w Domu Pomocy Społecznej "Dom Kombatanta im. Gen. Mieczysława Boruty-Spiechowicza" przy ul. Kruczej 17, w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy ul. Jakuba Wujka 6, decyzją z dnia [...] zmienił rozstrzygnięcie z dnia [...]r. w części dotyczącej opłaty za pobyt w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy ul. [...] w ten sposób, że od dnia [...] r. ustalił odpłatność za:

- dzienną stawkę żywieniową na [...] zł,

- usługi świadczone w Ośrodku Wsparcia na [...] zł miesięcznie,

- koszty transportu - [...] zł miesięcznie.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że uaktualnienie odpłatności za dzienny koszt posiłku oraz świadczone usługi oraz za transport nastąpiło z uwagi na podjęcie Uchwały przez Radę Miasta [...], w której to zmieniono wysokość opłat związanych z pobytem, m.in. w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy Pl. [...].

W świetle §3 ust. 3 w/w Uchwały, odpłatność za pobyt w Placówce ustala się biorąc pod uwagę sytuację materialną i osobistą oraz zakres przyznanych usług. Przy czym odpłatność ustala się odrębnie za: usługi świadczone w ośrodkach wsparcia (w tym usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze), posiłki, transport z miejsca zamieszkania do ośrodka oraz z ośrodka do miejsca zamieszkania (§4 pkt 1).

Dalej organ stwierdził, że średniomiesięczny koszt usługi w Ośrodku Wsparcia mieszczącego się przy ul. [...] wynosi [...] zł, dzienna stawka żywieniowa [...] zł, natomiast koszt transportu [...] zł. W przypadku małoletniego K.D. dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, co stanowi [...]% kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej, tak więc odpłatność za usługi świadczone w placówce ustalono w wysokości [...] zł miesięcznie, tj. na poziomie [...]% kosztu utrzymania w Ośrodku Wsparcia.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła matka małoletniego – A.D. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej ustalenia odpłatności za usługi świadczone w Ośrodku Wsparcia oraz kosztów transportu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 r. Nr 111, poz. 535), art. 7 kpa poprzez brak ustalenia, czy Ośrodek stanowi szkołę podstawą (szkołę specjalną); art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572), poprzez ustalenie kosztów transportu dla osoby w sytuacji, w której opiekę i transport Prezydent Miasta [...] ma obowiązek zapewnić bezpłatnie oraz art. 70 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i art. 7 ust. 1 w zw. z art. 71b ust. 5 i 5a ustawy o systemie oświaty, poprzez ustalenie miesięcznej odpłatności za usługi, które K.D. przysługują bezpłatnie.

Odwołująca się wyjaśniała, że jej syn K. jest osobą upośledzoną w stopniu głębokim i wymaga uczestniczenia w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, co potwierdza orzeczenie nr [...], wydane w oparciu o art. 71b ustawy

o systemie oświaty. Udział w tych zajęciach jest realizowany w Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy ul. [...]. W ocenie strony, wszystkie zajęcia realizowane w stosunku do K. w tym Ośrodku, mieszczą się w zakresie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wskazanych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. Zatem, stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, są bezpłatne.

Ponadto, A.D. wskazała, że Ośrodek oprócz w/w zajęć organizuje małoletniemu K. naukę, bowiem w myśl §2 powyższego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych uważa się za spełnienie obowiązku szkolnego określonego w ustawie o oświacie. Natomiast nauka, zgodnie z art. 70 ust. 2 Konstytucji oraz art. 7 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, jest bezpłatna w szkołach publicznych, do której to należy Ośrodek.

Dodatkowo A.D. zwróciła uwagę na fakt, iż nauka w przypadku dzieci o głębokim upośledzeniu dotowana jest z budżetu państwa dziesięciokrotną wyższą subwencją oświatową, niż w przypadku dzieci zdrowych, zatem obciążenie jej, w tej sytuacji, kosztami zajęć odbywanych w Ośrodku, przeczy zasadom działania organów państwa oraz zasadzie sprawiedliwości społecznej.

Powyższa argumentacja świadczy o tym, że organ nie miał żadnych podstaw prawnych do określenia odpłatności za usługi świadczone w Ośrodku Wsparcia.

A.D. podkreśliła również, że transport w jej syna Kuby powinien być bezpłatny. Powyższe wywiodła z art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy o systemie oświaty statuującego obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Wskazała, że niewątpliwie ośrodek pełni funkcje szkoły podstawowej, o której mowa w tym przepisie, zatem rozstrzygnięcie organu w tej kwestii jest niezgodne z literą prawa.

W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 97 ust. 5 i z art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, decyzją z dnia[...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ przywołał treść art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wskazując, że dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo, bez względu na stopień upośledzenia, organizuje się naukę i zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, w szczególności w przedszkolach, szkołach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych, w domach pomocy społecznej, w zakładach opieki zdrowotnej lub w domu rodzinnym, a także rehabilitację leczniczą, zawodową i społeczną. Rehabilitacja oraz zajęcia rewalidacyjno-wychowacze – obejmujące w myśl §8 ust 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. Nr 14, poz. 76): naukę nawiązywania kontaktów w sposób odpowiedni do potrzeb i możliwości uczestnika, kształtowanie sposobu komunikowania się z otoczeniem na poziomie odpowiadającym indywidualnym możliwościom uczestnika, usprawnianie ruchowe i psychoruchowe w zakresie dużej i małej motoryki, wyrabianie orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej, wdrażanie do osiągania optymalnego poziomu samodzielności w podstawowych sferach życia, rozwijanie zainteresowań otoczeniem, wielozmysłowe poznawanie tego otoczenia, naukę rozumienia zachodzących w nim zjawisk, kształtowanie umiejętności funkcjonowania w otoczeniu, kształtowanie umiejętności współżycia w grupie, naukę celowego działania dostosowanego do wieku, możliwości i zainteresowań uczestnika oraz jego udziału w ekspresyjnej aktywności - są bezpłatne.

Dalej Kolegium podało, że realizacja obowiązku szkolnego przez K.D.

w Ośrodku Wsparcia w postaci uczestnictwa w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych jest bezpłatna, natomiast udział w innych zajęciach takich jak: rehabilitacja ruchowa, indywidualna terapia logopedyczna, grupowa dogoterapia oraz grupowa muzykoterapia są odpłatne. Odpłatność za te zajęcia jak i posiłki oraz transport organ I instancji ustalił zgodnie z Uchwałą Rady Miasta [...], zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na powyższą decyzję A.D., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, art. 70 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, oraz art. 17 ust. 3a pkt 1, art. 7 ust. 1 w zw. z art. 71b ust. 5 i 5a ustawy o systemie oświaty. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. W punkcie 4 skargi A.D. zwróciła się do Sądu z prośbą o zażądanie od Prezydenta Miasta [...] udzielenia informacji: w jakiej wysokości miasto otrzymało subwencję oświatową na rok [...] z przeznaczeniem na K.D., czy średniomiesięczny koszt usług w ośrodku wsparcia uwzględnia dochód otrzymany przez miasto z subwencji oświatowej, jak również przedstawienia szczegółowego zestawienia wyliczenia średniomiesięcznego kosztu utrzymania w ośrodku.

Skarżąca, powołując się na art. 1 ust. 1 oraz art. 6a ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, wywiodła, iż miasto [...] obowiązane jest zapewnić K.D. - jako osobie [...] - naukę, zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, rehabilitację leczniczą, zawodową i społeczną, które są bezpłatne. W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. ustalono, że zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze polegają przede wszystkim na: nauce nawiązywania kontaktów w sposób odpowiedni do potrzeb i możliwości uczestnika, kształtowaniu sposobu komunikowania się z otoczeniem na poziomie odpowiadającym indywidualnym możliwościom uczestnika, usprawnianiu ruchowym i psychoruchowym w zakresie dużej i małej motoryki, wyrabianiu orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej, wdrażaniu do osiągania optymalnego poziomu samodzielności w podstawowych sferach życia, rozwijaniu zainteresowań otoczeniem, wielozmysłowym poznawaniu tego otoczenia, nauce rozumienia zachodzących w nim zjawisk, kształtowaniu umiejętności funkcjonowania w otoczeniu, kształtowaniu umiejętności współżycia w grupie oraz nauce celowego działania dostosowanego do wieku, możliwości i zainteresowań uczestnika oraz jego udziału w ekspresyjnej aktywności. W ocenie strony, powyższe wyliczenie pozwalające na zakwalifikowanie "działań" jako zajęcia rewalidacyjne nie stanowi katalogu zamkniętego, a zatem pozostałe "działania powinny odpowiadać indywidualnej ocenie".

Z kolei w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 3 listopada 1995 r. w sprawie zasad organizowania i zakresu rehabilitacji leczniczej w domach pomocy społecznej wskazano, iż rehabilitacja lecznicza osób upośledzonych umysłowo, obejmuje w szczególności: badania lekarskie i specjalistyczną diagnozę w zakresie rehabilitacji, świadczenia terapeutyczne, zwłaszcza w formie fizykoterapii i ćwiczeń ruchowych, świadczenia psychologiczne, w tym terapię psychologiczną, zaopatrzenie w leki niezbędne na potrzeby rehabilitacji, zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i w sprzęt rehabilitacyjny. Również w tym akcie nie zamknięto możliwości uwzględnienia jako rehabilitacji innych świadczeń związanych z indywidualną oceną chorego.

Skarżąca stanęła na stanowisku, iż zarówno indywidualna rehabilitacja ruchowa, indywidualna terapia logopedyczna, grupowa dogoterapia i grupowa muzykoterapia stanowią rewalidację, rehabilitację, o której mowa w rozporządzeniach oraz wchodzą w zakres opieki niezbędnej do przeprowadzenia rehabilitacji i zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Zatem z tytułu tych świadczeń, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, strona nie powinna uiszczać żadnych opłat. Wprawdzie skarżąca przyznała, że art. 97 ustawy o pomocy społecznej umożliwia miastu [...] określenie odpłatności za usługi świadczone w Ośrodku Wsparcia, lecz, w jej ocenie, w niniejszej sprawie należy stosować w drodze lex specjalis przepisy o ochronie zdrowia psychicznego statuującego bezpłatność rehabilitacji i zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Za taką argumentacją przemawia również okoliczność otrzymywania przez miasto subwencji oświatowej w wysokości [...] zł miesięcznie z przeznaczeniem na specjalistyczną opiekę i zajęcia dla K.D.. Skarżąca poddała w wątpliwość, iż wyżej wskazana kwota przeznaczona jest, według sugestii organu, tylko na [...] godziny nauki dziennie.

Poza tym A.D. podniosła, iż organ ustalając średniomiesięczny koszt usługi w ośrodku w wysokości [...] zł nie uwzględnił w tym zestawieniu kwoty subwencji oświatowej, doprowadzając do sytuacji, w której pomimo zapewnienia finansowania ze strony budżetu państwa, organ administracji publicznej dodatkowo żąda zapłaty od skarżącej za te same usługi.

Wskazała również, że w ust. 1 art. 7 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego ustawodawca ustanowił obowiązek zorganizowania dziecku upośledzonemu nauki, która również jest bezpłatna, o czym przesądza art. 70 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 7 ust. 1 w zw. z art. 71b ust. 5 i 5a ustawy o systemie oświaty.

Mając powyższe na uwadze skarżąca podkreśliła, że skoro cały zakres świadczonych usług w ośrodku przyznanych małoletniemu obejmujący naukę, rewalidację i rehabilitację, jest bezpłatny, zatem organ niezasadnie orzekł o pobraniu opłaty w wysokości [...] zł miesięcznie.

Odnosząc się do odpłatności za transport wykonywany wobec K., strona ponowiła argumenty, które przedstawiła w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

Do skargi A.D. dołączyła orzeczenie Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...] z dnia [...] stwierdzające o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zespołowych dla K.D. w okresie do końca roku szkolnego [...] z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...]r., stanowiącym uzupełnienie skargi, strona skarżąca zwróciła uwagę na treść załącznika nr 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U.

z 2009 r. Nr 4, poz. 17), w którym wskazano, że podstawę programową dla dzieci

z upośledzeniem znacznym stanowią zajęcia z rehabilitacji ruchowej, logoterapii

i muzykoterapii oraz dogoterapii, jako formy nauki funkcjonowania w środowisku. Zaznaczyła, że rozporządzenie to dotyczy jedynie dzieci upośledzonych w stopniu głębokim, jednakże opierając się na ogólnych zasadach interpretacyjnych wywiodła, że skoro dany typ zajęć jest odpowiedni dla dzieci upośledzonych w stopniu znacznym, to dla dzieci upośledzonych w stopniu głębokim zajęcia te będą miały co najmniej taki sam zakres.

Niezależnie od powyższego skarżąca stwierdziła, że skoro w stosunku do jej syna orzeczono o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a zajęcia te w ośrodku zostały zorganizowane w taki sposób, aby pomóc dziecku rozwinąć się i zdobyć podstawowe umiejętności, to nie ma podstaw do uznania niektórych z tych zajęć za płatne.

W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu kolejne pismo skarżącej, w którym wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonego zaświadczenia Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...] z dnia [...] r., w którym wyrażono stanowisko uznające terapię logopedyczną, muzykoterapię i dogoterepię za zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze zlecone K.D. w ramach orzeczenia z dnia [...] r.

Odnośnie rehabilitacji ruchowej A.D. wyraziła pogląd, że pomimo tego, iż Centrum nie uznało ich jako zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, to i tak przysługują K. nieodpłatnie na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że przed organem I instancji nie miała możliwości zapoznania się z dokumentacją i złożenia wniosków dowodowych, zaś

w postępowaniu przed organem II instancji jej wnioski zostały całkowicie pominięte.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] r., Sąd postanowił dopuścić dowód z pisma Dyrektora Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego

w [...] z dnia [...] r., a oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu

z dokumentów wymienionych w pkt 4 skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, bowiem wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uwzględnienie.

W odniesieniu do zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności przypomnieć, jaki jest status organu odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązki organu orzekającego w II instancji nie sprowadzają się do "rozpoznania odwołania", które to stwierdzenie często można zauważyć w osnowie rozstrzygnięcia organów odwoławczych, ale do ponownego rozpoznania sprawy. Na tym bowiem zasadza się istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ II instancji ma za zadanie nie tyle skontrolować poprawność rozstrzygnięcia organu orzekającego w I instancji, co upodabniałoby go do roli sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem działań organów administracji publicznej, lecz rozpoznać sprawę ponownie, w pełnym zakresie, dokonując własnych ustaleń zarówno co do stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy. Jednocześnie obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu, nawet jeżeli są one w jego ocenie oczywiście bezzasadne. Konieczne staje się przy tym wskazanie przez organ argumentacji, która legła u podstaw wydania orzeczenia o określonej treści oraz odniesienie się do zarzutów odwołania, czyniąc tym samym zadość zasadzie przekonywania strony do trafności zajętego stanowiska w sprawie.

W tym kontekście oceniając zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd stwierdził, że nie spełnienia ono wymogów stawianych decyzji administracyjnej przez art. 107 § 3 kpa.

Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosku, że Kolegium nie odniosło się do zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu i nie przedstawiło własnych wywodów, które pozwalałyby na uznanie, że zaprezentowane stanowisko znajduje oparcie w zastosowanych przez organ przepisach prawa.

I tak, w odwołaniu zawarte zostały argumenty mające na celu wykazanie niezasadności obciążenia strony kosztami dojazdu K.D. do szkoły odwołujące się, m.in. do przepisów ustawy o systemie oświaty. Ustosunkowując się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło jedynie, że ustalenie kosztów dojazdu miało umocowanie w uchwale Rady Miasta [...]. Organ przyznając, że uczestniczenie przez K.D. w zajęciach prowadzonych w Ośrodku Wsparcia stanowi realizację obowiązku szkolnego, nie wskazał jednocześnie dlaczego w sprawie nie może mieć zastosowanie reguła, o której mowa w art. 17 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia.

Przyjmując nawet, teoretycznie, za prawidłową tezę o zasadności obciążenia strony opłatą z tytułu kosztów transportu na poziomie [...] zł miesięcznie Kolegium nie wykazało, że ustalenia opłaty w tej wysokości dokonano zgodnie z regułami określonymi w §5 ust. 4 tej uchwały. Wskazany §5 ust. 4 Uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 18 grudnia 2008 r., Nr XXX/745/08 określa zasady obliczania wysokości opłaty za przewóz, którą "ustala się indywidualnie dla każdego klienta, biorąc pod uwagę długość trasy, warunki i koszty dojazdu, oraz przesłanki określone w §6, na podstawie pisemnej opinii kierownika ośrodka wsparcia". W aktach brak jest chociażby wymaganej opinii kierownika Ośrodka Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy ul. [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajmując stanowisko, iż zasadnym jest obciążenie skarżącej kosztami zajęć K.D. nie wyjaśniło dlaczego np. zajęć z zakresu grupowej dogoterapii i muzykoterapii nie można uznać za zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze, w rozumieniu rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 stycznia 1997 r. w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. Nr 14, poz. 76), w szczególności, że akt ten nie zawiera zamkniętego katalogu określającego konkretne formy zajęć.

Kolegium nie dokonało również wyjaśnienia przyczyny nieuwzględnienia, jako zajęć bezpłatnych, tych, które obejmowały indywidualną terapią logopedyczną i indywidualną rehabilitację ruchową.

W przedstawionych wyżej kwestiach zarówno Kolegium jak i organ I instancji nie wykazały w sposób dostateczny przesłanek jakimi kierowały się podejmując swoje orzeczenia. Tym samym niemożliwym stało się dokonanie przez Sąd kontroli stanowiska organów, skoro motywy podjęcia decyzji nie zostały w istocie wykazane. Rolą Sądu nie jest natomiast zastępowanie i wyręczanie organów w takim zakresie, który sprowadzałby się do przeniesienia ciążących na organach administracji obowiązków (dot. poczynienia ustaleń faktycznych i prawnych), na sąd administracyjny. Do obowiązków organów, nie zaś Sądu, należy również prawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji w rozumieniu art. 107 § 3 kpa.

Lektura wydanej w sprawie decyzji przez Prezydenta Miasta [...] w szczególności treść jej uzasadnienia, budzi poważne wątpliwości co do sposobu ustalenia opłaty za usługi świadczone w Ośrodku Wsparcia na kwotę [...] zł stanowiącą [...]% średniomiesięcznego kosztu usług w Ośrodku Wsparcia przy ul. [...]. Niezależnie bowiem od zasadności ustalenia tych kosztów, nie wiadomo, czy odwołanie się przez organ I instancji do średniomiesięcznego kosztu usług w Ośrodku Wsparcia dotyczy wyłącznie 4 rodzajów zajęć, które jako płatne zostały wymienione w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego , czy też obejmuje średniomiesięczny koszt usług świadczonych wszystkim klientom Ośrodka Wsparcia. Niejasność co do zakresu usług, których średniomiesięczny koszt organ wziął pod uwagę oraz niemożność ich zweryfikowania, wobec braku w aktach sprawy jakichkolwiek wyliczeń, czy przyjętych dlań kwot bazowych, nie pozwala na skontrolowanie przez Sąd prawidłowości ustalonych wartości.

Z powyższych względów Sąd uznał za zasadne, skorzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji ale i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]

Ponownie rozpoznając sprawę organy, poza wyeliminowaniem wykazanych wyżej uchybień winny zwrócić uwagę, że przywoływana w podstawie prawnej decyzji Uchwała Rady Miasta Szczecin z dnia 18 grudnia 2008 r., Nr XXX/745/08 jest aktem ustalającym zasady ponoszenia odpłatności za pobytu wszystkich uczestników w wymienionych w Domach Pomocy Społecznej i Ośrodku Wsparcia dla Dzieci, Młodzieży i Dorosłych przy ul. Jakuba Wujka 6. Przy stosowaniu w/w Uchwały nie można jednak tracić z pola wiedzenia innych aktów prawnych, które w sposób szczególny statuują sytuację dzieci i młodzieży, np. w zakresie realizacji obowiązku szkolnego, czy też ze względu na stan zdrowia (psychicznego) nakazują określone osoby traktować w sposób wyjątkowy.

Przy powtórnym rozpoznaniu sprawy rozważenia winien wymagać również fakt, iż specjaliści Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...], w orzeczeniu z dnia [...], stwierdzili potrzebę zajęć rewalidacyjno-wychowawczych zespołowych dla K.D., nie zaś indywidualnych. Dokonać tego należy także w kontekście treści stanowiska Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...] zaprezentowanego w skierowanym do skarżącej piśmie z dnia [...] r.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zażądanie od Prezydenta Miasta [...] udzielenia informacji: w jakiej wysokości miasto otrzymało subwencję oświatową na rok [...] z przeznaczeniem na K.D., czy średniomiesięczny koszt usług w ośrodku wsparcia uwzględnia dochód otrzymany przez miasto z subwencji oświatowej, jak również przedstawienia szczegółowego zestawienia wyliczenia średniomiesięcznego kosztu utrzymania w ośrodku, należy przypomnieć, że rolą Sądu nie jest prowadzenie postępowania dowodowego i wyjaśniającego. W postępowaniu przed sądem administracyjnym obowiązuje zasada, wedle której, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jeżeli Sąd stwierdzi uchybienia organów w zakresie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) i dodatkowo, tak jak w niniejszej sprawie, związanego ze sposobem sformułowania uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 kpa), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla tak kontrolowane decyzje wskazując na konieczność wyeliminowania dostrzeżonych nieprawidłowości.

Z tych właśnie względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku oparte zostało na art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł mając na względzie art. 200 w/w ustawy.