Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1951/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 1. art. 348, art. 351
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 7
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2016 r. [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Placówki Straży Granicznej [...] decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu S. H. (dalej "skarżąca" lub "cudzoziemka") do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu ww. decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka w terminie określonym w ww. decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

W uzasadnieniu wskazał, że cudzoziemka została zatrzymana [...] października 2014 r. przez funkcjonariuszy Grupy do Spraw Cudzoziemców Placówki Straży Granicznej [...] w trakcie kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP prowadzonej w miejscowości [...] - Ośrodek przy ul. [...]. Wymieniona do kontroli okazała jedynie Kartę Pobytu Nr RP [...] wydaną [...] kwietnia 2012 r. przez Wojewodę [...], która utraciła ważność [...] marca 2014 r. Ponadto cudzoziemka nie okazała żadnego innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP, co wypełnia przesłankę zawartą w art. 302 ust 1 pkt. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650 oraz z 2014 r., poz. 463 z późn. zm., dalej "uoc" albo "ustawa o cudzoziemcach"), tj. przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Organ ustalił, że Wojewoda [...] [...] marca 2012 r. udzielił skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terminem ważności do [...] marca 2014 r. w trybie tzw. abolicji. Następnie 4 lutego 2014 r. cudzoziemka złożyła ponownie do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go pracą w naszym kraju. [...] maja 2014 r. w drodze decyzji Wojewoda [...] odmówił cudzoziemce udzielenia ww. zezwolenia. W wyniku odwołania skarżącej, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od tego momentu cudzoziemka nie podjęła żadnej próby zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP, tym samym przebywając na terytorium naszego kraju bez stosownego zezwolenia. Organ prowadzący postępowanie zbadał, iż w stosunku do cudzoziemki nie zachodzą przesłanki określone w art. 303 ustawy o cudzoziemcach niepozwalające na wydanie decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemca do powrotu. W związku z powyższym Komendant Placówki Straży Granicznej [...] [...] grudnia 2014 r. wydał decyzję o zobowiązaniu do powrotu. W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2015 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji został zobligowany do zbadania czy w stosunku do cudzoziemki nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych. W tym celu Komendant PSG [...] został zobowiązany do przesłuchania cudzoziemki oraz – w razie potrzeby – wytypowanych świadków na okoliczność zgłoszonego przez cudzoziemkę faktu pozostawania w nieformalnym związku o charakterze rodzinnym oraz przynależności do związku wyznaniowego [...].

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wskazał, że w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu organ prowadzący postępowanie jest zobligowany do zbadania czy w stosunku do cudzoziemca nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] stwierdził, iż z faktu zakorzenienia w polskiej kulturze i społeczności polskiej, jak również wieloletniego zamieszkiwania w Polsce nie można wywieść samoistnego uprawnienia przysługującego cudzoziemcom do legalizowania im pobytu w Polsce. Cudzoziemka decydując się na nielegalny pobyt w naszym kraju miała świadomość, iż działa wbrew prawu. Powinna więc brać pod uwagę tymczasowość swojego pobytu i nietrwałość dotychczas nawiązanych relacji z innymi osobami. Zauważył, iż Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. nie gwarantuje cudzoziemcowi bezwarunkowego prawa do przebywania w miejscu przez siebie wybranym. Jednocześnie wskazał, iż przepis art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w którym jest mowa o ochronie prawa do życia rodzinnego, nie może być interpretowany w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, ani tym bardziej konieczności udzielenia takiemu cudzoziemcowi konkretnego typu zezwolenia legalizującego jego pobyt, niezależnie od obowiązujących przepisów. Organ wskazał, że kontrola wjazdu i pobytu cudzoziemców należy do niekwestionowanych uprawnień dyskrecjonalnych każdego państwa. Cudzoziemka z kraju pochodzenia wyjechała w wieku około 40 lat. Większość swojego życia spędziła w [...]. Dlatego też organ uznał, że nie zapomniała swojego języka ojczystego, jak również panujących tam obyczajów. Po powrocie do kraju pochodzenia skarżąca, w ocenie organu, będzie mogła podjąć pracę, jak również zgłosić się do odpowiednich władz kraju swojego pochodzenia o udzielenie pomocy socjalnej. Należy również zauważyć, iż cudzoziemka posiada oszczędności w wysokości ok. [...] złotych. Kwota ta z pewnością pozwoli wymienionej na powrót do [...] oraz poniesienie kosztów wyżywienia oraz zakwaterowania do momentu uzyskania pracy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych na podstawie art. 348 ust. 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. z uwagi na ochronę życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego. W uzasadnieniu odwołania cudzoziemka podniosła, iż organ I instancji zupełnie bezpodstawnie uznał, że w [...] nie ma miejsca prześladowanie ze względów religijnych.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2016 r. znak: [...] orzekł o uchyleniu decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] z [...] maja 2015 r., orzekającej o zobowiązaniu ww. cudzoziemki do powrotu w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania ww. decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, w przypadku braku informacji o wykonaniu ww. decyzji oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania ww. decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka w terminie określonym w ww. decyzji nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa - w części dotyczącej określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz w części dotyczącej zakazu ponownego wjazdu, orzekający o określeniu terminu dobrowolnego powrotu do 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub w przypadku braku informacji o jej wykonaniu, od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego, o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres i roku na wypadek, jeżeli w terminie określonym w decyzji strona nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłowała przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa oraz o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w pozostałej części.

W uzasadnieniu powołał art. 302 ust. 1 pkt 1, art. 303, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 art. 319 pkt 1, art. 348, art. 349 uoc. Wskazał, że Cudzoziemka przebywa na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim. W związku powyższym, wobec cudzoziemki zachodzą okoliczności określone w art. 302 ust. 1 pkt 1 uoc, na podstawie których wydaje się decyzję o zobowiązaniu do powrotu. W toku postępowania odwoławczego organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w związku z art. 348 i 351 uoc, co wynika m. in. ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów przesłuchań skarżącej. Cudzoziemka nie jest małżonką obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa cudzoziemki do poszanowania jej życia rodzinnego czy prywatnego. Organ wyjaśnił, iż art. 8 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.) nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości podtrzymywania stosunków towarzyskich na jego terytorium itd. Konwencja nie gwarantuje prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Przepisy Konwencji nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy reakcją państwa na zjawisko nielegalnej imigracji jest sankcja karna czy środki administracyjne. Przyznanie organom władzy możliwości reakcji w postaci wydalenia (aktualnie zobowiązanie do powrotu) obywatela państwa trzeciego stanowi ważny środek ogólnej prewencji w odniesieniu do poważnych lub powtarzających się naruszeń prawa imigracyjnego. System wykonywania krajowego prawa imigracyjnego, który został oparły na sankcjach administracyjnych w postaci zobowiązania do powrotu, jako taki nie skutkuje brakiem zgodności z art. 8 Konwencji. To czy ostatecznie wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu będzie uznane za zgodne z art. 8 Konwencji zależeć może ostatecznie od tego, czy podjęta przez władze krajowe ingerencja pozostaje w należytej proporcji do stwierdzonych naruszeń prawa, czyli, czy ingerencja ta jest konieczna w demokratycznym społeczeństwie. Dokonując oceny, czy zaskarżona decyzja naruszałaby prawo cudzoziemki do życia rodzinnego, czy prywatnego w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę skutki, jakie wiążą się z wydaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Zaskarżona decyzja orzeka wprawdzie o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu jednak orzeczony zakaz ponownego wjazdu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 6 miesięcy. Ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma zatem charakteru bezterminowego.

Dodatkowo organ wyjaśnił, iż nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. Mając na uwadze okoliczność udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych uwzględnioną w art. 348 pkt 2 uoc należało zdaniem organu wskazać, iż w orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny np.: małżonkami (konkubentami), pomiędzy rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem.

Organ podkreślił, że skarżąca nie posiada małoletnich dzieci, nie posiada w Polsce rodziny. W odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2014 r. wskazywała, iż jest w nieformalnym związku z obywatelem polskim, jednak powyższe informacje nie potwierdziły się w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Organ I instancji przeprowadził szczegółowy wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania cudzoziemki oraz jej domniemanego partnera oraz przesłuchał świadków, mogących posiadać informacje na temat domniemanego nieformalnego związku skarżącej z F. W. W toku wywiadu środowiskowego ustalono, że cudzoziemka nie zamieszkuje wspólnie z F. W., nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Również z informacji przekazanych do protokołu przez stronę oraz F. W. i członków jego rodziny w trakcie przesłuchań przed organem I instancji nie wynika, aby cudzoziemka z ww. obywatelem polskim prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ani posiadała wspólny majątek. Cudzoziemka przejeżdża w odwiedziny do F. W. około dwa razy w miesiącu, nigdy z nim nie zamieszkiwała, on nigdy jej nie odwiedzał w jej miejscu zamieszkania, ww. nie spędzają ze sobą świąt. Skarżąca nie powołała żadnych okoliczności, uzasadniających udzielenie jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych w oparciu o art. 348 pkt 2 uoc. Z informacji przekazanych przez mieszkańców miejscowości [...]-Ośrodek wynika, że cudzoziemka zamieszkuje sama w budynku po starej poczcie, za możliwość mieszkania w lokalu skarżąca ponosi jedynie koszty opłat licznikowych. Jedynym źródłem utrzymania są prace dorywcze. Cudzoziemkę z miejscowymi mieszkańcami łączą stosunki sąsiedzkie. W toku wywiadów środowiskowych żadna z rozpytywanych osób nie potwierdziła, że utrzymuje bliskie relacje z cudzoziemką. Większość osób twierdzi, że zna i widuje cudzoziemkę, jak chodzi do sklepu czy spaceruje z psem. Cudzoziemka posiada dobrą opinię wśród sąsiadów, uchodzi za osobę spokojną, lubianą i tolerowaną. B. C., którą cudzoziemka wskazywała jako bliską znajomą i z którą strona przyjechała na przesłuchanie, w toku wywiadu środowiskowego podkreśliła, że mało zna skarżąca, rzadko się odwiedzają, jednak gdyby trzeba było jej pomóc, to by jej pomogła. Cudzoziemka posiada bardzo dobry kontakt z rodziną A., u których pomaga w pracach gospodarskich, oraz jest przez nich zapraszana na uroczystości rodzinne. Szef Urzędu podkreślił, iż po powrocie do [...] cudzoziemka będzie mogła utrzymywać kontakt z ww. rodziną i z F. W. przez dostępne środki łączności.

W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemki do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko organ uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje, że art. 8 Konwencji chroni życie prywatne rozumiane, jako prawo do ustanowienia i rozwoju relacji z innymi istotami ludzkimi i światem zewnętrznym i niekiedy może obejmować kwestię jednostkowej społecznej tożsamości. Trybunał odnotował, że nie wszyscy osiedleni imigranci mają równie mocne więzi z krajem goszczącym i ww. kwestia z reguły powinna być przedmiotem oceny w kontekście "proporcjonalności" podjętego środka, jakim jest wydalenie cudzoziemca z kraju goszczącego.

Odnosząc się do sytuacji skarżącej organ podniósł, że cudzoziemka - jak sama twierdzi - wjechała ostatnio do naszego kraju w 1993 r., i przez większość pobytu w Polsce nie posiadała żadnego tytułu pobytowego, jedynie w okresie od [...] kwietnia 2012 r. do [...] marca 2014 r. przebywała w Polsce legalnie na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonego jej w trybie tzw. abolicji. Z zeznań zainteresowanej wynika, iż przebywając w Polsce podejmowała się różnych prac dorywczych, które wykonywała nielegalnie, nie posiadając zezwolenia na pracę i zezwolenia na pobyt, a zatem mogła się liczyć z konsekwencją wydalenia. Ponadto organ wskazał, że cudzoziemka wyjechała z kraju pochodzenia w wieku 41 lat, jako osoba dorosła. Większość swojego życia spędziła w [...], nie zapomniała swojego języka ojczystego, jak również panujących tam obyczajów. Organ I instancji zasadnie podkreślił, iż po powrocie do kraju pochodzenia skarżąca będzie mogła podjąć pracę, jak również zgłosić się do odpowiednich władz kraju swojego pochodzenia o udzielenie pomocy socjalnej. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza art. 348 pkt 2 uoc, gdyż nie stanowi nieuzasadnionej ingerencji w prawo cudzoziemki do życia rodzinnego i prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka. W ocenie organu, w kontekście okoliczności uwzględnionej w art. 348 pkt 1 uoc brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w przypadku powrotu przez skarżącą do kraju pochodzenia zagrożone byłoby jej prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mogłaby ona zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, lub mogłaby być zmuszona do pracy, lub mogłaby być pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej.

Organ stwierdził, iż uznanie, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu może naruszać art. 2 do 7 (czy ewentualnie inne) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności uwarunkowane jest stwierdzeniem zindywidualizowanego skonkretyzowanego zagrożenia naruszeniem określonych praw. Stanowisko takie utrwalone jest w orzecznictwie sądowym dotyczącym uchylonego z dniem 1 maja 2014 r. art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (stanowiącego do pewnego stopnia odpowiednik art, 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2014 r.). Osoba powołująca się na zagrożenie naruszenia jej praw chronionych w/w Konwencją (art. 2 do 7) powinna wskazać fakty, które czynią jej obawy uzasadnionymi. Skarżąca w odwołaniu od decyzji z [...] grudnia 2014 r. podniosła, iż jest [...] i obawia się powrotu do kraju pochodzenia z uwagi na prześladowanie ze strony [...] Kościoła [...]. W toku ponownego rozpatrywania sprawy cudzoziemka w żaden sposób nie uprawdopodobniła wskazanych obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Podczas przesłuchania cudzoziemce zadano szereg pytań dających możliwość potwierdzenia deklarowanej przez nią przynależności do związku wyznaniowego [...]. Na większość pytań strona odpowiadała błędnie lub przeciwnie do doktryny głoszonej przez [...]. Ponadto zeznania cudzoziemki dotyczące przyczyn jej wyjazdu z kraju pochodzenia pozostają w sprzeczności z zeznaniami złożonymi przez stronę [...] października 2014 r. Wówczas cudzoziemka zeznała, iż jej wyjazd był związany z poprawą warunków materialnych. Rozbieżności, jakie wystąpiły w oświadczeniach strony i zeznaniach składanych na tę okoliczność, uzasadniają ocenę tych oświadczeń, jako niewiarygodne. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Placówki Straży Granicznej [...] zasadnie stwierdził, że skarżąca nie przynależy do grupy wyznaniowej [...] oraz, że powoływanie przez nią ww. okoliczności na etapie postępowania odwoławczego, miało na celu opóźnienie realizacji decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu.

Ponadto, jak słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji organ I instancji, z informacji dostępnych z Wydziału Informacji o Krajach pochodzenia Departamentu Postępowań Uchodźczych Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, że wolność wyznania gwarantuje cudzoziemce konstytucja, [...] działają w [...] od 1975 r., a od 2004 r. są zarejestrowaniu w charakterze organizacji religijnej, tym samym prawnie funkcjonują w [...].

Uwzględniając materiał dowodowy sprawy w zakresie sytuacji bezpieczeństwa w [...], w tym sytuację w [...], o uwzględnienie której wniosła strona w odwołaniu, organ wskazał, iż sytuacja braku bezpieczeństwa na [...], w szczególności w strefie konfliktu w [...] nie przekłada się na sytuację w miejscu zamieszkania skarżącej w [...], tj. w stolicy kraju – [...]. Sytuacja panująca na większości terytorium [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw cudzoziemki, określonych w art. 348 pkt 1 uoc. Jak wynika z zeznań strony, w kraju pochodzenia nie była ona prześladowana, zatrzymana, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne, nie przynależała do żadnego ugrupowania politycznego, nie prowadziła działalności politycznej, nie była też prześladowana. Strona wyjechała z kraju pochodzenia na podstawie dokumentu podróży wydanego jej przez władze [...] i jak wynika z jej zeznań nie miała problemu z wyjazdem. Z zeznań strony wynika, iż w czasie pobytu w kraju pochodzenia nie znalazła się ona w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń praw gwarantowanych w art. 2-7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Materiał dowodowy nie uzasadnia jednocześnie stwierdzenia, iż takie ryzyko istniałoby w przypadku powrotu przez nią do kraju pochodzenia, a dokładnie miejscowości jej zamieszkania przed przyjazdem do Polski lub innego bezpiecznego rejonu [...]. Żywione przez stronę obawy można jedynie rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone faktami opartymi na materiale dowodowym sprawy. Organ odwoławczy nie dostrzega związku między sytuacją cudzoziemki, a zagrożeniami któregokolwiek z praw wyszczególnionych w wymienionym wyżej przepisie art. 348 pkt 1 ustawy. Analizowane raporty i źródła na temat sytuacji w [...] odnotowują wprawdzie określone naruszenia praw człowieka, ale nie jest to zagrożenie nieselektywne, tj. dotykające każdego obywatela tego państwa, a materiał dowodowy nie wskazuje, że stronę można zaliczyć do grup zagrożonych.

Organ nie stwierdził, aby wobec skarżącej zachodziły okoliczności z art. 349 uoc, a zatem wobec strony nie ma zastosowania przesłanka z art. 351 pkt 1 uoc. Organ nie stwierdził również, aby w sprawie zachodziła przesłanka z art. 351 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie należy wyjaśnić, iż co do zasady przesłanka z art. 351 pkt 2 ustawy jest badana na etapie wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy uznał, iż sytuacja skarżącej nie uzasadnia udzielenia jej zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jej powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego.

W skardze na powyższą decyzję cudzoziemka wniosła o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę dowodów prowadzącą organ do wniosku, że wydalenie skarżącej do [...] nie będzie stanowiło naruszenia jej prawa do życia prywatnego oraz życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, podczas, gdy skarżąca może być prześladowana ze względów [...], nadto w [...] trwa konflikt o [...], który to konflikt w ostatnim czasie nasilił się i grozi wznowieniem wojny [...] – [...], a nadto wieloletni pobyt Skarżącej w Polsce spowodował, że nie będzie ona w stanie odnaleźć się w realiach [...].

W uzasadnieniu wskazała, że nastawienie społeczeństwa [...] do mniejszości [...] jest w [...] bardzo negatywne. Organ przyjął również, że rodzice skarżącej zginęli w wypadku samochodowym, gdy tymczasem z przesłuchania skarżącej wyraźnie wynika, że zdarzenie drogowe nie było wypadkiem, ale zostało specjalnie spowodowane przez inne osoby. Skarżąca z uwagi na brak rodziny i znajomych w [...] oraz różnice wyznaniowe byłaby zdana całkowicie na siebie.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jak i utrzymana nią co do istoty sprawy w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej [...] nie naruszają prawa.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu.

W ocenie Sądu nielegalny pobyt skarżącej na terenie Polski jest wyrazem lekceważenia przez nią powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Takiego postępowania skarżącej w żaden sposób nie usprawiedliwiają argumenty powołane w skardze. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów.

Biorąc pod rozwagę przedstawiony wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach albowiem skarżąca w momencie zatrzymania przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej [...] w dniu [...] października 2014 r. nie posiadała stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce. Z akt sprawy wynika, że skarżąca do Polski wjechała w 1993 r. bez wymaganych zezwoleń na pobyt (na podstawie wizy turystycznej). Wojewoda [...] [...] marca 2012 r. udzielił skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terminem ważności do [...] marca 2014 r. w trybie tzw. abolicji. Następnie 4 lutego 2014 r. Cudzoziemka złożyła ponownie do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go pracą w naszym kraju. [...] maja 2014 r. w drodze decyzji Wojewoda [...] odmówił Cudzoziemce udzielenia ww. zezwolenia. Skarżąca odwołała się od tej decyzji do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który decyzją z [...] lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od tego momentu Cudzoziemka nie podjęła żadnej próby zalegalizowania swojego pobytu na terytorium RP tym samym przebywając na terytorium naszego kraju bez stosownego zezwolenia. W momencie zatrzymania, skarżąca przebywała zatem na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego ją do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, a więc nielegalnie.

Należy wskazać, iż przepis art. 302 ust. 1 pkt 1 uoc ma charakter obligatoryjny i zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec dopuścił się nielegalnego pobytu. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowania sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie ww. zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 297/06 CBOIS).

Z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego wynika, że w sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również postanowienia art. 348 czy art. 351 tej samej ustawy uzasadniających udzielenie skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy zgody na pobyt tolerowany.

Normy art. 348 czy art. 351 ustawy o cudzoziemcach statuują przesłanki o charakterze prawno-człowieczym, których wystąpienie nakłada na organ obowiązek zastosowania instytucji prawnych, mających na celu ochronę cudzoziemki przez konsekwencjami powrotu do kraju pochodzenia, pomimo, że w światle prawa krajowego występuje przesłanka do jej wydalenia.

Na etapie postępowania administracyjnego, skarżąca powoływała się na prawo do ochrony jego życia rodzinnego i prywatnego. Jak wynika z akt sprawy, w toku wywiadu środowiskowego funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili rozmowę z kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w m. [...]-Ośrodek, który poinformował, że skarżąca była zameldowana w tej gminie, gdy posiadała kartę pobytu. Cudzoziemka w Polsce mieszka 21 lat, od około 2-3 lat mieszka sama w budynku po starej poczcie, nie ma dzieci ani męża, z mieszkańcami wsi rozmawia łamaną polszczyzną, obecnie cudzoziemka nigdzie nie pracuje, wcześniej opiekowała się starszą kobietą, która zmarła na początku października. Wśród mieszkańców wsi cudzoziemka ma dobrą opinię, jest bardzo uczynna, pomaga wszystkim. Cudzoziemka ma bardzo dobry kontakt z B. C., panem Z. R. oraz z państwem A., u których mieszkała i pracowała około 8 lat. Gdy cudzoziemka starała się zalegalizować swój pobyt w Polsce, cała gmina jej w tym pomagała. Skarżąca wskazała, że od 2007 r. pozostaje w związku nieformalnym z obywatelem Polski, F. W. zamieszkałym w parafii [...]. Jednak zebrane przez organ informacje, nie potwierdzają powyższego oświadczenia (które nie zostało powtórzone na etapie postępowania sądowoadministracyjnego).

Należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym na gruncie art. 8 EKPC, jakkolwiek esencją ochrony wynikającej z ww. artykułu jest ochrona jednostki przed arbitralnymi decyzjami państwa naruszającymi życie prywatne i rodzinne, to należy mieć przy tym na uwadze wyważenie racji jednostki i społeczeństwa (por. wyrok ETPCz z 19 lutego 1996 r., Gül v. Switzerland, skarga nr 23218/94; wyrok ETPCz z 28 listopada 1996 r., Ahmut v. The Netherlands, skarga nr 21702/93). Na gruncie bowiem utrwalonego prawa międzynarodowego, prawo do kontroli ruchu osobowego na własnym terytorium stanowi jedną z podstawowych prerogatyw państwa (por. wyrok ETPCz z 8 kwietnia 2008 r. Nnyanzi v. United Kingdom, skarga nr 21878/06). Art. 8 EKPC nie nakłada na państwa ogólnego obowiązku szanowania wyboru cudzoziemca co do kraju w którym chciałby zamieszkać (por. wyrok Ahmut v. The Netherlands; wyrok Gül v. Switzerland; wyrok ETPCz z 31 stycznia 2006 r. Rodrigues da Silva i Hoogkamer v. The Netherlands, skarga nr 50435/99; wyrok ETPCz z 31 lipca 2008 r. Darren Omoregie and others v. Norway, skarga nr 265/07; wyrok ETPCz z 28 czerwca 2011 r. Nunez v. Norway, skarga nr 55597/09). Podobne stanowisko zostało przyjęte przez polskie sądy administracyjne (Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 27/09, niepubl.; wyrok NSA z 12 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1706/06, LEX nr 384287; wyrok z 16 maja 2008 r. II OSK 438/07, LEX nr 505306).

Ponadto zauważyć należy, że przepisy EKPC nie mogą być interpretowane w sposób prowadzący do narzucania państwu przyjmującemu cudzoziemców konieczności legalizowania im pobytu w formie przez nich wybranej, na wybranej przez cudzoziemców podstawie prawnej, wbrew przepisom prawa krajowego oraz bez względu na okoliczności faktyczne sprawy. W orzecznictwie ETPCz prezentowany jest pogląd, że naruszenia przepisów regulujących wjazd i pobyt cudzoziemców mogą uzasadniać podjęcie ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego cudzoziemca i ingerencja ta może polegać nawet na wydaleniu z kraju goszczącego (por. wyrok Darren Omoregie and others v. Norway; wyrok Nunez v. Norway; wyrok ETPCz z 14 lutego 2012 r. and Antwi others v. Norway).

Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje zaprezentowane wyżej tezy. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy należy podkreślić, że skarżąca nie wykazała aby w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w celu ochrony życia rodzinnego lub prywatnego. Wskazać należy, że jakkolwiek do każdej sprawy należy podchodzić indywidualnie to co do zasady pojęcie "życie rodzinne" odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny: małżonkami (konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi, czy małoletnim rodzeństwem. Skarżąca podkreśliła, że swoją przyszłość wiąże z Polską, lecz nie ma w Polsce rodziny. Poza oświadczeniem skarżącej, z zeznań świadków i akt sprawy nie wynika natomiast, fakt pozostawania w związku nieformalnym z F. W. Z zeznań świadków wynika jedynie, że skarżąca odwiedza F. W. parę razy w miesiącu. Trzeba mieć na uwadze, że większość decyzji dotyczących cudzoziemców wpływa na jego więzi związane z życiem prywatnym (por. wyrok ETPCz z10 kwietnia 2012 r. Balogun v. United Kingdom, skarga 60286/09). Z akt sprawy nie wynikają okoliczności, które uzasadniałyby twierdzenia o na tyle daleko idącej integracji skarżącej z krajem goszczącym - Polską, które uniemożliwiałyby jej powrót do [...].

Odnosząc się do powoływanej przez skarżącej kwestii konfliktu zbrojnego toczącego się o [...] między [...] a [...], wskazać należy, że jak wynika ze znajdującej się w aktach analizy z 19 listopada 2014 r. przygotowanej przez Ośrodek Studiów [...] dotyczącą eskalacji konfliktu w [...], gorąca faza konfliktu miedzy [...] a [...] została zakończona w 1994 roku po tym, jak [...] stracił [...] i [...] terytoriów do niego przylegających na rzecz [...]. Od tej pory w ramach [...] Grupy OB WE trwają nie przynoszące efektów rozmowy nad sposobem uregulowania konfliktu. Co prawda w ostatnich miesiącach dochodzi do coraz częstszych wzajemnych ataków stron, jednak sytuacja braku bezpieczeństwa na wschodzie [...], w szczególności w strefie konfliktu w [...] nie przekłada się na sytuację w miejscu zamieszkania skarżącej w [...], tj. w stolicy kraju – [...]. Sytuacja panująca na większości terytorium [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw cudzoziemki, określonych w art. 348 pkt 1 uoc. Z zeznań skarżącej wynika bowiem, że w kraju pochodzenia nie była ona prześladowana, zatrzymana, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu, nie było prowadzone wobec niej postępowanie sądowe lub administracyjne, nie przynależała do żadnego ugrupowania politycznego, nie prowadziła działalności politycznej, nie była też prześladowana. Skarżąca wyjechała z kraju pochodzenia na podstawie dokumentu podróży wydanego jej przez władze [...] i jak wynika z jej zeznań nie miała problemu z wyjazdem. Analizowane raporty i źródła na temat sytuacji w [...] odnotowują wprawdzie określone naruszenia praw człowieka, ale nie jest to zagrożenie nieselektywne, tj. dotykające każdego obywatela tego państwa, a materiał dowodowy nie wskazuje, że stronę można zaliczyć do grup zagrożonych.

Odnosząc się do powoływania się przez skarżącą na zagrożenia jej życia i zdrowia w [...] ze względu na przynależność do [...] wskazać należy, że w toku przesłuchań przeprowadzanych przed organami administracji skarżąca nie uprawdopodobniła przynależności do ww. grupy wyznaniowej. Okoliczności tej przeczą również zeznania świadków, w tym ks. M. S., który wskazał, że skarżąca jest [...] jednego z kościołów [...].

Wobec powyższego i treści przywołanych przepisów należało uznać, iż zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa i tym samym wydane decyzje nie naruszają prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.