Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 712/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 151 par. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz par. 2 w zw. z art. 146
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie pozwolenia na budowę. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust.1 , art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla budowę dla M. C. obejmującego budowę przekrycia namiotowego dla zadaszenia dwóch istniejących kortów tenisowych (hali namiotowej tymczasowej, nietrwale związanej z gruntem o konstrukcji stalowej, pokrytej dwupowłokową membraną z nadmuchem powietrza) na działce nr 230/3, obręb M., w B. przy ulicy T.

Pismem z dnia [...]r., skierowanym do Prezydenta Miasta B., A. W. złożył podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną powyżej decyzją. Uzasadniając je podniósł, iż nie był stroną postępowania, w wyniku którego została wydana przedmiotowa decyzja, chociaż jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną przy ulicy [...], winien w nim brać udział. Wyjaśnił, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się w dniu 19 maja 2017 r., na skutek informacji udzielonej przez Urząd Miejski w drodze dostępu do informacji publicznej, a zatem dotrzymany został termin miesięczny do złożenia podania o wznowienie postępowania. Wyjaśnił, iż oceniając lokalizację kortów tenisowych oraz jego działki, oddzielonych jedynie pasem gruntu o szerokości 4m, winien być uczestnikiem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, z uwagi, iż inwestycja ta ma bezpośredni wpływ na jego nieruchomość. Podkreślił, iż granica oddziaływania obiektu nie zamyka się w granicach działki inwestowanej, stąd krąg uczestników postępowania nie został ustalony prawidłowo.

Dodał, że organ administracji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, a decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w oparciu o błędne przesłanki. Zamierzenie, wbrew stwierdzeniom zawartym w projekcie, nie stanowi obiektu tymczasowego, ale jest trwale związaną z gruntem budową wykorzystywaną przez cały rok. Plan zagospodarowania dla tego terenu przewiduje wykonanie obiektu tymczasowego, nietrwale związanego z gruntem, umożliwiającego korzystanie z kortów w okresie zimowym. Zamierzona i zrealizowana już inwestycja jest obiektem przewidzianym do użytkowania przez cały rok. Organ nie uwzględnił także, że inwestycja generuje hałas, utrudnia nasłonecznienie, a także powoduje intensywne oświetlenie w porze wiecznej.

Dlatego też wznowienie postępowania jest konieczne dla wyjaśnienia podniesionych wątpliwości.

Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta B., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 , art. 148, art. 149 i art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie na żądanie strony w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, podnosząc w krótkim uzasadnieniu przywołane we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - tj. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wobec terminowego złożenia wniosku należało orzec jak w sentencji.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] Nr [...], Prezydent Miasta B., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił uchylenia swojej decyzji Nr [...]z dnia [...]w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę przekrycia namiotowego dla zadaszenia dwóch istniejących kortów tenisowych (hali namiotowej tymczasowej, nietrwale związanej z gruntem, o konstrukcji stalowej, pokrytej dwupowłokową membraną z nadmuchem powietrza) w B. przy ulicy T. na wskazanej działce, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę określa art. 28 ustawy Prawo budowlane. Stosowanie do ust. 2 tego przepisu stronami tego postępowania są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany został w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dokonując ponownej oceny przedmiotowej inwestycji z punktu widzenia ustalenia obszaru oddziaływania obiektu na podstawie jego cech indywidualnych organ uznał, iż wnioskodawcy przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę jako właścicielowi działki, sąsiadującej od strony północno- zachodniej z działką nr [...], która stanowi nieruchomość (rów melioracyjny) przylegającą bezpośrednio do terenu inwestycji.

Dokonując jednak sprawdzenia i oceny okoliczności podnoszonych przez wnioskodawcę, a dotyczących wprowadzania dla otoczenia dodatkowych uciążliwości, organ takich nie stwierdził.

Zauważył, iż w sąsiedztwie posesji wnioskującego przy ulicy [...] znajdują się funkcjonujące od lat 50. ubiegłego wieku ziemne korty tenisowe, które dotąd miały charakter otwartych i funkcjonowały zasadniczo w okresie, poza zimowym, zależnym od warunków atmosferycznych. Teren ten w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym rejon ulic Olszówka, Partyzantów, Startowej, Pocztowej i Podleśnej (zatwierdzonym uchwałą nr XIII/294/2011 Rady Miejskiej w Bielsku - Białej z dnia 22 listopada 2011 r.) oznaczony został symbolem 131_US-03, dla którego § 17 ust. 3 pkt 2 lit.c przewiduje przeznaczenie pod usługi sportu - utrzymanie istniejącego zainwestowania terenu i dopuszczenie realizacji tymczasowego obiektu budowlanego, nie połączonego trwale z gruntem (np. przekrycia namiotowego, powłoki pneumatycznej) umożliwiającego korzystanie z kortów tenisowych w sezonie zimowym. Zatem przedmiotowy obiekt spełnia wszystkie wymagania wynikające z planu.

Odnosząc się do zarzutu utrudnionego nasłonecznienia, organ stwierdził, iż zarzut nie znajduje uzasadnienia w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 20002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Nie naruszono bowiem ani § 13 dotyczącego przesłaniania dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (z racji zachowania odległości, między spornym obiektem a budynkiem wnioskującego, większej niż wysokość hali), jak i § 60 ust. 2 - dotyczącego zapewnienia normatywnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych (z uwagi na usytuowanie hali po północnej stronie budynku wnioskującego i braku jego zacieniania od strony wschodniej, południowej i zachodniej).

Analizując zarzut dotyczący uciążliwości związanych z hałasem generowanym przez użytkowników kortów oraz oświetleniem w godzinach wieczornych, nasilających się z chwilą podniesienia przesłon bocznych, organ zauważył, że uciążliwości te występowały i dotychczas, gdy korty nie posiadały przekrycia lub gdy były przykryte balonem pneumatycznym. Nadto część kortów nadal jest obiektem otwartym i funkcjonuje bez jakichkolwiek barier akustycznych i wizualnych. Zarzut hałasu i oświetlenia w godzinach wieczornych nie może więc stanowić samoistnej podstawy do uchylenia kwestionowanej decyzji.

Podsumowując organ uznał, iż przedmiotowa inwestycja nie wprowadza dodatkowych uciążliwości, gdyż istniejący od wielu lat obiekt sportowy generował je do tej pory również. Stąd też inwestycja polegająca na przekryciu części kortów nie wprowadza dodatkowych ograniczeń w zagospodarowaniu i użytkowaniu terenów sąsiednich oraz istniejącej na nich zabudowy. Brak zatem przesłanek do uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...], gdyż w wyniku uchylenia zapadłaby decyzja tożsama w rozstrzygnięciu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskujący o wznowienie postępowania, wnosząc o uchylenie tej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, iż organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie dopuszczając go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Zarzuty sformułowane we wniosku o wznowienie postępowania miały charakter wstępny i przede wszystkim nakierowane były na dopuszczenie go do postępowania i umożliwienie aktywności w tym postępowaniu. Wywody w decyzji organu pierwszej instancji są przedwczesne i dowolne, gdyż organ nie zbadał całokształtu okoliczności, do czego był zobowiązany. Nie umożliwił przedstawienia stanowiska w sprawie, stąd błędnie podszedł do kwestii oddziaływania inwestycji, a przy ocenie uciążliwości nie wziął pod uwagę, że budowa jest realizowana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co zwiększa stopień intensywności i charakter korzystania z kortów, w porównaniu z rekreacyjną formą ich używania przed rozpoczęciem działalności gospodarczej. Stąd ocena organu, iż inwestycja nie zwiększy uciążliwości jest dowolna.

Oceniając lokalizację kortów tenisowych oraz własnej działki, podkreślił bezpośredni wpływ tej inwestycji na jego nieruchomość, zwracając głównie uwagę na oddziaływanie w postaci hałasu, intensywnego oświetlenia po zapadnięciu zmroku czy przewietrzania. Ten rzeczywisty wpływ, jaki wywiera inwestycja na jego nieruchomość winien być zbadany w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Z kolei naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego należy dopatrywać się w tym, iż przed wydaniem decyzji nie uczestniczył w postępowaniu i nie mógł się wypowiedzieć co do zebranych w sprawie dokumentów. Jego udział w tym postępowaniu miał, w jego ocenie, charakter formalny. Nie zawiadomiono też innych podmiotów, chociażby społeczności lokalnej w postaci Rady Mieszkańców Osiedla czy osób mieszkających w sąsiedztwie inwestycji, czym naruszono przesłankę załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

W dalszej części odwołania podkreślono, iż zamierzenie inwestycyjne, wbrew stwierdzeniom zawartym w projekcie budowlanym, nie stanowi obiektu tymczasowego, ale jest trwale związaną z gruntem budowlą wykorzystywaną przez cały rok. Z kolei miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu przewiduje możliwość wykonania obiektu tymczasowego nietrwale związanego z gruntem umożliwiającego korzystanie z kortów w okresie zimowym. Podniesiono brak uwzględnienia, iż hala w konstrukcji stalowej, pokryta powłoką syntetyczną i zlokalizowana w granicy nieruchomości generuje podczas eksploatacji zwielokrotniony hałas odgłosu zachowań zawodników, gry, uderzeń piłki tenisowej, rozmów i krzyków, powodując uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości.

Także intensywne światło w porze wieczornej powoduje zjawisko olśnienia, naruszając spokojne korzystanie z nieruchomości.

Kwestie te powinny być wyjaśnione w ponownym postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...] Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowy obiekt jest zgodny z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 17 ust. 2 pkt 2 lit.c).

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nadmiernego hałasu, utrudnionego nasłonecznienia oraz oświetlenia nieruchomości po zmroku organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż przekrycie kortów nie spowoduje uciążliwości dodatkowych niż te, które obiekt sportowy generował dotychczas. Podkreślił, iż przekrycie halą namiotową otwartych kortów może wpłynąć tylko na korzyść obiektów sąsiednich, z uwagi na fakt, iż membrana dodatkowo ma za zadanie zabezpieczać przed hałasem i emisją oświetlenia po zmroku. W kwestii nasłonecznienia Wojewoda podzielił argumentację organu pierwszej instancji o bezzasadności tego zarzutu, z uwagi na usytuowanie kortów od północnej strony budynku odwołującego, oddalonego nadto od kortów o ok. 20m, co wyklucza możliwość zacieniania okien pomieszczeń mieszkalnych budynku wnioskodawcy i nie narusza przepisów §13 i § 60 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie.

Organ odwoławczy nie dostrzegł też naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 17 lipca 2017 r. powiadomił strony o prawie i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Nadto nie wpłynęły żadne nowy dowody w sprawie, w związku z którymi organ musiałby ponownie zawiadamiać o możliwości zapoznania się aktami sprawy.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku zbadania przez organ pierwszej instancji trwałości związania z gruntem planowanej inwestycji stwierdził, że przepisy art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie dają organowi administracji architektoniczno - budowlanej prawa do sprawdzania zgodności rozwiązań projektowych z przepisami warunków technicznych. Zgodnie z art. 35 ust. 2 tej ustawy zgodność z przepisami techniczno- budowlanymi organ sprawdza wyłącznie w zakresie zagospodarowania działki. Stąd też organ odwoławczy nie może odnieść się do tego aspektu sprawy.

Na marginesie organ zaznaczył, iż w toku postępowania odwoławczego na podstawie informacji przekazanej przez Prezydenta Miasta B. wynika, że przed organami nadzoru budowlanego prowadzone jest postępowanie w przedmiocie projektu zamiennego dla wymienionej inwestycji, które zostało zawieszone w związku z niniejszym postępowaniem.

Nadto wyjaśnił, iż do Wojewody Śląskiego wpłynął wniosek Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] z uwagi na naruszenie § 271 ust. 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych....

Są to jednak odrębne postępowania, które nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu.

Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;

- art. 3 pkt 5 w związku z art. 112 ustawy Prawo ochrony środowiska;

- przepisów postępowania, w postaci obrazy art. 7 w związku z art. 77 § 1, w związku z art. 78 § 1 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, braku wysłuchania po dopuszczeniu do udziału w postępowaniu, pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów - przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych. W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację prezentowaną we wniosku o wznowienie postępowania i odwołaniu od decyzji organu pierwszej. Wskazując na trwałe związanie inwestycji z gruntem zakwestionował, iż jest to obiekt tymczasowy, a stąd nie ma w tym zakresie zgodności z obowiązującym planem miejscowym, co już powinno być wystarczającym powodem do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Organy zaś zupełnie pominęły ten problem i nie odniosły się do zbadania trwałości związania z gruntem planowanej inwestycji. Zdaniem skarżącego organ wydający pozwolenie na budowę bezkrytycznie i niesłusznie przyjął, że rodzaj inwestycji wnioskowanej przez właściciela kortów, której projekt został dołączony do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę uwzględnia przepisy prawa miejscowego - w tym miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego. Jednak wydając pozwolenie na budowę dla obiektu trwale związanego z gruntem w sposób oczywisty naruszył ustalenia miejscowego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, a podzielił to stanowisko organ odwoławczy. Pod rozwagę poddał skarżący przeprowadzenie lub polecenie przeprowadzenia organom administracji przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

W dalszej części skarżący powtórzył wcześniej prezentowane stanowisko dotyczące zarzutu nadmiernego hałasu i oświetlenia nieruchomości po zmroku, podkreślając mało wnikliwe, bardzo powierzchowne i nierzetelne przeanalizowanie treści odwołania. Zwrócił uwagę, że otwarte korty tenisowe, podobnie jak korty przykryte powłoką pneumatyczną zakrywającą korty w całości nie stanowiły takich uciążliwości, nie posiadając żadnych otworów i pełniąc niejako funkcję izolacyjną. Zrealizowany na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę obiekt jest halą, która posiada otwory otwierane na zasadzie żaluzji, z których wydobywa się uciążliwy hałas. Dowolne są zatem twierdzenia organu głoszone bez przeprowadzania dokładnych analiz i stosownych ekspertyz akustycznych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski podtrzymując swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie złożonej skargi. Powtórzył, iż w ocenie organu brak jest sprzeczności zamierzonej inwestycji z zapisami miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na zarzut mało wnikliwej i nierzetelnej oceny inwestycji w zakresie nadmiernego hałasu i oświetlenie wyjaśnił, iż w postępowaniu wznowieniowym kontrola decyzji o pozwoleniu na budowę i ocena obszaru oddziaływania planowanej inwestycji przeprowadzana jest wyłącznie przy uwzględnieniu oddziaływania inwestycji w jej projektowanym (a nie zrealizowanym czy realizowanym) kształcie. Ocena dotyczy zatem tylko fazy projektowania. Kwestia wykonania planowanej inwestycji podlega odrębnej ocenie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w postępowaniu wznowieniowym pozostaje także sygnalizowane przez organ nadzoru prawdopodobieństwa zaistnienie przesłanki nieważnościowej.

W piśmie z dnia [...] swoje stanowisko w sprawie przedstawił, reprezentowany przez pełnomocnika, uczestnik postępowania -inwestor kwestionowanej inwestycji. W całości poparł stanowisko Wojewody Śląskiego w zakresie żądania oddalenia skargi. Dodatkowo podniósł, iż w dniu wydania kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego przekrycia kortów tenisowych skarżący nie był właścicielem ani posiadaczem nieruchomości sąsiedniej. Posiadaczem tej nieruchomości stał się, na podstawie umowy dzierżawy, w roku złożenia wniosku o wznowienie postępowania, stąd też zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - stroną tego postępowania winna być Gmina B., a nie dzierżawca. Nie zostało też jednoznacznie wyjaśnione, czy obiekt objęty pozwoleniem na budowę oddziaływuje na działkę skarżącego, gdyż z treści projektu budowlanego wynika, że obiekt nie oddziałuje na działki sąsiednie, a analiza dokonana przez organ pierwszej instancji potwierdziła zgodność tego oświadczenia.

Podkreślono też, że przedmiotowe przekrycie namiotowe z całą pewnością jest tymczasowym obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego.

Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w wymienionym powyżej piśmie. Wyjaśniła, iż w toku jest postępowanie przed organem nadzoru budowlanego w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego. Nie jest natomiast w stanie podać czy została już wydana decyzja w sprawie nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tjedn. Dz.U. z 2018 r. , poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta B. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym.

Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące postępowania wznowionego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przekrycia namiotowego dla zadaszenia dwóch istniejących kortów tenisowych (hali namiotowej tymczasowej, nietrwale związanej z gruntem, o konstrukcji stalowej, pokrytej dwupowłokową membraną z nadmuchem powietrza) w B.przy ulicy [...] na wskazanej działce, zamkniętego wydaniem decyzji o odmowie uchylenia wymienionej decyzji Prezydenta Miasta B..

Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 ( 1 Kodeksu, czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowieniowe może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Inną decyzją kończącą to postępowanie jest decyzja wydana na podstawie art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 - tj. m.in. jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzji odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

W niniejszej sprawie organ - Prezydent Miasta B., postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę przekrycia kortów tenisowych. Po przeprowadzeniu postępowania zakończył je wydaniem decyzji przywołującej w podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmawiając uchylenia decyzji z dnia 7 kwietnia 2016r. Zgodnie z tym co wskazano powyżej organ może wydać taką decyzję, gdy ustali, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Wymieniony powyżej artykuł stanowi expressis verbis, iż w przypadku ustalenia braku podstaw określonych w art. 145 § 1 lub art. 145a organ podejmuje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej. Jednak w niniejszym przypadku w wyniku przeprowadzonego postępowania organ stwierdził, że wnioskodawcy przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę jako właścicielowi działki stanowiącej nieruchomość sąsiadującą od strony północno- zachodniej z działką nr [...], która stanowi nieruchomość (rów melioracyjny) przylegającą bezpośrednio do terenu inwestycji. Dalej jednak dokonując sprawdzenia i oceny okoliczności podnoszonych przez wnioskodawcę, a dotyczących wprowadzania dla otoczenia dodatkowych uciążliwości, organ takich nie stwierdził, a wobec powyższego brak w ocenie organu przesłanek do uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji z dnia [...] , gdyż w wyniku uchylenia zapadłaby decyzja tożsama w rozstrzygnięciu.

Skoro jednak organ po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy w wyniku wznowienia postępowania organ ustali, że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (bowiem kwalifikowana wada postępowania nie miała wpływu na treść zaskarżonej decyzji) to faktycznie nie uchyla zaskarżonej decyzji, ale ponieważ w zwykłym postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony (czyli wnioskodawca, choć przysługiwał mu przymiot strony), a zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, organ wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa ze wskazaniem tych okoliczności, z powodu nie uchylił tej decyzji. Stąd też, przy stwierdzeniu, że wnioskodawcy przysługiwał przymiot strony i potwierdzono przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydana decyzja nie odpowiada wymogom z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odmienną jednak rzeczą jest, czy istotnie organy prowadzące postępowania wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy i czy przygotowały wystarczający materiał dowody niezbędny do wydania decyzji kończącej to postępowania.

Przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną była w niniejsze sprawie przyczyna wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym reguluje art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje, ze stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane, w art. 28 stanowiącym lex specialis do wymienionego art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego określa natomiast, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, wieczyści użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania. Z kolei stosownie do art. 2 pkt 20 Prawa budowlanego – "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidzianych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Konstrukcja strony przyjęta prze ustawodawcę w przywołanym art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest złożona i składa się z dwóch elementów: podmiotowego (inwestor, właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości) i przedmiotowego – ograniczającego położenie nieruchomości od obszaru oddziaływania obiektu. Niewątpliwie więc przepis ów stanowi zawężenie pojęcia strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W analizowanej sprawie organ pierwszej instancji stwierdził wprawdzie, że wnioskodawcy przysługuje status strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, jako właścicielowi działki nr [...], stanowiącej nieruchomość sąsiadującą z działką nr 799/3, która przylega bezpośrednio do terenu inwestycji, ale sam skarżący w skardze podał, że od roku 2005 jest właścicielem działki o nr [...]. Dodatkowo uczestnik postępowania w piśmie procesowym z dnia 17 grudnia 2018 r. podniósł, iż skarżący, w dniu wydania kwestionowanej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie był właścicielem ani posiadaczem nieruchomości sąsiedniej w stosunku do terenu inwestycji, a posiadaczem tej nieruchomości stał się dopiero w roku, w którym złożył wniosek o wznowienie postępowania i to na podstawie umowy dzierżawy. Wobec braku w dostępnych w aktach informacji na ten temat, dane te nie mogły być sprawdzone. Nie można zatem w takich okolicznościach sprawy jednoznacznie ustalić, czy faktycznie skarżącemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] Kwestie te winien dokładnie ustalić w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji. Dopiero wówczas, gdy organ ustali, iż stronie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, zaistniałby podstawa do przeprowadzenia wznowionego postępowania i orzeczenia co do istoty sprawy, po stwierdzeniu, iż w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, co wyjaśniono powyżej. Z kolei decyzja organu odwoławczego, którą po dokonaniu analizy zgromadzonych akt administracyjnych, utrzymano w mocy decyzji organu pierwszej instancji, nie odniosła się w ogóle do potwierdzenia przesłanki wznowieniowej wskazanej przez wnioskodawcę.

W tych warunkach należało uznać, że zarówno zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B., jak i sama decyzja Prezydenta Miasta B. wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 oraz z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, obie wymienione powyżej decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekał na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy.