Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 191/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 18 ust. 5 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędzia NSA Zdzisław Kostka ( spr. ) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1567/07 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. M. kwotę 120 złotych (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 22 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę M. M., uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] marca 2007 r., dotyczące cofnięcia pozwolenia na broń.

Z uzasadnienia wyroku wynika następujący stan sprawy.

Decyzją z [...] marca 2007 r. Małopolski Komendant Wojewódzki Policji cofnął skarżącemu M. M. pozwolenie na broń sportową. Podstawą prawną tej decyzji były art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zaś podstawą faktyczną dwa fakty, po pierwsze skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, po drugie naruszenie zasad przechowywania broni. Odnośnie do pierwszej okoliczności wskazano, że prawomocnym wyrokiem z 23 listopada 2006 r. Sądu Rejonowego dla Krakowa skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k., które polegało na zeznaniu nieprawdy co do okoliczności odbioru towaru i sposobu zapłaty za odebrany towar, za co wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres 2 lat oraz grzywnę w wysokości 80 stawek dziennych. Odnośnie do drugiej wskazano, że skarżący pięć sztuk broni sportowej przechowywał w swoim miejscu zamieszkania, w szafce i walizce a nie w metalowej kasetce lub szafce albo sejfie, posiadających atestowane zamki, przez co mógł umożliwić dostęp do niej osobom nieuprawnionym i za to został skazany przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza wyrokiem z [...] marca 2007 r., na podstawie art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, na grzywnę w wysokości 300 zł.

Skarżący od decyzji z [...] marca 2007 r. odwołał się podnosząc, że przestępstwo, za które został skazany, nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i tym samym brak jest podstaw do zaliczenia go do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślił przy tym, że popełniony przez niego występek jest przestępstwem przeciwko wymiarowi sprawiedliwości.

Ponadto skarżący przywołał fakty, które miały świadczyć o właściwym używaniu przez niego broni, mianowicie przyznanie nagród, dyplomów i tytułów na zawodach, w których brał udział oraz pozytywne o sobie opinie z miejsca zamieszkania, z Krakowskiego Klubu Sportowego [...] i Klubu Strzeleckiego Ligi Obrony Kraju.

Odnośnie do faktu niewłaściwego przechowywania broni skarżący wyjaśnił, że okoliczność ta miała jedynie charakter przejściowy, gdyż posiada on szafę pancerną służącą do przechowywania broni, jednakże z uwagi na remont mieszkania czasowo tylko nie dostosował się do wymogów rozporządzenia. Twierdził też, że do jego mieszkania poza nim nikt nie ma dostępu oraz że podczas remontu broń była przechowywana w szafce zamkniętej na klucz i w walizce zamykanej na klucz znajdującej się w tejże szafce.

Komendant Główny Policji, rozpoznając odwołanie skarżącego, decyzją z [...] lipca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wyjaśniając motywy cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji organ odwoławczy stwierdził, że skarżący popełnił umyślne przestępstwo należące do przestępstw przeciwko wymiarowi sprawiedliwości. Składając nieprawdziwe w swej treści zeznania, godził w działalność instytucji państwowych, a także porządek publiczny. Przestępstwo, którego się dopuścił godziło w wiarygodność ustaleń dokonywanych w trakcie postępowania karnego oraz wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, opartego na prawdziwych dowodach. Skarżący przed złożeniem oświadczenia został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, był więc świadomy konsekwencji prawnych swojego czynu. Przestępstwo, za które skarżący został skazany - zdaniem organu - niweczy jego wiarygodność także, co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania. Zaprzecza bowiem nieskazitelnej postawie, jakiej organy Policji oczekują od osób, które uzyskały tak szczególne prawo jakim jest pozwolenie na broń. Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji, organy Policji od osób posiadających pozwolenie na broń (bez względu na rodzaj broni) oczekują szczególnego uwrażliwienia na przestrzegania przepisów prawa. Wynika to z faktu, że broń nie jest zwykłą rzeczą i jej posiadanie ściśle wiąże się ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem posiadacz pozwolenia musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem dobrom tym nie zagraża. Zdaniem organu odwoławczego skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, a zatem świadome działanie przeciwko ustanowionemu porządkowi prawnemu, taką rękojmię niweczy i świadczy jednoznacznie, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń palną sportową. Każde naruszenie przepisów prawa musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Niewątpliwie zatem także i popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. jest zachowaniem skierowanym przeciwko obowiązującemu porządkowi prawnemu niezależnie od tego czy przestępstwo to jest przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu, mieniu czy też nie. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zwrotu "w szczególności", który pozwala na objęcie działaniem tego przepisu nie tylko osoby skazane za przestępstwo wskazane w tym przepisie, lecz także osoby skazane za inne przestępstwa. Ocena w każdym konkretnym przypadku, czy takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione należy do organów Policji.

Z kolei wyjaśniając motywy decyzji związane z drugą przesłanką rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że skarżący dopuścił się czynu sprzecznego z prawem, to jest naruszenia art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, gdyż przechowywał broń i amunicję w sposób umożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych, a nie tak jak wymaga tego przepis § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Organ odwoławczy za niewiarygodne uznał twierdzenie skarżącego, że jedynie przejściowo przechowywał broń niewłaściwie. Stwierdził, że sposób w jaki broń skarżącego była przechowywana, to jest w zwykłej szafce, ze zwykłym zamkiem, zamkniętej na klucz i walizce także zamykanej na klucz w warunkach prowadzenia remontu mieszkania, przeczy temu, iżby osoby trzecie nie mogły mieć dostępu do broni tak przechowywanej. W związku z tym, jak stwierdził, skarżący także i w zakresie przechowywania broni palnej utracił wiarygodność.

Kończąc organ odwoławczy stwierdził, że fakt popełnienia przez skarżącego przestępstwa i następnie wykroczenia związanego bezpośrednio z bronią pozwala uznać go za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym została wypełniona hipoteza art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że przepis ten ma charakter obligatoryjny, gdyż nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń osobie zaliczonej do osób, określonych w przywołanym przepisie.

Z kolei naruszenie przez skarżącego przepisu dotyczącego przechowywania broni wypełnia, jak wskazał organ odwoławczy, fakultatywną przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej, wskazaną w art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.

Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że na ocenę zachowania skarżącego w kontekście cofnięcia mu pozwolenia na broń nie mają wpływu pozytywne opinie ze stowarzyszeń sportowych i z miejsca zamieszkania. Żadna, jak wskazano, z załączonych opinii nie uwzględnia bowiem okoliczności, że popełnił on świadomie przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości składając nieprawdziwe w swej treści zeznanie.

W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący zarzucił dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie takiego założenia oraz błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż sposób przechowywania broni przez skarżącego umożliwiał dostęp do niej osobom niepowołanym, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje na to, że żadne osoby trzecie nie posiadały możliwości jakiegokolwiek zawładnięcia tą bronią.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i nie wzięcie pod uwagę okoliczności przemawiających za prawidłowym i zgodnym z warunkami pozwolenia na broń używaniem broni przez skarżącego oraz poprzez błędną ocenę materiału dowodowego w postaci nieuwzględnienia opinii przedstawicieli stowarzyszeń sportowych.

W końcu zarzucił naruszenie swego interesu prawnego poprzez pozbawienie go prawa do posiadania broni, mimo że nie zaszły przesłanki obligujące organ do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wyjaśniając podstawę swego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tak zwanej decyzji związanej, czyli pozbawionej uznaniowości. Niemniej jednak, jak stwierdził, mając na uwadze art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy należy przyjąć, iż decyzja ta ma w pewnym zakresie charakter zbliżony do tak zwanej decyzji uznaniowej, gdyż w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie określono stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji związanej w sposób jednoznaczny, lecz w sposób stwarzający organowi administracji pole do oceny, czy stan faktyczny, od którego uzależnione jest zastosowanie tej normy prawnej istnieje, czy też nie. Dalej Sąd pierwszej instancji wywiódł, że użycie przez ustawodawcę wyrażeń nieostrych zobowiązuje do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.

Rozważając tą kwestię Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymieniono przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, do których nie zalicza się przestępstwa, za które został skazany skarżący. W związku z tym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ administracji był zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia uzasadnionej obawy, o której mowa w tym przepisie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że gdyby celem ustawodawcy było cofanie pozwolenia na broń palną w każdym przypadku prowadzenia przeciwko osobie uprawnionej postępowania karnego lub skazania jej prawomocnym orzeczeniem sądu, to taki zapis niewątpliwie znalazłby się w ustawie. Tymczasem ustawa stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie mogą więc organy stosować prostego przełożenia, że każda osoba skazana lub przeciwko której toczy się postępowanie karne winna mieć cofnięte pozwolenie na broń. Nie pozwala to zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, na uznanie, że lekceważące podejście do przestrzegania przepisów prawa, polegające na popełnieniu czynu zabronionego, uzasadnia obawę, iż tego rodzaju postawa może rzutować także na przestrzeganie przez skarżącego przepisów dotyczących posiadania i używania broni.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Niezbędne jest w związku z tym wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy zarzucanymi w postępowaniu karnym czynami, cechami charakteru skarżącego oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które stwarza obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji stwierdził, że istotne jest czy osoba, co do której rozważane jest cofnięcie pozwolenia na broń, posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy całokształtem swego dotychczasowego postępowania stwarza obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego.

W ocenie Sądu pierwszej instancji skazanie skarżącego za składanie fałszywych zeznań nie wystarcza do uznania, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z prawem. Nie niweczy to także wiarygodności skarżącego, co do przestrzegania przepisów o broni i amunicji, w szczególności dotyczących jej bezpiecznego posiadania i używania. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że z żadnego przepisu ustawy nie wynika, że posiadacz pozwolenia na broń ma prezentować nieskazitelną postawę. Jego postawa ma jedynie nie rodzić obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dla ustalenia takiej obawy konieczna jest, poza ustaleniem faktu popełnienia przestępstwa, szczegółowa analiza właściwości osobistych skarżącego, jego dotychczasowego zachowania i cech charakteru, a także okoliczności popełnionego czynu, postawy skarżącego w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, jak również wymiar wymierzonej mu kary.

Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że takiej oceny w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zabrakło. W ocenie Sądu właśnie poprzez pryzmat charakteru przestępstwa i wymierzonej kary, biorąc ponadto pod uwagę cechy charakteru skarżącego, należało dokonać jego oceny pod kątem możliwości naruszenia przepisów dotyczących posiadania i używania broni mając na uwadze również i to, że jest to broń do celów sportowych. W związku z tym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, istotne stają się opinie o skarżącym zebrane w toku postępowania administracyjnego udzielone przez Krakowski Klub Sportowy [...], jak również osiągane przez niego wyniki sportowe, które nie zostały przez organy poddane właściwej analizie, a wnioski z nich wypływające zostały zupełnie pominięte.

Sąd pierwszej instancji uznał, że nie było prawidłowe przyjęcie, że oba czyny, za które skarżący został skazany pozwalają uznać go za osobę, o której mowa w art.15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i zastosować wobec niego art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Sąd ten wskazał, że naruszenie zasad przechowywania broni jest odrębną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń i tylko w jej kontekście winno być rozpatrywane skazanie skarżącego za wykroczenie z art. 52 ust. 2 pkt 7 powołanej ustawy. Dalej Sąd zwrócił uwagę, że decyzja wydana w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji ma charakter uznaniowy, co oznacza że organ po wnikliwym i wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego winien uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczynił. W szczególności, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, organ administracji nie wyjaśnił skąd pochodzą ustalenia organu, iż broń była przechowywana w zwykłej szafce, ze zwykłym zamkiem i w walizce, skoro w informacji policji jest mowa tylko o szafce i walizce. Z informacji tej nie wynika zatem w jakiego typu zamek była wyposażona szafka i walizka. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego, że nieprawidłowe przechowywanie broni ma charakter przejściowy, iż posiada on szafę pancerną służącą do jej przechowywania, która z uwagi na reorganizację mieszkania nie była czasowo wykorzystana. Z informacji o remoncie wyprowadził wniosek, że osoby trzecie mogły mieć dostęp do broni, nie czyniąc ustaleń czy to na przykład nie sam skarżący remontuje mieszkanie.

Sąd pierwszej instancji podkreślił przy tym, że w sytuacji gdy decyzja ma charakter uznaniowy okoliczność nieprawidłowego przechowywania broni, czy nawet skazanie za wykroczenie z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było cofanie broni w każdym przypadku zaistnienia przesłanek powołanego przepisu, to zobligowałoby organ do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Tymczasem kwestię tę pozostawił uznaniu organu.

Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd pierwszej instancji polecił wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego organ administracji uznaje, iż dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru dają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o art.15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W tym celu, jak wskazał, organ administracji powinien dokonać oceny zgromadzonych dotychczas dowodów, dotyczących bezpośrednio skarżącego, jak również przechowywania przez niego broni i ewentualnie uzupełnić materiał dowodowy, tak aby możliwa była kompleksowa ocena podstawy skarżącego jako osoby posiadającej pozwolenie na broń. Organ administracji powinien przy tym wziąć pod uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym, uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni i może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby, takie jak nadużywanie alkoholu, popełnienie czynów nagannych czy ujemne cechy charakteru to jest nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne. Muszą one jednak pozostawać w obiektywnym i racjonalnym związku z możliwością użycia broni w celach sprzecznych z porządkiem publicznym.

W świetle tych ustaleń Sąd pierwszej instancji uznał, ze zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego to jest art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy oraz prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając te naruszenia na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu odwoławczego oraz organu pierwszej instancji.

Skargę kasacyjną Komendant Główny Policji oparł na zarzucie naruszenia prawa materialnego. Zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że prawomocne skazania skarżącego za popełnienie przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. oraz za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nie powodują, iż zachodzi uzasadniona obawa, że skarżący użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że prawomocne skazanie skarżącego za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, nie jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń.

W oparciu o tak sformułowane podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie stosownych kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę kasacyjną wskazano, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Powołując się na zwrot "w szczególności" stwierdzono, że ustawa przyjmuje otwarty katalog okoliczności wzbudzających uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co oznacza, że mogą to być innego rodzaju czyny karalne, a nie tylko te wprost wskazane w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy.

Następnie wywiedziono, że skazanie za czyn polegający na umyślnym składaniu fałszywych zeznań, który godzi w tak istotne dobro jakim jest wymiar sprawiedliwości, jak również sprzeniewierzenie się zasadom przechowywania broni określonym w ustawie, skutkujące prawomocnym skazaniem za wykroczenie, wskazują, iż zachodzi realne niebezpieczeństwo, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odwołano się przy tym do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono, że nie może być realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary i sądów administracyjnych pierwszej instancji, w którym wyjaśniono, że od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających taką broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania prawa, w stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podjęto też polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, według którego dla ustalenia obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, konieczna jest poza ustaleniem faktu popełnienia przestępstwa, szczegółowa analiza właściwości osobistych skarżącego, jego dotychczasowego zachowania i cech charakteru. Stwierdzono w związku z tym, że taka argumentacja była uzasadniona na gruncie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., gdy przepis ten wskazywał, iż uzasadniona obawa wynika ze skazania danej osoby (toczenia się wobec niej postępowania karnego) za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Wówczas bowiem badaniu podlegało zaistnienie uzasadnionej obawy, która wynikała z popełnienia czynu charakteryzującego się występowaniem wymienionych w tym przepisie znamion, za który skazany został posiadacz pozwolenia na broń (lub przeciwko któremu toczyło się postępowanie karne), a w konsekwencji badaniu podlegał sposób popełnienia przestępstwa. Natomiast w świetle obecnie obowiązującego art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, badaniu podlega również wystąpienie takiej obawy, przy czym ustawa wskazuje, iż obawa ta wynika z samego faktu popełnienia przestępstwa, przepis ten nie odnosi się natomiast do wystąpienia określonych znamion (wskazujących na pośrednie występowanie u sprawcy przestępstwa ujemnych cech charakteru takich jak nieopanowanie, niezrównoważenie czy porywczość). Zatem, jak wywiedziono, nowelizacja art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje, iż intencją ustawodawcy było odejście od ustalania obawy poprzez odnoszenie się do cech charakteru posiadacza pozwolenia, na rzecz ustalania takiej obawy poprzez pryzmat popełnienia czynów zabronionych, w szczególności skierowanych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.

W związku z tym, jak wywiedziono, nie można zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym przez Sąd pierwszej instancji, że skazanie skarżącego za składanie fałszywych zeznań nie wystarcza do uznania, że może on użyć broni w sposób sprzeczny z prawem oraz że nie niweczy to także jego wiarygodności, co do przestrzegania przepisów o broni i amunicji, w szczególności dotyczących jej bezpiecznego posiadania i używania.

Uzasadniając skargę kasacyjną wskazano też, że przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń były okoliczności wskazane w art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej organy Policji wskazując tą przesłankę były związane wyrokiem, którym skazano skarżącego za wykroczenie z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji.

Skarżący, reprezentowany przez adwokata, na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego

Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i przytoczone podstawy (naruszenie prawa materialnego).

Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna.

Przede wszystkim należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, który odrębnie oceniał oba zdarzenia mające uzasadniać pozbawienie skarżącego pozwolenia na broń. Skazanie skarżącego za przestępstwo składania fałszywych zeznań i naruszenie zasad przechowywania broni palnej podlegają ocenie w kontekście dwóch przepisów ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. nr 52 z 2004 r., poz. 525 ze zm.), pierwsze w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6, drugie w oparciu o art. 18 ust. 5 pkt 4. Oba te przepisy mają charakter uznaniowy, tyle że w pierwszym element uznania organu administracji został wprowadzony poprzez użycie w hipotezie normy prawnej zwrotów niedookreślonych, zaś w drugim poprzez zwrot "może". Żaden z tych przepisów nie daje podstaw do przyjęcia wykładni, według której skazanie za przestępstwo umyślne inne niż wymienione w art. 15 ust. 2 pkt 6, a więc przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lub wykroczenie, w tym także związane z posiadaniem broni, powoduje powstanie obowiązku wydania przez właściwy organ Policji decyzji o cofnięciu sprawcy pozwolenia na broń.

Jeżeli chodzi o art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to należy zauważyć, że brak podstaw, aby niedookreślony zwrot mówiący o uzasadnionej obawie, że posiadacz pozwolenia na broń może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zawsze zrównywać z popełnieniem przez tegoż posiadacza przestępstwa umyślnego. Nie wskazuje na to dosłowna treść tego przepisu, jak i jego wykładnia funkcjonalna.

Jeżeli chodzi o wykładnię funkcjonalną, to zauważyć należy, że ustawodawca nie dał powodów, aby traktować ten przepis, jako podstawę do orzekania przez organy administracji swego rodzaju kary dodatkowej za popełnienie przestępstwa. Wykluczenie represyjnej funkcji analizowanego przepisu pozwala uchwycić właściwe jego przeznaczenia, którym jest, jak cała idea reglamentacji posiadania broni, ochrona społeczeństwa i porządku publicznego przed zagrożeniem wiążącym się z powszechnym posiadaniem broni. Prawo do posiadania broni w polskim systemie prawnym nie jest wprawdzie prawem konstytucyjnie chronionym, jednakże takim prawem jest wolność, która może być ograniczana tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Można zatem powiedzieć, że poddany wykładni przepis jest jednym z elementów administracyjnej reglamentacji posiadania broni, której celem jest ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego i praw innych osób.

Można w związku z tym dodać, że skoro cofnięcie pozwolenia na broń nie ma charakteru dodatkowej represji za popełnienie przestępstwa, lecz ma służyć ochronie wskazanych dóbr zagrożonych powszechnym posiadaniem broni, to chybione są argumenty przy wykładni i stosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, odwołujące się do szkodliwości popełnionego przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa.

Zatem, analizowany przepis należy wykładać w ten sposób, że organy Policji powinny za każdym razem wykazać, jak fakt, że posiadacz pozwolenia na broń popełnił przestępstwo uzasadnia obawę, że użyje on tej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Tytułem przykładu jedynie, gdyż możliwe okoliczności faktyczne nie dają się ująć w jedną formułę, można wskazać, że popełnienie przestępstwa może być źródłem wiedzy o osobowości posiadacza pozwolenia na broń, o trybie jego życia, czy o środowisku, w którym przebywa. Taka zaś wiedza może być przydatna w ocenie, czy dalsze posiadanie przez niego broni jest w stopniu nadającym się do zaakceptowania bezpieczne. Inaczej mówiąc wiedza ta może uzasadniać obawę, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślenia jednak wymaga, że nie wystarczy stwierdzenie, iż popełnienie umyślnego przestępstwa świadczy o braku odpowiedzialności sprawcy, co automatycznie przekłada się na uznanie, iż traci on wiarygodność potrzebną posiadaczowi pozwolenia na broń. Tego rodzaju rozumowanie sprowadza funkcję cofnięcia pozwolenia na broń do kary dodatkowej, gdyż każdemu umyślnemu przestępcy można zarzucić brak odpowiedzialności. Z tego powodu, jako prowadzące do wyniku sprzecznego z ustaloną funkcją przepisu, należy je odrzucić.

Organy Policji w tego rodzaju sprawach nie mogą zatem oprzeć się jedynie na fakcie popełnienia przestępstwa przez posiadacza pozwolenia na broń, ale powinny też wyjaśnić wszystkie okoliczności związane z tym przestępstwem oraz inne okoliczności pozwalające ocenić osobowość posiadacza pozwolenia na broń, tryb jego życia i środowisko, w którym żyje.

Mając powyższą wykładnię na uwadze wskazać należy, że trafnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że pominięto w rozpoznawanej sprawie takie okoliczności, jak opinie o skarżącym, charakter broni, którą posiada i jego osiągnięcia sportowe.

Jeżeli chodzi o art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak podstaw, aby w każdym przypadku skazania za wykroczenie, którego znamieniem jest przechowywanie broni i amunicji w sposób umożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych, a więc w sposób, który wypełnia też hipotezę normy prawnej wynikającej z art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji, stosować sankcję administracyjną przewidzianą w tym przepisie. Podobnie jak w przypadku wykładni poprzednio analizowanych przepisów, również w tym przypadku należy położyć nacisk na to, że ustawodawca nie dał powodów do tego, aby ta sankcja administracyjna miała jednocześnie stanowić karę dodatkową, tym razem za wykroczenie związane z posiadaniem broni. W związku z tym także w tym przypadku, w razie popełnienia przez posiadacza broni wykroczenia, które świadczy o tym, że przechowywał on broń i amunicję w sposób sprzeczny z zasadami określonymi w art. 32 ustawy o broni i amunicji, należy wyjaśnić jakie jeszcze inne okoliczności przemawiają za tym, aby ze względu na mogące powstać zagrożenie dla porządku publicznego lub praw innych osób cofnąć pozwolenie na broń.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię. Tym samym podstawy skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.

Wobec oddalenia skargi kasacyjnej organu administracji od wyroku, którym sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę i złożonego przez skarżącego na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wniosku, na mocy art. 204 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, na które złożyło się wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika.