Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1948/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4f i 5, art. 18
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.
article: art. 89, 130
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, 10, 29, 77 par. 1, 145
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 ust. 1, art. 25
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r., orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz Powiatu [...] w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości położonej w gminie [...], obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...], a także o zobowiązaniu Zarządu Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Nieruchomość położona w gminie [...], obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] nr [...], z dnia [...] listopada 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej: rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...], na odcinkach od km 44+000 (skrzyżowanie z [...] nr [...]) do km 75+309 oraz od km 75+898 do km 79+362 (rondo: ul. [...] i ul. [...] o w m. W.), sprostowaną postanowieniami z dnia [...] kwietnia 2011r., z dnia [...] maja 2011 r., z dnia [...] lica 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. - została przeznaczona na realizację celu publicznego tj. pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...]..

Pismem z dnia [...] listopada 2011r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania odszkodowawczego.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Powiatu [...] w wysokości [...] zł za przejętą z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomość położoną w gminie [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczoną pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] oraz zobowiązał Zarządu Województwa [...] do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Od powyższej decyzji odwołanie do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł Zarząd Województwa [...] podnosząc, że zaskarżona decyzja narusza art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Odwołujący podniósł, że uwzględnienie w ustalonym odszkodowaniu wartości drogi publicznej stanowi naruszenie art. 18 ust. 1 z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 193, poz. 1194 ze zm.). Jednocześnie skarżący podkreślił, że skoro na wycenianej nieruchomości znajduje się droga publiczna to organ powinien ustalić, czy naniesienia w postaci wybudowanej drogi zostały dokonane przez podmiot wskazany jako uprawniony do otrzymania odszkodowania tj. Powiat [...]. Zdaniem skarżącego, ponieważ wyceniana nieruchomość stanowi drogę wojewódzką, to odszkodowanie za składnik budowlany w postaci nawierzchni asfaltowej nie powinno zostać przyznane Powiatowi [...].

Ponadto droga publiczna nie może być przedmiotem wyceny z uwagi na regulacje dotyczące dróg jako rzeczy szczególnego rodzaju, wyłączonych z obrotu.

Po rozpoznaniu odwołania, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2012r.

W uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Przytoczył i zinterpretował przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Dokonał także szczegółowego omówienia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. C. Oceniając go podkreślił, że w tym celu należy mieć na uwadze przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., nr 207 poz. 2109 ze zm.). Następnie dokonał analizy przepisów tego rozporządzenia i odniósł to do stanu faktycznego w niniejszej sprawie stwierdzając, iż sporządzony operat szacunkowy wypełnia dyspozycję przepisu § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. - zatem może stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w przedmiotowej sprawie.

Podniósł, że biegła ustaliła, iż wyceniana nieruchomość położona jest przy ul. [...] w miejscowości D. Posiada kształt foremnego czworokąta i nie jest ogrodzona. Na gruncie tym urządzona jest droga asfaltowa. Działka posiada uzbrojenie w sieć energetyczną. Sąsiedztwo stanowią działki użytkowane rolniczo. W dalszej odległości znajduje się zabudowa mieszkaniowa, zagrodowa i komercyjna. Wyceniany grunt w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r., przeznaczony został pod drogi zbiorczych. Natomiast nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych posiadały przeznaczenie pod tereny rolne.

Rzeczoznawca majątkowy - wyceniając grunt - zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Wyjaśniła, iż ze względu na zbyt małą liczbę transakcji dotyczących gruntów wykupionych pod drogę w powiecie mińskim i ich małą porównywalność do wycenianej działki w przedmiotowym operacie, wartość rynkową nieruchomości określono, posługując się transakcjami dotyczącymi gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, tj. gruntów rolnych. Do ostatecznej analizy porównawczej przyjęła 14 transakcji nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod tereny rolne.

Ostatecznie wartość gruntową przedmiotowej nieruchomości biegła oszacowała na kwotę [...] zł, zaś wartość odtworzeniową części składowych gruntu w postaci drogi asfaltu lanego z podbudową na kwotę [...] zł i w takiej też wysokości Wojewoda [...] przyznał odszkodowanie.

Następnie organ odniósł się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego niesłusznego ustalenia odszkodowania za znajdującą się na działce nawierzchnię asfaltową stanowiącą drogę i wyjaśnił, że odszkodowanie należne jest za nieruchomość rozumianą jako grunt wraz z jego częściami składowymi. Jeżeli więc na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi na nieruchomości znajdowały się jakiekolwiek części składowe, rzeczoznawca winien je oszacować. Dodał, iż zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Części powierzchni ziemskiej (grunty) stanowiące odrębny przedmiot własności są z natury swej nieruchomościami (gruntowymi), a budynki, ich części i inne urządzenia trwale z gruntem połączone są częścią składową nieruchomości (gruntowej), zgodnie z zasadą superficies solo cedit. Ponadto w myśl art. 191 kc własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową. Na skutek połączenia (akcesji) rzeczy ruchomej z nieruchomością w sposób trwały, rzecz ruchoma staje się częścią składową nieruchomości i nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych (art. 47 § 1 k.c.). Zatem dotychczasowy właściciel rzeczy ruchomej traci jej własność, a własność nieruchomości rozciąga się na połączoną z nią rzecz ruchomą. Zasada ta dotyczy również połączenia rzeczy ruchomej z nieruchomością gruntową. Skutek przewidziany w w/w przepisie następuje niezależnie od tego, jaka jest wartość rzeczy połączonej, kto dokonał połączenia - (właściciel nieruchomości czy rzeczy ruchomej, czy też osoba trzecia), czy połączenie zostało dokonane w dobrej czy w złej wierze, czy jest rezultatem działania człowieka, czy sił przyrody. Na zakończenie podkreślił, że odszkodowanie za przejętą nieruchomość ustala się w kwocie odpowiadającej wartości gruntu wraz z jego częściami składowymi. Zaś droga (rozumiana jako budowla) nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu prawa własności, lecz stanowi własność właściciela gruntu.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...] zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie ustalenia właściciela oraz podmiotu władającego gruntem zajętym pod drogę publiczną, ustalenia innych stron postępowania, a w tym właścicieli oraz zarządu drogi opisanej w decyzji i niezawiadomienie tych podmiotów, w tym zarządu, o toczącym się postępowaniu;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 80, poz. 721 ze zm.) - w zw. z art. 134 i art. 151 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 88 ust. 2, art. 151 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz § 34 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z nr 207 poz. 2109 ze zm.) w związku art. 4 pkt 2 i art. 2a ust. 2 w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) poprzez:

ustalenie odszkodowania, którego wysokość nie odpowiada wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji z uwagi na stan i cel w jakim nieruchomość jest wykorzystywana i na jaki została wywłaszczona oraz z pominięciem istotnych dla wysokości odszkodowania okoliczności, a mianowicie dokonanych na nieruchomości opisanej powyżej naniesień w postaci drogi asfaltowej jako części drogi publicznej, a następnie uwzględnieniu wartości istniejącej części drogi publicznej w kwocie odszkodowania,

ujęcie w wartości nieruchomości stanowiącej pas drogowy i będącej, na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w trwałym zarządzie właściwego zarządcy drogi, urządzeń trwale związanych z gruntem w postaci drogi publicznej asfaltowej.

- naruszenie art. 2a i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ustalenie odszkodowania oczywiście niesłusznego i uznanie, że w wysokości odszkodowania za grunt, na którym zlokalizowana była w dniu wydania decyzji droga publiczna, należy wliczyć wartość naniesień w postaci drogi asfaltowej mimo, że grunt ten znajdował się na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w trwałym zarządzie właściwego zarządu drogi i był dostępny z mocy prawa wszystkim użytkownikom drogi.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części zobowiązującej do zapłaty odszkodowania za dokonane naniesienia w postaci drogi publicznej względnie o stwierdzenie nieważności decyzji jako obarczonej wadą nieważności

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy pominął fakt, iż Wojewoda [...] zobowiązał do wypłaty odszkodowania za naniesienia na przedmiotowej nieruchomości ten sam podmiot, który dokonał nakładów na wybudowaną drogę. Skarżący zaznaczył ponadto, iż zaskarżona decyzja zawiera kwalifikowaną wadę nieważności tj. niewykonalność. Skoro bowiem organ ustalił, że grunt zawiera naniesienia w postaci wybudowanej na gruncie drogi, a jest to droga wojewódzka, to winien ustalić, czy naniesienia w postaci wybudowanej drogi zostały dokonane przez podmiot wskazany jako uprawniony do odszkodowania. Ponadto z uwagi na fakt, że drogi są rzeczami wyłączonymi z obrotu, brak jest podstaw do ustalania ich wartości rynkowej, jak uczyniły to organy w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 powyższej ustawy Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Materialnoprawną podstawą wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. nr 193, poz. 1194 ze zm.) a w szczególności przepis art. 18 tej ustawy statuujący zasady ustalenia odszkodowania za przejętą nieruchomość. Zgodnie z tym przepisem odszkodowanie ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Zgodnie zaś z przepisem art. 12 ust. 5 tej ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Jednocześnie, stosownie do przepisu art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651) – powoływana dalej jako "u.g.n.", ustalenie odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającego wartość nieruchomości.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na bezzasadność skargi.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem kontroli Sądu są decyzje orzekające o ustaleniu odszkodowania za przejętą z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomość położoną w gminie [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...]o pow. [...]ha, przeznaczonej pod rozbudowę drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...].

W kontrolowanej sprawie, podstawę dla ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowił operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] listopada 2011 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. C. - w którym określiła ona wartość przedmiotowej działki na kwotę [...] zł (z czego [...] za grunt oraz [...] zł za części składowe gruntu w postaci drogi z asfaltu lanego z podbudową ) - zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji oraz § 36 ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm.).

Przyjęła ona do porównań transakcje dotyczące gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych, tj. gruntów rolnych - z uwagi na zbyt małą liczbę transakcji dotyczących gruntów wykupionych pod drogę w powiecie mińskim i ich małą porównywalność do wycenianej działki. Dokonując zaś wyceny wartości rynkowej gruntu zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej - porównując wycenianą nieruchomość do przyjętych do porównań nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej, ustalając współczynniki korygujące, w oparciu o które wyliczyła ostateczną wartość.

Natomiast wartość części składowych gruntu, w postaci składników budowlanych (droga asfaltowa), wobec braku transakcji nieruchomościami zawierającymi podobne naniesienia, została określona przy zastosowaniu podejścia kosztowego, metodą kosztów odtworzenia na kwotę [...]zł .

Zdaniem Sądu, zgodzić się należy z organami, że operat został sporządzony prawidłowo, zaś decyzje wydane w oparciu o ten operat odpowiadają prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz podniesione przez stronę w skardze zarzuty, Sąd nie dopatrzył się, aby sporządzony w sprawie operat szacunkowy naruszał przepisy obowiązującego prawa.

Sąd uznał ponadto, iż zarówno Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak i Wojewoda [...] szczegółowo wskazali i omówili przepisy prawa, na których podstawie dokonano wyceny przedmiotowej nieruchomości i ustalono odszkodowanie. Nie można zatem uznać za zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 29 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie ustalenia właściciela oraz podmiotu władającego gruntem zajętym pod drogę publiczną, ustalenia innych stron postępowania, a w tym właścicieli oraz zarządu drogi opisanej w decyzji i niezawiadomienie tych podmiotów, w tym zarządu, o toczącym się postępowaniu. Podkreślenia bowiem wymaga, że w niniejszym postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości odszkodowania, przedmiot postępowania zawężony był tylko do tej kwestii, a to się w ocenie Sądu przekładało na liczbę uczestników postępowania zainteresowanych rozstrzygnięciem. Podnoszony przez skarżącego powyższy zarzut nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż może on być jedynie podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże z mocy art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Nie budzi przy tym wątpliwości, że chodzi o żądanie strony, która twierdzi, że decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Skarżący zatem nie jest tą stroną i nie może w tym przypadku za taką stronę działać.

W stanie niniejszej sprawy skarżący zarzuca, iż mimo ustalenia, że grunt wyceniany stanowi drogę publiczną - jezdnię asfaltową, organ pominął w ocenie wykonanego operatu, iż operat ten został sporządzony wbrew normie wynikającej z § 34 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.) - dalej: rozporządzenie, który stanowi, że przy określaniu wartości nieruchomości oddanej w trwały zarząd nie uwzględnia się wartości budynków i innych urządzeń, o których mowa w art. 88 ust. 1 u.g.n. Tym samym wartość nieruchomości została ustalona błędnie, gdyż stosownie do art. 88 ust. 2 u.g.n., w przypadku rozbudowy obiektu budowlanego, jakim jest niewątpliwie droga, nie uwzględnia się w wartości nieruchomości wartości nakładów poniesionych na obiekt - drogę publiczną. Oznacza to że wartość odszkodowania winna być ustalona jako wartość gruntu.

Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego jest całkowicie niezasadne. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 12 ust. 4 f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, odszkodowanie przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Odszkodowanie to ustala się natomiast, jak wskazano powyżej, według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Przy czym zaznaczyć należy, że organy orzekające w zakresie odszkodowania, po ostatecznym odjęciu właścicielowi nieruchomości nie mają obowiązku badania okoliczności, w jakich dokonano znajdujących się na nieruchomości naniesień i kto tych naniesień dokonał. Odnosząc się więc do zarzutu skargi, że droga jako część składowa gruntu nie podnosi wartości gruntu, wskazać należy, że niezależnie od wadliwości tego poglądu, z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, aby skarżące Województwo [...] było właścicielem przedmiotowej drogi asfaltowej znajdującej się na nieruchomości, która stanowiła własność Powiatu [...].

Ponadto, jak słusznie zauważył Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na przepis art. 47 § 1 kodeksu cywilnego, część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Nie można zatem oddzielić własności nieruchomości z jej częściami składowymi, w tym znajdującymi się na niej naniesieniami (drogi). Na marginesie wskazać należy, że jedyną sytuacją, w której przy ustalaniu odszkodowania za przejętą pod drogę nieruchomość, nie uwzględnia się poczynionych na nią nakładów jest sytuacja, w której nakłady te zostały poczynione po dniu wydania decyzji o realizacji inwestycji drogowej (§ 36 ust. 1 in fine). Sytuacja taka w sprawie niniejszej nie miała jednak miejsca. Jak wynika bowiem z akt sprawy i co potwierdza sama strona skarżąca, znajdująca się na wycenianej nieruchomości droga istniała na długo przed wydaniem decyzji o realizacji inwestycji drogowej. W myśl zatem ogólnej zasady superficies solo cedit, ustalając odszkodowanie za nieruchomość nie można było pominąć znajdujących się na gruncie danej nieruchomości budynków, ich części i innych urządzeń trwale z gruntem połączonych, w tym drogi asfaltowej. Tracąc własność nieruchomości, jej właściciel traci zarazem własność znajdujących się na niej budynków i urządzeń i nie ma podstaw do tego, aby pozbawiać go w tej części odszkodowania.

Na aprobatę nie zasługuje również zarzut wadliwości decyzji uzasadniający stwierdzenie jej nieważności. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania. Jak wskazano bowiem powyżej, odszkodowanie zostało ustalone w sposób prawidłowy, na rzecz niekwestionowanego byłego właściciela nieruchomości, a zobowiązany do wypłaty przedmiotowego odszkodowania został organ, na którego rzecz przejęta została wyceniana nieruchomość.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że decyzje obu instancji są zgodne z prawem, zaś zarzuty skarżącego Województwa [...] są niezasadne. Stwierdzić też należy, iż organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 kpa – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Sąd pragnie też zauważyć, iż takie stanowisko Sądu jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – który w analogicznych sprawach również oddalał skargi Województwa [...] (np. sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1219/12, 1546/12 i 1953/12)

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.