Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 948/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 i 90
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – starszy asystent sędziego Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3, ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 1071 ze zm.), nakazał skarżącej B. C. wraz ze wszystkimi osobami zamieszkałymi w lokalu, opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu podał, że lokal ten został przydzielony M. S. na podstawie decyzji z dnia [...] września 1977 r. nr [...] do wspólnego zamieszkania z żoną Z. Aktualnie w lokalu tym zameldowana jest skarżąca, tj. wnuczka wymienionego, a ponadto zamieszkuje w nim M. M. i kuzynka skarżącej M. K., przy czym wszystkie osoby nie są związane z resortem spraw wewnętrznych i nie posiadają uprawnień do świadczeń emerytalno – rentowych z MSWiA, a tym samym nie posiadają uprawnień do zajmowania powyższego lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. W dalszej części podał, że organ prawo do dysponowania spornym lokalem wywodzi z przepisów obowiązujących w dacie przydziału lokalu M. S., tj. z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe (tekst jedn. Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 ze zm.) i podobne regulacje zawierały kolejne ustawy, a to ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (t. j. z 1998 r. Dz. U. Nr 120, poz. 787 ze zm.) i obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołując się na stanowisko judykatury podał, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Zatem przesłanką do opróżnienia jest występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz zajmowanie tego lokalu bez tytułu prawnego. W dalszej części powołał się na § 40 uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., zmieniający uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], w myśl którego zwolnione lokale mieszkalne, które do dnia [...] sierpnia 2009 r. pozostawały w dyspozycji Komendy [...] Policji i Komend Rejonowych Policji na obszarze [...], przeznacza się do wynajęcia dla funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie [...] Policji i Komendach [...] Policji położonych na obszarze [...] na czas trwania stosunku pracy, nie dłużej jednak niż na trzy lata z możliwością przedłużenia na kolejne okresy trzyletnie dla tego samego funkcjonariusza. Każdorazowo umowa najmu zawierana jest z osobą wskazaną przez Komendanta [...] Policji na lokal o łącznej powierzchni pokoi dostosowanej do struktury rodziny, pod warunkiem, że na terenie miasta lub w miejscowości pobliskiej osoba ta nie posiada tytułu do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Po otrzymaniu wskazania od Komendanta, o którym mowa w ust. 2, skierowanie do zawarcia umowy najmu wydaje burmistrz dzielnicy, na terenie której znajduje się lokal. Z kolei stosownie do treści art. 97 ust. 5 ustawy, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94, i 95 ust. 2 – 4, następuje w formie decyzji administracyjnej, a przypadki, w których orzeka się o opróżnieniu lokalu zostały określone w art. 95 ust. 2-4 ustawy. Z kolei według art. 3 ust 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.), do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej, a w tym zakresie istnieją regulacje szczególne w postaci ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, zgodnie z art. 88 ustawy o Policji, przysługuje policjantowi w służbie stałej z uwzględnieniem liczby członków rodziny, do których zgodnie z art. 89 zalicza się m. in. małżonka oraz dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia oraz na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. Nr 8, poz. 67 z 2004 r. ze zm.), funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty oraz członkom rodzin uprawnionym do renty policyjnej. Zatem do mieszkań tych stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Tymczasem skarżąca B. C. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkuje bez tytułu prawnego do jego zajmowania i bez możliwości jego uzyskania, a zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania go przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego.

W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2012 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, że weszła w stosunek najmu spornego lokalu. W uzasadnieniu podała, że zamieszkiwała w nim od [...] listopada 1977 r., a zameldowana została po osiągnięciu pełnoletności od maja 1982 r. i do dnia [...] czerwca 1989 r., tj. do dnia śmierci dziadka M. S., wymieniony też w nim zamieszkiwał. Po jego zaś zgonie zamieszkuje w lokalu samodzielnie, a jej prawo do wstąpienia w stosunek najmu tego mieszkania wynika z art. 57 ust. 4 prawa lokalowego (t. j. Dz. U. Nr 30 z 1987 r., poz. 165 w związku z Dz. U. 85 Nr 38 poz. 181, rozdz. 9 ust. 91) i nie było kwestionowane na podstawie ust. 1 tego artykułu. Jednocześnie zgodnie z prawem lokalowym (a contrario art. 57 ust. 1 pkt 3 ponadto ust. 4), w chwili zgonu dziadka, jako osoba bliska wstąpiła w prawa mu przysługujące wynikające z najmu tego lokalu, a więc w prawo najmu tego lokalu lub prawo do lokalu zamiennego. Zatem wstąpienie w stosunek najmu następowało wedle wyżej wymienionych przepisów z mocy prawa i późniejsze zmiany przepisów nie uchybiają prawu nabytemu. W dalszej części powołano się na stan faktyczny sprawy dotyczący przydziału dziadkowi spornego lokalu, natomiast umowa o najem lokalu mieszkalnego (użytkowego) zawarta została między nim, a Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...], a nie Komendą Milicji. W myśl art. 691 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym w dacie śmierci M. S., w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego wstępowali w stosunek najmu lokalu: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Zgodnie z § 2 niniejszego przepisu osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, zaś skarżąca mieszkała z dziadkiem w przedmiotowym lokalu do dnia jego śmierci i w rozumieniu wówczas obowiązujących przepisów, była osobą bliską dla najemcy. Niezależnie od powyższego sporne mieszkanie stanowiło i nadal stanowi jej centrum życiowe, zaś do końca życia M. S. opiekowała się nim i w tej sytuacji uznać należy, że weszła z mocy prawa w stosunek najmu lokalu. Ponadto w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, umowę najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku, o którym mowa w § 1, zawiera się na podstawie decyzji administracyjnej wydanej przez organ Policji właściwy w sprawie przydziału, opróżnienia i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, a wynajmującym jest jednostka organizacyjna Policji, w której zarządzie pozostaje lokal lub kierownik jednostki administrującej budynkiem (ust. 2). Zatem lokal ten w chwili wstąpienia w stosunek najmu nie wchodził do zasobów mieszkaniowych Milicji Obywatelskiej. Ponadto pominięto fakt, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 1981 r., Komenda [...] Milicji Obywatelskiej w W. przekazała mieszkanie funkcyjne terenowemu organowi administracji, a M. S. nabył uprawnienie nie tylko do zajmowania lokalu funkcyjnego, ale także jego wykupu na własność. Jednakże ze względów finansowych odstąpił od wykupu mieszkania na własność. Oznacza to, że majątkowe prawo do wykupu na własność lokalu w drodze dziedziczenia przeszło na B. C. Stąd też uznać należy, że posiada ona tytuł prawny do spornego lokalu, gdyż wstąpiła w stosunek najmu z chwilą śmierci M. S. od dnia [...] czerwca 1989 r., a nawet gdyby go nie miała z powyższych powodów, to podlega ochronie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, bowiem osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu, zaś ustawa ta weszła w życie dnia 10 lipca 2001 r. Niezależnie od powyższego dodano, że przez cały okres zamieszkiwania w spornym lokalu inwestowała w niego, dokonywała remontów przekraczających zakres drobnych nakładów połączonych ze zwykłym używaniem lokalu, podnosiła jego użyteczność oraz poprawiała walory estetyczne, przez co znacznie podniosła wartość rynkową mieszkania. Reasumując, skarżona decyzja nie uwzględnia zarówno zgromadzonego w sprawie materiału, z którego wynika jednoznacznie, iż w dacie wstąpienia przez nią w stosunek najmu w dniu [...] czerwca 1989 r., przedmiotowy lokal nie był w zasobach Milicji Obywatelskiej, a w decyzji brak jakiegokolwiek stanowiska w tej kwestii, podobnie jak do podniesionej - drugiej, alternatywnej przesłanki nabycia prawa do lokalu, zaś w chwili obecnej mieszka w nim i nie ma gdzie się przenieść.

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację organu pierwszej instancji – podał, że regulacje prawne dotyczące policyjnych (milicyjnych) mieszkań funkcyjnych stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227

z późn. zm.), mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej nie stosowano Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań, (które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne), a stanowisko takie zostało podzielone w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979 roku III CZP 25/79. Wobec powyższego, ustawodawca zobowiązany został do określenia w aktach wykonawczych rodzajów lokali, które podlegałyby przydziałowi dla celów służbowych jednostek Milicji Obywatelskiej w całym kraju. Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt I CKN 683/00 (opubl. Biul. SN 2003/2/10 oraz LEX nr 74801) stwierdził, że: "Lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (...) jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi." "Art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 z póź. zm.) spod działania przepisów tej ustawy wyłączał między innymi lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Z tego względu – jak stwierdzono to w cyt. wyżej orzeczeniu – strona "skarżąca nie mogła wstąpić w ten szczególny stosunek najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 8 tej ustawy." W omawianej przez Sąd Najwyższy sprawie, podobnie jak w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania, sporny lokal jest lokalem będącym w dyspozycji organów Policji co potwierdza pismo z dnia [...] stycznia 1998 r. z Zarządu Domów Komunalnych [...]. W świetle treści art. 90 ustawy o Policji, przestałby nim być np. z chwilą sprzedaży go przez Gminę, o ile organy Policji wyraziłyby na to zgodę. Dopiero w tym bowiem terminie lokal przestałby stanowić własność Gminy. Jednak do sprzedaży mieszkania nie doszło, a więc organy Policji nigdy nie przestały być dysponentem tego lokalu na gruncie tej szczególnej regulacji prawnej. Analogiczne uregulowania zawiera również obecnie obowiązujący przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, który stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W dalszej części zaznaczono, że sporny lokal pozostaje w dyspozycji Policji, a nie w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, tym samym powołane przez pełnomocnika strony przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji nie mają zastosowania. Ponadto pojęciem "dyspozycyjność" posługuje się art. 90 ustawy, stanowiąc, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r., sygn. akt I CKN 683/00, lokalem będącym w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych w rozumieniu powyższego artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Regulują one krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji i na podstawie ustawy o Policji, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji, zaś osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi, nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Natomiast na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku i zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują, lub mogą taki tytuł uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ustawy powołanej wyżej przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym. Nie ma przy tym prawnego znaczenia, czy zmarły emeryt policyjny otrzymał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego będąc już emerytem, czy też będąc jeszcze funkcjonariuszem. Nie ma również prawnego znaczenia fakt, że dany członek zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w lokalu zameldowany, jeżeli nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym. Zatem nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca B. C. nie jest funkcjonariuszem Policji, nie jest również osobą uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym dziadku M.S. Tym samym zainteresowana nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie może takiego tytułu prawnego uzyskać i w tej sytuacji jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Wskazane przepisy uregulowały w sposób szczególny, możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, przez członka rodziny po śmierci emeryta policyjnego, wyłączając możliwość stosowania instytucji wstąpienia w najem uregulowanej w art. 691 k.c. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest przepis art. 95 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodzinny albo inne osoby bez tytułu prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca B. C. wnosząc o zwrot kosztów postępowania, zarzuciła zaskarżonej decyzji:

– naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, które miało wpływ na wynik postępowania, a polegające na przyjęciu, iż przedmiotowy lokal wchodził do zasobów mieszkaniowych Milicji Obywatelskiej w sytuacji, gdy faktycznie przysługiwał Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej [...], co miało istotny wpływ na wydanie skarżonej decyzji, w szczególności na właściwe ustalenie jej podstawy faktycznej i prawnej,

– naruszenie art. 57 ust. 4 prawa lokalowego (t. j. Dz. U. Nr 30 poz. 165 z 1987 r. w związku z Dz. U. 85 Nr 38, poz. 181 rozdz. 9 ust. 91), polegające na jego niezastosowaniu,

– naruszenie art. 691 § 1 k.c., poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu nabycia uprawnienia do lokalu nie była osobą bliską dla najemcy,

– naruszenie art. § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 08 lipca 2004 r. w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych pozostających w zarządzie jednostek organizacyjnych Policji, poprzez błędne przyjęcie, iż w chwili wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowy lokal wchodził do zasobów mieszkaniowych Milicji Obywatelskiej,

– naruszenie art. 107 k.p.a., poprzez niewskazanie przyczyn, dla których organ orzekający odmówił wiarygodności dowodom, na których nie oparto rozstrzygnięcia,

– naruszenie art. 96 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące bezzasadnym przyjęciem, iż na gruncie niniejszej sprawy brak jest tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu.

W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumentację zawartą już w odwołaniu akcentując, że stroną umowy najmu nie była Milicja, a mieszkanie nie wchodziło do jej zasobów i w konsekwencji nie było podstaw do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie ustawy o Policji. Ponadto mieszkała z dziadkiem w spornym lokalu aż do dnia jego śmierci i w rozumieniu obowiązującej wówczas wykładni art. 691 § 1 k.c., była osobą bliską dla najemcy. Niezależnie od powyższego zaskarżona decyzja nie zawiera wyjaśnień, dlaczego organ odmówił wiarygodności dowodów z dokumentów, tj. umowy najmu w zakresie, w jakim wskazuje Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkań jako stronę umowy najmu spornego lokalu. Ponadto podlega ona ochronie wynikającej z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 31, poz. 266). Zgodnie bowiem z przedmiotową regulacją, osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstąpiła z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. Podkreślono, że ustawa ta weszła w życie dnia 10 lipca 2001 r., a prezentowane stanowisko potwierdza także Sąd Najwyższy, który w orzeczeniu z dnia 6 stycznia 2005 r. (III CZP 67/04) stwierdził, iż "istnienie prawomocnego wyroku nakazującego opróżnienie i opuszczenie lokalu, wydanego w okresie biegu dziesięcioletniego terminu przewidzianego w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego uniemożliwia osobie zajmującej ten lokal bez tytułu prawnego, wstąpienie w stosunek najmu na podstawie wymienionego przepisu", a więc jedynie prawomocny wyrok Sądu uniemożliwiliby zastosowanie omawianego w niniejszym stanie faktycznym.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobów gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. Nr 31, poz. 266 ze zm.), do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Natomiast w przypadku lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, stosuje się przepisy odrębne. I tak, na podstawie art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 ustawy, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, zaś według art. 89, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek; 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia; 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Niezależnie od powyższych przepisów, zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, zaś według ust. 2 tego przepisu, prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Niezależnie od powyższego dodać należy, że zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy, przydział lokalu następuje na podstawie decyzji.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzją Komendy [...] Milicji Obywatelskiej z dnia [...] września 1977 r. nr [...], na podstawie Zarządzenia Nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy MO oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSA z 1974 r. Nr 6, poz. 20), mieszkanie funkcyjne nr [...] przy ul. [...] w W. zostało przydzielone nieżyjącemu już emerytowi MO M. S.. Z powyższego wynika zatem, że tylko wymieniony posiadał tytuł prawny do spornego lokalu mieszkalnego na podstawie powyższej decyzji. Stąd też skarżąca B. C. nie spełnia wyżej wymienionych przesłanek i w tej sytuacji nie posiada ona tytułu prawnego do lokalu. Nie można bowiem wywodzić tegoż tytułu jedynie z bycia członkiem rodziny po zmarłym funkcjonariuszu, ponieważ – co już wyżej przytoczono z treści art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) – do nabycia prawa do mieszkania wymagane jest jeszcze, aby członek rodziny był uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, a wymieniona nie spełnia tego warunku. Skoro zaś tak, to w myśl art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby – bez tytułu prawnego. Ponadto stosownie do treści § 13 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884), opróżnienie lokalu następuje w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa m.in. w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy.

Dodać w tym miejscu należy, że w myśl art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (tekst jedn. Dz. U. z 1962 r. Nr 42, poz. 227), nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie Milicji Obywatelskiej oraz funkcjonariuszów służby więziennej i zakładów poprawczych. Niezależnie od powyższego, do lokali, o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Z tego mianowicie powodu, że prawo do powyższych lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji nie jest instytucją prawa cywilnego, lecz szczególną uregulowaną właśnie w ustawie o Policji oraz we wspomnianej już wyżej ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Natomiast fakt, że sporny lokal pozostaje w dyspozycji Policji potwierdza również i to w sposób bezsporny pismo z dnia [...] stycznia 1998 r. Administracji Domów Komunalnych nr [...] skierowane do [...] Komendy Rejonowej Policji w W. informujące, że "na koncie lokali, które są w Waszej dyspozycji występują zadłużenia czynszowe jak niżej: [...] (...) Nadmieniamy, że istnieje prawdopodobieństwo, iż powyższe lokale zajmowane są bez tytułu prawnego." (k. [...]).

Powyższą ocenę i analizę potwierdza też stanowisko judykatury, gdzie np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 124/11 stwierdza się m.in., że: "Skoro sporny lokal stanowił już w roku 1976 kwaterę stałą dla funkcjonariusza Policji (dawniej Milicji Obywatelskiej) i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych. Ponadto gdyby przyjąć, że w dacie przydziału tegoż lokalu ojcu odwołującego się w 1976 r. lokal ten nie pozostawał w dyspozycji służb podległych ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji to decyzja przydziałowa nie mogłaby wywrzeć skutków prawnych".

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego, a który został w sposób bardzo szczegółowy i wyczerpujący przedstawiony przez organ Policji w zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów ze skargi.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.