Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 377/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Mirosław Kupiec (spr.) Protokolant sek. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w T. z dnia [...] r., wydaną na wniosek A. S., po wznowieniu postępowania, odmawiającą uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r., którą organ ten stwierdził, że odprawa czasowa w formie uproszczonej stała się ostateczna wymierzając z urzędu temu podmiotowi należności celne i podatkowe przypadające od samochodu osobowego marki [...] z tytułu naruszenia warunków odprawy czasowej.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

W dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w K. wydał decyzję, w której stwierdził, że odprawa czasowa w formie uproszczonej stała się ostateczna, i w związku z powyższym wymierzył z urzędu A. S. należności celne i podatkowe przypadające od pojazdu samochodowego marki [...], rok produkcji [...]r. numer nadwozia [...].

Decyzja ta została przesłana zgodnie z oświadczeniem A. S. z dnia [...] r. pod wskazany adres zamieszkania jego syna P. S., ul. [...], [...] B. Przesyłka wróciła z adnotacją "adresat wyprowadził się". W związku z tym pozostawiono ją w aktach ze skutkiem doręczenia.

Od niniejszej decyzji nie wniesiono odwołania.

W związku z nie uregulowaniem należności określonych w tej decyzji, po uprzednim upomnieniu o obowiązku zapłaty, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. (doręczonego w dniu [...] r.) wszczęto postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia [...] r. A. S. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne. W piśmie tym wskazał między innymi, że nie otrzymał powyższej decyzji.

Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził niedopuszczalność zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Na to postanowienie strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że przedmiotowy tytuł wykonawczy wydany został w oparciu o przedmiotową decyzję z dnia [...] r., która nie została doręczona skarżącemu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego ponowił ten zarzut. Wyrokiem z dnia 9.01.2001 r. sygn. akt I SA/Ka 1812/99 NSA Ośrodek Zamiejscowy w K. oddalił skargę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia NSA wskazał między innymi, że twierdzenia skarżącego o nie doręczeniu mu decyzji z dnia [...] r. nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Sąd ten zauważył, że skarżący z racji zamieszkiwania za granicą, na potrzeby toczącego się wówczas postępowania celnego wskazał adres dla doręczeń w kraju. Na ten też adres skierowana została wskazana wyżej decyzja z dnia [...] r., która zwrócona została organowi celnemu z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Sąd powołując się na przepisy art. 41 § 1 i 2 k.p.a. wskazał, że w toku postępowania strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie adresu i że w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Odwołując się do okoliczności faktycznych sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] r.

Następnie pełnomocnik strony w piśmie z dnia [...] r. złożył do Dyrektora Urzędu Celnego w K. wniosek o wznowienie postępowania wskazując na art. 145 § 1 pkt. 1, 4 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu tego wniosku ponownie podniesiono, że doręczenie tej decyzji i tytułu wykonawczego odbyło się niezgodnie z przepisami k.p.a., a w szczególności z art. 43 k.p.a., gdyż przesyłki tej nie doręczono dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, ani też dozorcy domu, a w skrzynce na korespondencję, jak i też na drzwiach mieszkania nie umieszczono zawiadomienia o doręczeniu tego pisma wskazanym osobom. Tym samym uznano, że decyzja i tytuł wykonawczy nie mogą wywoływać skutków prawnych, gdyż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się nieprawdziwe. Zwrócono też uwagę, że nie wiadomo od kogo pochodził rzekomy podpis odbioru przesyłki pocztowej i w związku z tym złożono wniosek o przeprowadzenie ekspertyzy przez grafologa oraz o podjęcie dodatkowych ustaleń w zakresie wadliwego doręczenia.

Dyrektor Urzędu Celnego w K. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] r.

Natomiast Naczelnik Urzędu Celnego w T. decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji.

Organ ten stwierdził, że w przypadku wcześniejszego rozpoznania sprawy przez Sąd, podstawą wznowienia postępowania przez organ administracji, mogą być tylko te przyczyny wznowienia, które nie były znane Sądowi przy wydawaniu orzeczenia i że w niniejszej sprawie NSA uznał, że podnoszone w skardze przez stronę skarżącą twierdzenie o nie doręczeniu jej decyzji z dnia [...] r. nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy.

Odnośnie podstawy dotyczącej dowodów, które okazały się fałszywe zauważono, że sfałszowanie dowodu będzie skutkowało wznowieniem postępowania tyko wtedy, gdy fałszywy dowód stanowił podstawę ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy tym konieczne jest uprzednie stwierdzenie prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, iż miało miejsce sfałszowanie dowodu, chyba, że sfałszowanie jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne w celu ochrony interesu publicznego. W związku z tym uznano, że kwestia dotycząca rzekomego sfałszowania podpisu na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji wykracza poza kompetencję organu celnego. Podkreślono przy tym, że w niniejszym przypadku nie miało miejsca złożenie żadnego podpisu na zwrotnym poświadczeniu korespondencji, a więc nie można mówić o jego sfałszowaniu.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik strony podniósł, że wymierzona opłata celna decyzją, do której odnosi się wznowienie postępowania, była rażąco zawyżona, gdyż organ przyjął za podstawę wyliczenia wygórowaną wartość samochodu i że w chwili przejęcia samochodu przez Urząd Celny jego wartość znacznie przekraczała wszystkie należności celne. Powołano się też na okoliczność, że w miesiącu [...] r. strona w Urzędzie Celnym uzgodniła w obecności świadków M. K. i P. W., iż organ przejmie samochód do własnej dyspozycji w zamian za wszystkie należności celne i przekaże go na cele dobroczynne. Uznano też, że w sprawie nastąpiło naruszenie prawa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności nie przesłuchanie samej strony.

Zaskarżoną decyzją w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na stosowne przepisy wskazano, że w sprawie wznowienia należy stosować przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., zwaną dalej O.p.), czyli art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 O.p., jeśli chodzi o powołane przez strony podstawy wznowienia zamiast art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a.

Organ odwoławczy powołując się na art. 241 § 2 pkt 1 O.p. wskazał, iż wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 S 1 pkt 4 O.p, czyli ze względu na to, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Zaznaczono przy tym, ze decyzja została doręczona stronie w dniu [...]r., wobec czego termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania z powyższej przyczyny upłynął w dniu [...] r. Dodatkowo wskazano, że strona z pewnością wiedziała o wydaniu decyzji w dniu [...] r., tj. w dniu doręczenia jej pełnomocnikowi postanowienia o stwierdzeniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] r., wobec czego termin do wniesienia żądania o wznowienie postępowania z tej przyczyny, zdaniem organu, upłynął w dniu [...] r.

Przy stosunkowaniu się do zarzutu, że w trakcie postępowania o wznowienie organ pierwszej instancji nie dokonał żadnych czynności w zakresie ustalenia właściwego stanu faktycznego jaki miał i ma miejsce w niniejszej sprawie i nie odebrał wyjaśnień od samej strony, zwrócono uwagę na treść wniosku o wznowienie i odwołania. Według organu podstawowym argumentem strony w zakresie podstaw wznowienia postępowania był fakt braku doręczenia decyzji z dnia [...] r. oraz związanych z tym określonych konsekwencji, które pozwoliły stronie na sformułowanie twierdzenia o fałszywości dowodów, jak i wyjściu na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W związku z tym organ odwoławczy powołał się jeszcze raz na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

1/ oświadczeniem z dnia [...] r. A. S. zamieszkały w Niemczech zwrócił się do z prośbą do Dyrektora Urzędu Celnego w K., aby korespondencję do niego kierować na adres: P. S., ul. [...], [...] B.,

2/ powyższy adres został wskazany przez A. S. jako miejsce jego zamieszkania i zameldowania również w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] r.,

3/ w kolejnym oświadczeniu złożonym w dniu [...] r. A. S. prosił o wydanie zabezpieczonego samochodu osobowego [...], jednocześnie wskazując jako miejsce garażowania samochodu powyższy adres,

4/ oświadczenie powyższe było wypełnieniem obowiązku wynikającego z art. 85 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 z późn. zm., zwanej ustawą Prawo celne z 1998 r.) stanowiącego, że osoby przebywające za granicą miały obowiązek wskazania adresu dla doręczeń w kraju,

5/ sprawa doręczenia decyzji z dnia [...]r. była także przedmiotem rozpatrywania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym., który wyrokiem z dnia 9.01.2001 r. sygn. akt I SA/Ka 1812/99 skargę oddalił, a w jego uzasadnieniu stwierdził, że doręczenie nastąpiło w dniu [...] r., a ocena prawna wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Odnosząc się do pierwszej podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy zgodził się z wywodami organu pierwszej instancji powołując się przy tym na orzecznictwo, że organy administracji nie mogą tak daleko wkraczać w kompetencje sądu karnego, by prowadzić postępowanie dowodowe, dla wykazania oczywistych faktów popełnienia przestępstwa i sfałszowania dowodu (wyrok NSA z dnia 3.09.1998 r., II SA 921/98, LEX nr 41405). Uznano więc, że podniesiony przez stronę wątek dotyczący rzekomo sfałszowania podpisu na zwrotnym poświadczenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] r., wykracza poza kompetencje organu celnego, a ponadto jeszcze raz podkreślono, że na zwrotnym poświadczeniu odbioru nie miało miejsca złożenie żadnego podpisu (za wyjątkiem pracownika P.P.U.P. Poczty Polskiej), czyli, zdaniem organu, nie można mówić o jego sfałszowaniu.

W tym zakresie wniosek o przeprowadzenie ekspertyzy grafologa, jak i też o podjęcie dodatkowych ustaleń w zakresie wadliwego doręczenia decyzji uznano za bezpodstawny i nie mający związku z niniejszą sprawą.

Jeśli chodzi o trzecią podstawę wynikającą z art. 240 § pkt 5 O.p., a mianowicie ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję, to organ uznał, że przesłanki wynikające z tego przepisu nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

W szczególności organ nie uznał za nową okoliczność faktyczną i dowodową fakt

nieprawidłowego podpisu na zwrotnym poświadczeniu odbioru tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r. w Niemczech (potwierdzenie odbioru w dniu [...] r.), ponieważ nie miało to żadnego związku z doręczeniem jej decyzji z dnia [...] r. w Polsce. Organ zauważył, że na dzień wydania decyzji z dnia [...] r. powyższy fakt nie istniał, czyli nie może być uznany za nową okoliczność istniejąca na dzień wydania decyzji, o wznowienie której wniesiono.

Tym samym organ odwoławczy uznał, że przeprowadzone przez organ celny pierwszej instancji postępowanie wznowione na wniosek strony nie dało podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r.

Natomiast ustosunkowując się do następujących zarzutów, że:

- wymierzona opłata celna jest rażąco zawyżona, gdyż organ przyjął za podstawę wyliczenia wygórowaną wartość, zaś sprzedał przedmiotowy samochód w kwocie rażąco niskiej w stosunku do tej wartości od której naliczono należności celno-podatkowe,

- funkcjonariusze używali samochodu we własnym zakresie do celów służbowych lub prywatnych, co spowodowało obniżenie jego wartości,

- organ celnego nie ustosunkował się do zarzutów i informacji zawartych w pismach z dnia [...] r. oraz w zarzutach od doręczonego w dniu [...] r. tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...]r. i nie dokonał wyjaśnienia sprawy,

- organ celny nie uwzględnił faktu, iż w momencie zajęcia samochodu jego wartość znacznie przekraczała wszystkie należności celne,

- brak właściwego zabezpieczenia samochodu,

- nastąpiło opóźnienie w sprzedaży samochodu i nie poinformowano strony o dacie i terminie jego sprzedaży,

- nie przeprowadzono stosownego postępowania celem ustalenia faktycznego stanu sprawy, a zwłaszcza określenia przyczyny, dlaczego wartość przejętego samochodu przez Urząd Celny w K. zmalała w tak dużej wysokości do chwili jego sprzedaży przez ten sam Urząd, mimo, że organy celne uznały zasadność zarzutów zgłoszonych w niniejszym odwołaniu, jak też ze względu na wadliwe doręczenie przesyłek pocztowych dokonywanych przez Urząd Celny, co skutkowało wznowieniem postępowania w sprawie,

organ stwierdził, że nie może się odnieść merytorycznie do nowych zarzutów, które nie były przedmiotem wniosku strony o wznowienie postępowania, a tym samym nie były przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności.

Zauważono jedynie, że zarzut braku właściwego zabezpieczenia samochodu przez organ celny oraz bezprawnego użytkowania go przez funkcjonariuszy był przedmiotem rozpatrywania przez Prezesa GUC, który w piśmie z dnia [...] r., opierając się na zebranym materiale dowodowym, stwierdził, że fakt jego używania nie został potwierdzony, natomiast podniósł, iż z protokołu oględzin pojazdu z dnia [...] r. wynika, że samochód w momencie przyjęcia pod dozór celny posiadał liczne uszkodzenia.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r.

W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności uznano, że zarówno organ celny pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, bezsprzecznie ustaliły, że przedmiotowy samochód osobowy został wwieziony na polski obszar celny i podlegał uproszczonej odprawie czasowej, a pominęły okoliczność momentu przekroczenia przedmiotowego samochodu granicy Rzeczpospolitej Polskiej i tym samym znalezienia się środka transportu na polskim obszarze celnym.

Zdaniem skarżącego brak przeprowadzenia tego istotnego dowodu spowodowało wydanie w sprawie błędnych decyzji rażąco naruszających prawo, gdyż zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne nie można wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych po upływie 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. Według pełnomocnika bieg tego terminu nastąpił już od momentu przekroczenia granicy przez pojazd.

Powołując się na zebrany materiał dowodowy stwierdzono, że skarżący już w dniu [...] r. złożył oświadczenie o przesyłaniu korespondencji w sprawie pod wskazany adres dla doręczeń. Z faktu tego wysnuto wniosek, że samochód musiał zostać wprowadzony na polski obszar celny w terminie znacznie wcześniejszym.

Według pełnomocnika zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest decyzją błędna w części dotyczącej, jak zaznaczył:

- "ustalenia doręczenia jej skarżącemu i uzyskania prawomocności" i w związku z czym "bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym",

- nie wskazania przez stronę adresu dla doręczeń w kraju, a co zostało wykonane na dany moment poprzez złożenie pisma z dnia [...] r. Pełnomocnik podkreślił, że brak było w późniejszym terminie obowiązku informowania organu celnego o zmianie adresu zamieszkania, względnie zmianie adresu do korespondencji, skoro sprawa ostatecznie została wyjaśniona i zakończona w [...] r. podczas spotkania w Urzędzie Celnym, gdzie w obecności świadków, uzgodniono, że przedmiotowy samochód zostanie przejęty przez Urząd Celny w K. na cele dobroczynne i ten sposób załatwienia sprawy wyczerpywać będzie wszelkie roszczenia Urzędu z tytułu zapłaty ewentualnego cła,

- zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia [...] r., które nie były przedmiotem badania organu odwoławczego i zostały całkowicie przemilczane w zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżącego uznał też, że błędna była również ocena prawna wyroku NSA z dnia 9.01.2001 r., sygn. akt I SA/Ka 1812/99, ponieważ spawa będąca przedmiotem rozstrzygnięcia tego Sądu dotyczyła innego zagadnienia, a wypowiedź w zakresie doręczenia decyzji z dnia [...] r. pozostawała poza zasadniczym przedmiotem oceny Sądu, czyli to ustalenie nie może być wiążące w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocnika organy nie przeprowadziły wnikliwego postępowania dowodowego.

Pełnomocnik nie widział też podstaw stosowania art. 240 § 1 pkt 1 O.p. w sprawie z tej przyczyny, że, jak stwierdził, skarżący nigdy nie podnosił w swoich odwołaniach ani wnioskach, że zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki pocztowej zawierającej decyzję z dnia [...] r. zostało sfałszowane, a jedynie, że nigdy nie otrzymał takiej przesyłki pocztowej oraz, że podpis znajdujący się na zaświadczeniu nie jest jego podpisem i nie wiadomo od kogo pochodzi. Według pełnomocnika, na tę okoliczność skarżący wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego grafologa, co pozwoliłoby ustalić, czy doszło do doręczenia decyzji w myśl art. 43 k.p.a.

Podniesiono również, że organy orzekające w sprawie winny uwzględnić z urzędu przedawnienie, które wystąpiło w sprawie, gdyż decyzja została doręczona po upływie dwuletniego terminu, a żaden z organów rozpoznających sprawę nie uwzględnił tego faktu, jak również okoliczność ta nie była przedmiotem badania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzuty przedawnienia organ ten stwierdził, że w dniu [...] r. nie było prowadzone przed Dyrektorem Urzędu Celnego w K. żadne postępowanie ani w stosunku do A. S., ani odnośnie przedmiotowego w sprawie samochodu osobowego marki [...] oraz że przedmiotowego w sprawie samochodu w ogóle nie było w Polsce, a został on wprowadzony na polski obszar celny dopiero w lipcu 1995 r.

Natomiast organ celny po raz pierwszy uzyskał informację o ujawnieniu tegoż samochodu na polskim obszarze celnym w dniu [...] r., bowiem w tym dniu wpłynęło pismo Komendy Rejonowej Policji w B. z dnia [...] r. i postanowienie z dnia [...] r. o wyłączeniu z dochodzenia do odrębnego postępowania sprawę wprowadzenia na teren Polski samochodu marki [...] z pominięciem organów celnych i przekazaniu sprawy do prowadzenia Urzędowi Celnemu w K.. Dopiero po uzyskaniu tej informacji, w dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Celnego w K. postanowieniem wszczął dochodzenie w sprawie o popełnienie przestępstwa skarbowego określonego w art. 80 § 1 i 94 § 1 u.k.s..

W tym zakresie organ odwoławczy zwrócił uwagę na zbieżność dat. Daty przesłuchania w charakterze świadka w siedzibie Urzędu Celnego K. Pana A. S. – [...] r. oraz na daty widniejącą na oświadczeniu w którym zwrócił się z prośbą do Dyrektora Urzędu Celnego w K., aby korespondencję do niego kierować na adres: P. S., ul. [...], [...] B. – [...] r. Zdaniem organu jednoznacznie wskazuje to na oczywistą omyłkę strony zawartą w oświadczeniu odnośnie daty jego wystawienia.

Natomiast, jeśli chodzi o kwestię daty wprowadzenia na polski obszar celny przedmiotowego w sprawie samochodu, to zwrócono uwagę na zeznania A. S. zawarte w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] r. Świadek zeznał, iż samochodem tym przyjechał do Polski w [...] r., co również potwierdził jego syn P. S. do protokołu z dnia [...] r.

W związku z tym organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji słusznie przyjął, że dzień [...] r. (dzień ujawnienia samochodu na polskim obszarze celnym przez funkcjonariuszy Komendy Rejonowej Policji w B.), jako pierwszą datę powstania obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego. Według organu od tej daty należało liczyć dwuletni termin, w którym można było wydać decyzję w sprawie wymiaru należności celnych.

Podsumowując te wywody organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne z 1989 r. Dyrektor Urzędu Celnego mógł do dnia [...]r. wydać decyzję w sprawie wymiaru należności celnych, a przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną w dniu [...] r.

Na rozprawie dnia 5 października 2006 r. pełnomocnik skarżącego wnosząc jak dotychczas powoływał się jeszcze raz na zarzut przedawnienia i nie doręczenia decyzji z dnia [...] r. Natomiast pełnomocnik organu odwoławczego odwoływał się do wiążącego charakteru zapadłego wyroku NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Skarga nie okazała się zasadna.

Przystępując do oceny, czy zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane w trybie wznowienia postępowania, o których uchylenie skarżący wnosi, zostały wydana zgodnie z prawem od strony procesowej i materialnej należy w pierwszej kolejności zakreślić ramy prawne sprawy.

Do postępowania w sprawach celnych, jak w niniejszej sprawie, organy celne miały stosować przepisy Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa (wcześniej cytowanej) zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z 26 ustawy z dnia z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 623). Słusznie organ odwoławczy podkreślił, że co prawda w ustawie Kodeks celny jest zawarty przepis szczególny (art. 265²), regulujący terminy do wznowienia postępowania, który w ust. 2 stanowi, iż organ celny nie wznawia postępowania, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, ale będzie mógł być stosowany w szczególny sposób. Mianowicie termin ten, w stosunku do postępowań zakończonych ostateczną decyzją, należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 265²., czyli od dnia 21 maja 1999 r. Stanowisko takie znalazło odzwierciedlenie w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 25.05.2004 r., GSK 67/04, LEX nr 158809 i z dnia 12.02.2003 r., V SA 753/02, Palestra 2004/1/229).

W związku z tym, że pełnomocnik skarżącego wniósł w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji "wymiarowej" Dyrektora Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie nadzwyczajnym, zainicjowanym przez skarżącego, a mianowicie w trybie wznowienia postępowania. Podstawy do uchylenia w tym trybie ostatecznej decyzji, wynikające z art. 240 § 1 O.p., są inne niż przesłanki zawarte w art. 247 § 1 O.p. stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności, a nie jej uchylenia po wznowienia postępowania.

Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwaną dalej P.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, chociaż nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W orzecznictwie podkreśla się, że sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "(...) ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi (...) wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych (...)" (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Ł 2572/95, Pr.Gosp. 1998/5/36). W podobny sposób ujęto tę kwestię w uchwale NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96 (ONSA 1997/3/ 104), w której stwierdzono, że "W postępowaniu sądowadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi (art. 51), jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot". W innym wyroku NSA uznał, że rozpatrując sprawę legalności decyzji wymiarowych nie może oceniać legalności ostatecznej decyzji dotyczącej odroczenia terminu płatności podatku (wyrok NSA z dnia 16 maja 2001 r., III SA 502/00, Przeg. Pod. 2001/12/63).

Granice niniejszej sprawy wyznaczają decyzje wydane w trybie wznowienia postępowania i w stosunku do tych decyzji Sąd nie jest związany granicami skargi. W ramach skargi na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. jest zobowiązany badać, czy w sprawie nie wystąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b), naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), naruszenie przepisów kwalifikujące do stwierdzenia nieważności (pkt 2) lub stwierdzenia naruszenia prawa (pkt 3). Wydanie tych decyzji, mieszczących się w granicach sprawy, z rażącym naruszeniem prawa daje podstawę do stwierdzenia ich nieważności. Skarżący nie może natomiast zasadnie zarzucać organom rozstrzygającym sprawę w trybie wznowienia postępowania, że nie stwierdziły nieważności ostatecznej decyzji ze względu na wydanie jej np. z rażącym naruszeniem prawa. Nadzwyczajny tryb postępowania jakim jest stwierdzenie nieważności jest innym odrębnym postępowaniem, które może być wszczynane na wniosek lub z urzędu.

Decyzja "wymiarowa" z dnia [...] r. nie może być uznana za decyzję istniejącą w granicach przedmiotowej sprawy. Tym samym Sąd nie może oceniać nawet na podstawie art. 135 P.p.s.a., czy organy celne w sposób wyczerpujący odniosły się do zarzutów jej dotyczących i prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W szczególności chodzi tu o takie zarzuty, że;

- wymierzona opłata celna jest rażąco zawyżona, gdyż organ przyjął za podstawę wyliczenia wygórowaną wartość, zaś sprzedał przedmiotowy samochód w kwocie rażąco niskiej w stosunku do tej wartości od której naliczono należności celno-podatkowe,

- funkcjonariusze używali samochodu we własnym zakresie do celów służbowych lub prywatnych, co spowodowało obniżenie jego wartości,

- organ celnego nie ustosunkował się do zarzutów i informacji zawartych w pismach z dnia [...] r. oraz w zarzutach od doręczonego w dniu [...] r. tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...]r. i nie dokonał wyjaśnienia sprawy,

- organ celny nie uwzględnił faktu, iż w momencie zajęcia samochodu jego wartość znacznie przekraczała wszystkie należności celne,

- brak właściwego zabezpieczenia samochodu,

- nastąpiło opóźnienie w sprzedaży samochodu i nie poinformowano strony o dacie i terminie jego sprzedaży.

Jedna kwestia związana z tą decyzją będzie jednak podlegała sądowej kontroli, jeśli chodzi o zgodność z prawem działań organów celnych w toku postępowania wznowieniowego. Chodzi tu o element istnienia samej decyzji, czyli jej zaistnienie w obrocie z chwilą uznania, że została doręczona, gdyż wznowić postępowanie można wówczas, gdy istnieje ostateczna decyzja, do której to postępowanie może się odnieść. Doręczenie decyzji zgodnie z prawem jest warunkiem jej istnienia i liczenia terminu do złożenia odwołania. Upływ terminu do złożenia odwołania wywołuje skutek w postaci nadania jej przymiotu ostateczności.

W tym zakresie organy celne przeprowadziły postępowanie dowodowe uznając, że decyzja "wymiarowa" z dnia [...] r. została doręczona skarżącemu dnia [...] r. i że strona nie wniosła od niej odwołania. Stanowisko to należy podzielić dodatkowo powołując się na ocenę tej kwestii dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 9.01.2001 r. sygn. akt I SA/Ka 1812/99 zapadłego w sprawie zarzutów egzekucyjnych na czynności dokonane w oparciu o tytuł wykonawczy, którego podstawą była przedmiotowa decyzji. Sąd ten również musiał ocenić zarzut nie doręczenia decyzji. Według Sądu doręczenie nastąpiło właśnie dnia [...] r. Zasadnie organy przyjęły, że przesyłka zawierająca stosowną decyzję została przesłana pod właściwy adres podany do korespondencji. Obowiązek podania tego adresu wynikał z art. 85 ustawy Prawo celne z 1989 r., a brak odbioru przesyłki w związku z faktem braku podania innego adresu do doręczeń na terenie kraju rodził skutek doręczenia na podstawie art. 41 § 1 i 2 k.p.a.

Organ odwoławczy prawidłowo też przyjął, że dzień 10.08.1995 r., kiedy to funkcjonariusze Komendy Rejonowej Policji w B. ujawnili przedmiotowy samochód, który, jak się okazało, znajdował się na terenie kraju z naruszeniem przepisów o uproszczonej odprawie czasowej, był dniem kiedy powstały obowiązki wynikające z przepisów celnych i organ pierwszej instancji stosownie do art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne z 1989 r. mógł do dnia [...] r. wydać decyzję w sprawie wymiaru należności celnych. Przedawnienie prawa do wydania decyzji w niniejszej sprawie nie wystąpiło, gdyż przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną przed tym terminem, bo w dniu [...] r.

Jeśli chodzi o podstawy do wznowienia postępowania uzasadniające uchylenie decyzji z dnia [...] r., to również w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa ze strony organów celnych. Nie wystąpiły podstawy z art. 240 § 1 pkt 1, 4 i 5 O.p. Organy te w pierwszej i drugiej instancji szczegółowo ustosunkowały się do każdego z twierdzeń strony i wniosków dowodowych, w szczególności przesłuchania strony i przeprowadzenia opinii biegłego grafologa dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 210 § 4 O.p.). W tym zakresie organy nie przekroczyły granic zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.) i nie naruszyły przy tym przepisów postępowania, a mianowicie art. 120, art. 122, art. 187 § O.p

Tak więc Sąd uznał, że nie doszło w postępowaniu przed organami celnyymi ani do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani do zarzucanego naruszenia przepisów prawa materialnego ani nie wystąpiły inne podstawy z art. 145 § 1 P.p.s.a. dlatego oddalono skargę stosownie do art. 151 tej ustawy.