Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 349/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2007 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Łd 349/06

U Z A S A D N I E N I E

Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 207 w zw. z art. 165 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r.- Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623); art. 1, art. 2 § 1 i 2, art. 6 § 2, art. 13 § 1 i § 3 pkt 2, art. 15 § 1 pkt 1, 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83, 85 § 1, 209 § 1, 222 § 1, 226 § 1, 230 § 1, 231 § 1 pkt 1, 242 § 2, 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.); ust. 7, ust. 12 Części Pierwszej Postanowienia Wstępne A. Stawki Celne-rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (zał. do Dz. U. Nr 226, poz. 1885 ze zm.); § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm. z 1998 r. w Dz. U. Nr 138, poz. 890); § 233 ust. 1 pkt 4 i części V załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117, poz. 1250 ze zm.) uznał zgłoszenie celne SAD [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowanej stawki celnej, pochodzenia, preferencji towaru oraz kwoty długu celnego i określił P. D., prowadzącemu Hurtownię A prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 159493,60 zł, stosując do jej wymiaru stawkę autonomiczną 40% wartości celnej towaru podwyższoną o 100% i zobowiązał dłużnika do uiszczenia kwoty niedoboru należności 140354,40 zł.

Jak wynika z uzasadnienia, w dniu 10 grudnia 2002 r. Agencja Celna B S.A., działając z upoważnienia P. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Hurtownia A w T. zgłosiła, celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, zaimportowane z Chin zapalniczki kieszonkowe z zapłonem elektrycznym, wielokrotnego napełniania, klasyfikując je do kodu PCN 96132010, za stawką celną preferencyjną DEV 9,6 % wartości celnej towaru.

Do dokumentu SAD zgłaszający załączył m.in. fakturę Nr [...] z dnia [...], świadectwo Form A Nr [...] z dnia [...] potwierdzające chińskie pochodzenie zapalniczek w nim wymienionych, Paking list nr [...] z dnia [...] Bill of Landing Nr [...] z dnia [...].

W związku z tym, że organ celny przyjął przedmiotowe zgłoszenie celne, przeprowadził kontrolę dokumentów, rewizję celną i pobrał próbki towaru, zgłoszony towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym oraz określono kwotę długu celnego w wysokości 19.139,20 PLN. Po zwolnieniu towaru, w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa Form A Nr [...], stanowiącego dowód jego pochodzenia oraz prawidłowości danych w nim zawartych Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 12 grudnia 2003 r. Nr [...] wystąpił do właściwego organu kraju eksportu o przeprowadzenie weryfikacji tego dokumentu.

W odpowiedzi na wniosek polskich władz celnych, Urząd do Spraw Kontroli Importowo-Eksportowej i Kwarantanny Republiki Ludowej Chin, pismem z dnia 26 lutego 2004 r. Nr [...] potwierdził, że świadectwa pochodzenia przekazane do weryfikacji były wydane przez dany organ, informując jednocześnie, iż w oparciu o przeprowadzone dochodzenie, stwierdzono, że spółka wymieniona w polu 1 świadectwa została zamknięta i żadne szczegółowe informacje nie są dostępne, sugerując w tej sytuacji, że świadectwa powinny być anulowane.

W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zgłoszenia celnego z dnia [...] Nr [...]. Doręczając w/w postanowienie organ celny I instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranych dowodów.

W dniu 22 listopada 2004 r. do akt sprawy zostało załączone pełnomocnictwo do działania w imieniu strony dla agenta celnego V. P. - pracownika Agencji celnej B S.A. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik wyznaczył stronie reprezentowanej przez pełnomocnika 7-dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

W tym stanie rzeczy, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. uznał dokonane w dniu [...] zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 159.493,60 PLN, stosując do jej wymiaru stawkę celną autonomiczną 40 % wartości celnej towaru, podwyższoną o 100 % i zobowiązał dłużnika do uiszczenia zarejestrowanej kwoty niedoboru należności 140.354.40 PLN.

Od powyższej decyzji odwołał się P. D., prowadzący Hurtownię A, wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Strona zakwestionowała nadesłany z Chin wynik weryfikacji świadectwa Form A Nr [...] z dnia 4 listopada 2002 r., podnosząc, że w chwili przyjęcia zgłoszenia organ celny nie zakwestionował prawidłowości merytorycznej załączonego dowodu pochodzenia towaru.

W toku postępowania odwoławczego, organ II instancji postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do przedstawienia dowodu pochodzenia zapalniczek. Pismem z dnia 16 stycznia 2006 r. pełnomocnik odwołującego wystąpił o przedłużenie terminu wyznaczonego postanowieniem do 30 dni.

W dniu 18 stycznia 2006 r. wpłynęło przekazane przez stronę faksem pismo Firmy C z Hong Kongu, zawierające sporządzone w języku angielskim wyjaśnienia, co do danych zawartych polach 1 i 4 świadectwa Form A oraz przetłumaczony na język polski tekst nadesłanego pisma.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. przedłużył stronie do dnia 16 lutego 2006 r. termin na przedstawienie dowodu pochodzenia zapalniczek, zaś w dniu 21 lutego 2006 r. wyznaczył jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów.

W dniu 3 marca 2006 r. pełnomocnik P. D. zwrócił się do organu II instancji z wnioskiem o zawieszenie postępowania odwoławczego. Wspomniany wniosek postanowieniem z dnia [...] nie został jednak uwzględniony.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja Podatkowa (tj. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 623), art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji w części powołanej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł w następujący sposób: zamiast wskazanego w podstawie prawnej ust. 7, ust. 12 Części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne-rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (zał. do Dz. U. Nr 226, poz. 1885 ze zm.) powinno być ust. 4 lit. a, ust. 7, ust. 12 Części pierwszej– Postanowienia wstępne A. Stawki celne rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (zał. do Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.). W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Według Dyrektora Izby Celnej w Ł., celem postępowania przed organem I instancji, gdy organ ten uzyskał negatywny wynik weryfikacji przedłożonego przez stronę świadectwa Form A, było ustalenie prawidłowej stawki celnej dla zgłoszonego towaru, któremu preferencyjna stawka DEV nie przysługiwała. Preferencje celne mogą być bowiem udzielane tylko na warunkach określonych w przepisach prawa, a organy celne nie mogą odstępować od ich przestrzegania. Naruszenie tych zasad prawa celnego byłoby sprzeczne z interesem państwa i zasadą równości podmiotów gospodarczych wobec prawa.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, iż rezultat weryfikacji przeprowadzonej na podstawie § 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. przez właściwy organ w kraju korzystającym z preferencji stanowi usankcjonowany prawem dowód wiążący dla władz celnych kraju importu. W odpowiedzi udzielonej przez upoważniony w Chinach organ, nie zanegowano samego faktu wystawienia świadectwa Form A, lecz poinformowano, że potwierdzenie rzetelności i prawidłowości danych zawartych w tym dokumencie jest niemożliwe, gdyż firma będąca eksporterem została zamknięta. W takiej sytuacji, polskie organy celne w toku postępowania w sprawie zgłoszenia celnego nie były uprawnione do kontroli prawidłowości weryfikacji przeprowadzonej przez właściwy organ w Chinach, ani tym bardziej do badania podstawy wydania omawianego świadectwa Form A. Za sprawdzenie pochodzenia towarów oraz skontrolowanie spełnienia warunków do wystawienia świadectwa Form A odpowiedzialny był uprawniony organ kraju korzystającego. Nie ma zatem racji pełnomocnik strony, twierdząc, iż skoro importer dopełnił wszystkich formalności przedkładając przy zgłoszeniu autentyczny dowód pochodzenia, to odwołujący nie powinien ponosić odpowiedzialności za brak potwierdzenia dokumentów ze strony chińskiej.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. zauważył również, że informacje o chińskim preferencyjnym pochodzeniu towaru podane w spornym świadectwie pochodzenia towaru, pozostają w sprzeczności z wyjaśnieniami dotyczącymi pochodzenia zapalniczek przedstawionymi w odwołaniu.

Mianowicie, z wyjaśnień tych wynika, że w polu nr 1 świadectwa Form A wpisany został organizator eksportu-firma D oraz, że producentem i rzeczywistym eksporterem zapalniczek jest firma C, jednocześnie zapis w polu 8 świadectwa: litera "P" wskazuje, że towar objęty świadectwem został całkowicie uzyskany w kraju pochodzenia. Tymczasem wobec towarów pochodzących z Hong Kongu nie stosuje się stawki preferencyjnej DEV. Hong Kong pozostaje bowiem odrębnym terytorium celnym ChRL, nie należy do pozaeuropejskich krajów i regionów rozwijających (w których wartość produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca nie przekracza wartości produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca w Polsce) i nie został wymieniony w wykazie II w Części pierwszej Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. Ponadto, chiński eksporter w deklaracji sporządzonej w polu 12 świadectwa, popełnił błąd wskazując niewłaściwie kraj importujący. Oświadczył bowiem, iż objęte tym dokumentem towary spełniają wymogi pochodzenia określone dla towarów w generalnym systemie preferencji, eksportowanych do Holandii.

Zdaniem organu, nadesłane przez stronę w dniu 18 stycznia 2006 r. pismo firmy C zawierające wyjaśnienia dotyczące wypełnienia pól 1 i 4 świadectwa Form A, nie stanowi dowodu pochodzenia określonego w § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów (...). Na towarze stanowiącym przedmiot importu nie stwierdzono trwałego oznaczenia kraju pochodzenia. Zapis tego typu nie został także umieszczony w żadnym z dokumentów przedłożonych przy zgłoszeniu, co spowodowało konieczność zastosowania, dla określenia kwoty długu celnego, stawki autonomicznej podwyższonej o 100 % zgodnie z ust. 7 części pierwszej Postanowień wstępnych Taryfy Celnej.

Podsumowując Dyrektor Izby Celnej uznał, iż zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Wręcz przeciwnie, potwierdził on zasadność decyzji I instancji. Stwierdzone zaś w toku postępowania odwoławczego nieprawidłowości w powołaniu podstawy prawnej tej decyzji, przemawiały za jej uchyleniem w części i orzeczeniem przez Dyrektora w tym zakresie.

Powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik P. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. w trybie art. 156 kpa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997 r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz. U. Nr 134, poz. 886). Jej zdaniem, organy celne obu instancji, nieprawidłowo zinterpretowały informacje przekazane przez upoważniony organ Chińskiej Republiki Ludowej. Skoro bowiem informacja z Biura Inspekcji i Kwarantanny potwierdziła autentyczność świadectwa pochodzenia zapalniczek, to błędne jest twierdzenie, że skarżący nie mógł skorzystać z preferencyjnej stawki celnej.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ wyjaśnił, iż przepisy Kodeksu cywilnego, nie miały w niniejszej sprawie zastosowania, a co za tym idzie, nie mogły zostać naruszone. Przedmiotowe postępowanie prowadzone było w oparciu o przepisy Kodeksu celnego i odpowiednio stosowane przepisy art. 12 i działu IV Ordynacji podatkowej. Fakt, iż analiza zebranych dowodów nie przyniosła oczekiwanych przez stronę rezultatów, nie może być powodem kwestionowania rzetelności poczynań organów celnych lub zasadności zajmowanego przez te organy stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga P. D. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zgodnie z treścią art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne(Dz.U. nr 68 poz.623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej.

W myśl art.13 § 3 pkt.5 Kodeksu celnego Taryfa celna obejmuje preferencyjne stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczypospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów.

Zgodnie z treścią art.20 § 1 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać ze środków wymienionych w art.13 § 3 pkt.4 lub pkt.5, oraz sposoby jego dokumentowania określane są według preferencyjnego pochodzenia towarów.

W myśl części pierwszej Postanowień wstępnych A pkt.4a.) Taryfy celnej będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej(Dz.U. nr 146 poz.1639) stawki celne preferencyjne stosuje się do niektórych towarów pochodzących z pozaeuropejskich krajów i regionów rozwijających się (stawki DEV) wymienionych w wykazie nr II, w których wartość produktu krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca nie przekracza wartości krajowego brutto przypadającego na jednego mieszkańca w Polsce.

Zgodnie z treścią § 2 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 października 1997r. w sprawie określenia reguł ustalania preferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania (Dz.U. nr 134 poz.886) towarami do których stosuje się preferencyjne stawki celne przyjęte jednostronnie przez Rzeczypospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów, są towary pochodzące z kraju korzystającego, bezpośrednio przywożone z tego kraju do Rzeczypospolitej Polskiej oraz których pochodzenia zostało udokumentowane zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 4.

W myśl § 15 ust.1 rozporządzenia z 21 października 1997r., z zastrzeżeniem § 24 i 25, w celu zastosowania preferencyjnych stawek celnych, pochodzenie towarów z kraju korzystającego musi zostać udokumentowane świadectwem pochodzenia na Formularzu A, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Zgodnie z treścią § 29 ust.1 wymienionego rozporządzenia w celu sprawdzenia autentyczności dokumentu stanowiącego dowód pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych, organ celny, przez okres 3 lat od daty wydania dokumentu, może skierować do właściwych organów kraju korzystającego wniosek o przeprowadzenie weryfikacji tego dokumentu wraz z jego oryginałem lub fotokopią, lub o przekazanie dokumentów, na których podstawie wystawiono weryfikowany dokument, lub na którego podstawie towar został wywieziony z kraju korzystającego.

W myśl § 29 ust.2 cytowanego rozporządzenia odpowiedź organów kraju korzystającego powinna zawierać takie informacje, które pozwolą na stwierdzenie czy weryfikowane dokumenty są autentyczne i zawierają prawidłowe dane.

Zgodnie z treścią § 29 ust.3 wymienionego rozporządzenia w wypadku gdy właściwy organ kraju korzystającego, w terminie 6 miesięcy od dnia wysłania wniosku, nie udzieli odpowiedzi lub udzielona odpowiedź nie będzie spełniała warunku, o którym mowa w ust.2, organ celny występuje z ponownym wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji.

W myśl § 29 ust.4 cytowanego rozporządzenia jeżeli w terminie 4 miesięcy od wysłania ponownego wniosku organ kraju korzystającego nie udzieli odpowiedzi lub udzielona odpowiedź nie będzie spełniała warunku, o którym mowa w ust.2, uznaje się, że towar objęty dokumentem nie spełnia warunków do stosowania preferencyjnych stawek celnych.

Z wymienionych przepisów wynika, iż dla zastosowania preferencyjnych stawek celnych, pochodzenie towaru musi zostać udokumentowane świadectwem pochodzenia na Formularzu A zaś organ celny może wystąpić do właściwego organu kraju eksportu o przeprowadzenie weryfikacji tego świadectwa. Przepis § 29 rozporządzenia z 21 października 1997r. reguluje sposób przeprowadzenia weryfikacji i wynika z niego, iż w przypadku gdy organ kraju eksportu nie udzieli odpowiedzi w terminie 6 miesięcy bądź gdy odpowiedź nie będzie zawierała wystarczających informacji to organ celny może ponownie wystąpić o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia. W sytuacji zaś gdy organ kraju eksportu ponownie nie udzieli odpowiedzi w terminie 4 miesięcy bądź gdy odpowiedź ponownie nie będzie zawierała wymaganych informacji to przyjmuje się, że towar nie spełnia warunków do stosowania preferencyjnych stawek celnych. W przypadku zatem gdy odpowiedź organu kraju eksportu dwukrotnie nie będzie zawierała potrzebnych informacji nie można zastosować preferencyjnych stawek celnych. Przepis § 29 ust.4 zakłada więc, iż nie można stosować takich stawek gdy odpowiedź organu kraju eksportu dwukrotnie nie będzie zawierała żądanych informacji.

W rozpoznawanej sprawie polskie organy celne zwróciły się do chińskich władz o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa Form A z 4 listopada 2002r. Odpowiedź chińskiego organu potwierdziła fakt wystawienia świadectwa. Ponadto zawiera ona sformułowanie : "na podstawie naszych poszukiwań odkryliśmy, że spółka wyszczególniona w aktach 1 zakończyła działalność i nie ma więcej dostępnych danych. Zatem proponujemy, żeby Formularze A świadectw mogły być anulowane". Analiza tego sformułowania wskazuje, iż spółka D przestała prowadzić działalność a więc nie funkcjonuje ona w obrocie gospodarczym. Z odpowiedzi chińskich władz wynika nadto, iż nie można obecnie uzyskać informacji dotyczących działalności spółki. Oznacza to, że brak jest informacji, które pozwoliłyby wyjaśnić działalność spółki przed zaprzestaniem jej funkcjonowania. Okoliczność tą potwierdził również na rozprawie pełnomocnik skarżącego oświadczając, iż w rozmowie z pracownikiem Ambasady Chińskiej w W. ustalił, iż w razie likwidacji firny w Chinach nie można dotrzeć do dokumentacji tej firmy gdyż brak jest archiwum zlikwidowanych podmiotów gospodarczych.

Organ celny w takiej sytuacji mógłby ponownie wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji w oparciu o przepis § 29 ust.3 rozporządzenia z 21 października 1997r. zaś odpowiedź byłaby zapewne taka sama jak poprzednio, gdyż brak jest informacji dotyczącej działalności spółki. W przypadku zaś gdy dwukrotna odpowiedź nie zawiera informacji pozwalających zweryfikować prawidłowość danych w świadectwie pochodzenia to, zgodnie z treścią § 29 ust.4, nie można zastosować preferencyjnych stawek celnych. W ocenie sądu nie było potrzeby aby organ celny ponownie zwracał się o weryfikację świadectwa pochodzenia gdyż nie ma żadnych dokumentów dotyczących zlikwidowanej spółki i odpowiedź chińskich władz byłaby taka sama jak poprzednio. Skoro zatem odpowiedź z dnia 26 lutego 2004r. nie zawiera informacji pozwalających zweryfikować prawidłowość danych w świadectwie Form A, a ponowny wniosek o weryfikację byłby bezcelowy to należy przyjąć konstrukcję przewidzianą w § 29 ust.4 a mianowicie, że nie można zastosować preferencyjnych stawek celnych.

Reasumując sąd uznał, iż w sytuacji gdy nie można stwierdzić czy świadectwo Form A zawiera prawidłowe dane, gdyż niemożliwa jest weryfikacja tego dokumentu to nie można przyjąć, że do sprowadzonego towaru winny mieć zastosowanie preferencyjne stawki celne. Organy celne słusznie uznały, iż nie zostało potwierdzone preferencyjne pochodzenie importowanych zapalniczek.

Sposoby niepreferencyjnego pochodzenia towarów zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego udokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia(Dz.U. nr 130 poz.851 z późn. zm.). Zgodnie treścią § 11 ust.2 wymienionego rozporządzenia dowodem pochodzenia towarów innych niż wymienione w wykazie nr 3 może być:

1. świadectwo pochodzenia

2. faktura, specyfikacja towarów, kontrakt, świadectwo jakości lub inny dokument urzędowy, o ile w dokumentach tych jest umieszczony zapis o kraju pochodzenia towaru

3. trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze

Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby pochodzenie sprowadzonych zapalniczek zostało udokumentowane w sposób określony w § 11 ust.2 rozporządzenia z 15 października 1997r. Świadectwo Form A z 4 listopada 2002r. nie zostało bowiem zweryfikowane przez chińskie władze zaś faktura nr [...] z [...] oraz inne dokumenty załączone do zgłoszenia celnego nie wskazują kraju pochodzenia zapalniczek. Również na zapalniczkach brak jest trwałego oznaczenia kraju pochodzenia. Pochodzenie zapalniczek nie zostało więc udokumentowane w sposób określony w § 11 ust.2 rozporządzenia z 15 października 1997r.

Do towarów dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia stosuje się stawkę autonomiczną podwyższoną o 100% lub stawkę konwencyjną podwyższoną o 100% jeżeli jest wyższa od stawki autonomicznej. Wynika to z ustępu 7 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Ponieważ stawka konwencyjna jest niższa od stawki autonomicznej to organy celne prawidłowo zastosowały stawkę autonomiczną (40%) podwyższoną o 100%.

Zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

Niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze, iż Formularz A jest udokumentowaniem preferencyjnego pochodzenia towaru gdyż jest on autentyczny zaś organy celne dokonały nieprawidłowej interpretacji odpowiedzi chińskich władz. Należy zaznaczyć, iż autentyczność Formularza A z 4 listopada 2002r. jest niesporna. Sporny natomiast pozostaje fakt czy dokument ten zawiera prawidłowe dane. Podkreślić należy, iż tłumaczenie odpowiedzi chińskich władz załączone do akt administracyjnych jest tłumaczeniem roboczym(k.28 akt administracyjnych) zaś tłumaczenie złożone w postępowaniu sądowym jest dokonane przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego(k.35 akt sądowych). Oba tłumaczenia różnią się nieco i w tej kwestii należy się oprzeć na tłumaczeniu dokonanym przez tłumacza przysięgłego. Analiza tłumaczenia chińskich władz wskazuje, iż spółka wpisana w polu 1 zakończyła działalność i nie ma dostępnych informacji dotyczących jej działalności. Weryfikacja Formularza A nie potwierdziła więc prawidłowości danych w nim zawartych. W razie zaś gdy dwukrotna odpowiedź organu kraju eksportu nie zawiera wymaganych informacji to nie można zastosować preferencyjnych stawek celnych. Wprawdzie organ celny nie zwracał się z ponownym wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji ale, w świetle informacji zawartej w odpowiedzi z 26 lutego 2004r., byłoby to bezcelowe. Sytuację zatem jaka miała miejsce w niniejszej sprawie należało potraktować jako odpowiadającą przypadkowi, o którym mowa w § 29 ust.4 rozporządzenia z 21 października 1997r.

Zaznaczyć należy, iż strona skarżąca podnosząc, iż Formularz A zawiera prawidłowe dane sama podważa tę tezę w swoich wyjaśnieniach składanych w postępowaniu administracyjnym. Z wyjaśnień skarżącego wynika bowiem iż, spółka D w Chinach jest jedynie organizatorem eksportu zaś rzeczywistym producentem i eksporterem zapalniczek jest firma C w Hong Kongu (k.54 akt administracyjnych). Jednocześnie w polu 8 świadectwa Form A wpisano literę "P" co oznacza, że towar objęty świadectwem został całkowicie uzyskany w kraju pochodzenia. Wobec Hong Kongu nie stosuje się preferencyjnej stawki celnej gdyż pozostaje on odrębnym terytorium celnym ChRL i nie należy do pozaeuropejskich krajów i regionów rozwijających się. Hong Kong nie jest wymieniony w wykazie II części pierwszej Postanowień wstępnych Taryfy celnej. Dodać należy, iż w piśmie procesowym złożonym w postępowaniu sądowym strona skarżąca zmieniła swoją wersję gdyż podała, że producentem zapalniczek jest firma C z siedzibą w Chinach a nie w Hong Kongu (k.48). Jest to sprzeczne z tezą zawartą w odwołaniu, że producent ma siedzibę w Hong Kongu. Również z treści faktury z [...] wynika, iż siedzibą firmy C jest Hong Kong a nie Chiny.

Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż dopełnił on wszelkich formalności przedkładając autentyczny dowód pochodzenia zaś zgodnie z treścią art.6 kodeksu cywilnego to na organie celnym spoczywa ciężar dowodu faktu z którego organ ten wywodzi skutki prawne. W ocenie skarżącego nadużyciem prawa jest próba przerzucania na niego obowiązku dowodzenia argumentów podnoszonych przez organ celny.

Podkreślić należy, iż w postępowaniu przed organami celnymi mają zastosowanie przepisy kodeksu celnego oraz ordynacji podatkowej a nie przepisy kodeksu cywilnego. Niezasadny jest zatem zarzut, iż organy celne nie zastosowały się do zasady określonej w art.6 kodeksu cywilnego.

Należy zaznaczyć, iż każdy ubiegający się o zastosowanie preferencyjnych stawek celnych winien się liczyć z możliwością weryfikacji dowodu pochodzenia jak również z tym, że weryfikacja może nie dostarczyć informacji wymaganych do stwierdzenia prawidłowości danych zawartych w świadectwie. Importer ponosi zatem ryzyko wyboru eksportera w tym także ryzyko tego, że eksporter może zakończyć działalność i mogą nie zostać dostarczone informacje niezbędne do weryfikacji dowodu pochodzenia. Skoro importer ponosi takie ryzyko to nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że nie może on ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z faktu zakończenia działalności przez eksportera. To importer winien sobie tak zorganizować współpracę z eksporterem aby dokumenty świadczące o prawdziwości danych zawartych w świadectwie pochodzenia zostały zachowane przez okres 3 lat od daty wystawienia świadectwa. Importer winien bowiem zdawać sobie sprawę, iż dokumenty takie mogą być potrzebne przy ewentualnej, przyszłej weryfikacji świadectwa. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie zorganizował sobie współpracy z eksporterem w taki sposób, aby przez okres 3 lat zachowane zostały dokumenty świadczące o prawdziwości danych zawartych w Formularzu A z 4 listopada 2002r.

Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd oddalił skargę P. D.