Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2003/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c)
journal: Dz.U. 2016 poz 2032
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi E. A. na interpretację indywidualną Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 3 lutego 2017 r. nr 1462-IPPB4.4511.1217.2016.2.PP w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz E. A. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Finansów, w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej

w [...] (dalej: "Minister" lub "MF"), pismem z 3 lutego 2017 r. udzielił E. A. (dalej: "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie skutków podatkowych sprzedaży lokalu mieszkalnego w odniesieniu do udziału nabytego do majątku wspólnego małżonków i udziału nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków, m.in. w świetle treści art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm., dalej: "updof").

Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej złożonym dnia 25 października 2016 r. (uzupełnionym pismem z dnia 19 stycznia 2017 r.) przedstawiła następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni wspólnie z małżonkiem, w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej nabyła w 2003 r. mieszkanie wraz z przynależnościami za kwotę 268.000 zł. Zakup mieszkania w całości został sfinansowany z kredytu bankowego. Następnie wskutek rozwodu małżonków w 2008 r. doszło do ekwiwalentnego podziału majątku dorobkowego bez dopłat i spłat w ten sposób, że Wnioskodawczyni przyjęła lokal mieszkalny do majątku własnego w całości, jednocześnie przyjmując obciążenie kredytem w pełnej wysokości i w tym zakresie zwalniając byłego męża z długu

w stosunku do banku. Zostało to wyraźnie zapisane w umowie zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 17 stycznia 2008 r. precyzującej warunki podziału majątku. Potwierdzeniem powyższego jest § 3 pkt 2 ww. aktu notarialnego, stanowiącego umowę o podział majątku wspólnego, z treści którego wynika, iż nabycie składnika majątkowego w postaci mieszkania wraz z przynależnościami uzależnione jest od wyrażenia zgody przez [...] S.A. na zmianę dłużnika, w przypadku odmowy wydania przez bank stosownej zgody Wnioskodawczyni jest odpowiedzialna wobec małżonka, że bank nie będzie żądał od niego spłaty zobowiązań z tytułu powyższego kredytu. Na mocy powyższej umowy skarżąca zwolniła byłego męża z obowiązku zapłaty długu, czego Wnioskodawczyni była gwarantem i jednocześnie były mąż rezygnował z ekwiwalentnego do zwolnienia z długu aktywa majątkowego w postaci jego dotychczasowego udziału w mieszkaniu. Umowa nie przewidywała żadnych spłat lub dopłat, gdyż podział miał charakter w pełni ekwiwalentny, tj. w wyniku podziału w wyżej opisany sposób żadna ze stron nie była ani wzbogacona, ani jej majątek nie uległ zmniejszeniu. Wcześniejsze równe udziały w mieszkaniu i w długu zostały zniesione bez dodatkowych rozliczeń i zastąpione zwolnieniem z długu i zrzeczeniem się udziału w nieruchomości obciążonym tym długiem. Sytuacja majątkowa obu byłych małżonków była więc taka sama jak przed podziałem, tj. pasywa wchodzące do majątku wspólnego równe były aktywom wchodzącym do majątku wspólnego małżonków, a po podziale ta równowaga była zachowana, tj. aktywa męża w wyniku podziału były równe pasywom (0 zł/0 zł), natomiast aktywa Wnioskodawczyni z majątku wspólnego po podziale również były równe pasywom, które przypadły jej w wyniku podziału majątku wspólnego (wartość mieszkania/dług w banku obciążający lokal mieszkalny). Zatem wraz z lokalem mieszkalnym Wnioskodawczyni przypadły w podziale także wszelkie obciążenia z nim związane.

Następnie w 2011 r. Wnioskodawczyni sprzedała lokal mieszkalny za kwotę 505.000 zł. Natomiast pozyskane w ten sposób środki przeznaczyła na spłatę kredytu zaciągniętego na nieruchomość, w pozostałej zaś części na zakup nowego lokalu mieszkalnego o podobnej powierzchni i cenie. W efekcie, majątek Wnioskodawczyni nie zwiększył się. W chwili obecnej Wnioskodawczyni wciąż jest właścicielką lokalu o takiej samej wartości i z zadłużeniem kredytowym na tym samym poziomie. Z uzyskanej

w 2011r., ustnej informacji z urzędu skarbowego wynikało, że przychód uzyskany ze sprzedaży mieszkania nie podlega opodatkowaniu (bo od daty zakupu do majątku wspólnego w 2003 r. minęło 5 lat), gdyż jej majątek wskutek sprzedaży nie uległ powiększeniu. Suma uzyskana ze sprzedaży została bowiem przeznaczona na pokrycie zobowiązań powstałych w związku z zakupem mieszkania. Z tego też powodu Wnioskodawczyni nie złożyła oświadczenia o korzystaniu z ulgi meldunkowej będąc przekonaną, że tego rodzaju zwolnienie z opodatkowania obiektywnie jej przysługiwało. Wskazała, że gdyby miała jakiekolwiek wątpliwości złożyłaby oświadczenie

o korzystaniu z ulgi meldunkowej, co spowodowałoby zwolnienie z obowiązku zapłaty podatku również na innej podstawie. Nie uczyniła tego działając w zaufaniu do informacji pochodzącej od pracownika organu skarbowego (w ocenie wnioskodawczyni do dnia dzisiejszego prawidłowej, z uwagi na przywołaną poniżej argumentację).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy mając na uwadze nabycie przedmiotowego mieszkania do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i małżonka w roku 2003, a następnie dokonanie ekwiwalentnego podziału majątku wspólnego obejmującego ww. mieszkanie wskutek rozwodu w roku 2008 i sprzedaży przez Wnioskodawczynię w 2011 r. przedmiotowego lokalu, dochód uzyskany ze sprzedaży ww. lokalu podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych?

W ocenie Skarżącej odpowiedź na zadane pytanie jest negatywna. W świetle treści art. 10 ust. 1 pkt 8 updof przyjąć bowiem należy, że Wnioskodawczyni wraz

z mężem nabyła do majątku wspólnego nieruchomość na zasadzie wspólności ustawowej, która jest wspólnością bezudziałową. Prawo własności lokalu nie przysługiwało jej zatem w połowie, lecz była ona współuprawniona do całości nieruchomości. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że z dniem zniesienia ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej Wnioskodawczyni nabyła 1/2 nieruchomości,

a dopiero w wyniku podziału majątku wspólnego nabyła drugą połowę nieruchomości należącą do męża. Czym innym jest zatem nabycie nieruchomości do majątku wspólnego, a czym innym jest podział tego majątku na dwie równe części. Do majątku wspólnego może wchodzić wiele nieruchomości, praw i długów, do których każdy

z małżonków ma te same prawa/obowiązki (bezudziałowo). Dopiero w ramach podziału małżonkowie decydują się na skutek szeregu zaistniałych okoliczności w jakim zakresie podzielą się przedmiotami majątkowymi i pasywami wchodzącymi do majątku wspólnego. Ów podział jest czyniony do wysokości przysługującego każdemu

z małżonków udziału w majątku wspólnym. W sprawie udziały małżonków były równe,

a podział posiadanych przedmiotów majątkowych został dokonany w granicach przysługującego im udziału m.in. w ten sposób, że nieruchomość została w majątku Skarżącej wraz z długiem, z którego zwolniła swojego byłego małżonka.

Zdaniem Skarżącej nie można zatem przyjąć, że w przypadku Skarżącej nastąpiło ponowne - niejako wtórne - nabycie połowy nieruchomości, wynikającej

z umowy o podział majątku wspólnego. Skoro za moment nabycia nieruchomości należy uznać moment jej nabycia do majątku wspólnego, tj. rok 2003 (nie zaś moment podziału majątku) to konsekwencją powyższego jest brak możliwości opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. i pkt 8 lit. a) - c) updof albowiem upłynął wskazany w tym przepisie pięcioletni termin. Zdaniem skarżącej, takie stanowisko jest zgodne z poglądami prawnymi prezentowanymi

w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Szczecinie z 9 czerwca 2016r., sygn. akt I SA/Sz 228/16 i z 11 sierpnia 2016r., sygn. akt I SA/Sz 603/16; WSA we Wrocławiu z 3 listopada 2011r., sygn. akt I SA/Wr 1215/11 oraz

z 2 czerwca 2016r., sygn. akt I SA/Wr 156/16; NSA z 7 kwietnia 2016r., sygn. akt II FSK 313/14).

Reasumując Skarżąca uznała, że dochód uzyskany w wyniku sprzedaży po upływie 5 lat od jego nabycia do wspólności małżeńskiej przedmiotowego lokalu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Organ interpretacyjny stanowisko Skarżącej uznał za prawidłowe w części dotyczącej udziału nabytego do majątku wspólnego w 2003 r. Nie zgodził się natomiast z jej oceną w części dotyczącej udziału nabytego w wyniku podziału majątku wspólnego w 2008 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ interpretacyjny przywołał treść art.

9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) updof, w świetle których wywiódł, że ostatni

z przepisów formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, a przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Zdaniem DIS, aby zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie planowana przez Wnioskodawczynię sprzedaż nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Zauważył przy tym, że stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U.

z 2016 r., poz. 1271), tj. w art. 31 § 1, art. 35, art. 47 § 1, art. 52 § 1, art. 53. Zarówno

w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej. Przepis ten nie wyłącza zastosowania art. 43 § 2 i 3 (art. 50 § 1 Kodeksu rodzinnego

i opiekuńczego). Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy.

Natomiast mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty

i dopłaty lub wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Tym samym za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, ale tylko wówczas jeżeli podział był ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszyły mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanych przez daną osobę nieruchomości lub praw w wyniku tego podziału mieściła się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim.

Jeżeli natomiast podział majątku nie jest ekwiwalentny w naturze lub wartość otrzymanej nieruchomości lub prawa przekracza udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego. Stąd wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością) - jak też stan jej majątku osobistego. Powyższych ustaleń należy bezwzględnie dokonać w oparciu o obiektywne kryteria, czyli zgodnie z wyliczeniem dokonanym na podstawie cen rynkowych obowiązujących na danym obszarze w dniu zawarcia umowy, na mocy której doszło do podziału majątku dorobkowego małżonków lub na dzień orzeczenia sądu o podziale majątku wspólnego, a nie według subiektywnego przekonania małżonków.

Przez pojęcie "nabycie" użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika. Co więcej, w sytuacji, gdy z nabyciem takim związane jest jakiekolwiek świadczenie wzajemne na rzecz strony zbywającej

- w tym, jak w niniejszej sprawie przejęcie przez Wnioskodawczynię zobowiązania do spłaty kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego - nabycie takie nabiera charakteru odpłatnego. Odpłatnością jest bowiem każde świadczenie ze strony nabywcy powodujące zwiększenie aktywów zbywającego lub powodujące zmniejszenie jego pasywów (zobowiązań). W takim przypadku jak analizowany, odpłatnością będzie więc przypadająca na zbywcę wartość zobowiązania kredytowego pozostałego do spłaty.

W niniejszej sprawie, jakkolwiek podziałowi nie towarzyszyły spłaty lub dopłaty, nie może być mowy o ekwiwalentności podziału, gdyż jak wynika z treści wniosku

w zamian za przejęcie kredytu Wnioskodawczyni nabyła całą nieruchomość, tym samym wartość jej udziału uległa zwiększeniu.

W konsekwencji, zdaniem organu interpretacyjnego Skarżąca udziały

w przedmiotowej nieruchomości nabyła, stopniowo w dwóch datach, tj. w 2003 r. wraz

z mężem do majątku wspólnego oraz w 2008 r. w wyniku podziału majątku wspólnego Wnioskodawczyni nabyła udział w nieruchomości należący do męża. Tym samym należy uznać, że sprzedaż nieruchomości w odniesieniu do udziału nabytego wraz

z mężem w 2003 r. do majątku wspólnego nie podlega opodatkowaniu z uwagi na upływ 5 letniego terminu z art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Natomiast odpłatne zbycie nieruchomości w 2011 r., w odniesieniu do udziału, który został nabyty w wyniku podziału majątku wspólnego w 2008 r. stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (art. 30e ust. 1 – 2, art. 19 ust. 1, art. 22 ust. 6c updof w brzmieniu obowiązującym w 2008r., zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316)). W przypadku nabycia udziału w nieruchomości na skutek czynności prawnej o charakterze odpłatnym, wartość odpłatności – w niniejszej sprawie wartość zobowiązania do spłaty kredytu w części przypadającej na byłego męża Wnioskodawczyni - stanowi koszt uzyskania przychodu, który pomniejsza uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przychód.

Organ interpretacyjny nie zgodził się przy tym ze stanowiskiem Skarżącej jakoby podział majątku był ekwiwalentny, gdyż jak uprzednio wskazano, w wyniku tego podziału wartość udziału Wnioskodawczyni uległa zwiększeniu, gdyż nabyła ona na własność całą nieruchomość. Dodał również, że w sprawie Skarżąca nie będzie uprawniona do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w treści art. 21 ust. 1 pkt 126 updof, gdyż jak wynika z jej wniosku nie składała w urzędzie skarbowym, w terminie ustawowym oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z tego zwolnienia. Wskazano także, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. nie przewidywały zwolnienia od podatku

w związku z przeznaczeniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości na inne cele mieszkaniowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"), wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji pełnomocnik Skarżącej zarzucił niewłaściwą ocenę co do zastosowania prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) updof poprzez:

a) wadliwe przyjęcie, że Skarżąca nabyła udziały w nieruchomości w dwóch ratach - pierwszą w 2003 r. (w dacie nabycia nieruchomości do majątku wspólnego), drugą w 2008 r. (w dacie podziału majątku wspólnego), a w konsekwencji, że doszło do "nabycia" w rozumieniu wskazanego przepisu;

b) wadliwe przyjęcie, że bieg 5 letniego terminu wskazanego w przywołanym wyżej przepisie należy liczyć od końca 2008 r., tj. od daty dokonania podziału majątku wspólnego Skarżącej i jej męża.

Odpowiadając na skargę organ interpretacyjny wystąpił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, sprawując na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "ppsa") kontrolę działalności administracji publicznej, w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach jest, zgodnie z art. 57a ppsa związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten stanowi również, że skarga na tą interpretację może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Dokonując oceny zaskarżonej interpretacji indywidualnej w tak zakreślonych granicach kompetencji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona interpretacja narusza bowiem treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) updof.

Jak wynika ze wskazanych przez Skarżącą okoliczności, Skarżąca w 2003 r. nabyła mieszkanie wraz z przynależnościami wspólnie z małżonkiem do majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową. Zakup ten został sfinansowany ze środków pochodzących z kredytu bankowego. W roku 2008 doszło do rozwodu małżonków

i podziału majątku dorobkowego, w ramach którego to podziału skarżąca przejęła mieszkanie do majątku własnego, przejmując w pełnej wysokości obciążenie byłego męża kredytem. W roku 2011 mieszkanie zostało sprzedane, a środki przeznaczone

w części na spłatę kredytu i w części na zakup nowego mieszkania. Pytanie zaś dotyczy tego czy, mając na uwadze nabycie mieszkania do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i małżonka w roku 2003, a następnie dokonanie ekwiwalentnego podziału majątku wspólnego obejmującego ww. mieszkanie wskutek rozwodu w roku 2008 i sprzedaży przez Wnioskodawczynię w 2011 r. przedmiotowego lokalu, dochód uzyskany ze sprzedaży ww. lokalu podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych.

W przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym i postawionym na jego tle pytaniu, sporem objęta jest prawidłowość dokonanej przez organ interpretacyjny wykładni art. 10 ust. 1 pkt 8 updof w zakresie odniesienia się do pojęcia "nabycia"

w rozumieniu ww. przepisu, a w konsekwencji od jakiej daty w okolicznościach niniejszej sprawy należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) updof.

W ocenie organu interpretacyjnego mieszkanie zostało bowiem nabyte w dwóch datach: część - udział nabyty w dacie nabycia do majątku wspólnego w 2003 r. i część – udział nabyty w dacie podziału majątku dorobkowego w 2008 r. Skarżąca zaś wskazuje na brak podstaw do tego rodzaju ustaleń, podnosząc, iż podział majątku wspólnego dokonany w 2008 r. miał charakter ekwiwalentny i nie doszło w 2008 r. do nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) updof źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, (z zastrzeżeniem ust. 2, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania):

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej

i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale NSA z dnia 15 maja 2017 r., II FPS 2/17 (CBOSA). Uchwała ta zapadła wprawdzie w odmiennym stanie faktycznym (nabycie przez małżonka nieruchomości w drodze dziedziczenia po zmarłym małżonku), jednak tezy w niej postawione mają walor uniwersalny i mają zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. W uchwale tej stwierdzono bowiem, że dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku

– w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości. Wspólność małżeńska (łączna) to bowiem wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej, to znaczy obejmuje cały zbiór praw majątkowych takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności. W przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. ‒ Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 682) nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 updof. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wobec tego, że z uwagi na wspólność majątkową nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości

w małżeństwie i przyjmuje się, że małżonkowie nabyli prawo majątkowe wspólnie

w całości, to nie można liczyć terminu nabycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.

a) – c) updof od daty ustania ustawowej majątkowej wspólności małżeńskiej. Z tych też względów nie ma podstaw do określania dwóch dat nabycia przez skarżącą lokalu mieszkalnego: po raz pierwszy w dacie nabycia mieszkania do majątku wspólnego i po raz drugi w dacie podziału majątku wspólnego, i rozdzielania tego nabycia na udziały.

Stanowisko Sądu w niniejszej jest z zgodne z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2018 r. w sprawie sygn. akt

II FSK 820/16. W uzasadnieniu ww. wyroku, jako analogiczne przywołano poglądy wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 sierpnia 2017 r., II FSK 2012/15 (CBOSA)

w odniesieniu do daty nabycia przy umowie ustanawiającej rozdzielność majątkową

i umowie o częściowym podziale majątku wspólnego, gdzie wskazano, że datą nabycia w takim przypadku jest data nabycia nieruchomości do majątku wspólnego oraz

w wyroku NSA z dnia 8 marca 2018 r., II FSK 2098/17 (CBOSA), w którym wskazano, że zniesienie współwłasności małżeńskiej nie ma wpływu na określenie daty nabycia nieruchomości bądź udziału w tej nieruchomości. Skoro bowiem zniesienie współwłasności majątkowej m.in. wskutek orzeczenia sądu powoduje przekształcenie współwłasności ustawowej we współwłasność w częściach ułamkowych, to datę zniesienia współwłasności należy rozumieć nie jako datę nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 updof, ale wyłącznie jako datę przekształcenia współwłasności łącznej we współwłasność w częściach ułamkowych. Małżonek, który otrzymuje całą nieruchomość w wyniku podziału majątku wspólnego pozostaje zatem cały czas współwłaścicielem całej nieruchomości.

W świetle powyższych wywodów Sąd uznał za wadliwą dokonaną przez organ interpretacyjny wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) updof, z której wynika, że Skarżąca nabyła dwukrotnie udziały w nieruchomości, tj. w 2003 r. (wraz z mężem do majątku wspólnego) oraz w 2008 r. w wyniku podziału tego majątku. Wbrew ocenie organu interpretacyjnego, nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) updof nastąpiło

w 2003 r. Wówczas skarżąca poniosła wydatek na nabycie składnika majątkowego,

a zatem zbycie dokonane w roku 2011 r. było zbyciem po upływie 5 lat od daty nabycia.

W świetle powyższych ustaleń wywody organu interpretacyjnego co do braku możliwości skorzystania przez skarżącą z "ulgi meldunkowej", o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 oraz ust. 21 updoof w brzmieniu obowiązującym do końca 2008 r. są bezprzedmiotowe. Kwestie dotyczące możliwości zastosowania ww. ulgi stanowią bowiem okoliczność uzależnioną od ustaleń dotyczących spornej w niniejszej sprawie daty nabycia mieszkania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ interpretacyjny powinien zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku

i dokonać prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) updof na tle przedstawionego przez Wnioskodawczynię stanu faktycznego, z uwzględnieniem wymogów stawianych przez przepisy Ordynacji podatkowej w tym względzie.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 ppsa orzekł, jak w punkcie

1 wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez radcę prawnego. Na łączną kwotę (697 zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składa się 200 zł uiszczonego wpisu stałego od skargi, 480 zł kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.