Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 743/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 i ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 141 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 2a
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi Gminy L reprezentowanej przez Prezydenta Miasta na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Lu 743/13

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r., nr [...], Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania Gminy L. reprezentowanej przez Prezydenta Miasta L. od decyzji Starosty [...] z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...], orzekającej o zwrocie na rzecz H. G., M. S. i M. G. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], stanowiącej dawne działki nr nr [...], oznaczonej jako projektowane działki nr nr "a" i "b" – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazana decyzja organu odwoławczego została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 2 lutego 1976 r., nr [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącą własność F. G., oznaczoną jako działki nr nr [...], o łącznej powierzchni 2151 m2. Wywłaszczenia dokonano zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego PSM "K.". Jednocześnie wyżej wymienioną decyzją ustalono na rzecz byłego właściciela odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 34 416 złotych.

Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2011 r. (sprecyzowanym pismem z dnia 3 grudnia 2012 r.) H. G., M. S. i M. G. (spadkobiercy F. G.) wystąpili do Prezydenta Miasta L. o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości wchodzącej w skład aktualnej działki nr "c".

Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2011 r. Wojewoda [...], wyłączył Prezydenta Miasta L. od prowadzenia sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę [...].

W dniu 18 września 2012 r. przeprowadzone zostały oględziny zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości, podczas których uprawniony geodeta okazał granice wywłaszczonej nieruchomości w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr "c". W trakcie oględzin ustalono, że teren oznaczony w dokumentacji geodezyjno-prawnej jako projektowana działka nr "b" w części wschodniej zajęty jest pod plac parkingowy o nawierzchni asfaltowej, a na pozostałej jego części znajdują się dzikie ogródki działkowe z nasadzeniami ogrodowymi i sadowniczymi, częściowo ogrodzone i niedostępne dla osób trzecich. Teren projektowanej działki nr "a" o pow. 0,0367 w całości zajęty jest pod dzikie ogródki działkowe z nasadzeniami ogrodowymi.

W dniu 12 października 2012 r. odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której przedstawiciel Gminy L. oświadczył, że Gmina sprzeciwia się zwrotowi projektowanych działek nr nr "a" i "b", wchodzących w obszar istniejącej działki nr "c", która zgodnie z aktualnym stanem ewidencji stanowi drogę powiatową – ulicę [...] (nr "X").

Decyzją z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...], Starosta [...]:

- orzekł o zwrocie na rzecz: H. G., M. S. i M. G. po 1/3 (na rzecz każdej z tych osób) nieruchomości oznaczonej jako projektowane działki nr "a" o pow. 0,0367 ha i nr "b" o pow. 0,1219 ha (pkt I i II sentencji);

- orzekł, że przejęcie prawa własności zwróconej nieruchomości nastąpi z dniem, kiedy decyzja ta stanie się ostateczna, a nieruchomość podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajdować się będzie w dniu jej zwrotu (pkt III i IV sentencji);

- zobowiązał wnioskodawców do zwrotu Gminie L. ustalonej tytułem zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość kwoty 11 259,11 złotych – na wskazany rachunek bankowy, w 10 ratach, z których pierwsza płatna jest w terminie 14 dni od daty, kiedy decyzja podlegać będzie wykonaniu, a pozostałe raty płatne będą do końca każdego kolejnego roku kalendarzowego (pkt V, VI i VII sentencji);

- stwierdził, że wierzytelność Gminy L. wynikająca z pkt V decyzji, może podlegać stosownemu zabezpieczeniu, które może polegać na ustanowieniu hipoteki na zwracanej nieruchomości (pkt VIII sentencji).

- stwierdził, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej (pkt IX sentencji).

W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, iż projektowana działka nr "b" zajęta jest pod utwardzony plac parkingowy oraz pod dzikie ogródki działkowe, zaś na projektowanej działce nr "a" znajdują się dzikie ogródki działkowe. Zdaniem organu pierwszej instancji, wskazane działki gruntu nie stanowią drogi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż nie usytuowano na nich żadnych urządzeń stanowiących część drogi. Dla uznania, że dany teren stanowi drogę publiczną, jak podkreślił Starosta, nie wystarcza nadanie temu terenowi kategorii drogi publicznej, lecz konieczne jest powstanie obiektu budowlanego spełniającego wymogi określone w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych. W ocenie organu z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, pomimo upływu ponad 10 lat od chwili przejęcia i stała się zbędna na cel wywłaszczenia w myśl art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co uzasadniało jej zwrot na rzecz następców prawnych byłego właściciela.

Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina L., podtrzymując dotychczasowe zarzuty oraz zarzucając organowi pierwszej instancji pominięcie istotnej w sprawie okoliczności, że przedmiotowa nieruchomość w dacie wywłaszczenia przeznaczona była, według zapisów planów zagospodarowania przestrzennego pod drogę, pod tereny zieleni urządzonej oraz pod tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 czerwca 2013 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro celem wywłaszczenia opisanej nieruchomości była budowa osiedla mieszkaniowego PSM "K.", to jedynie realizacja tego celu dawałaby podstawę do odmowy jej zwrotu. Działka nr "c", wbrew twierdzeniom strony odwołującej się, nie wchodzi w skład drogi powiatowej – ulicy [...] w L. i w ogóle nie stanowi drogi, zaś oznaczenie działki nr "c" w ewidencji gruntów i budynków jako drogi nie uzasadnia odmiennego stanowiska w tej kwestii. Wojewoda wskazał, że wpis ulicy [...] w wykazie dróg publicznych obejmuje jedynie jej faktycznie istniejący, zrealizowany odcinek pomiędzy ulicami [...]. Realizacja ulicy [...] jako drogi powiatowej nr "X" L była odrębnym i niezwiązanym z wnioskowaną do zwrotu nieruchomością, zadaniem inwestycyjnym, które to zadanie zostało wykonane i zakończone.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Wojewoda stwierdził, że zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązujące w dacie wywłaszczenia, dotyczące planowanej drogi, opisanej symbolem C-57-KP – trasa ruchu pospiesznego, znajdowały się w rozdziale III tekstu planu pod nazwą: "Ustalenia dotyczące całego miasta". Oznacza to, że wspomniana inwestycja miała charakter ogólnomiejski, a nie była przewidziana jako element infrastruktury osiedlowej.

Skargę na decyzję Wojewody [...] złożyła Gmina L., reprezentowana przez Prezydenta Miasta L., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji w części orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Strona skarżąca zarzuciła, że skoro nie odnaleziono dokumentów konkretyzujących, jakie elementy w ramach infrastruktury osiedla były przewidziane do wykonania na wywłaszczonej nieruchomości, to oznacza, iż na nieruchomości tej – w części zagospodarowanej pod parking osiedlowy – zrealizowany został cel wywłaszczenia, albowiem parkingi stanowią integralne części infrastruktury osiedli mieszkaniowych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o zwrocie na rzecz H. G., M. S. i M. G. po 1/3 części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako dawne działki nr nr [...], w części wchodzącej w skład aktualnej działki nr "c".

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą".

Zgodnie z art. 136 ust. 1 i 3 ustawy nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy.

W świetle art. 137 ust. 1 ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Stosownie do art. 140 ust. 1 ustawy w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.

Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa (ust. 2).

Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości (ust. 3).

W ocenie Sądu organy administracji prawidłowo, to jest zgodnie z art. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., a organ odwoławczy zgodnie również z art. 136 K.p.a., ustaliły wszystkie istotne okoliczności sprawy oraz prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy prawa materialnego.

Należy zauważyć, czego nie kwestionowała skarżąca Gmina, że wnioskowana do zwrotu część wywłaszczonej nieruchomości w znacznej części, obejmującej całość projektowanej działki nr "a" oraz część projektowanej działki nr "b", zajęta jest pod dzikie ogródki działkowe z nasadzeniami ogrodowymi i sadowniczymi. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż takie zagospodarowanie wnioskowanego do zwrotu terenu świadczy o jego zbędności na cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego PSM "K.".

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest stwierdzenie, czy fakt zagospodarowania części projektowanej działki nr "b" pod parking świadczy o zrealizowaniu celu wywłaszczenia.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego PSM "K.", zgodnie z lokalizacją ustaloną przez organ do spraw planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczych i urbanistycznych miasta L.. W dacie wywłaszczenia wspomniana nieruchomość objęta była Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego miasta L. "P.", zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1969 r. oraz częściowo Planem Szczegółowym Zagospodarowania Terenu – Osiedla Mieszkaniowego przy ul. [...] w L., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] stycznia 1969 r. W świetle zapisów tych aktów planistycznych przedmiotowy teren przeznaczony był w szczególności pod budowę trasy szybkiego ruchu o symbolu [...], opisanym ponadto jako kierunek [...], czyli trasa tzw. "Y", dla powiązań międzyregionalnych i regionalnych.

W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 5 września 2011 r. i 18 września 2012 r. ustalono, że we wschodniej części projektowanej do zwrotu działki nr "b" o powierzchni 0,1219 ha znajduje się "parking strzeżony o nawierzchni asfaltowej z ogrodzeniem na słupkach metalowych" (k. 4 i 29 akt adm. I inst. tom II). Działka ta stanowi część istniejącej działki ewidencyjnej numer "c" (obr. [...], ark. [...]), która zgodnie z aktualną ewidencją gruntów stanowi drogę powiatową nr "X" (k. 22-23 akt adm. I inst. tom II, k. 19 akt adm. I inst. tom I).

Zauważyć należy, że wskazane wyżej plany zagospodarowania, a także Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego miasta L. [...], zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w L. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1986 r., który utracił moc w dniu 31 marca 2003 r. przewidywały na terenie obejmującym obszar wnioskowanej do zwrotu nieruchomości istnienie arterii komunikacyjnej łączącej ulicę [...] z ulicą [...], a następnie z ulicą [...]. Nieruchomość ta włączona miała więc zostać do ogólnomiejskiej sieci dróg powiatowych (por. jednolity wykaz dróg powiatowych miasta L. – k. 7-8 akt adm. II inst. oraz kopia Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta L. [...] z dnia [...] grudnia 1986 r.). Nie sposób więc uznać, czego zresztą nie starała się wykazać skarżąca Gmina, że miała w tym miejscu powstać droga stanowiąca element infrastruktury osiedla mieszkaniowego.

Skoro zatem przeznaczenie przedmiotowego terenu, w świetle obowiązujących w latach 1969-2003 planach zagospodarowania przestrzennego, obejmowało wyłącznie realizację infrastruktury drogowej stanowiącej element sieci dróg powiatowych miasta L., to nie sposób przyjąć, że przewidziana ona była pod budowę parkingu osiedlowego. Niezasadne jest więc stanowisko Gminy L., iż nieodnalezienie dokumentów konkretyzujących, jakie elementy w ramach infrastruktury osiedla były przewidziane do wykonania na wywłaszczonym gruncie, świadczyć ma o tym, iż w części zagospodarowanej pod parking osiedlowy został on wykorzystany na jego realizację.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika również, by działka ewidencyjna nr "c" została w jakiejkolwiek formie prawnej przekazana do użytkowania Spółdzielni Mieszkaniowej "K.". Z wyjaśnień pełnomocnika uczestniczki postępowania H. G., niekwestionowanych przez żadną ze stron postępowania wynika, że parking znajdujący się na wnioskowanej do zwrotu części działki ewidencyjnej nr "c" stanowi strzeżony parking o charakterze komercyjnym, funkcjonujący na podstawie umów dzierżawy zawieranych cyklicznie przez Gminę L. z zainteresowanymi prowadzeniem działalności przedsiębiorcami. Brak jest więc podstaw do uznania wspomnianego parkingu za element infrastruktury osiedlowej, skoro nigdy nie stanowił części osiedla mieszkaniowego i nigdy nie został przekazany we władanie spółdzielni zarządzającej osiedlem.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącej Gminy L. przyznał, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została przekazana Spółdzielni Mieszkaniowej "K." na własność ani w dzierżawę, ani w zarząd, była natomiast wydzierżawiana osobom trzecim w celach komercyjnych.

Należy przy tym zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca Gmina zajmowała odmienne stanowisko w kwestii podstaw odmowy wydania orzeczenia o zwrocie przedmiotowej nieruchomości. Gmina konsekwentnie twierdziła, że nieruchomość ta stanowi rezerwę terenu przewidzianą pod realizację przedłużenia ulicy [...] w L., co – zdaniem Gminy – znajduje potwierdzenie we zapisach ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr "c", z których wynika, że działka ta stanowi "ulicę [...]".

Niezależnie od tego trzeba stwierdzić, że również powyższe zapisy ewidencji gruntów i budynków świadczą o istnieniu negatywnej przesłanki zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Nie budzi wątpliwości Sądu, że brak jest podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która została przeznaczona pod drogę publiczną, gdyż orzeczenie takie prowadziłoby do naruszenia art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2013 r. poz. 260), z którego wynika, iż droga publiczna nie może stać się własnością żadnego innego podmiotu niż podmiot prawa publicznego wymieniony w powołanym przepisie. Zauważyć trzeba jednak, iż przepis ten wyłącza możliwość orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości tylko wówczas, gdy nieruchomość przeznaczona pod drogę publiczną w taką drogę przekształci się faktycznie i prawnie. Sam fakt wydzielenie gruntu przeznaczonego w przyszłości pod ulicę nie może być bowiem uważany za równoznaczny z jej wybudowaniem. Oznacza to, że dla uznania istnienia drogi nie jest wystarczające sklasyfikowanie danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków jako "droga".

Zasadnie zatem organy stwierdziły, że przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, pomimo upływu ponad 10 lat od chwili przejęcia. Oznacza to, iż stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia w myśl art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy, co uzasadniało jej zwrot na rzecz następców prawnych byłego właściciela.

Prawidłowo orzekły również organy administracji o obowiązku zwrotu Gminie L. przez wnioskodawców zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 11 259,21 złotych. Wysokość tej kwoty została ustalona należycie. Nie była ona zresztą kwestionowana w skardze.

Skarżąca Gmina nie zarzuciła ponadto organom administracji obu instancji innych naruszeń prawa. Uchybień takich nie dopatrzył się także skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy zwłaszcza, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisu art. 141 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem ustawy wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

W orzecznictwie sądowym wyrażony został pogląd, który skład rozpoznający niniejszą sprawę podziela, iż sposób zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, która to wierzytelność wynika z decyzji orzekającej o zwrocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (powiększonego, w myśl art. 140 ust. 4 ustawy, o kwotę równą wzrostowi wartości tej nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu), zależy od uznania organu. Z treści art. 141 ust. 2 ani z treści pozostałych przepisów ustawy nie wynika bowiem obowiązek orzeczenia w decyzji o zabezpieczeniu poza przypadkiem hipoteki. Skoro zaś orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności gminy nie stanowi obligatoryjnego elementu decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, to brak takiego zabezpieczenia w osnowie owej decyzji nie może stanowić naruszenia prawa, a tym samym nie może stanowić podstawy do uchylenia takiej decyzji (wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2011 r., II SA/Łd 223/11 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 sierpnia 2006 r., II SA/Gd 405/05 – niepublikowane).

W doktrynie wyjaśniono również, że ustawodawca zostawił w tym przypadku stronom postępowania o zwrot nieruchomości (to jest Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego oraz podmiotowi obowiązanemu do zwrotu odszkodowania i innych należności) swobodę w wyborze zabezpieczenia wierzytelności. Jeżeli strony postanowią, że zabezpieczeniem wierzytelności odpowiednio Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego będzie ustanowienie hipoteki na nieruchomości, to wówczas ostateczna decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej (E. Mzyk [w:] G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, pod red. G. Bieńka, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 621-622; M. Horoszko, D. Pęchorzewski, Gospodarka nieruchomościami. Komentarz, pod red. D. Pęchorzewskiego, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009, s. 390).

Należy więc wskazać, iż art. 141 ust. 2 ustawy nie obligował organu pierwszej instancji do ustanawiania w decyzji z dnia 4 maja 2010 r. zabezpieczenia wierzytelności Gminy. Decyzja ta stanowi natomiast podstawę do wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wierzytelność Gminy w stosunku do H. G., M. S. i M. G. wynikająca z zaskarżonej decyzji jest wymagalna, a do wpisu przedmiotowej hipoteki nie jest wymagana ich zgoda. Skarżąca Gmina może więc domagać się zabezpieczenia tej wierzytelności w formie hipoteki w oparciu o tę decyzję. W myśl bowiem art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.) wierzyciel, którego wierzytelność jest stwierdzona tytułem wykonawczym, określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika, to jest hipotekę przymusową (por. A. Oleszko, Pytania i odpowiedzi, Rejent 1999, nr 10, s. 159).

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.