Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1287/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 40 ust 1, ust 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, działając na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 89p ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r. poz. 680 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie umorzenia postępowania wobec uznania, że wniosek jest niedopuszczalny, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stan sprawy poprzedzający wydanie zaskarżonej decyzji przedstawiał się następująco.

A. S., dalej również "cudzoziemiec" lub "skarżący", obywatel R., zwrócił się 22 sierpnia 2013 r. z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek obejmował również żonę cudzoziemca S. S.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że jest to kolejny wniosek cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy w Polsce oraz, że wniosek ten został oparty na tych samych podstawach co wniosek z 28 grudnia 2010 r. W konsekwencji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie uznając, że wniosek jest niedopuszczalny.

Na skutek odwołania cudzoziemca od powyższej decyzji, Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] sierpnia 2015 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że na skutek rozpatrzenia wniosku z 28 grudnia 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] grudnia 2011 r. odmówił cudzoziemcowi i jego małżonce nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i nie wyraził zgody na pobyt tolerowany. Rozstrzygnięcie to – na skutek odwołania cudzoziemca decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2012 r. zostało utrzymane w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1173/12 uchylił decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2012 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymała w mocy decyzją z [...] grudnia 2011 r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] kwietnia 2013 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1227/13.

Rada do Spraw Uchodźców po kolejnym rozpatrzeniu sprawy cudzoziemca, [...] czerwca 2014 r. wydała decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja ta jest ostateczna, na którą cudzoziemiec wniósł skargę do sądu administracyjnego (na dzień wydania zaskarżonej decyzji, skarga nie był rozpoznana).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że 22 sierpnia 2013 r. cudzoziemiec wystąpił z kolejnym (drugim) wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. We wniosku tym oświadczył, iż brał udział w tzw. wojnie [...]. W późniejszym okresie był zatrzymywany, bity i trafił do szpitala. Wszyscy jego żyjący krewni wyjechali do F. lub B. w związku z istniejącym zagrożeniem. Uważa, że w C. "nie da się żyć". Do akt, pismami z 19 sierpnia 2014 r. i 9 września 2014 r. cudzoziemiec dołączył dokumentację medyczną żony S. S., tj. wyniki tomografii komputerowej kręgosłupa, zaświadczenie szpitalne o szeregu przewlekłych chorób (nadciśnienie, schorzenia neurologiczne, zaburzenia psychiatryczne, otyłość), skierowanie na rehabilitację kręgosłupa, względnie konsultację neurochirurga.

Nadto Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że przed organem toczy się równoległe postępowanie odwoławcze pozostające w związku z trzecim wnioskiem cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej, złożonym 14 lipca 2014 r.

Rada podzieliła ocenę Szefa Urzędu, iż drugi wniosek cudzoziemca jest oparty na tych samych podstawach co wniosek uprzednio rozpatrzony merytorycznie, a mianowicie, że ostateczna decyzja z [...] czerwca 2014 r. została wydana w tym samym stanie prawnym, który obowiązuje obecnie, uprzednio złożony wniosek z 28 grudnia 2010 r. dotyczył cudzoziemca oraz jego małżonki, deklaracje cudzoziemca zawarte w rozpoznawanym wniosku są zbieżne z tymi, które zostały odebrane w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją odmowną.

Ponadto organ odwoławczy uznał, że w rozpatrywanym wniosku cudzoziemiec nie zadeklarował żadnych nowych okoliczności i w dalszym ciągu upatruje dla siebie zagrożeń w faktach już zbadanych i rozpatrzonych, tj. dotyczących udziału w wojnie [...] i jego następstw. Cudzoziemiec, od momentu złożenia pierwszego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie opuszczał Polski i nie powołał się na jakiekolwiek wydarzenia lub okoliczności, które zaistniałyby po wydaniu ostatecznej decyzji odmownej.

Odnosząc się do sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca organ podniósł, że od czasu ubiegania się przez cudzoziemca o udzielenie ochrony międzynarodowej, tj. 28 grudnia 2010 r. w R. nie ujawniły się żadne okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem ochrony każdemu obywatelowi tego kraju, a ogólna sytuacja przestrzegania praw człowieka nie uległa pogorszeniu od czasu wydania ostatecznej decyzji odmownej. Organ podkreślił, że w C. nie doszło do wznowienia konfliktu zbrojnego, nie zmieniły się władze (ani [...], ani [...]). Bezpośrednio do C. realizowane są dobrowolne powroty, w tym także z Polski, a ich współorganizatorem jest m.in. Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji, stanowiąca agendę ONZ. Nie ma zatem podstaw, by przyjmować zaistnienie takiej zmiany w okresie ostatnich 10 miesięcy, która czyniłaby nieaktualną poprzednią ocenę sytuacji w C.

W odniesieniu do dokumentacji medycznej żony cudzoziemca organ wyjaśnił, że okoliczności dotyczące stanu zdrowia S. A. były podnoszone w postępowaniu zakończonym wydaniem merytorycznej decyzji ostatecznej, stąd złożone w toku postępowania dokumenty na tę okoliczność, nie zostały uznane za nowe, istotne dowody w sprawie.

Skargę na decyzję z [...] stycznia 2015 r. Rady do Spraw Uchodźców wywiódł A. S.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

- prawa materialnego, tj. art. 13, art. 15, art. 97 ust. 1a ustawy z 13 czerwca 2003 r o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, wobec niesłusznego stwierdzenia, że nie spełniam kryteriów udzielenia mi w Polsce ochrony międzynarodowej pomimo, iż w związku z moją przynależnością kastową oraz wyznawaną religią jestem narażony na prześladowanie.

- prawa procesowego, tj. art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niesłuszne umorzenie postępowania i stwierdzenie, że złożyłem wniosek oparty na tych samych okolicznościach faktycznych, oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe gromadzenie i analizę materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, a także błędnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców oraz utrzymana nią w mocy decyzja organ I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 powyższej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach.

Zgodnie z wytycznymi art. 32 ust. 3 i 4 dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.2005.326.13), kolejny wniosek o udzielenie azylu powinien być poddany wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy. Dopiero po wstępnym ustaleniu, że zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy, wniosek taki jest rozpatrywany merytorycznie. Znaczenie może mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemca, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia. Podkreślenia wymaga, że przy ocenie czy podstawy kolejnego wniosku są tożsame znaczenie ma istota powoływanych przez skarżącą faktów, nie zaś forma ich przedstawienia.

Innymi słowy, postanowienia art. 40 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czynią niedopuszczalnym ponowne merytoryczne procedowania w przedmiocie wniosku o nadania statusu uchodźcy tej samej osoby, w sytuacji, gdy w sprawie wydano ostateczne rozstrzygnięcie. O wydaniu decyzji w tej samej sprawie przesądza stwierdzenie tożsamości podmiotu i przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego. O tożsamości tego ostatniego rodzaju można mówić, gdy sprawa jest jednakowa pod względem podstawy prawnej, stanu faktycznego oraz praw lub obowiązków, które z decyzji mają wynikać dla jej stron.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że organy administracji zasadnie uznały, że wniosek A. S. z 22 sierpnia 2013 r. jest niedopuszczalny i zgodnie z. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wydały zaskarżone decyzje.

Racje miały organy administracji, że zestawienie treści wniosku z 28 grudnia 2010 r. oraz z 22 sierpnia 2013 r., nie pozostawia wątpliwości, że podmiotem postępowania są A. S. i jego żona S. S., zaś przedmiotem postępowania jest nadanie statusu uchodźcy. Prawidłowo było również uznanie przez organy, że okoliczności wskazane w obu wnioskach odnoszą się do tych samych zdarzeń faktycznych, a mianowicie do prześladowań jakich miał doznać skarżący w związku z udziałem w wojnie [...]. Co więcej, skarżący nie powołał nowych okoliczności, które zostały ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, tj. po [...] czerwca 2014 r., i które umożliwiłyby ponowną ocenę sytuacji cudzoziemca. Taką nową okoliczności nie jest stan zdrowia żony skarżącego i dokumenty potwierdzające ten stan. Dokumenty te zostały wystawione przed wydaniem ostatecznej decyzji, stąd nie mogły mieć waloru dowodowego w zakresie ujawnienia nowych okoliczności. Na marginesie warto dodać, że dokumenty te nie wskazują, że stan zdrowia żony skarżącego jest konsekwencją doznanych przez nią represji i prześladowań w kraju pochodzenia (w aktach administracyjnych znajduje się wyłącznie skierowanie na konsultację psychologiczną w kierunku zespołu stresu pourazowego /PTSD/).

Ponadto Rada do Spraw Uchodźców zbadała czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie uległa zmianie sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca. Ocena ta, nie kwestionowana w żaden sposób przez skarżącego, wskazuje na brak zasadniczych zmian w kraju pochodzenia cudzoziemca. Organ zasadnie więc uznał, że sytuacja w kraju pochodzenie cudzoziemca nie usprawiedliwia udzielenia cudzoziemcowi choćby ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. W toku tego postępowania organy oparły się na analizie akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] czerwca 2014 r., materiale dowodowym przedstawionym przez skarżącego, ale też ponownie oceniły sytuację polityczno-społecznej w C. Tym samym zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. sformułowane ogólnikowo, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Dopiero wskazanie na czym konkretnie polegały uchybienia organu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i jaki był związek pomiędzy uchybieniami procesowymi a wynikiem sprawy, dałoby możliwość podważenie, że organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy czy dokonał oceny dowodów z przekroczeniem granicy swobodnej oceny tych dowodów.

W ocenie Sądu chybione są zarzuty naruszenia art. 13, art. 15 i art. 97 ust. 1a ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Wyraźnie zaakcentować należy, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie określonym w art. 40 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP, nie jest ocena czy strona spełnia przesłanki do udzielenia jej statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany. W sprawie bowiem nie było prowadzono postępowanie co do istoty i nie mogło zakończyć się wydaniem decyzji opartej na wskazanych przepisach prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż wydana decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.