Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2239/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz postanowienie organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant starszy sekretarz sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 331/12 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2012 r. [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy na rzecz M. W. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy postanowieniem z [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił M. W. przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za odbiór pojazdów w okresie od dnia usunięcia z drogi przez okres 6 miesięcy w łącznej kwocie 81.032,40 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy postanowieniem z [...] lipca 2011 r. Nr [...] zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.

Wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 651/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone postanowienie.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] przyznał dozorcy tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór 18 pojazdów w okresie od [...] marca 2008 r. do [...] 2009 r., kwotę 10.083,30 zł. Łączna wysokość tej kwoty stanowi sumę należności za dozór każdego z pojazdów, obliczoną jako iloczyn dni parkowania pojazdu i stawki dziennej 3,05 zł.

Na to orzeczenie pełnomocnik Strony, pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. złożył zażalenie wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie Stronie kwoty 81.032,40 zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów lub uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji przyznanie wynagrodzenia za dozór w zaniżonej kwocie. Wskazano też, że przy przyznawaniu wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi, wobec braku umowy pomiędzy organem, a przechowawcą w okresie od dnia usunięcia pojazdu z drogi do upływu 6 miesięcznego okresu przechowywania stosować należy art. 836 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, zgodnie z którym, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. W ocenie wnoszącego zażalenie, stawki opłat za parkowanie pojazdów wynikające z uchwał wydanych na podstawie delegacji ustawowej (art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) mogą być uznane za taryfę, o której mowa w przywołanym art. 836 k.c., co oznacza, że wynagrodzenie za czynności dozoru powinno zostać ustalone w oparciu o wskazane w nich stawki. Natomiast przyjmując, że jeżeli stawki określone w uchwałach właściwych organów samorządu nie będą zakwalifikowane jako taryfa, o której mowa w art. 836 k.c., wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona przy uwzględnieniu wynagrodzeń przyjętych w danych stosunkach. Strona uznała za błędne zastosowanie stawki 3,05 zł za jeden dzień dozoru, bowiem stawka ta nie dotyczyła pierwszych sześciu miesięcy przechowywania pojazdu usuniętego z drogi.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Organ wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. Zatem w sytuacjach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego zgodnie z mającym zastosowanie w tego rodzaju sprawach art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 102 § 2 organ egzekucyjny (likwidacyjny) przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Przepis ten nie określa jednak kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia dozorcy. W tym zakresie zastosowanie ma odpowiednio art. 836 k.c.

Organ podał, że dozorca żądając określonej stawki wynagrodzenia zobligowany jest wskazać jakimi kryteriami kierował się przy jej określaniu, a występując o zwrot wydatków związanych z dozorem powinien przedstawić również dowody dokumentujące poniesione wydatki. W przedmiotowej sprawie zaś strona nie wskazała podstaw, na których oparła żądane stawki za dozór pojazdów, nie przedstawiła również dowodów dokumentujących poniesione wydatki związane z dozorem.

Ponadto, w niniejszej sprawie wysokość wynagrodzenia za przechowanie została określona w zawartych pomiędzy składającym na przechowanie, a przechowawcą umowach, tym samym inne metody i uregulowania prawne dotyczące ustalania wysokości wynagrodzenia i kosztów dozoru w niniejszej sprawie zastosowania nie mają. Zawierając niniejsze porozumienia strona zaakceptowała zatem sposób naliczania wynagrodzenia i zwrotu kosztów dozoru, jednoznacznie przyjmując warunki zapłaty przez organ likwidacyjny wskazanych należności.

Tym samym porozumienia mają zastosowanie i odnoszą się do wszystkich pojazdów objętych wnioskiem Strony. Natomiast w świetle § 1 i 8 zawarte porozumienia znajdują zastosowanie do pojazdów usuniętych z drogi i nie odebranych przez właścicieli w terminie sześciu miesięcy od dnia ich usunięcia, które przeszły na własność Skarbu Państwa. Przy czym odrębne negocjacje odnoszące się do pojazdów przed upływem sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi i po tym okresie nie miały miejsca. W związku z tym przywołane porozumienia odnoszą się do całego okresu przechowywania i dozoru pojazdów, w tym pierwszych sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na parkingu strzeżonym.

Na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy M. W. pismem z dnia 17 marca 2012 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 1, art. 102 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 836 k.c. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w wyniku przyznania wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad 18 pojazdami w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności obowiązujących w warunkach lokalnych. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie oraz wadliwą ocenę zebranych przez organ dowodów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że przy przyznawaniu wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdami usuniętymi z drogi, wobec braku umowy pomiędzy organem, a przechowawcą w okresie od dnia usunięcia pojazdu z drogi do upływu 6-miesięcznego okresu przechowywania stosować należy art. 836 k.c. W ocenie strony, stawki opłat za parkowanie pojazdów wynikające z uchwał wydanych na podstawie delegacji ustawowej (art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) mogą być uznane za taryfę, o której mowa w przywołanym art. 836 k.c., co oznacza, że wynagrodzenie za czynności dozoru powinno zostać ustalone w oparciu o wskazane w nich stawki. Natomiast, jeżeli stawki określone w uchwałach właściwych organów samorządu nie będą zakwalifikowane jako taryfa, o której mowa w art. 836 k.c., wysokość wynagrodzenia powinna być ustalona przy uwzględnieniu wynagrodzeń przyjętych w danych stosunkach, a także z uwzględnieniem opłat stosowanych u innych podmiotów prowadzących podobną działalność.

Strona wskazała na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie I OPS 1/10. Dodatkowo skarżąca wskazała na błędne zastosowanie stawki 3,05 zł za jeden dzień dozoru. Podkreślając, że to stawka umowna, podlegająca odrębnym negocjacjom i została zaakceptowana przez Stronę wyłącznie w stosunku do pojazdów przechowywanych po upływie okresu sześciu miesięcy od dnia rozpoczęcia okresu przechowywania.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 30 maja 2012 r. I SA/Bd 331/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że sprawa była już przedmiotem rozstrzygania przed tut. Sądem, który wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. (sygn. akt I SA/Bd 651/11) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r. w sprawie I OPS 1/10, w której postawiono tezę, zgodnie z którą jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130 a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie , jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skład orzekający tut. Sądu podzielając w całości stanowisko NSA przyjął, że nie ma racjonalnych przesłanek aby w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz Skarbu Państwa stosunek prawny powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu różnie kwalifikować w zależności od tego czy właściciel odbierze go w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie samego wojewódzkiego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę jest związany wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 25 października 2011 r. w zakresie stwierdzenia, iż stronie należy się wynagrodzenie i zwrot poniesionych kosztów. Zaskarżone obecnie rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem, dozoru oraz wynagrodzenia za dozór za okres 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi pojazdów. Spór miedzy stronami dotyczy wysokości tego wynagrodzenia.

Rozstrzygając przedmiotową kwestię w pierwszej kolejności Sąd podniósł błędne odwoływanie się do treści art. 836 Kodeksu cywilnego. Jak słusznie wskazał, już Sąd w wyroku z dnia 25 października 2011 r. regulacja prawna problematyki usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wskazuje, że jest to zadanie publiczne o charakterze administracyjnoprawnym, które jest wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są właśnie jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Jeśli więc zadanie z zakresu administracji publicznej jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to łączy te jednostki z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym co wyklucza możliwość powoływania się na przepisy Kodeksu cywilnego regulującego sferę stosunków cywilnoprawnych z tym oczywiście zastrzeżeniem, że właściwe przepisy nie zawierają stosownego odesłania do Kodeksu cywilnego. Jak słusznie wskazał organ, co zresztą wynikało z uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 25 października 2011 r., zagadnienie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór zostało uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania poniesienia tych wydatków i wynagrodzenia przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Sąd podkreślił, że art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zakłada ustalenia wydatków czy wynagrodzenia odpowiadających przeciętnym wydatkom czy wynagrodzeniu związanemu z dozorem rzeczy danego rodzaju. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie odsyła także do innych regulacji np. do przepisów Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjne powinny być stawki przyjęte przez radę powiatu (radę miasta) na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zasadnie organ wskazuje, że stawki ustalane tą uchwałą dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast podstawę prawną zwrotu koniecznych wydatków oraz przyznania wynagrodzenia dozorcy (na jego wniosek) stanowi art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który to przepis pozostawia jednocześnie w gestii organów kwestię ustalenia wysokości tego wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak dowolności organu. Przyznając zwrot wydatków oraz wynagrodzenie organ musi wykazać w jaki sposób kwoty te zostały wyliczone co umożliwia weryfikację prawidłowości wyliczenia. W niniejszej sprawie organ pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. (k-16 akt administracyjnych) wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w jaki sposób zostały wyliczone należności wskazane we wniosku z dnia 1 marca 2011 r. W odpowiedzi wskazano, iż należności zostały naliczone na podstawie uchwały Rady Miasta Nr XXIII/296/07 z dnia 28 listopada 2007 r. oraz Uchwały Rady Powiatu Nr 106/XVII/08 z dnia 31 stycznia 2008 r. (k-20 akt administracyjnych). Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia poza powołaniem się na stawki wynikające z uchwał (61 zł brutto za pierwszy dzień przechowywania i 24,40 zł za każdy następny) strona nie wskazała żadnych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki związane z dozorem ani nie wykazała, że rzeczywisty koszt poniesionych wydatków odpowiada stawkom wynikającym ze wskazanych uchwał. Organ do wyliczenia należności przyjął stawkę 3,05 brutto za jedną dobę przechowywania. Stawka ta wynika z porozumienia zawartego pomiędzy Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy a skarżącą w dniu 16 stycznia 2008 r. (k-2 akt administracyjnych). Sąd zgodził się ze stroną skarżącą, że wskazane porozumienie dotyczy zwrotu należności za okres po upływie sześciu miesięcy, w przypadku nie odebrania pojazdu przez właściciela. Nie mniej jak trafnie podnosi organ zawarcie przedmiotowego porozumienia świadczy, że kwota 3,05 zł za jedną dobę przechowania pojazdu w pełni pokrywa zwrot wydatków i wynagrodzenia za dozór a strona nie wskazuje aby faktycznie poniesione wydatki w okresie, za który domaga się zwrotu należności były wyższe. Brak jest również podstaw do twierdzenia, że okoliczności przechowywania uległy tak zmianie aby do wyliczenia wysokości wynagrodzenia nie można było przyjąć stawki wskazanej w porozumieniu zawartym między stronami.

Skarżąca dla poparcia swojego stanowiska odwołuje się fragmentu uzasadnienia uchwały NSA z dnia 29 listopada 2010 r. Pomijając już to, iż zagadnienie prawne przedstawione składowi siedmiu sędziów nie dotyczyło kwestii ustalania wysokości wynagrodzenia, dotyczyło bowiem przyznania (co do zasady) na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, to wskazać należy na ten fragment uzasadnienia, w którym NSA wyjaśnia, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 należy więc uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.

W ocenie Sądu sposób wyliczenia wysokości należności, których strona się domaga został dokonany przez organy prawidłowo. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa to Sąd wskazał, że przepisy tej ustawy nie miały w sprawie zastosowania.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

M. W. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzutach zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

1) art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że:

– organ egzekucyjny, przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi przez okres sześciu miesięcy, może ustalić wysokość wynagrodzenia w sposób dowolnie przez siebie ustalony i nie jest zobligowany do przyznania dozorcy odpowiedniego wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach, a w konsekwencji, iż organ nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych,

– organ egzekucyjny przyznając dozorcy wynagrodzenie za dozór pojazdów w okresie od dnia ich usunięcia z drogi przez okres sześciu miesięcy nie jest zobowiązany przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia należnego dozorcy do wzięcia pod uwagę stawek wynikających z uchwał właściwej rady powiatu wydanych na podstawie przepisu art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.;

2) art. 7 i 77§1 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ egzekucyjny przyznając dozorcy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynagrodzenie za dozór pojazdów nie jest zobligowany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru na parkingach depozytowych przyjętych w danych stosunkach lokalnych.

Drugi zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wniesionej przez skarżącą, w sytuacji, w której zaskarżone skargą postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy wydane zostały z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na tych podstawach wnosiła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r. sygn. I SA/Bd 331/12 w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy,

2) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wynika to z treści art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. Obecnie obowiązuje tekst jedn. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia. Stosownie do treści art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Zwrot wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów. Dyspozycja zatem art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zakłada ustalenia wydatków odpowiadających przeciętnym wydatkom związanym z dozorowaniem rzeczy danego rodzaju lecz chodzi o konkretne wydatki. Na takim stanowisku stoi utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia, a zatem koszty te powinny odpowiadać rzeczywiście poniesionym. W sprawie pomimo wezwania skarżąca nie przedstawiła wyliczenia wydatków, a powołała się na uchwały Rady Miasta z 28 listopada 2007 r. Nr XXIII/296/07 oraz uchwałę Rady Powiatu z 31 stycznia 2008 r. Nr 106/XII/08. Nie zostały zatem przedstawione poniesione wydatki jak i sposób ich wyliczenia. Z tych powodów organ sam musiał ustalić te wydatki. Jak wynika z przedstawionego rozwiązania art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wskazuje sposobu ustalenia wysokości wynagrodzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w takim przypadku zastosowanie ma art. 836 Kodeksu cywilnego. Według art. 836 Kodeksu cywilnego "Jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte, chyba że z umowy lub z okoliczności wynika, że zobowiązał się przechować rzecz bez wynagrodzenia". Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek przyjęcia wynagrodzenia w oparciu o ustalenia stosując metodę porównania, która pozwoliła na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek innych podmiotów prowadzących tego rodzaju działalność. Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania, a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą nie stanowiło prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia przepisy art. 130a ust. 1 i 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiły, że pojazd jest lub może być usuwany z drogi na koszt właściciela – w określonych w tych przepisach sytuacjach. Art. 130 ust. 5c ustawy stanowił zaś, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Według zaś art. 130 ust. 6 ustawy wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, ustala rada powiatu.

Skoro opłaty, o których mowa w art. 130 ust. 5c ustawy stanowią wydatek właściciela, o którym mowa w art. 130a ust. 1 i 2 ustawy to oczywistym jest, że znajdują one zastosowanie w stosunku do właściciela pojazdu w chwili usunięcia go z drogi. Nie mogą być natomiast stosowane w sytuacji, gdy właściciel nie odbiera pojazdu i obowiązek uiszczenia stosownej należności związanej z pozostawaniem pojazdu na parkingu obciąża Skarb Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy. Starosta działając w imieniu Skarbu Państwa wykonuje bowiem publicznoprawny obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu na drogach publicznych. W wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P 6/02 Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd "zasada niedyskryminacji i równości nie oznacza nakazu jednakowego traktowania sytuacji wszystkich podmiotów, gdyż ich sytuacja faktyczna i prawna może być różna". W wyroku z 12 maja 1998 r. sygn. akt U 17/97 Trybunał Konstytucyjny wskazał, że odstępstwa od zasady równości wobec prawa są dopuszczalne, jeśli spełniają trzy warunki: są relewantne to jest racjonalnie uzasadnione, są proporcjonalne, a więc waga interesu jakiemu służy zróżnicowanie musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów podmiotów, poza tym muszą pozostawać w związku z innymi wartościami, zasadami czy normami konstytucji, uzasadniającymi różne traktowanie podmiotów podobnych. Cytowane powyżej poglądy Trybunału Konstytucyjnego w pełni akceptuje w niniejszej sprawie skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Tym samym nie można podzielić poglądu wnoszącego skargę kasacyjną, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjnie winny być stawki przyjęte przez Radę Miasta i Radę Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W tym stanie rzeczy, skoro zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 836 Kodeksu cywilnego jest zasadny, na podstawie art. 188 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.