Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 595/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 134, art. 135, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 87, art. 92a, art. 92 b, art. 92 c, art. 93
journal: Dz.U. 2022 poz 180
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lutego 2022 r. nr BP.501.1362.2020.2152.RZ9.38 w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 3 lutego 2022 r., znak BP.501.1362.2020.2152.RZ9.38, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; zwanej dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 7, art. 4 pkt 17, art. 4 pkt 18, art. 4 pkt 22 lit. l, art. 18 ust. 1, art. 18b, art. 20, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1), art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 919 ze zm.; zwanej dalej "u.t.d.") oraz Ip. 1.12 i 2.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego J. K. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 8500 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 8.500 zł złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:

wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia,

niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 3 marca 2020 r. w miejscowości M., na przystanku [...], Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli drogowej autobus o numerze rejestracyjnym [...]. Celem przeprowadzenia kontroli drogowej, po zakończeniu wykonywania trasy, polecono kierującemu udanie się na punkt kontrolny znajdujący się na parkingu przy Urzędzie Celnym w M. Ustalono, iż kierujący kontrolowanym autobusem F. P. wykonywał krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz Firmy [..] J. K., na podstawie uprawnień wydanych przez Starostwo Powiatowe w D. - licencja nr [...], na linii regularnej Ł. - M.

Na podstawie zeznań kierowcy pojazdu złożonych do protokołu przesłuchania świadka oraz materiału filmowego zgromadzonego przez kontrolujących stwierdzono, że pojazd po zatrzymaniu go do kontroli drogowej na przystanku o nazwie M., [...], przejechał następnie do końca ulicą [...], gdzie pod bramą do K. została wysadzona jedna pasażerka, a następnie spod K. kierujący pojechał w lewo w kierunku głównej bramy na strefie ekonomicznej. Po drodze, na przystanku w okolicy zakładu T. S. [...] M. Sp. z o.o. Sp. Komandytowa, w okolicy magazynu/hali [...] i później obok firmy budowlanej M., wysiadły kolejne dwie osoby. Następnie kierujący wysadził pasażerów w okolicy magazynu i hali [...], a dalej wysadził ostatnich 3 pasażerów obok firmy budowlanej L., bezpośrednio na chodniku przed skrzyżowaniem z ulicą [...] na wprost ulicy [...], w miejscu, w którym po żadnej stronie drogi nie znajdował się przystanek autobusowy. Do kontroli kierujący nie okazał wymaganego dla tego przewozu odpowiedniego zezwolenia na linię regularną. Kierujący nie okazał też wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani żadnego innego dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do przewozu osób. Na podstawie informacji z KREPTD ustalono, iż strona jest w posiadaniu licencji nr [...] na krajowy transport drogowy osób. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli w zakresie stwierdzonych naruszeń zip. 2.1.1 i 1.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym zawarto w protokole kontroli nr [...], który kontrolowany kierowca podpisał, nie wnosząc żadnych zastrzeżeń i uwag.

Pismem z dnia 4 marca 2020 roku Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W związku z pismem organu strona złożyła wniosek o przesłanie jej kserokopii akt postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na pismo strony organ I instancji za pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r. przesłał kserokopie zgromadzonej w sprawie dokumentacji wymienionej pismem strony wraz z płytą CD/DVD zawierającą zgromadzoną w trakcie czynności kontrolnych dokumentację filmową i fotograficzną.

Pismem z dnia 1 czerwca 2020 r. strona złożyła wyjaśnienia, w których wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego. Skarżący wyjaśnił, iż posiada zezwolenie na linię regularną S. – M., wydane przez Marszałka Województwa Małopolskiego, nie zna jednak powodów, dla których kierujący F. P. nie okazał wypisu z tego zezwolenia. Zarzut uznał za bezprzedmiotowy, zwłaszcza w sytuacji, w której w świetle przesłanych przez organ I instancji dokumentów organ kontrolny był w posiadaniu tej informacji. W odniesieniu do drugiego z zarzutów opisanych protokołem kontroli skarżący również uznał go za nieprawidłowy, wskazując, iż kontrolujący oparli się jedynie na zeznaniu kierującego w charakterze świadka i protokole kontroli, których według relacji kierowcy, tenże nie potrafił przeczytać, z uwagi na brak okularów. Skarżący podał, iż zatrzymany do kontroli kierowca jechał autobusem zastępczym zamiast autobusu, który uległ awarii. Nie był to kurs dodatkowy, o czym świadczy znikoma ilość pasażerów, która nie mogła sprawić, by kurs ten stał się opłacalny. W złożonym piśmie zgłosił też zastrzeżenia co do jakości i celowości otrzymanego materiału dowodowego. Do pisma załączono zdjęcie nieczynnego przystanku oraz kserokopię zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym z datą ważności do 31 grudnia 2019 r. wraz z rozkładem jazdy w ramach linii regularnej S. – M.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu I instancji decyzji administracyjnej z dnia

20 lipca 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości 8500 zł z tytułu Ip. 1.12 i Ip. 2.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia 3 września 2020 r. skarżący ponownie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Oświadczył, iż posiada zezwolenie Marszałka Województwa Małopolskiego na linię regularną S. – M., na której trasie leży Ł. W tych okolicznościach organ I instancji stwierdził, że przewóz rozpoczął się od Ł. i strona nie miała zezwolenia. Skarżący oświadczył, iż wbrew zasadom postępowania administracyjnego, organ I instancji nie uwzględnił dowodów przez niego przedstawionych w postaci rolki z kasy fiskalnej czy składanych wyjaśnień. Zauważył też, że wobec odmiennych stanowisk co do miejsca odjazdu i przeprowadzonej kontroli drogowej, organ zobowiązany był przesłuchać świadków oraz skarżącego, zwłaszcza że pomimo jego obecności na miejscu kontroli kontrolujący nie byli zainteresowani jego uczestnictwem. W ocenie skarżącego kontrola drogowa została przeprowadzona w niewłaściwy sposób, gdyż czynności kontrolne pracownika Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego w R. polegały na obserwacji pojazdu należącego do skarżącego od przystanku w M., ul. [...], gdzie doszło do stwierdzenia warunków przewozu regularnego, dokładnie jednak nie wiadomo czego. W protokole kontroli nie zawarto też informacji o przystankach ani godzinach odjazdu, jak i przystankach nieczynnych z powodu przebudowy ulic i oczekujących na przyjazd pasażerów. Podniósł, iż pojazd skontrolowano dopiero po przejechaniu około 30 kilometrów ze S., na przystanku pośrednim w M. Z uwagi na to, wymogi kontroli nie zostały spełnione, w miejscu w którym stwierdzono naruszenie, kontrola nie została przeprowadzona. Skarżący zgłosił zastrzeżenia co do jakości i celowości otrzymanego od organu I instancji zgromadzonego materiału dowodowego. Podał, że z załączonych zdjęć autobusu podobnego do jego pojazdu z godziny 6:15, na którym widnieje jedynie tablica rejestracyjna bez kierowcy i tablic kierunkowych dotyczą innych dni. Na otrzymanym od organu filmie nie ma żadnej rozmowy, a jak twierdzi kierowca cały czas był on informowany przez inspektora, gdzie ma jechać. Do pisma skarżący załączył zdjęcie nieczynnego od 26 lutego 2020 r. przystanku na ulicy [...], dla którego w dniu kontroli Starosta M. nie urządził jeszcze tymczasowego rozwiązania. To, że kierowca ominął ten przystanek, było spowodowane tym, że był nieczynny. Protokół kontroli nie może korzystać z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy dowodowej również z tego powodu, iż w jego treści znalazło się zastrzeżenie zgłoszone przez stronę, nie pozostawia też wątpliwości, że kierowca już wówczas kwestionował zawarte w protokole kontroli ustalenia dotyczące braku zezwolenia i legalności przejazdu. Protokół kontroli nie spełnia też warunku sporządzenia go w przepisanej formie, przez powołane do tego organy państwowe, bo nie stanowi protokołu z kontroli przeprowadzonej w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Utrwalone w protokole informacje stanowią oświadczenia wiedzy osób, które je złożyły i podlegają analizie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. W związku z powyższym skarżący podał, iż organ I instancji naruszył przepisy postępowania, w sprawie nie doszło, bowiem do wiarygodnego ustalenia, czy pojazd należący do przedsiębiorcy, kierowany przez pracownika, wykonywał przewóz regularny bez zezwolenia. Brak powyższych ustaleń powoduje, że zarzut w postaci braku zezwolenia jest przedwczesny.

W związku z treścią wniesionego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe w postaci wystąpienia do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...], który otrzymane pismo przekazał Staroście M.

Pismem z dnia 14 października 2020 r. Departament Infrastruktury Drogowej i Transportu Urzędu Marszałkowskiego poinformował, iż Firma [...] J. K., na dzień 3 marca 2020 r. posiadała aktualne zezwolenia: [...] S. – M., [...] D. – M., [...] S. – M.

Pismem z dnia 19 lutego 2021 r. Starostwo Powiatu M. poinformowało, że J. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: PUH J. K., Starosta M. udzielił zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej O. – M. przez: W., G., Z., B., S., Ł., C., W. Przedmiotowa linia w swym przebiegu obejmuje przystanki komunikacyjne zlokalizowane w miejscowości Ł. - zgodnie z rozkładem jazdy, stanowiącym załącznik Nr 1 do pisma. Przedmiotowe zezwolenie wraz z rozkładem jazdy obowiązywało na dzień 3 marca 2020 r.

W odpowiedzi na pismo organu odwoławczego, pismem z dnia 4 maja 2021 r., skarżący odniósł się jeszcze raz do przeprowadzonej kontroli drogowej w dniu 3 marca 2020 r. Oświadczył, iż kierowca realizował przewóz według rozkładu jazdy do zezwolenia nr [...] wydanego przez Marszałka Województwa Małopolskiego na trasie S. - M. Zgodnie z oświadczeniem kierowcy pierwszą osobę zabrał on z przystanku Ł., który znajduje się w rozkładzie jazdy. Kierowca nie zgadza się z częścią zeznań, które podpisał. Przyznał bowiem, że ich nie czytał, gdyż nie miał okularów, uznając, że treść w nich zawarta jest zgodna z tym, co zeznał. Wskazując na powyższe oraz treść wcześniejszych wyjaśnień, skarżący zwrócił się o zmianę kwalifikacji naruszenia na niewyposażenie kierowcy w dokument – zezwolenie, o którym mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym.

Organ II instancji powołał przepis art. 189a § 2 k.p.a. i wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. W odniesieniu zaś do wysokości kary należy zauważyć, iż art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 w zw. z zał. nr 3 do u.t.d. określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.

W rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania art. 189e oraz f k.p.a. Do decyzji wydawanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Organ powołał treść art. 4 pkt 7, pkt 17, pkt 18 pkt, 22, art. 18 ust. 1 pkt 1, art. 18b, art. 20, art. 87 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. i podniósł, że w myśl Ip. 2.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł.

Zgodnie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł.

W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie ma wątpliwości, iż wykonywany przewóz z dnia kontroli był przewozem regularnym. Kierujący w imieniu i na rzecz strony, co najmniej trzy razy w tygodniu wykonywał regularny przewóz osób. Powyższe ustalenia jednoznacznie wynikają z protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu kontroli nr [...]. Na podstawie przedłożonej przez stronę w toku postępowania przed organem I instancji kserokopii zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej S. – M. wraz z załącznikiem ustalono, że tego uprawnienia udzielono stronie do 31 grudnia 2019 r. Przedłożony przez stronę dokument, zgodnie z przepisem art. 78 ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1371) oraz pismem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego w Krakowie z dnia 14 października 2020 r., był ważny do 31 grudnia 2020 r., jednakże nie obejmował on swym zakresem trasy Ł. – M., na której wykonywany był przewóz.

Organ powołał treść zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy i wskazał, że protokół zeznań świadek podpisał nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń i uwag, również dotyczących braku ich zgodności z treścią złożonych wyjaśnień, czy trudności z ich odczytaniem związanych z brakiem okularów do czytania, bądź też wystąpieniem innych nieprawidłowości. W rubryce zatytułowanej omówienie poprawek i uzupełnień, napisano: brak uwag.

Na podstawie informacji z dnia 14 października 2020 r. otrzymanej z Urzędu Marszałkowskiego ustalono, że skarżącemu udzielono: zezwolenia [...] S. – M., [...] D. – M., [...] S. - M. Żadne z powyższych dokumentów nie zostało wydane na trasę Ł. – M., po której realizowany był krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz strony. Tak samo na podstawie informacji z dnia 19 lutego 2021 r., otrzymanej ze Starostwa Powiatu M. ustalono, iż Starosta M. udzielił skarżącemu zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linię komunikacyjna O.- M. przez: W., G., Z., B. O., S., Ł., C., R., W. Dokument nie został wydany na trasę Ł. – M., po której realizowano transport.

Na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e u.t.d. organem właściwym do udzielenia zezwolenia linii komunikacyjnej przebiegającej w całości przez obszar jednego powiatu jest właściwy miejscowo starosta powiatowy. Linia komunikacyjna Ł. – M. obejmuje obszar Powiatu M., zatem zezwolenie realizowane na tej linii winien wydać Starosta M. Zgodnie z powyższą informacją takie zezwolenie nie zostało udzielone strome. Według oświadczenia strony w dniu kontroli drogowej, transport drogowy wykonywano na podstawie zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nr [...] wydanego na linię regularną S. - M. Wobec wykroczenia przebiegu linii komunikacyjnej poza obszar jednego powiatu, ale nie poza obszar województwa, powyższe zezwolenie zostało wydane na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. f u.t.d. przez Marszałka Województwa Małopolskiego. Z rozkładu jazdy do zezwolenia [...] wynika, że trasa przebiegała na linii S. – M. przez W. – B. – S. – O. – W. – G. – Ł. – C. – R. – W. Z kolei kierowca F. P. zeznał, że wykonywał przewóz na linii Ł. – M., na którą skarżący nie posiadał zezwolenia, co wynika ze zgromadzonej dokumentacji w sprawie.

Mając więc na uwadze, iż przesłuchany w toku kontroli drogowej kierowca F. P. zeznał pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i zaraz po zatrzymaniu go do kontroli drogowej, więc "na gorąco", iż pracę rozpoczął w miejscowości Ł., skąd kontrolowanym pojazdem przewiózł pasażerów na strefę ekonomiczną w M., dodając przy tym, iż wykonywany kurs rozpoczyna się w S., należy stwierdzić, że w oparciu o powyższe oraz protokół kontroli, jak również zgromadzoną w sprawie dokumentację fotograficzną, ale i też materiał dowodowy uzupełniony przed organem II instancji, przyjęta kwalifikacja prawna z 1p. 2. 1.1 zał. nr 3 do u.t.d. jest prawidłowa.

Zdaniem organu niewątpliwym jest, że przewóz z dnia kontroli drogowej nie odbywał się w ramach posiadanego przez stronę jakiegokolwiek zezwolenia, toteż przedmiotowa sprawa nie dotyczy zmiany trasy przez kierowcę, zatrzymywania się przez niego poza przystankami w miejscach do tego nieprzeznaczonych, czy też nieobjętych rozkładem jazdy. Wskazane okoliczności pozostają więc bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia skarżącego składane w toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmierzały wyłącznie do uniknięcia odpowiedzialności dotyczącej prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu przewozów, pomimo braku posiadania zezwolenia na daną linię regularną, wykonywanego w sposób dowolny po terenie jednego powiatu.

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz 1p. 2.1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Jednocześnie organ podkreślił, że materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje na to, że w dniu 3 marca 2020 r. kierujący pojazdem F. P. w imieniu skarżącego w chwili kontroli drogowej realizował zadanie przewozowe na linii regularnej Ł. – M. i nie okazał zarówno zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, ani żadnej innej licencji uprawniającej skarżącego do wykonywania przewozu osób, jak też zezwolenia na wykonywanie przewozu osób na tej linii regularnej.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Skarżący był w posiadaniu licencji nr [..,.] na transport drogowy osób, wydanej przez Starostwo Powiatowe w D., co organ I instancji ustalił na podstawie danych pobranych w miejscu kontroli z rejestru KREPTD.

Organ wyjaśnił, że skarżący winien był upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane dokumenty w związku z wykonywanym przewozem, o których mowa w art. 87 u.t.d. Z akt sprawy nie wynika, że skarżący dopełnił swoich obowiązków w tym zakresie, a powyższa okoliczność jest niezaprzeczalna. Kierujący pojazdem F. P. do protokołu przesłuchania świadka zeznał, iż szef nie wyposażył go w dokumenty, gdyż normalnie znajdują się one w autobusie, który wykonuje przewóz na tej trasie i według jego wiedzy znajdują się w autobusie, który razem z nim przewozi osoby na tej samej trasie co on. Powyższe zostało również stwierdzone w protokole kontroli, a także w sposób pośredni potwierdził to skarżący w złożonym oświadczeniu z dnia 4 maja 2021 r., wskazując na zmianę kwalifikacji naruszenia, polegającego na niewyposażeniu kierowcy w dokument – zezwolenie o którym mowa w art. 87 u.t.d. Uwzględniając powyższe słusznie organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.12 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że protokół kontroli drogowej nr [...] jest istotnym dowodem w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji wskazał, iż protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania.

Zgodnie z tym, co wskazano wyżej, kierowca podpisał rzeczony dokument, bez wniesienia jakichkolwiek zastrzeżeń i uwag. Co więcej, kontrolowany kierowca, jako uczestnik czynności kontrolnych, brał w nich udział, a z treści protokołu nie wynika, by uniemożliwiono mu przedstawienie uwag co do sposobu, warunków jej przeprowadzenia, jak również by powstrzymywano go od złożenia ewentualnych uwag. W terminie późniejszym nie wpłynęło również żadne pismo kierowcy wskazujące na uchybienia kontrolujących w trakcie prowadzonej z udziałem kierowcy kontroli drogowej. Do protokołu kierowca nie zgłosił też, by miał jakąkolwiek trudność w zapoznaniu się z jego treścią, w szczególności z uwagi na brak okularów.

Na stronie, jako na przedsiębiorcy, ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w działaniach, które podejmuje. W tym przypadku to strona powinna dołożyć wszelkich starań, jako prowadząca działalność gospodarczą, aby wykonywać podejmowane czynności, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z prawem. Obowiązkiem strony jest również sprawowanie odpowiedniego nadzoru nad pracownikami, których zatrudnia i czynnościami, które wykonują w ramach powierzonych im obowiązków. Strona powinna dysponować w chwili kontroli drogowej zarówno zezwoleniem na przewóz regularny na trasie, na której wykonywała przewóz osób, jak i wypisem z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób nr [...], który był w jej posiadaniu.

W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Organ wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d.

Organ podkreślił, że do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań skarżącego, dlatego brak jest podstaw do zmiany decyzji i umorzenia postępowania w całości.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł skargę skarżący J. K., który zaskarżył powyższą decyzję w całości. Skarżący wskazał, że nigdzie w protokole z kontroli nie udowodniono istnienia i wykonywania kursu przez "pierwszy" autobus na linii S. – M., zgodnie ze zezwoleniem nr [...] na linię S. – M., dla którego kurs wykonywany przez kierowcę P. F. miał być kursem dodatkowym, "Bisem". W protokole założono teoretycznie że on "był" i oparto się jedynie na zeznaniach kierowcy, który posługując się slangiem, gwarą używaną przez kierowców autobusowych stwierdził, że "kurs wykonuje od Ł.", co równie dobrze mogło znaczyć, że pierwszych pasażerów zabrał na przystanku w Ł., który to przystanek jest zawarty w trasie linii S. - M. Zdaniem skarżącego przeprowadzona kontrola na przystanku M. W. P. Z. B. nie pozwala na przyjęcie, że omawianą linię w tym czasie wykonują dwa autobusy, należy zatem przyjąć, że całą trasę pokonał jeden autobus, który poddano kontroli ITD.

Skarżący podniósł, że trasa kursu wykonywanego od miejsca zatrzymania autobusu (30 km od przystanku początkowego kursu) o numerach rejestracyjnych [...] na przystanku M. W. P. Z. B. była wykonywana zgodnie z poleceniami inspektora ITD kontrolującego pojazd i przypisywanie jej przebiegu działaniom kierowcy jest w ocenie skarżącego błędem. Zarząd Dróg Powiatowych w M. zamykając część ulicy [...] i [...] w celach remontu powinien był wyznaczyć przystanek zastępczy dla przystanków znajdujących się na zamkniętym odcinku. Z powodu braku takiej lokalizacji konieczne było wysadzanie pasażerów na przystankach jak najbliżej zlokalizowanych w stosunku do przystanków zamkniętych i do miejsca pracy pasażerów. Wystąpiły tu okoliczności niezależne od przewoźnika i nie powinien on ponosić za nie odpowiedzialności. W protokole nie udowodniono natomiast, że jest to stała trasa przejazdu autobusu, było to zdarzenie jednorazowe wymuszone sytuacją drogową i brakiem działań leżących nie po stronie przewoźnika, a organizatora ruchu na omawianym terenie.

W dokumentacji składanej celem otrzymania zezwolenia na linię komunikacyjną, w tym przypadku dla linii komunikacyjnej S. – M., określa się minimalną liczbę autobusów koniecznych do wykonania kursów zawartych w tym zezwoleniu i taką liczbę wypisów do zezwolenia wydaje organ decyzyjny, jest to liczba ograniczona do kilku egzemplarzy. Brak zatem wypisu z zezwolenia w autobusie, który stanowi autobus zastępczy, za ten właściwy, który uległ awarii, nie powinien być traktowany jako rażące naruszenie przepisów skutkujących nałożeniem kary za brak zezwolenia, ponieważ właściciel firmy dowiózł wymagane zezwolenie jeszcze w trakcie trwania kontroli, jednakże nie został dopuszczony do jej procedury.

Stawianie zarzutu braku zezwolenia na wykonywanie komunikacji regularnej w sytuacji, kiedy skarżący posiada ważne wymagane zezwolenie wydane przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego bez przeprowadzenia kontroli "na trasie" linii liczącej ponad 30 km i ograniczenie się do punktowej kontroli w miejscu, w którym można z góry założyć, że kierowca ten i inni również popełnią niezawinione przez nich ani pracodawcę, a wynikłe ze zmiany organizacji ruchu błędy i przekroczenia, świadczy o działaniu celowym mającym za zadanie zebranie dużej liczby wyników, a nie zachowanie rzetelności przeprowadzonej kontroli.

Skarżący podniósł, że jego zdaniem treść zeznań kierowcy wynikająca z protokołu kontroli, a przytoczona w decyzji, to nie są słowa używane przez ponad sześćdziesięcioletniego człowieka z podstawowym wykształceniem. Składnia zdań i forma wypowiedzi "kierowcy" świadczą o tym, że zeznania te mogły zostać napisane przez inspektora dokonującego kontroli, lub podlegały jego dużej sugestii. Oparcie się jedynie na tych zeznaniach, które były odbierane pod silną presją spowodowaną długotrwałą kontrolą trwającą prawie trzy godziny i delikatnym zasugerowaniem, że brak możliwości przeczytania i podpisania zeznań z powodu braku okularów może skutkować wnioskowaniem o zabranie uprawnień kierowcy nie powinno być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji. Skarżący wniósł o rozpatrzenie sprawy ponownie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 lipca 2020 r. nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8500 zł tytułem naruszenia Ip. 1.12 i 2.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201; powoływanej dalej jako u.t.d.).

Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3).

Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 załącznika nr 3 do ustawy.

Naruszenie polegające na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych za każdy dokument, zgodnie z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Z kolei naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 (osiem tysięcy) złotych, zgodnie z Ip. 2.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Należy podkreślić, że za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi i to na niej spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowców), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Odpowiedzialność przedsiębiorcy ma charakter administracyjny i nie jest oparta na zasadzie jego winy. Do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest, co do zasady, stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a u.t.d.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 i 3 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca był zobowiązany posiadać i okazać do kontroli w szczególności zezwolenie na linię regularną. Z protokołu kontroli w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kierowca nie posiadał w chwili kontroli takiego dokumentu. Nie okazał również wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani żadnego innego dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do przewozu osób. Z zeznań kierującego pojazdem F. P. wynika, że nie został on przez przewoźnika wyposażony w dokumenty w związku z wykonywanym przewozem. Dokumenty te – według zeznań świadka – miały znajdować się w innym autobusie przewożącym osoby na tej samej trasie. Obiektywnie zatem prowadzący pojazd nie dysponował w chwili kontroli wymaganymi dokumentami, za co organ nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł zgodnie z art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. oraz lp. 1.12 załącznika nr 3 do powyższej ustawy. Należy raz jeszcze podkreślić, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności - naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 92a u.t.d. oraz lp. 2.1.1. załącznika do tej ustawy należy podnieść, że strona skarżąca w dacie kontroli posiadała aktualne zezwolenia: [...] S. – M., [...] D. – M., [...] S. – M., co wynika z pisma Departamentu Infrastruktury Drogowej i Transportu Urzędu Marszałkowskiego z 4 października 2020 r. Nadto z pisma z 19 lutego 2021 r. Starostwa Powiatu M. wynika, że skarżącemu J. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą: [...] J. K., Starosta M. udzielił zezwolenia Nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej O. – M. przez: W., G., Z., B., S., Ł., C., R., W. Przedmiotowa linia w swym przebiegu obejmuje przystanki komunikacyjne zlokalizowane w miejscowości Ł. - zgodnie z rozkładem jazdy, stanowiącym załącznik Nr 1 do pisma. Przedmiotowe zezwolenie wraz z rozkładem jazdy obowiązywało na dzień 3 marca 2020 r. Skarżący sprecyzował, że wykonywał przewóz drogowy na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii regularnej S. – M. Powyższe zezwolenie nie obejmowało odcinka trasy Ł. – M., na której był wykonywany przedmiotowy przewóz. Kierowca pojazdu zeznał, że rozpoczął przewóz w miejscowości Ł., a następnie przewiózł pasażerów na strefę ekonomiczną w M., dodając, że wykonywany kurs rozpoczyna się w S. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący dysponował jakimkolwiek zezwoleniem na wykonywanie przewozu na trasie, na której odbywał się kontrolowany przewóz.

Zeznania złożone przez kierującego pojazdem w trakcie kontroli nie budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Świadek nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu kontroli, a twierdzenia skarżącego, iż przyczyną tego był brak okularów są absolutnie niewiarygodne i nonsensowne. Gdyby tak było w istocie świadek powinien ten fakt zasygnalizować w trakcie kontroli. Protokół nigdy nie oddaje w 100 % wiernie zeznań świadka, używanymi przez niego słowami, jest bowiem sporządzany przez osobę wykonującą czynności w postępowaniu. Świadek nie podnosił również żadnych kwestii związanych ze zmianą organizacji ruchu.

W rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 189e oraz art. 189f k.p.a. Do decyzji wydawanych na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie znajduje zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.