Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1447/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 i 2, ust. 3 pkt 3, art. 135j ust. 5
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 roku sprawy ze skargi Ł. K. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] sierpnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzenia kary upomnienia I. uchyla zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], II. zasądza od Komendanta Policji na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. III. zwraca skarżącemu kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2021r. Nr [...] Komendant Policji na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. 2020.1610) po rozpatrzeniu odwołania mł. asp. Ł. K. (dalej: skarżący) od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2021r. o stwierdzeniu winy i wymierzeniu kary upomnienia – zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Skarżący został obwiniony o to, że w dniu [...] maja 2021r. w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nieprawidłowo dokumentował w notatniku służbowym nr [...] przebieg służby i poza wpisem dotyczącym zakończonej o godz. 10:30 odprawy do służby, do godziny 14:50 nie dokonał żadnych wpisów świadczących o realizacji zleconych na odprawie zadań polegających na przeprowadzeniu kontroli osób objętych kwarantanną oraz przebywających w izolacji z uwagi na potwierdzenie zachorowania na Covid-19, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji w zw. z § 4 ust. 1 i 5 Wytycznych Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych.

Komendant Miejski Policji w [...] orzekając winę skarżącego w zakresie zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzając karę upomnienia podał, że [...] maja 2021r. nadkom. D. M. powiadomił raportem Komendanta Miejskiego Policji w [...] o tym, że w dniu [...] maja 2021r. o godz. 14:50 w ramach nadzoru nad służbą prewencyjną dokonał sprawdzenia sposobu dokumentowania w notatniku służbowym przebiegu służby przez skarżącego. Po zapoznaniu się z zapisami dokonywanymi przez policjanta w notatniku przełożony ujawnił, że w/w funkcjonariusz poza wpisem dotyczącym odprawy do służby, która miała miejsce w godz. 10:00 – 10:30 nie udokumentował żadnej czynności służbowej. Poza adnotacjami potwierdzającymi wykonanie zleconych na odprawie zadań brakowało również informacji o uzyskaniu od dyżurnego jednostki zgody na zejście do komisariatu na przerwę i o jej rozpoczęciu. Zgodnie z poleceniem kontrolnego służby skarżący miał zaplanowaną przerwę od godz. 15:00.

Postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało wszczęte [...] czerwca 2021r. W toku postępowania przesłuchano świadków i skarżącego. Świadek M. – komendant zeznał, m.in., że na pytanie dlaczego skarżący nie dokonał żadnych wpisów w notatniku usłyszał odpowiedź, że skarżący właśnie zszedł na przerwę, a czynności służbowe wg niego dokumentuje się podczas lub bezpośrednio po ich wykonaniu. Skarżący oświadczył, że rozpisze notatnik, jednak komendant odpowiedział, że dokonana stosownego wpisu świadczącego o fakcie kontroli i notatnik pozostawi u dyżurnego jednostki, skąd funkcjonariusz będzie go mógł odebrać. W ocenie tego świadka jako przełożonego skarżący wykonując przykładowo dziesięć kontroli osób przebywających na kwarantannie wykonuje dziesięć osobnych czynności służbowych. Tym bardziej, że te kontrole są dokonywane w różnych częściach miasta i wymagają przemieszczania się.

Świadek R. – pełniący w dniu [...] maja 2021r. służbę w godz. 6:00 – 14:00 jako kontrolny zeznał, że skarżący pełnił w tym dniu służbę w godz. 10:00 – 18:00 i do jego zadań należała kontrola osób objętych kwarantanną oraz przebywających w izolacji. Policjant miał wyznaczoną służbę w patrolu pieszym, otrzymał na stanowisku kierowania aktualny wykaz osób podlegających kontroli wraz z adresami, na którym w rubryce "uwagi" odnotowywał czas dokonanej kontroli. Po zakończonej służbie wykaz zdawał dyżurnemu, który uzupełniał na bieżąco odpowiednią sprawozdawczość. Świadek zeznał, że skarżący pierwotnie miał zaplanowaną przerwę w służbie w godz. 15:30 – 15:50, co w trakcie zostało zmienione na godz. 15:00 – 15:20. Policjant otrzymał zgodę na zejście na przerwę od asp. N. L. – dyżurnej jednostki.

Świadek A. , który pełnił służbę [...] maja 2021r. na pierwszą zmianę zeznał, że ok. 14:50 zadzwonił do niego skarżący z pytaniem, czy zejdzie z nim na dół. Policjanci zeszli na zewnątrz komisariatu w miejsce wyznaczone na palenie papierosów. Po chwili przyszedł do nich komendant i poprosił skarżącego o notatnik służbowy. Wg świadka skarżący stwierdził, że dopiero zszedł na przerwę i musi go uzupełnić.

Skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i zeznał, że wielokrotnie pełnił służbę w pojedynkę i polegała ona na kontroli kwarantanny, często z wykorzystaniem radiowozu, a ostatnio pieszo, na polecenie komendanta. Podał, że za każdym razem w notatniku przed wyjazdem wpisywał "realizacja kwarantanny", w dniu [...] maja 2021r. chciał to zrobić bezpośrednio po zakończeniu służby schodząc na przerwę. Było to spowodowane zmęczeniem, bo w tym dniu przeszedł ok. 16 km. O 14: 28 poprosił dyżurną o możliwość zejścia na przerwę, na co uzyskał zgodę. Pod komisariatem był o 14:49, udał się na zaplecze budynku celem zapalenia papierosa i rozpisania notatnika. Komendant odebrał mu notatnik, uniemożliwiając dokonanie wpisów. Zdaniem skarżącego czas od momentu wejścia na komisariat do spotkania z komendantem mieści się w granicach czasu "bezpośrednio po" dokonaniu czynności służbowej. Skarżący podał, że pełniąc służbę dot. kwarantanny otrzymał od dyżurnego wykaz osób i adresów do sprawdzenia. Przy każdym sprawdzonym adresie w rubryce z uwagami wpisywał czas dokonanej kontroli. Po zakończeniu służby wykaz zdał dyżurnemu.

Z opinii służbowej skarżącego wynikało, że w ocenie przełożonego zadania i czynności służbowe realizuje na poziomie dobrym i bardzo dobrym, podobnie wysoko oceniono kompetencje ogólne policjanta (rozwój własny, podnoszenie kwalifikacji, umiejętność współpracy, kulturę osobistą i dyspozycyjność).

Organ I instancji wskazując na treść art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji podał, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowo. Zasady prowadzenia przez policjantów notatników służbowym zostały wyszczegółowione w Wytycznych Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych, z którymi skarżący został zapoznany. Zgodnie z § 4 ust. 1 Wytycznych nr [...] KGP w notatniku dokumentowane są czynności służbowe, a także inne niezbędne informacje dotyczące przebiegu służby. Z kolei § 4 ust. 5 stanowi, że zapisy w notatniku powinny być czytelne, dokonywane w trakcie lub bezpośrednio po zakończeniu czynności służbowej. Wytyczne Nr [...] KGP regulują również sposób dokumentowania czynności służbowych. Zgodnie z § 4 ust. 4 pkt 1 w/w wytycznych wpisy dotyczące poszczególnych czynności powinny być krótkie, rzeczowe i zawierać dane niezbędne do opracowania innej dokumentacji, a w szczególności czasu przyjęcia zgłoszenia, miejsca oraz czasu rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych czynności. Organ I instancji podał, że skarżący w notatniku po udokumentowaniu odprawy do czasu rozpoczęcia przerwy nie dokonał żadnych wpisów. Po zakończeniu przerwy o godz. 15:30 policjant udał się w rejon służbowy celem realizowania kontroli kwarantanny. Powyższe czynności wykonywał do 17:15, z notatnika nie wynika jednak co tak naprawdę policjant robił przez okres prawie dwóch godzin, brak jest adnotacji gdzie, o której godzinie i kogo kontrolował. Na stronie 13 notatnika zamieścił wpis świadczący o tym, że realizacja kwarantanny odbywa się zgodnie z wykazem. Jak ustalono, przedmiotowy wykaz zawierający aktualne dane osób objętych kwarantanną, adres oraz termin obowiązywania kwarantanny policjant otrzymał na stanowisku kierowania. Na wykazie, którego kopię załączono do akt prowadzonego postępowania w rubryce "uwagi" widnieją adnotacje policjanta świadczące o czasie dokonywania kontroli pod danym adresem. Z zapisów w notatniku (który to służy właśnie do dokumentowania przebiegu służby) nie sposób ustalić gdzie i kiedy policjant dokonał kontroli. Organ podał, że o ile Wytyczne Nr [...] dopuszczają możliwość stosowania zapisów w skróconej postaci, to należy podkreślić, że nawet zapis skrócony powinien zawierać miejsce, czas i rodzaj czynności. Zdaniem organu, w opisywanej sytuacji (pełnienie służby pojedynczo) skarżący był szczególnie zobowiązany do dokumentowania przebiegu służby w sposób rzetelny i szczegółowy. Samo ogólne twierdzenie o realizowaniu kwarantanny nie jest wystarczające, tym bardziej, że osób podlegających kontroli było wiele i istniała konieczność dotarcia w różne części miasta. Organ uznał, że skarżący bez wątpienia powinien udokumentować w notatniku gdzie dokonywał kontroli i w jakim czasie a czynił to nieprawidłowo przez lakoniczne stwierdzenie "realizacja kwarantanny", również w dniu [...] maja 2021r., co wskazuje, że nie tylko [...] maja 2021r. skarżący dokumentował przebieg służby w sposób nieprawidłowy.

Zdaniem organu na podstawie zapisów w notatniku służbowym skarżącego nie sposób wykazać gdzie, kiedy i kto został skontrolowany a wykaz z adresami nie służy do dokumentowania przebiegu służby. Ze zgromadzonych w postępowaniu dyscyplinarnym materiałów nie wynika, aby funkcjonariusz miał jakiekolwiek problemy z dokumentowaniem czynności służbowych, nie zgłaszał trudności w tym zakresie. Podanie przez skarżącego, że chciał rozpisać notatnik po wypaleniu papierosa i to poprzez wpis "realizacja kwarantanny" wskazuje na nieprawidłowe jego działanie. Obowiązujące przepisy wyraźnie wskazują na konieczność dokumentowania poszczególnych czynności służbowych w określony sposób, czego skarżący nie przestrzegał.

Z uwagi na powyższe oraz uwzględniając treść art. 134 h ust. 1 ustawy o Policji, mając na uwadze wszystkie okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego, dotychczasowy przebieg jego służby oraz opinię służbową organ I instancji uznał skarżącego winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę upomnienia, która jest najłagodniejszą z przewidzianych przez ustawodawcę kar dyscyplinarnych, mająca głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta.

Skarżący w złożonym terminowo odwołaniu wniósł o uchylenie w/w orzeczenia, nie przyznał się do winy. Podał, że do tego czasu ok. 30 razy pełnił służbę wykonując tylko kwarantannę i pomimo, że dokonywał wpisów w notatniku w taki sam sposób, nigdy nie zwrócono mu na uwagi na to, że jest to nieprawidłowe. Inni funkcjonariusze w taki jak on sposób odnotowywali w notatniku realizację kwarantanny. Praktyką było odnotowywanie godzin kontroli na wykazie. Zdaniem skarżącego, nie dano mu możliwości udokumentowania zakończonych czynności – bezpośrednio po ich realizacji oraz nie poinformowano go, iż w sposób niewłaściwy odnotowuje wykonaną czynność. Nadto był jedynym policjantem, który realizował kontrolę kwarantanny w patrolu pieszym w służbie jednoosobowej. Podał, że sam fakt wszczęcia wobec niego postępowania skutkuje pozbawieniem go możliwości otrzymywania nagród.

Komendant Wojewódzki Policji utrzymując w mocy zaskarżone orzeczenie podał, że ustalenia dokonane w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wskazując na treść art. 135j ust. 2 ustawy o Policji podał, że orzeczenie zawiera wszystkie wymagane elementy. Powołując treść art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji i § 4 ust. 1 i 5 WytycznychNr 2 KGP podał, że skarżący dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprawidłowym wykonaniu czynności służbowych. Dokumentowanie czynności bezpośrednio po ich zakończeniu to nie podczas przerwy i nie po wypaleniu papierosa, jak wyjaśniał skarżący a po dokonaniu czynności, czyli w tym przypadku po sprawdzeniu kwarantanny danej osoby z wykazu – listy otrzymanej do realizacji. Odnosząc się do wymierzonej skarżącemu kary organ II instancji powołując treść art. 134h ust. 1 i 1a ustawy o Policji, podał, że z uwagi na dobre opinie nie dopatrzył się okoliczności mających wpływ na zaostrzenie wymiaru kary. Po dokonaniu analizy akt postępowania organ stwierdził, że popełnienie przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego jest bezsporne, zaistnienie czynu, sprawstwo i wina obwinionego nie budzą wątpliwości a wymierzona kara upomnienia jest adekwatna do popełnionego czynu oraz stopnia zawinienia.

W terminowo wniesionej skardze skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,

3. wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia,

4. zwrócenie się do Komisariatu Policji w [...] o podanie wykazu funkcjonariuszy, którzy wykonywali w okresie od [...].04.2020r. do [...].05.2021r. kontrole osób przebywających na kwarantannie lub w izolacji oraz o udostępnienie prowadzonych przez tych funkcjonariuszy notatników służbowych obejmujących wszelkie kontrole w w/w zakresie za okres od [...].04.2020r. do dnia wykonania zobowiązania – oraz przeprowadzenie dowodu z w/w dokumentacji – na okoliczność przyjętej w miejscu służby skarżącego praktyki dokumentowania w notatniku służbowym realizacji kwarantanny – odpowiadającej praktyce stosowanej przez skarżącego.

Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. naruszenie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędne uznanie, iż zachowanie skarżącego wyczerpało znamiona wykroczenia dyscyplinarnego,

2. art. 135 g ust. 1 ustawy o Policji, nakazującego przełożonemu dyscyplinarnemu badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające nie tylko na niekorzyść, ale również na korzyść skarżącego, w szczególności:

a/ brak rozważenia okoliczności upływu bardzo krótkiego okresu czasu (zaledwie jednej minuty) od momentu powrotu skarżącego do komisariatu celem zejścia na przerwę i rozpisania notatnika służbowego do momentu konfrontacji z przełożonym skarżącego, w wyniku której uniemożliwiono skarżącemu dokonanie wpisów w notatniku służbowym bezpośrednio po zakończeniu czynności,

b/ brak rozważenia okoliczności przyjętej w miejscu służby skarżącego praktyki dokonywania wpisów w notatniku służbowym odnoszących się do kontroli osób na kwarantannie i w izolacji w sposób tożsamy z zapisami stosowanymi przez skarżącego,

c/ brak rozważenia okoliczności konfliktu skarżącego z przełożonym i nierównego traktowania funkcjonariuszy w zakresie karania dyscyplinarnego za sposób prowadzenia notatnika (inni funkcjonariusze prowadzący notatnik służbowy w sposób tożsamy ze skarżącym nie zostali pociągnięci do żadnej odpowiedzialności),

d/ brak rozważenia charakteru służby skarżącego w dniu [...] maja 2021r, która miała charakter wielogodzinnego patrolu pieszego na trasie ok. 16 km – podczas której skarżący nie posiadał warunków do rozpisania notatnika, zwłaszcza rozpisywania każdego kontrolowanego adresu

3. naruszenie art. 135 j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wskazania w treści orzeczenia organu I i II instancji sposobu popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niewłaściwym dokumentowaniu służby w notatniku służbowym (brak wskazania w treści zarzutu, na czym ta nieprawidłowość polegała),

4. naruszenie przepisów art. 135 j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia organu I instancji – brak odniesienia się do części stawianych w postępowaniu dyscyplinarnym zarzutów,

5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegającą na dowolnym ustaleniu, iż skarżący w momencie konfrontacji z przełożonym był już "po wypaleniu papierosa" – co w ocenie organu wyłącza możliwość przyjęcia, iż zamierzał dokonać rozpisania notatnika bezpośrednio po zakończeniu czynności służbowych

ewentualnie, w braku uwzględnienia powyższych zarzutów:

6. naruszenie przepisu art. 132 ust. 4 b ustawy o Policji – poprzez jego niezastosowanie pomimo, iż ewentualne zakwalifikowanie zachowania skarżącego jako przewinienia dyscyplinarnego uzasadniało odstąpienie od wszczęcia postępowania i przeprowadzenie ze sprawcą przewinienia dyscyplinarnego udokumentowanej w formie notatki rozmowy dyscyplinującej

7. ewentualnie – naruszenie art. 135 j ust. 5 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy stopień ewentualnej winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste skarżącego oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, iż pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej – co uzasadniało odstąpienie od ukarania skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów na rzecz skarżącego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i uznając zarzuty skargi za bezzasadne.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Z uwagi na wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego (k. 57) i brak żądania przeprowadzenia rozprawy przez organ sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.,prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. 2022r., poz. 329 ze zm.)

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie wskazane w niej zarzuty były zasadne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komendanta Policji utrzymujące w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącemu kary upomnienia za popełnione przewinienie dyscyplinarne.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2020r. poz.360 ze zm., obecnie t.j. Dz.U. 2021.1882),dalej u.o.P. i przepisy Wytycznych Komendanta Głównego Policji nr 2 z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych

Zgodnie z treścią art.132 ust.1 i 2 u.o.P. policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.

W myśl art.132 ust.3 pkt 3 wymienionej ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.

Zgodnie z treścią art.134 pkt 2 wymienionej ustawy karami dyscyplinarnymi są:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;

4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;

5) obniżenie stopnia;

6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby;

7) wydalenie ze służby.

W myśl 134a wymienionej ustawy kara upomnienia i kara nagany oznaczają wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.

Zgodnie z treścią art.134h ust.1 u.o.P. obwinionemu wymierza się karę dyscyplinarną współmierną do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz stopnia zawinienia.

Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. (art. 134 h ust. 1a u.o.P)

W myśl art.135j ust. 5 u.o.P. przełożony dyscyplinarny może odstąpić od ukarania, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.

Zgodnie z § 3 Wytycznych Nr [...] KGP Notatnik służbowy zobowiązani są prowadzić:

1) policjanci pełniący służbę patrolową (w tym policjanci komórek ruchu drogowego pełniący służbę zewnętrzną), interwencyjną, obchodową, konwojową i ochronną z wyjątkiem policjantów pełniących służbę na stanowiskach, gdzie przebieg służby rejestruje się w odrębnej dokumentacji zgodnie z obowiązującymi przepisami;

Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 pkt 2 i 3 Wytycznych Nr [...]

W notatniku służbowym policjant dokumentuje czynności służbowe, zgodnie

z obowiązującymi przepisami oraz inne, niezbędne informacje, dotyczące przebiegu służby.

Zapisy w notatniku służbowym dotyczą:

2) wykonywanych czynności służbowych, a w szczególności:

a) legitymowania osób, ze wskazaniem podstawy faktycznej,

b) podjętych interwencji i sposobu ich załatwienia,

c) czynności związanych z użyciem środków przymusu bezpośredniego,

d) czynności związanych z użyciem broni palnej,

e) czynności związanych z ujawnionym wykroczeniem,

f) informacje dotyczące przypadku opuszczenia rejonu służbowego,

g) kontroli drogowej,

h) zatrzymania osób, dokumentów, pojazdów, rzeczy w toku wykonywanych czynności służbowych,

i) doprowadzenia oraz wykonanych konwojów,

j) użycia sygnałów pojazdu uprzywilejowanego,

k) czynności na miejscu zdarzeń,

l) kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego,

m) udzielenia pomocy lub asysty;

3) podsumowania czynności wykonanych w czasie służby, potwierdzonych podpisem upoważnionej osoby.

Zgodnie z § 4 pkt 3-6 Wytycznych nr [...]

3. W przypadku, kiedy policjant nie korzysta z ceduły patrolowej, dopuszcza się prowadzenie przyjętego przez kierownika jednostki Policji załącznika do notatnika służbowego, zawierającego zadania stałe, doraźne oraz inne informacje przydatne w trakcie pełnienia służby.

4. Wpisy dotyczące poszczególnych czynności powinny być krótkie, rzeczowe,

i zawierać dane niezbędne do opracowania innej dokumentacji,

a w szczególności:

1) czasu przyjęcia zgłoszenia, miejsca oraz czasu rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych czynności;

2) zastosowania środków oddziaływania wychowawczego oraz poinformowania osoby, wobec której podjęto czynność o prawie złożenia zażalenia do właściwego miejscowo prokuratora na sposób przeprowadzania czynności określonych w odrębnych przepisach.

5. Zapisy powinny być czytelne, dokonywane w trakcie lub bezpośrednio

po zakończeniu czynności służbowej.

6. W patrolach dwu- lub wieloosobowych oraz w służbie obchodowej dzielnicowych, dopuszcza się prowadzenie szczegółowego zapisu przebiegu podejmowanych czynności przez policjanta, który wykonywał czynność. Pozostali policjanci dokonują zapisu w sposób skrócony, wskazując jedynie miejsce, czas i rodzaj czynności.

W przedmiotowej sprawie skarżący został obwiniony o to, że w dniu [...] maja 2021r. w [...] naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że nieprawidłowo dokumentował w notatniku służbowym nr [...] przebieg służby i poza wpisem dotyczącym zakończonej o godz. 10:30 odprawy do służby, do godziny 14:50 nie dokonał żadnych wpisów świadczących o realizacji zleconych na odprawie zadań polegających na przeprowadzeniu kontroli osób objętych kwarantanną oraz przebywających w izolacji z uwagi na potwierdzenie zachorowania na Covid-19, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r o Policji w zw. z § 4 ust. 1 i 5 Wytycznych Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych.

Zarzucane przewinienie zostało sformułowane w sposób czytelny.

Skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzucanego przewinienia. W jego ocenie wpis w notatniku mógł sporządzić po powrocie na komisariat, co zamierzał uczynić i jego zdaniem wystarczający był zapis " realizacja kwarantanny", taka bowiem była przyjęta praktyka w miejscu jego służby. Podał, że wpisywał godziny kontroli osób przebywających na kwarantannie na wykazie z nazwiskami i adresami, które otrzymał od kontrolnego D. R..

Organ I instancji przyjął, że w notatniku skarżący winien wpisać miejsce, godzinę i rodzaj każdej poszczególnej czynności i to bezpośrednio po każdej kontroli pod danym adresem. Wykaz z nazwiskami nie służy bowiem do skontrolowania wykonanych czynności przez skarżącego. W uzasadnieniu organ ten wskazał na brak wpisów dotyczących służby skarżącego od 15: 30 do 17.15.

Organ II instancji uznał, że udokumentowanie czynności służbowych przez skarżącego w dniu [...] maja 2021r. miało nastąpić bezpośrednio po ich zakończeniu, czyli nie podczas przerwy, czy po wypaleniu papierosa a po sprawdzeniu kwarantanny danej osoby z wykazu – listy otrzymanej do realizacji.

W ocenie Sądu, sformułowane przez skarżącego twierdzenie o przyjętej praktyce wypełniania notatnika w zakresie czynności związanych z kontrolą osób na kwarantannie nakazywało, by organ ustalił, czy fakt taki miał rzeczywiście miejsce.

Wniosek dowodowy zgłoszony w skardze nie był zasadny z uwagi na treść art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego i w niniejszej sprawie nie było niezbędne kontrolowanie zapisów w notatnikach dokonywanych przez innych funkcjonariuszy. Natomiast celowym było ustalenie w jaki sposób zorganizowana była służba skarżącego w zakresie dokumentowania zrealizowanej kwarantanny.

Zwrócić należy uwagę, że zarzucono skarżącemu, że [...] maja 2021r. nie dokonał żadnego wpisu do godz. 14:50, czyli powrotu na komisariat. Skarżący podał, że w tym dniu był zmęczony, bo odbył 16 km patrolu pieszego i stosowny wpis w postaci krótkiego zapisu ":realizacja kwarantanny" zamierzał dokonać w komisariacie. Jak ustalono taki zapis miał umieszczony w notatniku w dniu [...] maja 2021r. i sam podał, że była to przyjęta praktyka dokumentowania tych czynności w notatniku. Gdyby faktycznie taki krótki opis wykonania czynności był przyjętą i niekwestionowaną wcześniej praktyką w miejscu służby skarżącego, stawianie mu zarzutu przewinienia dyscyplinarnego byłoby niezasadne. Świadczyłoby to bowiem o uchybieniach ze strony służbodawcy lub innych osób w procesie organizacji służby i uzasadniałoby przyjęcie przyczynienia się służbodawcy do naruszenia (niewykonania) obowiązku przez funkcjonariusza. Wynika to m.in. z zasady nieponoszenia przez funkcjonariusza ryzyka związanego z działalnością służbodawcy, który powinien udowodnić, że przyczynienie się do niewykonania obowiązku przez funkcjonariusza nie miało miejsca, czego w niniejszej sprawie organy nie ustaliły.

Jakkolwiek nie można kwestionować obowiązku wypełniania przez policjanta notatnika bezpośrednio po wykonaniu każdej czynności służbowej a nie dopiero podczas przerwy, to sytuacja, która miała miejsce w niniejszej sprawie nie była typowa, czego organy w ogóle nie wzięły pod uwagę. Zasady dokumentowania kontroli odbywania kwarantanny przez obywateli nie wynikały wprost z treści Wytycznych. Była to sytuacja nowa. Jak wynika z akt organów Komisariat Policji w [...] otrzymał informację z Sanepidu o zasadach podczas kontroli policji osób przebywających na kwarantannie (k. 16). Z tych informacji nie wynikało, że policjant winien dokumentować wykonanie tych czynności w notatniku. Wskazane było jakie informacje winny znaleźć się w polu "uwagi" wykazu osób na kwarantannie oraz o sporządzaniu notatek służbowych i urzędowych dotyczących naruszeń zakazów. Organy rozpoznające niniejszą sprawę nie zarzuciły skarżącemu, że nie dokonywał takich szczegółowych zapisów, tylko uznały, że w notatniku służbowym winien wskazać gdzie, o której godzinie i kogo kontrolował. Notatnik, zgodnie z wytycznymi służy m.in. do dokumentowania przebiegu służby i zawiera dane niezbędne do sporządzania innej dokumentacji. Informacje o tym gdzie, u kogo i o której godzinie skarżący wykonywał kontrolę zawarł na otrzymanym wykazie nazwisk i adresów osób. I choć wykaz nie służył do dokumentowania przebiegu służby policjanta, w żaden sposób organy nie wykazały, że policjant w sytuacji obowiązku wypełniania pola "uwagi" w wykazie powinien dodatkowo powielać te same dane z wykazu w notatniku służbowym. Nie wykazały, że w tej nietypowej, związanej z pandemią sytuacji skarżący winien i mógł przewidzieć, że dane z wykazu kontrolowanych osób winien powielić w notatniku służbowym, czyli, że można mu postawić zarzut przewinienia dyscyplinarnego. Organy nie wyjaśniły, że w tej konkretnej sytuacji wina i sprawstwo skarżącego nie budzą wątpliwości. Nie wyjaśniły dlaczego uznały, że brak powielenia danych z wykazu, który skarżący zostawił u policjanta Roga i który był dostępny dla przełożonych i znajduje się w aktach, wskazuje na negatywny wpływ na służbę, tym bardziej, że skarżący wykonywał obowiązki sam, w patrolu pieszym. Organy nie ustaliły, czy w niniejszej sprawie policjanci byli przeszkoleni w jaki sposób należy dokumentować realizację kwarantanny w notatniku, w sytuacji gdy mieli obowiązek wypełniać rubrykę "uwagi" na wykazie osób podlegających kwarantannie. Samo zapoznanie się przez policjanta z Wytycznymi nr [...], w sytuacji nietypowych obowiązków kontroli osób przebywających na kwarantannie nie jest wystarczające do uznania, że służbodawca w należyty sposób spełnił swój obowiązek zaznajomienia funkcjonariusza z ich treścią. Niewykazanie przez służbodawcę, że w należyty sposób spełnił swoje obowiązki w zakresie zaznajomienia funkcjonariuszy w regulacjami prawnymi obowiązującymi przy wykonywaniu nowych czynności związanych z pandemią również uzasadniać może przyjęcie przyczynienia się do niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązku przez funkcjonariusza. Zatem i ta sprawa wymaga wyjaśnienia. Gdyby bowiem okazało się, że praktyką było odnotowywanie miejsca, czasu i godziny kontroli jedynie na wykazie a w notatniku zapisanie lakonicznej informacji o realizacji kwarantanny, to stawianie skarżącemu zarzutu, że wpisu dwóch słów [...] maja 2021r. dokonać zamierzał zaraz po powrocie z patrolu pieszego, budzi wątpliwości. Tym bardziej, że organy bardzo lakonicznie podały, że działanie skarżącego w tej sprawie wskazywało jego negatywny wpływ na służbę, bez wyjaśnienia przyczyn takiego stanowiska. Nie wyjaśniając tych kwestii organy naruszyły art. 132 ust. 1, 2, ust. 3 pkt 3 i art. 134 h ust. 1a u.o.p w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie tyle więc podnoszony w skardze ogólnie brak możliwości rozpisania notatnika w trakcie patrolu pieszego, co nie wykazanie przez organy, że skarżący w świetle konkretnych regulacji i dla dobra służby powinien powielać w notatniku dane z wykazu, stanowiły podstawę uchylenia zaskarżonych orzeczeń.

Wymierzając karę organy uzasadniły brak zaostrzenia kary dotychczasowym dobrym przebiegiem służby skarżącego. Nie wyjaśniły jednak z jakich przyczyn dobry przebieg ponad 14 – sto letniej służby skarżącego wymaga w tej konkretnej sytuacji wymierzenia kary dyscyplinarnej. Kara upomnienia jako najłagodniejsza z kar dyscyplinarnych ma negatywne skutki również w zakresie finansowym, jak wskazał skarżący i choć nie stanowi to przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia winno być uwzględnione w zakresie ustalenia adekwatności kary do zarzucanego w niniejszej sprawie przewinienia. Fakt, że skarżący kwestionował zarzucane mu przewinienie w kontekście wyżej przedstawionych argumentów i wskazywanej przez niego praktyki sporządzania wpisów w notatniku nie może być jedynie uznane za nieuzasadnioną formę obrony a wymaga uargumentowania przez organy.

Brak zastosowania w niniejszej sprawie rozmowy dyscyplinującej w trybie art. 132 ust. 4 b czy odstąpienia od ukarania z art. 135 j ust. 5 u.o.p oparte jest na kryterium celowości a nie legalności, wobec czego pozostaje w zakresie władzy dyskrecjonalnej przełożonego, jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę. Jednak brak odniesienia się przez organy do niecelowości takich działań w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy jak wynikało z materiału zgromadzonego w aktach skarżący wcześniej wykonując takie same czynności (jak podał ok. 30 razy) nie był informowany o nieprawidłowych wpisach w notatniku, a jego zdaniem taka właśnie była w miejscu jego służby praktyka i informacje wskazywane przez organ (godzina, miejsce, nazwisko kontrolowanej osoby) wynikały z wykazu, nie pozwala uznać, że organy wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.

Zdaniem Sądu organy w niedostatecznym stopniu uwzględniły stopień winy skarżącego i stopień szkodliwości popełnionego przewinienia dyscyplinarnego dla służby w kontekście przesłanek określonych w art. 134 h ust. 1 i 1a u.o.p., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazywany przez skarżącego konflikt z przełożonym czy poczucie innego traktowania samo w sobie nie stanowi przesłanek wpływających na uznanie winy czy wymierzenia kary dyscyplinarnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy ponownie dokonać analizy zebranego materiału dowodowego i ocenić czy spełnione są przesłanki do uznania winy skarżącego i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a, orzeczono jak w pkt I wyroku.

O zasądzeniu kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa od organu na rzecz skarżącego orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).

O zwrocie uiszczonego wpisu na rzecz skarżącego orzeczono jak w pkt III wyroku na podstawie art. 225 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 d P.p.s.a – w przedmiotowej sprawie skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, tj. m.in. wpisu (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a)