Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 588/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1610
law: Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a
journal: Dz.U. 2020 poz 360
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. R. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w B. z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty G. R. wyrównania ekwiwalentu pieniężnego w wyższej wysokości za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie sprawy:

G. R. (dalej jako "skarżący") został zwolniony ze służby w Policji z dniem 10 kwietnia 2014 r. Funkcjonariuszowi został wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Wysokość należnego ekwiwalentu ustalono na podstawie art. 115a w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia skarżącego ze służby, w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia zasadniczego z dodatkami o charakterze stałym, należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.

Wnioskiem z dnia 26 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w B. o ponowne naliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w łącznym wymiarze 31 dni z uwzględnieniem należnych mu odsetek. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., wydany w sprawie sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102).

Decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w B. (dalej jako "organ I instancji") odmówił skarżącemu przyznania i wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm. – dalej jako "ustawa o Policji"), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610 – dalej jako "ustawa o szczególnych rozwiązaniach").

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia 17 sierpnia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop został już skarżącemu naliczony i wypłacony na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji, wprowadzone ustawą o szczególnych rozwiązaniach, określające mnożnik 1/21 części miesięcznego uposażenia do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego policjanta zwalnianego ze służby, obowiązuje dopiero od dnia 1 października 2020 r. Z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wynika, że przepis art. 115a ustawy o Policji w znowelizowanym brzmieniu stosuje się jedynie do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty tych świadczeń policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Powyższe oznacza, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach poprzednio obowiązujących. Tym samym stanowisko organu I instancji, iż przepis art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu nie ma zastosowania do sytuacji skarżącego jest prawidłowe.

Odnośnie żądania skarżącego w zakresie odsetek ustawowych organ II instancji wyjaśnił, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, a dochodzenie tych roszczeń jest możliwe na drodze cywilnoprawnej.

G. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach oraz o zobowiązanie organu do wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1) naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a ustawy o Policji, w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, a przez to pozbawienie należnych świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;

2) działanie, które uniemożliwiło skarżącemu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji prawa do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu pod pretekstem konieczności stosowania ustawy o szczególnych rozwiązaniach z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 7/15.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący, z odwołaniem do orzecznictwa, argumentował, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie oraz że niedopuszczalne jest ograniczanie zasady wzruszalności aktów stosowania prawa wynikającej z art. 190 ust. 4 Konstytucji poprzez regulacje wprowadzone w ustawach zwykłych, czy to wprost, czy też na skutek ich wykładni, albowiem godziłoby to w zasadę nadrzędności Konstytucji wynikającą z art. 8 ust. 1 ustawy zasadniczej. Zatem norma art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie w jakim pozbawia funkcjonariuszy, którzy odeszli na emeryturę/rentę po 19 października 2001 r. a przed 6 listopada 2018 r. stoi w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt K 7/15. Dlatego też sąd powinien odmówić zastosowania tego przepisu, o co wnioskuje.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Niesporne jest, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji w dniu 10 kwietnia 2014 r. W związku ze zwolnieniem, skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, naliczony w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wnioskiem z dnia 26 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się o ponowne naliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, z uwzględnieniem ustawowych odsetek.

Istota sporu w rozpoznanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy istnieje podstawa prawna do wypłacenia skarżącemu, który zakończył już służbę w Policji przed dniem 6 listopada 2018 r., do wyrównania mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w sytuacji, kiedy świadczenia te zostały spełnione według reguł obowiązujących w czasie zakończenia służby, które w późniejszym okresie zostały uznane za niekonstytucyjne co do wysokości świadczenia z tego tytułu.

Przepis art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia skarżącego ze służby stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3, ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wskazany wyżej przepis – w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Przeprowadzona przez Trybunał Konstytucyjny ocena art. 115a ustawy o Policji wskazuje, że nie została zakwestionowana konstytucyjność prawa do ekwiwalentu sama przez się. Policjantom zwalnianym ze służby przysługuje zatem w dalszym ciągu prawo do ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego należnego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy, ustalanego w relacji do miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Trybunał Konstytucyjny uznał natomiast, że cech konstytucyjności nie posiada ta część art. 115a, regulująca sposób obliczania wysokości ekwiwalentu pieniężnego, zgodnie z którą policjanci za każdy dzień niewykorzystanego urlopu otrzymują 1/30 części miesięcznego uposażenia, co stanowi ok. 73 % dziennego uposażenia, co nie w pełni rekompensuje poniesioną stratę.

Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że ten stan jest wynikiem zmian ustawodawczych i braku precyzji oraz kompleksowości ich przeprowadzania. Kwestionowany art. 115a nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, ponieważ przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Zgodnie bowiem z art. 82 ustawy o Policji przed zmianą wprowadzoną ustawą nowelizującą z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. z 2001 r., Nr 100, poz. 1084), która weszła w życie z dniem 19 października 2001 r. policjantom przysługiwało prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 30 dni kalendarzowych. Zmiana regulacji wymiaru corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego na 26 dni roboczych nie została natomiast odpowiednio skorelowana ze sposobem obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Trybunał Konstytucyjny dokonał także ustalenia znaczenia zwrotu "ekwiwalent". Użycie przez ustawodawcę tego słowa na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Oznacza to, że po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące jego ekwiwalentem, czyli równoważnikiem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Z tych względów wskazał, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze.

Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza tym samym, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu, chronionego art. 66 ust. 2 Konstytucji.

Nie ma wątpliwości, że cytowany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyroku zakresowego. Po jego wydaniu obowiązkiem ustawodawcy była bezzwłoczna zmiana niekonstytucyjnej części tego przepisu. Z tego obowiązku ustawodawca jednak się nie wywiązał.

Nie można aprobować stanowiska, że z uwagi na brak w porządku prawnym regulacji, która określałaby mechanizm naliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy według wskazań Trybunału Konstytucyjnego zawartych w wyroku z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie ponownego przeliczenia i ewentualnej wypłaty skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Za niesłuszny należy uznać pogląd, że wyrok zakresowy nie ma zastosowania w indywidualnej sprawie i jest skierowany wyłącznie do ustawodawcy, zobowiązując go do zmiany zakwestionowanego przepisu ustawy. Przywołany przepis Konstytucji nie różnicuje mocy prawnej i skutków, wywoływanych przez wszystkie rodzaje wyroków Trybunału. Okoliczność, że wyroki Trybunału Konstytucyjnego są kierowane również do ustawodawcy i wielokrotnie zawierają wskazania co do nowej regulacji mającej spełniać walor konstytucyjności nie oznacza, że organy i sądy powinny do momentu jej uchwalenia przez ustawodawcę pozostawać bierne i albo stosować przepisy w ich brzmieniu niezgodnym z ustawą zasadniczą, albo oczekiwać na nową regulację i tym samym nie załatwiać spraw do momentu uchwalenia nowych przepisów. Skoro ustawodawca nie podjął działań zmierzających do ustalenia stanu zgodnego z prawem, to sądy i organy administracji muszą interpretować normy prawne tak, aby były one zgodne z Konstytucją (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 3054/21 i z dnia 29 kwietnia 2020 r., I OSK 3037/19 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Oznacza to, że wykonywanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest obowiązkiem wszystkich organów władzy publicznej, a nie tylko ustawodawcy.

Trybunał nie odroczył utraty mocy obowiązującej przepisu art. 115a ustawy o Policji, a zatem w zakresie, w jakim określa on ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, utracił on moc obowiązującą z dniem ogłoszenia wyroku, to jest z dniem 6 listopada 2018 r.

Ustawą o szczególnych rozwiązaniach (obowiązującą od dnia 1 października 2020 r.), mającą na celu wykonanie w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w art. 1 pkt 16 określono, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego wynosi 1/21 części miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zawiera normę intertemporalną, zgodnie z którą przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Jak wynika z omawianego przepisu, w przypadku ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., należy przyjąć zasady wynikające z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a więc te, które zostały zakwestionowane wprost w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., jako niezgodne z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji.

Sąd w obecnym składzie wpisuje się w utrwalony już nurt orzecznictwa, w świetle którego przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach stanowi przejaw tzw. wtórnej niekonstytucyjności, która polega na tym, że ustawodawca powiela rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne. Oznacza to, że prawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 193/21; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 449/21; wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 43/21; wyroki WSA w Opolu z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 141/21 i z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Op 185/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 252/21, CBOSA), bowiem mimo że przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach zrównuje sytuację prawną funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed i po dniu 6 listopada 2018 r., to jednak w odniesieniu do funkcjonariuszy zwolnionych przed dniem 6 listopada 2018 r. nakazuje przy ustalaniu wysokości ekwiwalentu stosować przepisy stare, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. W konsekwencji prowadzi to do sytuacji, w której osoby zwolnione ze służby w tym samym lub zbliżonym do siebie czasie będą miały różnie ukształtowaną sytuację prawną w zakresie wysokości należnych świadczeń.

W konkluzji więc należy przyjąć, że zastosowana przez organy norma prawna, wyprowadzona z art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach przy ustalaniu należnego policjantom ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed dniem 6 listopada 2018 r., która nakazuje stosować zaniżony przelicznik 1/30 jest oczywiście niekonstytucyjna i jako taka nie może stanowić podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Na mocy art. 178 ust. 1 Konstytucji, sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to, że sądy mogą odmówić zastosowania wynikającej z przepisu normy prawnej sprzecznej w sposób oczywisty z Konstytucją. Oczywista niekonstytucyjność w niniejszej sprawie wynika natomiast z faktu, że norma prawna, która w wyniku kontroli konstytucyjności dokonanej przez Trybunał została uznana za niekonstytucyjną, została ponownie powtórzona w procesie stanowienia prawa, stwarzając jedynie pozory restytucji konstytucyjności.

Zauważyć należy, że regulacja zawarta w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach narusza nie tylko zasadę mocy wiążącej ostatecznych wyroków Trybunału, lecz również zasadę równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne, stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Do jej istoty należy bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów charakteryzujących się podobnymi cechami prawnie istotnymi, znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania tych podmiotów. Natomiast omawiany przepis faktycznie różnicuje sytuację prawną funkcjonariuszy, poprzez wskazanie dwóch wymiarów mnożnika ułamkowego należnego im ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, w tym jednego odpowiadającego standardom konstytucyjnym.

Odnosząc się do żądania wypłaty także świadczenia adhezyjnego (ustawowych odsetek) podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organom Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych, w tym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13, CBOSA droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie zarezerwował dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym (por. także wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I SA 1713/97, LEX nr 45863). Ponieważ przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego, należy zatem uznać, że roszczenie o odsetki jest oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym.

Sądowi znane jest postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20, w którym sąd ten postanowił przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. do spraw dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r., w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. – jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r."

Wobec wyrażonego wyżej stanowiska, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach jest w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego oczywiście niekonstytucyjny i jako taki nie może stanowić podstawy wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie jest uzasadnione zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału Konstytucyjnego stanowią wystarczające przesłanki do odmowy przez sąd zastosowania przepisów ustawy. W tak oczywistych sytuacjach trudno oczekiwać, by sądy uruchamiały procedurę kolejnych pytań prawnych.

Stwierdzone przez sąd naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Organy ponownie rozpoznając sprawę powinny zastosować wyrażoną powyżej ocenę prawną oraz dokonać wyliczenia i wypłaty skarżącemu należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji.

Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia żądania skargi w postaci "zobowiązania organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami". Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 p.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Przepis ten dotyczy spraw załatwianych w formie decyzji lub postanowienia. Natomiast uwzględnienie wniosku skarżącego nie sprowadza się do wydania decyzji lub postanowienia, lecz do dokonania czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie wyrównania otrzymanego już ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Jedynie odmowa przyznania ekwiwalentu następuje w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji sąd nie może zobowiązać organu do dokonania czynności materialno-technicznej w postaci wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy oraz ewentualnie świadczeń dodatkowych (odsetek ustawowych), dla których nie istnieje podstawa prawna w administracyjnym toku instancji.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.