Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2098/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 156 § 1, art. 16 § 1, art. 105 § 1, art. 157 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9, art. 9 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kaja Angerman, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 157 § 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2, po rozpatrzeniu wniosku G. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił decyzję własną z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r. nr [...] i jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r. nr [...] o przejęciu gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, położonego na w C., gmina S., stanowiącego była współwłasność F. i M. małż. K., na własność Państwa w zamian za rentę.

W uzasadnieniu podano, iż sporne gospodarstwo rolne na wniosek zostało przejęte na własność Państwa decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r., wydaną na podstawie art. 1, 9 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz. U. Nr 21, poz. 125).

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1981r., po rozpatrzeniu wniosku H. K., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S., stwierdzając, że sporne gospodarstwo zostało przejęte na własność Państwa zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] sierpnia 1976r., po podpisaniu w dniu 15 września 1976r. oświadczenia o wyrażeniu zgody na dobrowolne przekazanie gospodarstwa rolnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...] października 1976 r. przyznał F. K. świadczenie rentowe. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] grudnia 1982 r., po rozpatrzeniu odwołania H. K., utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...].

G. K. - spadkobierca H. K. w piśmie z dnia [...] maja 2006 r. wystąpił z wnioskiem o zwrot przejętego gospodarstwa, w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. wskazał, iż wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] grudnia 1982 r., ostatecznie piśmie z dnia [...] marca 2009r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., po rozpatrzeniu ostatniego wniosku G. K., umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika MiGw S..

Minister rozpoznając ponownie sprawę stwierdził, iż nie było podstaw do umorzenia przedmiotowego postępowania, gdyż zarówno decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1981 r., jak i decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] grudnia 1982 r. zostały wydane na podstawie 157 § 3 kpa w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, a nie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika MiGw S. z dnia [...] września 1976r. Zgodnie z powołanym w ich podstawie prawnej art. 157 § 3 kpa przedmiotem postępowania prawidłowo powinna być ocena przesłanek formalno-prawnych dopuszczalności wszczęcia postępowania, nie zaś ocena występowania przesłanek uzasadniających odmowę bądź stwierdzenia nieważności decyzji, co uczyniły oba organy w uzasadnieniach ww. decyzji Natomiast powołany w sentencji decyzji art. 149 § 2 kpa dotyczy innego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych -wznowienia postępowania, zatem jego powołanie było zbędne.

Minister stwierdził, iż wadliwość tych rozstrzygnięć nie stoi na przeszkodzie rozpoznania niniejszej sprawy co do istoty, ponieważ zapadły one w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, nie zachodzi więc tożsamość postępowania. Z tych też przyczyn należało zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2009r. uchylić i orzec co do istoty.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy, państwo na wniosek rolnika mogło przejąć na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych a ponadto:

1) osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, 60 lat kobieta albo

2) zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym

zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

W myśl zaś ust. 2 powołanego przepisu gospodarstwo rolne, określone w ust. 1, mogło być przejęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna a 55 lat kobieta lub został zaliczony do jednej z grup inwalidów. Ta prawna kwalifikacja gospodarstwa rolnego nie tylko uwzględniała określony stan faktyczny, ale wiązała się również z aktywnością rolnika.

Organ wskazał, iż w piśmie z dnia [...] lutego 1971 r. F. K. zwrócił się do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. o przejęcie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, wskazując, iż ma 63 lata, jego żona ma 69 lat, stan ich zdrowia nie pozwala im już wykonywać prac gospodarskich. Gospodarstwo z tego powodu staje się co roku bardziej podupadłe i nieproduktywne przez co nie przynosi dochodu ani jemu, ani Państwu. Z tego względu zdecydował się oddać gospodarstwo na Skarb Państwa bez odszkodowania, pozostawiając im dom mieszkalny.

Z akt administracyjnych wynika, że Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej powyższy wniosek postanowiło załatwić pozytywnie, ponieważ grunty nie są w całości uprawiane z uwagi na wiek wnioskodawcy, przy czym zaznaczono, że gospodarstwo zaliczone zostało do ekonomicznie podupadłych do przejęcia za zadłużenia, a nadto część gruntów zalesiło się samosiewem. Wśród dokumentów znajduje się ankieta i wnioski stwierdzające, że gospodarstwo F. K. jest nierentowne i należy je przejąć za zadłużenia. Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w L. zatwierdziło ankietę w dniu [...] lutego 1969 r., stwierdzając, że gospodarstwo kwalifikuje się do przejęcia na rzecz Państwa z tytułu zadłużenia i nie rokuje żadnych nadziei wydźwignięcia się z upadku. Organ ten pismem z dnia [...] lutego zwrócił się do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. o przejęcie gospodarstwa F. K. jako ekonomicznie podupadłego. Z pisma Kierownika Biura Prezydium PRN w S. Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] kwietnia 1969 r. wynika, że Prezydium podjęło w dniu [...] marca 1969 r. uchwałę nr [...] o zakwalifikowaniu gospodarstwa do przejęcia na rzecz Państwa z tytułu zadłużeń.

W aktach sprawy znajduje się ankieta stanu ekonomicznego gospodarstwa rolnego zawnioskowanego do przejęcia na własność Państwa z dnia [...] marca 1971 r., z której wynika, że właściciel F. K. zdaje całość gospodarstwa, prosząc o mieszkanie zastępcze oraz działkę gruntu w dożywotnie użytkowanie. W protokole lustracji gospodarstwa F. K. sporządzonego w dniu [...] sierpnia 1973 r. podano, że przez okres ostatnich trzech lat gospodarzył na 8 ha,

a na pozostałym areale powstał las ( samosiewy). Z pisma Prezydium PRN w S. z dnia [...] listopada 1973 r. wynika, że gospodarstwo zostało zakwalifikowane jako ekonomicznie podupadłe do przejęcia na Skarb Państwa za zadłużenie.

F. K. w piśmie z dnia [...] sierpnia 1976 r. wystąpił z wnioskiem o przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa w zamian za rentę.

Wydanie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976r. o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa rolnego bez zabudowań w zamian za rentę było poprzedzone złożeniem przez małżonków F. i M. K. oświadczenia o wyrażeniu zgody na jego przekazanie na warunkach podanych w zawiadomieniu z dnia 8 września 1976r. Naczelnika Miasta i Gminy w S.. Oświadczenie to własnoręcznie podpisali oboje małżonkowie. Zawiadomienie zawierało pouczenie o możliwości wycofania wniosku w przypadku, gdyby uzgodnione warunki im nie odpowiadały. Warunków tych nie kwestionowano. Z uzasadnienia decyzji Naczelnika wynika, że wniosek umotywowani brakiem możliwości prowadzenia gospodarstwa, ze względu na podeszły wiek oraz brak rąk do pracy. W aktach znajduje się decyzja ZUS z dnia [...] września 1976 r. o przyznaniu renty od dnia [...] października 1976 r.

Organ stwierdził, iż mając na uwadze art. 9 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przedmiotowe gospodarstwo mogło być przejęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął odpowiedni wiek ( 60 lat mężczyzna, 55 kobieta lub został zaliczony do jednej grup inwalidów) oraz treść protokołu lustracji z dnia [...] sierpnia 1973 r. i inne dokumenty, przedmiotowe gospodarstwo kwalifikowało się do gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji i mogło zostać przejęte w zamian za rentę również z urzędu. Jednakże poza sporem pozostaje, że jego przejęcie nastąpiło na wniosek i było wyrazem autonomicznej woli małżonków F. i M. K.. W dacie przejęcia F. K. miał 68 lat, a jego żona 74 lata.

Minister wskazał, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia nieważności dochodzi wtedy, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że "z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas gdy treść decyzji pozostaje w wyraźniej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

Zdaniem organu na gruncie niniejszej sprawy nie można mówić o istnieniu tego rodzaju podstaw, bowiem zebrany w sprawie materiał dowody prowadzi do wniosku, że decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r. nie można postawić zarzutu, iż została wydana z rażącym naruszeniem art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Decyzja została wydana przez właściwe organy, skierowano ją do właściwej strony postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. Zatem nie zawiera innych wad, uzasadniających stwierdzenie jej nieważności przez zastosowanie art. 156 § 1 kpa.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. K., podnosząc, iż jest następcą prawnym po dziadku F. K. i ojcu H. K. i domaga się unieważnienia decyzji naczelnika Miasta i Gminy w S. o przejęciu w 1976 roku gruntów ornych o pow. [...] ha na Skarb Państwa. Skarżący podniósł, że przy podpisywaniu dokumentów przez dziadków nie było synów H. i R. K.. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2009r. skarżący podniósł, że jego ojciec H. K. miał duże trudności z unieważnieniem decyzji Naczelnika M i G w S.. Zdaniem skarżącego jego dziadkowie F. i M. K. zostali oszukani tym ,że " podpisali zdanie ziemi na Skarb Państwa", gdzie należała się im emerytura lub spłata pieniężna. Były Naczelnik kierował się tylko art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974r. nie patrząc na inne przepisy tej ustawy. Jego ojciec H. K. na podstawie art. 41 pkt 1 i 2 ww. ustawy wystąpił o zwrot nieruchomości w roku 1980 - 1982 jako spadkobierca po F. K..

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżone decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. orzekająca o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] czerwca 2009 r. i jednocześnie o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r. nr [...] o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w C., gmina S., stanowiącego byłą własność F. i M. małż. K..

W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano zatem decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności. Dokonanie oceny, jej zgodności z prawem poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza, bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności kontrolowanej w tym postępowaniu decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. W trybie nadzoru konieczność uznania decyzji za nieważną zachodzi jedynie w enumeratywnie wyliczonych ustawowo przypadkach (art. 156 § 1 kpa), gdyż sprzeciwia się ono fundamentalnej zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II SA 456/98).

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma w prawie bardzo istotne znaczenie. Przede wszystkim z tego powodu, że stanowi wyjątek od określonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Przepis art. 156 § 1 kpa nakłada, więc na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki tj. zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne. Trzecim elementem wymagającym zbadania są społeczne skutki, jakie wywołała decyzja.

W rozpoznawanej sprawie orzekający organ uznał prawidłowo że błędne było stanowisko organu nadzoru o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, gdyż istotnie nie można było przyjąć, że zachodzi tożsamość przedmiotu sprawy, skoro poprzednia decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] grudnia 1981 r., jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1981 r. odmawiały na podstawie art. 157 § 3 kpa wszczęcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1976 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego na wniosek H. K. - następcy prawnego F. K..

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając ponownie wniosek skarżącego uznał, że kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] września 1976 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha położonego w C. nie narusza prawa w stopniu rażącym i tym samym odmówił stwierdzenia jej nieważności.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy kontrolowana w trybie nadzoru ww. decyzja Naczelnika MiG w S. z dnia [...] września 1976 r. została wydana w oparciu o art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U z 1974r. Nr 21, poz. 118). Zgodnie z brzmieniem ustępu 1 niniejszego przepisu obowiązującym w dacie wydania decyzji: Państwo na wniosek rolnika przejmie na własność gospodarstwo rolne za rentę jeżeli przekaże on wszelkie nieruchomość wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto:

1. osiągnął wiek 65 lat mężczyzna , a 60 lat kobieta albo

2. zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż spełnione została spełniona przesłanka wynikające z cytowanego powyżej art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy uprawniająca Naczelnika MiG w S. do wydania decyzji o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa na własność Państwa za rentę.

Z akt sprawy wynika bowiem, iż F. K. (dziadek skarżącego) dwukrotnie występował z wnioskiem o przejęcie gospodarstwa. Pierwszy wniosek został złożony w dniu [...] lutego 1971 r. do Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z prośbą o przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa bez odszkodowania z pozostawieniem domu mieszkalnego, gdyż ze względu na wiek

i stan zdrowia jego i żony nie mogą wykonywać prac gospodarskich. Wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony i toczyło się postępowanie o przyjęcie gospodarstwa jako podupadłego za zadłużenie. Z drugim wnioskiem z dnia [...] sierpnia 1976r. F. K.wystąpił do Naczelnika Urzędu Miasta i Gminy S., w którym zwrócił się o przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa w zamian za rentę, podając, iż w gospodarstwie pracowała tylko żona, która chce pozostawić sobie budynek mieszkalny z działką 0,5 ha w dożywocie. Z protokołu dotyczącego ustalenia wartości nieruchomości rolnej oraz ciążących zadłużeń sporządzonego w dniu [...] września 1976r. przez Inspektora d/s Gospodarki Ziemią wynikało, że wartość gospodarstwa F. i M. K. o pow. [...] ha została określona na kwotę [...] zł, natomiast zadłużenia stanowiły kwotę [...] zł, w tym na rzecz Banku Spółdzielczego [...] zł, a na rzecz Wydziału Finansowego [...] zł. Dziadkowie skarżącego – F. i M. K. własnoręcznie podpisali oświadczenie zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego na własność Państwa, w którym dobrowolnie wrazili zgodę na jego przekazanie na warunkach podatnych w zawiadomieniu z dnia [...] września 1976 r., zaznaczając jednocześnie, że nie rezygnują z prawa uzyskania mieszkania i pomieszczeń gospodarskich oraz z działki gruntu o pow. do 0, 5 ha do bezpłatnego użytkowania.

Okoliczność wystąpienia przez F. K. o przejęcie gospodarstwa rolnego nie jest kwestionowana przez skarżącego ( protokół z rozprawy). Kwestią sporną jest wskazana na rozprawie przez skarżącego okoliczność braku zgody zstępnych na oddanie gospodarstwa za rentę.

Zgodnie z art. 4 ust.1 ww. ustawy nieruchomość, na której gospodarowali zstępni rolnika mogła być przez niego przekazana tylko za ich zgodą. W ust. 2 powołanego przepisu wskazano jednaka, że zgoda wstępnych nie jest wymagana jeżeli praca w przekazywanym gospodarstwie nie stanowi ich głównego źródła utrzymania. Z pisemnych oświadczeń dziadków znajdujących się w aktach sprawy z 1976 roku wynika, iż samodzielnie prowadzili gospodarstwo rolne. Skarżący oraz jego matka A. K. oświadczyli na rozprawie, że H. K. ( zstępny) - ojciec skarżącego i mąż uczestniczki postępowania, nie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, gospodarstwo opuścił, przebywał poza domem w poszukiwaniu pracy, często przebywał w zakładach karnych. W tej sytuacji zbędna była zgoda H. K. na przekazanie gospodarstwa.

Nie ma znaczenia w sprawie okoliczność, że w gospodarstwie tym pracowała matka skarżącego – A. K., gdyż nie była zstępną b. właścicieli gospodarstwa. Skarżący nie wykazał, że jego wuj – R. K. - zstępny F. i M. K. - pracował w gospodarstwie rodziców i praca w przekazanym gospodarstwie stanowiła główne jego źródło utrzymania.

W świetle powyższego uznać należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., skoro byli właściciele F. i M. wyraźnie oświadczyli, że gospodarstwo prowadzą samodzielnie.

W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, tym samy skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).