Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1807/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 109, 156 par. 1, 30 par. 5 i 4,  97 par. 1  pkt 1, 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, 152 i 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 8, 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. S., M. S., H. S., Z. T., K. G., J. G., M. C., W. C., A. G., M. B., A. L., Z. T., K. R., R. R., J. Z., W. Z., A. Z., H. L., M. M., Z. G., A. J., E. R., I. G. i J. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury solidarnie na rzecz skarżących: J. S., M. S., H. S., Z. T., K. G., J. G., M. C., W. C., A. G., M. B., A. L., Z. T., K. R., R. R., J. Z., W. Z., A. Z., H. L., M. M., Z. G., A. J., E. R., I. G. i J. L. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu wpisu sadowego oraz tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego po [...] ([...]) złotych dla J. S., M. S., H. S., Z. T., K. G., J. G., M. C., W. C., A. G., M. B., A. L., Z. T., K. R., R. R., J. Z., W. Z., A. Z., H. L., M. M., Z. G., A. J., E. R., I. G. i J. L.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] sierpnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] umarzającą wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. odmawiającą przyznania odszkodowania w trybie przepisów art. 160 kpa za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Jednocześnie stwierdził, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [..] listopada 2002 r. wydana została z naruszeniem prawa, jednak brak jest możliwości stwierdzenia jej nieważności z uwagi na fakt, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. odmówił przyznania spadkobiercom byłych właścicieli nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] odszkodowania za szkodę, jaką ponieśli w związku z wydaniem przez Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzji z dnia [...] maja 1951 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1951 r. nr [...] o odmowie przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu opisanej nieruchomości. W dniu 30 grudnia 2002 r. organ uzyskał informację o śmierci I. G. - jednej ze stron postępowania odszkodowawczego zakończonego w/w decyzją dnia [...] listopada 2002 r. W związku z tą informacją Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Następnie wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzył Minister Transportu i Budownictwa wydając orzeczenie z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia organ wskazał, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Od decyzji wydanej na podstawie art. 160 kpa orzekającej o odmowie przyznania odszkodowania nie przysługuje natomiast ani odwołanie, ani wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a zatem decyzja taka nie ma przymiotu decyzji ostatecznej. Tym samym brak jest przesłanki przedmiotowej dopuszczającej wznowienie postępowania.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem spadkobiercy byłych właścicieli opisanej nieruchomości złożyli wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu wnieśli o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. o odmowie przyznania odszkodowania. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku oraz całości akt sprawy Minister Infrastruktury stwierdził, że organ naczelny słusznie wskazał w kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2006 r., że decyzja orzekająca o odszkodowaniu nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, zaś decyzja odmowna lub budząca niezadowolenie strony co do przyznanego odszkodowania upoważnia stronę do wniesienia powództwa do sądu powszechnego. Jednak regulacja prawna zawarta w art. 160 kpa nie oznacza, że wydana w postępowaniu odszkodowawczym decyzja nie może podlegać weryfikacji w trybie nadzoru. Powszechnie przyjmuje się, w ocenie organu, że weryfikacja decyzji wydanej w postępowaniu w trybie powołanego przepisu może nastąpić w trybie nadzwyczajnym jakim jest postępowanie wznowieniowe przewidziane w art. 145 kpa. Przy czym przesłanką wznowienia z urzędu przez Ministra Transportu i Budownictwa postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. odmawiającą przyznania odszkodowania, był zgonu I. G. - jednego z następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości [...]. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie przesłanka ta niewątpliwie została spełniona, bowiem organ orzekając o odmowie przyznania odszkodowania nie posiadał wiedzy o zgonie jednej ze stron prowadzonego postępowania. Zatem akt zgonu i wynikająca z niego informacja o śmierci jednej ze stron postępowania stanowi bez wątpienia nową okoliczność w sprawie w rozumieniu powołanego przepisu, nie jest to jednak okoliczność, która wpływa na treść merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii przyznania bądź odmowy przyznania odszkodowania. Bez względu na to, czy organ naczelny prowadziłby postępowanie z udziałem I. G., czy też z udziałem jego następców prawnych wniosek o przyznanie odszkodowania podlegałby ocenie na podstawie tych samych dowodów i tych samych przepisów prawa. Tym samym nie uległaby zmianie ani podstawa prawna wydania przedmiotowej decyzji, ani materiał dowodowy, na bazie którego orzekał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Dodatkowo przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne Minister podniósł, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem - jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W takim przypadku nie uchyla się zaskarżonej decyzji, ale w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 kpa należy wskazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto Minister wskazał, że nawet gdyby uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych to podjęte nowe rozstrzygnięcie byłoby tożsame z dotychczasowym - zgodnym z prawem. Uzupełniająco wyjaśnił, że skorygowany w późniejszym okresie operat szacunkowy uzupełniony o braki wskazane w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r., w oparciu o który wnioskodawcy wyliczyli wysokość żądanego odszkodowania, nie może być uznany za nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa - bowiem przedstawione opinie zostały sporządzone w 2003 r., uległy już zdezaktualizowaniu i nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Mając powyższe na uwadze Minister podkreślił, że okoliczności sprawy potwierdzają zasadność odmowy odszkodowania orzeczonej decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Tym samym, skoro rozstrzygnięcie to było zasadne i obecna decyzja odpowiadałaby decyzji dotychczasowej, to z uwagi na zgon jednej ze stron postępowania przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. organ zobligowany jest do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z uwagi na naruszenie procedury. Konsekwencją przedstawionego stanowiska Ministra Infrastruktury stało się wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą uchylił powołaną decyzję z dnia [..] marca 2006 r. i jednocześnie stwierdził, że decyzja z dnia [...] listopada 2002 r. wydana została z naruszeniem prawa, jednak nie stwierdził jej nieważności z uwagi na fakt, że w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. S., M. S., H. S., M. T., K. G., J. G., M. C., W. C., A. G., M. B., A. L., Z. T., K. R., R. R., J. Z., W. Z., A. Z., H. L., M. M., Z. G., A. J., E. R., I. G. i J. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. Skarżący argumenty na poparcie swojego stanowiska przedstawili w obszernym uzasadnieniu skargi. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. obrazę art. 146 § 2 i art. 151 § 2 kpa przez rażąco wadliwe przyjęcie, że w wyniku wznowienia postępowania w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja merytorycznie tożsama z decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] na tej jedynie podstawie, że roszczenia odszkodowawcze nie zostały pomniejszone o ograniczające je prawa najmu lokali przed wydaniem tej decyzji oraz że dowód szacujący prawa najmu został złożony po wydaniu decyzji - a nie jest dowodem nowym w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa,

2. rażące naruszenie prawa art. 160 § 1 i 2 kpa w związku z art. 361 i 225 kc -przesłanki art. 156 § 1 pkt 2 kpa przez przyjęcie za uzasadnieniem wadliwej decyzji, że normalne zużycie nieruchomości związane z upływem czasu nie jest zmniejszeniem wartości nieruchomości w okresie, gdy władał nią bezprawnie Skarb Państwa (1954-1990) a następnie gmina W. (1990-2001) - do decyzji z [...] listopada 2002 r.,

3. rażące naruszenie prawa art. 107 § 1 i 3 kpa (art.156 § 1 pkt 2 kpa) przez wadliwe przyjęcie w uzasadnieniu, że antenaci skarżących w roku 1954 utracili tę nieruchomość, w której lokale mieszkalne były obciążone przymusowym prawem najmu i że gdyby skarżącym nieruchomość zwrócono - zwrócono by im lokale obciążone szczególnym trybem najmu - zatem zwrócone lokale miałyby obniżoną wartość w stosunku do wartości prawa własności lokali, podczas gdy lokale te są nieruchomościami osób trzecich,

4. rażące naruszenie prawa (art.156 § 1 pkt 2 kpa) przez przyjęcie, że brak waloryzacji odszkodowania z poziomu cen 2001 r. na poziom cen roku 2009 - powoduje, że operat szacunkowy traci cechy dowodu w sprawie i powoduje utratę odszkodowania w całości,

5. obrazę art. 76 § 1 i art. 77 § 1 oraz obrazę zasad postępowania, tj. art. 7, 9, 11 i art. 107 § 3 kpa przez wadliwe ustalenie okoliczności sprawy, nie ustosunkowanie się do żądań strony sformułowanych w jej piśmie z 18 lipca 2003 r., zlekceważenie zarzutów i argumentów strony, wykazanie się nieznajomością złożonych dowodów, niewyczerpujące ich rozpatrzenie, co w efekcie doprowadziło do rażąco wadliwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonana przez Sąd analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego doprowadziła do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z innych względów niż w niej podniesiono.

Sąd uznał, że musi zostać stwierdzona nieważność obu wydanych w sprawie decyzji organu nadzoru, ponieważ obarczone one są wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, czyli z uwagi na stwierdzenie, że zachodzą przesłanki określone w art. 156 kpa dające podstawę do stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy obu instancji prowadziły bowiem postępowanie czyniąc jego stroną osobę nieżyjącą zarówno w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i w dacie wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury. Takie naruszenie prawa nie daje Sądowi żadnego wyboru i powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało, czy nie miało wpływu na wynik sprawy (tak samo Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 151/09 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 532/07).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powołanej zasady wynika między innymi obowiązek organu ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia stron o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim podmiotom będącym stronami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Zgodnie zaś z treścią art. 109 § 1 kpa organ doręcza stronom na piśmie zapadłą w sprawie decyzję administracyjną. Przepis art. 109 § 1 kpa daje organowi prawo doręczenia decyzji administracyjnej na piśmie jedynie stronom postępowania zakończonego tą decyzją. Z doręczeniem decyzji administracyjnej wiążą się bowiem przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego skutki prawne. Nałożony na organ obowiązek prawidłowego ustalenia, na każdym etapie postępowania administracyjnego, kręgu stron postępowania administracyjnego ma, w świetle art. 156 § 1 kpa, szczególne znaczenie, także z tego powodu, że jego naruszenie stanowi przesłankę, która uzasadnia stwierdzenie nieważności przez sąd administracyjny zaskarżonego rozstrzygnięcia dotkniętego taką kwalifikowaną wadą postępowania administracyjnego. W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienie lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty czy rzeczowy lub majątkowy. W zależności od tej oceny organ administracyjny wyda decyzję o umorzeniu postępowaniu w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych do zajęcia miejsca dotychczasowej strony wezwie jej następców prawnych (art. 30 § 4 kpa). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 kpa okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, to należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest bowiem jego prowadzenie wobec osób żyjących, a w konsekwencji doręczania wyłącznie takim osobom decyzji. Jeżeli zaś organ administracji wydał decyzję z naruszeniem przepisu art. 30 § 4 i 5 kpa, art. 97 § 1 pkt 1 kpa bądź art. 105 kpa, czy też skierował decyzję do osoby zmarłej, to wadliwość takiej decyzji pozwala na ewentualne jej uchylenie, jeżeli jest ona badana w trybie odwoławczym, zaś sądowi administracyjnemu dokonującemu kontroli legalności pozwala na stwierdzenie nieważności takiego rozstrzygnięcia. Skierowanie decyzji do zmarłej strony, tj. osoby, która w danym momencie nie miała już przymiotu strony, jest wadliwością decyzji, która nie podlega konwalidacji, w szczególności na etapie postępowania odwoławczego. Jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem z jej śmiercią. Oznacza to, że w stosunku do osób zmarłych nie można wszczynać postępowań i wydawać decyzji. Skoro doszło do wydania decyzji w stosunku do osób zmarłych należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i powinna być usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 1983 r. II S.A. 261/83, LEX 10693; z 14 listopada 2001 r. I S.A. 2462/99, LEX 82653; wyrok WSA w W-wie z 20 sierpnia 2006 r. IV S.A/Wa 1973/05, LEX 258282; Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA, sygn. 261/83 - OSPiKA 1984 r., Z. 5, poz. 108). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoby te nie żyją, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Powinien bowiem w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania, ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu nadzorczym.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd orzekający stwierdził, że stroną niniejszego postępowania, do której kierowana była zarówno decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r., jak i decyzja Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. był m. in. Z. R., który zmarł [...] maja 2005 r. (k-58 akt sądowych). Okoliczność śmierci wskazanej osoby nie była prawdopodobnie znana organom w dniu wydawania zaskarżonych decyzji, ponieważ strona była reprezentowana przez pełnomocnika i z akt sprawy nie wynika by zgłosił on ten fakt organowi w trakcie całego postępowania, mimo że z chwilą śmierci Z. R. udzielone przez niego pełnomocnictwo wygasło. Nie zmienia to jednak faktu, że zaskarżone rozstrzygnięcia skierowane zostały do osoby już nieżyjącej. Koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy oceniać według przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (np. na skutek jej śmierci), to organy administracji publicznej zobowiązane są podjąć stosowne czynności procesowe mające na celu ustalenie kręgu osób, które należy wezwać do udziału w sprawie, jako następców prawnych zmarłej strony. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, uczestnikami postępowania i adresatami zaskarżonej decyzji winni być następcy prawni zmarłej osoby. Oznacza to, że organ nieprawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, przez co naruszył przepisy art. 7, 8, 28, 30 § 4 i 5, 97 § 1 pkt 1 i art. 109 kpa, które to naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania decyzji do osoby zmarłej. Zmarły nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Podstawową regułą postępowania administracyjnego jest prowadzenie go wobec osób żyjących. W stosunku do osoby zmarłej nie można ani wszcząć postępowania, ani prowadzić postępowania, ani przyznać jej w określonej wysokości odszkodowania, ani skierować do osoby zmarłej decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że są one obarczone wadą nieważności. Skierowane została bowiem do osoby niebędącej stroną w sprawie. W powołanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, ugruntowany jest już pogląd, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która w chwili wydania decyzji nie miała już przecież przymiotu strony, jest wadliwością decyzji powodującą stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).

Stwierdzenie takich wad formalnych postępowania administracyjnego zwalnia obecnie Sąd od merytorycznej oceny prawidłowości zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych.

Rozpatrując ponownie sprawę organ przede wszystkim prawidłowo ustali aktualny krąg stron postępowania, którym należy zapewnić udział w postępowaniu i do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Po prawidłowym ustaleniu obecnego kręgu stron postępowania organ we wznowionym postępowaniu administracyjnym dokona oceny prawidłowości wydanej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] listopada 2002 r. decyzji w sprawie odmowy ustalenia odszkodowania w trybie przepisów art. 160 kpa za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. Biorąc natomiast pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, a także wymogi określone w art. 107 § 3 kpa organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.