Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 640/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-08-07 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W skardze na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia

skarżąca M.M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Żądanie to ponowiła we wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF. Jako uzasadnienie podała brak środków pieniężnych z powodu strat w gospodarstwie w wyniku powstałych szkód spowodowanych gradobiciem

i odmowę wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela. Wniosek uzupełniła informacją, że posiada rozdzielność majątkową z mężem, mąż nie mieszka pod tym samym adresem, również w jego gospodarstwie miały miejsce podobne szkody. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami w wieku 8 i 6 lat i 3-letnim synem, a jako majątek zadeklarowała nieruchomość rolną o powierzchni 4,32 ha i dzierżawioną – 56 ha oraz zadeklarowała kwotę 1200 zł jako dochody z tego gospodarstwa.

Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., skarżąca podała, że zamieszkuje

u rodziców męża i ma do dyspozycji dwa pokoje i kuchnię. Ponosi koszty energii elektrycznej i gazu (w załączeniu przedłożyła faktury do zapłaty) oraz opłaca składki KRUS w kwocie 550 zł kwartalnie, nie otrzymuje zapomóg, jej rachunek bankowy został zajęty przez komornika, jest współwłaścicielką przyczepy HL 80, działalność gospodarcza przynosi stratę. Jak oświadczyła swoje zobowiązania pokrywa ze zbiorów z własnego gospodarstwa i gospodarstwa męża oraz z dopłat obszarowych. Załączyła także kserokopie: dwóch ugód z wierzycielami w sprawie spłaty zobowiązań, protokołów szacowania strat w gospodarstwach w 2008 r., zeznania podatkowego za 2008r. oraz zestawienie zobowiązań.

Referendarz sądowy, oceniając wniosek o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył:

Tytułem wstępu należy nadmienić, że instytucja prawa pomocy uregulowana w powołanej wyżej ustawie P.p.s.a., w zakres której wchodzi zwolnienie od kosztów sądowych, jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie przed sądem administracyjnym, zaś ciężar dowodu, jak we wszelkiej kategorii ulg i zwolnień, spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z redakcji przepisów art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. Użycie określenia "gdy wykaże" wskazuje, że wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek (referendarza sądowego lub sąd), że znajduje się w sytuacji opisanej w przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub – jak w rozpoznawanej sprawie - poniesienia pełnych kosztów postępowania.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek do zastosowania zwolnienia od kosztów sądowych ani

w całości ani w części. Skarżąca podobnie jak jej mąż prowadzą w niemałym rozmiarze działalność gospodarczą w zakresie produkcji rolnej, posiadają specjalistyczne maszyny umożliwiające samodzielne funkcjonowanie obu gospodarstw. Pomimo oświadczonej przez skarżącą rozdzielności majątkowej małżonków (nierzadko jest ona ustanawiana z uwagi na fakt prowadzenia działalności gospodarczej) - jak wynika z akt sprawy- współpracują oni ze sobą, wykorzystując maszyny należące z formalnego punktu do jednego z nich np. przy suszeniu zboża, występują wspólnie w obrocie gospodarczym poręczając sobie zobowiązania kredytowe.

W wyjaśnieniach z dnia 25 czerwca 2009 r. nadesłanych na żądanie referendarza, skarżąca oświadczyła: "Swoje zobowiązania pokrywam ze zbiorów

z mojego i męża gospodarstwa...". Także Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, że rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka

z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 k.r.o.), również przy uiszczeniu wpisu od skargi. Dlatego i te okoliczności muszą by brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy (np. postanowienie z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04,ONSA WSA , nr 1, poz. 6). Fakt prowadzenia odrębnych gospodarstw domowych, w całokształcie sytuacji nakreślonej przez akta sprawy, jest mało wiarygodny.

Odnosząc się do rozmiarów i sposobu prowadzenia działalności gospodarczej należy dodać, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w ramach firmy "A" oraz Gospodarstwo Rolne M.M. Z akt sprawy wynika, że z gospodarstwa skarżąca w 2007 r. osiągnęła dochód netto w kwocie 61.300,47 zł. Na skutek rozliczeń księgowo-podatkowych obu działalności, firma "A" wykazuje stratę (protokół przesłuchania z dnia 4.12.2007 r., k. 78,79), co skarżąca udokumentowała przedkładając kserokopię zeznania PIT-36 za 2008r. W tym miejscu należy zaznaczyć, że "strata" może być tylko wynikiem księgowym, powstałym na skutek, np. procesu inwestowania i jego rozliczania, i nie oznacza braku faktycznych dochodów. Skarżąca podała, że osiągnęła stratę, ale jednocześnie nie jest zmuszona do korzystania z zabezpieczenia społecznego ("żadnych zapomóg oraz dodatków nie pobieram"), a posiadając status rolnika

i wybierając opłacanie składek do KRUS obniża faktyczne koszty swojej działalności jako przedsiębiorcy, tym samym uzupełniony zostaje budżet rodziny. Do wniosku załączono protokoły z szacowania zakresu i wysokości strat poniesionych

w gospodarstwach małżonków, nie potwierdzono natomiast odmowy wypłaty odszkodowań. Z załączonego zaś zestawienia zobowiązań małżonków wynika, że są one liczne, ale też to, że ich spłata następuje zgodnie z warunkami, np. odnośnie załączonych ugód z wierzycielami, w obu przypadkach do spłaty pozostało po jednej racie. Środki na ich spłatę pochodzą - zgodnie z oświadczeniem skarżącej - z zysku wypracowanego przez gospodarstwo oraz z tzw. dopłat obszarowych, których wysokości skarżąca nie podała, ale z uwagi na wielkości prowadzonych gospodarstw (ponad 60 ha i 100 ha) są - jak się można spodziewać - wysokie. Prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca również nie udokumentowała.

W konkluzji należy stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich wniesionych do sądu sprawach (w sumie odnotowano wpływ 17 skarg w przedmiocie podatku akcyzowego i powstała konieczność uiszczenia tyluż opłat sądowych, tj. na tym etapie – wpisów od skarg, a w przyszłości niewykluczone że dalszych opłat związanych np. opłaceniem wpisu od skargi kasacyjnej ) nie wyrządzi uszczerbku

w utrzymaniu koniecznym dla skarżącej i jej rodziny. Zaznaczyć trzeba, że wniosek

o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany był z uwzględnieniem wszystkich spraw zawisłych przed sądem i koniecznością uiszczenia za nie stosownych opłat. Łączna kwota wpisów, biorąc pod uwagę określoną w zarządzeniach wartość przedmiotu zaskarżenia i wyliczeń na podstawie przepisów regulujących wysokość opłat

w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to kwota 3616 zł. Skarżąca- zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza- nie wykazała, że uiszczenie wpisu, a także innych kosztów, jeśliby powstały na dalszym etapie sporu, jest niemożliwe

i spowoduje uszczerbek w utrzymaniu dla niej samej i jej rodziny.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.