Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 354/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-06-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 14
journal: Dz.U. 2007 nr 179 poz 1266
law: ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie  zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację
Teza: Art. 12 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) dotyczący zachowania terminu, nie ma zastosowania do terminu określonego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację ( Dz. U. Nr 179, poz. 1266 z późn. zm. ),  a to z tej przyczyny, że ostatni ze wskazanych przepisów określa ostatni dzień terminu, w którym może być udzielona pomoc publiczna na restrukturyzację na warunkach określonych w rozporządzenia, a więc termin, do którego organy podatkowe posiadają kompetencje/uprawnienie do orzekania w tych sprawach, a nie termin dla strony do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.

TEZY

Art. 12 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) dotyczący zachowania terminu, nie ma zastosowania do terminu określonego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację ( Dz. U. Nr 179, poz. 1266 z późn. zm. ),  a to z tej przyczyny, że ostatni ze wskazanych przepisów określa ostatni dzień terminu, w którym może być udzielona pomoc publiczna na restrukturyzację na warunkach określonych w rozporządzenia, a więc termin, do którego organy podatkowe posiadają kompetencje/uprawnienie do orzekania w tych sprawach, a nie termin dla strony do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej na warunkach określonych w tym rozporządzeniu.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenie zaległości podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określone zamiennie słowem Kolegium" – działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 roku Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w C. – w dalszej części uzasadnienia określanej zamiennie słowami "Huta" lub "Spółka" na postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia Spółce pomocy publicznej na restrukturyzację w formie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia [...] 2009 r. Huta zwróciła się do Prezydenta Miasta C. z prośbą o umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała na regulację zawartą w art. 67 a i 67 b § 1 Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację ( Dz. U. Nr 179, poz. 1266 z późn. zm. ) – w dalszej części uzasadnienia określanym "rozporządzeniem w sprawie pomocy publicznej" – i wniosła o udzielenie pomocy publicznej na restrukturyzację. Huta wyjaśniła, że przygotowała plan restrukturyzacyjny obejmujący lata 2009 – 2013, którego wdrożenie – przy założeniu otrzymania pomocy publicznej – przywróci jej długookresową zdolność do konkurowania na rynku. Strona powołała się również na swój ważny interes, którym są nadzwyczajne względy mogące zachwiać podstawami jej egzystencji, a także na interes publiczny, twierdząc, że odmowa udzielenia ulgi oznaczać będzie utratę pracy przez pracowników oraz możliwość zarobkowania jej kooperantów. Spółka wyjaśniła, że nie zajmuje się produkcją hutniczą, a jej podstawowy przedmiot działalności polega na świadczeniu usług na rzecz "B" S.A. Oddział "C" i innych podmiotów oraz sprzedaży i zagospodarowania gruntów i nieruchomości. Zaakcentowała ponadto, że jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji.

Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł. Uzasadniając postanowienie, organ I instancji stwierdził, że zgodnie z § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej, pomoc na restrukturyzację mogła być udzielana do dnia [...] 2009 r. Upływ terminu wskazanego w w/w przepisie spowodował wygaśnięcie uprawnienia do udzielania takiej pomocy, z tego też tytułu organ ten odmówił wszczęcia postępowania.

W zażaleniu na w/w postanowienie, Huta podniosła zarzut naruszenia przez organ § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej oraz art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie strony, rozporządzenie w sprawie pomocy publicznej zostało wydane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, dlatego też w sprawie należało zastosować przepis art. 12 § 6 pkt 2 tej ustawy. Zdaniem Huty, wniosek złożony w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego przed upływem terminu określonego w § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej, powinien być rozpatrzony, ponieważ przepis ten nie wyznacza terminu, do którego pomoc powinna być udzielona, lecz termin, przed upływem którego należało złożyć wniosek o jej udzielenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, w pierwszej kolejności podniosło, że umorzenie zaległości podatkowej jest ulgą udzielaną przez organ podatkowy w oparciu o art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, skutkującą wygaśnięciem zobowiązania, zgodnie z art. 59 § 1 pkt 8 tej ustawy. Udzielanie ulgi przedsiębiorcy co do zasady traktowane jest jako jedna z form pomocy publicznej udzielanej określonym podmiotom przez państwo lub samorząd. W myśl art. 87 ust. 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. Nr 90, poz. 864/2 z 2004 r. ) wszelka pomoc przyznawana przez Państwa Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorcom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna ze wspólnym rynkiem w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową pomiędzy Państwami Członkowskimi. Jeśli więc wnioskowana ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowej odpowiada tym kryteriom, to jest formą pomocy publicznej. W takiej sytuacji jej udzielenie może się odbywać tylko w warunkach i na zasadach określonych w art. 67b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i tylko na cele w nim przewidziane tj. szkolenie, zatrudnienie, restrukturyzację etc. Stosownie do art. 67d § 5 tej ustawy szczegółowe warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na szkolenia, zatrudnianie, rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, restrukturyzację lub pomoc regionalną wraz ze wskazaniem przypadków, w których ulgi udzielane są jako pomoc indywidualna, określa w drodze rozporządzenia Rada Ministrów, mając na uwadze dopuszczalne przeznaczenia i warunki udzielania pomocy państwa określonych w przepisach prawa wspólnotowego. Korzystając z w/w delegacji Rada Ministrów wydała w dniu 11 września 2007 r. rozporządzenie o pomocy publicznej. Zgodnie z § 14 tego rozporządzenia, pomoc na restrukturyzację, na warunkach określonych w tym rozporządzeniu, może być udzielana do dnia [...] 2009 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony należy uznać pogląd, że wniosek o ulgą w spłacie zobowiązań podatkowych, stanowiącą pomoc publiczną na restrukturyzację, złożony w ostatnim dniu terminu wyznaczonego w § 14 rozporządzenia o pomocy publicznej, podlega rozpatrzeniu pod względem formalnym i merytorycznym oraz ocenie, czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania wnioskowanej ulgi. Z poglądem tym – w ocenie Kolegium – należy się zgodzić, albowiem ważne jest, aby postępowanie podatkowe zostało skutecznie wszczęte przed dniem [...] 2009 r. Po tym dniu postępowanie nie może być wszczęte, albowiem po tej dacie nie może być udzielona pomoc publiczna na restrukturyzację, na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. W myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Organ II instancji podkreślił, że należy odróżnić datę wszczęcia postępowania i doręczenia wniosku strony od zachowania przez stronę terminu. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie sądowym, przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym, nie ma zastosowania do daty wszczęcia postępowania. Możliwość wszczęcia postępowania należy badać na podstawie stanu faktycznego i prawnego, jaki ma miejsce w dacie doręczenia podania organowi podatkowemu.

Kolegium wskazało ponadto, że strona jest przedsiębiorcą prowadzącym usługi w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, dystrybucji gazu, dystrybucji ciepła, wynajmu środków transportu i obsługi transportu kolejowego, wynajmu nieruchomości, rozprowadzania wody oraz ochrony osób i mienia a także restrukturyzacji w zakresie zbędnego majątku trwałego. W ocenie organu odwoławczego udzielenie stronie wnioskowanej ulgi grozi zakłóceniem konkurencji na rynku świadczonych usług, albowiem zaległość podatkowa, której umorzenia domaga się strona wiąże się z posiadaniem przez nią majątku wykorzystywanego dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Kontynuując, organ wskazał, że strona jest przedsiębiorcą zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorców znajdujących się w trudnej sytuacji albowiem przy pomocy środków własnych, jak również środków, które mogłaby uzyskać od właścicieli/akcjonariuszy lub wierzycieli, nie jest w stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych prawie na pewno doprowadzą jej przedsiębiorstwo do zniknięcia z rynku w perspektywie krótko lub średnioterminowej. Wniosek ten wynika z opinii i raportu z badania sprawozdania finansowego za okres od [...] 2008 r. do [...] 2008 r., w którym biegli rewidenci sformułowali wobec zarządu wniosek o zwołanie Zgromadzenia Akcjonariuszy celem powzięcia przez nie uchwały co do dalszego istnienia Spółki. Zarząd Spółki także wskazał, że Spółka znajduje się w trudnym położeniu, bowiem jej zadłużenie przekracza [...] zł. oraz trudno zbywalny majątek nieprodukcyjny. Wnioskowana przez stronę ulga spełnia kryterium pomocy publicznej, a skoro jej przeznaczeniem ma być restrukturyzacja, szczegółowe warunki jej udzielenia należy ustalić w oparciu o przepisy art. 67b § 1 pkt 3 lit i Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej.

Jak podkreślił organ, z akt sprawy wynika, że Spółka wniosek o restrukturyzację wraz z dokumentami doręczyła Prezydentowi Miasta C. w dniu [...] 2009 r. Wniosek ten został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu [...] 2009 r. Do dnia wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania strona nie zmieniła zakresu żądania.

Zdaniem organu, doręczenie organowi podatkowemu wniosku w dniu [...] 2009 r. nastąpiło w dacie, gdy postępowanie o udzielenie pomocy publicznej na restrukturyzację na warunkach określonych w rozporządzeniu w sprawie pomocy publicznej, nie mogło być już wszczęte, co wprost wynika z redakcji § 14.

Odnosząc się końcowo, do argumentu podniesionego w zażaleniu, a dotyczący zastosowania art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Kolegium stwierdziło, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie, a to z tej przyczyny, że § 14 rozporządzenia nie wyznaczał terminu dla dokonania określonej czynności przez podatnika, lecz termin, w którym mogła być przez organ podatkowy udzielona pomoc na restrukturyzację. Jak podkreślił organ nadanie przesyłki w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, nie spowodowało wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie. W dacie natomiast, gdy podanie zostało doręczone organowi podatkowemu, z uwagi na brzmienie § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej – postępowanie nie mogło być wszczęte.

Huta – działając przez pełnomocnika [...] W. M., doradcę podatkowego – wniosła na w/w postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu:

1) naruszenie § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację,

2) art. 12 § 6 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Uzasadniając skargę, strona skarżąca w pierwszej kolejności przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów podatkowych, a następnie – polemizując ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu – podkreśliła, że rozporządzenie w sprawie pomocy publicznej nie określa w jakim terminie należy złożyć wniosek o udzielnie pomocy publicznej, tylko termin, w jakim może być ta pomoc udzielona. Pełnomocnik podkreślił przy tym, że w/w rozporządzenie zostało wydane w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, dlatego też w jego ocenie, przepisy tego aktu prawnego winny mieć zastosowanie w sprawie. Kontynuując, zauważył, że przepis § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej nie został przez prawodawcę sformułowany precyzyjnie, dlatego też w jego ocenie, przy jego interpretacji należy oprócz wykładni językowej uwzględnić wykładnię systemową i funkcjonalną. Jak podkreśliła strona skarżąca w rozporządzeniu wielokrotnie zostało użyte pojęcie "udzielenie pomocy" jednakże nie w znaczeniu jej przyznania tj. powzięcia w tej materii w nakazanej prawnie formie decyzji przez uprawniony organ, ale w znaczeniu szerszym tzn. w odniesieniu do warunków, jakie przedsiębiorca ma spełnić, by ulgę mu przyznano. Jak podkreśliła skarżąca Spółka, rozporządzenie w sprawie pomocy publicznej nie jest jedynym aktem prawnym regulującym postępowanie w sprawie udzielania pomocy publicznej. Udzielenie pomocy publicznej, możliwe jest dopiero po przeprowadzeniu postępowania składającego się z kilku, czasochłonnych etapów. Złożenie wniosku do organu o umorzenie należności to pierwszy etap, który nie skutkuje automatycznie przyznaniem pomocy. W szczególności autor skargi wskazał na treść art. 12 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej ( Dz. U. Nr 59, poz. 404 z 2007 r. z późn. zm. ) – w dalszej części uzasadnienia nazywanej zamiennie "ustawa w sprawie pomocy" – zgodnie z którym projekty programów pomocowych, w tym przewidujących udzielenie pomocy w ramach wyłączeń grupowych oraz pomocy indywidualnej, a także pomocy indywidualnej na restrukturyzację, wymagają w pierwszej kolejności uzyskania opinii Prezesa Urzędu i Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z wnioskiem o wydanie opinii można się jednakże zwracać po uzyskaniu opinii podmiotu lub podmiotów udzielających pomocy o możliwości jej udzielenia. Uzyskanie tych dwóch opinii niezbędnie jest do wystąpienia do Komisji Europejskiej, która wydaje decyzję. Procedura przedstawiania wniosków może trwać kilka miesięcy, a postępowanie przed Komisją Europejską także jest procedurą czasochłonną. Bezsprzecznie zatem – w ocenie autora skargi – nie jest możliwe udzielenie pomocy publicznej w terminie do dnia 9 października 2009 r., jak wynikałoby to z literalnego brzmienia § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej. Dodatkowo, skarżąca Spółka wskazała na brzmienie § 13 rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy publicznej, zgodnie z którym, warunkiem udzielenia pomocy indywidualnej na restrukturyzację, o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia, jest zobowiązanie się przedsiębiorcy do przekazania do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminach określonych w decyzji Komisji Europejskiej, informacji o realizacji planu restrukturyzacji, spełniających wymogi określone w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Z tych też względu skarżąca Huta uznała, że stwierdzenie Kolegium, uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania z tego tytułu, że po 9 października 2009 r. nie jest możliwe udzielenie pomocy publicznej na restrukturyzację jest nie tylko nielogiczne, ale także pozbawione podstaw prawnych w obowiązujących w tym zakresie przepisach. Termin wynikający z § 14 rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy publicznej jest terminem do złożenia wniosku w sprawie udzielenia pomocy publicznej. Strona skarżąca odwołała się do tezy wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 września 2009 r. – potwierdzającego zasadność jej poglądu – cytując obszerny fragment uzasadnienia wyroku. Konkludując tę kwestię, autor skargi podkreślił, że stanowisko organów co do niezachowania terminu do złożenia wniosku o pomoc publiczną na restrukturyzację uznać należy za błędne zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Bez wątpienia bowiem w sprawie musi mieć zastosowanie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej. Jak zaznaczyła Spółka, rozporządzenie w sprawie pomocy publicznej zostało wydane na podstawie Ordynacji podatkowej i nie zawiera uregulowań, które wyłączyłaby – przy obliczaniu terminów – zastosowanie art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony skarżącej, termin określony w § 14 rozporządzenia w sprawie udzielania pomocy publicznej jest terminem, do którego ma zastosowanie przepis art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Jak podkreśliła skarżąca Huta, stanowisko to jest również podzielane przez doktrynę prawa podatkowego. Wprowadzenie sposobu obliczania terminów do Działu I "Przepisy ogólne" oznacza, że dotyczy on zarówno terminów materialnych jak i procesowych.

Reasumując, skarżąca Spółka podkreśliła, że nadanie wniosku w dniu [...] 2009 r. na Poczcie Polskiej tj. dwa dni przed upływem terminu określonego w rozporządzeniu nastąpiło z zachowaniem terminu określonego w tym przepisie. Końcowo, Huta wskazała na regulację zawartą w art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, podkreślając, że przepis ten nie uzasadnia twierdzenia, że tylko fizyczne doręczenie organowi podatkowemu pisma uzasadnia zachowanie terminu do jego wniesienia.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia,

2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasadna nie jest, albowiem wbrew twierdzeniom w niej zawartym zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Sytuacja taka nie miała miejsca w badanej sprawie.

Przedmiot sporu między stronami ogranicza się do zasadności odmowy wszczęcia postępowania – w trybie art. 165 a Ordynacji podatkowej – w sprawie wniosku skarżącej o udzielenie pomocy publicznej na restrukturyzację, głównie zaś kwestii zachowania terminu do wniesienia wniosku, określonego w § 14 rozporządzenia z 2007 r. w sprawie pomocy publicznej.

Podkreślenia wymaga, że stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia jest bezsporny, a wynika z niego, że skarżąca Huta wniosek o restrukturyzację wraz z dokumentami doręczyła Prezydentowi Miasta C. w dniu [...] r. Wniosek ten został nadany w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 7 października 2009 r. Zdaniem skarżącej, zachowała termin wynikający z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej, gdyż termin w nim określony upływał z dniem [...] 2009 r., a zatem nadanie wniosku w placówce pocztowej polskiego operatora publicznego przed jego upływem tj. w dniu [...] 2009 r. obligowało organ do merytorycznego rozpoznania wniosku. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 165 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa naruszało – w ocenie wnoszącej skargę – przepisy prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zaprezentowanego w skardze. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację, na warunkach określonych w rozporządzeniu, może być udzielana do dnia 9 października 2009 r. Użyte w tym przepisie sformułowanie "może być udzielana" zdaniem Sądu oznacza kompetencje/uprawnienie organów podatkowych do udzielania ulgi. Nie ulega wątpliwości, że organem właściwym/podatkowym w sprawie udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę jest wójt/burmistrz/prezydent gminy, na terenie której położona jest nieruchomość. Nie można też tracić z pola widzenia istoty regulacji dotyczących pomocy publicznej, przede wszystkim zaś faktu, że pomoc publiczna może być udzielana podmiotom gospodarczym nie tylko w przypadkach określonych przez przepisy, ale także z zachowaniem procedury dotyczącej danej pomocy. W doktrynie prawa podatkowego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, że udzielanie ulg w sprawie podatków jest co do zasady traktowane jako jedna z form pomocy udzielanej podmiotom gospodarczym bądź przez państwo bądź przez samorząd. Pomoc taka jest dopuszczalna w ściśle określonych sytuacjach, wynikających z obowiązującego na terenie Rzeczypospolitej prawodawstwa Wspólnoty Europejskiej oraz polskich unormowań. W art. 67 b Ordynacji podatkowej uregulowane zostały natomiast trzy tryby udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, przy czym pomoc na restrukturyzację wynikająca z art. 67 b § 1 pkt 3 lit i ustawy mogła być udzielona na warunkach określonych w akcie wykonawczym, co zostało uregulowane w § 5 tego przepisu, zgodnie z którym "Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, szczegółowe warunki udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a, w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3 lit. f-i oraz lit. l wraz ze wskazaniem przypadków, w których ulgi udzielane są jako pomoc indywidualna, mając na uwadze dopuszczalne przeznaczenia i warunki udzielania pomocy państwa określone w przepisach prawa wspólnotowego". Rada Ministrów wydała w tej sprawie rozporządzenie z dnia 11 września 2007 r. o pomocy publicznej, w którym jak wynika z jego treści uregulowała tryb udzielania pomocy publicznej na restrukturyzację, przyznając – na co już zwracano uwagę – organom podatkowym kompetencje do udzielania ulg w formach przewidzianych w art. 67 a Ordynacji podatkowej – jednakże w terminie do dnia 9 października 2009 r. Po upływie terminu wskazanego w § 14 w/w rozporządzenia – organy podatkowe utraciły prawo do przyznawania ulgi na w/w cel ( na warunkach określonych w rozporządzeniu ) co wynika wprost ze wskazanego wyżej przepisu.

Strona skarżąca podniosła, że nadanie w placówce pocztowej polskiego operatora publicznego wniosku o udzielenie ulgi na restrukturyzację oznaczało zachowanie terminu określonego w/w przepisie, gdyż do oceny zachowania tego terminu należało zastosować regulację zawartą w art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W ocenie Sądu, pogląd ten nie może zyskać aprobaty, a to z tej przyczyny, że w prawie podatkowym – podobnie jak i w innych gałęziach prawa – terminy można podzielić m.in. na terminy przywracane i nieprzywracalne, terminy ustawowe i nieustawowe, terminy w sensie materialnym i w znaczeniu procesowym. Wydaje się, że strona skarżąca zauważyła, że termin zawarty w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej jest terminem prawa materialnego, jednakże uznała, że ma on odniesienie do strony postępowania i jego zachowanie odbywa się na zasadach wskazanych w art. 12 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, przepis § 14 rozporządzenia w sprawie pomocy publicznej określa termin dla organu, a konkretnie możliwość orzekania w sprawie udzielenia ulgi uznanej przez ustawodawcę za pomoc publiczną na restrukturyzację. Po upływie terminu, wynikającego z tego przepisu, uprawnienie organu w tym przedmiocie wygasa, a to oznacza, że organ traci kompetencje do przyznawania takiej ulgi. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie znany jest pogląd zawarty w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt I SA/Gd 408/08 oraz WSA w Lublinie z dnia 11 lutego 2009 r. sygn. akt I SA/Lu 626/08, do których odwołała się strona skarżąca, jednakże poglądu tego nie podziela. Na marginesie należy zauważyć, że wyrok WSA w Gdańsku został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1924/08. Zasadna też jest uwaga, że wyrok WSA w Gdańsku dotyczył sytuacji zgoła innej niż w niniejszej sprawie, gdyż pismo zawierające wniosek o udzielenie ulgi dotarło do organu podatkowego w dniu 31 grudnia 2007 r. tj. w ostatnim dniu terminu określonego w § 14 ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej. W badanej sprawie – co jest okolicznością bezsporną – wniosek dotarł do organu po upływie terminu wyznaczonego w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej.

Reasumując tę kwestię, zasadne jest sformułowanie poglądu, że art. 12 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm. ) dotyczący zachowania terminu, nie ma zastosowania do terminu określonego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania niektórych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiących pomoc publiczną na restrukturyzację ( Dz. U. Nr 179, poz. 1266 z późn. zm. ), a to z tej przyczyny, że ostatni ze wskazanych przepisów określa ostatni dzień terminu, w którym może być udzielona pomoc publiczna na restrukturyzację na warunkach określonych w rozporządzenia, a więc termin, do którego organy podatkowe posiadają kompetencje/uprawnienie do orzekania w tych sprawach, a nie termin dla strony do złożenia wniosku o udzielenie pomocy publicznej na warunkach określonych w tym rozporządzeniu. Taka konstatacja wynika bowiem wprost z treści § 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej, zgodnie z którym pomoc na restrukturyzację, może być udzielona do dnia 9 października 2009 r. Przepisy dotyczące czy to ulg, czy zwolnień – jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania – winny być interpretowane zarówno bez dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej danego przepisu prawa podatkowego. Oznacza to także, że omawianą ulgą tj. ulgą na restrukturyzację można było przyznać tylko w czasie/terminie, w którym organy podatkowe miały kompetencje do jej przyznania. Upływ bowiem terminu określonego w przepisie, do którego ulga mogła być udzielona pozbawił organ prawa do udzielenia takiej ulgi. W ocenie Sądu, po upływie terminu określonego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej wydanie merytorycznej decyzji oznaczałoby działanie bez podstawy prawnej, a to z kolei oznaczałoby wydanie decyzji obarczoną przesłanką nieważności określonej w art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Konkludując, ulgą "restrukturyzacyjną" mogły być objęte podmioty gospodarcze, co do których pomoc ta została udzielona przez organ, który posiadał kompetencję do jej przyznania na warunkach rozporządzenia. Nie do przyjęcia jest, zdaniem Sądu, wykładnia omawianego przepisu, zaprezentowana przez stronę skarżącą, a sprowadzająca się do tezy, że do terminu określonego w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy publicznej ma zastosowanie art. 12 § 6 Ordynacji podatkowej, a złożenie wniosku przez zainteresowany podmiot w placówce pocztowej polskiego operatora publicznego, przed upływem terminu obligowało organ do merytorycznego rozpoznania wniosku. W badanej sprawie, wniosek wpłynął do organu [...] 2009 r., a więc po upływie terminu tj. w dacie, kiedy organ nie posiadał już uprawnienia do przyznania ulgi na restrukturyzację na warunkach wskazanych w rozporządzeniu. Z tego też tytułu zarzut naruszenia art. 12 § 3 Ordynacji podatkowej i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie pomocy publicznej nie mógł zostać uwzględniony.

Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy wniosek Huty wpłynął do Prezydenta Miasta C. (okoliczność ta jest bezsporna) w dniu [...] 2009 r., organ ten zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na zasadzie art. 165 a Ordynacji podatkowej, a to z tej przyczyny, że organ podatkowy nie posiadał już w tym dniu kompetencji do rozpoznania tego wniosku, a skoro tak, to spełniona została przesłanka wymienione w tym przepisie tj. "... z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Taka też sytuacja miała miejsce w badanej sprawie, gdyż wniosek Spółki wpłynął do organu I instancji w dniu, kiedy pomoc na restrukturyzację nie mogła być już przyznana, gdyż upłynął 9 października 2009 r., tj. termin określony w § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2007 r. w sprawie pomocy publicznej. Utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie naruszało zatem prawa, a to przesądziło o niemożliwości uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.