Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1274/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 331 ust. 1.
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1059
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o radcach prawnych.
article: art. 138 par. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Komisja Egzaminacyjna działająca na obszarze Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], na podstawie art. 369 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) ustaliła, że G. O. otrzymał z pisemnego egzaminu 67,5 punktów i uzyskując tym samym wynik negatywny. Komisja wskazała, że pozytywny wynik egzaminu pisemnego otrzymuje zdający, który uzyskał co najmniej 80 punktów. W skierowanym do Ministra Sprawiedliwości odwołaniu od ww. uchwały G. O. wnosił o zmianę ilości przyznanych punktów i dopuszczenie do części ustnej egzaminu radcowskiego.

Pismem z dnia [...]lipca 2006 r. Minister Sprawiedliwości zawiadomił G. O. o nieuwzględnieniu odwołania i wskazał m.in., że kontrola prawidłowości wyniku egzaminu ma charakter formalny, co oznacza, że organ nie może dokonywać ustaleń faktycznych i wykonywać uprawnień przysługujących wyłącznie Komisji, polegających na sprawdzaniu prac pisemnych. Pismo nie zawierało pouczenia o możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego.

W wyniku złożonej przez G. O. skargi na pismo Ministra Sprawiedliwości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1967/06) uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania od wyniku egzaminu radcowskiego. Sąd stanął na stanowisku, że postępowanie egzaminacyjne uregulowane ustawą o radcach prawnych jest postępowaniem administracyjnym, zaś zaskarżone pismo Ministra Sprawiedliwości jest decyzją II instancji w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego i służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Wydanie takiej decyzji musi być zatem poprzedzone ponownym rozpatrzeniem sprawy administracyjnej, którą jest ustalenie wyniku egzaminu, zaś ponowne jej zbadanie nie oznacza ponownego przeprowadzenia egzaminu, a jedynie kontrolę prawidłowości ustalonego przez Komisję wyniku.

Sąd zauważył, że kontrola instancyjna sprawowana przez Ministra, który zgodnie z art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych jest organem wyższego stopnia w stosunku do Komisji Egzaminacyjnej i zgodnie z art. 369 ust. 2 ustawy rozpoznaje jako organ wyższego stopnia odwołania od wyniku egzaminu stwierdzonego uchwałą Komisji, nie jest tylko kontrolą pod względem formalnym, a Minister ograniczając kontrolę uchwały Komisji do zbadania warunków formalnych jej podjęcia i uchylając się od zbadania prawidłowości wyniku egzaminu, naruszył przepisy procesowe w zakresie postępowania odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2008 r. (sygn. akt II GSK 316/07) oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Ministra Sprawiedliwości od powyższego wyroku jako niezasługującą na uwzględnienie. NSA podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż postępowanie egzaminacyjne jest sprawą z zakresu administracji publicznej, a wydane w wyniku złożonego odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości jest decyzją administracyjną. Jak podkreślił NSA, przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, obejmujące również przepisy tej ustawy powołane w skardze kasacyjnej, nie zawierają żadnych ograniczeń dla organu odwoławczego – Ministra Sprawiedliwości dotyczących postępowania w przypadku rozpoznawania odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej.

W sytuacji gdy Komisja Egzaminacyjna ustala wynik egzaminu na podstawie własnej oceny w granicach tzw. uznania administracyjnego, obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie, czy granice tego uznania nie zostały przekroczone. NSA odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdził, iż uchylenie przepisu art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż stan prawny w czasie podejmowania zaskarżonej decyzji, tj. [...] lipca 2006 r., nie został zakwestionowany. Uchylenie wskazanego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny będzie, jak zauważył NSA, działało na przyszłość i wywoływało skutek prawny od 31 grudnia 2006 r.

Rozpoznając odwołanie ponownie, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. uchylił w całości uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] r. i umorzył postępowanie. W uzasadnieniu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. w sprawie o sygn. akt K 30/06, organ stwierdził, iż mocą tego wyroku uchylone zostały jako niekonstytucyjne, bo naruszające art. 17 Konstytucji RP, przepisy m.in. art. 361 ust. 1 i 6 oraz art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, które to przepisy utraciły moc z dniem 31 grudnia 2006 r. W ocenie Ministra, wyeliminowanie z ustawy o radcach prawnych przepisów konstytuujących organy prowadzące postępowanie administracyjne, przy jednoczesnym braku przepisów upoważniających inne organy do rozstrzygania przedmiotowej sprawy, spowodowało stan luki prawnej w zakresie wskazania organu oraz trybu postępowania dla ustalenia wyniku egzaminu. Tym samym utracił prawo rozpoznania sprawy w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, co oznacza, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 105 k.p.a. obejmująca całe postępowanie, a więc także postępowanie przed organem I instancji zakończone nieprawomocną uchwałą.

W wyniku rozpoznania skargi G. O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1169/08 uchylił powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości. Sąd stwierdził, że według stanu prawnego jaki obowiązywał w dacie dokonywania przez Komisję Egzaminacyjną oceny części pisemnej egzaminu radcowskiego oraz w dacie złożenia odwołania od tej uchwały, egzamin radcowski przeprowadzały komisje egzaminacyjne, o których mowa w art. 331 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, tj. komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku rad okręgowych izb radców prawnych. Zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 369 ust. 2 tej ustawy, od uchwały komisji dotyczącej wyniku egzaminu zdającemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Ministra Sprawiedliwości. Sąd podkreślił, że skarżący z tego prawa skorzystał w terminie zastrzeżonym dla tej czynności. Wadliwe rozpoznanie przez organ tegoż odwołania skutkowało tym, że było ono rozpoznawane w dacie, gdy uległ zmianie stan prawny.

Sąd wskazał także, iż organ wadliwie uznał, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. o sygn. akt K 30/06 utracił prawo rozpoznania sprawy w przedmiocie wyniku egzaminu radcowskiego, zaś całe postępowanie o ustalenie wyniku egzaminu jest bezprzedmiotowe.

Zdaniem Sądu, Minister zobowiązany był rozpatrzyć sprawę z prawidłowo wniesionego odwołania i podjąć działanie w tej sprawie jako organ drugiej instancji na zasadzie wskazanej w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ nie zauważył, iż uchwała Komisji Egzaminacyjnej podjęta została w czasie, gdy wskazane przez organ przepisy obowiązywały, a nadto że zgodnie z obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanem prawnym, komisja egzaminacyjna była i w dalszym ciągu jest właściwa do ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego w drodze uchwały, co wynika z treści art. 369 ust. 1 i ust. 4 ustawy o radcach prawnych. Zdaniem Sądu, egzamin, do którego przystępuje osoba zainteresowana wpisem na listę radców prawnych, musi zostać poddany ocenie. Minister Sprawiedliwości zaskarżonym rozstrzygnięciem pozbawił skarżącego dokonanej już przez Komisję oceny części pisemnej egzaminu i uniemożliwił ocenę ponowną, a taki stan rzeczy jest nie do pogodzenia z zasadą państwa prawnego i oczekiwaniem obywateli podejmujących działania w zaufaniu do obowiązującego prawa.

W ocenie Sądu, utrata mocy obowiązującej przepisów art. 361 ust. 1 i 6 i art. 369 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych nie może rzutować na postępowanie wszczęte i prowadzone już przed Ministrem Sprawiedliwości jako organem odwoławczym w czasie, gdy wyrok w sprawie zgodności tych przepisów z Konstytucją jeszcze nie zapadł. Skutek wyeliminowania art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych jest taki, że brak jest podstawy prawnej do składania przez osoby przystępujące do egzaminu radcowskiego odwołań od ustalonych uchwałą Komisji Egzaminacyjnej wyników, a więc skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tej części skierowany jest na działania mogące nastąpić po dniu 31 grudnia 2006 r., oznaczonym jako dzień utraty mocy obowiązującej przepisu. Powyższe oznacza, że ze względu na potrzebę ochrony zaufania do prawa, rozpoczęte i prowadzone przed datą wyroku Trybunału Konstytucyjnego przez Ministra Sprawiedliwości postępowanie odwoławcze powinno być przez ten organ kontynuowane zgodnie z właściwą procedurą i zakończone w sposób wskazany w art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), na podstawie którego organ jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku sądu. Orzekający po dacie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sąd administracyjny, a także Naczelny Sąd Administracyjny nakazał tymczasem organowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy skontrolowanie merytoryczne wyniku egzaminu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt II GSK 301/09) oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Ministra Sprawiedliwości od powyższego wyroku jako niezasługującą na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, aczkolwiek jego uzasadnienie jest częściowo błędne. NSA stwierdził, iż błędnym jest pogląd Sądu I instancji, że wadliwe działania Ministra Sprawiedliwości, które zostały stwierdzone uprzednio wydanymi w tej sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, "ukształtowały" kompetencje Ministra do rozpoznawania odwołania także po dniu 31 grudnia 2006 r. W niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2006 r. przepisem powierzającym Ministrowi Sprawiedliwości załatwienie sprawy w drodze decyzji (tj. rozpoznania odwołania od wyniku egzaminu) był art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, który po tej dacie utracił moc. Powyższe oznacza, że skoro przepis ten nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, to w tej dacie powstała nieusuwalna przeszkoda o charakterze trwałym, która uniemożliwiła wówczas dalsze prowadzenie postępowania, a zatem zachodziła podstawa do jego umorzenia. Postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, albowiem nie było normy prawnej udzielającej organowi administracji kompetencji do wydania decyzji administracyjnej. W sytuacji kiedy Minister Sprawiedliwości utracił kompetencje do prowadzenia postępowania odwoławczego, nie mógł go prowadzić w żadnym zakresie, a w szczególności nie był już uprawniony do rozstrzygania o odwołaniu skarżącego i nie miał kompetencji do usuwania z obrotu prawnego orzeczenia I instancji. Nie mógł zatem uchylić uchwały komisji egzaminacyjnej z dnia [...] maja 2006 r. i umorzyć postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a.

NSA zauważył, że poglądy wyrażone w kwestii merytorycznej kontroli wyniku egzaminu, w wydanych w tej sprawie uprzednio wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (z dnia 7 maja 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1967/06) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 316/07) odnosiły się do oceny prawnej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2006 r., a więc w czasie gdy stan prawny nie był zakwestionowany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego co podkreślił wyraźnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 stycznia 2008 r., stwierdzając przy tym, że uchylenie przepisu art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych będzie działało na przyszłość i wywołało skutek prawny od 31 grudnia 2006 r.

Jednocześnie NSA stwierdził, iż ocena prawna zawarta w orzeczeniu Sądu I instancji przestaje być wiążąca, gdyż zostaje zastąpiona oceną wyrażoną w tym wyroku.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania G. O. od uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister przypomniał przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, iż zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r., obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie, czy istnieje norma prawna, która udziela mu kompetencji do rozstrzygania o danej sprawie administracyjnej. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Powołany przepis nie określa jednak przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 25 października 1988 r., sygn. akt SA/Po 495/88). Taką przyczyną jest brak normy prawnej udzielającej organowi kompetencji do prowadzenia postępowania odwoławczego. Minister stwierdził, iż po dniu 31 grudnia 2006 r., gdy utracił moc przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, postępowanie odwoławcze, wobec uchylenia podstawy prawnej działania Ministra w postępowaniu odwoławczym, stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. i podlegało umorzeniu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G. O., zwany dalej skarżącym, wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej działającej na obszarze Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] i zasądzenie kosztów postępowania.

Podniósł zarzuty :

- nierozpoznania istoty sprawy - nieodniesienie się do podniesionych zarzutów oraz naruszenie art. 369 ustawy o radcach prawnych przez błędną jego wykładnię - według stanu prawnego w czasie podejmowania decyzji (13 lipca 2006 r.);

- niedokonania przez Komisję Egzaminacyjną oceny tematów opracowanych w części pisemnej egzaminu radcowskiego przez członków Komisji niezależnie od siebie, co stanowi naruszenie przepisu art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, a także niestosowanie przy ocenie przygotowanych prac jasnego, zobiektywizowanego systemu ocen i skali punktacji, co uniemożliwiło rzetelne i sprawiedliwe ustalenie wyników przygotowanych prac, w efekcie wypaczając przyznaną punktację i tym samym czyniąc egzamin niesprawiedliwym i nieuczciwym - według stanu prawnego w czasie podejmowania uchwały,

oraz naruszenia:

- przepisów Konstytucji, w szczególności art. 2 wyrażającym zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadę pewności oraz określoności prawa;

- przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r., w szczególności jej art. 13 wyrażającego prawo do skutecznego środka odwoławczego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż w jego ocenie zdania prawników są (w jego sprawie) podzielone. Stwierdził, iż w uzasadnieniach wydanych orzeczeń widać chęć przestrzegania litery prawa oraz poszanowania praw jednostki. Minister Sprawiedliwości nie przestrzega praw pojedynczego obywatela, okazuje złą wolę, uchyla się od naprawy zaistniałej sytuacji i od merytorycznego rozpatrzeniu jego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak to już wyżej wskazano omawiana sprawa dwukrotnie była przedmiotem oceny tak Naczelnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1169/08 WSA uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 kwietnia 2008 r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt II GSK 301/09) oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku przez Ministra Sprawiedliwości.

NSA stwierdził, iż rozstrzygnięcie WSA jest prawidłowe jednakże błędnym jest pogląd, że wadliwe działania Ministra Sprawiedliwości, które zostały stwierdzone uprzednio wydanymi w tej sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, "ukształtowały" kompetencje Ministra do rozpoznawania odwołania także po dniu 31 grudnia 2006 r.

Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

W niniejszej sprawie ocena prawna zawarta w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1169/08 utraciła moc wiążącą albowiem została zastąpiona oceną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt II GSK 301/09).

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa organ wydaje decyzję w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck 2003, s. 585; wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r. sygn. akt IV SA 451/88; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2001 r. sygn. akt IV SA 1742/00). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądów administracyjnych jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie zawiera w tej kwestii odrębnej regulacji, co oznacza, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji winna uwzględniać stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.

Jak wskazał NSA w ww. wyroku w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., obowiązywał stan prawny, który powstał po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 (Dz. U. z 2006 r. Nr 206, poz. 1522), w którym art. 361 ust. 1 i 6 oraz art. 369 ust. 2 i 3 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, w brzmieniu nadanym przez art. 2 pkt 19 i pkt 20 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 oraz z 2006 r. Nr 149, poz. 1075), zostały uznane za niezgodne z art. 17 ust. 1 Konstytucji (pkt I ppkt 9 i 10 wyroku TK) i utraciły moc z dniem 31 grudnia 2006 r. Skutek prawny powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest taki, że po dniu 31 grudnia 2006 r. nie było już trybu odwoławczego do Ministra Sprawiedliwości od orzeczeń komisji w sprawie wyniku egzaminu.

Z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP wynika, iż podstawą prawną decyzji administracyjnej jest przepis prawa powszechnie obowiązującego, który powierza organowi administracji publicznej załatwienie sprawy w danej formie prawnej. W rozpoznawanej sprawie do dnia 31 grudnia 2006 r. przepisem powierzającym Ministrowi Sprawiedliwości rozpoznanie odwołania od wyniku egzaminu był art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, który po tej dacie utracił moc. A zatem w tej dacie powstała nieusuwalna przeszkoda o charakterze trwałym, która uniemożliwiła dalsze prowadzenie postępowania.

W myśl art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ umarza postępowanie odwoławcze, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanki bezprzedmiotowości mogą pojawić się na etapie postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed Ministrem Sprawiedliwości stało się bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych albowiem brak jest normy prawnej udzielającej temu organowi administracji kompetencji do wydania decyzji administracyjnej w sprawie odwołania od Uchwały nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Komisji Egzaminacyjnej działającej na obszarze Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku uchylenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1169/08 WSA decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. i mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r. (sygn. akt II GSK 301/09) organ odwoławczy miał obowiązek ustalenia, czy istnieje norma prawna udzielająca mu kompetencji do rozstrzygania o danej sprawie administracyjnej. Stwierdzić należy, iż skoro po dniu 31 grudnia 2006 r., gdy utracił moc przepis art. 369 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, postępowanie odwoławcze, wobec uchylenia podstawy prawnej działania Ministra w postępowaniu odwoławczym, stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., Minister Sprawiedliwości prawidłowo - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.