Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 155/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 36a ust. 3, art. 35 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o. o. SZ Spółki komandytowej na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r. (znak: [...]) Wojewoda (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością SZ Spółka komandytowa z siedzibą w B. (zwanej też dalej "Spółką" lub "Skarżącą") – utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] listopada 2018 r. (znak: [...]) w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Zaskarżona decyzja Wojewody, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] września 2016 r. Starosta [...] (dalej też jako "Starosta" lub "organ I instancji") wydał decyzję (znak: [...]) odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji własnej z [...] października 2012 r. nr [...] (znak: [...]; zwanej też dalej "Decyzją PnB") zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech wolno stojących elektrowni wiatrowych typu "VESTAS V 90" o mocy 2 MW każda, na wieży o wysokości Hzw = 104,99 m npt., średnicy wirnika 90 m, wraz z towarzyszącą infrastrukturą energetyczną oraz drogową na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...] (w obrębie Z.), [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (w obrębie P. Z.) oraz [...], [...] i [...] (w obrębie P.), G. P., sprostowanej postanowieniem Starosty z [...] maja 2016 r., przeniesionej decyzją Starosty z [...] listopada 2015 r. (znak: [...]) na rzecz Spółki, sprostowaną postanowieniami Starosty z [...] grudnia 2015 r. oraz z [...] czerwca 2016 r. – w zakresie zmiany charakterystycznych parametrów, tj. innego modelu elektrowni wiatrowych, innej wysokości wież, innej średnicy śmigieł, innych rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów i ich wymiarów.

Na skutek odwołania wniesionego przez Spółkę, Wojewoda – decyzją z [...] listopada 2016 r. (znak: [...]) – uchylił ww. decyzję Starosty z [...] września 2016 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarga Spółki na tę decyzję Wojewody została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w P. prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po [...].

W dniu [...] maja 2017 r. Starosta ponownie wydał decyzję (znak: [...]) odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany własnej Decyzji PnB..

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, Wojewoda – decyzją z [...] lipca 2017 r. (znak: [...]) – uchylił ww. decyzję Starosty z [...] maja 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sprzeciw Spółki od tej decyzji Wojewody został oddalony prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z [...] stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...].

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2018 r. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany własnej Decyzji PnB.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się Spółka, która wniosła odwołanie.

Utrzymując w mocy decyzję Starosty z [...] listopada 2018 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2019 r. – Wojewoda, przytoczywszy treść art. 36a ust. 1 i 3 oraz art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn.zm.; dalej w skrócie "pr.bud.") ocenił, że w rozpatrywanej sprawie Starosta, po przeprowadzeniu procedury określonej treścią art. 35 ust. 3 w zw. z art. 36a ust. 3 pr.bud., prawidłowo odmówił zmiany Decyzji PnB. Wyjaśnił, że przedłożony projekt budowlany zamienny jest niezgodny z ustaleniami nw. decyzji o warunkach zabudowy ("Decyzji WZ"):

1) z [...] listopada 2010 r. nr [...] (zwanej też dalej "Decyzją WZ1");

2) z [...] listopada 2010 r. nr [...] (zwanej też dalej "Decyzją WZ2");

3) z [...] listopada 2010 r. nr [...] (zwanej też dalej "Decyzją WZ3");

4) z [...] listopada 2010 r. nr [...] (zwanej też dalej "Decyzją WZ4").

Wymienione Decyzje WZ – jak relacjonował dalej Wojewoda – dotyczą budowy elektrowni wiatrowych o mocy 2 MW. Jako miejsce usytuowania wież tych elektrowni wskazano działki w obrębie P. Z. i obrębie Z. – kolejno: (1) nr [...]; (2) nr [...]; (3) nr [...]; (4) nr [...]. Ponadto w ww. decyzjach wymieniono działki użytkowane jako drogi – kolejno: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W Decyzjach WZ ustalono średnicę wirnika do 90 m (pkt 1 Burmistrza G. P. ppkt 3). Inwestor obecnie chce zwiększyć średnicę śmigieł do 100 m. Organ I instancji postanowieniami z [...] września 2018 r. oraz z [...] września 2018 r. nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia ostatecznych decyzji organu gminy dotyczących zmiany wcześniejszych warunków zabudowy w tym zakresie, ewentualnie doprowadzenie przedłożonego projektu do stanu zgodności z dotychczasowymi decyzjami. Spółka nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. W piśmie z [...] września 2018 r. pełnomocnik Spółki stwierdził, iż zapis o średnicy wirnika elektrowni zawarty w Decyzji WZ nie wiąże organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zdaniem Wojewody z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. W jego ocenie inwestor nie jest uprawniony do realizacji inwestycji w zmienionym kształcie na podstawie dotychczasowych rozstrzygnięć organu gminy. Poza tym, jak zauważył organ II instancji, także decyzje Burmistrza G. P. z [...] czerwca 2009 r. (znak: [...] oraz z [...] października 2009 r. (znak: [...]) o środowiskowych uwarunkowaniach zakładały umieszczenie na wieżach elektrowni gondolowych generatorów napędzanych łopatami wirnika o średnicy do 90 m.

Dalej Wojewoda wskazał, że z przedłożonych projektów zagospodarowania terenu wynika, iż śmigła elektrowni wykraczają poza tereny działek wskazanych w Decyzjach WZ. W przypadku elektrowni EW1 śmigło będzie pracować nad terenem działek nr [...] i [...], elektrowni EW2 – działki nr [...], elektrowni EW3 – działki nr [...], elektrowni EW4 – działki nr [...]. Starosta zobowiązał Spółkę do przedłożenia ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy uwzględniających działki, w których granice przestrzenne ingerują obiekty budowlane. Organ II instancji zauważył, że obszar nad ziemią zajmowany przez śmigło (część turbiny) elektrowni wiatrowej jako jej niezbędny element umożliwiający jej właściwe funkcjonowanie także powinien znajdować się na terenie przeznaczonym pod budowę elektrowni wiatrowych. Tymczasem w przedłożonych Decyzjach WZ organ gminy nie wymienił działek, nad którymi miałyby pracować łopaty turbin elektrowni wiatrowych. Wojewoda podkreślił, że jeżeli obiekt budowlany trwale ingeruje w granice przestrzenne drugiej działki, to także taką działkę należy uznać za należącą do terenu realizacji zamierzenia budowlanego, a nie jako znajdującą się w obszarze oddziaływania obiektu (w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr.bud.). Skoro Spółka nie przedłożyła decyzji o warunkach zabudowy dla tych dodatkowych działek, to nie może realizować inwestycji w zakładanym przez siebie kształcie.

Mając powyższe na uwadze należało – jak stwierdził Wojewoda – decyzję Starosty z [...] listopada 2018 r. utrzymać w mocy. Na marginesie zaznaczył, iż organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy zweryfikował krąg stron postępowania, do których przesłał zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwagi Skarżącej w tym zakresie pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Dodatkowe czynności w tej sprawie (w tym proponowane zawieszenie postępowania) doprowadziłyby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia tego postępowania.

Skargę na opisaną decyzję Wojewody z [...] stycznia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością SZ Spółka komandytowa z siedzibą w B., reprezentowana przez ad P., która decyzji tej zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. w zw. z art. 59 i art. 61 w zw. z art. 54 pkt 1 w zw. z art. 52 ust. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej w skrócie "u.p.z.p.") przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany decyzji własnej zatwierdzającej projekt budowlany z powodu:

1) rzekomej sprzeczności planowanej inwestycji z ustaleniami decyzji Burmistrza G. P. o warunkach zabudowy, podczas gdy wskazane w badanej decyzji o warunkach zabudowy parametry średnicy wirnika i wysokości jego zawieszenia nie są wiążące dla organu architektoniczno-budowlanego, a projekt zamienny jest zgodny z dopuszczalnymi ustaleniami tych decyzji oraz

2) uznania, że obszar nad ziemią zajmowany przez śmigło także powinien znajdować się na terenie przeznaczonym pod budowę elektrowni wiatrowych, podczas gdy teren znajdujący się pod śmigłami nie zmienia swojego dotychczasowego przeznaczenia, a w konsekwencji – nie stanowi terenu budowy.

– które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wskutek dopuszczenia się powyższego uchybienia organ II instancji niesłusznie doszedł do przekonania, że zamierzona inwestycja jest niezgodna z Decyzjami WZ.

Wskazując na powyższe, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ja decyzji Starosty i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych oraz zwrotu kosztów opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie [...]PLN.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autorka powtórzyła i uzupełniła wywody przedstawione już na etapie postępowania administracyjnego. W szczególności wskazała, iż istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do oceny, czy w tej sprawie Skarżąca winna była przedłożyć decyzje o warunkach zabudowy obejmujące także działki znajdujące się pod śmigłami planowanych elektrowni wiatrowych oraz zmiany w zakresie średnicy wirnika, czy też nie. Organy obu instancji odpowiedziały na powyższe twierdząco, natomiast Skarżąca stanęła na przeciwnym stanowisku, i w związku z tym części obowiązków nie wykonała.

W zakresie pierwszej z wymienionych kwestii (terenu pod śmigłami) autorka skargi wytknęła, że ani Starosta, ani Wojewoda w żaden sposób nie odnieśli się do argumentów Skarżącej o braku konieczności wskazania w części pisemnej decyzji o warunkach zabudowy numerów działek znajdujących się pod śmigłami. Tymczasem zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej – podtrzymanym w skardze – terenem inwestycji nie są działki znajdujące się pod śmigłami elektrowni wiatrowej, gdyż teren znajdujący się pod śmigłami elektrowni nie zmieni w żadnym razie swojego dotychczasowego przeznaczenia. Dodatkowo za stanowiskiem Skarżącej ma przemawiać fakt, że brak jest w przepisach wymogu wskazania numerów działek w treści decyzji, linie rozgraniczające teren inwestycji winny być bowiem na podstawie art. 64 ust. 1 w zw. z art. 54 pkt 3 u.p.z.p. wyznaczone na mapie. Jeśli więc nawet uznać, że teren znajdujący się pod śmigłami powinien być uwzględniony w decyzji o warunkach zabudowy, to – zdaniem pełnomocnika Skarżącej – w niniejszej sprawie przedstawione przez Skarżącą decyzje spełniają tę przesłankę. Do każdej z Decyzji WZ została bowiem załączona mapa z rzutem obszaru omiatania śmigła, co oznacza, że teren inwestycji został prawidłowo określony w tych decyzjach.

Również co do wymogu przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy zawierających ustalenie średnicy wirnika zgodne z projektowaną zmianą Skarżąca podtrzymała w skardze dotychczasowe stanowisko – że to ustalenie w żadnej mierze nie wiąże organu architektoniczno-budowlanego, bo to ten organ precyzuje ów parametr techniczny elektrowni. W ocenie strony skarżącej – która zarazem wytknęła, że ani Starosta, ani Wojewoda nie odnieśli się do tych argumentów – skoro śmigła elektrowni wraz z wirnikiem są elementem wyposażenia technicznego elektrowni, zapewniającymi jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem, a co za tym idzie: zmiana parametrów w tym zakresie nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, to tym bardziej stwierdzić należy, że parametr ten nie może być uznany za dopuszczalny i wiążący element decyzji o warunkach zabudowy. Wartości parametrów podlegających zmianie, tj. m.in. średnica śmigieł elektrowni i wysokość zawieszenia wirnika nad powierzchnią terenu, nie powinny być przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy, ich doprecyzowanie winno nastąpić w projekcie budowlanym. Tym samym parametry te nie wiążą organu architektoniczno-budowlanego i błędem jest domaganie się od Skarżącej decyzji o warunkach zabudowy uwzględniających zmiany w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] maja 2019 r. pełnomocnik Spółki podtrzymał wnioski i wywody skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonawszy tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zmiany pozwolenia na budowę – tj. decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę czterech wolno stojących elektrowni wiatrowych ("Decyzji PnB") – Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.

W szczególności, w ocenie Sądu, organy obu instancji w koniecznym zakresie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Taki wniosek jest tym bardziej uprawniony, że – jak pokazuje bliższa analiza stanowisk procesowych stron – istotne okoliczności faktyczne nie są w niniejszej sprawie sporne. Spór dotyczy jedynie kwestii prawnych.

Od razu należy zaznaczyć, że uprzednio w tej samej sprawie (w rozumieniu art. 153 p.p.s.a.) zapadły trzy nw. prawomocne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jednak ich treść nie miała istotnego wpływu na wynik kontroli przeprowadzonej przez Sąd w niniejszym składzie, albowiem:

- do wyroku z 30 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 57/17, oddalającego skargę Spółki na decyzję Wojewody z [...] listopada 2016 r., nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie;

- postanowienie z 19 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 916/17 dotyczyło odrzucenia sprzeciwu Spółki od decyzji Wojewody z [...] lipca 2017 r., jako wniesionego z uchybieniem terminu – a więc incydentalnej kwestii proceduralnej;

- zakres kontroli sądowej w postępowaniu zakończonym wyrokiem z 09 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1185/17 – zapadłym po przywróceniu Spółce terminu do wniesienia ww. sprzeciwu i rozstrzygającym o oddaleniu tego sprzeciw – był ograniczony wyłącznie do kwestii proceduralnych (zgodnie z art. 64e p.p.s.a.), przy czym badaną i zaakceptowaną przez WSA, zasadniczą przesłanką uchylenia decyzji Starosty przez Wojewodę, ww. decyzją z [...] lipca 2017 r., było nieprawidłowe ustalenie przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Na obecnym etapie sprawy ten problem już nie występuje, gdyż, jak trafnie zauważył Wojewoda w uzasadnieniu swej decyzji z [...] stycznia 2019 r., Starosta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zweryfikował krąg stron postępowania.

Aktualnie – w świetle oceny prawnej zawartej przez Wojewodę w motywach zaskarżonej decyzji oraz zarzutów podniesionych przez Spółkę w skardze – istota sporu ogranicza się do kwestii o charakterze materialnoprawnym: czy mianowicie zachodzi niezgodność pomiędzy przedłożonym przez Spółkę projektem budowlanym zamiennym z kwietnia 2016 r. ("Projektem Zamiennym") a odnośnymi decyzjami Burmistrza G. P. z listopada 2011 r. o warunkach zabudowy ("Decyzjami WZ"), która uzasadniałaby orzeczoną przez organy odmowę zmiany Decyzji PnB i zatwierdzenia Projektu Zamiennego na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 36a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.; w skrócie "pr.bud.").

W myśl art. 36a ust. 3 pr.bud. w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę – którego przeprowadzenie, jak wynika z art. 36a ust. 1 pr.bud., jest niezbędne w przypadku zamiaru istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. W myśl zaś odpowiednio zastosowanego art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud., przed wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego zamiennego m.in. z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zdaniem Wojewody relewantna na tle art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. niezgodność pomiędzy przedłożonym Projektem Zamiennym a ustaleniami Decyzji WZ przejawiała się w dwóch aspektach:

i) po pierwsze, w nadmiernym zwiększeniu średnicy wirników elektrowni wiatrowych EW1–EW4 w Projekcie Zamiennym (do 100 m) w porównaniu z ustaleniami Decyzji WZ1–WZ4 (maks. 90 m);

ii) po drugie, w braku wyraźnego wymienienia w Decyzjach WZ1–WZ4 działek "omiatanych" śmigłami ww. elektrowni jako także stanowiących teren inwestycji

– co w ocenie organu miało uzasadniać odmowę wnioskowanej zmiany Decyzji PnB i zatwierdzenia przedłożonego Projektu Zamiennego.

W ocenie Sądu stanowisko Wojewody o występowaniu istotnej niezgodności pomiędzy przedłożonym Projektem Zamiennym a ustaleniami Decyzji WZ1–WZ4, uzasadniającej odmowę zatwierdzenia tego projektu, jest co do zasady trafne, pomimo w części błędnego uzasadnienia (jeśli idzie o zakres tej niezgodności).

Ad (i) Jest niewątpliwe, że w Projekcie zamiennym, wśród zamierzonych zmian charakterystycznych parametrów inwestycji, przewidziano m.in. zmianę średnicy śmigieł elektrowni wiatrowych: z 90 m na 100 m, podczas gdy w pkt 1 ppkt 3 każdej z Decyzji WZ ustalono: "średnica wirnika do 90 m".

Skarżąca Spółka nie kwestionuje faktu wystąpienia tej niezgodności, jednakże – jej zdaniem – ww. ustalenia Decyzji WZ1–WZ4 co do maksymalnej średnicy wirnika (a także maksymalnej wysokości jego zawieszenia) nie wiążą organu architektoniczno-budowlanego, gdyż są to parametry stricte techniczne, których określenie nie leży w kompetencjach organu planistycznego, lecz właśnie architektoniczno-budowlanego, a więc ich zamieszczenie w Decyzjach WZ nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej, i jako takie jest dotknięte wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 k.p.a.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska Skarżącej o niewiążącym charakterze ww. ustaleń Decyzji WZ i ich istotnej wadliwości.

Sądowi wiadomym jest z urzędu, że wzmiankowane w skardze postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności Decyzji WZ 1–WZ4 (w części dotyczącej tych ustaleń), zakończyły się odmownymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej w skrócie "SKO"), a skargi Spółki na ww. decyzje SKO zostały oddalone nieprawomocnymi (jak dotychczas) wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu:

- z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 822/18 (dot. odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji WZ1);

- z 13 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 824/18 (dot. odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji WZ2);

- z 14 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 993/18 (dot. odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji WZ4);

z wyjątkiem skargi na decyzję SKO dot. odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji WZ3, co do której postępowanie sądowe zostało zawieszone – postanowieniem WSA w Poznaniu z 06 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 823/18.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko WSA co do braku istotnej wadliwości spornych ustaleń Decyzji WZ dotyczących maksymalnej średnicy wirnika (a także maksymalnej wysokości jego zawieszenia) – a tym samym: co do pełnej skuteczności tych ustaleń i ich wiążącego charakteru, także w odniesieniu do organów architektoniczno-budowlanych – oraz wywody na rzecz tego stanowiska, przedstawione w ww. wyrokach o sygn. akt IV SA/Po 824/18 i IV SA/Po 993/18. Fakt, że Spółka była stroną każdego z postępowań zakończonych ww. wyrokami, zwalnia z obowiązku przedstawiania całej argumentacji WSA zawartej w motywach tych wyroków. Godzi się więc jedynie krótko przypomnieć, iż w ww. wyrokach, WSA stwierdził m.in., że:

- zamieszczenie spornych parametrów w Decyzjach WZ było dopuszczalne, jako że parametry te w szczególności składają się na charakterystykę "rodzaju inwestycji" w rozumieniu art. 54 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.p.z.p."). Ponadto mają one istotne znaczenie z perspektywy "warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego", o jakich mowa w art. 54 pkt 2 lit. a u.p.z.p. i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589; w skrócie "rozporządzenie MI") – zwłaszcza w zakresie kształtowania gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy – a także wymagań ochrony środowiska (czego dowodzi m.in. treść wydanych dla przedmiotowej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w których te parametry zostały również ujęte);

- mając wszystko to na uwadze nie można uznać, iż określenie w pkt 1 ppkt 3 Decyzji WZ parametru dotyczącego średnicy wirnika oraz wysokości jego zawieszenia nastąpiło bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ab initio k.p.a. – podstawę taką stanowiły przepisy art. 54 pkt 1 i pkt 2 lit. a (w zw. z art. 64 ust. 1) u.p.z.p. oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia MI;

- nie można zasadnie twierdzić, że sporne parametry zostały określone w sposób nadmiernie, jak na standardy decyzji lokalizacyjnej, szczegółowy; a zwłaszcza – iżby były to "precyzyjne dane techniczne";

- nie sposób uznać, że określenie w Decyzjach WZ maksymalnej średnicy wirnika, jak również maksymalnej wysokości jego zawieszenia, pozostawało w "oczywistej sprzeczności" z treścią ww. przepisów, wypełniającej przesłankę "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

- Decyzje WZ zostały wydane przez organ właściwy – tak miejscowo, jak i rzeczowo. I to także w części obejmującej kwestionowane postanowienia pkt 1 ppkt 3 ww. decyzji, skoro, zgodnie z wcześniejszymi wywodami, postanowienia takiej treści mogły zostać wprowadzone do decyzji ustalających warunki zabudowy. Tym samym Decyzje WZ nie są też dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.;

- w odniesieniu do Decyzji WZ nie zachodzą również pozostałe przesłanki nieważnościowe, wyszczególnione w art. 156 § 1 pkt 3–7 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd w niniejszym składzie uznał, że sporne ustalenia Decyzji WZ dotyczące maksymalnej średnicy wirnika projektowanych elektrowni wiatrowych zachowały w pełni swą skuteczność i wiązały także organy architektoniczno-budowlane orzekające w kontrolowanej sprawie.

A skoro tak, to ujawniona ewidentna niezgodność pomiędzy Projektem Zamiennym a ww. ustaleniami Decyzji WZ – w sytuacji jej nieusunięcia przez Spółkę, pomimo stosownego wezwania przez organ I instancji postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 36a ust. 3 pr.bud. – samodzielnie uzasadniała orzeczoną odmowę zatwierdzenia Projektu Zamiennego i zmiany Decyzji PnB, zgodnie z art. 35 ust. 4 a contrario w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 36a ust. 3 pr.bud.

Ad (ii) Poza tym Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko organu II instancji, że działki gruntu, w których granice przestrzenne trwale ingerują elementy projektowanej inwestycji – w tym działki "omiatane" przez zawieszone nad nimi śmigła elektrowni wiatrowych – wchodzą w skład terenu realizacji zamierzenia budowlanego, ze wszystkimi tego faktu konsekwencjami, w szczególności co do konieczności ujęcia ich w takim charakterze w odnośnym planie miejscowym albo decyzji o warunkach zabudowy oraz legitymowania się w odniesieniu do tych działek prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 pr.bud.

Nie ulega wątpliwości, że wykazanie takiego prawa stanowi istotny element zasady wolności budowlanej, o której mowa w art. 4 pr.bud. (tak trafnie W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, uw. 16 do art. 3). W myśl tego przepisu każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Tak unormowane prawo zabudowy obejmuje niewątpliwie pewien wycinek wiązki uprawnień składających się na prawo własności nieruchomości. W podstawowym zarysie treść prawa własności została zaś uregulowana w art. 140 Kodeksu cywilnego ("k.c."), który stanowi, że: "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą." W tym kontekście – owego właścicielskiego uprawnienia do korzystania z własnej rzeczy (ruchomej lub nieruchomości) "z wyłączeniem innych osób" – sankcjonowany w art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. ustawowy wymóg legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może być postrzegany jako jeden z instrumentów mających zapobiegać "niechcianym" ingerencjom w prawo własności nieruchomości, w procesie budowlanym. A skoro, zgodnie z art. 143 zd. pierwsze k.c., w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią, to jest jasne, że posiadany przez inwestora tytuł prawny musi obejmować wszystkie nieruchomości (działki), w granice przestrzenne których dana inwestycja będzie fizycznie wkraczać – także jeśli owo "wkroczenie" ma polegać, jak w spornej sprawie, "tylko" na "omiataniu" łopatami wirnika elektrowni wiatrowej przestrzeni powietrznej nad powierzchnią działki.

Podstawowym argumentem mającym przemawiać, zdaniem Spółki, przeciw konieczności ujęcia w Decyzji WZ, jako składnika terenu inwestycji, także działek znajdujących się pod śmigłami elektrowni, jest fakt, że w przypadku tych działek, w związku z "zawieszeniem" nad nimi owych śmigieł, nie dojdzie do zmiany ich dotychczasowego, rolniczego przeznaczenia.

W ocenie Sądu ten argument jest chybiony. Albowiem w świetle zwłaszcza art. 59 ust. 1 u.p.z.p. istotne znaczenie dla określenia granic terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy ma zasięg projektowanej zmiany "zagospodarowania" terenu, a nie zmiany jego "przeznaczenia". Nie ulega zaś wątpliwości, że zajęcie pewnego obszaru nad powierzchnią działki przez samo śmigło elektrowni wiatrowej skutkuje już zmianą zagospodarowania terenu tej działki (ujmowanego przestrzennie), w odnośnej części, nawet jeśli nie pociąga to za sobą zmiany dotychczasowego przeznaczenia tego terenu (por. wyrok NSA z 11.01.2018 r., II OSK 1170/17, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej "CBOSA"). W konsekwencji, w takiej sytuacji, decyzja ustalająca warunki zabudowy powinna wyraźnie przewidywać możliwość wykraczania odnośnych elementów elektrowni wiatrowej poza granice działki (działek), na której (których) projektuje się posadowienie tej elektrowni (jej części budowlanej) – na teren działek sąsiednich.

Inna sprawa, w jaki sposób taka możliwość powinna zostać ujęta (odzwierciedlona) w decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Zdaniem organu II instancji, w Decyzjach WZ powinny były zostać "wymienione" działki, nad którymi miałyby pracować łopaty turbin elektrowni wiatrowych.

W ocenie Sądu jest to zapewne najbardziej prawidłowy, ale nie jedyny sposób rozwiązania spornej kwestii. Sąd podziela bowiem pogląd pełnomocnika Skarżącej, który dopuszcza wskazanie działek, nad którymi będą pracować łopaty turbin elektrowni wiatrowych, poprzez samo wrysowanie zasięgu "obszaru omiatania śmigła" na mapie załączonej do decyzji ustalającej warunki zabudowy.

Uzupełniając argumentację Skarżącej w tej materii (nawiązującą do treści art. 54 pkt 3 u.p.z.p.), należy zauważyć, że jest to sytuacja analogiczna do tej, jaką rozważał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1170/17 (CBOSA), oceniając zgodność projektowanej elektrowni wiatrowej z obowiązującym planem miejscowym w zakresie, w jakim łopaty turbiny wiatrowej miały wykraczać poza teren przeznaczony w tym planie pod infrastrukturę techniczną elektrowni wiatrowych (oznaczony symbolem [...]) i zajmować obszar nad działkami o przeznaczeniu rolnym. W referowanym przypadku NSA uznał, że dla wykazania zgodności projektowanej inwestycji z analizowanym planem miejscowym, spółka ubiegająca się o pozwolenie na budowę, cyt.: "powinna wskazać taki zapis planu lub o z n a c z e n i e n a r y s u n k u p l a n u [podkr. tut. Sąd], które wprost przewiduje lokalizację łopat turbiny elektrowni wiatrowej, której część naziemna (fundament i turbina) znajduje się na terenie [...], nad działkami o przeznaczeniu rolnym." Zauważmy, że swoistym odpowiednikiem wspomnianego rysunku planu miejscowego jest, w przypadku decyzji o warunkach zabudowy, jej załącznik graficzny (mapowy), o którym mowa w art. 54 pkt 3 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p.

W związku z tym rzeczą organów architektonicznych w kontrolowanej sprawie było zweryfikowanie, czy ujęty na załączonych do Decyzji WZ mapach orientacyjny zasięg śmigła projektowanych elektrowni wiatrowych obejmował także działki, w których przestrzeń powietrzną śmigła te miały wkraczać zgodnie z Projektem Zamiennym – czego organy błędnie nie uczyniły. W ocenie Sądu uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ten został już zdeterminowany przez omówioną wcześniej niezgodność Projektu Zamiennego z ustaleniami Decyzji WZ dotyczącymi maksymalnej średnicy wirnika.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.