Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1492/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz R. S. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie przedłużenia do 7 sierpnia 2019 r. terminu zwrotu na rzecz R. S. (dalej: strona lub skarżąca) różnicy podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za grudzień 2016 r. w kwocie 61.684,00 zł oraz za styczeń 2017 r., w kwocie 82.066,00 zł.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że Dyrektor IAS ustalił, co następuje.

14 marca 2017 r. strona złożyła do Naczelnika US korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 2016 r. Następnie, 15 marca 2017 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2017 r. W obu złożonych korektach wykazano kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni.

Organ pierwszej instancji wszczął 18 września 2017 r. wobec strony kontrolę podatkową w zakresie rzetelności rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za okres rozliczeniowy od 1 grudnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r.

Naczelnik US wskazując na konieczność weryfikacji rozliczenia przedłużał termin dokonania zwrotu za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r.:

1. postanowieniem z [...] maja 2017 r. do 17 lipca 2017 r.,

2. postanowieniem z [...] lipca 2017 r. do 30 września 2017 r.

3. postanowieniem z [...] września 2017 r. do 30 marca 2018 r.

4. postanowieniem z [...] marca 2018 r. do 28 września 2018 r.

Z uwagi na fakt, że w wyniku kontroli zostały stwierdzone nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku naliczonego, a strona nie złożyła korekt deklaracji zgodnych z ustaleniami kontroli podatkowej, postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik US wszczął wobec skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r.

Następnie, postanowieniem z [...] września 2018 r., Naczelnik US, w ramach prowadzonego postępowania podatkowego, przedłużył termin dokonania zwrotu za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. do 7 lutego 2019 r.

Strona pismem z 14 września 2018 r. wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego ze wskazanych w tym piśmie dokumentów (umów pośrednictwa, protokołów, faktur, umowy kredytu, zestawienia przychodów oraz zapisów na koncie) oraz z zeznań świadka G. S. .

Z uwagi na powyższe wnioski dowodowe, kolejnym postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Naczelnik US przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. w kwocie 61.684,00 zł i styczeń 2017 r. w kwocie 82.066.00,00 zł do 7 sierpnia 2019 r., uznając za zasadne ustalenie stanu faktycznego w zakresie deklarowanych w rozliczeniach kwot, poprzez dokładną analizę zgromadzonego materiału dowodowego.

Wskutek rozpatrzenia zażalenia strony na powyższe postanowienie, w powołanym na wstępie orzeczeniu Dyrektor IAS stwierdził, że na mocy przepisów art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1227 z późn. zm., dalej ustawa o VAT) oraz art. 274b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018 r., poz. 800 z późn. zm.), Naczelnik US był uprawniony do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku.

Dyrektor IAS wskazał, że organ podatkowy w trakcie kontroli podatkowej stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku naliczonego. Następnie wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. W toku postępowania strona złożyła pismo o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, a do tego pisma organ pierwszej instancji jest zmuszony się ustosunkować.

W związku z powyższym, zdaniem Dyrektora IAS, ponowna analiza zebranego materiału jest konieczna, aby ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny odpowiadał rzeczywistości.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik US jasno określił przyczynę przedłużenia terminu zwrotu podatku. Ustalenia kontroli podatkowej dawały uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. W związku z powyższym złożone przez stronę wnioski spowodowały konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji materiału dowodowego.

W ocenie Dyrektora IAS, w zaistniałym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, w związku z przedstawionymi okolicznościami, wątpliwości co do prawidłowości zadeklarowanego przez stronę rozliczenia VAT w zakresie wykazanej nadwyżki podatku do zwrotu niewątpliwie zaistniały, co stanowiło wystarczającą przesłankę dla wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia strony, tj. do 7 sierpnia 2019 r. Z tego względu, zarzuty zażalenia w powyższym zakresie Dyrektor IAS uznał za bezzasadne.

Odnosząc się do stwierdzenia strony, że organ nie może ograniczać się tylko do wskazania samego faktu wykazania przez podatnika nadwyżki do zwrotu, ale przywołać musi okoliczności przemawiające za wystąpieniem "istotnych wątpliwości" co do zasadności zwrotu, Dyrektor IAS wskazał, że strona ma wiedzę o wątpliwościach organu podatkowego dotyczącego prawidłowości jej rozliczenia w podatku od towarów i usług za ww. okresy, a co za tym idzie, ma świadomość obowiązku organu dotyczącego dokładnej analizy materiału dowodowego. Odbierając protokół kontroli podatkowej strona otrzymała jasną informację, z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku.

W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie również zawiera jasną informację, że organ pierwszej instancji nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia w sprawie, czyli zasadność zwrotu jest nadal weryfikowana również w kontekście analizy wniosków dowodowych strony.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że działanie podjęte przez Naczelnika US, polegające na przedłużeniu terminu zwrotu VAT było konieczne i celowe oraz nie wykraczało poza zakres obowiązujących przepisów prawa zarówno materialnego, jak i proceduralnego.

Na powyższe postanowienie Dyrektora IAS strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie:

1. art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że wystarczające jest uzasadnienie postanowienia Naczelnika US z [...] stycznia 2019 r., pomimo, że nie daje ono odpowiedzi na pytania:

- jakie istotne, merytoryczne wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r. dawały podstawę do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu oraz

- dlaczego organ pierwszej instancji potrzebuje blisko rok na rozpatrzenie wniosków dowodowych złożonych przez stronę 14 września 2018 r.;

2. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, że prawidłowe jest postanowienie Naczelnika US pomimo, że organ pierwszej instancji nie był uprawniony do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r., gdyż nie wskazał na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości rozliczenia podatku VAT dokonanego przez skarżącą za ten okres i że w związku z tym zachodzi potrzeba dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT;

3. art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, że prawidłowe jest postanowienie Naczelnika US pomimo, iż brak w nim merytorycznego wskazania, dlaczego w sprawie zachodzi konieczność dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT oraz dlaczego Naczelnik US potrzebuje niemalże rok na rozpatrzenie i dokonanie weryfikacji wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą 14 września 2018 r.;

4. art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1, dalej dyrektywa 2006/112/WE) oraz konstytucyjnej i unijnej zasady proporcjonalności poprzez uznanie, że prawidłowe jest postanowienie Naczelnika US w sytuacji, gdy brak zwrotu podatku VAT w znacznej wysokości naruszał kondycję, a nawet płynność finansową skarżącej.

W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Naczelnika US z [...] stycznia 2019 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej, organy podatkowe nie wskazały jakie istotne, merytoryczne i uzasadnione wątpliwości co do zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. oraz styczeń 2017 r. dawały podstawę do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak również nie wskazały dlaczego potrzebują niemalże roku na rozpatrzenie i dokonanie weryfikacji wniosków dowodowych (w głównej mierze zaledwie kilkunastu dokumentów) złożonych przez skarżącą 14 września 2018 r.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko organów, że wszczęcie postępowania kontrolnego przemawia za istnieniem jakichkolwiek nieprawidłowości w jej działalności. Zdaniem strony, sam fakt wszczęcia postępowania kontrolnego i wystąpienia do skarżącej o przedłożenie dokumentów źródłowych, a następnie ich przesłanie do organu pierwszej instancji nie uzasadnia przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT, o ile nie zostanie równocześnie wykazane, że istnieją wątpliwości w zakresie prawidłowości dokonanego przez podatnika rozliczenia. Wskazanie jako przyczyny podjętego rozstrzygnięcia jedynie wszczęcie postępowania kontrolnego, to nie to samo, co wskazanie wątpliwości, jakie ma organ w związku z rozliczeniem podatku VAT za konkretny miesiąc. Zdaniem skarżącej, brak wskazania tych okoliczności narusza także dodatkowo podstawowe zasady procedury podatkowej, wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej. Nadto, sytuacja, w której organ podatkowy, bez wskazania jakiejkolwiek konkretnej i merytorycznej argumentacji, przyjmuje, że potrzebuje niemalże roku do dokonania weryfikacji zgłoszonych wniosków dowodowych, stanowiących zaledwie kilkanaście dokumentów, jest w ocenie skarżącej wprost sprzeczna z unijną i konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

Za całkowicie błędne strona uznała stanowisko organu odwoławczego, którego argumentacja w zasadzie sprowadza się do postawienia tez, że w świetle art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przedłużenie terminu zwrotu VAT wymaga jedynie zasygnalizowania istniejących wątpliwości w oparciu o uprawdopodobnione przesłanki, a nie wskazywania dowodów kwestionujących zasadność zwrotu podatku oraz że organ podatkowy nie musi wykazywać istnienia wątpliwości co do zasadności zwrotu, a podejmować czynności w celu jej zbadania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga okazała się zasadna.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny zasadności przedłużenia 60-dniowego terminu do dokonania zwrotu różnicy podatku VAT w kwocie 61.684,00 zł wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za grudzień 2016 r. oraz w kwocie 82.066,00 zł wykazanej w korekcie deklaracji VAT-7 za styczeń 2017 r., dokonanego postanowieniem Naczelnika US wydanym [...] stycznia 2019 r. Podstawę prawną tego postanowienia stanowił, między innymi, art. 87 ust. 2 ustawy o VAT i art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej.

Powyższe postanowienie zostało stronie doręczone 30 stycznia 2019 r. (k. 65 akt administracyjnych), natomiast poprzednim postanowieniem z [...] września 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu za badany okres, termin ten przedłużono do 7 lutego 2019 r.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Natomiast w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Zgodnie z tym przepisem, zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego.

Z powyższej regulacji prawnej, normującej kwestię zwrotu podatku VAT, płyną dwa wnioski. Po pierwsze zasadność wykazanego przez podatnika w ramach samoobliczenia podatku zwrotu podatku VAT powinna być weryfikowana przez organ co do zasady. Po drugie zaś, wtedy gdy w ramach tej pierwotnej weryfikacji organ dojdzie do przekonania, że poprawność żądania podatnika budzi wątpliwości wszczyna procedurę przedłużenia terminu do zwrotu VAT (tak np. wyrok WSA w Łodzi z 20 lipca 2017 r., I SA/Łd 534/17, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu).

Stosownie do art. art. 274 b § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających w związku z art. 277 tej ustawy. Przepisy art. 274-276 stosuje się odpowiednio w przypadku złożenia deklaracji lub wniosku w sprawie zwrotu podatku.

Wskazać należy, że doktryna i judykatura są zgodne co do tego, że dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu jest, jako odstępstwo od zasady neutralności VAT, dopuszczalne wówczas, gdy zachodzą istotne (uzasadnione) wątpliwości co do zasadności tego zwrotu (tak A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 87 ust. 2, WK 2016 i powołany tam wyrok WSA w Białymstoku z 16 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Bk 217/14; także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2008 roku, sygn. akt K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136).

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest także pogląd, że organ podatkowy podejmując decyzję o tym czy zasadność zwrotu podatku rzeczywiście wymaga dodatkowego zweryfikowania w ramach jednej z procedur wskazanych w art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, musi opierać się na odpowiednich przesłankach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy. Organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Chodzi natomiast o wykazanie, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z 5 lipca 2016 r., sygn. akt I FSK 20139/15).

Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało na wymóg sporządzenia należytego uzasadnienia postanowienia przedłużającego termin zwrotu. I tak, np. WSA w Białymstoku w wyroku z 16 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 217/14 wyjaśnił, że organ podatkowy powinien wskazać na powód przedłużenia terminu zwrotu i przedstawić stronie istniejące w tym przedmiocie wątpliwości. Podatnik w tym zakresie powinien otrzymać jasną informację z czego wynika powód zakwestionowania zasadności zwrotu podatku i potrzeba dodatkowej weryfikacji transakcji.

Sąd orzekający w sprawie w całości podziela powyższej powołane orzeczenia sądów i stanowisko doktryny, przyjmując je za własne.

Podkreślić w sprawie należy, że decydując o przedłużeniu terminu zwrotu VAT organ podatkowy każdorazowo ma obowiązek wskazać nie tylko jakie okoliczności za tym przemawiają, lecz także dlaczego uważa, że te okoliczności uzasadniają przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT. Tak więc, postanowienie przedłużające termin wnioskowanego przez skarżącą zwrotu, powinno wskazywać konkretne przyczyny dokonania dodatkowej weryfikacji zasadności tego zwrotu i je uzasadniać. Powodem niedokonania zwrotu nie może być tylko sam fakt wydania postanowienia i powołanie się na ogólne powody dalszej weryfikacji, zwłaszcza gdy te same ogólnie jedynie nakreślone przyczyny stanowią podstawę kolejnego przedłużenia terminu dokonania zwrotu. Taka sytuacja w ocenie sądu zaistniała w tej sprawie. Takie postępowanie narusza podstawowe zasady procedury podatkowej wyrażone w art. 120, art. 121 i art. 124 Ordynacji podatkowej, czyli odpowiednio zasady: działania organu na podstawie przepisów prawa, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów oraz wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy.

Z bezspornych w sprawie okoliczności, powołanych przez organ odwoławczy wynikało, że Naczelnik US w sprawie tej już kilkukrotnie przedłużał termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. wydając kolejno:

- postanowienie z [...] maja 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 17 lipca 2017 r.,

- postanowienie z [...] lipca 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 30 września 2017 r.,

- postanowienie z [...] marca 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 29 czerwca 2018 r.,

- postanowienie z [...] września 2017 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 30 marca 2018 r.,

– postanowieniem z [...] marca 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu do 28 września 2018 r.,

– postanowienie z [...] września 2018 r. o przedłużeniu terminu zwrotu do 7 lutego 2019 r.,

– zaskarżone w tej sprawie postanowienie z [...] stycznia 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku do 7 sierpnia 2019 r.

Podkreślić należy, że powodem niedokonania zwrotu nie mogą być przytaczane w każdym kolejnym postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. te same okoliczności dotyczące konieczność "prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy", bez wskazania o jakie konkretnie okoliczności - i to okoliczności budzące wątpliwości – chodzi. Organ podatkowy przedłużając termin zwrotu różnicy podatku, każdorazowo jest zobowiązany wskazać na powód takiego postanowienia i przedstawić stronie powody przedłużenia terminu, odnosząc się do konkretnych okoliczności stanu faktycznego sprawy na dany moment prowadzenia postępowania, w tym przypadku postępowania podatkowego. Organ zobowiązany jest każdorazowo przedstawić istniejące wątpliwości powodujące konieczność dalszej weryfikacji rozliczenia za dany okres.

Oceniając uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia Naczelnika US, należy stwierdzić, że nie wynika z niego, jakie konkretnie okoliczności uzasadniały – oceniając na [...] stycznia 2019 r. - kolejne przedłużenie terminu zwrotu za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. Postanowienia organów obu instancji nie wskazują na uzasadnione wątpliwości w zakresie transakcji skarżącej, które istniałyby w powyższej dacie, a zatem w dniu, kiedy organ pierwszej instancji postanowił o kolejnym przedłużeniu terminu zwrotu za powyższy okres. Organy podatkowe nie wyjaśniały dlaczego uznały, że jakieś wątpliwości wystąpiły.

Postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2019 r. i zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji zawiera informacje o tym, że, po pierwsze, do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo strony z 14 września 2018 r. z wnioskami o przeprowadzenie dowodów z załączonych do tego pisma dokumentów, w tym umów pośrednictwa, protokołów, faktur, umowy kredytu, zestawienia przychodów oraz zapisów na koncie, oraz o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka G. S.. Organy podatkowe obu instancji nie wskazały nawet czy podjęły jakiekolwiek czynności w przedmiocie tych wniosków dowodowych. Analiza powyższych dokumentów nie powinna zająć organowi więcej niż 7 – 14 dni, natomiast co do świadka – organy nie wskazały nawet, czy powyższy świadek został chociażby wezwany na przesłuchanie. Podkreślić należy natomiast, że samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie stanowi automatycznie podstawy do przedłużenia terminu zwrotu podatku, tym bardziej, że wnioski powyższe wpłynęły do organu 19 września 2018 r., a oceniane postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu zostało wydane [...] stycznia 2019 r., a zatem blisko pół roku po wpłynięciu pisma strony oznaczonego datą 14 września 2018 r. Powtórzyć należy, że organy nie wskazały nawet, czy podjęły jakiekolwiek czynności, a jeżeli tak to jakie, w przedmiocie powyższych wniosków dowodowych skarżącej.

. Po drugie, organ odwoławczy stwierdził, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż organ pierwszej instancji w trakcie kontroli podatkowej stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku naliczonego, a następnie wszczął postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowego rozliczenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. W tym zakresie podnieść należy, że prowadzenie kontroli podatkowej, czy też wszczęcie postępowania podatkowego, samo w sobie nie stanowi podstawy do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organ odwoławczy nie wskazał nawet, które czynności (transakcje) strony, z jakim podmiotem dokonane, stanowiły przedmiot stwierdzonych nieprawidłowości i z jakiego powodu. Podkreślić też należy, że samo doręczenie stronie protokołu kontroli nie zastępuje i nie czyni zadość wymogowi wskazania, w uzasadnieniu postanowienia o dokonaniu przedłużenia terminu zwrotu, na wątpliwości w zakresie zwrotu podatku za dany okres, tym bardziej, że protokół kontroli doręczono skarżącej 14 kwietnia 2018 r., natomiast w sprawie analizowana jest zasadność już kolejnego przedłużenia terminu zwrotu o czym postanowiono [...] stycznia 2019 r., a zatem 9 miesięcy po doręczeniu stronie protokołu kontroli.

Problem zatem w tym, że żadna z okoliczności wskazanych w postanowieniu organu odwoławczego, jak i w postanowieniu Naczelnika US, jako podstawa do przedłużenia terminu zwrotu podatku, nie odnosi się konkretnie do wątpliwości związanych z żądanym zwrotem podatku wprost. Innymi słowy, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do przyczyny dalszej weryfikacji, istniejącej na [...] stycznia 2019 r.

Sąd badający legalność zaskarżonego postanowienia, tak jak i strona, nie ma wiedzy, w jakim zakresie i dlaczego rozliczenia skarżącej za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. budzą nadal wątpliwości organów podatkowych.

Powtórzyć należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS, tak jak i postanowienie organu pierwszej instancji, nie wskazuje na jakiekolwiek nieprawidłowości po stronie skarżącej. Organy podatkowe nie wskazały, co obecnie składa się na proces "dodatkowego zweryfikowania".

Z przytoczonej przez organy obu instancji argumentacji, zgodnie z którą strona złożyła wnioski dowodowe w piśmie z 14 września 2018 r., czy też ogólne stwierdzenie nieprawidłowości w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r., w żadnej mierze nie wynikają przyczyny przedłużenia terminu zwrotu dokonanego na podstawie postanowienia z [...] stycznia 2019 r. Organ pierwszej instancji na dzień wydawania powyższego postanowienia nie wskazał na charakter wątpliwości dotyczących żądanego zwrotu podatku ani nie wskazał na podstawy, dotyczące jakiejkolwiek okoliczności faktycznej, uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu. Na te wątpliwości nie wskazał także Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu.

Treść uzasadnienia skargi, w tym zawarte w niej żądanie niezwłocznego rozpoznania przez organ podatkowy zgłoszonych w piśmie z 14 września 2018 r. wniosków dowodowych, wskazuje natomiast, że od dnia wniesienia tego pisma organ nie podjął żadnych czynności w przedmiocie tych dowodów.

W niniejszej sprawie skarżąca wnioskowała o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. w terminie 60 dni, korektę deklaracji złożyła 14 marca 2017 r. Powtórzyć należy, że termin zwrotu podatku VAT za powyższy okres był już wcześniej wielokrotnie przedłużany, co ustalono powyżej.

Reasumując, zaskarżone postanowienie nie zawiera uzasadnienia co do przyczyn i zasadności przedłużenia postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. terminu zwrotu podatku VAT za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. Tym samym uznać należało, że z zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia Naczelnika US nie wynikają wątpliwości organu, co do zasadności zwrotu nadwyżki podatku. Organ odwoławczy nie wskazał jaki konkretnie materiał, dotyczący których konkretnie transakcji, wymaga dodatkowej analizy i dlaczego. Z uzasadnienia postanowień organów obu instancji nie wynika nawet, które transakcje skarżącej są obecnie poddane analizie i z jakich przyczyn.

Orzecznictwo sądowoadministacyjne przyjmuje, że nie mogą być uznane za okoliczności nakazujące dodatkowe weryfikowanie zasadności zwrotu podatku VAT: niezakończenie prowadzonej weryfikacji w ramach przewidzianego trybu, w tym w ramach kontroli podatkowej, czy postępowania podatkowego, wystąpienie do kontrahenta o potwierdzenie dokonanych transakcji, ani nawet oczekiwanie przez organ podatkowy na odpowiedź obcych organów administracji podatkowych, czy też na wyniki kontroli podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów strony. Innymi słowy, zasadność przedłużenia zwrotu musi być wskazana na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych danej sprawy, poprzez wskazanie wątpliwości pozostałych do wyjaśnienia każdorazowo przy przedłużaniu terminu zwrotu podatku, a istniejących na dzień dokonywania przedłużenia terminu zwrotu.

Podkreślić należy, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyroki NSA z 21 maja 2015 r., sygn. akt. I GSK 1469/13, z 8 września 2015 r., sygn. akt I FSK 845/14, z 23 października 2015 r., sygn. akt II FSK 1984/13). Wprawdzie można "rozwlekać" toczące się postępowanie na poszukiwanie kolejnych dowodów, lecz nie to jest celem postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, które powinno cechować się zarówno przestrzeganiem zasady dążenia do pozyskania prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej), przy jednoczesnym zachowaniu proporcji przestrzegania zasady szybkości i ekonomiczności tegoż postępowania (art. 125 Ordynacji podatkowej), co powinno polegać, między innymi, na koncentracji materiału dowodowego oraz jego ocenie w kontekście analizy przesłanek norm prawa materialnego, które w sprawie znajdują zastosowanie (wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2890/14, wyrok NSA z 24 maja 2013 r. sygn. akt I FSK 842/12).

Powyżej powołane poglądy sąd orzekający w sprawie przyjmuje za własne.

Brak wskazania na konkretne okoliczności faktyczne i powołanie się na prowadzenie wobec strony postępowania podatkowego, nie spełnia przesłanki z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi to jednocześnie naruszenie powyższych przepisów, jak również podstawowych zasad procedury podatkowej wyrażonych w art. 120, art. 121, art.122, art. 124 i 191, a także art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Reasumując, w sprawie doszło do naruszenia wymienionych w skardze przepisów art. 273 dyrektywy 2006/112/WE, art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 274b § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenia przepisów postępowania dotyczyły podstawowych zasad procedury podatkowej wyrażonych w art. 120, art. 121, art.122, art. 124 i 191, także art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te naruszono w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego zaskarżone postanowienie podlegało wyeliminowaniu z obiegu prawnego. Uchyleniu podlegało także postanowienie Naczelnika US z [...] stycznia 2019 r., jako że zostało obarczone tymi samymi wadami.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.), orzeczono jak w wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. nr 1800 ze zm.), w wysokości obejmującej wpis sądowy 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł i koszty zastępstwa prawnego 480 zł.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.