Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1415/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Fundacje
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11d ust. 2-3, 5 i 7
journal: Dz.U. 2015 poz 1255
law: Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]czerwca 2020 r., znak [...] Minister Sprawiedliwości (dalej: Minister, "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 i 695 - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 11d ust. 2-3, 5 i 7 ustawy z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 294 i z 2020 r. poz. 875 - dalej "ustawa"), po rozpatrzeniu odwołania Fundacji H. V. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Fundacja") od decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z [...] grudnia 2019 r., znak: [...], o odmowie wpisu Fundacji H. V. z siedzibą w W. na prowadzoną przez Wojewodę [...] listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na terenie województwa [...] punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Minister wyjaśnił (za organem I instancji), że z postępowania wyjaśniającego wynika, iż w stosunku do Fundacji zachodzi jedna z przesłanek negatywnych, określona w art. 11d ust. 5 ustawy. Ponadto, Fundacja nie spełnia przesłanki pozytywnej określonej w art. 11d ust. 3 pkt 3 ustawy, tj. nie jest w stanie zagwarantować należytego wykonania zadań z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jak wskazał organ I instancji, wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 11d ust. 5 ustawy w sposób bezwarunkowy uniemożliwia wpisanie Fundacji na listę. W stosunku zaś do przesłanki pozytywnej z art. 11d ust. 3 pkt 3 ustawy, ustawodawca nie wprowadził takiego rodzaju obostrzeń.

Wojewoda podkreślił, że pozyskał informacje od starostów powiatowych oraz prezydentów miast na prawach powiatów w przedmiocie spełniania negatywnych przesłanek z art. 11d ust. 5 ustawy oraz innych nieprawidłowości w zakresie wykonywania zadań przez organizacje pozarządowe udzielające nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczące nieodpłatne poradnictwo obywatelskie lub prowadzące nieodpłatną mediację w okresie od [...]marca 2017 r. do[...] marca 2019 r. Wśród takich organizacji była wymieniona Fundacja, z którą umowy zostały rozwiązane. Ponadto, zdarzały się sytuacje, że to sama Fundacja odstępowała od zawartych umów przed otrzymaniem pierwszej transzy dotacji.

Zdaniem Wojewody okoliczność, że Fundacja przystępowała do konkursów, następnie deklarowała gotowość zawierania umów oraz w wielu przypadkach takie umowy zawierała, lecz ostatecznie nie dochodziło do realizacji zadania publicznego ma istotne znaczenie dla oceny profesjonalizmu i rzetelności w wykonywaniu powierzonych Fundacji zadań.

Wojewoda zwrócił uwagę, że intencją ustawodawcy przy wprowadzaniu instytucji list wojewodów było zapewnienie jednolitych kryteriów konkursowych. Na Wojewodzie spoczywa ciężar badania dopuszczalności uczestnictwa organizacji pozarządowych w otwartych konkursach organizowanych przez powiaty na realizację zadań objętych ustawą. Wobec powyższego w kompetencji Wojewody pozostaje (poprzez wydanie decyzji o wpisie lub odmowie wpisu na listę) dopuszczenie do udziału w takich konkursach tych organizacji, które w najwyższym stopniu gwarantują późniejszą realizację zadań publicznych w powiatach. Okoliczność wielokrotnego odstępowania przez Fundację od zawartych z powiatami umów z przyczyn leżących po jej stronie oraz okoliczność rozwiązywania umów zawartych z Fundacją przez poszczególnych starostów skutkuje stwierdzeniem, że brak jej profesjonalizmu i rzetelności w wykonywaniu powierzonych zadań. Podobnie rzecz ma się co do sytuacji, w których ujawniono, że Fundacja przy realizacji zadań posługiwała się osobami nie posiadającymi wymaganych uprawnień.

Z uwagi na wyżej opisane okoliczności Wojewoda orzekł decyzją z [...] grudnia 2019 r. o odmowie uwzględnienia złożonego wniosku przez Fundację.

Od powyższej decyzji organu I instancji odwołanie wniosła Fundacja, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji - poprzez wydanie decyzji o wpisaniu jej na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa łódzkiego w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Decyzją z[...] czerwca 2020 r. Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że istota sporu sprowadza się do oceny spełnienia przez Fundację warunków wymaganych do uzyskania wpisu.

Wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2019 r. stanowi art. 11d ust. 1-3, 5 oraz ust. 7 ustawy. Zgodnie z ust. 1 wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa. Zgodnie z ust. 2 o wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem poradnictwa obywatelskiego;

2) posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku z udzieleniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

c) przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.

Zgodnie natomiast z ust. 3 o wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może obiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie pięciu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa;

2) posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i jego dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

c) przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Stosownie do ust. 5 tego artykułu o wpis na listę, o której mowa w ust. 1, nie może ubiegać się organizacja pozarządowa, która w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 6, nie rozliczyła się z dotacji przyznanej na wykonywanie zadania publicznego lub wykorzystała dotację niezgodnie z celem jej przyznania, jak również ta organizacja pozarządowa, z którą starosta rozwiązał umowę. Termin dwóch lat biegnie od dnia rozliczenia się z dotacji i zwrotu nienależnych środków wraz z odsetkami albo rozwiązania umowy.

Art. 11d ust. 7 ustawy stanowi natomiast, że odmowa wpisu na listę, o której mowa w ust. 1, organizacji pozarządowej, która nie spełnia warunków określonych w ust. 2-5, następuje w drodze decyzji.

Minister wskazał, że powyższe przepisy określają przesłanki, które organizacja pozarządowa winna spełnić, aby wojewoda mógł wpisać ją na listę uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze danego województwa, przy czym art. 11d ust. 2-3 ustawy zawiera przesłanki pozytywne, które winna spełnić organizacja pozarządowa starająca się o wpis na listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa [...] punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zaś ust. 5 zawiera przesłankę negatywną, której wystąpienie uniemożliwia wpisania organizacji pozarządowej na prowadzoną przez wojewodę listę.

Organ odwoławczy stwierdził, że Fundacja spełniła część przesłanek pozytywnych określonych wart. 11d ust. 2-3. Załączyła bowiem do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie warunku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 w postaci licznych referencji udzielonych przez jednostki samorządów terytorialnych. W rekomendacjach tych jednostki samorządu terytorialnego potwierdziły prowadzenie przez Fundację punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej w okresie od 2016 r. do 2019 r. oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w 2019 r. W rekomendacjach wskazywano na prawidłowy przebieg współpracy z Fundacją. Fundacja złożyła także zaświadczenia jednostek samorządów terytorialnych o rozliczeniu się z przyznanej dotacji na wykonanie powierzonych zdań. Fundacja złożyła również listę adwokatów, radców prawnych, doradców oraz mediatorów, z którymi zawarła umowy o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub prowadzenie nieodpłatnej mediacji. Do wniosku załączono również zaświadczenia wystawione dla osób posiadających wiedzę i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego oraz potwierdzenia wpisania na listy stałych mediatorów prowadzone przez prezesa sądu okręgowego. Ponadto wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty opisujące standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Minister podzielił stanowisko Wojewody, że Fundacja nie spełniła przesłanki pozytywnej, o której mowa w art. 11d ust. 3 pkt 3 ustawy – tj. nie daje gwarancji należytego wykonania zadania.

Organ odwoławczy podniósł, że użycie przez ustawodawcę sformułowania "daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie (...)" oznacza, że przypadki wymienione w lit. a-c nie stanowią katalogu zamkniętego zakresu tych gwarancji, a jedynie przykładowe ich wymienienie. Ponadto, zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego "gwarantować", to "poręczyć, że coś nastąpi albo że jest prawdziwe".

Dalej wskazał, że obowiązek złożenia przez daną organizację wymienionych w ustawie dokumentów służy zapewnieniu, że organizacja pozarządowa wykona zadanie publiczne w sposób niezakłócony i profesjonalny. Organ zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego musi mieć pewność, że wybrany w konkursie wykonawca zawrze umowę, a w razie jej zawarcia będzie ją wykonywać rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami, sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji). W celu dokonania tej oceny należy uwzględnić złożone przez organizację dokumenty (opinie, rekomendacje, referencje) a także uwzględnić wszelkie dostępne informacje o świadczeniu przez ten podmiot na rzecz powiatów usług. Rezultatem takiej analizy być powinno jednoznaczne, graniczące z pewnością przekonanie organu, że dana organizacja będzie w stanie wywiązywać się ze wszystkich nałożonych ustawą obowiązków, że w wyniku realizacji tych działań usługa nieodpłatnej pomocy lub nieodpłatnego poradnictwa zostanie wykonana od początku do końca, tak jak do tego zobowiązał się jej wykonawca, że wykonanie to będzie prawidłowe i zgodne z najwyższymi standardami, a następnie zostanie ono starannie udokumentowane i rozliczone.

Minister podkreślił, że jednym z głównych celów ustawy jest nieprzerwane zapewnienie udzielania przez wykwalifikowane podmioty nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W tym celu, w art. 11 ust. 12 ustawy zawarto regulację, zgodnie z którą w przypadku gdy: 1) do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby powierzenie prowadzenia punktu nie zostanie wyłoniona organizacja pozarządowa do jego prowadzenia, 2) starosta nie zawrze umowy z organizacją pozarządową albo rozwiąże umowę - stosuje się art. 10 ust. 2. Przepis ten stanowi, że w przypadku niezawarcia porozumienia do dnia 30 listopada roku poprzedzającego rok, którego dotyczyłoby to porozumienia, starosta przekazuje dziekanom okręgowych rad adwokackich lub dziekanom okręgowych izb radców prawnych informacje w zakresie określonym w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, d oraz e albo ust. 3. Na podstawie tych informacji dziekan wskazuje odpowiednio adwokatów lub radców prawnych, wyznaczonych do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że Fundacja przystąpiła do konkursu na świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego mając świadomość, że realizacja zadania za pomocą osób, posiadających odpowiednie kwalifikacje może być utrudniona lub całkowicie niemożliwa. Fundacja nie dysponowała bowiem odpowiednią ilością osób uprawnionych do prowadzenia poradnictwa obywatelskiego we wszystkich zadeklarowanych punktach, czego wyrazem były inicjowane przez nią, po zawarciu szeregu umów ze starostwami, odstąpienia od podpisanych umów bądź niepodpisywanie takich umów. Brak przewidzenia konieczności zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry skutkował koniecznością odstąpienia przez Fundację od umów w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w następujących powiatach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] oraz [...]. W wyniku zaistniałej sytuacji powiat musiał podjąć odpowiednie czynności w celu zapewnienia obsługi tych punktów przez inne podmioty. Istotne w niniejszej sprawie jest to, że konieczność odstąpienia przez Fundację od zawartych umów nie było sytuacją jednostkową. Fundacja, bez odpowiedniego oszacowania swoich możliwości należytego wykonania zadań w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, przystępowała do licznych konkursów. Zdaniem Ministra było to działanie świadome i zależne od Fundacji. Taka praktyka skutkowała koniecznością zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów. Do tego czasu w tych punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. W ocenie organu odwoławczego, zasadny jest więc wniosek, że Fundacja przystępując do konkursów mimo wiedzy, że nie posiada osób zdolnych do wykonywania zadania wprowadzała w błąd powiaty, w których ubiegała się o zawarcie umów.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że poza odstąpieniem przez Fundację od zawartych umów nastąpił szereg innych nieprawidłowości podczas ich wykonywania. Z informacji uzyskanej od Starosty [...] wynika, że Fundacja próbowała odstąpić od zawartej umowy już po przekazaniu pierwszej transzy dotacji, co było sprzeczne z postanowieniami zawartej umowy. Ostatecznie Fundacja i powiat [...] zawarły porozumienie o rozwiązaniu umowy zawartej [...]grudnia 2018 r. Z kolei w powiecie [...] Fundacja wygrała konkurs na realizację zadania z zakresu prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Po uzyskaniu informacji o wyborze Fundacja początkowo była zainteresowana realizacją zadania, jednakże po wysłaniu umowy do podpisu Fundacja zaprzestała kontaktu ze Starostwem. Finalnie Fundacja nie zawarła umowy z powiatem i nie wskazała przyczyn jej niezawarcia.

Z kolei w powiecie [...] ujawniono przypadek świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę, która nie była doradcą i nie posiadała odpowiednich kwalifikacji, co było przyczyną zawarcia porozumienia o rozwiązaniu zawartej umowy. Zawarcie porozumienia o rozwiązaniu umowy z przyczyny braku możliwości zapewnienia stabilnej obsady punktu w części dotyczącej poradnictwa obywatelskiego nastąpiło także w powiecie [...].

Dalej Minister wyjaśnił, że Zastępca Dyrektora Biura Pomocy i Projektów Społecznych W. poinformował, iż Prezydent W. zawarł z Fundacją umowę w przedmiocie prowadzenia trzech punktów nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Podczas wykonywania tej umowy stwierdzono nieprawidłowości w realizacji zadania w okresie od[...] stycznia 2019 r. do [...] marca 2019 r., polegające na: braku listy obecności za styczeń w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; braku części podpisów na liście obecności za styczeń i luty w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego; pełnieniu części dyżurów w dwóch punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez prawników, którzy w tym czasie nie zdobyli jeszcze uprawnień w zakresie świadczenia poradnictwa obywatelskiego; czterech niezgłoszonych nieobecnościach na dyżurach w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz jednym dwugodzinnym spóźnieniu na dyżur w punkcie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

W innym powiecie, tj. [...], z uwagi na brak osób uprawnionych do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, umowa z Fundacją nie została podpisana. Natomiast powiat [...], z uwagi na niespełnienie przez Fundację wymogu określonego w art. 11d ust. 3 pkt 2 ustawy, nie zawarł z Fundacją umowy o realizację zadania z zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Zdaniem Ministra, powyższe wskazuje, że nie były to sytuacje incydentalne, których wystąpienie miało charakter przypadkowy i niezależny od Fundacji. Powodami niepodpisania umowy lub odstąpienia od niej były bowiem braki odpowiednio wykwalifikowanej kadry mogącej świadczyć poradnictwo obywatelskie. Zdarzały się też sytuacje skierowania do świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego osób nie posiadających wymaganych kwalifikacji. Niepodpisanie umowy lub odstąpienie od niej miało miejsce w relatywnie dużej liczbie powiatów, które - pomimo gotowości do zawarcia umowy - nie mogły wywiązać się w terminie z nałożonego na nie ustawą zadania. Stwierdzono sytuację braku kontaktu Fundacji z powiatem [...], gdzie po wysłaniu umowy do podpisu Fundacja zaprzestała kontaktu ze Starostwem, ostatecznie nie zawierając umowy z powiatem i nie wskazując przyczyn jej niezawarcia.

Tego rodzaju postępowanie Fundacji uzasadnia wniosek, że istnieje wysokie ryzyko, że podobne działania mogłyby powtórzyć się w przyszłości, co utrudniłoby lub nawet zdezorganizowałoby funkcjonowanie sieci jednostek nieodpłatnego poradnictwa w danym powiecie. Skutkiem takiej praktyki mógłby być również , poza wspomnianymi problemami organizacyjnymi i niemożnością zapewnienia ciągłego wykonywania przez powiat zadań wynikających z ustawy, brak możliwości realizacji usług pomocowych przez inne zainteresowane podmioty, które w danym powiecie złożyły oferty, ostatecznie nie wybrane przez powiat.

Wobec powyższego Minister stwierdził, że na podstawie wyżej opisanych sytuacji zasadny jest wniosek, że Fundacja nie daje gwarancji należytego wykonania zadania z zakresu świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Działania Fundacji polegające na przystępowaniu do konkursów mimo braku odpowiednich osób, które mogłyby wykonywać poradnictwo obywatelskie a także przypadki kierowania takich osób do wykonywania zadania świadczą o wprowadzeniu odpowiednich starostów w błąd i o świadomym ubieganiu się o to zadanie mimo braku zdolności do jego wykonania. Powodowało to zaburzenia w organizacji u poszczególnych starostów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w tym konieczność zwrócenia się w odpowiednim trybie do innych podmiotów celem zapewnienia obsługi tych punktów, w wyniku czego do tego czasu w punktach nie było świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.

Ponadto Minister uznał, że w niniejszej sprawie zaszła także negatywna przesłanka, o której mowa w art. 11d ust. 5 ustawy. Fundacja jest bowiem organizacją pozarządową, co do której wystąpiły sytuacje, kiedy starosta rozwiązał umowę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku, o którym mowa w art. 11d ust. 6 ustawy.

Minister podniósł, że art. 11d ust. 5 ustawy przewiduje bezwzględną negatywną przesłankę dla odmowy wpisu organizacji pozarządowej na odpowiednią listę. Jednym z powodów stanowiących podstawę do odmowy wpisu jest rozwiązanie umowy z tą organizacją przez starostę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku o wpis. Przepis nie stawia przy tym ograniczeń w zakresie ilości rozwiązanych umów, powodów tego rozwiązania, wagi przyczyn, które ten skutek wywołały. Nie stawia też ograniczeń terytorialnych ani takich, które odnosiłyby się do przedmiotu umowy (nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie czy też nieodpłatna mediacja"). Innymi słowy, wystąpienie jakiegokolwiek przypadku rozwiązania przez starostę umowy mającej za przedmiot realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji stanowi obligatoryjną przesłankę dla wojewody do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wpisu na każdą z prowadzonych list (listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia punktów w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego czy też nieodpłatnej mediacji), o jaką ubiega się zainteresowana organizacja.

Jak wskazał Minister, wobec Fundacji H. V. wystąpiły sytuacje rozwiązania umowy.

I tak, w przypadku Starostwa Powiatowego w [...] -oświadczeniem z[...] marca 2019 r. - Starosta [...] rozwiązał umowę z [...]grudnia 2018 r., nr [...], na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 tej umowy, ze skutkiem natychmiastowym. Jako przyczynę rozwiązania umowy wskazano brak realizacji zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego w lokalu znajdującym się w budynku Urzędu Miasta w N.. Wskazano również, że, pomimo wezwania, nie została złożona przez Fundację karta czasu pracy potwierdzająca realizację zadania. W § 14 ust. 1 pkt 2 umowy z 14 grudnia 2018 r., postanowiono, że umowa może być rozwiązana przez Powiat ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego oraz nienależytego wykonywania umowy, w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego.

Minister uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Fundacji o nieważności złożonego oświadczenia przez Starostę. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Zgodnie zaś z ust. 3 jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata powiatu lub osoby przez niego upoważnionej.

Organ odwoławczy podniósł, że organem upoważnionym do reprezentowania powiatu, a więc składania za niego oświadczeń woli, jest zarząd. W doktrynie wskazuje się, że nie można mylić prawa do reprezentacji powiatu z uprawnieniem wynikającym z ww. przepisu do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych. Jest to bowiem wyjątek od zasady wyrażonej w art. 26 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl której organem wykonawczym jest zarząd in corpore, a także od zasady wynikającej z art. 34 ust. 1 tej ustawy, który wprowadza ogólną kompetencję starosty do reprezentowania powiatu na zewnątrz.

Następnie wskazał, że co do zasady oświadczenia woli w sprawach majątkowych powiatu winny być składane przez dwóch członków zarządu lub przez członka zarządu i upoważnioną przez zarząd osobę. Ustawa wprowadza od tej zasady jednak wyjątek. Wskazuje ona bowiem, że w określonych sytuacjach oświadczenia woli w imieniu powiatu mogą i powinny być składane przez starostę. I tak, zgodnie z art. 11 ust. 9 ustawy w przypadku zaprzestania spełniania warunku, o którym mowa w art. lid: 1) ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją ze skutkiem natychmiastowym; 2) ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 - starosta nie zawiera umowy z organizacją pozarządową albo rozwiązuje ją za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Przepis ten stanowi lex specjalis do regulacji zawartej w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wynika z niego, że rozwiązanie umowy z organizacją pozarządowa z przyczyn, o których mowa w art. 11 ust. 9 ustawy winno nastąpić przez starostę, a nie w sposób określony w art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

W ocenie Ministra brak jest podstaw do uznania wadliwości oświadczenia Starosty Nowodworskiego o rozwiązaniu umowy z Fundacją. Bez znaczenia przy tym pozostaje podanie jako podstawy złożenia oświadczenia konkretnych postanowień umowy. Uprawnienie takie dla starosty wynika bowiem z ustawy, a nie z treści stosunku cywilnoprawnego pomiędzy powiatem a Fundacją. Fundacja nie realizowała zadania publicznego dotyczącego prowadzenia punktu świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Zaistniała zatem podstawa do rozwiązania z nią umowy przez starostę na podstawie art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy. O braku skuteczności tego oświadczenia nie stanowi także błędne wskazanie przez starostę, że rozwiązuje zawartą umowę ze skutkiem natychmiastowym, a nie, jak wynika z art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy, za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Omyłka ta skutkuje jedynie tym, że skutek złożonego oświadczenia w postaci rozwiązania umowy następuje nie w chwili dojścia do Fundacji treści oświadczenia, a dopiero po dwóch tygodniach. Niemniej jednak zwarta z Fundacją umowa została skutecznie rozwiązana przez Starostę.

Organ odwoławczy podkreślił, że w przypadku kwestionowania przez Fundację skuteczności złożenia tego oświadczenia winna ona wystąpić do sądu powszechnego z powództwem, o którym mowa art. 189 k.p.c. Przepisy obowiązującego prawa nie upoważniają wojewody do badania, w toku rozpatrywania wniosku o wpis, zasadności rozwiązania przez starostę z organizacją pozarządową umowy na realizację zadania publicznego. Sam fakt rozwiązania umowy z Fundacją przez starostę stanowi negatywną przesłankę wpisu tej organizacji na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1 ustawy. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Dopóki sąd powszechny działając w ramach swojej kognicji nie orzeknie inaczej, należy przyjąć, iż dana czynność prawna jest ważna.

Niezależnie od powyższego Minister wskazał, że przed złożeniem przez Starostę N. oświadczenia o rozwiązaniu umowy Fundacja złożyła oświadczenie o odstąpieniu od tej umowy z uwagi na zaistnienie okoliczności uniemożliwiających Fundacji wykonanie umowy. Oświadczenie to zostało przesłane do Starostwa Powiatowego w [...] za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu [...] stycznia 2019 r. Nie sposób jednak uznać, że oświadczenie to zostało złożone prawidłowo. W § 13 ust. 1 przedmiotowej umowy postanowiono, że w przypadku uprawdopodobnienia wystąpienia okoliczności uniemożliwiających wykonanie tej umowy Fundacja może odstąpić od umowy, składając stosowne oświadczenie na piśmie nie później niż do dnia przekazania dotacji, z zastrzeżeniem ust. 2. W ust. 2 postanowiono natomiast, że Fundacja może odstąpić od umowy, nie później jednak niż do dnia przekazania dotacji, jeżeli Powiat [...] nie przekaże dotacji w terminie określonym w umowie. Oznaczenie terminu końcowego było przesłanką obligatoryjną zastrzeżenia prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 395 § 1 k.c., bowiem zastrzeżenie prawa odstąpienia nieograniczonego terminem byłoby nieważne i nie wywoływałoby żadnego skutku prawnego. Termin ten może zostać oznaczony w dowolny sposób, także przez wskazanie zdarzenia, które z pewnością nastąpi w przyszłości, lecz nie wiadomo kiedy. W niniejszej sprawie termin końcowy złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy został oznaczony zdarzeniem w postaci chwili przekazania dotacji. Powiat [...] przekazał Fundacji pierwszą transzę dotacji w dniu [...]stycznia 2019 r., a zatem przed złożeniem przez Fundację oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Oświadczenie to nie zostało zatem złożone skutecznie.

Z uwagi na rozwiązanie umowy przez Starostę [...], zdaniem organu odwoławczego, zasadny jest wniosek, że spełniła się przesłanka negatywna, o której mowa w art. 11 d ust. 5 ustawy.

Następnie Minister podkreślił, że takie same konsekwencje ma rozwiązanie przez Starostę [...] pismem z [...] stycznia 2019 r. umowy na podstawie jej § 14 ust. 1 pkt 2 (błędnie oznaczono jako § 14 ust. 2). Jako przyczynę rozwiązania wskazano nienależyte wykonywanie tej umowy. Starosta wskazał, że Fundacja nie skierowała do realizacji umowy osób uprawnionych do świadczenia poradnictwa obywatelskiego. W § 14 ust. 1 pkt 2 umowy z 20 grudnia 2018 r. postanowiono, że umowa może być rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego oraz nienależnego wykonywania umowy przez fundację, w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego.

W przypadku Starostwa [...]oświadczeniem z [...] stycznia 2019 r. rozwiązano ze skutkiem natychmiastowym umowę z [...] stycznia 2019 r. zawartą pomiędzy Fundacją a powiatem [...] Podstawą rozwiązania tej umowy było świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego przez osobę niewskazaną w ofercie oraz nie posiadającą kwalifikacji wymaganych ustawą. Ponadto, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2019 r. stwierdzono brak obsadzenia punktów w [...] [...]. Tym samym uznano, że umowa jest wykonywana nienależycie. Zdaniem Ministra, opisana sytuacja również pokazuje, że Fundacja nie wykonywała prawidłowo umowy w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Oświadczenie o rozwiązaniu umowy zostało podpisane przez Wicestarostę oraz Członka Zarządu, jednak Starosta [...] potwierdził fakt rozwiązania umowy z Fundacją. W znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. skierowanym do Wojewody [...] starosta podał, że "(...) z dniem [...]stycznia, została rozwiązana, ze skutkiem natychmiastowym, umowa Powiatu [...] z Fundacją H. V. na realizację zadania publicznego pod nazwą: prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz punktu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wraz z nieodpłatną mediacją oraz edukacją prawną. Podstawą rozwiązania umowy było nienależyte wykonywanie umowy przez ww. Fundację".

Reasumując, Minister stwierdził, że wobec Fundacji wystąpiły w 2019 r. sytuacje, w których starostowie rozwiązali z nią umowy na prowadzenie punktów świadczenia poradnictwa obywatelskiego. Wystąpienie już tylko jednej takiej sytuacji skutkuje - zgodnie z art. 11d ust. 5 w związku z art. 11d ust. 7 ustawy - obowiązkiem wydania przez odpowiedniego wojewodę decyzji o odmowie wpisu na listę. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, że wobec Fundacji H.V. wystąpiły również sytuacje wskazujące na brak gwarancji należytego wykonywania' zadań określonych w powołanej ustawie, co w świetle art. 11d ust. 2 pkt 3 oraz art. 11d ust. 3 pkt 2 ustawy, także stanowi przesłankę skutkująca odmowa wpisu na listę.

Skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Fundacja H. V.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 11d ust. 5 i ust. 7 oraz ust. 2 pkt. 3 i ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej poprzez w szczególności:

a) błędne uznanie, że w przypadku skarżącej zachodzi przeszkoda (przesłanka negatywna) do wydania decyzji o wpisaniu na listę Wojewody, o której mowa w przepisie art. 11d ust. 5 ustawy,

b) błędne uznanie, że w przypadku skarżącej nie zachodzi warunek (przesłanka pozytywna) do wydania decyzji o wpisaniu na listę Wojewody, o której mowa w przepisie art. 11d ust. 2 pkt. 3 i ust. 3 pkt. 3 ustawy,

podczas gdy należyta i wszechstronna ocena materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącej, prowadzi do stwierdzenia spełnienia przez skarżącą warunków (przesłanek pozytywnych) oraz braku przeszkód (przesłanek negatywnych) do wydania decyzji zgodnej z wnioskiem o wpis na listę Wojewody,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 i art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające w szczególności na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności na podstawie twierdzeń Skarżącej, jak również nienależytej wykładni przepisów prawa oraz postanowień umownych, co doprowadziło do wydania decyzji dowolnej, obarczonej błędnymi i dowolnymi ustaleniami własnymi Organu, uniemożliwiło ponadto skarżącemu należytą realizację uprawnień oraz wykonania obowiązków w toku postępowania, jak również skutkuje nienależytym uzasadnieniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wojewody,

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. w szczególności poprzez odstąpienie bez żadnej przyczyny przez Organ od treści wyznaczonej i podanej do publicznej wiadomości przez Organ własnej praktyki rozstrzygania spraw związanych z zasadami reprezentacji powiatu przy zawieraniu i rozwiązywaniu umów zawartych na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, zaniechanie przeprowadzenie przez Organ administracyjny postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zaniechanie kierowania się przez Organ administracyjny zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesięcznym wskazując jej rozstrzygnięcie poprzez wpisanie Fundacji H. V. z siedzibą w W. na prowadzoną przez Wojewodę listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa łódzkiego punktów w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Ponadto, skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła szczegółową obszerną argumentację na poparcie podniesionych zrzutów.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. - dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądowa kontrola w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny zasadności odmowy wpisu Fundacji na prowadzoną przez Wojewodę [...] listę organizacji pozarządowych uprawnionych do prowadzenia na obszarze województwa łódzkiego punktów udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Zdaniem Sądu skarżąca nie spełniła przewidzianych przez ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej warunków do uzyskania takiego wpisu.

W ocenie Sądu nie doszło do opisanych w skardze naruszeń prawa materialnego tj. przepisów art. 11d ust. 5 i ust. 7 oraz ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3 ustawy.

W sprawie niniejszej (wbrew stanowisku skarżącej) dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych co do wystąpienia negatywnej przesłanki z art. 11d ust. 5 ustawy (rozwiązanie umowy przez starostę w okresie dwóch lat poprzedzających złożenie wniosku) a ponadto wykazano brak jednej z przesłanek pozytywnych wpisu – z art. 11d ust. 3 pkt 3 ustawy (brak zapewnienia gwarancji należytego wykonywania zadania z zakresu świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego).

Rację ma Minister, że Wojewoda szczegółowo opisał swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśnił dlaczego w analizowanej sprawie, uznano że zachodzi przeszkoda (przesłanka negatywna) do dokonania żądanego wpisu na listę Wojewody. Analogicznie uzasadniono brak jednej z przesłanek pozytywnych wpisu.

Sąd nie widzi argumentów ze strony skarżącej przemawiających za przyjęciem, że stanowisko organów obu instancji jest błędne.

I tak w kwestii skuteczności rozwiązania umowy przez starostę wskazać należy, że wynika to wprost z oświadczeń o rozwiązaniu umowy z Fundacją złożonych przez Starostę [...], Starostę [...]oraz Starostę [...]

W ocenie Sądu nie ma znaczenia twierdzenie Fundacji, że jej zdaniem rozwiązanie z nią umów nie nastąpiło skutecznie. Słusznie stwierdził bowiem Minister, że pomimo upływu wielu miesięcy od rozwiązania wskazanych w uzasadnieniu decyzji umów - skuteczność ich rozwiązania jest kwestionowana tylko w toku postępowania administracyjnego. Skarżąca nie wystąpiła z odpowiednim powództwem cywilnym do sądu powszechnego. Jak zasadnie podniosły organy obu instancji, wojewoda nie jest uprawniony do badania skuteczności rozwiązania umowy. Takiej oceny mógłby dokonać wyłącznie właściwy sąd powszechny, na skutek powództwa wniesionego np. w trybie art. 189 k.p.c. Zasadnie Minister zwrócił uwagę na poniższe kwestie: po pierwsze: starostowie konsekwentnie twierdzą, że zawarte ze skarżącą umowy zostały przez nich rozwiązane; po drugie: nie godząc się z tym poglądem, skarżąca nie jest wstanie wskazać jaki przepis prawa zobowiązywałby wojewodę do kontroli skuteczności rozwiązywania umów zawartych przez strony bez udziału Wojewody; po trzecie: stojąc na stanowisku, że umowy są ważne skarżąca nie wniosła powództwa np. także o zapłatę.

Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że kompetencje do rozwiązania umowy z Fundacją leżą w gestii zarządu powiatu, a nie starosty.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że ustawodawca na podstawie art. 11 ust. 9 w związku z art. 11d ust. 2 pkt 2 lub ust. 3 pkt 2, lub ust. 4 pkt 2 ustawy oraz art. 11d ust. 2 pkt 3 lub ust. 3 pkt 3, lub ust. 4 pkt 3 ustawy, przyznał staroście kompetencje uprawniające go do rozwiązania umowy z organizacją pozarządową w przypadku zaistnienia przesłanek wynikających z powyższych przepisów.

Zgodnie z literalnym brzmieniem przywołanego art. 11 ust. 9 ustawy, organem właściwym do rozwiązania umowy o realizację zadania polegającego na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jest starosta. Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec regulacji z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 920). Zgodnie tym ostatnim, oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu (a nie starosty) składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd.

Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, okoliczność powołania się przez starostę, w treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy z Fundacją, na przesłanki określone w zawartej umowie, nie ma większego znaczenia z punktu widzenia skuteczności złożonego przez starostę oświadczenia o rozwiązaniu umowy. Uprawnienie do złożenia tego oświadczenia wynika z ustawy, a nie z treści stosunku cywilnoprawnego pomiędzy stronami.

Odnosząc się do stanowiska skarżącej w zakresie rozwiązania umowy przez Starostę Nowodworskiego, że Fundacja nie mogła skutecznie złożyć oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy na realizację zadania publicznego, bowiem przed złożeniem tego oświadczenia nie otrzymała kwoty całej dotacji, wskazać należy, że jest ono nieuzasadnione. Jak słusznie zauważył Minister, niemożność skorzystania przez Fundację z uprawnienia do złożenia przedmiotowego oświadczenia wynikała wprost z § 13 umowy łączącej Fundację z powiatem nowodworskim. Stosownie do treści tego przepisu, Fundacja mogła odstąpić od umowy w przypadku uprawdopodobnienia trudności w obsadzaniu dyżurów w zakresie poradnictwa obywatelskiego, nie później niż do dnia przekazania dotacji. Pierwsza transza dotacji została przekazana na rachunek Fundacji w dniu [...]stycznia 2019 r., czyli przed datą złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Prawidłowo wskazał Minister, że przy uwzględnieniu okoliczności, iż dotacja jest przekazywana w transzach miesięcznych, złożenie przez Fundację oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy po przekazaniu pierwszej transzy dotacji nie jest skuteczne. Tym samym za zasadne należało uznać stanowisko starostwa w [...] zaprezentowane w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r.

Także argumentacja Fundacji dotycząca rozwiązania z nią umowy przez starostwo gorlickie nie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść należy za organem odwoławczym, że oświadczenie Starosty miało charakter oświadczenia wiedzy i woli. Starosta [...], w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r., kierowanym do Wojewody [...] nie kwestionuje faktu rozwiązania umowy z Fundacją, a ponadto wskazuje na powód jej rozwiązania. W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie określił szczególnych kryteriów potwierdzenia czynności prawnej przez organ. Zdaniem Sądu należy uznać za wystarczające samo uznanie przez Starostę za skuteczne oświadczenia o rozwiązaniu umowy i przekazanie takiej informacji Wojewodzie [...]. Oświadczenie w tym zakresie dotarło również do Fundacji jako adresata oświadczenia woli - o czym świadczy treść skargi Fundacji. Doszło zatem do skutecznego potwierdzenia rozwiązania tej umowy.

Odnosząc się dalej do niespełnianie przez skarżącą przesłanki pozytywnej z art.11 d ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy, tj. niezapewnienie gwarancji należytego wykonywania zadania w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wskazać należy, że i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego. Jak ustalono bowiem Fundacja (pomimo wymagań wynikających z ustawy) nie posiadała odpowiedniej liczby osób wykwalifikowanych do realizacji zadania w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa prawnego. Argument skarżącej, że od 2018 r. do złożenia wniosku o wpis na listę wojewody posiadała nieprzerwanie umowę z doradcą obywatelskim, umowę z adwokatem, radcą prawnym oraz z mediatorem, tym samym spełniała wymóg, o którym mowa w przepisach art. 11 ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy - nie jest wystarczający. Zasadnie bowiem organ odwoławczy zauważył, że po rozpoczęciu realizacji zadania okazywało się jednak, że Fundacja nie posiada wystarczającej liczby wykwalifikowanych doradców obywatelskich, którzy byliby uprawnieni do świadczenia w jej imieniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Okoliczność ta stanowiła podstawę do rozwiązania przez starostów umów w trybie określonym w art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy. Ocena w tym zakresie powinna uwzględniać całokształt okoliczności sprawy.

Konsekwencją zastosowania nierealnego modelu wykonywania zadań przez Fundację (mała liczba doradców do obsługi wielu miejsc) była konieczność złożenia przez starostów oświadczeń o rozwiązaniu umów z Fundacją. Podkreślić przy tym należy, że składano je w krótkim czasie po zawarciu umów, albowiem Fundacja po przystąpieniu do realizacji zadania z zakresu poradnictwa obywatelskiego informowała powiaty o niemożności wykonania zadania z uwagi na brak wykwalifikowanych doradców obywatelskich. Jak wyjaśnił Minister, "w toku postępowania konkursowego organizacje pozarządowe mają obowiązek złożenia wymienionych w ustawie dokumentów w celu zapewnienia, że wykonają zadanie publiczne w sposób niezakłócony i profesjonalny. Powiat zawierający z daną organizacją umowę na prowadzenie punktów nieodpłatnej pomocy musi mieć pewność, że wykonawca zawrze umowę, będzie ją wykonywał rzetelnie, posługując się odpowiednio wykwalifikowanymi osobami, sporządzi wymaganą dokumentację oraz prawidłowo rozliczy się z pobranych środków (udzielonej na ten cel dotacji)."

Tymczasem, wynik postępowania wyjaśniającego prowadzi do wniosku, że skarżąca - podejmując działania zmierzające do przejęcia jak największej liczby kontraktów - nie uniemożliwiała beneficjentom dostępu do pomocy w zakresie poradnictwa obywatelskiego.

Organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. Zarzut skarżącej, że ocena przesłanek pozytywnych powinna odbywać się nie na dzień złożenia wniosku, lecz jak twierdziła Fundacja "na okres stycznia 2019 roku", nie mógł więc odnieść zamierzonego skutku. I to stanowisko Ministra Sąd podziela.

Skład orzekający nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

W sprawie prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy i umożliwiono stronie wypowiedzenie się w tym zakresie. Niepodzielenie stanowiska przez stronę skarżącą nie jest naruszeniem zasady praworządności.

Odnośnie naruszenia art. 9 k.p.a., zauważyć należy, że Fundacja miała możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowym uzyskanym bez udziału organizacji. O możliwości wydania negatywnej decyzji Fundacja została przez Ministra odpowiednio uprzedzona w trybie art. 79a k.p.a.

Sąd nie dostrzegł także naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Organy obu instancji umożliwiły składanie wniosków dowodowych, zapoznanie z pełnym materiałem dowodowym, jak również odniesienie się do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Odmowa oceny skuteczności rozwiązania umów wynikała z braku uprawnień rozstrzygania przez wojewodę sporów cywilnoprawnych.

Zdaniem Sądu w sprawie zebrano materiał dowodowy wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego, wobec czego nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Brak oparcia się przez organ odwoławczy jedynie na przedstawionych przez stronę twierdzeniach nie oznacza, że organ ten nie wziął pod uwagę przedstawionych przez stronę argumentów. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że liczba przypadków opisujących brak należytego wywiązania się z obowiązków przez Fundację była podstawą do stwierdzenia braku gwarancji należytego wykonywania przez nią zadań w przyszłości.

Nie naruszono także art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano fakty uznane za udowodnione, dowody, na których się oparto oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Wyjaśniono podstawę prawną decyzji, przytoczono przepisy prawa. Sporządzone uzasadnienie decyzji, wbrew twierdzeniu skarżącej, zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy wynikające z powyższego przepisu.

Reasumując, podejmowane w niniejszej sprawie przez organy obu instancji czynności stanowią podstawę do przyjęcia, że postępowania administracyjne prowadzono w sposób zgodny z przepisami i zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. W toku prowadzonego postępowania podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do wszechstronnego, rzetelnego i dokładnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania zaskarżonej decyzji oraz zapewniono skarżącej czynny udział w postępowaniu. Ponadto wyjaśniono skarżącej zasadność przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwianiu sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.