Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 248/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36(5)
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. W. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr 2 przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] czerwca 2011 r. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. W. od uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...], ustalającej negatywny wynik z egzaminu radcowskiego, postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdziła, że B. W. (zwany dalej "skarżącym"), uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego. Organ stwierdził, że skarżący z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu radcowskiego ocenę dostateczną, z trzeciej części egzaminu radcowskiego ocenę niedostateczną, z czwartej części egzaminu radcowskiego ocenę dobrą, z piątej części egzaminu radcowskiego ocenę dobrą. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż B. W. uzyskał wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

Odwołanie od w/w uchwały wniósł skarżący, w którym zarzucił niewłaściwe określenie oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa cywilnego oraz nietrafne stwierdzenie o negatywnym wyniku egzaminu radcowskiego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że:

1) zakres zaskarżenia i konstrukcja wniosków są prawidłowe, we wniosku domaga się de facto uwzględnienia powództwa w całości, nieuzasadniony jest także zarzut egzaminatorów, że wnioski uniemożliwiają zasądzenie kwoty 20 000 zł;

2) zdający prawidłowo domaga się odsetek od kwoty 33 100 zł, niewskazanie naruszenia art. 817 § 1 nie jest błędem;

3) mimo braku powołania naruszenia art. 481 k.c. zaskarżył wyrok w tym zakresie;

4) data, od której naliczane mają być odsetki od kwoty 20 000 zł wskazana jest prawidłowo;

5) zdający prawidłowo wskazał naruszenie art. 11 k.p.c.;

6) zdający wskazał naruszenie art. 362 k.c. w zw. z 361 § 1 k.c.

Skarżący wniósł o zmianę ocen niedostatecznych z trzeciej części egzaminu na ocenę pozytywną, uchylenie zaskarżonej uchwały, podjęcie uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego złożonego przez skarżącego stwierdzającej wynik pozytywny z w/w egzaminu.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia Nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie od zaskarżonej uchwały stwierdziła, że skarżący kwestionuje ocenę uzyskaną z pracy z zakresu prawa cywilnego. Praca skarżącego spełniała wymogi art. 368 kpc, jak również wartość przedmiotu zaskarżenia określona została prawidłowo. Zdaniem Komisji w materiałach egzaminacyjnych zasadne było zaskarżenie pkt III - oddalenie powództwa w pozostałej części - w tym także niezasądzonych prawidłowo odsetek i pkt V wyroku - kosztów procesu. Z pracy egzaminacyjnej skarżącego wynika, że zawiera sformułowanie o zaskarżeniu wyroku "w części oddalającej powództwo ponad kwotę 33 100 zł wraz z odsetkami ustawowymi oraz w części dotyczącej zasądzenia na rzecz powódki od pozwanego kwoty 936 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa radcowskiego". Zdaniem Komisji, jest to sformułowanie ogólne, jednak wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości zaskarżenie wskazanego wyroku w części oraz zakres zaskarżenia. We wnioskach apelacji zasadne było żądanie zmiany pkt I wyroku co do daty, od której zasądzono odsetki ustawowe - prawidłowa data to 17 czerwca 2008 r. pkt III wyroku przez zasądzenie kwoty 20 000 wraz z odsetkami od dnia doręczenia pozwu; pkt V przez przyznanie kosztów zastępstwa w wysokości wskazanej w § 6 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ponadto należało wnieść o zasądzenie kosztów zastępstwa za II instancję. Komisja przypomniała, że w swojej pracy skarżący zażądał:

1) zmiany zaskarżonego wyroku w pkt I - przez zasądzenie kwoty 53 000 wraz z ustawowymi odsetkami - od kwoty 33 100 od 16.05.2008 r. i od kwoty 20 000 zł od 30.11.2009 r.,

2) uchylenia rozstrzygnięcia zawartego w pkt III wyroku,

3) zmiany pkt V przez zasądzenie na rzecz powódki kosztów zastępstwa w wys. jednokrotności stawki minimalnej,

4) zasądzenia na rzecz powódki kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa.

W pracy zawarto także wniosek ewentualny - uchylenia rozstrzygnięć zawartych w pkt I, III i V wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Komisja podkreśliła, że wymienioną konstrukcję wniosków zaproponowaną w pracy egzaminacyjnej zakwestionowali egzaminatorzy, wskazując w szczególności, że uniemożliwia ona zasądzenie dalszej kwoty 20 000 z odsetkami - wniosek o uchylenie pkt III nie znajduje podstaw, apelacja błędnie domaga się zasądzenia kwoty 53 000 zł z odsetkami od poszczególnych kwot, co pozostaje w sprzeczności ze wskazaną wartością przedmiotu zaskarżenia; błędne żądanie zmiany pkt I wyroku, a nie pkt III i błędnie żądanie uchylenia pkt III, a nie jego zmiany; błędnie określone daty początkowe naliczania żądanych odsetek. Zdaniem Komisji, wnioski apelacji w przedmiotowej pracy skonstruowane zostały częściowo błędnie, a częściowo w sposób wskazujący na pewną nieporadność zdającego. Wnioski te w przeważającej mierze są jednak spójne z zakresem zaskarżenia i tak należy je interpretować. Za prawidłowe uznano żądanie zmiany wyroku w pkt I, jednak jedynie co do daty, od której zasądzono odsetki ustawowe. Data ta zresztą wskazana została błędnie, jednak błąd ten popełniono także w pozwie, ponieważ był on na korzyść strony, nie poprawienie go w apelacji nie może być uznane za dyskwalifikujące. Skarżący podniósł, że we wniosku domaga się de facto uwzględnienia powództwa w całości - tj. przyznania powódce dochodzonej pozwem kwoty, a ponieważ zaskarżono wyrok w części oddalającej powództwo ponad kwotę 33 100 zł, w istocie żądanie wniosku dotyczy przyznania powódce dodatkowych 20 000 zł, co jest spójne także z określeniem wartości przedmiotu zaskarżenia.

Skarżący podniósł ponadto, że nieuzasadniony jest także zarzut egzaminatorów, że wnioski uniemożliwiają zasądzenie kwoty 20 000 zł - wniosek o uchylenie pkt III nie znajduje podstaw. Z zarzutami odwołania wskazanymi w pkt 1 Komisja częściowo się zgodziła. Redakcja wniosków apelacyjnych w przedmiotowej pracy nie jest poprawna, jednak zmierza do wydania przez sąd II instancji orzeczenia zgodnego z interesem strony. Nie można zgodzić się z tezą że sformułowanie wniosków zaproponowanych przez odwołującego się uniemożliwia zasądzenie dalszych 20 000 zł na rzecz powódki. W interes powódki godzi jednak sformułowany przez zdającego wniosek ewentualny. Zdaniem Komisji błędne we wnioskach są natomiast daty początkowe, od których naliczane mają być odsetki ustawowe od poszczególnych kwot, żądanie uchylenia pkt III wyroku oraz żądanie zasądzenia na rzecz powódki kosztów postępowania odwoławczego, których - jako zwolniona od kosztów sądowych nie ponosi.

Zdaniem Komisji najbardziej istotne z punktu widzenia wymogów sformułowanych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych - tj. właściwości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem odwołujący się miał reprezentować było dostrzeżenie faktu, że sąd I instancji dokonał błędnej oceny opinii biegłego, a w konsekwencji błędnie ustalił, że powódka przyczyniła się do powstania szkody. W pracy egzaminacyjnej zasadne było podniesienie w tym kontekście zatem zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., sprzeczności istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenia art. 362 k.c. w zw. z art. 361 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię przez przyjęcie, że powódka przyczyniła się do powstania szkody. Ponadto w pracy egzaminacyjnej podnieść można było w szczególności zarzut naruszenia art. 445 k.c. poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest sumą odpowiednią w rozumieniu tego przepisu i art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 k.c. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą zasądzeniem odsetek od zadośćuczynienia od daty późniejszej niż wynikająca ze stanu faktycznego sprawy - tj. 17 czerwca 2008 r. - trzydzieści dni od dnia zgłoszenia szkody przez powódkę, art. 316 § 1 k.p.c. - niewzięcia przez sąd I instancji pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy w chwili zamknięcia rozprawy-, art. 99 k.p.c. w zw. § 6 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

W pracy egzaminacyjnej zasadnie zatem zarzucono naruszenie: art. 233 k.p.c.; art. 328 § 2 k.p.c.; sprzeczność ustaleń sądu ze zgromadzonym materiałem dowodowym; art. 362 w zw. z 361 § 1 k.c.; art. 445 § 1 w zw. z 444 § 1 k.c. Błędnie natomiast wskazano naruszenie art. 11 k.p.c., nieprawidłowo go interpretując. Sąd cywilny związany jest bowiem tylko ustaleniami dotyczącymi popełnienia przestępstwa - a więc okolicznościami składającymi się na jego stan faktyczny, czyli osobą sprawcy, przedmiotem przestępstwa oraz czynem przypisanym oskarżonemu - które znajdują się w sentencji wyroku. Oznacza to, że sąd - rozpoznając sprawę cywilną - musi przyjąć, że skazany popełnił przestępstwo przypisane mu wyrokiem karnym - nie dotyczy to kwestii przyczynienia się. Nie wskazano art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 k.c. poprzez ich błędną wykładnię skutkującą zasądzeniem odsetek od zadośćuczynienia od daty późniejszej niż wynikająca ze stanu faktycznego sprawy - tj. 17 czerwca 2008 r. - trzydzieści dni od dnia zgłoszenia szkody przez powódkę.

Konstrukcja zarzutów i uzasadnienie apelacji wskazują na częściowo prawidłowe rozstrzygnięcie problemu przedstawionego w zadaniu egzaminacyjnym. Zdający prawidłowo wskazuje na bezpodstawne przyjęcie przez sąd I instancji przyczynienia się przez powódkę do powstania szkody. W uzasadnieniu podnosi także, że sąd I instancji dokonał błędnej oceny opinii biegłego. Błędnie wskazano naruszenie art. 11 k.p.c. i błędnie go zinterpretowano. Z wywodami odwołania dotyczącymi tej kwestii wskazanymi wyżej w pkt 5 (pkt II 5 odwołania) nie sposób się zgodzić.

Zdaniem Komisji, z zarzutami odwołania dotyczącymi niewskazania art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 k.c. wskazanymi wyżej w pkt 2 również nie można się zgodzić. Skarżący nieprawidłowo nie wskazał naruszenia art. 817 k.c., który w stanie faktycznym sprawy powinien mieć zastosowanie. Zauważyć należy jednak, że data początkowa naliczania odsetek od zadośćuczynienia została podana z pominięciem tego przepisu także w pozwie. Błąd ten nastąpił na korzyść strony. W zarzutach wskazanych wyżej w pkt 3 (pkt II 3 odwołania) zdający wskazuje natomiast, że mimo braku powołania naruszenia art. 481 k.c. zaskarżył on wyrok w tym zakresie. Zakresem zaskarżenia rzeczywiście objęte jest rozstrzygnięcie sądu I instancji w części oddalającej powództwo ponad kwotę 33 100 zł wraz z odsetkami ustawowymi, jednak brak dalszego rozwinięcia tej kwestii w uzasadnieniu oraz brak zarzutu naruszenia wskazanego przepisu stanowi mankament pracy. Zatem, w ocenie Komisji nie można się także zgodzić z zarzutami odwołania wskazanymi w pkt 4 dotyczącymi określenia daty, od której naliczane maja być odsetki od kwoty 20 000 zł. Powinna być nią data doręczenia pozwu.

Reasumując, w ocenie Komisji w pracy egzaminacyjnej należy wykazać się znajomością przepisów, umiejętnością ich zastosowania, profesjonalizmem w formułowaniu pism procesowych i dbałością o interes reprezentowanego. Drobne uchybienia nie wpływają co prawda na całościową ocenę pracy, wskazywać mogą jednak na spełnienie przez zdających kryteriów oceny z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Odwołujący się w swojej pracy zaproponował częściowo prawidłowe z punktu widzenia interesu powódki rozstrzygnięcie problemu, sformułował prawidłowe zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Podniesienie zarzutu naruszenia art. 11 k.p.c. stanowi jednak istotny mankament pracy. Wywiedzione przez skarżącego wnioski naruszają interes powódki - dotyczy to w szczególności wniosku ewentualnego. Podniesione w odwołaniu zarzuty są częściowo trafne, jednak nie mogą przesądzić o pozytywnej ocenie pracy wobec nie zabezpieczenia przez zdającego interesu powódki, co musi mieć istotny wpływ na ocenę pracy. Kierując się zatem celem, jaki ma spełniać egzamin radcowski, uznać należy, że weryfikacja oceny pracy z III części egzaminu radcowskiego na pozytywną nie jest możliwa. Mając na uwadze powyższe oraz uznając zarzuty skarżącego w najistotniejszym zakresie za chybione, Komisja odwoławcza uznała, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania w tej części.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił zaskarżonej uchwale:

1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 36 (5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych, prowadzące, na skutek wykroczenia poza granice uznania administracyjnego, do utrzymania w mocy wadliwej uchwały Komisji I Stopnia, w sytuacji gdy praca egzaminacyjna z zakresu prawa cywilnego zasługiwała na pozytywną ocenę, gdyż spełniała wymogi zawarte w art. 36 (5) ust. 2 ustawy o radcach prawnych zachowując wymagania formalne, zawierając właściwie zastosowane przepisy prawa i wskazując na umiejętność ich interpretacji, zaś zaproponowany przez skarżącego sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny i uwzględniał interes strony,

2) mające istotny wpływ na treść zaskarżonej uchwały naruszenie prawa procesowego, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a. i art. 36 (8) ust. 12 ustawy o radcach prawnych, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, prowadzące do utrzymania w mocy wadliwej uchwały Komisji I Stopnia, w sytuacji gdy praca egzaminacyjna z zakresu prawa cywilnego zasługiwała na pozytywną ocenę.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej uchwały, a także poprzedzającej ją uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw egzaminu radcowskiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...],

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 roku poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej ppsa Dz. U. Nr 153 z 2002 roku poz. 1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 134 ppsa Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i orzeka w granicach danej sprawy.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga B. W. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Skarga wniesiona do Sądu podnosi dwojakiego rodzaju zarzuty: naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 kpa i art. 368 ust 12 ustawy o radcach prawnych oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

Według oceny skarżącego Komisja II stopnia przekroczyła granice uznania administracyjnego, albowiem z uzasadnienia jej uchwały wynika, że praca z prawa cywilnego w przeważającej części była poprawna pod względem formalnym i merytorycznym. Organ wytknął jedynie, z czym skarżący też się nie zgadza, że błędnie podniósł zarzut naruszenia art. 233 kpc w związku z art. 11 kpc oraz, że sformułował wniosek ewentualny sprzeczny z interesem mocodawcy. Te drobne mankamenty pracy nie mogą jej dyskwalifikować, tym bardziej, że egzaminatorzy mogą zastosować swoją skalę ocen od oceny niedostatecznej (2) do celującej (6). Zdaniem skarżącego wystawienie mu oceny niedostatecznej z pracy z prawa cywilnego nie zostało dostatecznie uzasadnione, a zatem doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 kpa w związku z art. 365 ust.2 ustawy o radcach prawnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego Sąd uznał je za niezasadne.

W myśl art.364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin radcowski, który składa się z pięciu części pisemnych (art. 364 ust. 2 ustawy) ma zadanie sprawdzić przygotowanie prawnicze osoby przystępującej do egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętność jej praktycznego zastosowania w zakresie materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa Konstytucyjnego oraz prawa o ustroju Sądów i prokurator, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. Każda z części egzaminu radcowskiego sprawdzana jest i oceniana niezależnie od siebie przez dwóch egzaminatorów (art. 365 ust. 1 i 2 ustawy o radcach prawnych), którzy biorą pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowania przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Zarówno uchwała Komisji Egzaminacyjnej, jak i uchwała Komisji Egzaminacyjnej II stopnia dotyczące ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego wydawane są w warunkach uznania administracyjnego. Oznacza to, ze w/w Komisje mają prawo po dokonaniu subsumcji do wybrania rozwiązania optymalnego ze względu na przyjęty przez siebie punkt widzenia. Kontrola Sądu Administracyjnego dotycząca rozstrzygnięć uznaniowych jest ograniczona, bowiem sprowadza się sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte decyzje, uchwały bądź inne akty nie były dowolne. Sąd bada w szczególności, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy, czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego uchwały organów obu instancji nie mają cech dowolności. Zarówno egzaminatorzy, jak i Komisja II stopnia zwrócili uwagę, że praca skarżącego poza zaletami posiada też wadliwości, które zostały uznane za tyle istotne, że przesądziły o wystawieniu mu oceny niedostatecznej z pracy z zakresu prawa cywilnego. Należy zgodzić się z twierdzeniem, że skarżący błędnie skonstruował wnioski i zarzuty apelacyjne, w tym błędnie wskazał naruszenie art. 11 kpc, nie wskazał naruszenia art. 481 § 1 kc w zw. z art. 817 kc jak również postawienie przez niego wniosku ewentualnego a uchylenie wyroku w części zasądzającej kwotę 33 100 złotych na rzecz powódki było działaniem niezgodnym z interesem klienta. W tym stanie nietrafna jest ocena skarżącego, że organy nie dokonały oceny całokształtu sprawy i nie uzasadniły należycie wystawionej mu oceny niedostatecznej z pracy z zakresu prawa cywilnego przez co naruszyły przepisy prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielając zarzutów skargi orzekł o jej oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.