Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 199/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zwrotu opłaty skarbowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku Skarżącej z dnia 7 sierpnia 2009 r. o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w dniu 9 listopada 2009 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo Biura Podatków i Egzekucji Urzędu W. przekazujące wniosek z dnia 7 sierpnia 2009 r. Pana J. J. o zwolnienie od opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla małżonki S. A. (dalej zwana Skarżącą). Wniosek nie został podpisany przez Wnioskodawcę. Do wniosku został dołączony dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa przez Skarżącą Panu J. J. oraz wezwanie z dnia 3 sierpnia 2009 r. [...] Urzędu Wojewódzkiego do uiszczenia opłaty skarbowej.

Pismem z dnia 12 listopada 2009 r. organ podatkowy, na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p.") wezwał Pana J. J. do dostarczenia podpisanego wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie zezwolenia oraz na podstawie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. do dostarczenia wszelkiej dokumentacji oraz informacji o wydatkach gospodarstwa domowego mogących mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, w tym zaświadczenia z miejskiego ośrodka pomocy społecznej o pobieranym zasiłku.

Ponadto pismem z dnia 12 listopada 2009 r. organ podatkowy wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego z wezwaniem do dostarczenia kopii wniosku o wydanie zezwolenia złożonego przez Skarżącą oraz kopii decyzji w przedmiotowym postępowaniu.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie J. J. nadesłał pismo z dnia 7 grudnia 2009 r. wraz z podpisanym podaniem z dnia 7 sierpnia 2009r. o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej, oświadczenie z dnia 7 grudnia 2009 r. o sytuacji materialnej Skarżącej,- wydruk ze strony internetowej BIP [...] Urzędu Wojewódzkiego dotyczący zarejestrowania pobytu obywateli Unii Europejskiej i członków ich rodzin, dotyczący udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (pobyt czasowy), dotyczący udzielenia zezwolenia na osiedlenie się, oraz dotyczący prawa stałego pobytu obywateli Unii Europejskiej i członków ich rodzin.

Ponadto organ podatkowy pismami z dnia 27 stycznia 2010 r. oraz z dnia 29 marca 2010 r. na podstawie art. 122 i art. 187 § O.p. ponownie wezwał Pana J. J. do dostarczenia wszelkiej dokumentacji oraz informacji o wydatkach gospodarstwa domowego, w tym do dostarczenia zaświadczenia z miejskiego ośrodka pomocy społecznej o pobieranym zasiłku. Mimo skutecznego doręczenia wezwań wymagane dokumenty oraz informacje nie zostały dostarczone.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. organ podatkowy wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego Strona nie skorzystała.

Organ podatkowy mimo iż Strona zwracała się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej po przeanalizowaniu wniosku uznał iż jest to wniosek o umorzenie opłaty skarbowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. odmówiono Skarżącej umorzenia opłaty skarbowej od wydania zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla Skarżącej.

W/w decyzja w dniu [...] grudnia 2010 r. została uchylona w całości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż zastosowanie przepisu art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. do rozstrzygnięcia wniosku Strony było niewłaściwe. W zaistniałej sytuacji organ podatkowy winien ponownie rozpatrzyć wniosek o zwolnienie z opłaty skarbowej, pod kątem przesłanek zwolnienia zawartych w ustawie o opłacie skarbowej, tak jak tego żądała Skarżąca.

W związku z powyższym organ podatkowy w dniu 16 marca 2011 r. wystąpił z wezwaniem do dostarczenia zaświadczenia z miejskiego ośrodka pomocy społecznej o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa w momencie składania wniosku o wydanie zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W na powyższe wezwanie Pan J. J. poinformował organ podatkowy iż Skarżąca nigdy nie korzystała i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. organ podatkowy wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego Skarżąca nie skorzystała.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. organ podatkowy powołując się na treść art. 7 pkt 5 ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) wskazał, że zwalnia się od opłaty skarbowej osoby, które dokonując zgłoszenia lub składając wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo składając dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpis, wypis lub kopię przedstawią zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa. Organ podatkowy wyjaśnił, że Skarżąca składając wniosek o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przedstawiła zaświadczenia o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

W związku z powyższym organ podatkowy wezwał Stronę do dostarczenia w/w zaświadczenia potwierdzającego możliwość zwolnienia strony od opłaty skarbowej. Strona nie dostarczyła takiego zaświadczenia oraz poinformowała organ podatkowy iż nigdy nie korzystała i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

Dalej organ podatkowy powołując się na załącznik ustawy o opłacie skarbowej, wskazał, że ustawa ta przewiduj jeszcze dwie inne możliwości zwolnienia od opłaty skarbowej. A mianowicie zgodnie z częścią III ust. 3 kol. 4 zwolnione z opłaty skarbowej jest zezwolenie na osiedlenie się udzielane:

członkowi najbliższej rodziny repatrianta, cudzoziemcowi, któremu udzielono azylu.

Mając powyższe na uwadze organ podatkowy wskazał, że w niniejszej sprawie żadna z w/w przesłanek do zwolnienia z przedmiotowej opłaty nie została spełniona ponieważ z dokumentów dostarczonych przez Wojewodę [...] nie wynika aby Pan J. J. (małżonek Skarżącej) był repatriantem. Ponadto Skarżąca przebywała wcześniej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy turystycznej w związku z czym nie został jej udzielony azyl (informacje zawarte we wniosku o wydanie zezwolenia na osiedlenie się).

W przedmiotowym przypadku bezprzedmiotowość postępowania polega na braku możliwości zwolnienia Strony od opłaty skarbowej przez organ podatkowy. Zwolnienie od opłaty skarbowej następuje wprost z ustawy o opłacie skarbowej po spełnieniu określonych warunków wymienionych w art. 7 bądź w części III załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Skarżąca powinna złożyć wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na osiedlenie się zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej, natomiast Skarżąca nie złożyła takiego zaświadczenia. Ponadto organ podatkowy został poinformowany iż Strona nie korzysta i nigdy nie korzystała z ze świadczeń pomocy społecznej.

Organ podatkowy wyjaśnił, że nie może zwolnić Strony od opłaty skarbowej, ponieważ takie zwolnienie następuje wprost z ustawy po spełnieniu przesłanek wymienionych w art. 7 pkt 5 oraz w załączniku do ustawy o opłacie skarbowej.

Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika iż opłata skarbowa, o której zwolnienie ubiega się Strona została wpłacona w dniu 13 sierpnia 2009 r. u inkasenta opłaty skarbowej dla D..

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku obowiązku wnoszenia opłaty skarbowej i jej zwrotu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 208 § 1 O.p., a także na art. 5 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej wskazał, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na osobach fizycznych, jeżeli na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowej, zaś zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy - obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia wniosku o wydanie zezwolenia.

Dalej dodał, że Skarżąca wpłaciła w dniu 13 sierpnia 2009 r. kwotę 640,00 złotych tytułem zezwolenia na osiedlenie się, a decyzją z dnia [...] października 2009 r. Wojewoda [...] udzielił Skarżącej zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wyjaśnił, że art. 7 pkt 5 ustawy przewidywał możliwość zwolnienia od opłaty skarbowej osób, które składając wniosek o wydanie zezwolenia przedstawią jednocześnie zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

Natomiast w trakcie postępowania podatkowego ustalono że Skarżąca przed złożeniem wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się nie korzystała ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa, ani też nie jest członkiem najbliższej rodziny repatrianta, ani cudzoziemca któremu udzielono azylu.

Organ podatkowy dodał, że ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej powstaje z mocy prawa i ten prawny obowiązek został przez Skarżącą wykonany - brak jest przesłanek do kontynuowania postępowania podatkowego w celu ustalenia innych możliwości zwolnienia Skarżącej z ustawowo określonej opłaty skarbowej.

Odnosząc się do zarzutów z odwołania pełnomocnika Skarżącej, organ podatkowy wskazał, że wykraczają one poza materię uregulowaną w prawie podatkowym. W istocie dotyczą one niezgodności z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie z dna 4 listopada 1950 r. - polskich przepisów o opłacie skarbowej nakazujących pobór takiej opłaty od cudzoziemców niebędących obywatelami Unii Europejskiej, a będących małżonkami obywateli polskich.

Od powyższej decyzji Skarżąca pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej polegające na dyskryminacji cudzoziemców - małżonków obywateli Rzeczpospolitej Polski w stosunku do cudzoziemców - małżonków obywateli innych państw członkowskich Unii Europejskiej, którzy to nie mają obowiązku opłacania wygórowanej opłaty skarbowej 640 złotych w związku z obraniem stałego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

2) art. 18 i 47 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej polegające na niezasadnym pobieraniu opłaty skarbowej 640 złotych w związku z obraniem wraz z małżonkiem obywatelem polskim miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej co stanowi o niedopuszczalnej ingerencji w prawo małżonków do decydowania o życiu osobistym i rodzinnym,

3) art. 8 pkt. 2 w związku z art. 14 Konwencji o Ochronie Oraw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku polegające na nieuprawnionej ingerencji w prawo do poszanowania życia rodzinnego to jest obowiązku zapłaty wygórowanej opłaty skarbowej 640 złotych w związku z obraniem wraz z małżonkiem obywatelem polskim miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

4) art. 18, art. 20 ust 3 litera a i art. 21 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej polegające na dyskryminacyjnym pobieraniu opłaty skarbowej, co ogranicza prawo polskich małżonków do swobodnego przybycia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej wraz z rodziną w związku ze zmianą miejsca stałego zamieszkania na terytorium Państw Członkowskich.

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skarge ortgan wniósł o jej oddalenie w całości podytrzymując dotychczasową argumnetację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie ma podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i postanowień. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej "P.p.s.a.").

Tymczasem orzekający w sprawie organ podatkowy I instancji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie - a organ odwoławczy to rozstrzygnięcie zaakceptował - wobec ustalenia, że Skarżąca nie spełnia warunków do zastosowania wobec niej zwolnień ustawowych wynikających z przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm., zwanej dalej "u.o.s."), tj. zwolnień o charakterze podmiotowym, o których mowa w art. 7 ustawy, jak i zwolnień o charakterze przedmiotowym przewidzianych w jej załączniku.

Zgodnie z art. 7 u.o.s. zwalnia się od opłaty skarbowej:

1) pod warunkiem wzajemności, państwa obce, ich przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i siły zbrojne, międzynarodowe organizacje i instytucje oraz ich oddziały i przedstawicielstwa, korzystające na podstawie ustaw, umów lub powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych z przywilejów i immunitetów, a także członków ich personelu i inne osoby zrównane z nimi, jeżeli nie są one obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) jednostki budżetowe;

3) jednostki samorządu terytorialnego;

4) organizacje pożytku publicznego, jeżeli dokonują zgłoszenia lub składają wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia - wyłącznie w związku z nieodpłatną działalnością pożytku publicznego w rozumieniu przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;

5) osoby, które dokonując zgłoszenia lub składając wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo składając dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpis, wypis lub kopię przedstawią zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa;

6) osoby fizyczne prowadzące czynną ochronę gatunkową oraz osoby fizyczne, których gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie narażone jest na szkody wyrządzane przez gatunki zwierząt chronionych nieobjęte odszkodowaniem Skarbu Państwa - wyłącznie w zakresie przedmiotów opłaty skarbowej związanych z ochroną przyrody.

Bezspornym jest fakt, że z ww. katalogu zwolnień Skarżącej mógłby dotyczyć jedynie przypadek, o którym mowa w jego pkt 5. Skarżąca – uprzednio wezwana przez organ podatkowy – nie złożyła jednak zaświadczenia, o którym tam mowa, tj. o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa. Co więcej nie oświadczyła, że nigdy nie korzystała i nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

Organ prawidłowo ustalił także, że do Skarżącej nie miało także zastosowania zwolnienie wynikające z Załącznika do u.o.s. Zgodnie z jego częścią III ust. 3 kol. 4 zwolnione z opłaty skarbowej jest zezwolenie na osiedlenie się udzielane członkowi najbliższej rodziny repatrianta oraz zezwolenie na osiedlenie się udzielane cudzoziemcowi, któremu udzielono azylu.

Jak wskazuje organ w niniejszej sprawie żadna z ww. przesłanek do zwolnienia z opłaty skarbowej nie została spełniona ponieważ z dokumentacji uzyskanej od Wojewody [...] nie wynika aby Pan J. J. (małżonek Skarżącej) był repatriantem. Zaś Skarżąca przebywała wcześniej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy turystycznej, w związku z czym nie został jej udzielony azyl.

Wobec ustalenia, że Skarżącej nie przysługuje żadne z ustawowych zwolnień przewidzianych w u.o.s, organ prawidłowo - na podstawie art. 208 § 1 O.p. - umorzył postępowanie w sprawie powołując się na jego bezprzedmiotowość. Umorzenie w takim przypadku ma charakter bezwzględnie obowiązujący (umorzenie obligatoryjne). W tym zakresie organ podatkowy nie może działać w ramach tzw. uznania administracyjnego. Decyzja taka posiada bowiem wszelkie znamiona tzw. decyzji związanej (S. Presnarowicz, Komentarz do art. 208 ustawy - Ordynacja podatkowa, LEX 2011).

W uzupełnieniu argumentacji przedstawionej już w sprawie przez orzekające organy wskazać należy, ze w art. 2 ust. 1 u.o.s. taksatywnie wymieniono z kolei przypadki wyłączeń z obciążenia opłatą skarbową. Należy odróżnić wyłączenia od zwolnień. Wyłączenia są wyrazem całkowitego desinteressement ustawodawcy określonymi kategoriami stanów faktycznych lub prawnych, a więc określone sytuacje i stany w ogóle nie są objęte zakresem przedmiotowym danego podatku lub opłaty (por. Z. Ofiarski, Ustawy: o opłacie skarbowej, o podatku od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, ABC 2009).

Wśród tych wyłączeń ("nie podlega opłacie skarbowej") - w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. j) u.o.s. - przewidziano dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii m.in. w sprawach pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, oraz członków ich rodzin, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają. Ww. kwestię regulują przepisy ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043 z późn. zm.).

Użyte w tej ustawie określenie "obywatel UE" oznacza cudzoziemca:

a) obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

b) obywatela państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

c) obywatela Konfederacji Szwajcarskiej;

W rozumieniu przepisów ww. ustawy członkiem rodziny cudzoziemca będącego lub niebędącego obywatelem UE jest:

a) małżonek obywatela UE,

b) bezpośredni zstępny obywatela UE lub zstępny jego małżonka w wieku do 21 lat lub pozostający na utrzymaniu obywatela UE lub jego małżonka,

c) bezpośredni wstępny obywatela UE lub wstępny jego małżonka pozostający na utrzymaniu obywatela UE lub jego małżonka.

Zgodnie z art. 40 wyżej powołanej ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. (uchylonym z dniem 21 maja 2011 r. na podstawie art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 92. 532)) zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE lub kartę pobytu członka rodziny obywatela UE wydaje się lub wymienia po uiszczeniu należnej opłaty (jest to inny rodzaj opłaty niż opłata skarbowa), która stanowi dochód budżetu państwa. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określił, w drodze rozporządzenia, wysokość i sposób uiszczania opłat za wydanie lub wymianę zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej oraz karty pobytu członka rodziny obywatela Unii Europejskiej, uwzględniając jednostkowe koszty wytworzenia i wydania lub wymiany tych dokumentów, z tym że wysokość każdej z opłat nie może przekroczyć wysokości opłaty pobieranej za wydanie obywatelowi polskiemu dowodu osobistego. Stosownie natomiast do postanowień art. 64 ww. ustawy (uchylonym z dniem 21 maja 2011 r. na podstawie art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 92. 532)) dokument potwierdzający prawo stałego pobytu lub kartę stałego pobytu członka rodziny obywatela UE wydaje się lub wymienia po uiszczeniu należnej opłaty, która również stanowi dochód budżetu państwa. W drodze rozporządzenia ustalono jej wysokość, która uwzględnia jednostkowe koszty wytworzenia i wydania lub wymiany tych dokumentów. Wysokość każdej z opłat nie mogła przekroczyć wysokości opłaty pobieranej za wydanie obywatelowi polskiemu dowodu osobistego.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 1 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 92. 532) zniesiono jednak opłaty za wydawane cudzoziemcom dokumentów rejestracyjnych i pobytowych, aby - jak wynika z uzasadnienia projektu analizowanej ustawy - zachować zgodność z normą zawartą w art. 25 ust. 2 dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich, zmieniającej rozporządzenie (EWG) nr 1612/68 i uchylającej dyrektywy 64/221/EWG, 68/360/EWG, 72/194/EWG, 73/148/EWG, 75/34/EWG, 75/35/EWG, 90/364/EWG, 90/365/EWG i 93/96/EWG (Dz. Urz. UE L 158 z 30.04.2004, str. 77 - 123),

Wymienione wyżej wyłączenia z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej nie znajdują jednak zastosowania w sprawach pobytu członków rodziny obywatela RP niebędących obywatelami żadnego z państw wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. j u.o.s. Do tej kategorii podmiotów stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) oraz stosowne przepisy u.o.s. normujące kwestie pobierania tej opłaty w sprawach pobytu cudzoziemców na terytorium RP (por. Z. Ofiarski, Ustawy: o opłacie skarbowej, o podatku od czynności cywilnoprawnych. Komentarz, ABC 2009).

Ustaliwszy, że sytuację Skarżącej w analizowanym zakresie kształtować będą przepisy ustawy o cudzoziemcach i - w następstwie tego - u.o.s. wskazać należy, że pomimo że opłata skarbowa jest formą ekwiwalentu za czynności organów administracji publicznej podejmowane w indywidualnych sprawach należących do właściwości tych organów, to stanowi rodzaj daniny publicznej. Zgodnie zaś z art. 217 Konstytucji RP wszystkie jej elementy konstrukcyjne, w tym także przedmiot, muszą być regulowane w drodze ustawy. Przepis art. 217 Konstytucji RP ogranicza swobodę organów administracji publicznej w zakresie nie tylko związanym z finansami państwa, ekonomicznymi podstawami jego działalności, ale także sfery wolności i praw człowieka i obywatela (w tym powoływanej przez Skarżącą - prywatności, w rozumieniu poszanowania dla jej życiowych decyzji). Ww. przepis stanowi nie tylko gwarancję praw podatnika, ale także, w związku z art. 84 Konstytucji RP, wyraża zasadę władztwa podatkowego, zgodnie z którą państwo (poprzez decyzje ustawodawcze) ma prawo obciążania podatkiem podmiotów znajdujących się w zasięgu jego władzy w celu sfinansowania zadań publicznych. Zestawienie obu tych przepisów wskazuje na to, iż podmioty stanowiące prawo podatkowe oraz stosujące to prawo powinny dążyć do znalezienia równowagi między potrzebami publicznymi a prawami majątkowymi i osobistymi indywidualnego podatnika.

Na gruncie analizowanych przepisów tę równowagę w ww. zakresie zapewnia system zwolnień od opłaty skarbowej.

Jak już wspomniano w samej ustawie w art. 7 zawarte są wyłącznie zwolnienia podmiotowe. Załącznik przewiduje też zwolnienia przedmiotowe z opłaty skarbowej.

Zwolnienia mają charakter bezwarunkowy i generalny, dotyczą wszystkich przedmiotów opodatkowania, z wyjątkiem zwolnień określonych w pkt 4 i 6, które dotyczą tylko określonej grupy czynności podmiotów zwolnionych. W komentowanej ustawie znalazło się także zwolnienie o charakterze socjalnym dla osób, które dokonując zgłoszenia lub składając wniosek o dokonanie czynności urzędowej albo wniosek o wydanie zaświadczenia lub zezwolenia (pozwolenia, koncesji), albo składając dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury, albo jego odpis, wypis lub kopię - przedstawią zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa. Zasady udzielania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa o pomocy społecznej. Ubóstwo jest jednym z kryteriów przyznania świadczeń, jednak nie jedynym (art. 7). Świadczenia z pomocy społecznej mają charakter pieniężny lub niepieniężny (art. 36), korzystanie z jakiegokolwiek rodzaju świadczenia uzasadnia zwolnienie, jeśli powodem przyznania świadczenia było ubóstwo. W celu skorzystania ze zwolnienia zainteresowany musi przedstawić zaświadczenie potwierdzające korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej z powodu ubóstwa.

Uwzględniając powyższe, zdaniem Sadu, w związku z obowiązkiem poniesienia przez Skarżącą opłaty skarbowej nie może być mowa o naruszeniu jej praw wywodzonych z przepisów Konstytucji i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności dotyczących poszanowania życia rodzinnego w znaczeniu zakazu ingerowania w prawo małżonków do decydowania o życiu osobistym i rodzinnym. Pamiętać bowiem należy, że wszelkie zwolnienia z danin publicznych stanowią odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Zwolnienia traktowane są jako przywileje.

Na gruncie przepisów o opłacie skarbowej nie ma też mowy o dyskryminacyjnym traktowaniu cudzoziemców - małżonków obywateli Rzeczpospolitej Polskiej w porównaniu z cudzoziemcami - małżonkami obywateli innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Na rzecz Skarżącej wydano zezwolenie na osiedlenie się, o którym mowa w 64 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ta czynność z zakresu administracji publicznej podlega opłacie skarbowej w wysokości 640 zł. Nie ma tu mowy o nierównym traktowaniu obu ww. grup obywateli, jako że przepisy u.o.s. nie różnicują podmiotów podlegających opodatkowaniu opłatą skarbową pod kątem ich narodowości. Faktem jest, że ci drudzy nie mają obowiązku ponoszenia takiej opłaty, bo na ich rzecz nie wydaje się zezwolenia na osiedlenie. Tak więc różnicowanie statusu nie odbywa się na gruncie przepisów u.o.s., ale wynika z tego, że do tych pierwszych, w zakresie regulacji wjazdu i pobytu do Polski, ma zastosowanie ustawa o cudzoziemcach, do drugich zaś - o czym była już wczesnej mowa - ustawa o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin.

Kwestia różnic w traktowaniu obu grup obywateli wynikających z innych przepisów niż u.o.s. pozostaje w niniejszej sprawie poza zakresem oceny Sądu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W niniejszej sprawie granice sprawy wyznaczają wydane w sprawie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania wydane na podstawie zaś art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 7 u.o.s. oraz przepisami jej załącznika, tj. części III ust. 3 kol. 4.

Stąd też nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące dyskryminacji i wywodzone z naruszenia w sprawie przepisu art. 32 Konstytucji RP oraz postanowień Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Mając na względzie powyższe Sąd - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.