Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 300/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Mazur, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Barbara Czyżewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia w podatku od nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr[...], 2) określa, że decyzje nie podlegają wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

W dniu 14 stycznia 2005r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. powołując się na Uchwałę Nr XII/101/03 Rady Miejskiej W. z dnia 28 listopada 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Miasta W. (dalej zwana uchwałą), wystąpiła do Burmistrza Miasta W. z wnioskiem o jej zwolnienie z podatku od nieruchomości od hali produkcyjnej o pow. 2400 m2.

Po rozpatrzeniu wniosku, Burmistrz Miasta W. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]odmówił spółce zwolnienia podatkowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. Sp. z o.o. wydało [...] maja 2005 r. decyzję nr [...]mocą której uchylono w całości decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Burmistrz Miasta W. rozpoznał ponownie wniosek spółki i dnia 20 lipca 2005r. wydał decyzję nr[...], w której odmówił A. Sp. z o.o. zwolnienia z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Uzasadniając rozstrzygnięcie stwierdził, że skarżąca spółka nie spełniła warunków uchwały tj. nie dostarczyła dokumentów wymienionych w § 2 ust. 1 tego aktu.

Spółka odwołała się od decyzji organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 1 i § 2 uchwały poprzez ich błędną wykładnię, naruszenie art. 121 i art. 124 ordynacji podatkowej oraz słusznego interesu podatnika i wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku, ewentualnie o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Argumentowała, że wobec niezdefiniowania w uchwale pojęcia "pozwolenie na budowę", należy uznać za prawidłowe znaczenie przyjęte w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Spółka stwierdziła również, że dokonana przez organ I instancji interpretacja przepisów uchwały jest nielogiczna. Przeczy ona założeniom uchwały, której celem było motywować inwestorów do tworzenia nowych inwestycji i miejsc pracy. Stwierdziła również, że w ustalonym w sprawie stanie faktycznym zamiast § 2 uchwały, należało zastosować § 1.

W dniu [...] listopada 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż z literalnego brzmienia przepisów uchwały Nr XII/101/03 Rady Miejskiej W. z dnia 28 listopada 2003r. wynika, iż zwolnienie z podatku od nieruchomości przysługuje tym przedsiębiorcom, którzy po wejściu w życie uchwały tj. po 13 stycznia 2004r., zrealizują na terenie Miasta Węgrów nowe inwestycje polegające na uruchomieniu bądź też poszerzeniu działalności produkcyjnej lub usługowej (z wyłączeniem działalności handlowej) i jednocześnie utworzą co najmniej 5 nowych miejsc pracy. W przypadku przedsiębiorców poszerzających swoją działalność, zwolnienie obejmuje tylko nowo nabyte grunty, nowo wybudowane lub adaptowane budynki, budowle lub ich części przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej. SKO zwróciło również uwagę na zapis § 2 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym omawiane zwolnienie obejmuje inwestycje wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie spółka w celu poszerzenia działalności zakupiła halę produkcyjną w 2001 roku, a po dniu wejścia w życie uchwały - wykonała w niej szereg prac remontowych na podstawie wymaganych prawem decyzji administracyjnych, które jednak nie były pozwoleniem na budowę w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Organ odwoławczy nie przyznał racji spółce, że skoro zwiększa dotychczasowe moce produkcyjne, to zgodnie z § l uchwały przysługuje jej zwolnienie w podatku od nieruchomości. Przyznanie zwolnienia zależy, bowiem od wypełnienia przez wnioskodawcę wszystkich warunków określonych w przepisach uchwały.

W dniu 15 grudnia 2005r. A. Sp. z o.o. w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje wydane w I oraz w II instancji. Wnioskowała o ich uchylenie, uwzględnienie wniosku w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie § 1 i § 2 uchwały Nr XII/101/03 Rady Miejskiej W. z dnia 28 listopada 2003r. poprzez jej błędną wykładnię oraz nierozpoznanie istoty sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.. W uzasadnieniu podtrzymała w całości zarzuty zawarte w odwołaniu stwierdzając, że nie zostały one rozpoznane przez organ odwoławczy. Podkreślono, że wszystkie wymagane dokumenty znajdują się w aktach sprawy.

W dniu 20 stycznia 2006r. organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając wydane w sprawie rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, iż zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. jak i Burmistrza Miasta W. dotknięte są wadą wskazaną w treści art. 247 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm., dalej ord. pod.) – zostały wydane bez podstawy prawnej. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej u.p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Pod pojęciem "innych przepisów" należy rozumieć tutaj między innymi zawarty w art. 247 ord. pod. katalog przesłanek, których zaistnienie powoduje stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w prowadzonym na podstawie ordynacji podatkowej postępowaniu podatkowym.

Dlatego też, nie oceniając pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, Sąd był zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów stwierdzić nieważność decyzji, jako wydanych bez podstawy prawnej.

Przypomnieć należy, że Burmistrz Miasta W., po ponownym rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. o zwolnienie od podatku od nieruchomości hali produkcyjnej o pow. 2.400 m2, podjął decyzję odmową, a SKO w S., dnia [...] listopada 2005r. orzekło rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymać w mocy. Organ odwoławczy przychylił się do ustaleń dokonanych w I instancji, iż podatnikowi, nie przysługuje zwolnienie od podatku od nieruchomości, ponieważ nie wypełnił on przesłanek tego zwolnienia wskazanych w uchwale Rady Miejskiej W z dnia 28 listopada 2003r.

Przede wszystkim stwierdzić należy, że ani burmistrz, ani też Samorządowe Kolegium Odwoławcze, będąc stosownie do art. 13 § 1 ord. pod. organami podatkowymi, nie zostały uprawnione do przyznawania przywilejów podatkowych, do których należą niewątpliwie zwolnienia podatkowe. Na mocy art. 22 ord. pod., tak szerokie kompetencje przyznano jedynie ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, który "w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników", jest uprawniony do zaniechania poboru podatku, zwolnienia płatników z obowiązku poboru podatku i ograniczenia poboru zaliczek na podatek dochodowy. Zakres przyznanych organom podatkowym kompetencji stanowi element obowiązującego w Polsce systemu podatkowego. Jedną z podstawowych zasad tego systemu jest zasada powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że przepisy wprowadzające przywileje podatkowe np. zwolnienia podatkowe, mogą mieć charakter wyjątkowy w stosunku do przepisów powszechnie obowiązujących. W wyroku z dnia 19 marca 1992r. sygn. akt SA/Po1902/91 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:" wszelkie przywileje podatkowe (...) są naruszeniem jednej z kluczowych zasad podatkowych, a mianowicie zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności opodatkowania (nie uznającej przywilejów) oraz równości podatkowej, w myśl której bierze się pod uwagę tylko położenie materialne podatnika, wymagając od wszystkich jednomiernej ofiary na cele publiczne". Orzeczenie powyższe, chociaż wydane w 1992 r., pozostaje aktualne, a zasady, do których się odwołuje mają umocowanie w ustawie zasadniczej. Zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie, a zgodnie z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy.

Katalog zwolnień podatkowych został określony m.in. w art. 7 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 2002, Nr 9, poz. 84). Na podstawie art. 7 § 3 tej ustawy, Rada Gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1. Powołany zapis oznacza, że Rada Gminy została upoważniona do rozszerzenia katalogu zwolnień w podatku od nieruchomości, poprzez przyznanie innych zwolnień niż wymienione w art. 7 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Warto podkreślić, że przy zwolnieniach, obowiązek podatkowy ciąży na podatniku, ale na mocy konkretnego przepisu odstępuje się od poboru podatku (E. Ruśkowski, Finanse i prawo finansowe, t. 2, KiK Warszawa 2000, str. 20). Sposób nabywania uprawnień do zwolnień podatkowych jest różny, podatnik może, bowiem nabyć do nich prawo mocą ustawy lub na podstawie decyzji właściwego organu. Uprawnienie do zwolnienia z mocy prawa nabywa ten podatnik, który spełnia warunki przewidziane przepisami prawa.

W niniejszej sprawie, na mocy art. 7 § 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2003r., Rada Miejska W. podjęła w dniu 28 listopada 2003r. uchwałę (Nr XII/101/03) w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Miasta W.. Podatnicy, którzy spełnili określone w tej uchwale warunki, mocą prawa zostali zwolnieni z obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Zwolnienie to zostało określone w ustawie, a w konsekwencji nie jest uzależnione od decyzji organów podatkowych. Dlatego organy, wydając decyzje odmawiające przyznania A. Sp. z o.o. zwolnienia podatkowego działały bez podstawy prawnej, rażąco naruszając tym samym prawo.

Analizując uprawnienia organów podatkowych jako organów stosujących prawo podatkowe, zauważyć należy, że w niniejszej sprawie w związku z przyznanym zwolnieniem podatkowym, zostały one w zasadzie upoważnione do przeprowadzenia dwóch rodzajów postępowań. Wobec obwarowania zwolnienia określonego w cytowanej uchwale, licznymi warunkami, burmistrz, działając jako organ I instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania podatkowego i wydania na podstawie art. 21 § 3 ord. pod. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Stosownie do powołanego przepisu art. 21 § 3 ord. pod. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jeżeli na skutek przeprowadzenia postępowania podatkowego, organ stwierdzi wystąpienie zaległości podatkowej, ograniczy się do określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jeśli natomiast wystąpi nadpłata, na podstawie art. 74 a ord. pod. zobowiązany będzie także określić wysokość nadpłaty (obok wysokości zobowiązania podatkowego).

Drugim trybem do przeprowadzenia, którego na podstawie przepisów ord. pod. burmistrz działający jako organ podatkowy został uprawniony, jest przeprowadzenie postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Podatnik, pomimo ustawowego zwolnienia podatkowego, jest bowiem upoważniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Wniosek taki wszczyna postępowanie w tej sprawie przed organem podatkowym, który po przeprowadzeniu postępowania stwierdzi lub odmówi stwierdzenia nadpłaty w podatku.

Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2005r. podatnik wystąpił do Burmistrza Miasta W. o "przyznanie (...) zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie Uchwały Nr XII/101/03 Rady Miejskiej W. z dnia 28 listopada 2003r. Wykazano powyżej, że organy podatkowe nie zostały upoważnione do przyznawania zwolnień podatkowych, dlatego powinny one postępowanie wszczęte tym wnioskiem umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Jeżeli natomiast powstała wątpliwość, co do spełnienia przez A. sp. z o.o., warunków zwolnienia określonego zapisami powołanej uchwały, organy podatkowe powinny skorygować nieprawidłowości w jednym ze wskazanych wyżej trybów postępowania na mocy ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 2 ord. pod. orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 152 u.p.p.s.a. Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości.