Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 122/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2010-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 1, art. 34 par. 1a
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant sekretarz sądowy Maria Żymańczyk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 maja 2010 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 29 stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie zgłoszenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...] uznające za niedopuszczalne zarzuty zgłoszone przez S. D. w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazano, iż Wójt Gminy T. wystawił przeciwko S. D. tytuł wykonawczy w dniu [...] nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości za 8 miesięcy 2006 r. Jako podstawę wystawienia tytułu wykonawczego wskazano decyzję tego organu z dnia [...] Nr [...]. Następnie wierzyciel skierował powyższy tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego tj. Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu celem realizacji, który w dniu 22 czerwca 2009 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci nadpłaty przysługującej dłużnikowi w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie godząc się z prowadzoną egzekucją zobowiązany w piśmie z dnia 28 czerwca 2009r., na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), zgłosił zarzut na postępowanie egzekucyjne. Domagając się umorzenia postępowania podniósł, że obowiązek podatkowy nie istnieje, a zatem niedopuszczalne jest prowadzenie egzekucji. Nadto domagał się aby zobowiązać Wójta do doręczenia mu pełnej dokumentacji podatkowej.

Mając na względzie treść art. 34 § 1 u.p.e.a., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu, pismem z dnia 13 lipca 2009 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy T. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu, bowiem zarzut zobowiązanego był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym jak i sądowym.

Po otrzymaniu stanowiska wierzyciela, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu, działając na podstawie art. 34 § 1a i § 2 u.p.e.a., postanowieniem z dnia z dnia 15 października 2009r. orzekł o niedopuszczalności zarzutów wniesionych przez zobowiązanego i odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ powołał się na stanowisko wierzyciela, które zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., w tym dotyczących nieistnienia obowiązku.

Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu.

Rozpoznając zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył brzmienie art. art. 33 i art. 34 § 1 i 1a u.p.e.a. oraz powołał się na stanowisko wierzyciela - Wójta Gminy T. który stwierdził niedopuszczalność zarzutu albowiem podniesiony przez stronę zarzut był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i sądowego. Dyrektor wskazał, iż zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym nr [...] ustalone zostało decyzją Wójta, utrzymaną następnie w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. W wyniku skargi S. D. na ostateczną decyzję wymiarową, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. skargę oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 21 października 2008 r. Z tych też powodów, organ egzekucyjny, kierując się stanowiskiem wierzyciela w sprawie, prawidłowo uznał zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu S. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, jako naruszającego prawo materialne, przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszającego przepisy postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący nie zgodził się z nieuwzględnieniem zarzutu nieistnienia obowiązku, podnosząc, że należność wynikająca z wystawionego przeciwko niemu tytułu wykonawczego "jest niezgodna z prawdą". Zarzucił, że organ odwoławczy pominął milczeniem żądanie doręczenia mu pełnej dokumentacji z prowadzonego przez Wójta Gminy postępowania, co spowodowało naruszenie jego praw. Zdaniem skarżącego organ uchybił obowiązkowi dokładnego ustalenia treści jego żądania. W tym zakresie powołał się na wyrok WSA z 23 lipca 2004 r. III SA 1950/03, w którym stwierdzono " jeśli podanie strony, chociażby pośrednio, odwołuje się do jednej z podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 u.p.e.a., należało uznać, iż strona – niezależnie od tego, jak podanie nazwała- złożyła zarzuty, a nie wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego."

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Jednocześnie organ podkreślił, iż nie jest uprawniony w niniejszej sprawie do nałożenia na Wójta obowiązku doręczenia skarżącemu całej dokumentacji związanej z egzekwowanym obowiązkiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 1

i 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Stosownie do przepisu art.145 §1 pkt 1 p.p.s.a, sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością jego uchylenia.

Rozpatrywana sprawa dotyczy zarzutów wniesionych przez skarżącego w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, a zaskarżonym aktem jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu wydane w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego na postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu uwzględniające stanowisko wierzyciela w zakresie tychże zarzutów.

Postępowanie w powyższym zakresie toczyło się zatem w trybie określonym w art. 34 § 1 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Regułą wynikającą z powyższego przepisu jest obowiązek udzielenia przez wierzyciela merytorycznej wypowiedzi odnośnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności i opartych na nich zarzutów. To właśnie wierzyciel jest przecież najlepiej zorientowany w dotychczasowym przebiegu sprawy i to on ma najczęściej odpowiednią wiedzę pozwalającą na właściwą ocenę i wyjaśnienie organowi egzekucyjnemu kwestii materialnoprawnych związanych ze zgłoszonymi zarzutami.

Od powyższej reguły, istnieje jednak wyjątek przewidziany w art. 34 § 1a u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, iż w zakresie rozpatrywania zarzutów zobowiązanego konieczne jest przestrzeganie przez organy egzekucyjne zasady niekonkurencyjności środków prawnych. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie sytuacji, w której ta sama kwestia - mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego postępowania.

W świetle wskazanych regulacji stwierdzić należy, że zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, jako niedopuszczalny, nie podlega ponownemu merytorycznemu rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny, gdyż zgodnie z treścią powołanego art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej nie można rozpatrywać tego samego zarzutu w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych. W tym miejscu wskazać wypada, że przedmiotem postępowania egzekucyjnego nie jest ustalenie treści obowiązku obciążającego stronę zobowiązaną, lecz doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne nie stanowi bowiem kolejnej instancji postępowania jurysdykcyjnego. Postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, co wynika z art. 1 u.p.e.a. Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego. Nie jest to etap postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze, takie kwestie rozstrzygają się na etapie postępowania podatkowego.

Zgodnie z treścią art. 29 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem zarzut oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny, gdy wierzyciel nie potwierdzi tego zarzutu.

Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wierzyciel (Wójt Gminy T.) odnosząc się do zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. stwierdził jego niedopuszczalność wskazując, że zarzut ten był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym jak i sądowym. Ustalenia te znalazły potwierdzenie w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w przedmiotowej sprawie.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, zarzut nieistnienia obowiązku został już rozstrzygnięty w odrębnym postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Wójta Gminy T. Organ ten, decyzją z dnia [...] Nr [...], ustalił skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 8 miesięcy 2006 r. W wyniku wniesionych przez skarżącego odwołań decyzja wymiarowa organu I instancji została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Decyzja organu odwoławczego została następnie zaskarżona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. skargę oddalił. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 21 października 2008 r.

Zatem organ trafnie stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały warunki zastosowania art. 34 § 1a ustawy egzekucyjnej i że na tej podstawie wierzyciel zasadnie orzekł o niedopuszczalności zarzutu skarżącego dotyczącego nieistnienia obowiązku – która była przedmiotem rozpoznania w odrębnym postępowaniu podatkowym. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie ma możliwości weryfikacji stanowiska wierzyciela, a w odniesieniu do zarzutów wymienionych w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a. stanowiskiem tym jest związany.

Bez znaczenia dla oceny prawnej skarżonego rozstrzygnięcia pozostaje zarzut dotyczący wniosku skarżącego o zobowiązanie Wójta Gminy Tułowice do doręczenia mu pełnej dokumentacji z prowadzonego postępowania podatkowego, przy czym jak słusznie wskazał organ, w tym postępowaniu nie jest on uprawniony do podejmowania takich działań. Nadto wskazać należy, iż przeprowadzona przez WSA w Opolu sądowa kontrola kwestionowanej przez skarżącego decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości nie stwierdziła naruszenia prawa materialnego, które by miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zupełnie niezrozumiałe są też zarzuty skarżącego, iż organ egzekucyjny błędnie odczytał treść jego żądania. Rozstrzygając sprawę organ zastosował tryb postępowania określony w art. 34 § 1a u.p.e.a., a zatem przewidziany do rozstrzygania zgłoszonego przez skarżącego zarzutu braku istnienia obowiązku, przy uwzględnieniu sytuacji, że zarzut ten był przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego i sądowego. Jak słusznie zaznaczył Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę, przyjęty przez organ egzekucyjny tryb postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne wynika wprost z przepisów prawa. Po otrzymaniu stanowiska wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu organ egzekucyjny nie mógł, ze względu na treść art. 34 § 1 up.e.a., postanowić inaczej. Wbrew zatem sugestiom skarżącego organ egzekucyjny nie rozstrzygał w kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Nadto z akt sprawy wynika niewątpliwie, iż skarżący, pismem z dnia 28.06.2009 r. złożył właśnie zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a treść tego żądania potwierdza dodatkowo w piśmie z dnia 17.07.2009 r.

Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, który następnie został trafnie oceniony przez organ odwoławczy, w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów postępowania, w tym art. 34 § 1 a ustawy egzekucyjnej.

Wobec tego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a, należało oddalić.