Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 153/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1a pkt 12 lit. a; art. 5 § 1 pkt 4; art. 19 § 5; art. 31 § 1a; art. 38 § 1; art. 51 § 1 i 2; art. 53 § 1 pkt 5; art. 54 § 1; art. 67 § 1, 2 i 4; art. 97 § 1; art. 98 § 1; art. 100 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca) WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. F. P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz H. F. P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. [...] zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej (organ drugiej instancji) po rozpatrzeniu zażalenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A. w W. ("Spółka", lub zamiennie "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...]. oddalające skargę na czynności egzekucyjne.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej w W. prowadzi wobec Spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w G. obejmującego karę pieniężną wynikającą z orzeczenia z dnia [...] maja 2015 r. w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] września 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." przekazał powyższy tytuł Dyrektorowi Izby Celnej w B. P. w celu dokonania czynności rekwizycyjnych w zakresie zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier.

W dniu [...] września 2016 r. pracownik Izby Celnej w B. P. dokonał zajęcia ruchomości w postaci trzech automatów do gier, z której to czynności sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Zajęte ruchomości pozostawiono w magazynie depozytowym Urzędu Celnego w B. P. gdzie dokonano ich zajęcia. Odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości doręczono Spółce, za pośrednictwem poczty, w dniu [...] września 2016 r.

Spółka złożyła skargę na czynności egzekucyjne, w której zarzuciła naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 pkt 2 i art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez błędne określenie w protokole wierzyciela, którego organ oznaczył jako Dyrektora Izby Celnej w S., a także z powodu nie zachowania względów obiektywizmu w doborze świadków czynności egzekucyjnej w osobach pracowników organu rekwizycyjnego. Dodatkowo Spółka podniosła, że jest wyłącznie posiadaczem zależnym automatów, dlatego prowadzenie w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego nie jest dopuszczalne.

Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Na postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym powieliła zarzuty wymienione w skardze na czynności egzekucyjne. Spółka argumentowała, że w protokole zajęcia jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej w S. podczas gdy ten organ nie wystawił tytułu wykonawczego i nie jest podmiotem uprawnionym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podtrzymała też zarzut o naruszeniu art. 51 § 2 ustawy egzekucyjnej poprzez wykonanie czynności egzekucyjnej przy udziale pracowników organu rekwizycyjnego, którzy nie powinni występować w roli świadków.

Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, w pierwszej kolejności odwołał się do treści art. 54 u.p.e.a. dotyczącego skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, wyjaśniając następnie, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. w ramach zleconej mu rekwizycji, stosownie do art. 31 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a. Dalej uzasadniał, że w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej w B. P. zastosował egzekucję z ruchomości, która jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Organ ten podjął czynności zgodnie z procedurą określoną w art. 97 u.p.e.a.. Stosownie do art. 98 § 1 i 2 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony.

Zdaniem organu drugiej instancji, sporządzony przez organ rekwizycyjny - Dyrektora Izby Celnej w B. P. w dniu [...] września 2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postaci urządzeń do gier jest pod względem formalnym prawidłowy i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy. Został on też sporządzony na prawidłowym druku, określonym w załączniku nr 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310). Na protokole widnieje podpis pracownika, który dokonał przedmiotowych czynności zajęcia i odbioru ruchomości oraz podpisy świadków obecnych przy dokonywaniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Natomiast odpis tego protokołu został doręczony zobowiązanej Spółce w dniu [...] września 2016 r. wraz z pismem Dyrektora Izby Celnej w B. P. z [...] Odnoście zarzutu dotyczącego oznaczenia w protokóle zajęcia wierzyciela, wyjaśniono, że w miejscu oznaczenia wierzyciela prawidłowo wskazano Dyrektora Izby Celnej w S., chociaż tytuł wykonawczy z dnia [...] został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w G.. Organ drugiej instancji wyjaśnił dalej, że z dniem [...] października 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia [...] września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r. poz.1494) i stosownie do § 1 c tego rozporządzenia Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony jako właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie natomiast z § 3 tego rozporządzenia, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem jego wejścia w życie, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy.

W tej sytuacji, pomimo że tytuł wykonawczy został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w G., obecnie wierzycielem tych należności jest Dyrektor Izby Celnej w S. i ten organ, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, w myśl art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a, jest uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych w tytule. Użyty w tym przepisie zwrot właściwy dyrektor izby celnej oznacza organ wyznaczony na podstawie przepisów odrębnych. Takie przepisy zawiera obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r.

Dalej organ drugiej instancji wyjaśnił, że świadek w postępowaniu egzekucyjnym pełni wyłącznie rolę obserwatora, jego rola jest zatem inna niż w postępowaniu administracyjnym, przez co nie mają tu zastosowania przepisy postępowania administracyjnego. Ponadto wbrew stanowisko Spółki, przywołane do czynności egzekucyjnej w roli świadków osoby nie były pracownikami wierzyciela, ani organu egzekucyjnego ani organu rekwizycyjnego lecz pracownikami magazynu Urzędu Celnego w B. P., wobec czego nie można zarzucić im braku bezstronności. Odnośnie zaś twierdzenia Spółki, jakoby zajęte ruchomości nie stanowiły jej własności, organ wskazał, że po pierwsze – nie zostało ono udowodnione, a po drugie tego rodzaju argumenty mogą stanowić jedynie podstawę do żądania przez uprawnionego wyłączenia ruchomości spod egzekucji.

Konkludując organ drugiej instancji uznał, że kwestionowane czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo.

W skardze na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji, skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. ) - dalej: "kpa" oraz art. 7 i 77 kpa w związku z art. 97 § 2 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje stanowią własność zobowiązanego, w przeciwnym razie czynność egzekucyjna jest wadliwa, a z informacji uzyskanych od spółki wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią przedmiotów jej własności natomiast znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych;

2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego;

3) naruszenie art. 6 i 8 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny powinien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana;

4) naruszenie art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości przy udziale świadków będących pracownikami magazynu Urzędu Celnego w B. P., którzy nie powinni występować w tej roli z racji pozostawania w tej samej strukturze organizacyjnej, co w konsekwencji prowadziło do naruszenia względów obiektywizmu.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ egzekucyjny (rekwizycyjny) powinien był w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy ruchomości, które planuje zająć, stanowią własność zobowiązanego, wskazując jednocześnie, iż znajdowały się one w posiadaniu skarżącej jedynie na podstawie umów zobowiązaniowych. Zdaniem skarżącej rozporządzenie z dnia 15 września 2015 r. zostało wydane bez delegacji ustawowej, co z kolei prowadzi do naruszenia art. 92 Konstytucji RP. Ponadto skarżąca zarzuciła brak obiektywizmu i bezstronności przy wykonywaniu czynności egzekucyjnej z udziałem świadków będących pracownikami magazynu Urzędu Celnego w B. P..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą w uzasadnieniu skargi. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem nie mającym tu zastosowania. Zatem sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, ma obowiązek uwzględnić i te istotne naruszenia prawa, których skarżący nie dostrzega.

W sprawie pozostaje poza sporem, że zajęcie ruchomości oraz jej odbiór w toku egzekucji administracyjnej są czynnościami egzekucyjnymi, których zgodność z prawem może być kwestionowana przez zobowiązanego skargą na czynności egzekucyjne, przewidzianą w art. 54 § 1 u.p.e.a. Trafnie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny w tym sensie, że służy na czynności wykonawcze podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany przepisami u.p.e.a. Subsydiarność skargi oznacza zatem, że nie mogą być w niej skutecznie podnoszone zarzuty, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia przewidzianego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła, że w protokole zajęcia i odbioru ruchomości jako wierzyciela wymieniono organ, który nie jest wierzycielem. Zarzut ten jest chybiony. Wbrew poglądom strony skarżącej, wpisanie na pierwszej stronie protokołu zajęcia w miejscu przeznaczonym dla oznaczenia wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S., nie narusza przepisów art. 67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a., ani też art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśniono, że wejście w życie z dniem 1 października 2015 r. powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., zmieniającego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r. poz. 565), spowodowało, że wierzycielem (w rozumieniu art.1a pkt 13 u.p.e.a.) egzekwowanej należności stał się, stosownie do art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. – Dyrektor Izby Celnej w S.. Jednocześnie postępowanie egzekucyjne toczyło się niezmiennie, na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w G., bowiem - z mocy § 3 in fine rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r. - pozostały w mocy wszystkie czynności podjęte w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, a więc także, czynności wystawienia tytułu wykonawczego, skierowania go do egzekucji oraz doręczenia jego odpisu zobowiązanemu. Opisane wyżej oznaczenie podmiotu, który wykonuje zadania wierzyciela egzekwowanej należności zawarte w kwestionowanym protokole, ocenić zatem należy jako prawidłowe.

W nawiązaniu zaś do argumentacji skarżącej odnośnie braku upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia regulującego właściwość organów służby celnej, należy wyjaśnić, że wbrew przekonaniu skarżącej, z przepisów art.5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie wynika, dyrektor – której izby celnej – jest "właściwym dyrektorem izby celnej". Zwrócić przy tym należy uwagę, że, odmiennie niż na przykład w art. 5 § 1 pkt 1 u.pe.a., w pkt 4 tego paragrafu nie powiązano rozważanego przymiotu "właściwości" z właściwością orzeczniczą i nie sprecyzowano jej też w inny sposób. Sama zaś kwestia właściwości organów Służby Celnej, w tym dyrektorów izb celnych, nie jest materią regulowaną przepisami u.p.e.a. (por. art.1 u.p.e.a.), lecz w szczególności w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.; por. art. 1 ust.1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1-3 tej ustawy). W tej właśnie ustawie, w jej art. 9 ust.2a, przewidziane było upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia, w drodze rozporządzenia, organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, przy uwzględnieniu potrzeby sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarczych potrzeb przedsiębiorców, które stało się ustawową podstawą dla wydania wymienionych wyżej rozporządzeń, zarówno z dnia 15 maja 2012 r., jak i omawianego rozporządzenia zmieniającego z 15 września 2015 r., co wynika wprost z ich treści.

Za pozbawione podstaw należy uznać również podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego w związku z przepisem art. 97 § 2 u.p.e.a., poprzez brak wyjaśnienia kwestii własności ruchomości podlegających zajęciu. Skarżąca powołując się na bliżej nieokreślone umowy zobowiązaniowe uprawniające ją jedynie do posiadania zajętych urządzeń zarzuciła, że organy obu instancji w toku postępowania nie wyjaśniły, czy ruchomości te stanowią własność Spółki, w konsekwencji czego zdaniem skarżącej doszło do zajęcia ruchomości nie będących jej własnością. Zgodnie z subsydiarnym charakterem skargi na czynności egzekucyjne, o jakim była mowa wyżej, tego rodzaju argumentacja nie podważa skuteczności dokonanej czynności egzekucyjnej, a skarga oparta na twierdzeniu, że zajęte ruchomości nie są przedmiotem własności zobowiązanego, nie może odnieść zamierzonego skutku. Właściciel ruchomości wobec których dokonano zajęcia nie jest pozbawiony ochrony prawnej. Zgodnie bowiem z art. 38 § 1 u.p.e.a. podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości (por. art. 97 § 1 u.p.e.a.), może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy z żądaniem wyłączenia jej spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Inicjatywa wystąpienia ze stosownym żądaniem spoczywa jednak po stronie uprawnionego. Jeżeli zatem rzeczywiście ruchomości należałyby do osoby trzeciej to skarżąca, która powołuje się na "umowy" z takim podmiotem zapewne w akcie staranności wykonałaby obowiązek powiadomienia tego podmiotu o zajęciu, umożliwiając tym samym właścicielowi skorzystanie z uprawnienia do wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem wyłączenia rzeczy spod egzekucji, na podstawie art. 38 § 1 u.p.e.a.

Odnośnie zarzutów skarżącej na temat nie zachowania obiektywizmu podczas dokonywania czynności egzekucyjnej z uwagi na przywołanie w charakterze świadków pracowników magazynu urzędu celnego, sąd nie podziela stanowiska skarżącej jakoby doszło w ten sposób do naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a. Zgodzić należy się w tej kwestii z argumentacją organu, że świadek czynności egzekucyjnej pełni jedynie funkcję obserwatora, nie będąc źródłem ustaleń faktycznych podlegających ocenie jak to ma miejsce w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej względy obiektywizmu wymagają aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela i znalazły się w miejscu czynności egzekucyjnej w związku z wykonywaniem swoich czynności służbowych. Tymczasem bez wątpienia pracownicy magazynu Urzędu Celnego w B. P. nie reprezentowali interesów ani wierzyciela, ani organu egzekucyjnego, ani też organu rekwizycyjnego, którym był Dyrektor Izy Celnej w B. P.. Argument skarżącej o pozostawaniu Urzędu Celnego w tej samej strukturze do organ rekwizycyjny nie uzasadnia braku obiektywizmu tego organu w dokonywaniu czynności zajęcia ruchomości. W konsekwencji nie można organowi egzekucyjnemu zarzucić ani braku obiektywizmu, a tym bardziej naruszenia przepisów art. 51 § 2 u.p.e.a, który został zastosowany prawidłowo.

Mimo niezasadności zarzutów podniesionych w skardze, mając na względzie art. 134 § 1 p.p.s.a. należy stwierdzić, że zaskarżone czynności egzekucyjne, dokumentowane protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z [...] września 2016 r., zostały dokonane naruszeniem prawa.

Podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Z art. 67 § 1 w związku z art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. wynika, że podstawę zastosowania egzekucji z ruchomości stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według urzędowego wzoru. Stosownie do art. 67 § 4 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto:

1/ wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego;

2/ adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera;

3/ pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów;

4/ pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór.

Protokół dokumentujący w rozpoznawanej sprawie czynność zajęcia i odbioru ruchomości narusza przepis art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez brak informacji co do tego, kto sprawuje dozór nad zajętymi ruchomościami. Przepis ten wyraźnie formułuje wymóg określenia w protokole zajęcia i odbioru ruchomości, które z zajętych ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera. Tymczasem wskazać należy, że na stronie pierwszej protokół w części zatytułowanej "Adnotacja o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem", zawierający treść "Zajęte ruchomości (...) pozostawiono pod dozorem zobowiązanego/oddano pod dozór Pana(i) (...)" - nie został prawidłowo wypełniony. Wprawdzie wpisano tam wpisano tam adnotację o pozostawieniu ruchomości "w magazynie UC B. P.", nie mniej jednak wpis ten nosi cechy anulowania treści, albowiem rubryka z zamieszczonym wpisem została przekreślona. Jednocześnie z wpisu zawartego w trzeciej części protokołu noszącej tytuł "Protokół odbioru ruchomości", w rubryce "Adnotacje organu egzekucyjnego" wynika, że zajęte ruchomości "pozostawiono w magazynie UC w B. P.".

W ocenie sądu adnotacja ta nie zastępuje prawidłowo ustanowionego dozoru, który jest obowiązkowy w sytuacji zajęcia ruchomości. Wymóg określony w art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a., dotyczący treści protokołu zajęcia i odbioru ruchomości i jest wyraźnym nawiązaniem do regulacji zawartych w art. 100 § 1 i 2 u.p.e.a. Zgodnie z nimi poborca skarbowy pozostawia zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął, a jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości dokonania zajęcia ruchomości bez pozostawienia ich pod dozorem zobowiązanego albo oddania ich pod dozór innej osoby, ani odbioru zajętych ruchomości od zobowiązanego bez oddania ich pod dozór innej osoby lub objęcia ich dozorem organu egzekucyjnego.

Tymczasem z dokumentów sporządzonych przez poborcę skarbowego nie wynika, aby zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem zobowiązanego i nie wynika z nich także, że pozostawiono je pod dozorem innej osoby, chociaż – jak można wnosić z treści zawartych na stronie trzeciej kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości – zostały one od skarżącej odebrane. Podkreślić należy, że z kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości nie wynika także, aby zajęte ruchomości zostały pozostawione pod dozorem organu egzekucyjnego, ani jakiegokolwiek innego podmiotu. Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. (zarządzający magazynem) nie jest bowiem organem egzekucyjnym (por. art.19 § 5 u.p.e.a.), a stwierdzenie, że zajęte ruchomości znajdują się w magazynie tego urzędu, nie przesądza, że są one objęte dozorem organu egzekucyjnego, ani też dozór osoby trzeciej, w rozumieniu art. 100 u.p.e.a. Z treści protokółu nie wynika też, aby zajęte ruchomości były pod dozorem organu egzekucyjnego lub innej osoby, skoro w protokole nie ma o tym wzmianki, ani też nie ma podpisu dozorcy. Uwagi te odnoszą się również do pierwotnej treści uczynionej w rubryce "Adnotacja o pozostawieniu ruchomości pod dozorem". W miejscu przeznaczonym na podpis dozorcy został zamieszczony podpis, lecz z odcisku pieczęci wynika, iż jest to podpis pracownika dokonującego z ramienia organu rekwizycyjnego czynności egzekucyjnej i sporządzającego w ramach tej czynności protokół zajęcia. Na tej podstawie, abstrahując od wykreślenia tych danych, nie może przyjąć powierzenia dozoru zajętych ruchomości pracownikowi organu rekwizycyjnego. Pozostawałoby to również sprzeczności z adnotacją o miejscu pozostawienia ruchomości, którym według uwagi zamieszczonej na trzeciej stronie protokółu jest magazyn urzędu celnego a nie izby celnej. Co do zasady, pozostawienia rzeczy pod dozorem organu egzekucyjnego albo innej osoby nie można domniemywać. Przepisy art. 67 § 2 pkt 4 w związku z art. 100 § 1 i 2 u.p.e.a. wyraźnie mówią o tym kiedy i w jaki sposób następuje oddanie zajętych ruchomości pod dozór innej osoby albo organu egzekucyjnego.

Rozpoznając sprawę ponownie organ egzekucyjny powinien uwzględnić, że zgodnie z art.67 § 4 pkt 2 w związku z art.100 § 1 i 2 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości musi zawierać wskazanie, które z zajętych ruchomości pozostawiane są pod dozorem zobowiązanego, a jeżeli nie są one pozostawiane pod jego dozorem, to musi wskazywać inną osobę, której oddano je pod dozór albo zawierać stwierdzenie, że zostały one wzięte pod dozór organu egzekucyjnego.

Podkreślić należy, że wobec braku innych uchybień i bezpodstawności zarzutów skargi na czynności egzekucyjne, dalsze czynności organu egzekucyjnego (rekwizycyjnego) nie wymagają uchylenia zajęcia ruchomości. Według art. 54 § 5a u.p.e.a. organ egzekucyjny może usunąć stwierdzoną wadę czynności bez potrzeby jej uchylania.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art.135 p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 poz.1804 ze zm.) biorąc pod uwagę uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł powiększone o 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.