Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 419/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 220 § 1-3, art. 230 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 109/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Pismem z 28 grudnia 2017 r. R. G. (dalej: skarżąca) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z 30 listopada 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki, zaskarżając rzeczoną decyzję w całości.

Z uwagi na brak odnotowania wpływu środków pieniężnych tytułem wpisu sądowego od skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 lutego 2018 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia brakującego wpisu w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia.

W reakcji na powyższe skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy postanowieniem z 15 marca 2018 r., które w wyniku jego zaskarżenia przez skarżącą zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem tego sądu z 16 kwietnia 2018 r.

W związku z wyczerpaniem trybu instancyjnego w zakresie prawa pomocy oraz wobec uprawomocnienia się zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 lutego 2018 r., skarżąca zarządzeniem z 19 kwietnia 2018 r. została wezwana do uiszczenia należnego wpisu od skargi. Przesyłka sądowa zawierająca zarządzenie została skutecznie doręczona 25 kwietnia 2018 r. Do 17 maja 2018 r. nie odnotowano w sądzie wpływu środków od skarżącej.

Wobec bezskutecznego upływu 7-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 17 maja 2018 r. odrzucił skargę, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało skutecznie doręczone 25 kwietnia 2018 r., a zatem siedmiodniowy termin na dokonanie czynności upływał 2 maja 2018 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 25 maja 2018 r. skarżąca zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, bez podniesienia zarzutów zażalenia ani wskazania treści żądania. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca przytoczyła argumentację świadczącą o trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie tejże prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie skarżącej odrzucenie wniesionej przez nią skargi wyłącznie z uwagi na jej nieopłacenie w sytuacji niemożności pokrycia przez stronę naliczonego wpisu stanowi ograniczenie jej prawa do obrony praw.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia.

Ponieważ skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję organu administracji publicznej, wobec nieuiszczenia przezeń wpisu od pisma inicjującego postępowanie, zasadnie została wezwana do uregulowania należnej opłaty zarządzeniem Przewodniczącego z 5 lutego 2018 r. Wobec wyczerpania przez skarżącą trybu odwoławczego w zakresie prawa pomocy rzeczone zarządzenie stało się prawomocne i winno podlegać wykonaniu. Czynność w postaci doręczenia skarżącej zarządzenia Przewodniczącego z 19 kwietnia 2018 r. w przedmiocie wezwania strony do uiszczenia należnego wpisu była następstwem zakończenia procedury odwoławczej od postanowienia odmawiającego przyznania skarżącej prawa pomocy. Czynności dokonane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy były podjęte na podstawie przepisów i w granicach prawa, toteż należy je uznać za w pełni zasadne i pozostające w mocy. Wartym odnotowania w tym miejscu pozostaje fakt, iż rzeczone zarządzenie Przewodniczącego z 19 kwietnia 2018 r. jest w istocie wezwaniem do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego z 5 lutego 2018 r., która to z kolei czynność jest jedynie czynnością techniczną dokonywaną po zakończeniu postępowania odwoławczego w zakresie prawa pomocy, celem przypomnienia skarżącej o ciążącym nań obowiązku zapłaty zaległego wpisu od skargi. Powyższe wezwanie było formalnie prawidłowe i nie naruszało uprawnienia strony do obrony swych praw.

Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie Przewodniczącego o wezwaniu skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego od skargi doręczono 25 kwietnia 2018 r. Powyższa okoliczność jest bezsporna w sprawie i nie była kwestionowana przez skarżącą. Od rzeczonej daty należy zatem liczyć bieg 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu, który upływał 2 maja 2018 r. Skoro skarżąca nie uczyniła zadość prawomocnemu zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 19 kwietnia 2018 r. i nie uzupełniła braków fiskalnych skargi, zasadnym było działanie sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób uznać doręczenia zarządzenia Przewodniczącego z 19 kwietnia 2018 r. za nieskuteczne i niewywołujące skutków prawnych. Z przeprowadzonej analizy akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż przesyłka sądowa została wysłana na prawidłowy adres korespondencyjny skarżącej, zaś treść wezwania była prawidłowa zarówno co do zasady, jak również co do wysokości żądanego wpisu.

Za całkowicie chybioną należało uznać argumentację podniesioną w rozpoznawanym zażaleniu od kwestionowanego postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi, wszak dotyczyła zasadności przyznania skarżącej prawa pomocy, nie zaś trafności odrzucenia pisma inicjującej postępowanie w sprawie. Należy bowiem z całą mocą podkreślić, iż postępowanie wpadkowe wywołane rzeczonym zażaleniem nie stanowi kolejnej instancji kontrolującej zasadność odmowy zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, do czego niewątpliwie zmierza środek zaskarżenia skarżącej, a co z oczywistych względów nie może mieć miejsca z uwagi na uprzednie wyczerpanie trybu instancyjnego w ramach prawa pomocy.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącej jakoby działanie sądu pierwszej instancji w jakikolwiek sposób naruszało możność obrony przezeń swych praw należy wyjaśnić, iż materia dotycząca podnoszonych przez skarżącą zarzutów była uprzednio wielokrotnie przedmiotem rozważań tutejszego Sądu (przykładowo: postanowienia NSA z 12 lutego 2018 r., II FZ 838/17; 15 lutego 2018 r., II FZ 58/18; z 15 lutego 2018 r., II FZ 72/18; z 1 lutego 2011 r., II FSK 2664/10; z 9 kwietnia 2014 r., II OSK 824/14; również stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 16 listopada 2011 r. SK 45/09 oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zawarte w wyroku sygn. akt 6289/73). W dotychczasowym, ukształtowanym orzecznictwie jednolicie rozstrzygnięto kwestie poruszone w zażaleniu, do którego to stanowiska skład orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni się przyłącza.

Zasada prawa do sądu zawarta w art. 45 ust. 1 Konstytucji, na którą składa się m. in. prawo dostępu do sądu, oraz prawa pochodne związane z możliwością obrony praw przez stronę przed niezależnym sądem, nie ma charakteru absolutnego i może podlegać prawnie przewidzianym ograniczeniom, w tym instancyjnym tokiem postępowania oraz wprowadzonymi wymogami proceduralnymi tworzącymi zasady przeprowadzania spraw sądowoadministracyjnych w postaci uiszczania wpisów sądowych od pism procesowych. Nie sposób podzielić argumentacji jakoby możliwym było naruszenie rzeczonych zasad w sytuacji, gdy do odrzucenia środka zaskarżenia dochodzi wskutek zaniedbań przy dokonywaniu czynności procesowych przez samą skarżącą. Z tej przyczyny argumentacja przedstawiona w zażaleniu przez skarżącą nie jest trafna i nie mogła wywołać zamierzonego skutku.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.