Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 623/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono nieważność uchwały w zaskarżonej części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 623/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Nowym Targu, na uchwałę Rady Gminy Czarny Dunajec, z dnia 12 grudnia 2003 r. Nr XII/105/2003, w sprawie: określenia wzorów deklaracji podatkowych w części zawierającej zapisy zamieszczone w załącznikach Uchwały: w Załączniku Nr, 3-Deklaracji na podatek rolny-pozycji H, w Załączniku Nr 4-Deklaracji na podatek leśny- pozycji F w zakresie pouczenia o, odpowiedzialności karnej z art. 233 §1 k.k. za złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą, - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w opisanej wyżej części -


UZASADNIENIE

Prokurator Rejonowy w Nowym Targu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na Uchwałę Rady Gminy Czarny Dunajec Nr XII/105/2003 z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzorów deklaracji podatkowych w części zawierającej zapisy zamieszczone w załącznikach Uchwały: w Załączniku Nr 3-Deklaracji na podatek rolny-pozycji H, w załączniku nr 4-Deklarcji na podatek leśny-pozycji F, w zakresie pouczenia o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą. Strona skarżąca zarzuciła, iż w zaskarżonej części Uchwały doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 40 ust. 1 i art. 41 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r. poz.594 ze zm.), art. 6a ust 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136 poz.969 ze zm.) oraz art. 6 ust 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. Nr 200 poz.1682 ze zm.), a także art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78 poz.483 ze zm.) przez nałożenie na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego bez umocowania prawnego i podstawy ustawowej oraz domagała się stwierdzenia nieważności w/w Uchwały w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu wskazano na art. 18 ust. 2 pkt 8 cyt. wyżej ustawy o samorządzie gminnym, a następnie art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym i podniesiono, iż w ocenie strony skarżącej przepisy te - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte we wskazanej wyżej części Uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy. Strona skarżąca zauważyła przy tym , że brak jest jakichkolwiek przepisów ustawowych, które nadawałyby radzie gminy ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego, których poszanowanie wymuszane byłoby odpowiedzialnością karną. Każdorazowo w ustawie zawarta musi być norma kompetencyjna upoważniająca organy samorządu terytorialnego do tego typu działań. Strona skarżąca przywołała także zasadę z art. 7 Konstytucji RP, w myśl której organy władzy publicznej, do których należą także organy samorządu terytorialnego, działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem tylko tam i o ile upoważnia je prawo.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Czarny Dunajec pozostawiła skargę do uznania Sądu. Organ wskazał, że w zasadzie zgadza się ze stanowiskiem Prokuratora Rejonowego w Nowym Targu oraz podkreślając, że przy stanowieniu uchwały w zaskarżonej części przekroczył swoje kompetencje wskazał, że intencją Rady było uzyskanie maksymalnie rzetelnych dokumentów , na podstawie których miał być naliczony podatek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części.

Skarga jest uzasadniona.

Podkreślić należy , że z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach.

Przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek rolny oraz podatek leśny, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie przedmiotowej Uchwały w części zawierającej zapisy zamieszczone w załącznikach Uchwały: w Załączniku Nr 3-Deklaracji na podatek rolny-pozycji H, w załączniku nr 4-Deklarcji na podatek leśny-pozycji F, w zakresie pouczenia o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą, wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy.

W myśl art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym i podatku leśnym nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać.

Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 §1 kodeksu karnego i dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie należy wskazać , że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowych zapisów Uchwały, a kolejna , uchylająca kwestionowaną Uchwałę wydana została 10 listopada 2010 r. Jednakże uchylenie zaskarżonego aktu nie skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiącą przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a. Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt zostały wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 ustawy o p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j, ex tunc. (wyrok WSA w Opolu z 26.02.2008r. Lex nr 506841).