Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 159/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1221
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

W zaskarżonej interpretacji indywidualnej z [...] r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (zwany dalej Organem interpretacyjnym) uznał za nieprawidłowe własne stanowisko w sprawie zaprezentowane przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (zwaną dalej Spółką, Wnioskodawcą lub Skarżącym) we wniosku o interpretację indywidualną, datowanym na 30 października 2017 r.

Interpretacja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny dotyczący zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, od nowego roku planuje zaś poszerzenie swojej działalności o handel towarami używanymi. Ma on polegać na skupowaniu od osób fizycznych niebędących podatnikami podatku od towarów i usług tego rodzaju towarów, a następnie na ich sprzedaży ostatecznym odbiorcom.

Przed zawarciem właściwej umowy sprzedaży ze sprzedającym zostanie podpisana umowa przedwstępna. Jej elementem ma być określenie terminu, do upływu którego strony zobowiązują się zawrzeć umowę właściwą (przyrzeczoną). Jednocześnie, na mocy umowy przedwstępnej Spółka planuje wypłacać sprzedającemu zaliczkę na poczet późniejszej dostawy towaru. Istotną okolicznością jest też to, że postanowienia umowy przedwstępnej dają stronom możliwość odstąpienia od umowy bez podania przyczyny. Następuje to za zapłatą odstępnego, przy spełnieniu warunku, iż odstąpienie od umowy przez sprzedającego następuje najpóźniej do dnia, w którym powinna zostać zawarta umowa przyrzeczona. W przypadku odstąpienia od umowy przez sprzedającego, Spółka otrzyma zwrot wypłaconej zaliczki oraz ustaloną umownie kwotę odstępnego. Natomiast w sytuacji, gdy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej (nie będzie miało miejsca odstąpienie od umowy przedwstępnej) Spółka sprzeda nabyte towary ostatecznemu odbiorcy, przy zastosowaniu szczególnej procedury VAT-Marża.

W związku z tak zaprezentowanym, przyszłym stanem faktycznym Wnioskodawca postawił jedno pytanie. Jego wątpliwość wzbudziło to, w jaki sposób na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług Spółka powinna traktować kwoty odstępnego, otrzymane od sprzedającego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej. W konsekwencji, Wnioskodawca zapytał, czy powinien traktować odstępne jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Jednocześnie, prezentując własne stanowisko w sprawie, Skarżący stanął na stanowisku, że otrzymanie od sprzedającego odstępnego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej, a tym samym rezygnacja z podpisania przyrzeczonej umowy sprzedaży, w kontekście przepisów ustawy o podatku od towarów i usług powinna być traktowana jako opłata będąca poza zakresem tej daniny publicznej (niepodlegąjąca podatkowi od towarów i usług).

W ocenie Wnioskodawcy, odstępne i kary umowne nie stanowią wynagrodzenia za wykonanie czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju. Dzieje się tak, ponieważ nabywca, płacąc sprzedającemu zaliczkę na poczet późniejszej (przyrzeczonej) dostawy towaru ma prawo oczekiwać, że umowa dojdzie do skutku i będzie możliwa sprzedaż zakupionego towaru na rzecz osób trzecich. Odstępne jest więc rekompensatą za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej - zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. Tym samym, w przekonaniu Wnioskodawcy odstępne nie wiąże się bezpośrednio z umową sprzedaży, bo nie następuje zgodne jej zakończenie. Jest zaś tak, ponieważ w opisanej sytuacji nie dochodzi do jej zawarcia.

Uzasadniając swoje stanowisko, Spółka powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 maja 2017 r., wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1245/16. W orzeczeniu tym, zapadłym w stanie faktycznym identycznym, jak w przedmiotowej sprawie, Sąd stanął na stanowisku, że odstępne wypłacone przez sprzedającego z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej zobowiązującej do zawarcie umowy sprzedaży towarów używanych należy uznać za niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak już wcześniej wspomniano, Organ interpretacyjny uznał to zapatrywanie za nieprawidłowe. Stało się tak, ponieważ - w jego ocenie – opisany, przyszły stan faktyczny można zakwalifikować jako świadczenie usługi. Należność pieniężna jest bowiem wypłacana w zamian za zgodę na odstąpienie od – jak to ujęto - umowy kupna-sprzedaży. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał ponadto, że w przypadku opisanym we wniosku o interpretację indywidualną można wskazać konkretnego beneficjenta usługi - w zamian za wyrażenie zgody na odstąpienie od umowy właściwej (przyrzeczonej), Wnioskodawca otrzymuje określone świadczenie pieniężne. Stanowi ono zabezpieczenie interesów Spółki - nabywcy poprzez zagwarantowanie wypłaty wynagrodzenia w przypadku rezygnacji przez Sprzedającego z dokonania dostawy. Natomiast korzyścią dla Sprzedawcy jest odstąpienie od umowy sprzedaży (przyrzeczonej). Spełniona zatem jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, w przekonaniu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej należy uznać, że świadczenie pieniężne wypłacane z tytułu odstąpienia od umowy, jak to ujęto, kupna-sprzedaży stanowi w analizowanym przypadku wynagrodzenie za świadczenie usługi wynikającej z łączących strony więzów obligacyjnych, wprost przewidziane w postanowieniach umowy. Zgodę na wcześniejsze odstąpienie od umowy należy więc traktować jako odpłatne świadczenie usług, spełniające przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu tą danina publiczną. Podstawą prawną do tego jest art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z przedstawionym zapatrywaniem nie zgodził się Wnioskodawca, który w swojej skardze wniósł o uchylenie interpretacji indywidualnej, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił interpretacji indywidualnej:

1) naruszenie art. 5 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Z 2017 r. , poz.1221, z późn.zm. – zwanej dalej u.p.t.u.) - poprzez ich błędną wykładnię opierającą się na wadliwym uznaniu, że należności wypłacane na rzecz Wnioskodawcy, pochodzące od sprzedającego, będące konsekwencją odstąpienia od umowy przedwstępnej stanowi wynagrodzenie za usługę i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

- naruszenie art. 14c § 1 i § 2 w zw. Z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. u. Z 2015 r., poz. 613 ze zm. – zwanej dalej O.p.) - poprzez brak uwzględnienia w uzasadnieniu interpretacji indywidualnej orzecznictwa TS.

Uzasadniając swoje racje, Skarżący powtórzył swój wcześniejszy argument, że odstępne jest rekompensatą za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej, czyli zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. Nie wiążę się ono bezpośrednio z umową sprzedaży, bo nie następuje zgodne jej zakończenie. W takiej sytuacji w ogóle nie dochodzi bowiem do jej zawarcia.

Ponadto Wnioskodawca, powołując się na orzecznictwo TSUE wymienione w skardze wskazał, że jeśli działalność usługodawcy polega wyłącznie na świadczeniu usług bez bezpośredniego świadczenia wzajemnego, brak jest podstawy opodatkowania i owe świadczenia nie podlegają podatkowi od wartości dodanej. W jego przekonaniu tak właśnie jest w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Spółki odstępne jest rodzajem rekompensaty (naprawienia szkody poniesionej) za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej w postaci zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży. W takiej sytuacji nie można twierdzić, że nastąpiło zgodne zakończenie umowy, skoro nawet nie doszło do jej zawarcia. W konsekwencji, nie sposób uznać, że odstępne wiąże się bezpośrednio z umową sprzedaży, do której zawarcia nie dochodzi oraz, że odstępne ma charakter świadczenia wzajemnego. Brak jest bowiem wystarczająco bezpośredniego związku między świadczeniem usługi a zapłatą odstępnego. To zaś jest warunkiem koniecznym do opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług. Ponadto, rezygnację z zawarcia umowy przez sprzedawcę trudno jest rozpatrywać w kategoriach jego korzyści.

Z przedstawionym zapatrywaniem nie zgodził się Organ interpretacyjny, który odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej powtórzył argumenty zawarte w interpretacji indywidualnej. W jego ocenie odstępne nie ma charakteru odszkodowania, lecz jest wynagrodzeniem za skorzystanie z prawa zastrzeżonego w umowie. Swoistym odpowiednikiem tej kwoty (przyczyną jej wypłacenia) jest znoszenie (tolerowanie) odstąpienia od umowy przez podmiot uprawniony. W konsekwencji, kwoty otrzymane przez Skarżącego od kontrahenta, należne z tytułu odstąpienia od umowy przedwstępnej, stanowią wynagrodzenie, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Organ interpretacyjny nie zgodził się też z zarzutem naruszenia zasady zaufania (art. 121 § 1 O.p.). poprzez nieuwaględnienie orzecznictwa TSUE. W jego przekonaniu, orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej są rozstrzygnięciami w konkretnych sprawach, osadzonymi w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. W związku z tym nie mają one mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie są trafne wszystkie argumenty Organu interpretacyjnego podniesione w odpowiedzi na to pismo procesowe. Zasadniczym problemem, jaki zaistniał w przedmiotowej sprawie było to, jak oceniać podatkowoprawne skutki odstąpienia przez sprzedawcę od umowy przedwstępnej, zawartej z Wnioskodawcą. Kwestią dodatkową było zaś to, czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, formułując własne stanowisko w sprawie słusznie uczynił pomijając orzecznictwo TSUE, w szczególności – wskazany w skardze wyrok z 18 stycznia 2017 r., wydany w sprawie o sygnaturze C-37/16.

Odnosząc się do pierwszej z zasygnalizowanych kwestii, warto wyartykułować, że rozbieżność stanowisk stron postępowania sądowoadministracyjnego zasadza się na odmiennej ocenie skutków podatkowych (w sferze podatku od towarów i usług) dwóch różnych czynności cywilnoprawnych. Skarżący, w swojej argumentacji zaprezentowanej we wniosku o interpretacje nawiązywał bowiem do umowy sprzedaży i artykułował, iż nie może być mowy o opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, skoro nie doszło do dokonania tej czynności cywilnoprawnej. W przekonaniu tego podmiotu, odstępne jest rekompensatą za niespełnienie zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej – za niezawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży. Tym samym, nie wiąże się ono bezpośrednio z umową sprzedaży, bo nie następuje zgodne jej zakończenie, a rezygnacja z zawarcia obiecanej umowy sprzedaży (i wypłata odstępnego) jest efektem jednostronnej czynności cywilnoprawnej – oświadczenia kontrahenta Wnioskodawcy o odstąpieniu od umowy sprzedaży.

Z kolei, Organ interpretacyjny ocenę podatkowych konsekwencji stanu faktycznego opisanego we wniosku o interpretację indywidualną budował na analizie umowy przedwstępnej. Jego zdaniem należność pieniężna ma swoje źródło w umowie przedwstępnej, ponieważ jest wypłacana w zamian za zgodę na odstąpienie od umowy sprzedaży (czy raczej – na odstąpienie od zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży). W dodatku, jak wyartykułował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dają się wskazać konkretni beneficjenci tej czynności – Wnioskodawca osiąga korzyść w postaci odstępnego od konkretnej umowy, zaś jego kontrahent, wypłacając wspomniana kwotę uwalnia się od zobowiązania do zawarcia umowy przyrzeczonej i dostawy rzeczy.

Oceniając słuszność tych stanowisk należy odwołać się do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w których ukształtowano zakres przedmiotowy tej daniny publicznej. Jak wiadomo, wśród czynności, których realizacja przez podatnika pociąga za sobą powstanie obowiązku podatkowego z tytułu tej daniny ustawodawca wymienił m.in. odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (por. art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.). Jednocześnie, przez wzgląd na treść planowanego stanu faktycznego, opisanego we wniosku o interpretacje indywidualną nie sposób przyjąć, iż w tej sytuacji można mówić o dostawie towarów w rozumieniu art. 7 u.p.t.u.

Z kolei, w myśl art. 8 ust. 1 u.p.t.u., świadczeniem usług (odpłatnym świadczeniem usług) jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w ustawowym rozumieniu tego terminu, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak ujętego przepisu wynika, że po to, aby przyjąć odpłatne świadczenie usługi w jego ustawowym znaczeniu, dokonana czynność nie może być dostawą towaru, zasadniczo musi być efektem przyjętego na siebie zobowiązania (pkt. 2) lub czynności prawnej (pkt 1 – odstępstwem od tych reguł jest treść pkt. 3) oraz powinna być odpłatna (odstępstwa od tych zasad przewidziano w dalszych ustępach art. 8 u.p.t.u).

W przekonaniu Sądu, nie ulega wątpliwości, że czynność wzbudzająca wątpliwości Spółki co do jej podatkowych konsekwencji nie jest urzeczywistniana na podstawie umowy sprzedaży. Do jej dokonania dochodzi bowiem, w następstwie złożenia przez kontrahenta podatnika oświadczenia o odstąpieniu od tej umowy (czy raczej – o odstąpieniu od zawarcia tej umowy). Jednocześnie jednak, wbrew temu, co przyjął Skarżący ta rezygnacja z zawarcia umowy sprzedaży i towarzysząca jej wypłata odstępnego nie są czynnościami jednostronnymi, niemającymi osadzenia w porozumieniu łączącym kontrahenta Wnioskodawcy z tym podmiotem. Oczywiście, odstąpienie od zawarcia przyrzeczonej umowy oraz wypłata odstępnego jest konsekwencją oświadczenia złożonego Spółce przez podmiot, który miał jej dostarczyć towar. Równocześnie, należy jednak pamiętać o tym, że obydwa te zdarzenia (w tym przede wszystkim wypłata określonej kwoty z tytułu odstępnego) są konsekwencją dwustronnej czynności prawnej, jaką jest umowa przedwstępna. To właśnie tam obydwie, równe sobie strony stosunku prawnego przyjęły rozwiązanie, zgodnie z którym swoistą zapłatą za niezawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży i za niedostarczenie konkretnego, obiecanego towaru będzie wypłata odstępnego. Jest to swoista cena tolerowania (znoszenia) przez Wnioskodawcę tego, że konkretna osoba (jego kontrahent) nie zawarł z nim umowy i nie dostarczył mu obiecanego towaru. Dla tego dostawcy jest to zaś odpłata za gwarantowaną postanowieniami umowy przedwstępnej, możliwość niesprzedania obiecanego towaru. Wszystko to ma natomiast związek z planowaną przez Spółkę działalnością gospodarczą. W przekonaniu Sądu, zachowanie to spełnia cechy usługi (odpłatnej usługi), wskazane w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Organ interpretacyjny zasady zaufania (w wyniku niehonorowania orzecznictwa TSUE) należy podkreślić, że Sąd nie zgadza się z przekonaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej co do roli orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyrażonym w odpowiedzi na skargę. Jak wiadomo, Organ interpretacyjny wyraził tam przekonanie co do tego, że wspomniane orzeczenia zapadają w konkretnych sprawach, są osadzone w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Dlatego, w przekonaniu Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nie mają one waloru powszechnego obowiązywania.

Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej formalnie nie jest źródłem prawa unijnego. W znacznej mierze wpływa ono jednak – w procesie interpretacji i stosowania prawa unijnego – na źródła tego prawa (R. Mastalski, Prawo podatkowe, Warszawa 2018, s. 122). Dzieje się tak, ponieważ wyłącznie TSUE zapewnia jednolitość stosowania prawa unijnego. W konsekwencji, w wyniku realizacji zasady lojalności, wspomniane orzecznictwo skutkuje m.in. koniecznością stosowania prawa unijnego w prawie krajowym, honorowania jego prymatu wobec prawa krajowego oraz (w aspekcie tworzenia prawa) eliminacji z prawa krajowego przepisów sprzecznych z prawem unijnym (por. R. Mastalski, op. cit., s. 121).

Z tego względu, należy rozważyć, czy orzecznictwo wskazane przez Skarżącego, przede wszystkim wyrok z 18 stycznia 2017 r., wydany w sprawie C – 37/16 determinuje sposób rozumienia przepisów polskiej ustawy o podatku od towarów i usług (przede wszystkim - art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 oraz art. 8 tego aktu prawnego).

Jak wynika z tego orzeczenia (pkt 25), TSUE raz jeszcze podkreślił (odwołując się do swojego utrwalonego orzecznictwa, że świadczenie usług jest dokonywane odpłatnie w rozumieniu dyrektywy VAT tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (w tym zakresie powołano wyrok z 22 czerwca 2016 r., Český rozhlas, C-11/15, EU:C:2016:470, pkt 21 i przytoczone tam orzecznictwo). Relacja taka ma zaś miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (pkt 26). Powinna ona przybierać taką postać, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za możliwą do wyodrębnienia usługę świadczoną w ramach takiego stosunku prawnego (wyrok z dnia 18 lipca 2007 r., Société thermale d’Eugénie-les-Bains, C-277/05, EU:C:2007:440, pkt 19).

Z tych właśnie względów, w powoływanej przez Skarżącego sprawie C-37/16 (nomen omen – będącej rezultatem skierowania do TSUE pytania prejudycjalnego przez polski Naczelny Sąd Administracyjny) nie uznano opisanej tam aktywności (pobierania przez organizacje zbiorowego zarządzania, na rzecz twórców opłat audiowizualnych od czystych nośników) za świadczenie usług. Stało się tak przede wszystkim dlatego, że aktywność wzbudzająca wątpliwości co do jej podatkowych konsekwencji (tego, czy można ją uznać za usługę), zaistniała w sprawie C-37/16 podejmowana była w wykonaniu obowiązku nałożonego na producentów i importerów czystych nośników i urządzeń do utrwalania i zwielokrotniania na podstawie prawa krajowego, w którym określono też wysokość tych opłat (pkt 28 wyroku w sprawie C -37/16). W związku z tym, nie można było mówić o istnieniu stosunku prawnego, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych pomiędzy, z jednej strony, podmiotami praw do zwielokrotniania lub ewentualnie organizacji zbiorowego zarządzania takimi prawami, a z drugiej strony, producentami i importerami czystych nośników i urządzeń do utrwalania i zwielokrotniania (pkt 27 wyroku).

Dodatkowo, negując świadczenie usługi, TSUE w analizowanym wyroku w sprawie C – 37/16 wskazał na to, że obowiązku uiszczania opłat przez producentów i importerów czystych nośników oraz urządzeń do utrwalania i zwielokrotniania nie można uważać za wynikający ze świadczenia usługi, wobec której stanowiłby on bezpośrednie świadczenie wzajemne (pkt 29). Stało się tak zaś, ponieważ opłaty takie jak będące przedmiotem postępowania głównego mają na celu finansowanie godziwej rekompensaty na rzecz podmiotów praw do zwielokrotniania. Godziwa rekompensata nie stanowi tymczasem bezpośredniego świadczenia wzajemnego względem jakiegokolwiek świadczenia, ponieważ jest związana ze szkodą wynikającą dla tych podmiotów ze zwielokrotniania ich chronionych utworów, dokonanego bez ich zgody (zob. podobnie wyrok z dnia 21 października 2010 r., Padawan, C-467/08, EU:C:2010:620, pkt 40).

W przekonaniu Sądu, z obydwu tych powodów sposób rozumienia prawa zaprezentowany w powoływanym przez Skarżącego wyroku w sprawie C – 37/16 nie determinuje sposobu interpretacji powołanych wcześniej przepisów polskiej ustawy o podatku od towarów i usług w kontekście stanu faktycznego, jaki Wnioskodawca zamierza zrealizować. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że racją wypłaty sumy odstępnego przez kontrahenta Spółki nie jest wprost przepis prawa, mocą którego jest on motywowany do takiej aktywności. Jak zaś wynika z opisu stanu faktycznego, zawartego we wniosku o interpretację indywidualną, wspomniana kwota jest uiszczana, ponieważ przewidziano to w umowie przedwstępnej. Istnieje więc stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, sprawiający że można mówić o świadczeniu usługi (por. powoływany wcześniej wyrok z 22 czerwca 2016 r., w sprawie C-11/15).

Jednocześnie, wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę (Wnioskodawcę) stanowi faktyczne odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (jego kontrahenta). Jest nią akceptacja dla odstąpienia od zawarcia umowy sprzedaży. Trudno w tym kontekście mówić o szkodzie poniesionej przez Spółkę. Z prezentacji stanu faktycznego, zawartej we wniosku o interpretację nie sposób bowiem wyprowadzić takiego wniosku. Ponadto, jak wynika z orzeczenia TSUE zapadłego w sprawie C – 37/16, godziwa rekompensata niebędąca zapłata za usługę ma być efektem szkody, wynikającej z działania innych osób (zwielokrotniania ich chronionych utworów), dokonanego bez ich zgody. Tymczasem, w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że zawierając umowę przedwstępną ze swoim kontrahentem, Wnioskodawca wyraził zgodę na odstąpienie od zawarcia umowy sprzedaży. Rezygnacja z umowy przez kontrahenta nie była wiec efektem samowolnego jego działania, a wypłacane odstępne nie jest rekompensata za takie zachowanie (za szkody, jakie ono przyniosło).

Ze wszystkich przedstawionych względów należało oddalić skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 – ze zm.).