Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1783/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2005-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 8,10 §1 art 81 kpa  art 152 i art 200 ppsa
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. u c h y l a zaskarżoną decyzję , II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] , wnioskiem z dnia [...] ,r. zwróciła się do Starosty Powiatowego o wydanie pozwolenia na budowę zespołu 3 budynków mieszkalnych, jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działkach o numerach ewidencyjnych

Starosta Powiatowy o prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wydania w/w pozwolenia na budowę, zawiadomił właścicieli i użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości informując ich jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w trybie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Po zapoznaniu się z aktami sprawy [...] , , [...] , oraz [...] , wnieśli do organu swoje zastrzeżenia w sprawie wydania pozwolenia na budowę podnosząc m.in. że planowana inwestycja jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, inwestor nie posiada właściwej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dokumentacja nie zawiera uzgodnień w zakresie dojazdu na działki, projektowany budynek ograniczy nasłonecznienie sąsiedniej nieruchomości znacznie obniżając jej wartość użytkową oraz wskazali na niezgodne z przepisami umiejscowienie śmietnika i miejsc postojowych.

Starosta Powiatowy, na podstawie art. 28, art. 32 ust. 4, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., decyzją z dnia 8 maja 2003 r., nr [...] , zatwierdził projekt budowlany zespołu trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na terenie działki nr ewid. [...] , wraz z przyłączami wody i energii elektrycznej (dz. nr [...] , Odnosząc się do uwag zgłoszonych przez strony postępowania organ wyjaśnił, że inwestor dostarczył opinię architektoniczo-budowlaną w sprawie nasłonecznienia okien w budynku jednorodzinnym znajdującym się na parceli o nr ewid. X , z której wynika, że zostały zachowane obowiązujące warunki techniczne dotyczące nasłonecznienia. Osłona śmietnikowa została zlokalizowana w odległości 3 m od granicy działki sąsiedniej i powyżej 10 m od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami poznaczonymi na pobyt ludzi, co jest zgodne z §23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 1 grudniu 1994 r. Natomiast projekt zagospodarowania terenu został uzgodniony w zakresie zgodności z przepisami sanitarno-higienicznymi. Organ stwierdził, że trasa przebiegu przyłączy wody i energii elektrycznej na działkach gminnych o nr ewid. [...] , jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Wójta Gminy, której integralną część stanowi załącznik graficzny. Przedłożona dokumentacja projektowa zakłada użytkowanie działek gminnych o nr [...] , zgodnie z ich funkcjonalnym przeznaczeniem, co nie może mieć wpływu na pomniejszenie wartości użytkowej sąsiednich terenów.

Od decyzji tej odwołanie do Wojewody wnieśli [...] , oraz [...] , [...] , wskazali, że budynek mieszkalny oznaczony w projekcie nr 2 posiada cztery lokale mieszkalne i tym samym narusza definicję pojęcia o zabudowie jednorodzinnej. Ponadto, złożenie wniosku w dniu [...] , r. o wydanie pozwolenia na budowę z decyzją Wójta Gminy skutkować winno nie wyrażeniem zgodny na budowę. Przedłożenie w dniu [...] , r. nowej decyzji Wójta Gminy [...] , o warunkach zabudowy i zagospodarowania tereniu powinno być potraktowane jako nowy wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...] , r. Tym samym wniosek ten należało rozpatrzyć według warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie obowiązujących po dniu [...] , r.

[...] , podtrzymali swój wcześniejszy zarzut dotyczący nie objęcia decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu realizacji przyłączy mediów i drogi dojazdowej na działce nr [...] , oraz parkingu samochodowego na terenie działki [...] , Dodatkowo podnieśli również, że nie umożliwiono im, zgodnie z zasadami obowiązującymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, zapoznania się i wniesienia uwag do dokumentacji, która została poprawiana i zmieniana po dniu [...] , r., tj. już po dacie umożliwionego zapoznania się z aktami sprawy.

Wojewoda, z uwagi na złożoność sprawy i niemożność zachowania kodeksowego terminu jej załatwienia, pismem z dnia [...] , r., działając na podstawie art 36 k.p.a., zawiadomił strony, że nowy termin załatwienia sprawy wyznacza na dzień [...] ,r.

Następnie, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w dniu [...] ,r. wydał decyzję nr [...] , , którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] , r.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda ustosunkowując się do poszczególnych kwestii podniesionych w odwołaniach podał, że inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę przedłożył dokumenty wymagane przepisami Prawa budowlanego (art. 33 ust. 2 pkt. 1-3 ) zaś postępowanie odwoławcze nie wykazało nieprawidłowości w zakresie sporządzonego projektu budowlanego.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia [...] , z dnia [...] , r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z §330 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] , r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w/w przepisów nie stosuje się w przypadku, gdy przed dniem wejścia w życie w/w rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, opracowany na podstawie dotychczasowych przepisów. W przedmiotowej sprawie wniosek o pozwolenie na budowę został złożony [...] , r., zatem przy jego rozpoznaniu mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] , r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] , r., jest decyzją zmieniającą decyzję ostateczną Wójta Gminy o z dnia [...] , r. w sposób polegający na zmianie w sentencji słów "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" na słowa "zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej szeregowej", z pozostawieniem pozostałych rozstrzygnięć decyzji bez zmian. Decyzja o warunkach zabu[...] , r. przedłożona wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę pozostała zatem w obiegu prawnym, przy czym jej ustalenia obowiązują w brzmieniu nadanym decyzją z dnia [...] , r.

W ocenie organu odwoławczego, nie potwierdziły się zarzuty o niezgodności projektowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu miejscowego dla przedmiotowego terenu brzmią "teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej". Plan miejscowy nie zawiera słownika zawartych w nim terminów, natomiast w świetle przepisów obowiązujących w dacie uchwalenia planu, w tym zarządzenia nr [...] , r. w sprawie wskaźników i wytycznych urbanistycznych dla terenów mieszkaniowych w miastach (Dz. Bud. Nr 2 poz. 2), jak też ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. (Dz. U. z 1972 r. Nr 27 poz. 192), zabudowę jednorodzinną stanowiły domy jednorodzinne i małe domy mieszkalne do 4 mieszkań. Również w świetle § 3 pkt. 4 warunków technicznych z 1994 r. mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie, przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć "budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie: wolnostojącym, bliźniaczym, szeregowym, atrialnym, a także budynek mieszkalny zawierający nie więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków",

Za nietrafny Wojewoda uznał również zarzut, jakoby decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, jak też decyzja o pozwoleniu na budowę, nie obejmowały, przewidzianej w projekcie budowlanym, realizacji mediów i drogi dojazdowej na działce o nr x oraz zgrupowania miejsc postojowych na działce nr x . Decyzją z dnia [...] , . ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej szeregowej na terenie działek nr x obręb [...] , wraz z urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane". Przywołany przepis art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego definiuje urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym, jako urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki, zatem decyzja o wzizt obejmuje w/w elementy. Niewymienienie w sentencji decyzji działki nr x , na której projektowane są przyłącza i dojazd, nie dowodzi nieobjęcia ich decyzją o wzizt, gdyż działki drogowe nr x wchodzą w zakres opracowania określony załącznikiem Nr x do decyzji o wzizt z dnia [...] , r. Również przepisy rozporządzenia [...] , z dnia [...] , r. (Dz. U. Nr 98 poz. 625), określające m.in. wzór decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zobowiązują organu wydającego pozwolenie na budowę, do wymienienia w rozstrzygnięciu wszystkich urządzeń budowlanych związanych z obiektem objętym pozwoleniem na budowę,

Według organu, postępowanie odwoławcze przeprowadzone na podstawie materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie potwierdziło zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów i procedury postępowania administracyjnego. Stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu - były powiadamiane o czynnościach postępowania, miały możliwość zapoznania się z aktami sprawy i dokumentacją projektową oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Zdaniem Wojewody, odwołujący się nie wykazali naruszenia swoich interesów chronionych art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, które związane byłyby z projektowaną inwestycją. Z przedłożonej przez inwestora opinii architektoniczno-budowlanej w sprawie nasłonecznienia okien w budynku jednorodzinnym, znajdującym się na parceli nr [...] , wynika, że zachowane zostały wymogi przepisów dotyczących nasłonecznienia.

Według rysunku nr [...] , projektu zagospodarowania terenu wskazującego wymiary i wzajemne odległości obiektów, odległość osłony śmietnikowej od granicy sąsiednich działek i od okien i drzwi budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi spełnia wymogi przepisów. Przepisy nie regulują odległości wydzielonego odkrytego zgrupowania miejsc postojowych od granicy działki. W świetle przepisów, projektowana inwestycja nie wpłynie na pogorszenie warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości.

W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i została wydana z zachowaniem wymogów art. 35 Prawa budowlanego.

W okresie pomiędzy wydaniem decyzji, tj. [...] , r. a momentem jej doręczenia, [...] , oraz [...] , skierowali do organu odwoławczego kolejne pisma w sprawie.

[...] , dodatkowo zarzucili organowi I instancji m.in. naruszenie zasad postępowania administracyjnego, bowiem w okresie po zapoznaniu stron z aktami sprawy (tj. [...] , r.) do dnia wydania decyzji (tj. [...] , r.) zostały wniesione przez inwestora - [...] , , zmiany do projektu, podczas gdy przepisy k.p.a. dają stronom wyraźne prawo do zapoznania się z całością materiału na podstawie którego organ podejmie decyzję. W przeciwnym razie, projekt inwestycji w czasie od zapoznania się z dokumentacją przez strony do wydania decyzji mógłby dowolnie ewoluować i zmieniać się w znacznym stopniu.

[...] , podtrzymali swoje dotychczasowe zarzuty oraz te wniesione przez [...] , Po otrzymaniu decyzji Wojewody z dnia [...] , r. złożył na nią skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie.

Uzasadniając skargę zarzucił zaskarżonym decyzjom wydanie ich z rażącym naruszeniem art. 10 k.p.a., co doprowadziło do naruszenia równowagi stron postępowania administracyjnego. Wprowadzenie przez inwestora zmian do projektu budowlanego już po pierwotnym zrealizowaniu przez skarżącego uprawnień przewidzianych przez art. 10 k.p.a., pozbawiło go możliwości ustosunkowania się do dokonanych zmian, a w konsekwencji do pełnego materiału stanowiącego podstawę do wydanie decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie stwierdził m.in., że stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu umożliwiając im zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że inwestor nie wprowadzał zmian do projektu budowlanego, a dokonane w projekcie poprawki, stanowią uzupełnienie braków i korektę błędów w opisie i wymiarowaniu projektu, nie zmieniają natomiast rozwiązań projektowych. W ocenie organu odwoławczego, uchybienie proceduralne polegające na przywołaniu przez organ I instancji opinii architektoniczno-budowlanej powstałej po dacie zapoznania się przez strony z aktami sprawy, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż ustalenia zawarte w tej opinii dotyczyły okoliczności uprzednio stwierdzonej innymi dowodami. Według Wojewody, dokumentacja projektowa była wystarczająca do dokonania przez organ I instancji oceny projektu w zakresie spełnienia warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dotyczącym naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku usytuowanym na działce nr x .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że Wojewoda naruszył zasady postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Warunkiem realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i tym samym uznania danej okoliczności za udowodnioną. Zasada ta została wyraźnie sformułowana w art. 10 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony prawa strony ma istotne znaczenie. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego.

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Obowiązek ten w równej mierze dotyczy organu I jak i II instancji.

Wyjątkiem odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., jest zaistnienie sytuacji w której załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Przyczyny odstąpienia od zasady wskazanej w §1 art. 10 k.p.a., organ obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji (art. 10 § 3 k.p.a.).

Kolejną gwarancją realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu są postanowienia art. 81 k.p.a. wedle którego, okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.

Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że naruszenie postanowień art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie zapoznania się z materiałami sprawy i zajęcia stanowiska w tym zakresie przed wydaniem decyzji, może mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok [...] , Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ I instancji podjął próbę wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. i zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (dowód: zawiadomienie z dnia [...] , akt administracyjnych).

Korzystając ze swych uprawnień skarżący [...] , w dniu [...] , r. zapoznał się z materiałami sprawy wnosząc równocześnie do sprawy swoje zastrzeżenia w tym m.in. dotyczące kwestii nasłonecznienia swojej działki (dowód: notatka służbowa z dnia [...] , administracyjnych).

Ustosunkowując się do tego zarzutu Starosta w decyzji z dnia [...] , r. powołał się na opinię architektoniczno-budowlaną w sprawie nasłonecznienia okien, wedle której zostały zachowane obowiązujące warunki techniczne dotyczące nasłonecznienia. Opinia ta została dołączona do akt sprawy i wynika z niej, że została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego w zakresie architektury w dniu [...] , r. Oznacza to, że skarżącemu jak i innym stronom postępowania nie umożliwiono zapoznania się z opinią rzeczoznawcy w oparciu o który to dowód organ dokonał rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym naruszony został zarówno art. 10 § 1 k.p.a. jak i art. 81 k.p.a.

W postępowaniu odwoławczym Wojewoda z niewyjaśnionych przyczyn w ogóle odstąpił od zastosowania art. 10 § 1 k.p.a. To zaniechanie organu stało się tym bardziej niezrozumiałe wobec treści zarzutów sformułowanych w odwołaniach a odnoszących się właśnie do naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1 k.p.a. W odwołaniach strony podniosły, m.in., iż w okresie pomiędzy zapoznaniem ich z aktami sprawy a datą podjęcia kwestionowanej decyzji dokonywano zmian i uzupełnienia dokumentacji sprawy (dowód: odwołanie [...] , z [...] , r.). Nawet jeżeli organ odwoławczy ostatecznie miał przyjąć, że dokonane przez inwestora poprawki nie miały istotnego znaczenia w sprawie, to jego obowiązkiem było umożliwienie stronom zapoznania się z całością materiału dowodowego, w tym projektu budowlanego w ostatecznym jego kształcie, tym samym realizując zasadę czynnego udziału stron na każdym etapie postępowania oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). W wyniku tej czynności strony miałby np.możliwość zwrócenia organowi odwoławczemu uwagi, które to, w ich ocenie, elementy projektowanej inwestycji, zostały zmienione.

Na etapie formułowania odpowiedzi na skargę Wojewoda przyznał, że faktycznie strony nie zostały zapoznane z opinią architektoniczno-budowlaną z dnia [...] , r. stwierdzając jednakże, że to uchybienie proceduralne nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem już sama dokumentacji projektowa była wystarczająca do stwierdzenia przez organ I instancji, że zostaną zachowane wymagane warunki dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobytu ludzi w budynku na działce nr 16.

Sąd nie podzielił jednak opinii Wojewody w tym zakresie zaprezentowanej w odpowiedzi na skargę.

Odnosząc się do problemu nasłonecznienia (dostępu światła), to właśnie tą opinię rzeczoznawcy przywołały organy obu instancji jako dowód przesądzający o zgodności planowanej inwestycji z przepisami prawa. Bezsporne zaś w sprawie jest, że o istnieniu tej opinii strony dowiedziały się dopiero z uzasadnienia decyzji. Organy nie umożliwiły stronom zapoznania się z tą opinią i ustosunkowania się co do tego dowodu. Wobec jednostronnej, dokonanej tylko przez organy, oceny opinii rzeczoznawcy budowlanego w istotnej dla sprawy kwestii zacienienia sąsiedniej nieruchomości, nie można było uznać tej okoliczności za udowodnioną gdyż z opinią biegłego, stron nie zapoznano. Niewykluczone, że zapoznanie z nią uczestników postępowania skutkowałoby sformułowaniem doń uwag lub wniosków dowodowych. Podkreślić bowiem należy, że jak każdy dowód w sprawie nawet opinie sporządzone przez osoby z wymaganymi uprawnieniami, podlegają ocenie stron postępowania oraz organu zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.

Stwierdzenie w odpowiedzi na skargę, że opinia rzeczoznawcy była niejako zbędna wobec istniejących już materiałów, tj. projektu architektonicznego, nie mogło być przez Sąd uwzględnione przy kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem argumentacji tej organy nie przedstawiły w trakcie postępowania administracyjnego i okoliczność ta nie została przywołana i rozwinięta w uzasadnieniu wydanych decyzji. Tym samym wywody te nie mogły zostać poddane ocenie stron postępowania jak i kontroli Sądu.

Ponadto, uznanie, iż dane zawarte w projekcie architektonicznym pozwalają na samodzielne, bez konieczności przeprowadzenia oględzin lub skorzystania z pomocy rzeczoznawcy, wyprowadzenie wniosków o rzeczywistym ryzyku zacienienia sąsiedniej nieruchomości wydaje się nieprzekonywujące. Co prawda, przepisy rozporządzenia z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w § 13 normują zasady w oparciu o które jest możliwe ustalenie, czy zachowane będą warunki umożliwiające naturalne oświetlenie w sytuacji planowanej lokalizacji tzw. obiektu przesłaniającego, jednakże trudno wyjaśnić w oparciu o jakie dane zawarte w przywoływanym projekcie, organ architektoniczno-budowlany miałby ustalić istnienie okoliczności o których mowa w §13 ust. 2 w/w rozporządzenia. Możliwość ta wydaje się tym bardziej wątpliwa wobec istniejących różnic poziomu gruntu i związanej z tym konieczności ustalenia rzeczywistej relacji pomiędzy poszczególnymi parametrami wysokościowymi budynku zacienianego i zacieniającego (poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego).

Dodatkowo należy zauważyć, że organ odwoławczy zawiadamiając strony o terminie załatwienia sprawy wskazał na konkretną datę, tj. dzień [...] , r. (dowód: pismo z dnia [...] , r., karta 6 akt administracyjnych II instancji). Tymczasem, załatwienie sprawy poprzez wydanie zapowiadanej decyzji nastąpiło w dniu [...] , r., co skutkowało tym, że strony nie mogły, nawet teoretycznie, we wskazanym terminie do [...] , r., korzystać ze swoich praw procesowych, a złożone przez odwołujące się strony zarzuty zawarte w pismach z dnia [...] , r. nie zostały przez organ uwzględnione. Działaniem tym organ odwoławczy naruszył zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. zobowiązującą do prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W przedstawionych okolicznościach sprawy, w pełni podzielić należy tezę przedstawioną przez [...] , iż w państwie prawnym wymagane jest nie tylko zrozumiałe, precyzyjne i zgodnie z innymi regułami, wynikającymi z istoty takiego państwa, unormowanie procedury, lecz również prawidłowe i ścisłe jej stosowanie w praktyce, w szczególności zaś tych jej przepisów, które określają uprawnienia procesowe uczestników postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że wydanie zaskarżonej decyzji dokonane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, art. 8, 10 § 1 i art. 81 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200, orzekł jak w sentencji.