Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 178/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] r., Nr [...] , wydaną na podstawie art. 3 pkt 1,2,3,11,16,17a, 18, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 20 w związku z art. 1, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130, poz. 903), art. 104 k.p.a.

Wyżej oznaczoną decyzją organ pomocowy pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci A. W. : S. W. oraz A. W. . Wbrew twierdzeniom strony zawartym w jej wniosku z dnia [...] r. inicjującym postępowanie w sprawie - organ I instancji ustalił , że rodzina jej składa się z czterech osób, bowiem pozostaje ona w związku małżeńskim z M. W. Organ wskazał na dołączone do wniosku dokumenty w postaci : 1/ ugody zawartej w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym w L. , na mocy której mąż strony zobowiązał się opuścić i opróżnić lokal mieszkalny położony w L. przy ul. W. [...] , będący współwłasnością strony i jej ojca, 2/ wyroku z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, którym zniesiono ustawową wspólność majątkową pomiędzy małżonkami W. , 3/ ugody z dnia [...] r. sygn. akt [...] , na mocy której mąż strony zobowiązał się do zapłaty alimentów w kwocie [...] zł na każde dziecko, 4/ pismo z dnia [...] r. Urzędu Miejskiego w L. , informujące o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie wymeldowania M. W. z lokalu mieszkalnego strony. Organ I instancji powołał się także na zeznania świadka M. W. , z których wynika, że nie zamieszkuje on ze stroną i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, wywiązuje się natomiast z obowiązku alimentacyjnego oraz sporadycznie kupuje dzieciom odzież i obuwie, interesuje się dziećmi i ich szkołą, chodzi z nimi do lekarza. Na tej podstawie organ I instancji uznał, że mąż strony wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, a ponadto dobrowolnie współuczestniczy w wychowywaniu dzieci. Organ pomocowy powołując się na legalne definicje pojęcia : rodziny, osób pozostających na utrzymaniu oraz osoby samotnie wychowujących dziecko , zawarte w przepisach art. 3 pkt 12, pkt 16 , pkt 17 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdził , że wprawdzie stan faktyczny wskazuje na samotne zamieszkiwanie i wychowywanie dzieci przez stronę to jednak do dnia wydania decyzji nie uregulowała ona swojej sytuacji prawnej, a przed sądem nie toczy się postępowanie o rozwód bądź separację. W związku z tym za celowe organ uznał uwzględnienie przy ustalaniu dochodu rodziny dochodów męża strony za rok [...] . Skoro zatem zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł lub kwoty 583 zł w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności{...} (art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych), to dochody rodziny, które wyniosły w [...] r. [...] zł miesięcznie, co na osobę dało kwotę [...] zł, dyskwalifikuje wnioskodawczynię do otrzymania zasiłku rodzinnego. Ponadto końcowo organ stwierdził , że ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego o kwotę [...] zł tj. wyższą od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego (48 zł) brak jest podstaw do zastosowanie przepisu art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odwołaniu A. W. podniosła, że jej mąż został wymeldowany z należącego do niej mieszkania położonego w L. przy ul. W. [...] decyzją dnia [...] r. Ponadto zarzuciła sprzeczność uzasadnienia decyzji, w którym organ pomocowy wskazuje, że mąż odwołującej wywiązuje się z obowiązków alimentacyjnych wobec dzieci, a także dobrowolnie współuczestniczy w ich wychowaniu, a następnie stwierdza, że przedstawiony przez stronę stan faktyczny wskazuje, iż samotnie zamieszkuje i wychowuje dzieci. Odwołująca wywodziła, że zaangażowanie jej męża w proces wychowawczy dzieci ogranicza się do jednorazowej wizyty z dzieckiem u lekarza i incydentalnym zakupie podręczników, codziennej odzieży. Podniosła, że w przepisie art. 3 ust. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych pod pojęciem osoby pozostającej na utrzymaniu rozumie się członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób i w tym kontekście nie może się zgodzić, ze stanowiskiem organu o połączeniu dla ustalenia dochodów rodziny dochodów jej i męża, bowiem dochodami jej rodziny jest jej własne wynagrodzenie oraz alimenty wypłacane przez męża. Według odwołującej z zeznań jej męża wynika jednoznacznie, że wypłaca jej wyłącznie alimenty, zaś kwestia wypłacania innych dochodów, nie była przedmiotem ustaleń organu w toku przesłuchania.

Organ odwoławczy w motywach decyzji ostatecznej wskazał, ze podstawową zasadę udzielania świadczeń rodzinnych formułuje art.5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Przy czym w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę lub dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł (art. 5 ust. 2 ustawy). Wobec tego ustalając prawo do zasiłku rodzinnego i przysługujących do niego dodatków w pierwszej kolejności należy ustalić dochód rodziny, do czego niezbędne jest określenie składu osobowego rodziny. Organ II instancji powołał się na przepis art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych , zawierający ustawową definicję pojęcia "rodziny" , według którego oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego. Z kolei według przepisu art. 3 pkt 12 cyt. ustawy pod pojęciem "osób pozostających na utrzymaniu" należy rozumieć członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powołanych przepisów wynika, że w skład rodziny wchodzą małżonkowie, rodzice oraz pozostające na utrzymaniu dzieci. Przy czym ustawodawca konstruując definicję rodziny posłużył się pojęciem dzieci (osób) pozostających na utrzymaniu, wyjaśnił to pojęcie w art. 3 pkt 12 ustawy wskazując, że chodzi o członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów. W ocenie organu ustawodawca oprócz wyliczenia osób wchodzących w skład rodziny wskazał również na pewną więź ekonomiczną łączącą te osoby. Mianowicie małżonkowie i dzieci, względnie rodzice i dzieci - powinni utrzymywać się z połączonych dochodów. Zatem wydatki członków rodziny powinny być pokrywane z dochodów członków tej rodziny. Według organu odwoławczego powołana regulacja nie może przesądzać - wbrew temu co twierdzi organ I instancji w uzasadnieniu decyzji - że sam fakt pozostawania w związku małżeńskim nie musi oznaczać, że małżonkowie i dzieci tworzą rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem jak wykazano konieczne jest utrzymywanie się członków rodziny z połączonych dochodów. Jednakże – zdaniem Kolegium- organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, którego wyniki dają podstawę do twierdzenia, iż strona oraz jej mąż oraz ich wspólne dzieci stanowią rodzinę w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ugody sądowe zawarte w latach 2000-2001 mogą wskazywać, że M. W. nie wywiązywał się w sposób dostateczny ze swoich obowiązków wobec rodziny, w związku z czym konieczne było przymuszenie go do świadczenia alimentacyjnego. Powyższe okoliczności mogłoby sugerować, że członkowie rodziny nie utrzymują się z połączonych dochodów, zaś ciężar utrzymania dzieci spoczywa na A. W. , jednak od zawarcia powyższych ugód upłynął znaczny okres czasu, natomiast strona oraz ojciec dzieci nadal pozostają w związku małżeńskim. Według Kolegium świadczy to o tym , że więzi rodzinne nie zostały całkowicie zerwane i może wskazywać na to , że mąż strony przyczynia się do utrzymania rodziny w większym stopniu aniżeli tylko poprzez świadczenie alimentów. Przemawia za tym również treść zeznań męża strony , z których wynika, że kupuje on dzieciom odzież i obuwie. Zdaniem organu odwoławczego wnioski powyższe może potwierdzać również fakt, że M. W. podał do korespondencji urzędowej, adres pod którym zamieszkuje strona. Powyższe w opinii kolegium wskazuje na pełne zaufanie ojca dzieci do małżonki i potwierdza , że kontaktuje się on z domem, bowiem w przeciwnym razie nie byłby w stanie załatwić żadnej sprawy urzędowej, zaś wszelka korespondencja do niego kierowana doręczana byłaby na zasadzie fikcji doręczenia. Zdaniem Kolegium odmowa odpowiedzi na szereg pytań kierowanych do M. W. , mających na celu wyjaśnienie jego sytuacji , poddaje w wątpliwość twierdzenia strony, że mąż z nią nie mieszka, a dzieci nie pozostają na jego utrzymaniu. Organ nie dał również wiary twierdzeniu M. W. , że jest osobą bezdomną, skoro pracuje i w [...] r. uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Według organu II instancji niewyjaśnienie sytuacji męża strony miało na celu ukrycie pewnych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na prawo jego małżonki do świadczeń rodzinnych. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawczyni, w której ocenie potrzeby rodziny nie są zaspokajane przez męża w sposób wystarczający, nie podjęła żadnych działań przez okres [...] lat w celu np. podwyższenia alimentów lub też zasądzenia świadczeń na jej rzecz od męża , co wskazuje na to, że M. W. w sposób znacznie szerszy partycypuje w utrzymaniu rodziny, aniżeli próbowali to przedstawić małżonkowie w toku postępowania administracyjnego. Powyższe okoliczności pozwalają na przyjęcie ,że M. W. pozostaje w rodzinie , zaś jego dochody stanowią również dochód pozostałych członków rodziny

W skardze na decyzję ostateczną A. W. ponowiła argumenty podniesione w odwołaniu. W szczególności podniosła ,że gdyby mąż wywiązywał się z obowiązków wynikających z kodeksu rodzinnego nie ubiegałaby się o alimenty. Ponadto ma prawo nie uznawać rozwodów i zabezpieczyć od strony prawnej siebie oraz dzieci przed uzależnieniem od męża. Wskazała, że zniesiono wspólność majątkową między małżonkami, dzieci mają zasądzone alimenty, a mąż został wymeldowany z mieszkania położonego w L. przy ul. W. [...] . Natomiast ojciec dzieci nie przyczynia się do ich wychowania w takim stopniu jak sugerują organy obu instancji. Zdaniem skarżącej w opinii ojca dzieci jego rola w ich wychowaniu kończy się na płaceniu alimentów, zaś ona sama nie wnioskowała o ich podwyższenie uwagi na fakt, że zastrzegł on , iż zaprzestanie ich płacenia , o czym skarżąca przekonała się w pierwszych miesiącach po orzeczeniu alimentów, kiedy to toczyło się wobec męża nieskuteczne postępowanie egzekucyjne w tej sprawie. Skarżąca podniosła także , że nie może brać odpowiedzialności za wypowiedzi M. W. dotyczące okoliczności jego miejsca zamieszkania i pracy w okresie branym przez organ pod uwagę dla potrzeb ustalenia zasiłku rodzinnego. Podała, że w okresie istotnym z punktu widzenia wnioskowanych świadczeń skarżąca wraz z dziećmi utrzymywała się wyłącznie z własnego wynagrodzenia oraz alimentów.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna , wnioskując o jej oddalenie, podtrzymała stanowisko wraz uzasadnieniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła ,że w przypadku braku środków na utrzymanie jedynym środkiem prawnym było wystąpienie do sądu o podwyższenie kwoty alimentów, natomiast strona przez [...] lat godziła się na otrzymywanie kwoty [...] zł miesięcznie, twierdząc, ze działania komornika są nieskuteczne. Twierdzenie skarżącej w tym zakresie nie zostało poparte żadnym dowodem, w sytuacji, kiedy mąż skarżącej pracuje i w [...] r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł. Według organu skarżąca świadomie rezygnuje z gwarantowanych przez państwo środków pozwalających na przymusowe ściągnięcie alimentów, co świadczy o tym, że M. W. znacznie szerzej partycypuje w utrzymaniu rodziny aniżeli tylko przez wypłatę [...] zł alimentów

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

. Wobec sformułowanego w ostatnim akapicie skargi wniosku strony o wydanie decyzji uprawniającej dzieci strony do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku wskazać na wstępie należy, kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego i nie może się ono opierać na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Wobec tego uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd , następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ).

Oceniając pod tym kątem decyzję będącą przedmiotem osądu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa , skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Istota sporu w sprawie będącej przedmiotem osądu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy orzekające w sprawie przy określaniu wysokości dochodu rodziny , stanowiącego podstawę do ustalania prawa strony do świadczeń rodzinnych uwzględniły również dochód męża strony. Rozstrzygnięcie tej spornej kwestii wymaga w pierwszej kolejności przywołania przepisów , stanowiących materialno-prawną podstawę decyzji w niniejszej sprawie , a mianowicie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) (zwanej dalej ustawą o świadczeniach rodzinnych), której przepis art. 4 ust. 2 wskazuje ,że prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje : (1)rodzicom, jednemu albo opiekunowi prawnemu dziecka; (2) opiekunowi faktycznemu; (3) osobie uczącej się. Natomiast przepis art. 5 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 , 00 zł. Z brzmienia cytowanych przepisów wynika zatem , że warunkiem podstawowym i niezbędnym zarazem dla nabycia prawa do zasiłku rodzinnego przez każdą z grup osób wymienionych w przepisie art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest spełnienie kryterium dochodowego W pozostałym zakresie – w odniesieniu do każdej z wymienionych w nim podmiotów uprawnionych - w przepisach ustawy zamieszczono regulacje dotyczące zasad ustalania prawa do zasiłku rodzinnego, w zależności od podmiotu, który ubiega się świadczenia. Z przywołanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że dla ustalenia prawa do świadczeń objętych ustawą niezbędne jest ustalenie składu osobowego rodziny, a w dalszej kolejności dochodów jej członków. Nieodzowne w tym miejscu jest sięgnięcie do przepisów ogólnych ustawy o świadczeniach rodzinnych, wśród których w art. 3 ustawodawca zamieścił słowniczek pojęć o charakterze definicji legalnych ( ustawowych) , determinujący rozumienie sformułowań i rozwiązań zawartych w dalszych przepisach ustawy . Innymi słowy definicja legalna wiąże w ramach danego aktu prawnego i aktów wykonawczych do niego. I tak definicję legalną rodziny zawiera przepis art. 3 pkt 16 ustawy stanowiąc, że oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne[...]. Natomiast w myśl art. 3 pkt 2 omawianej ustawy dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Odniesienie wymienionych definicji do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala na wyciągnięcie wniosku, że zasiłek rodzinny przysługuje rodzinie, której dochody z uwzględnieniem członków rodziny wymienionych w art. 3 pkt 16 ustawy, w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Dla potrzeb analizy spornego zagadnienia warto również przytoczyć jeszcze jedną ustawową definicję , zawartą w przepisie art. 3 pkt 17 a , w której określono pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko, do których ustawodawca zalicza pannę , kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. A zatem sposób określenia na użytek omawianej ustawy pojęcia rodziny oraz osoby samotnie wychowującej dziecko, wskazuje na to, że ustawodawca dla potrzeb ustalania prawa do świadczeń uregulowanych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, za istotny uznał status prawny osoby wnioskującej, a nie sytuację faktyczną w jakiej się ona znajduje, co nakłada na organy obowiązek zbadania w pierwszej kolejności statusu prawnego osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne.

W każdym bądź razie z literalnego brzmienia powyższych przepisów wynika wprost ,że ustawodawca nie przewidział możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny.Natomiast status członka rodziny , a to małżonka lub rodzica dziecka jest kategorią prawa , a nie faktu . Przedstawione rozumienie przepisów znajduje potwierdzenie w kolejnych artykułach ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących procedurę ich ustalania, a przede wszystkim w wykazie niezbędnych dokumentów dołączanych do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych , ujętym w art. 23 ust. 4 ustawy, w którym szczegółowo wyliczono niezbędne dokumenty urzędowe, pozwalające na zbadanie statusu prawnego wnioskodawcy w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu oraz sytuacji rodzinnej. W zakresie sytuacji rodzinnej osoby wnioskującej ustawodawca dopuścił możliwość przedstawienia przez stronę innego zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowodów niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, wyliczając jednocześnie szereg niezbędnych dokumentów pozwalających poczynić ustalenia w powyższym zakresie , w tym również prawomocny wyrok sądu rodzinnego orzekający rozwód lub separację (art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. a do h). Takie rozumienie komentowanych przepisów potwierdzają również normy zawarte w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U Nr 105, poz. 881 ze zm.) w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne zwanego dalej rozporządzeniem), którego przepis § 2 ust. 2 pkt 10 wprost wskazuje, że do wniosku o zasiłek rodzinny - w przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko – należy dołączyć kopię odpisu prawomocnego wyroku sądu orzekającego rozwód lub separację albo kopię aktu zgonu małżonka lub rodzica dziecka. W tym zakresie przywołać można pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt I OSK 201/05, w którym stwierdzono, że nie wchodzi w grę możliwość uzyskania prawa do świadczenia rodzinnego przez osobę, która pozostaje w tzw. separacji faktycznej, lub posiada wyrok rozwodowy, ale nieprawomocny, bowiem dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego następuje konstytutywny sutek w postaci ustania związku małżeńskiego.

Przechodząc od tych ogólnych uwag na grunt okoliczności rozpatrywanej sprawy, zauważyć należy , że jako niesporny przedstawia się w niej fakt ,że skarżąca pozostaje w ważnym związku małżeńskim z M. W. , na co trafnie zwrócił uwagę organ I instancji , uznając po myśli przywołanych wyżej przepisów ,że jej rodzina składa się z czterech osób. Natomiast materiału aktowego sprawy istotnie może wynikać, że faktycznie strona samotnie wychowuje dzieci, - o czym świadczy załączona do wniosku ugoda zawarta w dniu [...] r. przed Sądem Rejonowym w L. , na mocy której mąż strony zobowiązał się opuścić i opróżnić lokal mieszkalny położony w L. przy ul. W. [...] , będący współwłasnością strony i jej ojca, wyrok z dnia [...] r. Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, którym zniesiono ustawową wspólność majątkową pomiędzy małżonkami W. oraz ugodę z dnia [...] r. sygn. akt [...] na mocy której mąż strony zobowiązał się do zapłaty alimentów w kwocie [...] zł na każde dziecko, a także pismo z dnia [...] r. z Urzędu Miejskiego w L. informujące o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie wymeldowania M. W. z lokalu mieszkalnego strony . Jednakże z uwagi na treść cytowanego wyżej jednoznacznie brzmiącego przepisu art. 3 pkt 17 a ustawy nie można jej przypisać statusu osoby samotnie wychowującej dzieci , albowiem pozostaje ona nadal w ważnym węźle prawno-małżeńskim. Prawidłowo zatem z tego powodu organ I instancji uznał za celowe uwzględnienie przy ustalaniu dochodu rodziny dla potrzeb świadczeń rodzinnych dochodów męża strony za rok [...] i odmówił przyznania tych świadczeń z uwagi na niespełnienie przez rodzinę skarżącej kryterium dochodowego.

Co do końcowego wyniku rozstrzygnięcie organu II instancji również odpowiada prawu , mimo nie zasługującego na aprobatę Sądu uzasadnienia tego organu w części dotyczącej wykładni przepisu art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie można bowiem zgodzić się z poglądem organu odwoławczego, wedle którego sam fakt pozostawania w związku małżeńskim nie musi oznaczać, że małżonkowie i dzieci tworzą rodzinę w rozumieniu art. 3 pkt 16 ustawy, gdyż dla takiego stwierdzenia konieczne jest utrzymywanie się członków rodziny z połączonych dochodów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszym składzie literalne brzmienie przepisów analizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych normujących kwestie objęte zaskarżoną decyzją wskazuje wprost, że ustawodawca nie przewidział możliwości badania faktycznych okoliczności dotyczących statusu rodziny w tym okoliczności wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego , zamieszkiwania bądź wychowywania dzieci. Wobec tego zaoferowane przez skarżącą wnioski dowodowe w postaci dokumentów , dołączonych do przedmiotowego wniosku nie daje podstawy do kwestionowania statusu prawnego jej rodziny i nie zastępuje obowiązku przedłożenia orzeczenia o separacji bądź rozwodzie, które to dokumenty są konieczne z punktu widzenia przepisu art. 3 pkt 17 a w związku z art. 23 ust. 4 pkt 4 lit. d) ustawy oraz § 2 ust.2 pkt 10 rozporządzenia i przypisania jej przymiotu osoby samotnie wychowującej dzieci. Wskazać również należy, że w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania powołany przez organ odwoławczy przepis art. 3 pkt 12 ustawy, bowiem nie jest jej przedmiotem ustalenie członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów. Z powyższych względów podniesione przez skarżącą argumenty nie mogą odnieść zamierzonego skutku, bowiem w sytuacji prawnej w jakiej skarżąca się znajduje, organ administracyjny nie ma możliwości posiłkowania się okolicznościami faktycznymi, które w istocie rzeczy mają dowodzić tego , że to głównie na niej spoczywa ciężar wychowania dzieci. Marginalnie jedynie dodać należy, że możliwość badania okoliczności faktycznych dotyczy tylko i wyłącznie faktu samotnego wychowywania dziecka, poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w przypadku gdy w stosunku do osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne wystąpią wątpliwości w powyższym zakresie, o czym stanowi art. 23 ust. 4 pkt 4a i 4b ustawy., jednakże dotyczy to sytuacji, kiedy sytuacja rodzinna osoby wnioskującej świadczenia rodzinne jest zgodna z hipotezą przepisu art. 3 pkt 17 a ustawy.

Reasumując, należy stwierdzić, że organy orzekający w niniejszej sprawie zebrały materiał dowodowy w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, właściwie go oceniły i wydały decyzje zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.