Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1544/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1b i art. 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r.; 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do wytrawiania stali o łącznej pojemności wanien procesowych do 30 m3 na terenie należącym do "A" Sp. z o.o. w K. na działce nr "1" w obrębie dzielnicy [...] przy ul. [...] w K.".

O wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej tą decyzją wystąpił pismem z dnia [...]r. pełnomocnik "B" z siedzibą w K., podając we wniosku jako przyczynę wznowienia przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta R. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie i po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...]r. odmówił uchylenia wydanej przez siebie decyzji ostatecznej z dnia [...]r. określającej środowiskowe uwarunkowania. Zdaniem organu Spółce "B" nie przysługiwał bowiem status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem przedmiotowej decyzji środowiskowej.

W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania, sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wniesiona na powyższą decyzję przez "A" Sp. z o.o. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, została oddalona wyrokiem tegoż Sądu z dnia 15 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1149/10. W uzasadnieniu Sąd stwierdził m.in., iż decyzja Prezydenta Miasta R. odmawiająca w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia ostatecznej decyzji tego organu nie spełnia wynikających z przepisów prawa wymogów zarówno procesowych jak i materialnych. Organ pierwszej instancji nie zanalizował bowiem w sposób szczegółowy położenia działek, do których tytuły prawnorzeczowe posiadała wnioskująca o wznowienie postępowania Spółka. Nie dostrzegł m.in., że np. trzy działki drogowe, których współużytkownikiem wieczystym jest Spółka graniczą bezpośrednio z działką, na której usytuowana ma zostać inwestycja. W zakresie oddziaływania inwestycji na działki skarżącej organy powinny poddać ocenie opracowany w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czego w należyty sposób nie uczyniły. W ocenie Sądu nie było także żadnych przeszkód, aby organ ustalając czy Spółka "B" posiada przymiot strony postępowania posłużył się również innymi środkami dowodowymi. W szczególności organ ten powinien zwrócić się do biegłego dysponującego wiadomościami specjalnymi o wydanie opinii w tej sprawie.

Wniesiona od tego wyroku przez "A" Sp. z o.o skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2109/11, w którym podzielono przekonanie, iż niezbędne jest przeprowadzenie ponownego postępowania wyjaśniającego, gdyż obecne nie umożliwia wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, które miałoby oparcie w stanie faktycznym i w obowiązujących przepisach prawa.

Jeszcze przed wydaniem przez sądy powyższych wyroków prowadząc dalej postępowanie Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z dnia [...]r. ponownie odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej określającej środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż Spółka "B", nie posiadając praw rzeczowych do terenów, na które oddziaływuje planowane przedsięwzięcie, nie ma legitymacji do bycia stroną w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowej inwestycji.

W następstwie wniesionego również od tej decyzji przez "B" odwołania została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...]. Również w tym orzeczeniu SKO zarzuciło, że w dotychczasowym postępowaniu nie została wyjaśniona w dostateczny sposób kwestia wpływu projektowanej inwestycji na działki do których tytuł prawny ma odwołująca się Spółka. Poczynione w tym względzie przez organ I instancji ustalenia nie znajdują zdaniem organu odwoławczego oparcia w materiale dowodowym, który należy uzupełnić o opinię biegłego.

Wniesiona na tę decyzję SKO przez "A" Sp. z o.o. skarga do sądu administracyjnego została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 756/13, w którym Sąd podzielił co do zasady stanowisko organu odwoławczego, że sprawa nie została wyjaśniona dostatecznie w przedmiocie czy działki Spółki "B" znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji.

Jeszcze przed wydaniem tego wyroku sprawę ponownie rozpatrywał Prezydent Miasta R., który decyzją z dnia [...]r. kolejny raz odmówił uchylenia decyzji z dnia [...]r. dotyczącej określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa instalacji do wytrawiania stali o łącznej pojemności wanien procesowych do 30 m3 na terenie należącym do "A" Sp. z o.o. w K. na działce nr "1" w obrębie dzielnicy [...] przy ul. [...] w K.". W podstawie prawnej przywołał art. 104, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 150 § 1 oraz art. 151 § 1 kpa, a w uzasadnieniu w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przypomniał przepisy dotyczące postępowania wznowieniowego oraz przepisy regulujące tryb postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. Dalej organ szczegółowo i obszernie omówił oraz ocenił cały zebrany w sprawie i uzupełniony zgodnie z wcześniejszą decyzją SKO i ww. wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2011 r. materiał dowodowy, w tym dopuszczony dowód z opinii biegłego w zakresie opracowanego dla spornego przedsięwzięcia raportu o jego oddziaływaniu na środowisko. W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, że Spółka "B" nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla objętego decyzją wznowieniową przedsięwzięcia.

Również od tej decyzji odwołanie wniosła "B" kwestionując ustalenia faktyczne dokonane przez organ i ich ocenę prawną.

Po rozpatrzeniu tego odwołania SKO w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] ponownie uchyliło decyzję Prezydenta Miasta R. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając i tym razem, że sprawa nie została w dalszym ciągu dostatecznie wyjaśniona i rozważona do końcowego załatwienia.

W następstwie wniesionej na tę decyzję SKO przez "A" Sp. z o.o. w K. skargi została ona uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1490/13. W szczegółowym i obszernym uzasadnieniu tego wyroku Sąd wywiódł, że przedmiotowa decyzja SKO została wydana z naruszeniem treści art. 138 § 2 kpa. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do wydania przez SKO decyzji merytorycznej w kwestii przesądzenia przymiotu strony odwołującej się Spółki w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, zakończonym objętą postępowaniem wznowieniowym decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. Ewentualnie w razie potrzeby SKO powinno uzupełnić materiał dowodowy w trybie art. 136 kpa. Sąd wskazał, że wytyczne zawarte w decyzji SKO zmierzają jedynie do dokonania przez organ pierwszej instancji odmiennej oceny obszernie zgromadzonego i wszechstronnie omówionego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, której to oceny powinien dokonać we własnym zakresie organ odwoławczy jako organ orzekający merytorycznie w drugiej instancji.

Jednakże jeszcze przed wydaniem tego wyroku przez WSA w Gliwicach, decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta R. po kolejnym rozpoznaniu sprawy ponownie odmówił w postępowaniu wznowieniowym uchylenia objętej nim i wydanej przez ten organ decyzji środowiskowej z dnia [...]r. wskazując jako podstawę tego orzeczenia art. 104, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa. W obszernym uzasadnieniu dokładnie omówił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Dokonując jego oceny z uwzględnieniem wytycznych zawartych we wcześniejszych decyzjach SKO oraz w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15 kwietnia 2011 r. Prezydent ponownie doszedł do przekonania, że objęte postępowaniem zamierzenie inwestycyjne nie oddziaływuje na nieruchomości wnoszącej o uchylenie decyzji środowiskowej "B" w K.

W następstwie wniesionego od tej decyzji przez tę Spółkę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa ponownie orzekło o jej uchyleniu i przekazaniu sprawy Prezydentowi Miasta R. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia ponownie stwierdzono, że organ pierwszej instancji kolejny raz niedokładnie przeanalizował i ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. SKO nie może zaś tego uczynić i dokonać samodzielnych ustaleń w sprawie bez naruszenia wynikającej z art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania. W szczególności zdaniem organu odwoławczego nie została wyjaśniona dostatecznie rozbieżność pomiędzy raportem oddziaływania na środowisko a dopuszczoną w postępowaniu wnowieniowym opinią biegłego gdy chodzi o wynikający z mapy ewidencyjnej zasięg oddziaływania inwestycji na środowisko.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO "A" Sp. z o.o. w K. wniosła o jej uchylenie i o zasądzenie kosztów postępowania zarzucając, że została ona wydana z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 28, art. 77, art. 136 i art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi w ogólnym zarysie podniesiono, że wydając kolejny raz decyzję kasatoryjną SKO nie podało wystarczająco precyzyjnie jakie kwestie istotne dla sprawy nie zostały dotychczas wyjaśnione i rozważone przez organ pierwszej instancji, które nadto nie mogły być wyjaśnione przez organ odwoławczy w trybie art. 136 kpa.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że skorzystanie z możliwości zastosowania treści art. 136 kpa nie zwalnia organu pierwszej instancji z realizacji ciążącego na nim obowiązku należytego wyjaśnienia i rozważenia sprawy. Doszłoby bowiem w takim przypadku do naruszenia treści art. 15 kpa.

Na rozprawie sądowej w dniu 28 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że według jej wiedzy w sprawie nie zapadły już kolejne decyzje w postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek zasadniczo z innych względów niż podniesione w skardze, które Sąd nie będąc związany jej wnioskami i zarzutami wziął pod rozwagę z urzędu zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Należało bowiem mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. zostały wydane w toku ponownego rozpatrzenia sprawy do którego została ona przekazana kasatoryjną decyzją SKO w K. z dnia [...]r. nr [...]. Decyzja ta została jednakże uchylona omówionym wyżej prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1490/13. Oznacza to, że podlegające obecnie kontroli Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane w warunkach dających podstawę do wznowienia postępowania, określonych w art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Przesądza to o tym, że zapadły one z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1b ustawy p.p.s.a.

W oparciu o ten przepis oraz art. 135 tej ustawy podlegały one zatem uchyleniu.

Oznacza to, że w postępowaniu administracyjnym do rozpoznania przez SKO pozostaje odwołanie "B" w K. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...], przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1490/13. Z tego też powodu brak było podstaw prawnych do szczegółowej oceny w niniejszym wyroku, sformułowanych w skardze "A" Sp. z o.o. w K. zarzutów.

W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz.... (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).

sw