Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2102/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Paweł Gorajewski Protokolant ref. staż. Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "organ", "DIAS") decyzją z 24 maja 2022 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: "O.p"), art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020r. poz. 859, dalej: "ustawa SENT), po rozpatrzenia odwołania z 20 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie nr [...] z 29 listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że w miejscowości R. funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie przeprowadzili kontrolę środka transportu o numerze rejestracyjnym [...]. W wyniku kontroli zgłoszenia [...], w którym zadeklarowano przewóz 1.700 litrów oleju napędowego klasyfikowanego do kodu CN 2710, stwierdzono brak wskazań lokalizatora [...] dla ww. zgłoszenia. W sporządzonym protokole kontroli nr [...] z 23 grudnia 2019 r. w polu 8. "Ustalenia" funkcjonariusze wskazali: brak włączonego lokalizatora (ZSL) podczas przemieszczania się środka przewozowego o nr rej. [...] wymienionego w zgłoszeniach SENT o numerach: [....], [...], [...], [...].Kontrolow

any środek transportu jest wyposażony w urządzenie/lokalizator GPS nr [...] (wg danych w systemie SENT)." Do protokołu zgłoszono również uwagi właściciela (zgłoszone telefonicznie): w czasie kontroli sygnał był przekazywany prawidłowo. W notatce służbowej z 22 grudnia 2020 r. wskazano, iż w trakcie kontroli na kierowcę nie nałożono mandatu karnego, ponieważ kierujący nie odpowiadał za niewłączenie lokalizatora, gdyż środek transportu był wyposażony w zewnętrzny system lokalizacji, którego włączenie, wyłączenie i sprawne działanie nie zależy od kierującego.

Organ wyjaśnił, że postanowieniem z 9 marca 2021 r. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej. [...], objętego zgłoszeniem [...]. Pismem nr [...] organ I instancji wezwał Stronę do wyjaśnienia czy zdaniem przedsiębiorcy zachodzą okoliczności (z zastrzeżeniem o którym mowa w art. 26 ust. 3 pkt 1-3 ustawy SENT) wskazujące na możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie stwierdzone w trakcie przedmiotowej kontroli wraz z przekazaniem stosownych dowodów.

Organ wskazał następnie, że pismem z 30 sierpnia 2021 r. Centrum Informatyki Resortu Finansów poinformowało, że w okresie realizacji zgłoszenia [...], do którego przypisane było urządzenie ZSL nr [...],w bazach danych systemu SENT-GEO nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych przekazywanych przez przedmiotowe urządzenie. Jednocześnie poinformowano, że w badanym okresie nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL.

Organ wyjaśnił, że postanowieniem nr [...],z 28 października 2021 r. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wyznaczył Stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Pismem z 18 listopada 2021 r. Strona przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wnosząc o umorzenie postępowania względnie o odstąpienie od nałożenia kary.

Organ wskazał, że 29 listopada 2021 r. Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie wydał decyzję nr [...],w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł za niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...],. Decyzję doręczono Stronie 15 grudnia 2021 r. Pismem z 20 grudnia 2021 r. Strona, złożyła odwołanie od ww. decyzji.

DIAS rozpoznając odwołanie do decyzji I instancji, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa oraz powtórzeniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organ I instancji, doszedł do wniosku, że nie ulega wątpliwości, że Strona nie wypełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT, w zakresie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, co jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 10 000 zł zgodnie z art. 22 ust 2a ustawy SENT.

Organ wyjaśnił, że uchybienie ustawowe jakiego dopuściła się Strona dotyczyło czterech zgłoszeń SENT i jest to okoliczność bezsporna. W przedmiotowej sprawie w tym samym czasie, tym samym środkiem transportu, Przewoźnik wykonywał cztery przewozy towarów objętych odrębnymi zgłoszeniami w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy SENT: tj. zgłoszeń o numerach [...],. W wyniku sprawdzenia w systemie SENT kontrolujący stwierdzili brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej[...],. W ww. zgłoszeniach SENT Strona popełniła ten sam błąd polegający na braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Pomimo, iż Strona nie dopełniła ustawowego obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT, w przypadku zgłoszeń o numerach: [...],, Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie odstąpił od nałożenia kary pieniężnej.

Organ wyjaśnił następnie, że nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł. za niezapewnienie w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...], przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, ma spełniać charakter prewencyjny i dyscyplinujący w odniesieniu do kolejnych przewozów i przyczynić się do większej staranności i dokładności w realizowaniu obowiązków ustawowych.

DIAS dodał, że z protokołu kontroli z 21 grudnia .2020 r. wynika jednoznacznie brak włączonego geolokalizatora. Jednocześnie Spółka nie wskazała w prowadzonym postępowaniu że doszło do nadzwyczajnych okoliczności które spowodowały niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...],. Jak wynika z protokołu kontroli środek transportu został wyposażony w urządzenie lokalizacyjne o nr [...],, numer tego urządzenia został wprowadzony do ww. zgłoszenia i to jest bezsporne, jednakże samo urządzenie nie przekazywało aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Powyższe świadczy, zdaniem organu, iż Strona nie dopilnowała poprawności przekazywania danych oraz gotowości transportu do realizacji zgodnie z wymaganiami ustawy SENT przed jego rozpoczęciem. Przewoźnik miał obowiązek dokonania weryfikacji czy urządzenie działa poprawnie i obowiązki związane z przekazywaniem danych są realizowane. Przewoźnik winien wprowadzić dodatkowe kontrole przed rozpoczęciem transportu, czy też położyć nacisk na właściwe przeszkolenie pracowników w zakresie poprawnej obsługi urządzeń geolokalizacyjnych.

Organ podkreślił, że 21 grudnia 2020r. nie odnotowano utrudnień w dostępie do rejestru SENT, ani wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SENT GEO. Sama Strona nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów potwierdzających, że nie ponosi odpowiedzialności za brak przesyłania danych geolokalizacyjnych.

Organ dodał, że bierze pod uwagę, fakt iż wobec Strony toczyło się przynajmniej osiem postępowań przed DIAS za nieprzestrzeganie ustawy SENT, co oznacza że Spółka żadnych działań naprawczych nie wprowadziła i w efekcie naruszane są przepisy ustawy SENT. Organ podkreślił, że w przypadku ujawnienia nieprawidłowości kara pieniężna nakładana jest obligatoryjnie.

DIAS podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Jedynie niedające się przewidzieć okoliczności np. awaria urządzenia do przekazywania danych której wykrycie nie było możliwe bez kontaktu z serwisem producenta urządzenia geolokalizacyjnego i ingerencji w to urządzenie, czy awaria sieci internetowej o której przewoźnik nie miał wiedzy (a urządzenie nie sygnalizowało błędów) mogą wypełniać przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" czy też "interesu publicznego". W przedmiotowej sprawie takie sytuacje nie wystąpiły. W trakcie prowadzonego postępowania Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów w tym potwierdzających Jej sytuację finansowo-ekonomiczną.

DIAS dodał, że podniesione przez Stronę okoliczności, w tym twierdzenie, że sygnał był dostępny, a wina leżała tylko i wyłącznie po stronie organu, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. W trakcie prowadzonego postępowania Strona nie wykazała, że uiszczenie nałożonej kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł doprowadziłby do zagrożenia egzystencji prowadzonej przez Nią firmy oraz zagrażałoby bytowi Strony. Jednocześnie Strona nie przedstawiła dowodów świadczących o wystąpieniu zdarzeń, które zaistniały z przyczyn od niej niezależnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzję DIAS z 24 maja 2022 r., w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania w sprawie.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p., przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, w sytuacji, gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa,

2) art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary, mimo iż nie było ku temu podstaw,

3) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, przez odmowę ich zastosowania, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jak i nie pozwalała stwierdzić, że Skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z w/w ustawy,

4) art. 187 i art. 191 O.p., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie,

5) art. 120 i art. 122 O.p., przez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, iż Skarżący po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie usunął dodatkowe dane,

6) art. 121 O.p., przez przeprowadzenie przedmiotowego postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów Państwa,

7) art. 2a O.p., przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu,

8) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść Skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę,

9) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla Strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę,

10) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej,

11) pominięcie ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął argumentację popierającą zarzuty skargi.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu niedopuszczalności wszczęcia i prowadzenie postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie ze względu na jego przedawnienie, a więc naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p., Sąd stwierdza, że art. 165b § 1 O.p., nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Kwestii odpowiedniego stosowania art. 165b § 1 O.p. w postępowaniu prowadzonym w oparciu przepisy ustawy SENT dotyczące nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane ustawą była już przedmiotem orzekania sądów administracyjnych, w wyniku czego doszło do rozbieżności orzeczniczej wojewódzkich sądów administracyjnych, zniesionej jednak poprzez jednolite stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z tym stanowiskiem art. 165b § 1 O.p., nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT, bowiem przepis ten stosuje się wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 165b § 1 O.p., w przypadku ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości, organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli.

Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA (por. np. wyrok NSA z 2 lutego 2022 r. sygn. akt II GSK 2179/21), odesłanie ustawowe zawarte w art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, dalej: "ustawa KAS"), nie stanowi normatywnej podstawy stosowania art. 165b § 1 O.p., w sprawie kontroli przewozu towarów, o której mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy SENT. Kontrola ta nie jest bowiem kontrolą celno-skarbową w rozumieniu przepisów Działu V. Rozdział 1 ustawy KAS, do której stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej (art. 94 ust. 1 pkt 1-3 ustawy KAS). Wynika to z zawarcia w ustawie SENT wyczerpującej regulacji normatywnej podstaw kompetencyjnych i proceduralnych postępowania określonego w jej art. 13 ust. 1 i 2. Model kontroli przewidzianej w art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy SENT ukształtowany został wyłącznie na potrzeby tej ustawy. Przyjęty w ustawie SENT tryb prowadzenia kontroli przewozu towarów wskazuje na zastosowanie spójnej i jednolitej regulacji proceduralnej tego postępowania – wspólnej dla każdej ze służb mających wykonywać obowiązki kontrolne w jego trakcie. Oznacza to, że ustawa SENT wyczerpująco określa normatywne podstawy podjęcia decyzji w konkretnej sprawie, co wyłącza możliwość niebezpośredniego zastosowania innych przepisów, o ile wprost nie zostało to przewidziane w tej ustawie, w tym art. 165b § 1 O.p. Odesłanie zawarte w art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy KAS, stanowiące, że w zakresie nieuregulowanym do kontroli celno-skarbowej stosuje się odpowiednio – między innymi – art. 165b § 1 O.p., nie stanowi normatywnej podstawy stosowania art. 165b § 1 O.p. w sprawie kontroli przewozu towarów, o której mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o SENT. Ustawa SENT nie zawiera odesłania do ustawy KAS w zakresie obejmującym Dział V, a przepisów tego działu dotyczy odesłanie zawarte w art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy KAS.

Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko NSA, w związku z czym stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy w niniejszej sprawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p.

Analizując przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w niniejszej sprawie, należy wskazać, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy SENT, system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2 ustawy SENT, środkami technicznymi służącymi monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi jest: prowadzony w systemie teleinformatycznym rejestr zgłoszeń przewozu towaru wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne (rejestr), lokalizator oraz zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. Przy czym przez lokalizator rozumie się telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 pkt 2a ustawy SENT), zaś za ZSL - system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (art. 2 pkt 15a ustawy SENT). W rejestrze gromadzone są m.in. dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz ZSL, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy SENT). Numer lokalizatora albo urządzenia jest przez przewoźnika wskazywany w przesyłanym do rejestru zgłoszeniu, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej - o czym stanowi art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. l ustawy SENT.

Zgodnie natomiast z art. 10a ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1). Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3). W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, o czym stanowi art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Regulacja ta nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całego przejazdu za pomocą lokalizatora lub z zewnętrznego systemu lokalizacji. Przy czym nie jest wypełnieniem tego obowiązku wyłącznie wskazanie numeru urządzenia GPS w zgłoszeniu do systemu SENT, w sytuacji gdy podczas całego przejazdu urządzenie to nie przesyła danych.

Jak wynika z akt sprawy 21 grudnia 2020 r. w R. funkcjonariusze Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie przeprowadzili kontrolę środka transportu o numerze rejestracyjnym[...],. W wyniku kontroli zgłoszenia [...],, w którym zadeklarowano przewóz 1.700 litrów oleju napędowego klasyfikowanego do kodu CN 2710, stwierdzono brak wskazań lokalizatora [...],dla ww. zgłoszenia. W sporządzonym protokole kontroli nr [...],z 21 grudnia 2020 r. (karty akt sprawy 25-26) w polu 8. "Ustalenia" funkcjonariusze wskazali: brak włączonego lokalizatora (ZSL) podczas przemieszczania się środka przewozowego o nr rej. [...],wymienionego w zgłoszeniach SENT o numerach: [...],Kontrolowany środek transportu jest wyposażony w urządzenie/lokalizator GPS nr [...], (wg danych w systemie SENT). Do protokołu zgłoszono również uwagi właściciela (zgłoszone telefonicznie): w czasie kontroli sygnał był przekazywany prawidłowo. W notatce służbowej z 22 grudnia 2020 r. wskazano, iż w trakcie kontroli na kierowcę nie nałożono mandatu karnego, ponieważ kierujący nie odpowiadał za niewłączenie lokalizatora, gdyż środek transportu był wyposażony w zewnętrzny system lokalizacji, którego włączenie, wyłączenie i sprawne działanie nie zależy od kierującego.

W tej sytuacji, Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy obu instancji art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na Skarżącego kary, mimo iż nie było ku temu podstaw. Skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT nie zapewnił bowiem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Jak słusznie wskazał DIAS w zaskarżonej decyzji twierdzenia Skarżącego, że sygnał przekazujący aktualne dane geolokalizacyjne był dostępny, a wina leżała tylko i wyłącznie po stronie organu, nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżący w żaden sposób nie wykazał podnoszonych przez siebie okoliczności negując jedynie ustalenia dokonane przez organy obu instancji. Organ I instancji natomiast ustalił, że 21 grudnia 2020r. nie odnotowano utrudnień w dostępie do rejestru SENT, ani wadliwego działania systemu lokalizacji pojazdów SENTgeo.

W ocenie Sądu, również podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia braku przesyłania sygnału nie przeanalizował przy tym długości okresu zaniku sygnału jak i momentu rozpoczęcia przesyłania danych do systemu SENTgeo, nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie wprawdzie z art. 10c ust. 1 ustawy SENT, w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej. Cyt. jednak przepis nie modyfikuje obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, tym bardziej, że art. 22 ust. 2a ustawy SENT, penalizujący naruszenie tego obowiązku wprost odnosi się do art. 10a ust. 1. Oznacza to, że w art. 10c ust. 1 ustawy o SENT ustawodawca unormował dodatkowy obowiązek ciążący na kierującym pojazdem. Skarżący natomiast, jak wskazał organ w zaskarżonej decyzji, miał obowiązek przed rozpoczęciem transportu dokonania weryfikacji czy urządzenie działa poprawnie i obowiązki związane z przekazywaniem danych są realizowane.

W związku z treścią art. 22 ust. 3 ustawy SENT, konieczne jest również skontrolowanie, czy prawidłowo organy rozważyły możliwość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w tym przepisie. Instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, towarzysząca przepisom ustanawiającym kompetencję organów do nakładania kar, wymaga uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, co Sąd powyżej przeanalizował, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy. Możliwość odstąpienia od wymiaru kary ma jednak charakter wyjątkowy i że wskazanych ustawowych przesłanek odstąpienia nie należy interpretować rozszerzająco. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej ma natomiast charakter fakultatywny i uznaniowy (wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 554/21).

Stosownie zatem do art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ustawodawca, jak w innych tego typu regulacjach, nie określił znaczenia zastosowanych prawnych pojęć "ważny interes" przewoźnika oraz "interes publiczny" Oznacza to tym samym, że ustalenie ich treści pozostawione zostało organom orzekającym. Tym niemniej odstąpienie od nałożenia kary ma mieć charakter wyjątku i być zastosowane w sytuacjach wyjątkowych. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes (Wyrok WSA w Olsztynie z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 572/18; wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 554/21). Jednocześnie nie należy pojęcia ważnego interesu dłużnika ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo bowiem, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i rodziny, trzeba jednak mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Nie każde trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też - w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną (wyrok WSA w Białymstoku z 11 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 330/19; wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 554/21).

Innego rodzaju dobra ujmowane są w pojęciu interesu publicznego, które przede wszystkim utożsamiane jest z zaufaniem obywatela do organów państwa. Uwzględnienie interesu publicznego w kontekście możliwości odstąpienia od wymierzenia kary należy traktować jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, zasady etyki, sprawność działania aparatu państwowego (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r. sygn. akt II FSK 1351/11; wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; wyrok WSA w Gliwicach z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 115/20). a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (wyrok WSA w Lublinie z 18 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 588/19; wyrok WSA w Gliwicach z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 554/21). Inaczej mówiąc, interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych, jak również w pojęciu tym mieści się wypełnianie obowiązków władz publicznych (wyrok WSA w Gliwicach z 24 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 372/19). Badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczone do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania. (wyrok WSA w Olszynie z 28 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 204/18; wyrok WSA w Gliwicach z 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 115/20).

W ocenie Sądu, dokonana w powyższym względzie przez organy analiza zaistnienia w sprawie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, wyczerpuje nałożony na organy ww. obowiązek. Organy zasadnie uznały, że odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary nie jest uzasadnione w sprawie niniejszej interesem publicznym, jak również, że nie zaistniały w kontrolowanej sprawie okoliczności uzasadniające wystąpienie ważnego interesu przewoźnika. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT wymaga wnikliwego rozważenia, czy z uwagi na zakres działalności przewoźnika, jego wywiązywanie się z obowiązków przestrzegania prawa w prowadzonej działalności, stwierdzone uchybienie ma charakter incydentalny, nie nosi znamion działania celowego, czy też nie jest przejawem lekceważącego stosunku przewoźnika do wypełniania nałożonych ustawą obowiązków (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 317/22). Organ wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że bierze pod uwagę, fakt iż wobec Strony toczyło się przynajmniej osiem postępowań przed DIAS za nieprzestrzeganie ustawy SENT, co oznacza że Spółka żadnych działań naprawczych nie wprowadziła i w efekcie naruszane są przepisy ustawy SENT.

Z powyższych względów Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie naruszyły również w niniejszej sprawie art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, przez odmowę ich zastosowania.

Sąd stwierdza również, że wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania – art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Przepisy te stanowią, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 O.p.). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Zgodnie zaś z art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem Sądu, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Ustalona przez organy podstawa faktyczna rozstrzygnięcia została oparta na dowodach, których ocena nie była sprzeczna z zasadami wyrażonymi w art. 191 O.p. Zdaniem Sądu, sformułowanym przez organy wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny został należycie przedstawiony i oceniony w uzasadnieniu decyzji. Organy obu instancji, uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, a przeprowadzona zgodnie z normami prawa procesowego ocena materiału dowodowego, mimo że niezgodna z oczekiwaniami Skarżącego, nie może stanowić o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów, czy też zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Skarżący skutecznie nie wykazał, aby w sprawie doszło do naruszenia któregokolwiek z przywołanych przepisów regulujących postępowanie przed organem, zwłaszcza postępowanie dowodowe, a naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sporządzone zaś uzasadnienie wydanej decyzji organu odwoławczego zawiera wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia i poddaje się kontroli sądowoadministracyjnej.

W tej sytuacji nie można również uznać za uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 2a O.p., przez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości jakie w niniejszej sprawie zaistniały nie na korzyść podatnika ale na korzyść organu oraz art. 10 i art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść Skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę. Kontrolowany przewóz naruszył jasną, prostą regułę, której przestrzeganie warunkuje niedopuszczenie do nielegalnego obrotu towarami wrażliwymi. Stwierdzone zaś naruszenie jest oczywiste i wynikało z zaniedbania, nie może więc w niniejszej sprawie mówić o wątpliwościach, czy to w sferze faktycznej czy prawnej, które wymagałyby rozstrzygnięcia na korzyść Skarżącego.

Sąd stwierdza również, że bezpodstawne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla Strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę, art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zarzut pominięcia ratio legis przepisów ustawy SENT, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy".

Nie ulega wątpliwości, że ustawa SENT ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami "wrażliwymi", bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków (uzasadnienie projektu ustawy SENT, Sejm VIII kadencji, druk nr 1244).

W niniejszej sprawie kontrola wykazała uchybienie ustawowego wymogu - uniemożliwiające monitorowanie obrotu towarami wrażliwymi, zatem niweczące cel ustawy. Nałożenie zatem kary pieniężnej w przedmiotowej sprawie nie pozwala stwierdzić, że w sprawie organy pominęły ratio legis ustawy SENT, jak również, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności i sprawiedliwości. Należy pokreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska, a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (port. wyrok TK z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01). Brak nałożenia kary za stwierdzone uchybienie byłby zatem zachwianiem zasady proporcjonalności oraz sprawiedliwości i stawianiem Strony w pozycji uprzywilejowanej względem innych podmiotów, którzy z różnych przyczyn dokonują nieprawidłowych zgłoszeń SENT i ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. Skarżący, jako podmiot zajmujący się profesjonalnie przewozem towarów, winien posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na niego ustawa. Nie mogą natomiast stanowić podstawy do odstępstwa od nałożenia kary okoliczności związane z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków. Organy po przeanalizowaniu okoliczności niniejszej sprawy zasadnie uznały, że nie można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika, gdyż nie wystąpiły wskazane w ustawie przesłanki. Naruszenie ustawowych obowiązków przewoźnika zajmującego się gospodarczo i profesjonalnie przewozem towarów objętych monitorowaniem, nie może przemawiać za udzieleniem pomocy publicznej i odstąpieniem od nałożonej kary.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.