Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 1717/95
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1997-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1972 nr 47 poz. 298
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 października 1972 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
Teza: Groby ludzkie mogą być usytuowane tylko na cmentarzach. Nie jest dopuszczalne grzebanie zmarłych na prywatnych posesjach.

TEZY

Groby ludzkie mogą być usytuowane tylko na cmentarzach. Nie jest dopuszczalne grzebanie zmarłych na prywatnych posesjach.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 czerwca 1995 r. Prezydent Miasta C. odmówił Tadeuszowi Ś. wydania zezwolenia na pochowanie jego prochów /po skremowaniu zwłok/ na terenie nieruchomości przy ulicy Sejmowej w C.

Jako podstawę materialnoprawną decyzji powołano art. 12 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującą regulacją prawną powołaną u podstaw decyzji, miejscem składania zwłok i szczątków ludzkich mogą być jedynie cmentarze, co sprawia, iż nie może być wyrażana zgoda na pochówek we wskazanym przez Tadeusza Ś. miejscu, stanowiącym nieruchomość prywatną /własność córki/.

Nadto podkreślono, iż mimo delegacji ustawowej zawartej w art. 12 ust. 4 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska nie wydał rozporządzenia określającego wyjątki od zasady dotyczącej miejsc chowania zwłok.

Powołano się w tym zakresie na pismo Ministerstwa z dnia 30 maja 1995 r., w którym udzielono organowi odpowiedzi dotyczącej zarówno braku przepisów wykonawczych opartych o art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy, jak i brak interpretacji przepisów ustawy.

W odwołaniu od decyzji Tadeusz Ś. powołał się na pismo Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 marca 1995 r., w którym organ ten udzielając odwołującemu odpowiedzi wskazał, iż ze względów higieniczno-sanitarnych nie ma przeciwwskazań do grzebania spopielonych zwłok w miejscach innych niż cmentarze.

Nadto podkreślił, iż jego ostatnią wolą jest spopielenie zwłok i rozsypanie bądź pochowanie w urnie pod drzewem zasadzonym wiele lat temu na jego byłej nieruchomości. Powołał również powszechnie znany fakt grzebania spopielonych zwłok w miejscach innych niż cmentarze w krajach zachodnich. Tadeusz Ś. uznał również, w odwołaniu, iż zastosowana w tej sprawie ustawa jest "przestarzała i nieżyciowa".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia 20 lipca 1995 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W motywach decyzji podano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami jedynym miejscem gdzie można chować zmarłych i ich prochy powstałe po kremacji są cmentarze.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz Ś. wniósł o "uznanie decyzji za niebyłe".

Zarzuty skargi są powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu (...)

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżący, we wszczętym z jego inicjatywy postępowaniu domagał się określonego pochówku, wskazując zarówno sposób postępowania z jego zwłokami, jak i miejsce, w którym ma być pochowany.

Sposób pochowania zwłok został określony w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych stanowiącym, że zwłoki mogą być pochowane przez złożenie w grobach ziemnych, w grobach murowanych lub katakumbach albo zatopione w morzu.

Jednocześnie w ust. 3 art. 12 stwierdzono, że groby ziemne i groby murowane przeznaczone na składowanie zwłok mogą znajdować się tylko na cmentarzach.

Za zwłoki w rozumieniu ustawy uważa się ciała osób zmarłych. (...)

Stosownie do par. 16 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowania zmarłych z dnia 20 października 1972 r. /Dz.U. nr 47 poz. 299/ popioły otrzymane przez spalenie zwłok uważa się za szczątki. Przy chowaniu tych szczątków stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące zwłok /par. 24 ust. 1 cytowanych przepisów wykonawczych/.

Tak więc niezależnie od tego, czy zwłoki zostały poddane kremacji, czy też nie, prawnie dopuszczalnym miejscem pochówku może być jedynie cmentarz, bądź też zwłoki /szczątki/ mogą być zatopione w morzu.

Ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od tej zasady.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. jest więc zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi.