Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 692/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-04-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.306 a par 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.184, art.204 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 96 ust.13, art.89 ust.2 pkt 1 i 3, art.15
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Teza: art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zgodnie z którym „zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania” należy rozumieć w ten sposób, że na dzień wydania, zaświadczenie organu potwierdza stan faktyczny lub prawny obejmujący wiedzę organu co do danych znajdujących się w jego posiadaniu – zarówno co do okresu bieżącego, jak i poprzednich. Dotyczy to również potwierdzenia, czy określony podatnik był w minionym okresie rozliczeniowym podatku od towarów i usług  zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.

TEZY

art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zgodnie z którym „zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania” należy rozumieć w ten sposób, że na dzień wydania, zaświadczenie organu potwierdza stan faktyczny lub prawny obejmujący wiedzę organu co do danych znajdujących się w jego posiadaniu – zarówno co do okresu bieżącego, jak i poprzednich. Dotyczy to również potwierdzenia, czy określony podatnik był w minionym okresie rozliczeniowym podatku od towarów i usług  zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 609/13 w sprawie ze skargi K.[...] S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz K. [...] S.A. w W. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami.

1.1. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 609/13 ze skargi K. [...] S.A. w W. (dalej: "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 1 lutego 2013 r. oraz zasądził od organu podatkowego na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

1.2. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 216, art. 306a i 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") oraz art. 96 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "u.p.t.u.") odmówił Spółce wydania zaświadczenia w części dotyczącej zapytania, czy firma Przedsiębiorstwo [...] "J. " Sp. z o.o. (dalej: "Przedsiębiorstwo") w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. była zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym w O. jako podatnik VAT czynny, czy podatnik VAT zwolniony.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji podniósł, że w dniu 28 stycznia 2013 r. do organu podatkowego wpłynął wniosek Spółki o potwierdzenie czy Przedsiębiorstwo, w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. było oraz obecnie jest zarejestrowane w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT czynny, czy podatnik VAT zwolniony. Organ I instancji przywołał treść art. 306a § 3 i 4 O.p. i art. 96 ust. 13 u.p.t.u. i wyjaśnił, że stosownie do przytoczonych wyżej przepisów nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treści. Jeśli okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać wnioskodawcy zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia. Spółka, zwracając się z prośbą o wydanie zaświadczenia umotywowała swój wniosek faktem, iż na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zamierza dokonać korekty podatku należnego z tytułu dostawy towarów (świadczenia usług), które zostały odpisane jako wierzytelności nieściągalne. W związku z powyższym w zakresie części wniosku, pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustosunkował się pozytywnie i wydał zaświadczenie potwierdzające zarejestrowanie Przedsiębiorstwa jako podatnika VAT czynnego. Odnosząc się natomiast do zapytania dotyczącego zarejestrowania ww. podmiotu w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 listopada 2011 r., ze względu na przywołany wcześniej art. 306a § 3 O.p., organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia w tej części.

1.3. Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 306a § 3 O.p. oraz art. 96 ust. 13 u.p.t.u. Mając na uwadze powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz zobowiązanie przedmiotowego organu do wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem.

1.4. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 i art. 306k O.p., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że Spółka argumentowała swój wniosek zamiarem dokonania korekty podatku należnego z tytułu dostaw towarów, które zostały odpisane jako wierzytelności nieściągalne. Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył treść art. 89a ust. 1 u.p.t.u i wyjaśnił, że powyższy przepis stosuje się w przypadku, gdy na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni oraz dłużnik nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji ( art. 89a ust. 2 pkt 3 u.p.t.u). Przepisy wymagają więc aktualnej wiedzy o kontrahencie, w dniu dokonywania korekty podatku należnego. Zatem argumentacja strony, zdaniem organu odwoławczego, nie znajdowała uzasadnienia.

2. Skarga do sądu pierwszej instancji.

2.1. Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu: (1) błędną wykładnię art. 306a § 3 O.p. w zw. z art. 306a § 4 O.p. poprzez błędne uznanie, iż treść wskazanego przepisu umożliwia wydanie zaświadczenia potwierdzającego jedynie stan faktyczny istniejący w dniu wydania zaświadczenia, nie zaś stan faktyczny mający miejsce w przeszłości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu pozwala na przyjęcie, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny jaki jest znany organowi w dniu jego wydania, przy czym może to być potwierdzenie zarówno zdarzeń aktualnych jak i przeszłych w przypadku wystąpienia z odpowiednim wnioskiem przez legitymowany podmiot; (2) naruszenie art. 96 ust. 13 w zw. z art. 89a ust. 1, ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.t.u oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz. U. z 2012 r. poz. 1342) poprzez uznanie, iż treść wskazanych przepisów nie daje podstaw do wydania zaświadczenia stwierdzającego w jakich okresach dany podmiot był podatnikiem VAT czynnym, pomimo, iż stwierdzenie tej okoliczności jest niezbędne do skorygowania podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju; (3) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie postanowienia organu pierwszej instancji w mocy, mimo jego wydania z naruszeniem przepisów prawa; (4) naruszenie art. 120 O.p. poprzez działanie organu w sposób naruszający zasadę legalizmu.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

2.2. W odpowiedzi na powyższą skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazanym na wstępie wyrokiem uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 1 lutego 2013 r. oraz zasądził od organu podatkowego na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

3.2. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zaskarżone rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczy odmowy wydania zaświadczenia w części dotyczącej zapytania, czy Przedsiębiorstwo w okresie od 1 listopada 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. było zarejestrowane w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT czynny, czy podatnik VAT zwolniony.

Sąd przytoczył treść art. 306a § 1 i 2 O.p. i wyjaśnił, że w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zaświadczenie to środek dowodowy należący do czynności faktycznych lub czynności materialno-technicznych niemających cech aktu administracyjnego Zaświadczenie wydane przez organ podatkowy jest przejawem wiedzy tego organu co do faktów i stanu prawnego w danym dniu i jako takie nie rozstrzyga ani o uprawnieniach, ani też o obowiązkach podmiotu, któremu je wydano (tj. wnioskodawcy), nie tworzy określonej sytuacji prawno-faktycznej, a tylko tę sytuację, istniejącą w danym dniu, przedstawia w zaświadczeniu. Zaświadczenie odzwierciedla stan wiedzy organów odnośnie faktów czy stosunków prawnych, które wprost wynikają ze stosownych rejestrów, ewidencji i innych baz danych.

3.3. Istota sporu pomiędzy stronami – w ocenie Sądu pierwszej instancji - sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy był zobowiązany do wydania Spółce zaświadczenia dotyczącego zapytania o które ona wnosiła. Sąd stwierdził, że stanowisko organów podatkowych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Z przepisu art. 306a § 3 O.p. nie wynika, aby jego treść uniemożliwiała wydanie zaświadczenia potwierdzającego pewien stan faktyczny mający miejsce w przeszłości. Wynikający z powyższego przepisu obowiązek potwierdzenia stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaświadczenia oznacza, że może ono dotyczyć potwierdzenia zarówno zdarzeń aktualnych jak i mających miejsce w przeszłości, jeżeli zdarzenia te są znane organom podatkowym w dniu wydania zaświadczenia. Sąd przyznał rację Spółce, że zaświadczenie jest potwierdzeniem stanu rzeczy odnoszącym się do chwili jego wydania i daje jedynie świadectwo, co do istnienia bądź nieistnienia pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa. Postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń uregulowane przepisami Działu VIIIa O.p. przejawia się w tym, że w jego ramach obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 O.p.). Jeśli żądanie zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia ma potwierdzenie we wskazanych źródłach (dokumentach, danych lub informacjach), wówczas wydawane jest zaświadczenie o żądanej treści.

3.4. Sąd wyjaśnił, że zgodnie art. 89a ust. 1 u.p.t.u. [w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r., który na mocy art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r., poz. 1342), ma w niniejszej sprawie zastosowanie] podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna, lub której nieściągalność została uprawdopodobniona. Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a u.p.t.u.).

Możliwość skorzystania z ulgi na złe długi powstaje wówczas, gdy spełnionych jest wiele warunków dotyczących zarówno samej wierzytelności, warunków jej powstania, jak i osoby dłużnika oraz wierzyciela. Pierwszy z nich odnosi się do obrotu, z którego wynika podatek należny, mający podlegać korekcie w ramach ulgi. Czynność opodatkowana, dla której obrotem jest wierzytelność nieściągalna, powinna zostać wykonana na rzecz podatnika VAT (prowadzącego działalność gospodarczą) zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Z przepisu art. 89a ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.t.u. wynika, że warunek ten musi być spełniony w momencie powstania obowiązku podatkowego, a także później - w momencie dokonywania korekty. Podatek należny, wynikający z czynności wykonanych na rzecz konsumentów i podatników zwolnionych nie może bowiem podlegać korekcie w ramach ulgi na złe długi. Skorzystanie z ulgi nie jest możliwe także, gdy dłużnik znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego albo likwidacji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w zaskarżonym postanowieniu organ więc błędnie wskazał, że wystarczającym warunkiem do zastosowania przepisu art. 89a ust. 1 u.p.t.u. jest okoliczność, żeby wierzyciel i dłużnik byli podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty oraz żeby dłużnik nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

3.5. Reasumując Sąd wywiódł, że na podstawie art. 306a § 3 O.p. organ winien wydać zaświadczenie zgodnie ze złożonym przez Spółkę wnioskiem jeżeli tylko dany stan faktyczny jest organowi znany. Istota żądania zawartego we wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. świadczy o istnieniu po stronie Spółki interesu prawnego, opartego na prawie do urzędowego potwierdzenia takich informacji w formie zaświadczenia na podstawie art. 96 ust. 13 u.p.t.u.

Wobec powyższego, ze względu na naruszenie przepisów art. 306a § 3 O.p i art. 96 ust. 13 u.p.t.u. w zw. z art. 89 a ust. 1, ust 2 pkt 1 i 3 art. 96 ust. 13 u.p.t.u. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę.

4. Skarga kasacyjna.

4.1. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną i zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

- art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 306b § 1 O.p. i uznanie, że zaświadczenie wydane przez organ podatkowy na tej podstawie może potwierdzać stan faktyczny lub prawny inny niż istniejący w dniu jego wydania,

- art. 174 pkt 1 P.p.s.a. tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 96 ust. 13 u.p.t.u. i uznanie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest obowiązany potwierdzić, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony i to nie tylko w chwili składania wniosku, ale i w czasie go poprzedzającym, wbrew jednoznacznemu zapisowi ustawy.

Wskazując na powyższe organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz organu podatkowego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

5.1. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy był zobowiązany do wydania spółce zaświadczenia, stanowiącego odpowiedź na pytanie, czy jej kontrahent był w przeszłości zarejestrowany w Urzędzie Skarbowym jako podatnik VAT czynny, czy podatnik VAT zwolniony.

5.2. Składający skargę kasacyjną organ podatkowy stoi na stanowisku, że art. 306a § 3 O.p. stanowi podstawę wyłącznie do wydawania zaświadczeń potwierdzających stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, co jego zdaniem oznacza, że nie jest możliwe wydanie zaświadczenia odnośnie takiego stanu, który odnosi się do przeszłości.

Zajęcie w tym zakresie odmiennego stanowiska przez Sąd pierwszej instancji uważa zatem za naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 306b § 1 O.p. poprzez uznanie, że zaświadczenie wydane przez organ podatkowy na tej podstawie może potwierdzać stan faktyczny lub prawny inny niż istniejący w dniu jego wydania.

5.3. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach, o których mowa w art. 306a § 2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

Abstrahując od niezbyt fortunnego sformułowania w tej sprawie zarzutu naruszenia art. 306b § 1 O.p., którego wykładni Sąd pierwszej instancji de facto nie dokonywał, a zatem nie mógł się dopuścić jego naruszenia, za chybioną należy uznać jednak całą argumentację skargi kasacyjnej, w ramach uzasadnienia której podniesione są również zarzuty co do wadliwej interpretacji przez Sąd pierwszej instancji normy art. 306a § 3 O.p. Przedmiotem bowiem sporu jest zasadniczo wykładnia tej normy stanowiącej, że "zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania".

5.4. Odnosząc się zatem do wykładni tego przepisu należy w pełni podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z art. 306a § 3 O.p. nie wynika, aby jego treść uniemożliwiała wydanie zaświadczenia potwierdzającego pewien stan faktyczny lub prawny mający miejsce w przeszłości, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.

W przypadku gdy zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane, a ubiegający się o zaświadczenie podatnik wykaże swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, nie ma podstaw do twierdzenia, że tryb wydawania zaświadczeń uniemożliwia wydanie przez organ podatkowy zaświadczenia o posiadanej przez niego informacji dotyczącej okresu przeszłego, aktualnej co do faktu (stanu prawnego) na dzień wydania zaświadczenia.

Jeżeli bowiem zaświadczenie jest aktem wiedzy organu administracji publicznej, wydanym na żądanie osoby o niego się ubiegającej, potwierdzającym określone fakty lub stan prawny, mający znaczenie dla adresata podczas ustalania jego praw i obowiązków, to nie ma racjonalnych podstaw do zawężającej interpretacji normy art. 306a § 3 O.p., a w konsekwencji twierdzenia, że sformułowanie "stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania" nie obejmuje danych znajdujących się w posiadaniu organu wydającego zaświadczanie w dniu jego wydania, lecz odnoszących się do okresów minionych.

Organ podatkowy wydanym zaświadczaniem nie rozstrzyga przecież żadnej sprawy, a jedynie informuje, co mu jest – na dzień wydania zaświadczenia, w oparciu o posiadane ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu - wiadomym odnośnie faktów lub stanu prawnego, mających znaczenie dla podatnika w zakresie realizacji przez niego jego praw i obowiązków.

Tym samym skoro zaświadczenie jest potwierdzeniem stanu rzeczy odnoszącym się do chwili jego wydania i daje jedynie świadectwo, co do istnienia bądź nieistnienia pewnych stosunków prawnych i faktów mających znaczenie dla prawa, trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wynikający z powyższego przepisu obowiązek potwierdzenia stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaświadczenia oznacza, że może ono dotyczyć potwierdzenia zarówno zdarzeń aktualnych, jak i mających miejsce w przeszłości, jeżeli zdarzenia te są znane organowi podatkowemu w dniu wydania zaświadczenia.

5.5. Potrzeba takiego rozumienia spornej normy jest szczególnie widoczna na tle niniejszej sprawy, w której Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że wnoszący o wydanie zaświadczenia podatnik w pełni wykazał w tym zakresie stosowny interes prawny, gdyż z przepisu art. 89a ust. 2 pkt 1 i 3 u.p.t.u. (w brzmieniu do 31 grudnia 2012 r.) wynika, że warunkiem dokonania korekty podatku należnego jest fakt dokonania transakcji na rzecz podatnika, który nie tylko na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje korekty (korzysta z tzw. ulgi na złe długi), ale również w momencie dostawy lub świadczenia usług był podatnikiem o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Jeżeli więc jednym z warunków skorygowania podatku należnego w trybie określonym w art. 89a ust. 1 u.p.t.u. jest m.in. dokonanie dostawy lub świadczenie usług na rzecz zarejestrowanego podatnika VAT – czynnego, podatnik, aby nie uchybić temu warunkowi, miał w pełni interes w uzyskaniu takiej informacji od organu podatkowego w formie zaświadczenia.

5.6. Podnieść przy tym należy, że uprawnienie do uzyskania takiej informacji w formie zaświadczenia od organu podatkowego w trybie art. 306a § 2 O.p. w zw. z art. 306b § 1 O.p. pozostaje w tym zakresie bez względu na treść art. 96 ust. 13 u.p.t.u. stanowiącego, że na wniosek zainteresowanego naczelnik urzędu skarbowego jest obowiązany potwierdzić, czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony. Nawet gdyby takiej normy nie ustanowiono w ustawie o podatku od towarów i usług, skoro dla realizacji określonych praw i obowiązków podatnika wymagana jest – jak np. w przypadku stosowania instytucji z art. 89a u.p.t.u. – wiedza odnośnie statusu podatkowego kontrahenta, ma on prawo domagania się tej wiedzy od stosownego organu podatkowego, który nią dysponuje, w trybie zaświadczenia. Jeżeli na gruncie regulacji ustawy o podatku od towarów i usług w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a także w decyzjach podatkowych, wskazuje się na potrzebę przestrzegania przez podatników zasad należytej staranności w podejmowanych działaniach z kontrahentami, wiedza o nich, którą dysponują organy podatkowe, nie może być reglamentowana, poprzez bezpodstawne jej zawężanie do informacji o tym jaki jest status podatkowy takiego kontrahenta jedynie w dniu wydawania zaświadczenia, z pomijaniem potrzebnej również podatnikowi wiedzy o statusie takiego kontrahenta w uprzednich okresach rozliczeniowych.

5.7. Tym samym, art. 306a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) zgodnie z którym "zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania" należy rozumieć w ten sposób, że na dzień wydania, zaświadczenie organu potwierdza stan faktyczny lub prawny obejmujący wiedzę organu co do danych znajdujących się w jego posiadaniu – zarówno co do okresu bieżącego, jak i poprzednich. Dotyczy to również potwierdzenia, czy określony podatnik był w minionym okresie rozliczeniowym podatku od towarów i usług zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.

W świetle powyższego za nietrafne uznać należy sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 306b § 1 O.p. i art. 96 ust. 13 u.p.t.u.

5.8. Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.