Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 883/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 8, ust. 4c a i ust. 4h, art. 73 a ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).
article: art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 138 § 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 135, art. 184
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 869/21 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 869/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. D. (dalej również: "skarżący") na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej również: "Wojewoda") z 12 maja 2021 r., ZPS-1.8640.2.32.2021.GP, w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Decyzją z 26 marca 2021 r. nr 536/03/21, wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a oraz art. 33 ust. 4 pkt 8, ust. 4ca i ust. 4h ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., dalej: "uopz", "ustawa"), Starosta [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") orzekł o utracie przez J. D. statusu osoby bezrobotnej z 10 marca 2021 r., wobec niepodjęcia zatrudnienia po skierowaniu do prac społecznie użytecznych.

Uzasadniając powyższe organ I instancji podał, że skarżący 1 czerwca 2020 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. 9 marca 2021 r. wydano ww. skierowanie do wykonywania prac społecznie użytecznych organizowanych przez Gminę w [...] na stanowisku robotnika gospodarczego, wraz ze stosowną informacją o prawach i obowiązkach osoby kierowanej do pracodawcy. Kierowany nie zgłaszał żadnych przeciwwskazań zdrowotnych, ani też innych zastrzeżeń co do rodzaju oferowanej pomocy przewidzianej w ustawie. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie osoby bezrobotnej o przyjęciu terminu stawiennictwa w PUP, celem poinformowania o podjęciu zatrudnienia lub przyczynach rezygnacji. Strona nie stawiła się u pracodawcy. Pismem z 8 marca 2021 r. skarżący oświadczył, że podejmie prace społecznie użyteczne dopiero po podpisaniu z Gminą umowy zlecenia, z wyższą stawką godzinową.

Starosta wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia sprawy zasadnicze znaczenie miał

art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz, zgodnie z którym starosta pozbawia bezrobotnego statusu osoby bezrobotnej od dnia następnego po dniu skierowania, jeśli po skierowaniu nie podjął on wykonywania m.in. prac społecznie użytecznych. Wskazując na art. 33 ust. 4h ustawy, zauważył, że do ustalenia okresu, na który następuje pozbawienie statusu bezrobotnego, uwzględniane są łącznie wszystkie okresy odmowy, niepodjęcia oraz przerwania form aktywizacji, o których mowa w ust. 4 pkt 3, 3a, 7, 8, 11 i 12 ustawy. Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że skoro po raz czwarty skarżący odmówił formy pomocy przewidzianej w ustawie, zatem utrata statusu osoby bezrobotnej następuje na okres 270 dni, stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c uopz.

Pismem z 9 kwietnia 2021 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Zachodniopomorski, decyzją z 12 maja 2021 r. nr ZPS-1.8640.2.32.2021.GP, wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "kpa") w związku z art. 10 ust. 7 pkt 2 uopz, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz, bowiem strona przyjęła skierowanie na wykonywanie prac społecznie użytecznych, których jednak nie podjęła. W związku z czwartą odmową formy przewidzianej w ustawie, prawidłowo pozbawiono skarżącego statusu osoby bezrobotnej na okres 270 dni. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących niskiej stawki godzinowej i braku umowy zlecenia na wykonywanie pracy jako robotnik gospodarczy Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 73a ust. 2 uopz, wykonywanie prac społecznie-użytecznych odbywa się na podstawie porozumienia zawartego między starostą a gminą, na rzecz której te prace będą wykonywane. W obecnym stanie prawnym zawarcie umowy zlecenia pomiędzy skarżącym a pracodawcą w ramach wykonywania prac społecznie użytecznych nie może być zrealizowane, gdyż taka forma zatrudnienia nie została przewidziana przez ustawodawcę. Również kwestionowana stawka godzinowa nie znajduje uzasadnienia w obecnym stanie prawnym, gdyż wynika wprost z przepisów ustawy. Konkludując organ odwoławczy podniósł, że skarżący rejestrując się kolejny raz jako osoba bezrobotna miał pełną świadomość uprawnień i obowiązków wynikających z posiadania tego statusu, a nieuzasadniona odmowa podjęcia prac społecznie użytecznych jest równoznaczna z rezygnacją z przynależności do kategorii osób bezrobotnych i korzystania z dobrodziejstw wynikających z posiadanego statusu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Wojewody wniósł J. D. Kwestionowanemu aktowi zarzucił, pominięcie przez organ odwoławczy złożonego przez niego pisma, w którym skarżący domagał się podwyższenia przez Urząd Miejski stawki godzinowej za wykonywanie prac społecznie użytecznych z kwoty 8 zł do 13,57 zł. Podkreślił, że nie uchyla się od prac społecznie użytecznych, o czym świadczy fakt przyjęcia skierowania do tych prac oraz złożenia wniosku, w którym wyjaśnił, czego oczekuje od Burmistrza [...]– a więc podwyższenia stawki godzinowej i zawarcia umowy zlecenia na wykonywanie tych prac. Jednocześnie skarżący powołał się na trudną sytuację życiową i oświadczył, że cały czas jest aktywny, podwyższa swoje kwalifikacje, robi kursy w celu podjęcia pracy i nie uchyla się od żadnej pracy. Wniósł też o przywrócenie statusu osoby bezrobotnej i ubezpieczenia zdrowotnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z 21 stycznia 2022 r., ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik skarżącego, zarzucił organom obu instancji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa, polegający na niezastosowaniu ww. przepisów i uznaniu, że stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony w sytuacji, gdy nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w tym celu, a zwłaszcza nie ustalono czy stan zdrowia skarżącego pozwalał na podjęcie prac społecznie użytecznych. Pełnomocnik podniósł też naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c ustawy, poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i przyjęcie, że ustalony stan faktyczny wypełnia hipotezę wyrażoną w tej normie, a w szczególności, że skarżący odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. Pełnomocnik skarżącego zauważył też, że warunkiem zastosowania przez organ art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c uopz jest wykazanie, że bezrobotny odmówił przyjęcia propozycji pracy, która była pracą odpowiednią i że odmowa ta była bezzasadna. Argumentował, że wbrew twierdzeniom organów, przyczyną odmowy podjęcia przez skarżącego pracy społecznie użytecznej nie była wyłącznie chęć zawarcia umowy zlecenia i uzyskania wyższej stawki godzinowej, ale również stan jego zdrowia. Powyższe, jego zdaniem, wynikało bezspornie ze złożonego odwołania jak również z przedmiotowej skargi, w których to pismach skarżący wskazuje na problemy zdrowotne - związane z poruszaniem się i żołądkiem oraz zażywanie kilku rodzajów leków. Wskazał również, że stosowna dokumentacja medyczna znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Powołując się na powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa").

Orzekając o oddaleniu skargi, Sąd I instancji nie dopatrzył się w decyzji organów obu instancji naruszenia prawa, dającego podstawę do ich uchylenia.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na materialnoprawną podstawę decyzji (art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz), zgodnie z którą starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a (prac społecznie użytecznych), lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3, tj.: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Dalej stwierdził, że w okolicznościach ocenianej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżący nie podjął się wykonania prac społecznie użytecznych do których został skierowany, co determinowało konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika skarżącego w złożonym piśmie procesowym, Sąd wyjaśnił, że decyzje wydane w sprawie zostały oparte o przepis powołanego wyżej art. 33 ust. 4 pkt 8 ustawy, który co prawda w swojej treści odsyła do art. 33 ust. 4 pkt 3 uopz, lecz tylko w zakresie ustalania okresów karencji na jakie osoba bezrobotna ma zostać pozbawiona statusu bezrobotnego. Skoro zaś decyzje organów nie zostały wydane na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c uopz, a jedynie w związku z odesłaniem wskazanym w pkt 8 tej normy, określały okres na jaki skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c – to w tej sytuacji, brak było podstaw do uwzględnia zarzutu dotyczącego naruszenia tego ostatniego przepisu. Oznacza to, że organy rozstrzygające w ocenianej sprawie nie miały obowiązku badania, czy proponowana skarżącemu forma pomocy była odpowiednia, ani też nie musiały oceniać zasadności odmowy przyjęcia tej pomocy. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c miał więc zastosowanie w sprawie jedynie w zakresie ustalenia okresu na jaki skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej.

Dalej Sąd wyjaśnił, że z analizy złożonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie pism i dokumentów, jasno wynika, że jako przyczynę odmowy podjęcia prac społecznie użytecznych skarżący wskazywał brak zawarcia z nim umowy zlecenia oraz brak podwyższenia stawki godzinowej z tytułu wykonywania tych prac. Podobnie w odwołaniu oraz w skardze do Sądu skarżący jednoznacznie oświadczał, że nie uchyla się od prac społecznie użytecznych, a ich podjęcie uzależnia od spełnienia żądań, które zgłosił Burmistrzowi [...] w pierwszym piśmie z 11 marca 2021 r., a dotyczących podpisania umowy zlecenia z pracodawcą oraz podwyższenia stawki godzinowej. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, a przyjęte przez nie ustalenia co do rzeczywistej przyczyny odmowy podjęcia przez skarżącego prac społecznie użytecznych znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W odniesieniu do kwestii wynagrodzenia z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych Sąd zauważył, że została ona uregulowana w art. 73a pkt 3 ustawy, a na gruncie niniejszej sprawy została ona prawidłowo określona przez organy w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się też ze stanowiskiem organu, dotyczącym braku podstaw prawnych do realizacji prac społecznie użytecznych na podstawie umowy zlecenia. Stwierdził również, że organ prawidłowo powołał podstawę prawną pozbawienia statusu bezrobotnego, zgodnie z literą prawa dokonując określenia daty początkowej i okresu, na który skarżący prawo to utraci.

Reasumując Sąd I instancji uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z regułami procedury administracyjnej określonymi w art. 7 oraz w art. 77 kpa, a organ orzekając właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz zastosował art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Szczecinie złożył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Kwestionowanemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności: naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz, polegające na oderwaniu go od funkcjonalnego połączenia z treścią art. 33 ust. 4 pkt. 3 uopz, co prowadziło do przyjęcia, że skierowanie skarżącego do wykonywania prac społecznie użytecznych bez uwzględnienia jego stanu zdrowia, a następnie pozbawienie go statusu bezrobotnego było prawidłowe, w sytuacji gdy organy administracji były zobowiązane przed wydaniem decyzji zbadać, czy zaproponowana praca spełnia kryteria "odpowiedniości" oraz czy odmowa jej przyjęcia nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny; 2. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, poprzez wadliwe niezastosowanie tego przepisu, w konsekwencji - nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 ppsa, na skutek niedostrzeżenia przez Sąd naruszenia przez Starostę i Wojewodę następujących przepisów postępowania: art. 7, art. 75 art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w szczególności poprzez przekroczenie zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i jego dowolną, a nie swobodną ocenę, podczas gdy z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego oraz jego oceny wynika, że skarżący nie podjął prac społecznie użytecznych również z uwagi na stan swojego zdrowia, a nie tylko, jak przyjęły to organy administracji oraz WSA, z powodu chęci zawarcia umowy zlecenia i wyższej stawki godzinowej, w związku z czym nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji z art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz. Pełnomocnik podniósł również zarzut nieprawidłowego uznania bezzasadności zarzutu dotyczącego wysokości stawki godzinowej świadczenia, gdy w jego ocenie, w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest aktualnego porozumienia pomiędzy Gminą - pracodawcą a Starostą, w którym to określana jest minimalna wysokość świadczenia pieniężnego za godzinę. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego kasacyjnie, postępowanie organów administracji publicznej oparte zostało na niekompletnym materiale dowodowym i dotknięte wadami, uniemożliwiającymi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie tej stawki. b) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 ppsa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa.

Wskazując na powyższe nieprawidłowości, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Zwrócił się również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym (art. 182 § 2 ppsa) i przyznanie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wg norm przepisanych, udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W myśl art. 183 § 1 ppsa. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 ppsa, wobec powyższego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

W oparciu o art. 176 ppsa skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Wskazanie podstaw kasacyjnych wymusza potrzebę konkretnego przytoczenia tych regulacji prawnych, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej według wskazanych powyżej kryteriów należało uznać je za niezasadne.

Zarzuty skargi kasacyjnej zostały podniesione w ramach obu podstaw kasacyjnych. Ocena zarzutów procesowych w kontrolowanej sprawie uzależniona jest od kontroli zarzutów materialnoprawnych, a wobec powyższego należało w pierwszej kolejności do zarzutów z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 ppsa).

Jako jedną z podstaw skargi kasacyjnej skarżący wskazał naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa). Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku WSA powinno sprowadzać się do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145 a bądź art. 146) ppsa w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1211/13, źródło CBOSA), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W konsekwencji prawie wszystkie przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą w istocie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 kpa, art. 75, art. 77 § 1 kpa, czy art. 80 kpa a także postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 174 pkt 1 i 2 ppsa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz. Zgodnie z tym przepisem starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który po skierowaniu nie podjął szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, stażu, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a (prac społecznie użytecznych), lub innej formy pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od następnego dnia po dniu skierowania na okres wskazany w pkt 3, tj.:

a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy,

b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy,

c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy.

W okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie podjął się wykonania prac społecznie użytecznych do których został skierowany, co determinowało konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz.

Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że decyzje organów nie zostały wydane na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c uopz, a jedynie w związku z odesłaniem wskazanym w pkt 8 tej normy, określały okres na jaki skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c – to w tej sytuacji, brak było podstaw do uwzględnia zarzutu dotyczącego naruszenia tego ostatniego przepisu. Zatem organy rozstrzygające w ocenianej sprawie nie miały obowiązku badania, czy proponowana skarżącemu forma pomocy była odpowiednia, ani też nie musiały oceniać zasadności odmowy przyjęcia tej pomocy. Przepis art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. c miał więc zastosowanie w sprawie jedynie w zakresie ustalenia okresu na jaki skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej.

Z analizy złożonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie pism i dokumentów, jasno wynika, że jako przyczynę odmowy podjęcia prac społecznie użytecznych skarżący wskazywał brak zawarcia z nim umowy zlecenia oraz brak podwyższenia stawki godzinowej z tytułu wykonywania tych prac. Zatem organy oraz Sąd I instancji dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, a przyjęte przez nie ustalenia co do rzeczywistej przyczyny odmowy podjęcia przez skarżącego prac społecznie użytecznych znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec powyższego twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, że przyczyną odmowy podjęcia prac społecznie użytecznych przez skarżącego nie była wyłącznie chęć zawarcia umowy zlecenia i uzyskania wyższej stawki godzinowej, ale również stan zdrowia skarżącego, który wskazywał na problemy zdrowotne, nie zasługują na uwzględnienie.

W odniesieniu do kwestii wynagrodzenia z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych to zostało ono uregulowane w art. 73a pkt 3 ustawy, a zaś na gruncie niniejszej sprawy prawidłowo określone przez organy w zaskarżonych rozstrzygnięciach. W tej sytuacji za nieuzasadnione prawnie należało uznać żądanie skarżącego kasacyjnie podwyższenia stawki godzinowej z tytułu wykonywania tych prac. Zatem niepodjęcie, po skierowaniu, prac społecznie użytecznych pociąga za sobą - w myśl art. 33 ust. 4 pkt 8 uopz - pozbawienie statusu bezrobotnego - od następnego dnia po dniu skierowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 7 kpa, art. 75, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa i art. 151 ppsa.

Zarzuty w większości odnoszą się do postępowania dowodowego - skarga kasacyjna wraz z jej uzasadnieniem podnoszą kwestię niedokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zarzuty te zostaną zatem rozpoznane łącznie.

Wskazane w skardze kasacyjnej przepisy dotyczą procedury administracyjnej. Odnoszą się one odpowiednio do zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), sposobu prowadzenia przez organ postępowania dowodowego (art. 75, art. 77 § 1 kpa), czy swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Przepisów tych Sąd nie stosuje wprost, stąd też jego związanie tymi przepisami sprowadza się do obowiązku sformułowania oceny prawnej, czy proces podjęcia decyzji stosowania prawa przez organ administracji był prawidłowy. Innymi słowy uchybienie przez Sąd przepisom regulującym postępowanie organów administracji publicznej ma charakter pośredni i wynikać może jedynie z uchybienia przez Sąd pierwszej instancji przepisom ppsa.

Mając na uwadze podniesione zarzuty zauważyć należy, że o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w danej sprawie. Niezbędne dowody przeprowadza się w celu ustalenia okoliczności, które rzeczywiście mogą mieć znaczenie prawne dla sprawy. Ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może jednak usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. W niniejszej sprawie WSA w Szczecinie trafnie nie znalazł podstaw do zakwestionowania działań organu administracji. Przeprowadziły one bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe oraz wyjaśniły i przeanalizowały wszystkie te okoliczności, które były niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (art. 7, art. 75, art. 77 § 1 kpa), a ponadto w sposób właściwy oceniły materiał dowodowy (art. 80 kpa).

Nie budzi wątpliwości w świetle zasad procedury administracyjnej ujętej w kpa, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy administracyjnej niewątpliwie powinno być dominującym celem każdego postępowania, w szczególności postępowania dowodowego. Sam organ nie zawsze będzie jednak mógł obiektywnie wyjaśnić wszystkie okoliczności. Organy administracji nie mogą być obarczane obowiązkiem poszukiwania dowodów w nieograniczonym zakresie i podważających ich własne ustalenia. Nałożony na organy administracyjne obowiązek zebrania z urzędu wszystkich dowodów i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy - zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej - nie ma więc charakteru absolutnego, a ciężar dowodu spoczywa także na stronie postępowania. Ma to szczególne znaczenie w przypadku prowadzenia postępowania z wniosku strony i na jego rzecz. Zarzut naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1 kpa byłby skuteczny jedynie wówczas, gdyby skarżący kasacyjnie wykazał pominięcie dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Mając na względzie podniesione argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 184 ppsa. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega natomiast rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ( art.258-261 184 ppsa).