Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 783/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83a ust. 2a, art. 83c ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2021 poz 1098
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Rowiński sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Województwa [...] – Zarządu Dróg Wojewódzkich w [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2021 r., [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ" lub "organ II instancji") z [...] marca 2021 r., [...] utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. (dalej: "RDOŚ" lub "organ I instancji") z [...] października 2020 r., [...] odmawiające uzgodnienia projektu decyzji Wójta Gminy [...] z [...] października 2020 r., [...] zezwalającej Województwu [...] - Zarządowi Dróg Wojewódzkich w O. (dalej: "skarżący") na usunięcie 3 drzew, tj. dwóch jesionów wyniosłych i klonu zwyczajnego, rosnących w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] , na terenie gminy [...].

II. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.

II.1. Pismem z [...] października 2020 r., [...] Wójt Gminy [...] wystąpił do RDOŚ o uzgodnienie projektu decyzji zezwalającej na usunięcie 3 drzew rosnących w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] , na terenie gminy [...], tj.: jesion wyniosły o obwodzie pnia [...] cm, rosnący na działce nr [...] obręb [...]; jesion wyniosły o obwodzie pnia [...] cm, rosnący na działce nr [...] obręb [...][...] oraz klona zwyczajnego o obwodzie pnia [...] cm, rosnący na działce nr [...] obręb [...]. W projekcie decyzji stwierdzono, że przedmiotowe drzewa mają suche korony, są w stanie zamierania i nie rokują szans na przeżycie. Z protokołu oględzin dokonanych [...] października 2020 r. wynika, że w obrębie drzew nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt oraz dziupli i gniazd ptaków. Wskazano, że brak jest miejsca do wykonania nasadzeń zastępczych ze względu na szerokość pasa drogowego (w lokalizacji drzew przeznaczonych do usunięcia szerokość pasa wynosi odpowiednio [...] m; [...] m; [...] m). Powyższe stanowisko uzasadniono tym, że wykonanie nasadzeń możliwe jest jedynie na odcinku drogi położonej w otwartym terenie, w miejscu, gdzie szerokość pasa i warunki gruntowo-wodne umożliwiają posadzenie drzew w normatywnej odległości od skrajni, urządzeń odwadniających oraz sieci infrastruktury. Ponadto stwierdzono, że nasadzenia nie powinny być dokonywane na skarpie na granicy pasa. Z uwagi na powyższe, w projekcie decyzji Wójta, nie nałożono na skarżącego obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych.

II.2. RDOŚ postanowieniem z [...]października 2020 r., [...] odmówił uzgodnienia projektu decyzji zezwalającej na usunięcie 3 przedmiotowych drzew rosnących w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...], [...] na terenie gminy [...]. Zdaniem organu I instancji zezwolenie na usunięcie drzew w analizowanej sprawie powinno być uzależnione od dokonania nasadzeń zastępczych w liczbie co najmniej 8 drzew gatunków rodzimych i obwodach pni co najmniej 12-14 cm. Jeżeli chodzi o dobór gatunków, do nasadzeń powinny być rodzime gatunki drzew liściastych o naturalnym pokroju i o szerokiej tolerancji na trudne warunki siedliskowe panujące przy drodze. RDOŚ biorąc pod uwagę dokumentację fotograficzną, kopię map oraz korzystając z serwisu internetowego Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii Geoportal rozważył dostępność miejsc umożliwiających wykonanie nasadzeń zastępczych i stwierdził, iż z uwagi na duże, a momentami bardzo duże obustronne luki w pasie drogi wojewódzkiej nr [...] obręb [...], [...] i [...]. Organ I instancji zwrócił uwagę, że np. na działce nr [...] obręb [...] zadrzewienie występuje punktowo jedynie po południowej stronie drogi, a i tutaj luki między poszczególnymi drzewami i grupami drzew wynoszą np. [...] m, [...] m. Po stronie północnej na odcinku około [...] km (wzięto tylko pod uwagę odcinek drogi wojewódzkiej stanowiący działkę nr [...] obręb [...]) nie stwierdzono drzew w ogóle. W obrębie [...] (działka nr [...]) losowo zmierzone luki w zadrzewieniu wynoszą [...] m i [...] m. W ocenie RDOŚ możliwe jest ich uzupełnienie materiałem sadzeniowym, który pozwoli w przyszłości odtworzyć specyfikę lokalnego krajobrazu. Ma to zdaniem ww. organu szczególne znaczenie biorąc pod uwagę fakt, że droga wojewódzka nr [...] przebiega przez obszary chronione, na przykład na odcinku stanowiącym działkę nr [...] obręb [...] położna jest w obszarze Natura 2000 [...] oraz w bezpośrednim sąsiedztwie Obszaru Chronionego [...]. Na odcinkach drogi wojewódzkiej obejmujących miejsca wycinki w obrębach [...] i [...], droga przebiega przez krajobraz rolniczy otwarty z rozproszoną zabudową. Ponadto szerokość pasa drogowego podana w protokole z oględzin oraz w projekcie zezwolenia nie jest taka sama na dłuższych fragmentach drogi. Na przykład na południowy wschód od miejscowości [...] szerokość pasa drogowego na niektórych odcinkach znacznie przekracza [...] m. Biorąc pod uwagę powyższe, RDOŚ stwierdził, iż możliwe będzie uzgodnienie zezwolenia na usunięcie drzew w przypadku ustalenia obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w liczbie drzew adekwatnej do wartości przyrodniczej drzew usuwanych. Drzewa przeznaczone do nasadzeń muszą posiadać parametry zwiększające szanse na przeżycie w trudnych warunkach drogowych i stanowić odtworzenie specyfiki zastanego krajobrazu oraz warunków siedliskowych ważnych z punktu widzenia organizmów zasiedlających aleje i zadrzewienia przydrożne. Powyższe powinno mieć wpływ na dobór gatunków do nasadzeń.

II.3. Pismem z [...] października 2020 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając RDOŚ naruszenie:

1. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez oczywiste wadliwe ustalenie stanu faktycznego bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do uznania, że decyzja nie może być uzgodniona pozytywnie z uwagi na brak zobowiązania skarżącego do dokonania nasadzeń zastępczych;

2. art. 106 § 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ uzgadniający jest w istocie uprawniony do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego postępowanie główne, gdzie do uznania organu, a nie organu uzgadniającego zależy ustalenie, czy wykonanie nasadzeń kompensacyjnych jest w danym wypadku wskazane;

3. art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 83a ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2021 r. poz. 1098; dalej: "u.o.p.") poprzez przyjęcie, że organ uzgadniający uprawniony jest do narzucania organowi prowadzącemu postępowanie sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy, kiedy to w rzeczywistości organ uzgadniający w ramach posiadanych kompetencji winien odnieść się do treści zaproponowanego rozstrzygnięcia, a nie narzucać własne;

4. naruszenie art. 53 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124; dalej: "rozporządzenie"), poprzez wskazanie lokalizacji nasadzeń zastępczych w odległości mniejszej niż [...] m od krawędzi jezdni, jako odtworzenie "historycznego" zadrzewienia.

Dodatkowo w zażaleniu podniesiono, że przyjęta przez RDOŚ zasada wyznaczania liczby nasadzeń, uzależnionych od obwodu pnia drzewa usuwanego, nie znajduje poparcia w przepisach prawa i może w przyszłości prowadzić do podobnego traktowania indywidualnych spraw. Skarżący stwierdził również, że we wskazanej przez RDOŚ lokalizacji nie ma miejsca do posadzenia drzew. Ponadto, zarzucono RDOŚ, że wydając swoje rozstrzygnięcie kierował się jedynie ustawą o ochronie przyrody, pomijając zupełnie ochronę i bezpieczeństwo osób korzystających z drogi. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i uzgodnienie projektu decyzji lub uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

II.3. GDOŚ postanowieniem z [...] marca 2021 r., [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z [...] października 2020 r., [...]. W ocenie organu II instancji, RDOŚ nie naruszył rozporządzenia, wskazując jako potencjalne miejsce do nasadzeń pas drogowy drogi wojewódzkiej na konkretnych działkach ewidencyjnych. Wskazanie to nie miało charakteru zobowiązania czy narzucenia rozwiązania, a jedynie nakreślenie ewentualnych możliwości. GDOŚ podkreślił również, że konkretne miejsce wskazywane jest w decyzji właściwego organu gminy. Analizując zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia art. 106 § 5 k.p.a. GDOŚ wyjaśnił, że art. 83 ust. 2a u.o.p. nakłada obowiązek uzgodnienia zezwolenia na usunięcie drzew znajdujących się w obrębie pasa drogowego drogi publicznej z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Zdaniem organu II instancji literalna wykładnia powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że organ ten (i następnie GDOŚ - jako organ odwoławczy) posiada ustawowe kompetencje do dokonania oceny przedstawionego projektu decyzji z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego wskazaną kwestię. Organ uzgadniający projekt decyzji zezwalającej na usunięcie drzew musi kierować się po pierwsze treścią ww. przepisu, który daje mu uprawnienie do dokonania uzgodnienia, po drugie przepisami systemowo regulującymi możliwość wydania zezwolenia na usunięcie drzew i po trzecie doświadczeniem, czy przesłankami racjonalnymi, skoro przepisy omawianej ustawy wprost nie formułują kryteriów, od których zależy możliwość uzyskania zezwolenia. GDOŚ podkreślił, że RDOŚ jest wyspecjalizowanym organem ochrony przyrody, który ocenia wpływ usunięcia drzew na przyrodę i funkcjonowanie lokalnych ekosystemów. Niejednokrotnie usunięcie drzew jest konieczne (np. ze względu na zły stan fitosanitarny, zagrożenie bezpieczeństwa dla ruchu drogowego, realizację inwestycji), wówczas wskazuje/nakazuje się przeprowadzenie działań kompensacyjnych, które negatywny wpływ na przyrodę złagodzą. Natomiast procedurą usuwania drzew i dokonywania nasadzeń zastępczych zajmują się organy gminy. RDOŚ, jako organ uzgadniający, opierając się na swoich kompetencjach i wiedzy, wskazując na konieczność dokonania nasadzeń kompensacyjnych bierze pod uwagę stratę w środowisku przyrodniczym wywołaną usunięciem drzew, przyczynę ich usunięcia czy dostępność miejsc, w których można wykonać nowe nasadzenia. W kontekście zarzutu zażalenia, iż przyjęta przez RDOŚ zasada wyznaczania liczby nasadzeń, uzależnionych od obwodu pnia drzewa usuwanego nie znajduje poparcia w przepisach prawa materialnego i może w przyszłości prowadzić do schematycznego traktowania indywidualnych spraw, GDOŚ chcąc odnieść się do powyższej spornej kwestii dotyczącej nasadzeń zastępczych, w liczbie co najmniej 8 drzew, stwierdził, że liczba nasadzeń zastępczych wskazanych do wykonania może zrekompensować straty w lokalnym ekosystemie. Zdaniem organu II instancji RDOŚ nie przekroczył swoich ustawowych kompetencji wskazując konieczność dokonania nasadzeń zastępczych i proponując schemat mogący pomóc we wstępnym ustaleniu adekwatnej liczby nasadzeń zastępczych. RDOŚ jest organem ochrony przyrody i jego ustawowym obowiązkiem jest dbanie o środowisko przyrodnicze i lokalne ekosystemy. Mając na uwadze powyższe, dokonanie nasadzeń zastępczych i zwiększenie ich liczby względem minimalnej wymaganej przez prawo jest zasadne i nie budzi zastrzeżeń GDOŚ. Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że nie istnieje jedna idealna metodyka wskazująca jak należy określać liczbę drzew do nasadzeń kompensacyjnych za usunięte drzewo. Każdą sprawę należy traktować indywidualnie oceniając stan faktyczny. GDOŚ podniósł, iż RDOŚ w swoim rozstrzygnięciu dokonał modyfikacji metody zaproponowanej przez K. i B. (M. K., J. B., 2009, Wytyczne do krajowego systemu ochrony terenów zieleni i zadrzewień), w której zaproponowano parametry oraz liczbę drzew zastępczych w zależności od obwodu pnia drzew usuwanych i ich gatunku oraz współczynniki lokalizacyjne różnicujące liczbę nasadzeń zastępczych. Przy zastosowaniu powyższej metody, GDOŚ zakładając nawet najniższy współczynnik lokalizacyjny, wskazał, że liczba drzew do nasadzeń kompensacyjnych, za usunięcie dwóch jesionów wyniosłaby 16 drzew o obwodzie pnia 20 cm, a za usunięcie klonu - 18 drzew o obwodzie 32 cm. Powyższa metodyka ma na celu obliczenie liczby nasadzeń, które zrekompensują straty spowodowane usunięciem drzew o określonej wielkości, z określonych miejsc. Mając na uwadze fakt, że konieczne jest również wzięcie pod uwagę miejsc do dokonania takich nasadzeń zasadna jest modyfikacja powyższej metody jaką dokonał RDOŚ. Organ II instancji wskazał, że RDOŚ zmniejszył liczbę drzew proponowanych do nasadzeń do 8 sztuk. Mając na uwadze powyższe, GDOŚ stwierdził, że przyjęta przez RDOŚ metodyka określania liczby drzew do nasadzeń kompensacyjnych jest racjonalna i uwzględnia zarówno potrzebę rekompensaty strat w środowisku jak i konieczność zapewnienia miejsc do takich nasadzeń. W ocenie GDOŚ bezpodstawne są obawy skarżącego dotyczące schematycznego traktowania indywidualnych spraw. W ocenie GDOŚ, organ II instancji orzekając w sprawie usuwania drzew zobowiązany jest każdorazowo wnikliwie przeanalizować stan faktyczny w danej konkretnej sprawy, gdyż brak takiej analizy stanowiłby naruszenie przepisów prawa. Mając na uwadze, że w postępowaniu uzgodnieniowym w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej nie ma możliwości nakładania warunków przeprowadzenia wycinki, czy też zmiany projektu decyzji, która podlega uzgodnieniu, właściwym rozwiązaniem, w sytuacji, gdy organ uzgadniający podziela tylko część argumentów, jest odmówić uzgodnienia projektu, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, w jakich okolicznościach takie uzgodnienie będzie możliwe.

III.1. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego wywiodła skargę na postanowienie GDOŚ z [...] marca 2021 r., [...] zaskarżając ową decyzję w całości i zarzucając jej naruszenie:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie:

1.1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, znajdującego uzasadnienie w świetle obowiązującego stanu prawnego, a w rezultacie odmowę uzgodnienia projektu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz ludzi i mienia w związku z ustaleniem przez organ uzgadniający, że istnieje możliwość wykonania nasadzeń zastępczych bez jednoczesnego wskazania dokładnego miejsca wykonania nasadzeń w zgodzie z warunkami wymaganymi dla dróg publicznych,

1.2. art. 106 § 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ uzgadniający jest w istocie uprawniony do wkraczania w kompetencje organu prowadzącego postępowanie główne, gdzie od uznania tego organu, a nie organu uzgadniającego zależy ustalenie, czy wykonanie nasadzeń kompensacyjnych jest w danym wypadku wskazane w świetle art. 83c ust. 4 u.o.p.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, mających istotne znaczenie w sprawie, a mianowicie:

2.1. art. 53 ust. 3 rozporządzenia poprzez brak rozważenia wszystkich warunków, jakim powinny odpowiadać nasadzenia zastępcze,

2.2. art. 83a ust. 1 i 2a u.o.p. poprzez wkraczanie przez organ uzgadniający w kompetencje organu prowadzącego. postępowanie główne, gdzie od uznania tego organu, a nie organu uzgadniającego zależy ustalenie, czy wykonanie nasadzeń kompensacyjnych jest w danym wypadku wskazane w świetle art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p.,

2.3. art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p., poprzez nieuwzględnienie braku dostępności miejsc do nasadzeń wykonawczych wbrew ustaleniom poczynionym przez organ prowadzący postępowanie główne i wyrażone w uzasadnieniu projektu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew,

2.4. art. 3 pkt. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219; dalej: "p.o.ś.") poprzez błędną wykładnię i w rezultacie ustalenie, że usunięcie chorych drzew zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz ludzi i mienia oceniać należy w kontekście przywrócenia równowagi przyrodniczej i wyrównania szkód w środowisku, czy też zachowania walorów krajobrazowych.

III.2. W odpowiedzi na skargę, GDOŚ wniósł o jej oddalenie.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).

IV.2. Zgodnie z art. 83a ust.2a u.o.p. zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przedmiotowe uzgodnienie oparte jest na instytucji uznania administracyjnego – w szczególności ustawodawca nie wskazał zamkniętego katalogu okoliczności, które uzasadniałyby odmowę uzgodnienia. Oznacza to, że obowiązkiem organu współdziałającego jest wszechstronna analiza sprawy z punktu widzenia organu wyspecjalizowanego w ramach swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (por. np. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., II OSK 314/17, CBOSA). Odmowa uzgodnienia projektu decyzji przez organ ochrony przyrody może być w takim przypadku motywowana zarówno szczególną wartością przyrodniczą drzew objętych wnioskiem, jak i zaniechaniem zaproponowania przez wnioskodawcę nasadzeń zastępczych, o których mowa w art. 83c ust. 3 i 4 u.o.p. Z tym drugim przypadkiem mamy właśnie do czynienia na gruncie niniejszej sprawy. Trzeba wyraźnie podkreślić, że GDOŚ w zaskarżonym postanowieniu potrzymał stanowisko RDOŚ, że sporne drzewa winny być usunięte z uwagi na ich zły stan fitosanitarny, skutkujący zagrożeniem dla bezpieczeństwa ludzi. Jednak zdaniem GDOŚ, zezwolenie na wycinkę spornych drzew winno być powiązane z nałożeniem obowiązku wykonania nasadzień zastępczych, a to z uwagi na opisane w zaskarżonym postanowieniu walory biologiczne wycinanych drzew, ich znaczenie dla ekosystemu, jak i walory krajobrazowe, związane ze specyfika dawnych dróg na [...] i [...]. Na potrzebę ochrony tego fragmentu krajobrazu we wspominanej części Polski w trakcie postępowania w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew rosnących w pasie drogowym zwraca się uwagę również w piśmiennictwie (por. np. D. Danecka, Art. 78–90 ustawy o ochronie przyrody. Komentarz, 2017, 2 wyd., Nb 10 do art. 83a). Zdaniem Sądu, RDOŚ nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając w takim przypadku uzgodnienia projektu decyzji o zezwoleniu na wycinkę. Wbrew zarzutom skargi, odmowa uzgodnienia przedmiotowego projektu decyzji stanowi wyraz realizacji zasady kompensacji przyrodniczej, która to kompensacja została zdefiniowana w art. 3 pkt 8 p.o.ś. Z kolei kompensacja przyrodnicza stanowi jeden z istotnych instrumentów pozwalających zrealizować podstawową zasadę ochrony środowiska, jaką jest zasada zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP oraz art. 3 pkt 50 p.o.ś.). W realiach niniejszej sprawy chodzi o zachowanie równowagi przy realizacji dwóch kluczowych wartości, takich jak ochrona życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego oraz ochrona przyrody i krajobrazu. Skarżący wadliwie interpretuje przy tym art. 6 w zw. 106 § 5 k.p.a. twierdząc, że organy ochrony przyrody uzgadniające projekt decyzji zezwalającej na wycinkę drzew nie mają prawa odmówić uzgodnienia z uwagi brak w projekcie obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych. Taki powód odmowy uzgodnienia wspominanego projektu decyzji mieści się w granicach kompetencji organu ochrony przyrody. Bezzasadne są również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Otóż nie budzi wątpliwości, że organy ochrony przyrody procedując wniosek o dokonanie uzgodnienia projektu decyzji mogą posługiwać wszelkimi środkami dowodowymi, w tym ogólnie dostępnymi portalami geodezyjnymi prowadzonymi przez podmioty publiczne (np. geoportal), czy nawet ogólnie dostępnymi zasobami geolokalizacyjnymi oferowanymi przez podmioty prywatne (np. googlemaps). Takie działanie organu ochrony przyrody mają swoje oparcie w art. 75 § 1 k.p.a. ("Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny") oraz art. 12 § 1 k.p.a. ("Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia"). W realiach niniejszej sprawy organ prowadzący postępowanie główne powielił zresztą w zasadzie twierdzenia wnioskodawcy co do braku podstaw do dokonania nasadzeń zastępczych (zob. s. 2 wniosku oraz s. 2 projektu decyzji). Tymczasem organy ochrony przyrody trafnie wskazały, że nasadzenia zastępcze niekoniecznie muszą być wykonane dokładnie w miejscu, w którym rosły dotychczasowe drzewa (por. np. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 7 października 2020 r., IV SA/Wa 918/20, CBOSA). Funkcję takich nasadzeń może spełnić również ich wykonanie w pobliskiej okolicy. Ważne jest natomiast, aby nasadzenia te stanowiły rekompensatę strat przyrodniczych oraz krajobrazowych wynikających z usunięcia drzew. Organy uzgadniające, jako podmioty wyspecjalizowane w ochronie przyrody, nie przekroczyły również swoich kompetencji wskazując na wymagania, jakie powinny spełnić nasadzenia zastępcze, w tym co do rozmiarów i ilości nowych drzew. To samo dotyczy wskazanie lokalizacji, które winny być rozważone przez organ główny jako ewentualne miejsce nasadzeń zastępczych. Bezzasadnie zarzucono w skardze również naruszenie § 53 ust. 3 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, odległość pnia drzewa od krawędzi jezdni nie powinna być mniejsza niż 3,0 m, a przy rozbudowie i przebudowie drogi dopuszcza się zmniejszenie tej odległości, jeżeli będą spełnione pozostałe warunki określone w rozporządzeniu. Po pierwsze, przepis ten nie reguluje wprost problematyki nasadzeń zastępczych realizowanych w wyniku uzyskania przez zarządcę drogi decyzji zezwalającej na wycinkę drzew zlokalizowanych w pasie drogowym. Z uwagi na specyfikę i cel instytucji nasadzeń zastępczych, przewidzianych w ustawie, a zatem w akcie wyższego rzędu, zastosowanie winny tu znaleźć zasady właściwe dla przebudowy drogi (por. np. prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 25 czerwca 2020 r., IV SA/Wa 255/20, CBOSA). Po drugie, nasadzenia zastępcze, na co wskazywano już wyżej, nie w każdym przypadku musza być realizowane dokładnie w tym samym miejscu, w którym rosło wycięte drzewo.

IV.3. Końcowo należy dodać, że oddalenie skargi na postanowienie GDOŚ z [...] marca 2021 r. nie pozbawia wnioskodawcy uprawnienia do zmodyfikowania wniosku dotyczącego wycinki spornych drzew poprzez zaproponowanie wykonania nasadzeń zastępczych. Jeżeli propozycja ta zostanie zaakceptowana przez organ główny, to tak zmodyfikowany projekt decyzji będzie podlegał ponownym uzgodnieniom z RDOŚ. Lokalizacje wskazane w postanowieniu RDOŚ mają tylko charakter ogólny i przykładowy, ich celem jest przede wszystkim wskazanie pewnych kierunków, w których powinno podążać postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ główny. Ostatecznie, projekt nasadzeń zastępczych zawartych w ewentualnym nowym projekcie decyzji zezwalającej na wycinkę winien obejmować elementy określone w art. 83d ust. 2 w zw. z art. 83b ust. 1 pkt 9 u.o.p.

IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

-----------------------

9