Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 460/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 67a
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie zaległości z tytułu opłaty uzdrowiskowej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 9 lutego 2017 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia[...] . nr [...] Prezydent Miasta Ś. odmówił A. Z. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu opłaty uzdrowiskowej od pobytu na terenie Miasta Ś. od 8 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2016 r. w wysokości [...] zł.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz akt sprawy wynika,

że pismem z 14 grudnia 2016 r. A. Z. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ś. z prośbą o umorzenie opłaty uzdrowiskowej. Wniosek ten uzasadniła wskazując na niskie dochody oraz zły stan zdrowia. Do wniosku, dołączyła oświadczenie o stanie majątkowym, sytuacji rodzinnej i ciężarach finansowych

oraz kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie od 22 sierpnia 2016 r. do 16 września 2016 r. Z załączonych dokumentów wynikało, że podatniczka mieszka u syna i utrzymuje się sama. Źródłem jej dochodów jest emerytura

w wysokości około [...] zł. Obciążenia finansowe podatniczki wynoszą ok. [...] zł

i dotyczą lekarstw oraz dojazdów do lekarzy. Opłaty związane z utrzymaniem budynku, w którym zamieszkuje ponosi jej syn. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ruchomości oraz kapitałów pieniężnych.

Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Prezydent Miasta Ś. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec podatniczki w sprawie określenia wysokości opłaty uzdrowiskowej należnej z tytułu pobytu na terenie Miasta Ś. w dniach od 8 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ś. określił podatniczce wysokość opłaty uzdrowiskowej należnej z tytułu z tytułu pobytu na terenie Miasta Ś. w dniach od 8 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2016 r. w kwocie [...] zł. Nadto, mając na uwadze ww. wniosek podatniczki z 14 grudnia 2015 r. organ podatkowy I instancji decyzją z tego samego dnia odmówił podatniczce umorzenia ww. zaległości z tytułu opłaty uzdrowiskowej.

W uzasadnieniu decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowej, organ

I instancji wyjaśnił, że nie dopatrzył się takich okoliczności, które spełniałyby przesłankę "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" i mogłyby uzasadniać udzielenie ulgi w postaci umorzenia zaległej opłaty uzdrowiskowej

w wysokości [...] zł. Podatniczka zwracając się o ulgę, powołała się na swój stan zdrowia oraz małe dochody. Tymczasem, w ocenie organu stan zdrowia nie może uzasadniać przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ

do miejscowości uzdrowiskowej przybywają osoby chore, niepełnosprawne - właśnie w celach zdrowotnych. Ustawodawca obciążył m.in. tego typu pobyty opłatą uzdrowiskową, o czym podatnik został pouczony w decyzji określającej wysokość zobowiązania (nr[...]). Umorzenie tej zaległości, z powodów wskazanych przez podatnika byłoby wysoce nieuzasadnione i sprzeczne z wolą ustawodawcy. Udzielenie ulgi, postawiłoby ponadto podatniczkę w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do pozostałych osób, które przyjeżdżając na leczenie, wywiązują się z nałożonego przepisami prawa obowiązku.

Organ I instancji nie dopatrzył się również innych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie wnioskowanej ulgi. Sytuacji materialna podatniczki jest trudna, jednak umożliwia zapłatę opłaty uzdrowiskowej. Uzyskuje ona stałe dochody, a w utrzymaniu pomaga jej najbliższa rodzina. Istnieje więc możliwość spłaty zaległości, chociażby poprzez układ ratalny. Umorzenie zaległości w sytuacji,

gdy istnieją realne szanse na jej rozwiązanie w inny sposób, byłoby sprzeczne

z interesem publicznym, który wymaga by należności publicznoprawne były płacone we właściwych wielkościach i we właściwym czasie. Nie stwierdzono również takich okoliczności, które wskazywałyby, że zaległość powstała na skutek nagłych, niespodziewanych zdarzeń. W skierowaniach na leczenie sanatoryjne zamieszczone jest pouczenie o obowiązku uiszczenia opłaty uzdrowiskowej, więc podatniczka, jadąc do sanatorium powinna być jego świadoma.

Podatniczka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę

i umorzenie opłaty uzdrowiskowej. W uzasadnieniu podniosła, iż uzyskuje niskie dochody, które prawie w całości przeznacza na leki, a po pobycie w sanatorium jej stan zdrowia uległ pogorszeniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wydało w dniu 25 kwietnia 2017 r. decyzję nr [...] , w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie wraz z analizą stosownych przepisów i wskazał, że wniosek o umorzenie zaległości podatkowej można zgłosić wtedy, gdy zaległość ta istnieje. Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości, zobowiązanie podatkowe musi się przekształcić

w zaległość podatkową wskutek nieuregulowania podatku w terminie. Organ podatkowy, który otrzymał wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, w pierwszej kolejności powinien zatem ustalić, czy zaległość będąca przedmiotem wniosku istnieje, a jeśli tak - to w jakiej wysokości. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych ma zastosowanie jedynie wtedy, gdy nie jest sporna zasadność wymiaru podatku. Tym samym organ odwoławczy zauważył, że w dacie złożenia przez podatniczkę wniosku o umorzenie opłaty uzdrowiskowej, zaległość podatkowa nie istniała. Natomiast w dacie wydania zaskarżonej decyzji zaległość ta istniała, gdyż jak wynikało z pisma "A." Sp. z o.o. z dnia 11 stycznia 2017 r. podatniczka nie uiściła opłaty uzdrowiskowej za pobyt na terenie [...] "T." w dniach

od 8 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2016 r.

Odnosząc się do istoty sprawy organ odwoławczy przedstawił analizę przesłanek umorzenia zaległości o których mowa w art. 67a ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej "o.p.",i wyjaśnił, że to na podatniku, który ubiega się o przyznanie ulgi w spłacie zaległości podatkowej, jako tego, kto występuje o określone uprawnienie, spoczywa obowiązek wykazania, że ww. przesłanki zostały spełnione.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji nie nosi znamion dowolności i mieści się w granicach przyznanych organom podatkowym w zakresie udzielenia ulg podatkowych uprawnień. Podjęto niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym a także dokonania rzetelnej oceny akt przedmiotowej sprawy a w konsekwencji podjęcia prawidłowej decyzji.

W ocenie organu odwoławczego, z oświadczenia o stanie majątkowym

nie wynikało, aby zapłata [...] zł spowodowała zagrożenie dla egzystencji podatniczki. W szczególności, że mieszka ona u syna, który ponosi wszystkie koszty związane

z utrzymaniem mieszkania. Odwołująca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie [...] zł (netto). Miesięczne obciążenia finansowe strony wynoszą ok. [...] zł i dotyczą w głównej mierze wydatków na zakup lekarstw oraz dojazdów do lekarzy.

Na utrzymanie pozostaje kwota [...] zł, i choć nie jest to kwota duża, to jednak umożliwia zapłatę opłaty uzdrowiskowej. Nadto, podatniczka nie podała informacji

o korzystaniu z pomocy społecznej. Skoro zatem podatniczka uzyskuje stałe dochody, a w utrzymaniu pomaga jej najbliższa rodzina, to istnieje więc możliwość spłaty zaległości chociażby w systemie ratalnym.

W terminie do wniesienia skargi, pismem z dnia 14 maja 2017 r. podatniczka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. pismo zatytułowane "Prośba do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.", w którym ponownie wniosła o umorzenie zaległości z tytułu opłaty uzdrowiskowej.

Z uwagi na to, że pismo zostało wniesione w terminie do wniesienia skargi

na ww. decyzję z 25 kwietnia 2017 r., zostało przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jako skarga.

W uzasadnieniu pisma skarżąca powołała się na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Z uwagi na liczne dolegliwości skarżąca musi dojeżdżać

z miejsca zamieszkania (S. W.) na wizyty u lekarzy specjalistów

w P. oraz Ś. W. Nadto, skarżąca wskazała, że opłata klimatyczna nie jest obowiązkowa, a podczas pobytu w sanatorium w K. złożyła podobne oświadczenie i została z niej zwolniona. Skarżąca wyjaśniła również, że nie ma pomocy ze strony rodziny, ponieważ jej syn choruje, przez co nie pracuje. Nie otrzymuje również pomocy społecznej, poza jednym przypadkiem otrzymania paczki żywnościowej.

Ponadto skarżąca wskazała, że powietrze jest dla wszystkich ludzi i nikt za nie płaci.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 10 października 2017 r. stanowiącym odpowiedź

na odpowiedź na skargę organu, skarżącą podtrzymała wniesioną skargę i wniosła

o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. Organom obydwu instancji, zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na zaniżonym ustaleniu obciążeń finansowych skarżącej, które związane są nie tylko z wydatkami na zakup lekarstw oraz dojazdami do lekarzy. Skarżąca pobiera skromne świadczenie emerytalne w kwocie netto [...] zł, a jej wydatki, poza kosztami lekarstw i dojazdów do lekarzy to także wydatki na inne koszty utrzymania, jak np. koszty wyżywienia, zakup odzieży, zakup środków czystości i higieny. Organy zatem nieprawidłowo przyjęły, że skarżącej

na utrzymanie pozostaje kwota [..] zł, pozwalająca na zapłatę opłaty uzdrowiskowej.

Skarżąca zauważyła również, że to Sąd prawidłowo ustalił jej sytuację finansową zwalniając ją od poniesienia kosztów sądowych.

Na dowód ponoszenia kosztów zakupu lekarstw skarżąca przedstawiła kserokopie paragonów poświadczających ponoszenie przez nią tych kosztów.

W ocenie skarżącej, do wydania zaskarżonych decyzji doszło z naruszeniem art. 67a § 1 pkt 3 o.p., bowiem skarżąca wykazała ważny interes podatnika, a organy w ramach uznania administracyjnego, nie uwzględniły jej wniosku i nie podjęły żadnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rzetelnej oceny akt przedmiotowej sprawy.

Nadto skarżąca zwróciła uwagę, że na leczenie w sanatorium w Ś. otrzymała skierowanie z NFZ i przebywała w S. T., a zatem

w świetle wyroku NSA z dnia 26 października 2016 r. sygn. II FSK 2780/14, oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 35/14, nie powinna być w ogóle obciążana opłatą uzdrowiskową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Spór w niniejszej sprawie został wywołany wnioskiem skarżącej podatniczki

o umorzenie zaległości z tytułu opłaty uzdrowiskowej w wysokości [...] zł. W ocenie skarżącej, jej aktualna sytuacja życiowa i finansowa uzasadnia zastosowanie ulgi

w spłacie należności z tytułu ww. opłaty. W ocenie organu podatkowego,

sytuacja podatniczki nie uzasadnia zastosowania przedmiotowej ulgi, bowiem skarżąca posiada stałe źródło dochodu, a jej miesięczne wydatki nie przekraczają kwoty uzyskiwanego świadczenia emerytalnego.

Na wstępie należy wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie następujące, niżej przywołane, uregulowania ustawy Ordynacja podatkowa (o.p.).

Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 i § 2 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.

Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że organ podatkowy może więc

(na wniosek podatnika) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z użytego w tym przepisie sformułowania "może" wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1334/14, uznania administracyjnego nie można oczywiście rozumieć jako dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom udzielenia wnioskowanej pomocy. Uzasadniając wybór rozstrzygnięcia uznaniowego organ zobowiązany jest przedstawić jasną i przekonującą argumentację, zarówno co do faktów, jak i prawa. Uznając, że strona znajduje się w sytuacji, w której możliwe jest przyznanie pomocy w trybie wskazanym w ustawie, na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia bądź udziela w wysokości niższej niż oczekiwana przez stronę.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p. oznacza również, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności decyzji. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa lub odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a także czy dokonana ocena mieści się w ustalonych granicach,

a wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (por. wyrok WSA w Lublinie

z 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12, LEX nr 1298349, wyrok WSA w Poznaniu

z 13 marca 2015 r. I SA/Po 315/15). Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy, lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki

i doświadczenia życiowego.

Podstawowym kryterium oceny zasadności udzielenia ulgi jest istnienie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przy czym są to pojęcia nieostre, a zatem organ podatkowy – w każdej sprawie indywidualnie - powinien ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny.

Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Oceniając sytuację podatnika należy mieć na uwadze kryteria zobiektywizowane, tj. zgodne

z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Jednocześnie, "ważnego interesu podatnika" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.

Nadto, w wyroku z 10 marca 2010 r. sygn. I FSK 31/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, bowiem pojęcie

to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków i realnych możliwości uiszczenia podatku.

Zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz literaturze stanowiskiem, nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza natomiast dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji,

a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15; B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa Komentarz 2015, Wrocław 2015, s. 376).

Powyższe ujęcie nie jest jednak pełne. Wskazać bowiem należy

– za wyrokiem NSA z 2 marca 2016 r. II FSK 2474/15 - że kwestia istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości

w dwóch płaszczyznach: pierwszą - jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ rozpatrując sprawę, za każdym razem powinien ustalić,

co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" powyższych wartości należy uwzględnić wszelkie istotne w danej sytuacji prawnej zasady konstytucyjne,

a w szczególności sprawiedliwość, zasadę zaufania do organów państwa, zasady etyki, zasadę zabezpieczenia społecznego dla osób, które pozostają bez pracy i bez środków utrzymania bez własnej winy itp.

Mając na uwadze powyższe rozważania – które Sąd w składzie orzekającym

w sprawie w całości podziela – należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie organy nie wyjaśniły i nie rozważyły w sposób przekonujący powodów, dla których uznały,

że sytuacja życiowa i finansowa Skarżącej nie uzasadnia umorzenia zaległości. Dokonana przez organy podatkowe ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest, bowiem zbyt ogólnikowa i niedostateczna.

Rozpoznając sprawę organ podatkowy zarówno I i II instancji, opierał się jedynie na danych zawartych we wniosku o umorzenie zaległości z dnia 14 grudnia 2016 r. W złożonym wniosku, skarżąca wskazała na zły stan zdrowia (choroby układu pokarmowego, krążenia, psychiczne), wysokość emerytury oraz wydatki

na leki i dojazdy do lekarzy w wysokości [...] zł. Do wniosku była dołączona również karta informacyjna leczenia szpitalnego.

Wprawdzie to po stronie występującego o określone uprawnienie, czyli podatnika ubiegającego się o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a § 1 o.p., to jednak nie zwalnia to organu podatkowego

z obowiązków określonych w art. 122 i art. 187 § 1 o.p. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 sierpnia 2016 r. I SA/Sz 662/16). W ocenie Sądu, w sytuacji życiowej jakiej znajduje się skarżąca tj. osobą starsza ([...] lat), schorowana niepoczynienie przez organ dodatkowych ustaleń – w postaci np. dodatkowego wezwania strony do złożenia wyjaśnień i udokumentowania swojej sytuacji życiowej –narusza przepisy postępowania, w szczególności w świetle zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.).

Dokonując bowiem oceny wydatków skarżącej, organ wprawdzie zauważył, że skarżąca nie ponosi - opłacanych przez syna - opłat za czynsz, media, nie zważył jednak, że - oprócz wydatków na leki – skarżąca ponosi zapewne inne wydatki konieczne, związane z podstawowymi potrzebami życiowymi jak: żywność, środki higieny, czy odzież. Konieczne wydaje się zatem dokonanie dodatkowych ustaleń

w sprawie obejmujących kwoty pozostałych wydatków koniecznych, poza ochroną zdrowia, ponoszonych przez skarżącą.

Nadto, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie znajduje uzasadnienia stwierdzenie organu odwoławczego, że skarżącej "w utrzymaniu pomaga najbliższa rodzina". Z treści złożonego wniosku wynikało bowiem jedynie tyle, że opłaty za czynsz i media opłaca jej syn. Powyższe, w ocenie Sądu, nie jest jednak równoznaczne temu, że skarżąca jest na utrzymaniu lub korzysta

z pomocy rodziny. W związku z takim podziałem opłat, skarżąca może przykładowo ponosić wyższe wydatki związane z bieżącymi zakupami i utrzymaniem mieszkania, np. na żywność dla siebie i syna. Nie jest bowiem znana wysokość przychodów syna skarżącej i ich wzajemnych rozrachunków. Nadto, jak wynikało z treści oświadczeń składanych przez skarżącą – skarżąca utrzymuje się sama, a jej syn jest osobą schorowaną i bezrobotną.

Ponadto, wskazując na stałe źródło dochodów skarżącej podatniczki, które w jego ocenie stanowi podstawę odmowę udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania, organ podatkowy nie zważył jednak, że wysokość uzyskiwanego przez skarżącą świadczenia pomocowego (emerytura – [...] zł) nie przekracza kwoty minimum socjalnego w gospodarstwie emeryckim jednoosobowym, które w grudniu 2016 r. wynosiło [..] zł (dane dostępne na stronie internetowej Instytutu Pracy i Polityki Społecznej: www.ipiss.com.pl). Ponadto, kwota ta tylko nieznacznie przekracza kwotę [...] zł stanowiącą granicę ubóstwa relatywnego (wyróżnianego w ramach minimum egzystencji – por. Zasięg Ubóstwa Ekonomicznego w Polsce w 2016 r. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2017, opracowanie dostępne na stronie internetowej: http://stat.gov.pl).

Minimum socjalne jest normatywnym wzorem (modelem) zaspokajana podstawowych potrzeb bytowo-konsumpcyjnych na niskim poziomie, stanowiąc kategorię, która przede wszystkim pełni funkcję poznawczą. W kwocie minimum socjalnego mieszczą się bowiem wydatki na mieszkanie, żywność, odzież, obuwie, ochronę zdrowia i higienę, koszty komunikacji i łączności (np. dojazdy do pracy), wydatki na kształcenie i wychowanie dzieci, na kontakty rodzinne i towarzyskie oraz skromne uczestnictwo w kulturze. Kategoria ta, wyznacza linię niskich dochodów, równych kosztom utrzymania umożliwia ocenę społecznego zakresu zjawiska zagrożenia ubóstwem. Minimum socjalne wyznacza górną granicę obszaru ubóstwa. Natomiast minimum egzystencji wyznacza dolną granicę tego obszaru. Jest więc modelem konsumpcji (wydatków) ubogich gospodarstw domowych. Poziom minimum egzystencji umożliwia przeżycie, tj. zaspokojenie podstawowych potrzeb biologicznych na najniższym z dopuszczalnych poziomów. Konsumpcja niższa

od poziomu wyznaczonego tą granicą prowadzi do biologicznego wyniszczenia

(por. M. Dziubińska-Michalewicz, Minimum egzystencji a minimum socjalne, Kancelaria Sejmu Biuro Studiów i Analiz, marzec 2011, nr 781; dostępne na: biurose.sejm.gov.pl).

Ponadto, w ocenie Sądu, rozpatrując wniosek strony organy podatkowe nie uzasadniły w zasadzie arbitralnego twierdzenia o niewystępowaniu w sprawie interesu publicznego. Organ podkreślał jedynie, że skarżąca posiada stałe źródło utrzymania w postaci emerytury. Nie budzi wątpliwości Sądu, że organ podatkowy, którym tym przypadku jest gmina, jako organ publiczny (samorządowy) odpowiedzialny za pobór i egzekucję podatków, w tym m.in. opłaty uzdrowiskowej, ogranicza do koniecznego minimum przyznawaną pomoc w formie umorzeń zobowiązań podatkowych.

Istnienia przesłanki interesu publicznego nie można jednak wiązać wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 października 2012 r., II FSK 510/11, wnioskowana ulga, stanowiąc wyłom od zasady terminowego płacenia podatków, tylko pozornie stawia w lepszej sytuacji podatników, korzystających z takiego zwolnienia, w stosunku do tych, którzy podatek obowiązani są płacić w terminie. Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 o.p. nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.

Zaległość podatkowa objęta wnioskiem nie jest wysoka, jednak organ powinien zważyć, że interes publiczny to nie tylko zapewnienie maksymalnych środków po stronie dochodów, ale też ograniczenie wydatków z budżetu,

np. na pomoc społeczną. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna

z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Wbrew stanowisku organu bez znaczenia w sprawie pozostaje zatem kwestia czy skarżąca podatniczka korzysta z pomocy społecznej. Trudno, bowiem przyjąć, aby możliwe było wyegzekwowanie zaległych należności od podatnika utrzymującego się ze świadczeń pomocy społecznej. Korzystanie z powyższych świadczeń oznacza bowiem, że dochody z pozostałych źródeł utrzymania,

są na poziomie niepozwalającym na egzystencję.

W tej sytuacji, organ podatkowy powinien rozważyć, czy dalsze dochodzenie należności od skarżącej w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w postępowaniu egzekucyjnym, nie spowoduje w istocie wyższych kosztów po stronie budżetu państwa niż umorzenie tej zaległości.

Nadto, na uwzględnienie nie zasługuje również uzasadnienie decyzji organu

I instancji, w szczególności w zakresie stwierdzenia przez organ podatkowy tj. gminę, które posiada status miasta uzdrowiskowego, że osoba chora, utrzymująca się ze środków pomocowych od Państwa i kierowana ze środków publicznych na leczenie do sanatorium powinna dokonać wyboru, czy ma skorzystać z takiej możliwości poratowania zdrowia, czy też z uwagi na niemożliwość poniesienia opłaty uzdrowiskowej, powinna z takiej możliwości zrezygnować. Wskazywanie

w uzasadnieniu na to, że charakter tej opłaty uniemożliwia jej umorzenie osobie chorej budzi zasadne wątpliwości, właśnie choćby z tego powodu, że uprawnienie do jej pobierania nie jest wynikiem starania (poniesienia wydatków) przez gminę, lecz jest w istocie "darem natury" (z tego też powodu tylko niektóre gminy/miejscowości mogą pobierać taką daninę) i właśnie dlatego organ takiej gminy w takich wyjątkowych wypadkach dotyczących pobrania tej opłaty powinien wnikliwie i ze zrozumieniem dla tak podstawowej wartości ludzkiej (zdrowia) podejmować decyzje o zrezygnowaniu z wyegzekwowania opłaty. Drugorzędne zatem znaczenie

ma w takiej sytuacji fakt, że NFZ informuje o obowiązku uiszczania takiej opłaty

(por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 listopada 2015 r. I SA/Sz 824/15).

Tym samym, Sąd nie podzielił też stanowiska obu organów podatkowych,

że przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stawiałoby stronę

w uprzywilejowanej sytuacji wobec innych podatników, w tym osób chorych

i niepełnosprawnych, terminowo wywiązujących się z ciążących na nich zobowiązań, co jest sprzeczne z przyjętym rozumieniem pojęcia "interesu publicznego". Takich ocen w rozpoznawanej sprawie - dotyczącej jednorazowego świadczenia, związanego dodatkowo ze złym stanem zdrowia i ubóstwem strony (wynikającym także z tego stanu zdrowia i wieku), w związku z czym została ona skierowana

na leczenie sanatoryjne ze środków publicznych - nie można było w żaden sposób podzielić.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje stanowisko skarżącej w zakresie zasadności obciążenia opłatą uzdrowiskową, w tym argumentacja podniesiona w załączonych do pisma z 10 października 2017 r. wyrokach NSA z dnia 26 października 2016 r. sygn. II FSK 2780/14,

oraz WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2014 r. I SA/Sz 35/14.

W sprawie dotyczącej udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, sąd administracyjny bada jedynie czy organ prawidłowo ustalił i ocenił istnienie przesłanek, o których mowa w art. 67a o.p. - który stanowi materialnoprawną podstawę udzielenia ulgi. Okoliczności mające wskazywać na nieistnienie obowiązku uiszczania przedmiotowej opłaty, nie odnoszą się więc do przedmiotu rozpoznawanej przez organy i kontrolowanej przez Sąd sprawy, tj. do istnienia ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego w udzieleniu podatnikowi ulgi w spłacie jego zadłużenia. Zastosowanie (lub odmowa zastosowania) ulgi w spłacie zadłużenia dotyczy bowiem istniejącego z mocy prawa albo ustalonego przez organ podatkowy zadłużenia, a kwestionowanie istnienia zadłużenia (jego zasadności) może być dokonywane w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W przypadku skarżącej powinno się to natomiast odbyć w drodze zakwestionowania decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 9 lutego 2017 r. nr [...] określającej podatniczce wysokość opłaty uzdrowiskowej należnej z tytułu z tytułu pobytu na terenie Miasta Ś. w dniach od 8 grudnia 2016 r. do 29 grudnia 2016 r. w kwocie [...] zł. Jednak jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzja ta nie została zaskarżona przez stronę.

Reasumując, Sąd w składzie orzekającym w sprawie uznał, że w sprawie organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p., bowiem utożsamiły interes publiczny z jednostronnie i wybiórczo rozumianym interesem fiskalnym. Powyższe uchybienie skutkowało natomiast niewyjaśnieniem sprawy

w stopniu wystarczającym dla jej rozstrzygnięcie. Nadto, organy podatkowe oceniając ważny interes podatnika – w świetle aktualnej w dacie orzekania sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i ekonomicznej skarżącej – w sposób niedostateczny

i nieprzekonywujący umotywowały stwierdzenie, iż okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. Powyższe skutkowało naruszeniem art. 121, art. 122, art. 124 art. 187 § 1 i art. 191 o.p. które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. W tych okolicznościach na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369, dalej: "p.p.s.a"). - zaskarżoną decyzję należało uchylić.

Na podstawie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji uwzględni uwagi Sądu przestawione

w niniejszym uzasadnieniu dotyczące rozumienia przesłanek przedmiotowej ulgi.

W szczególności rozważy zasadność zastosowania ulgi mając na względzie to, że pojęcie interesu publicznego nie może być postrzegane wyłącznie jako interes fiskalny. Nadto, organ, po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, powinien ponownie rozważyć, czy aktualna sytuacja ekonomiczna i życiowa skarżącej pozwala na możliwość spłaty zaległości.