Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 2077/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2516/14 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 11 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2011 r. postanawia oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2516/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach orzeczenia Sąd podał, że Skarżąca odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia w niniejszej sprawie wpisu sądowego w wysokości 989 zł, wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż zmiana przepisów doprowadziła ją do zapaści finansowej. Powołała się także na trudności w kontynuowaniu działalności z uwagi na "działania różnych organów państwa". Wskazała, że nabyte przez nią w znacznych ilościach automaty o niskich wygranych stały się rzeczami bez wartości. Aktualnie Skarżąca walczy o przetrwanie na rynku oraz o swoje prawa w postępowaniach sądowych. Podkreśliła, że jej przychody zmalały znacząco w stosunku do lat 2009-2010. Podwyżka podatku od gier spowodowała, że przychody te przeznaczone są na regulowanie danin publicznych. W efekcie brak jest środków na bieżącą działalność. Skarżąca podniosła, że wysokość wydatków przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Podała, że kapitał zakładowy wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych określiła na 4.657.599,66 zł, zaś stan rachunków bankowych na 0 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7, sprawozdanie finansowe za 2012 r., dokumenty potwierdzające fakt zabezpieczenia rachunków bankowych, wyciągi bankowe. Wyjaśniła też, że sprawozdanie finansowe za 2013 r. jest w trakcie sporządzania.

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 1 października 2014 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego orzeczenia Skarżąca wniosła sprzeciw zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") oraz art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 – zwanej dalej: "p.u.n."). WSA w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 29 października 2014 r. wskazał, że w sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się w pełni. Skarżąca nie przedstawiła zestawień faktur VAT za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia działalności, a także sprawozdania finansowego za 2013 r. mimo, że w świetle przepisów ustawy o rachunkowości miała obowiązek sporządzenia tego sprawozdania. W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że nieprzedłożenie stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu, iż referendarz sądowy w żaden sposób nie odniósł się do sytuacji Skarżącej dotyczącej jej stanu, wyjaśnić należy, że orzeczenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez Skarżącą jakichkolwiek kosztów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego zmianę poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia. Spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 11 p.u.n. poprzez bezzasadną odmowę zastosowania wobec skarżącej prawa pomocy w postaci dobrodziejstwa zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy strona, znajdując się w stanie upadłości, obiektywnie nie dysponuje kwotą wymaganą od niej do zapłaty wpisów sądowych w wielu sprawach i w żadnym razie kwoty tej nie jest w stanie zgromadzić.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest ponoszenie kosztów postępowania związanych z udziałem w postępowaniu przez stronę, która wynika z art. 199. Uwarunkowanie dostępu do sądu od ponoszenia opłat sądowych nie stanowi pozbawienia tego prawa, o ile opłaty te nie są nadmierne, a strona ma możliwość uzyskania zwolnienia z nich z uwagi na swoją sytuację finansową i sytuacja ta zostanie dogłębnie oceniona w postępowaniu dotyczącym zwolnienia od opłat. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Przepis ten nakłada ponadto na stronę wnioskującą o przyznanie jej prawa pomocy obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. W tym celu winna ona złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o jej stanie majątkowym, dochodach (art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a.), a na wezwanie Sądu także dodatkowe oświadczenia i dokumenty (art. 255 p.p.s.a.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest prawidłowe. Podkreślić należy, że Skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, z tego obowiązku nie wywiązała się jednak w pełni. Nie przedstawiła bowiem dokumentów potwierdzających jej trudną sytuacje majątkową. W takiej sytuacji nie możliwe było dokonanie merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyznanie Skarżącej na podstawie przedstawionych oświadczeń tego prawa, naruszałoby nie tylko przepisy p.p.s.a., ale również art. 84 Konstytucji RP, ponieważ stanowiłoby nieuzasadnione odstąpienie od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność ogłoszenia upadłości przez Skarżącą. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że Skarżąca nadal prowadzi aktywność gospodarczą co może wiązać się z uzyskiwaniem przychodów. Postawienie określonego podmiotu prawa handlowego nie oznacza automatycznie, że nie może on ponosić opłat i kosztów sądowych. Ponownie należy podkreślić, że to na Skarżącej spoczywał obowiązek przedstawienia takiej dokumentacji, która wykazałaby spełnienie przesłanki o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., tego jednak strona skarżąca nie uczyniła, w związku z powyższym przyznanie przez Sąd I instancji prawa pomocy byłoby działaniem nieprawidłowym.

Z tych względów zażalenie jako bezzasadne należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.