Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 900/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 3, art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 5
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. s.k. w R. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2022 r. nr OA.7722.18.8.2022 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Sp. z o. o. sp. k. z siedzibą w R. (skarżąca Spółka) jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organ zażaleniowy) z dnia 2 czerwca 2022 r. nr OA.7722.18.8.2022 utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (organ I instancji) z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 123, art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) - wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przez skarżącą Spółkę, związanych z wykonaniem urządzenia reklamowego o treści: "[...]" zlokalizowanego na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości M., gm. [...]; poinformował skarżącą Spółkę, jako inwestora, o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. urządzenia reklamowego w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji, której zasady obliczania są określone w art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59f u.p.b.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wyjaśnił, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie urządzenia reklamowego o treści: "[...]" zlokalizowanego na działce ew. nr [...] położonej w M., gm. [...]. W trakcie oględzin w dniu 28 lutego 2022 r. ustalono, że ww. działka zabudowana jest m. in. urządzeniem reklamowym o treści: "[...]". Przedmiotowe urządzenie reklamowe zlokalizowane jest w odległości 16,69 m (odległość mierzona do brzegu tablicy reklamowej) od zewnętrznej krawędzi jezdni (wyznaczonej przez białą nieprzerywaną linię) drogi krajowej nr [...] relacji [...]. Konstrukcję ww. urządzenia reklamowego stanowią cztery stalowe słupy o wysokości 2,94 m i przekroju kwadratowym o boku 0,08 m. Słupy te posadowione są na betonowych pęckach zagłębionych w gruncie i znajdują się względem siebie w linii w nieregularnych odległościach. Skrajne słupy umiejscowione zostały w rozstawie 6,71 m. Do przedmiotowych słupów na wysokości 1,44 m nad powierzchnią gruntu przytwierdzona jest jednostronna wykonana z tworzywa sztucznego tablica reklamowa o wymiarach zewnętrznych 9,70 m x 1,50 m (kolejno szerokość, wysokość). W kierunku do [...] na tablicy reklamowej widnieje baner reklamowy o treści "[...]". Obecny podczas oględzin prezes zarządu skarżącej Spółki oświadczył, że inwestorem reklamy jest jego firma, która zainstalowała na działce nr [...] ww. reklamę w 1992 r. Ponadto wyjaśnił, że na ustawienie ww. reklamy skarżąca Spółka nie posiada żadnych dokumentów, tj. nie uzyskiwała pozwolenia na budowę ani nie dokonywała zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Dodatkowo prezes zarządu oświadczył, że początkowo reklama ustawiona była bez zgody właściciela nieruchomości. W terminie późniejszym sporządzono z nim umowę.

W trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających przy piśmie z dnia 13 grudnia 2021 r. współwłaściciel działki nr [...], B. P. przedłożył kserokopię umowy współpracy w zakresie korzystania z gruntu i reklamy zawartą w dniu [...] sierpnia 2016 r. pomiędzy współwłaścicielami ww. działki a skarżącą Spółką. Z treści § 1 umowy wynika, że współwłaściciele udostępnili grunt ok. 3 ary na umocowanie billboardu.

Z informacji uzyskanych w trakcie czynności wyjaśniających od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w Rzeszowie (pismo z dnia 22 września 2021 r. znak: [...]) wynika, że działka nr [...] jest zlokalizowana poza terenem zabudowy w myśl przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (u.d.p.). Z informacji uzyskanych w trakcie czynności wyjaśniających od Starostwa Powiatowego w R. (pismo z dnia 22 grudnia 2021 r. znak: [...]) wynika, że w odniesieniu do działki nr [...] dokonane zostały dwa zgłoszenia na budowę reklam jako obiektów tymczasowych. Dokumenty załączone do ww. zgłoszeń wskazują, iż dotyczą one innego urządzenia reklamowego o treści: "[...]" znajdującego się na ww. działce, wobec którego organ nadzoru budowlanego prowadził odrębne czynności wyjaśniające.

Przeprowadzona analiza archiwalnych zdjęć satelitarnych zawartych na stronie www.mapy.geoportal.gov.pl oraz w aplikacji "Google Earth" wykazała, iż oświadczenie prezesa zarządu odnośnie daty powstania ww. obiektu budowlanego nie znajduje potwierdzenia w publicznych materiałach udostępnianych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz firmę Google. Zdjęcia satelitarne wskazują jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został na działce nr [...] po 2008 r. Na zdjęciu satelitarnym aktualnym na dzień 1 stycznia 2003 r oraz na zdjęciu satelitarnym z dnia 1 października 2008 r. w miejscu obecnej lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego brak jest jakiegokolwiek obiektu. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, iż w pewnej odległości od tej lokalizacji w kierunku zachodnim uwidoczniono na zdjęciach satelitarnych obiekt budowlany, którego kształt może sugerować istnienie urządzenia reklamowego. Dokonane oględziny działki nr [...] wykazały, iż obiekt ten został rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce (istnieje przypuszczenie, iż mogła to być poprzednia lokalizacja urządzenia reklamowego o treści: "[...]"). W ocenie organu dla potrzeb prowadzonego postępowania administracyjnego takie przybliżone określenie daty powstania przedmiotowego obiektu budowlanego jest w pełni wystarczające.

Organ I instancji uznał więc, że skarżąca Spółka wykonała po 2008 r. roboty budowlane polegające na budowie urządzenia reklamowego na działce nr [...] bez wymaganego przepisami u.p.b. pozwolenia na budowę.

Organ I instancji wyjaśnił, że przepisy u.p.b. nie zawierają legalnej definicji reklamy czy urządzenia reklamowego. W treści ustawy znajdziemy informację, że wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe jest budowlą, a także informację, iż instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. Definicja reklamy umieszczona w przepisach u.d.p. stanowi, że reklama to umieszczone w polu widzenia drogi tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2002 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) a także każdy inny nośnik informacji wizualnej wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami nie będący znakiem drogowym (...). Zgodnie z art. 2 pkt 16c u.p.z.p. pod pojęciem "urządzenia reklamowego" należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem, zaś zgodnie z art. 2 pkt 16b ww. ustawy, definicja "tablicy reklamowej" stanowi, iż jest to przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem.

Mając na uwadze przytoczone powyżej definicje organ I instancji stwierdził, że opisaną powyżej konstrukcję przestrzenną, stanowiącą budowlany i techniczno-użytkowy szkielet, do którego przytwierdzone są banery reklamowe, należy zaklasyfikować jako wolno stojące urządzenie reklamowe. Na realizację ww. urządzenia reklamowego w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 u.p.b. wymagane było uprzednie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy art. 29-31 u.p.b. określają katalog obiektów i robót budowlanych, których realizacja zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co stanowi wyjątek od sformułowanej wyżej zasady. Organ zaznaczył, że katalog ten ma charakter zamknięty i z obowiązku powyższego nie została zwolniona budowa wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych, jako budowli stanowiących całość techniczno-użytkową. Oznacza to, że realizacja tego typu obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Informacje uzyskane od Starostwa Powiatowego w R. oraz od prezesa zarządu skarżącej Spółki wskazują, że przy realizacji przedmiotowego obiektu budowanego powyższego obowiązku nie dopełniono.

Organ I instancji wskazał, że obowiązujące obecnie przepisy art. 48b u.p.b. dopuszczają możliwość wdrożenia postępowania legalizacyjnego obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego złoży wniosek o legalizację zgodnie z art. 48a ww. ustawy. Po złożeniu ww. wniosku organ nadzoru budowlanego stosując art. 48b nakłada w drodze oddzielnego postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Po ich przedłożeniu w przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości na podstawie art. 49 ust. 2a ww. ustawy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. W realiach przedmiotowej sprawy warunkiem legalizacji powyższej budowy będzie uiszczenie opłaty legalizacyjnej, zgodnie z treścią art. 49d ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. W myśl ww. art. w przypadku samowolnej budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi iloczyn stawki opłaty (s), która wynosi 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Zgodnie z załącznikiem do u.p.b. urządzenia reklamowe jako inne budowle niewymienione w pozostałych kategoriach zostały przez ustawodawcę zaliczone do VIII kategorii obiektów budowlanych, gdzie współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0 oraz współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 5,0. W związku z powyższym wysokość opłaty legalizacyjnej w stawkach określonych na dzień wydania niniejszego postanowienia wynosi 125 000 zł. W przypadku niezłożenia wniosku o legalizację, w wymaganym terminie, stosownie do treści art. 49e pkt 1 u.p.b. organ wyda decyzję o rozbiórce przedmiotowego urządzenia reklamowego.

Organ I instancji wyjaśnił, że prowadząc postępowanie administracyjne w stosunku do skarżącej Spółki kierował się tym, iż była ona inwestorem przedmiotowego urządzenia reklamowego i nadal posiada tytuł prawny do nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 980/17.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej Spółki, organ zażaleniowy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ zażaleniowy stwierdził, że reklama będąca przedmiotem postępowania niewątpliwie odpowiada pojęciu "urządzenia reklamowego", o którym mowa w art. 2 pkt 16c u.p.z.p. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlany i techniczno-użytkowy szkielet, do którego przytwierdzony jest baner reklamowy. Obiekt ten słusznie organ powiatowy zaklasyfikował jako wolno stojące urządzenie reklamowe.

W ocenie organu zażaleniowego zebrany materiał dowody w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza ustalenia organu I instancji, że przedmiotowy obiekt usytuowany przy południowo-wschodniej granicy działki wybudowany został po 2008 r., a nie jak wskazał podczas oględzin prezes zarządu skarżącej Spółki w 1992 r. Skarżąca Spółka, poza oświadczeniem, nie przedłożyła żadnych innych dowodów uwiarygodniających podaną datę budowy obiektu jako rok 1992. Ponadto, jak słusznie wskazał organ I instancji, oświadczenie prezesa zarządu odnośnie daty powstania obiektu nie znajduje potwierdzenia na tle publicznych materiałów (zdjęć satelitarnych) udostępnianych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz firmę Google na stronie www.mapy.geoportal.gov.pl oraz w aplikacji "Google Earth". Na zdjęciu satelitarnym aktualnym na dzień 1 stycznia 2003 r. oraz na zdjęciu satelitarnym z dnia 1 października 2008 r. i z dnia 1 stycznia 2009 r. w miejscu obecnej lokalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego brak jest urządzenia reklamowego. Natomiast urządzenie reklamowe o treści: "[...]" widoczne jest na publicznych panoramicznych zdjęciach ("Street view") uzyskanych ze strony internetowej https://www.google.pl/maps, wykonanych w lipcu 2012 r. Na zdjęciu satelitarnym z 1 stycznia 2003 r. uwidoczniony jest na działce nr [...] obiekt budowlany, którego kształt może sugerować istnienie urządzenia reklamowego. Nie sposób jednak uznać, że obiekt ten stanowi przedmiot postępowania. Widoczność pozyskanych zdjęć satelitarnych (zdjęcia z roku 2003, 2008, 2009, 2015, 2016, 2019) jest wystarczająca na ustalenie lokalizacji przedmiotowego obiektu i obiektu istniejącego uprzednio w 2003 r. na tej działce, a punktem odniesienia tj. punktem stałym na ww. zdjęciach jest ogrodzenie infrastruktury gazowniczej zlokalizowane na przedmiotowej działce. Ze zdjęć wynika, że przedmiotowy obiekt oraz ogrodzenie infrastruktury gazowniczej usytuowane są w przesunięciu względem siebie w sposób mijający się. Z kolei widoczny na zdjęciu satelitarnym z 1 stycznia 2003 r. obiekt usytuowany jest przed ww. ogrodzeniem. Wykorzystując dostępne na stronie www.mapy.geoportal.gov.pl funkcje, po naniesieniu na zdjęcie satelitarne aktualne na dzień 1 stycznia 2003 r. warstwy "obiekty topograficzne", obrazującej stan aktualnie zainwentaryzowany, w tym przedmiotowe urządzenie, jednoznacznie wynika, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenie reklamowe usytuowane jest przy południowo-wschodniej granicy działki, z kolei obiekt ze zdjęcia z 2003 r. usytuowany jest na zachód od tej lokalizacji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie więc wskazuje, że przedmiotowe urządzenie reklamowe powstało w latach 2009-2012 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki organ zażaleniowy wskazał, że ustalenie daty budowy w postępowaniu w sprawie legalności obiektu budowlanego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (dowodowego), nie jest to okoliczność o charakterze faktu powszechnie znanego ani faktu znanego organowi z urzędu. Organ I instancji realizując obowiązki wynikające z u.p.b. i k.p.a. (art. 7 i 77) wykorzystał możliwe środki dowodowe, jakim w tym przypadku było pozyskanie publicznych zdjęć satelitarnych, nie opierając się wyłącznie na oświadczeniu skarżącej Spółki będącej inwestorem budowy. Podnoszony przez skarżącą Spółkę zarzut braku wskazania podczas oględzin innego położenia wcześniejszej reklamy czy brak śladów rozebrania obiektu i przeniesienia go w inne miejsce, jest nieuzasadniony, albowiem ustalenia co do istnienia uprzednio na tej działce urządzenia reklamowego w innej lokalizacji niż przedmiotowy obiekt, dokonano na dalszym etapie postępowania, w wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego dotyczy budowy obiektu budowlanego w danym miejscu, w tym przypadku jest to urządzenie reklamowe zlokalizowane w południowo-wschodniej części działki nr [...], które usytuowane jest mijankowo względem ogrodzenia infrastruktury gazowej zlokalizowanego na tej działce. Zatem kwestia istnienia uprzednio, w innej lokalizacji, urządzenia reklamowego, której inwestorem mogła być skarżąca Spółka (na co wskazuje argumentacja zawarta w zażaleniu) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Bez znaczenia w sprawie są też losy ówczesnego obiektu, albowiem przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany powstały w innej lokalizacji po 2009 r.

Organ zażaleniowy podkreślił, że wolno stojące urządzenie reklamowe nie zostało wymienione w art. 29 ust. 1 i 2 u.p.b., a więc na jego budowę aktualnie wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Również w dacie budowy (lata 2009-2012) na realizację wolno stojącego urządzenia reklamowego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Budowa takiego urządzenia reklamowego nie została ujęta przez ustawodawcę w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ani wymagających zgłoszenia właściwemu organowi - art. 29 ust. 1 i ust. 2, art. 30 u.p.b. Bezsprzecznym jest, że na budowę przedmiotowego urządzenia budowlanego nie uzyskano pozwolenia na budowę, a więc realizacja przedmiotowej budowli nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej. Samowolna budowa przedmiotowego obiektu budowlanego stanowiła naruszenie prawa, do którego ma zastosowanie przepis art. 48 u.p.b. W oparciu o ww. przepisy i ustalenia w sposób zasadny organ I instancji wdrożył procedurę legalizacyjną, w ramach której postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. umożliwił inwestorowi legalizację ww. samowoli budowlanej.

W odniesieniu do zarzutów skarżącej Spółki o braku podstaw do wstrzymania robót, gdyż żadnych robót Spółka nie prowadzi, organ zażaleniowy wskazał, że działania organu I instancji w tym zakresie wynikają wprost z przepisów prawa. W myśl ww. przepisów organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wstrzymać roboty budowlane niezależnie od tego, czy roboty zostały zakończone czy też nie. Dalszą procedurę legalizacyjną regulują kolejne przepisy wynikające z art. 48a, art. 48b, art. 49 i nast. u.p.b.

Organ zażaleniowy podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem, a nie obowiązkiem inwestora, który może nie chcieć jej przeprowadzić. Jednak zgodnie z art. 49e u.p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:

1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;

2) wycofania wniosku o legalizację;

3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;

4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;

5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;

6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Zgodnie z art. 52 u.p.b. obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w powyższym trybie postępowania art. 48, nakłada się na inwestora. W rozpatrywanym przypadku inwestorem budowy przedmiotowego urządzenia reklamowego jest skarżąca Spółka. Zdaniem organu zażaleniowego w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowych wyjaśnień, stąd brak jest podstaw do wydawania rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 k.p.a.

W ustawowym terminie skarżąca Spółka wniosła skargę na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy skarżąca Spółka nie prowadzi żadnych robót budowlanych na działce nr [...];

2) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazuje, że: "Na zdjęciu satelitarnym z 1 stycznia 2003 roku uwidoczniony jest na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M. obiekt budowlany, którego kształt może sugerować istnienie urządzenia reklamowego". Powyższa okoliczność w pełni koresponduje zatem z wyjaśnieniami prezesa zarządu, który w toku niniejszego postępowania wskazał, że urządzenie reklamowe powstało już w 1992 r. Pomimo powyższego organ, w oparciu wyłącznie o zdjęcia satelitarne, na których nawet nie widać, jaką treść zawiera w/w urządzenie reklamowe uznał, że obiekt ten nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o pomiary "na oko" z nieprecyzyjnych zdjęć satelitarnych i stwierdzenie, że baner stał w innym miejscu, nosi znamiona niedopuszczalnej dowolności w ocenie materiału dowodowego;

3) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na zdjęciach satelitarnych, udostępnionych przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii oraz firmę Google na stronie www.mapy.geoportal.gov.pl oraz w aplikacji "Google Earth", podczas gdy w/w zdjęcia są niedokładne i często nieaktualizowane (zwłaszcza w przypadku zdjęć udostępnianych przez Google);

4) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie. W toku postępowania przeprowadzony został dowód z oględzin nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowe urządzenie reklamowe. W trakcie oględzin upoważnieni pracownicy organu nie wskazywali, aby urządzenie reklamowe na przedmiotowej działce miało znajdować się w innym miejscu niż obecnie. Nie było mowy o jakichkolwiek śladach rozebrania obiektu i przeniesienia go w obecne miejsce. Gdyby takowe ślady istniały organ z całą pewnością wskazałby na tę okoliczność, gdyż potwierdzałaby ona tezę tego organu o postawieniu przedmiotowego banera po 2008 r. Dowód z oględzin nieruchomości został przez organ potraktowany marginalnie. Ważniejsze dla organu były nieczytelne wydruki zdjęć z Google;

5) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W trakcie oględzin nieruchomości upoważnieni pracownicy organu nie wskazywali, aby urządzenie reklamowe na przedmiotowej działce miało znajdować się w innym miejscu niż obecnie. W zaskarżonym postanowieniu organ uznał (w oparciu o nieczytelne wydruki zdjęć), że jednak urządzenie reklamowe znajdowało się w innym miejscu niż obecnie. W tej sytuacji uznać należy, że organ nawet nie podjął próby ustalenia w terenie, gdzie rzekomo miało znajdować się urządzenie reklamowe uprzednio, czy są ślady po jego istnieniu, dając bezkrytycznie wiarę wydrukom nieczytelnych zdjęć;

6) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Organ opiera się wyłącznie na nieczytelnych wydrukach zdjęć i dokonanych na ich podstawie "obliczeniach" o lokalizacji urządzeń reklamowych, marginalizując zupełnie:

- wyjaśnienia prezesa zarządu,

- własne ustalenie organu, że "Na zdjęciu satelitarnym z 1 stycznia 2003 roku uwidoczniony jest na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości M. obiekt budowlany, którego kształt może sugerować istnienie urządzenia reklamowego",

- fakt, że w trakcie oględzin upoważnieni pracownicy organu nie wskazywali, aby urządzenie reklamowe na przedmiotowej działce miało znajdować się w innym miejscu niż obecnie. Nie było mowy o jakichkolwiek śladach rozebrania obiektu i przeniesienia go w obecne miejsce.

Wobec powyższego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka przedstawiła argumentację tożsamą z treścią zarzutów skargi.

W odpowiedzi na skargę organ zażaleniowy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu.

Sąd działając z urzędu, niezależnie od granic skargi i podniesionych w niej zarzutów, nie stwierdził ponadto naruszeń prawa materialnego lub procesowego, których postać lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ treść końcowego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.). W granicach możliwości weryfikacyjnych sądu administracyjnego zaskarżone postanowienie jest więc prawidłowe.

Przedmiotem kontroli jest wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 5 u.p.b. postanowienie o wstrzymaniu zakończonej budowy obiektu budowlanego (budowli) będącego urządzeniem reklamowym (jednym z trzech posadowionych na działce nr [...], o treści: "[...]"), wybudowanym bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W treści wydanego postanowienia kontrolowane organy, stosownie do art. 48 ust. 3 u.p.b., zamieściły prawidłową informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego, konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

Kwalifikacja spornej budowli jako urządzenia reklamowego nie budzi wątpliwości. Przedmiotowy obiekt budowlany został zakwalifikowany jako wolnostojące urządzenie reklamowe trwale związane z gruntem, co odpowiada definicji typologicznej jednej z kategorii budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 u.p.b. ("wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe"). Wskazane przez organ w uzasadnieniu orzeczenia cechy fizyczne powyższego obiektu (tablica reklamowa została posadowiona na czterech słupach stalowych osadzonych trwale na betonowych podstawach zagłębionych w gruncie) w pełni potwierdzają prawidłowość powyższej kwalifikacji prawnej. Nie budzi również wątpliwości Sądu legalność oceny kontrolowanych organów, że sporne urządzenie reklamowe było objęte obowiązkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec wszczęcia w dniu 18 stycznia 2022 r. postępowania nadzorczo-budowlanego w odniesieniu do powyższego obiektu, prawidłowe było wdrożenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 u.p.b. w nowym brzmieniu obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. (por. art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw).

Jak wynika z pisma zarządcy drogi krajowej (GDDKiA) z dnia 22 września 2021 r. oraz protokołu oględzin z dnia 28 lutego 2022 r. przedmiotowe urządzenie znajduje się poza terenem zabudowy w odległości 16,69 m. od zewnętrznej krawędzi drogi krajowej (DK nr [...]), co oznacza, że nie została zachowana minimalna odległość (25 m) obiektu od zewnętrznej krawędzi drogi krajowej (art. 43 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych).

Przedmiotem sporu między stroną skarżącą a organami nadzoru budowlanego jest zagadnienie prawidłowej identyfikacji spornego urządzenia reklamowego, jego lokalizacji oraz momentu powstania. Strona skarżąca podjęła próbę podważenia prawidłowości oceny materiału dowodowego oraz ustaleń faktycznych organów, sugerując że w przeszłości (co najmniej od 1992 r.) sporne urządzenie istniało już w terenie w innym miejscu niż zostało to przyjęte przez organy.

Stanowisko strony skarżącej jest oczywiście bezzasadne. Przedmiotem oceny organów jest opisane szczegółowo w treści postanowienia organu pierwszej instancji urządzenie reklamowe, które znajduje się w miejscu szczegółowo wskazanym m.in. w dokumentach stanowiących załączniki do protokołu oględzin z dnia 28 lutego 2022 r. (w tym szkic oraz dokumentacja fotograficzna) oraz w samym protokole. Ustalenia te zostały potwierdzone przez organ drugiej instancji, który dodatkowo na k. 5-23 akt odwoławczych zgromadził obszerną dokumentację zdjęciową i kartograficzną, potwierdzającą ocenę organu pierwszej instancji. Jak wynika ze zdjęć satelitarnych aktualnych 1 stycznia 2003 r. oraz 1 października 2008 r. w odniesieniu do miejsca obecnej lokalizacji spornego urządzenia reklamowego, w miejscu tym nie można stwierdzić istnienia obiektu budowlanego, natomiast w określonej odległości od tego miejsca w kierunku zachodnim istniał określony obiekt budowlany, którego kształt – jak prawidłowo przyjęły organy obydwu instancji (s. 2 postanowienia z dnia [...] kwietnia 2022 r. oraz s. 4 postanowienia z dnia [...] czerwca 2022 r.) – "może sugerować istnienie" – oczywiście w 2003 r. i 2008 r. – urządzenia reklamowego. Rzecz jednak w tym, że okoliczność ta sama w sobie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, albowiem – jak wynika z akt sprawy (w tym protokołu oględzin i załączników) – obiekt ten obecnie nie istnieje, gdyż został rozebrany lub przeniesiony w inne miejsce. Przedmiotowe postępowanie dotyczy natomiast urządzenia reklamowego znajdującego się w innym miejscu, co nie wyklucza, że mogło dojść do zmiany miejsca trwałego posadowienia urządzenia uwidocznionego na zdjęciach z 2003 r. i 2008 r. Nie jest to kwestia istotna, ponieważ o kwalifikacji urządzenia będącego przedmiotem niniejszej sprawy przesądza jego trwałe związanie z gruntem w aktualnej lokalizacji na działce nr [...], a prace budowlane z tym związane – jak prawidłowo przyjął w drodze wnioskowania probabilistycznego organ pierwszej instancji – miały miejsce najwcześniej po 2008 r. Istnienie spornego urządzenia jest natomiast pewne co najmniej od lipca 2012 r. (obiekt jest widoczny na publicznych zdjęciach panoramicznych z powyższego okresu, udostępnianych przez program Google Maps i dopuszczonych jako dowód w sprawie na podstawie art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a., a ponadto ocenionych zasadnie jako wiarygodne). Na tym tle dowód z wyjaśnień Prezesa Zarządu komplementariusza strony skarżącej co do okresu powstania spornego urządzenia został prawidłowo oceniony jako pozbawiony wiarygodności.

Wyznaczone wyżej ramy czasowe powstania spornej budowali są wystarczające dla potrzeb wyboru właściwego reżimu oceny materialnoprawnej skutków samowoli budowlanej. Należy również potwierdzić prawidłowość oceny organów, że dokonane w latach 2015 (26.10.2015) i 2017 (17.03.2017) w odniesieniu do działki nr [...] zgłoszenia o przystąpieniu do robót budowalnych związanych z "budową reklam" jako obiektów tymczasowych dotyczyły innych urządzeń reklamowych (odmienne parametry techniczne oraz treści reklamowe). Nie jest także sporna kwestia uznania strony skarżącej za inwestora przedmiotowego urządzenia reklamowego (zob. umowa współpracy w zakresie korzystania z gruntu i reklamy z dnia [...] grudnia 2015 r., zawarta pomiędzy stroną skarżącą i współwłaścicielami działki nr [...]).

Mając na względzie powyższe ustalenia i wnioski, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. są oczywiście bezzasadne.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.