Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 423/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 c § 1, art. 138 e, art. 138 j § 1 pkt 2, art, 144 § 1, § 2, § 5, art. 152 a, art. 155 § 1, art. 162 § 1, § 2, art. 168, art. 169 § 1, art. 232 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.W. i P.P. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej (dalej "DIC"), obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w [...] (dalej "NUC w [...]") wymierzył solidarnie M.W. i P.P. karę pieniężną w wysokości 12 000,00 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie [...] numer [...] w lokalu stacji paliw [...] Spółka z o.o. ul. [...], [...] S., tj. poza kasynem gry. Wskazana wyżej decyzja została wysłana drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny profesjonalnego pełnomocnika – adwokata K.B. podany w pełnomocnictwie szczególnym, tj. [...] i uznana za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.

Pismem z dnia 1 grudnia 2016 r. pełnomocnik M.W. i P.P. - adwokat K.B. skierował do Dyrektora wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUC w [...] z dnia 2 października 2016 r. wraz z odwołaniem od tej decyzji. Podniósł, że po raz pierwszy uzyskał dostęp do decyzji w siedzibie organu w dniu 29 listopada 2016 r. Wyjaśnił, że decyzja oraz powiadomienia o niej wysłane zostały wprawdzie na adres podany w pełnomocnictwie, ale ten był omyłkowo wskazanym w polu 44 formularza PPS-1 adresem skrzynki elektronicznej na prywatnym serwerze (faktycznie nieistniejącym do dnia 24 listopada 2016 r.) i nie stanowił adresu elektronicznego na platformie e-PUAP zdatnego dla celów doręczeń w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej "O.p."). Wskutek tego pełnomocnik nie miał dostępu i możliwości zapoznania się z decyzją oraz powiadomieniami o niej. Pełnomocnictwo szczególne złożone do niniejszej sprawy nie zawierające "adresu elektronicznego" nie spełniało wymogu, o którym mowa w art. 138c § 1 O.p. Obarczone było zatem brakiem formalnym, o uzupełnienie którego poprzez wskazanie wymaganego przez przepis prawa adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP organ winien był wezwać pełnomocnika. Skoro zaś organ nie dysponował "adresem elektronicznym", więc możliwa była alternatywna, przewidziana w art. 144 § 5 O.p., forma doręczenia pełnomocnikowi pism tj. w siedzibie organu. Dla dochowania wymogu z art. 152a § 5 O.p., przesyłanie przez organ korespondencji elektronicznej na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy" ma zasadnicze znaczenie, ponieważ wówczas nawet przy błędzie w nazwie adresu mailowego przyporządkowanego dla celów powiadomień do konta e-PUAP pełnomocnik, przez cały wymagany prawem okres czasu, ma dostęp do plików decyzji, powiadomień i dat doręczeń po zalogowaniu się na swoją skrytkę na platformie e-PUAP.

Wymienionym na wstępie postanowieniem DIC działając na podstawie art. 162 § 1 i § 2 i art. 163 § 2 O.p. odmówił M.W. i P.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUC w [...] z dnia [...] października 2016 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że analiza materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie daje podstawy do stwierdzenia, że decyzja NUC w [...] z dnia [...] października 2016 r. sporządzona i wysłana w formie dokumentu elektronicznego została prawidłowo doręczona profesjonalnemu pełnomocnikowi adwokatowi K.B. w dniu 18 października 2016 r. na adres podany w pełnomocnictwie szczególnym. Do elementów pełnomocnictwa szczególnego w myśl art. 138c § 1 O.p. należy w przypadku adwokata, za pośrednictwem którego działała strona w niniejszej sprawie, podanie także jego adresu elektronicznego. Przedłożony organowi podatkowemu urzędowo potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa szczególnego (sporządzony na formularzu PPS-1), udzielonego przez M.W.i P.P. adwokatowi K.B. do działania we wskazanej sprawie, w poz. 44 druku PPS-1 zawierał adres elektroniczny [...] co oznaczało, że pełnomocnik wniósł o doręczanie mu za pomocą środków komunikacji elektronicznej pism w sprawie na wskazany adres elektroniczny. Mając na uwadze, że na gruncie obowiązujących przepisów O.p. zasadą jest doręczanie korespondencji profesjonalnemu pełnomocnikowi za pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany adres elektroniczny, a doręczanie korespondencji na tradycyjny adres pocztowy jest możliwe wyłącznie w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, NUC w [...] pismem z dnia [..] września 2016 r. nr [...] wystąpił do pełnomocnika o potwierdzenie w ciągu 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, że adres elektroniczny wskazany przez niego w pełnomocnictwie jest właściwy lub poinformowanie organu o istnieniu przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem platformy e-PUAP, z zastrzeżeniem, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, pisma procesowe w przedmiotowym postępowaniu będą kierowane na adres elektroniczny wskazany w poz. 44 formularza PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego. Na wskazane pismo organ nie uzyskał pisemnej odpowiedzi, a prawidłowość tego adresu elektronicznego, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji urzędowej z dnia 27 września 2016 r. dodatkowo telefonicznie potwierdziła aplikantka adwokacka z kancelarii pełnomocnika. W konsekwencji powyższego, decyzja NUC w [...] z dnia [...] października 2016 r. została wysłana drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, tj. [...]. W celu doręczenia ww. decyzji w formie dokumentu elektronicznego organ działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 152a O.p., tzn. dwukrotnie (w dniu 4 października 2016 r. i w dniu 12 października 2016 r.) wysłał na wskazany przez pełnomocnika strony adres elektroniczny zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Decyzja nie została odebrana przez adresata w okresie 14 dni od dnia wysłania pierwszego zawiadomienia stąd zgodnie z art. 152a § 3 O.p., NUC w [....] uznał ją za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.

Wskazywana przez pełnomocnika okoliczność, iż adres elektroniczny podany w pełnomocnictwie nie spełniał wymogów O.p. przez co kierowanie na ten adres korespondencji przez organ winno być uznane za bezskuteczne, nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podanie przez pełnomocnika adresu elektronicznego nie będącego adresem skrytki w systemie e-PUAP nie przekreśla możliwości odbioru korespondencji kierowanej drogą elektroniczną przez organ do pełnomocnika przy wykorzystaniu systemu e-PUAP, mimo że odbiorca nie posiada w tym systemie konta z charakterystycznym dla tego systemu rodzajem adresu elektronicznego. System e-PUAP kierując pismo na zwykły adres e-mail tworzy wirtualną skrzynkę na którą przesyłane jest Urzędowe Poświadczenie Doręczenia - UPD, które można odebrać i podpisać przy pomocy posiadanego certyfikatu kwalifikowanego bez konieczności logowania się w systemie. W takim przypadku na wskazany adres elektroniczny generowana jest automatyczna informacja o treści: Na wirtualny skład dokumentów wysłano dokument w trybie doręczenia, aby go odebrać podpisz i odeślij Urzędowe Poświadczenie Doręczenia. W informacji tej wskazany jest również w postaci linku odnośnik do wirtualnej skrzynki, w której treść pisma przekazanego w formie dokumentu elektronicznego jest dostępna. Organ podatkowy nie może zatem po rodzaju wskazanego w pełnomocnictwie adresu elektronicznego przesądzić, czy odbiorca będzie mógł odebrać kierowaną do niego korespondencję, a tym bardziej zakwestionować prawidłowość wskazanego adresu elektronicznego i zdecydować o doręczaniu korespondencji drogą tradycyjną, a więc wbrew wskazaniom pełnomocnictwa i wbrew przepisom O.p. Doręczenie pisma przez e-PUAP na adres e-mail jest bowiem skutecznym doręczeniem w rozumieniu przepisów O.p. W żadnym wypadku nie można zatem uznać za prawdziwe twierdzenia pełnomocnika Strony, iż doręczenie przez organ decyzji wymierzającej karę pieniężną przy użyciu ePUAP na wskazany adres elektroniczny było nieskuteczne i nieprawidłowe.

W ocenie organu pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Po pierwsze, to pełnomocnik wskazał na druku PPS-1 adres elektroniczny – [...] na który miała być kierowana do niego korespondencja. Po drugie organ zwrócił się do pełnomocnika o potwierdzenie prawidłowości adresu i mimo braku odpowiedzi wobec wskazanego rygoru prawidłowo skierował korespondencję na wskazany w pełnomocnictwie adres. Pełnomocnik miał zatem wiedzę, że na pełnomocnictwie wskazał adres elektroniczny [...]. O ile, jak sam twierdzi, mógł omyłkowo podać w treści pełnomocnictwa błędny adres, o tyle brak reakcji pełnomocnika po wskazaniu tego adresu jako prawidłowego w wezwaniu organu należało uznać za jego potwierdzenie. Również kolejne działania organu - rozmowa telefoniczna Kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w K. z pracownicą kancelarii [...] skutkowały potwierdzeniem prawidłowości adresu elektronicznego wskazanego w pełnomocnictwie. Nie można zatem uznać, że pełnomocnik strony dochował należytej staranności w podejmowaniu działań w niniejszej sprawie. W ocenie DIC podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestię wskazania przez pełnomocnika błędnego adresu elektronicznego należy kwalifikować jako winę nieumyślną spowodowaną niedbalstwem zainteresowanego. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, bez względu na powody omyłki w adresie elektronicznym, bezsprzecznie mamy do czynienia z winą pełnomocnika.

Ponadto pełnomocnik nie dochował warunku przywrócenia terminu jakim jest złożenie wniosku o jego przywrócenie w ciągu 7 dni licząc od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Przyczyną uchybienia terminowi było omyłkowe wskazanie przez pełnomocnika adresu skrzynki poczty elektronicznej. Trudno dać wiarę twierdzeniom pełnomocnika o tym, że dopiero w dniu uzyskania dostępu do decyzji w siedzibie organu, tj. w dniu 29 listopada 2016 r. ustała przyczyn uchybienia terminowi, kiedy pełnomocnik zorientował się, iż omyłkowo wskazał nieprawidłowy adres elektroniczny w pełnomocnictwie. Wiedzę o podanym adresie mógł uzyskać na podstawie skierowanego do niego pisma z dnia 7 września 2016 r. o potwierdzenie prawidłowości adresu doręczonego pełnomocnikowi w dniu 12 września 2016 r. ta teza jest tym bardziej zasadna, że w dniu 27 września 2016 r. pracownica Kancelarii Prawnej [...] w rozmowie telefonicznej z przedstawicielem organu potwierdziła prawidłowość adresu. Powyższe prowadzi do wniosku, że wskazywana przez pełnomocnika przyczyna uchybienia terminowi nie istniała w okresie po wydaniu decyzji, bowiem wiedzę na jaki adres elektroniczny organ będzie kierował korespondencję w sprawie pełnomocnik miał już w dniu 12 września 2016 r., a tym samym nie może stanowić uzasadnienia żądania pełnomocnika do przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W skardze na opisane na wstępie postanowienie M.W. i P.P. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika zaskarżając je w całości zażądali jego uchylenia oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 162 § 1 w zw. z art. 152a § 3 i 5 i art. 138c § 1 oraz art. 144 § 5 O.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUC w [...] z dnia [...] października 2016 r. w sytuacji gdy decyzja ta nie została stronie doręczona w taki sposób, aby mogła się zapoznać z jej treścią, niezgodnie z przewidzianymi przez prawo wymogami doręczeń elektronicznych, z uwagi na przesłanie ww. decyzji przez organ I instancji na znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r.), nie zaś na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", bez spełnienia wymogu przewidzianego art. 152a § 5 O.p. i bez zastosowania alternatywy w postaci możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu, co łącznie uzasadnia wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze powtórzono argumenty podniesione uprzednio we wniosku o przywrócenie terminu. Wyjaśniono, że na formularzu PPS-1 złożonym w niniejszej sprawie - w wyniku oczywistej omyłki - w rubryce nr 44 (część D.l) wskazany został błędnie, zamiast adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, tj. adresu konta na platformie e-PUAP (/[...]), błędny adres prywatnej skrzynki e-mailowej pełnomocnika strony. Wskutek skierowania przez organ decyzji i powiadomień o niej wyłącznie na adres [...] nie miał dostępu do decyzji ani możliwości zapoznania się z jej treścią oraz powiadomieniami o niej, jak również nie były one dla niego w formie elektronicznej dostępne w żadnym czasie. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 152 a § 3 O.p. stanowiącego, iż w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia.

W ocenie skarżących jakikolwiek adres skrzynki poczty elektronicznej nie stanowi "adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", którego wymaga formularz pełnomocnictwa. Tym samym pełnomocnictwo szczególne złożone do niniejszej sprawy nie spełniało wymogu formalnego, o którym mowa w art. 138c § 1 O.p. Organ zobligowany był wezwać pełnomocnika strony do jego usunięcia poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP, w trybie przewidzianym w przepisach podatkowych dla usuwania braków formalnych pism. W niniejszej sprawie organ nie wystosował takiego wezwania. Organ nie skorzystał także z dostępnej w takiej sytuacji alternatywy przewidzianej w art. 144 § 5 O.p. polegającej na możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu. Konsekwencją wykorzystania przez organ podanego adresu skrzynki poczty elektronicznej był brak dostępu do decyzji wydanej w niniejszej sprawie. Założenie zaś, że pełnomocnik strony już w dniu 12 września 2016 r. miał wiedzę o błędnym podaniu adresu jest nieracjonalne, musiałoby bowiem być równoznaczne z założeniem, że pełnomocnik pomimo możliwości zapobiegnięciu negatywnym skutkom przedmiotowego błędu - świadomie nie podjął żadnych działań w tym kierunku, działając nie tylko na szkodę strony ale i swoją.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została przez Sąd oddalona, bowiem nie okazała się zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga została rozpoznana przez WSA w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] lutego 2017 r, o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z [...] października 2016 r. o wymierzeniu solidarnie M.W. i P.P. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie o nazwie [...].

Ze względu na tak określony przedmiot skargi wyjaśnić należy, iż według z art. 144 § 1 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (pkt 2), przy czym – w myśl art. 144 § 2 o.p. - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Stosownie zaś do w art. 144 § 5 O.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w art. 144 § 2 O.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 o.p.).

Według art. 152a § 1 O.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 152a § 2 O.p.). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 152a § 3 o.p.). Zawiadomienia, o których mowa powyżej mogą być tworzone automatycznie i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (art. 152a § 4 O.p.).

Stosownie do art. 138c § 1 O.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e O.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).

Według zastosowanego przez Organ art. 162 § 1 i 2 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Niewątpliwie instytucja przywrócenia terminu została przewidziana jedynie do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. Strona nie może skutecznie żądać przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego powołując się na wadliwość trybu doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Przywrócenie terminu wchodzi w grę wtedy, gdy uchybienie terminowi nie jest poddawane w wątpliwość. Wreszcie, przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. I FSK 1756/15, LEX).

W przekazanych do WSA aktach administracyjnych sprawy znajduje się poświadczone za zgodność z oryginałem przez adwokata pełnomocnictwo szczególne przedłożone przez adwokata K.B. pełnomocnika stron skarżących. Dokument ten został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r., na druku PPS-1 określonym w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia według wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa. Nie stanowi kwestii, iż w poz. 44 druku PPS-1, znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres: [...]. Skarżący reprezentowani przez adwokata K.B. podnoszą, że ww. adres elektroniczny był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 in fine o.p. Ponadto, podana błędnie skrzynka pocztowa w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r. Dlatego też jako brak formalny pełnomocnictwa powinno to skutkować wezwaniem pełnomocnika będącego adwokatem o uzupełnienie braku złożonego pełnomocnictwa poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP.

W pierwszej kolejności wymaga zwrócenia uwagi, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 O.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 O.p. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r., I GSK 166/17, LEX, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., III SA/Gd 278/17, LEX, wyroku WSA w Gdańsku z 31 maja 2017 r., III SA/Gd 253/17, LEX). Skoro zatem brak wskazania adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie stanowi podstaw do uzupełnienia tego braku w trybie art. 169 § 1 O.p., to tym bardziej wskazanie omyłkowego adresu poczty elektronicznej nie mogłoby nakładać na organ obowiązku wezwania skarżącego (jego pełnomocnika) do usunięcia tego braku we wskazanym trybie.

Organ pierwszej instancji dostrzegając to, że fachowy pełnomocnik stron popełnił błąd wskazując w formularzu nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 O.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących o treści art. 144 § 1 i 5 O.p. i jednocześnie poprosił o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono też wyraźnie adwokata K.B. o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej w dniu 12 września 2016 r. Nie sposób też pominąć istotnej dla oceny działań Organów okoliczności, w postaci adnotacji urzędowej sporządzonej 27 września 2016 r., z której wynika, że Kierownik Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w [...] w tym dniu skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji w sprawach, w których występuje w charakterze pełnomocnika adwokat K.B. W toku tej rozmowy pracownik kancelarii wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa, na który należy kierować korespondencje z wykorzystaniem systemu e-PUAP jest prawidłowy.

W świetle tych okoliczności, nie można twierdzić, że Organy zaniechały ze swej strony podjęcia prób wyjaśnienia błędnego wskazania przez adwokata adresu poczty elektronicznej. Skarżący twierdzi, że błędnie podany adres poczty elektronicznej winien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jednakże jak już wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 O.p. Dlatego też art. 169 § 1 O.p. nie może mieć zastosowania wyłącznie do pełnomocnictwa z brakami formalnymi w oderwaniu od podania. Przepis ten ma zastosowanie lecz do podań, których braki uniemożliwiają nadanie właściwego biegu tym podaniom, w tym również związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. W takim przypadku zastosowanie może znaleźć art. 155 § 1 O.p., co organ pierwszej instancji skutecznie i prawidłowo wykorzystał w przytoczonym powyżej piśmie z dnia 7 września 2016 r. Niewskazanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego w żadnej mierze nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik Urzędu Celnego zgodnie z pouczeniem w nim wyrażonym, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika.

Sąd podziela w tym miejscu stanowisko, na które powołuje się DIC w skontrolowanej przez WSA decyzji i wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Kr 369/15, LEX. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono przekonująco, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji, tj. że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ww. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpatrywanej sprawy) odbiór, przez adresata, pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei § 16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:

1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;

2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.

W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, zgodzić się wypada z poglądem Organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i w ten sposób udostępniana jest treść decyzji (w formie dokumentu elektronicznego).

Mając na uwadze wszystkie z okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdza że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] rozpoczął swój bieg 18 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 październik 2016 r.), a w konsekwencji ostatecznym terminem na wniesienie odwołania był dzień 2 listopada 2016 r. Natomiast odwołanie skarżących zostało nadane w Urzędzie Pocztowym W. 32 w dniu 1 grudnia 2016 r., czyli z ewidentnym naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Nie podlega kwestii, iż pełnomocnik stron poprzez wprowadzenie do urzędowego formularza adresu nieprawidłowego i jak twierdzi nieistniejącego w chwili sporządzania pełnomocnictwa, dopuścił się niedającego się usprawiedliwić niedbalstwa w wykonywaniu swych obowiązków. Tak samo należało ocenić jego brak reakcji na jasno sformułowane wezwanie organu pierwszej instancji. Ponieważ więc wykazano skuteczność doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zaś poddawanie w wątpliwość skuteczności tego doręczenia nie może przekonywać o braku winy w niedochowaniu terminu, to odmowa przywrócenia uchybionego terminu jest słuszna i znajduje oparcie w powołanych wyżej przepisach O.p.

Z tych przyczyn zarzuty skargi nie mogły zyskać akceptacji WSA. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł także takich przyczyn, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu skargi.

O oddaleniu skargi orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.