Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 961/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1, 3 i 4, art. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek – Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi O. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz O. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] czerwca 2013 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 124 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) na wniosek [...]S.A. Oddział Z., Starosta C. ograniczył O. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie S. gm. C., poprzez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia [...] relacji C. C. - D.

W uzasadnieniu decyzji Starosta C. wyjaśnił, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy części o powierzchni [...] m² pasa gruntu oznaczonego literami E-F-G-H na mapie stanowiącej integralną część decyzji. Ponadto podniósł, że decyzja tej treści została wydana, ponieważ strony nie doszły do porozumienia w kwestii odszkodowania z tytułu udostępnienia nieruchomości w celu realizacji planowanej inwestycji bądź ustanowienia służebności.

Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez spółkę O. z siedzibą w A., Wojewoda L. decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 124 ust. 1 – 3 u.g.n. podnosząc następnie, że do wniosku [...] S.A. Oddział Z. załączone zostały dokumenty potwierdzające, że podjęto próbę uzyskania zgody właściciela nieruchomości na założenie i przeprowadzenie na działce oznaczonej numerem [...] położonej w S. przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia [...] C. C. - D.

Wojewoda podkreślił, że organ pierwszej instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, która również nie doprowadziła do zawarcia ugody.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n., budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jest celem publicznym oraz, że inwestycja ta jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy C. Nr [...] r., (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr [...]) Wojewoda L. uznał wniosek [...] S.A. za zasadny.

W skardze na powyższą decyzję O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w A. zarzuciła:

1. naruszenie art. 124. ust 3 u.g.n. poprzez uznanie, że pisma skierowane do skarżącej przez firmę P. E. K. Sp. z o. o. oraz [...] S.A. Oddział w Z. spełniają warunki ustawowe jako działania wszczynające rokowania w sytuacji, gdy nie są to oświadczenia woli przedsiębiorstwa przesyłowego spełniające warunki z art. 72 k.c. i wyrażone zostały bez stosownego upoważnienia uprawnionych organów przedsiębiorstwa przesyłowego, a nadto nie zawierają szczegółowych danych, które w sposób jednoznaczny określają przebieg linii przesyłowej, usytuowanie urządzeń elektroenergetycznych, strefę ochronną związaną z promieniowaniem oraz nie wskazują na zakres ich negatywnego oddziaływania na istniejącą zabudowę i istniejącą infrastrukturę nieruchomości;

2. naruszenie art. 124 ust 5 u.g.n. poprzez zaniechanie dokonania analizy, czy w związku z ustanowionym ograniczeniem, o którym mowa w ustępie 1, może dojść tylko do ograniczenia prawa własności nieruchomości, czy też do całkowitej utraty funkcjonalności i możliwości gospodarczego wykorzystania nieruchomości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, spółka O. zażądała uchylenia skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty C. i przekazania sprawy Staroście C. do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że rozpatrując odwołanie od decyzji Starosty C., Wojewoda L. zaniechał pogłębionej analizy okoliczności sprawy, w szczególności zaś nie dokonał oceny, czy spełnione zostały warunki ustawowe przy przeprowadzeniu przez strony rokowań i w konsekwencji uznał bezpodstawnie, że wniosek złożony przez [...] S.A. Oddział w Z. jest faktycznie i prawnie uzasadniony, a decyzja Starosty C. jest poprawna i spełnia wymogi prawa.

Skarżąca spółka podniosła, że w dniu [...] listopada 2012 r. P. E. K. Sp. z o. o. wystąpiła do skarżącej z informacją, że na zlecenie [.] S.A. Oddział w Z. opracowuje projekt budowy linii elektroenergetycznej [...] relacji C. – D.. Do przedmiotowego pisma nie zostało doręczone jakiekolwiek upoważnienie bądź pełnomocnictwo uprawniające do składania oświadczeń woli w imieniu [...] S.A. Oddział w Z. W ocenie skarżącej, oczywistym jest, że wobec braku stosownego upoważnienia do działania w imieniu przedsiębiorstwa przesyłowego jako uprawnionego do prowadzenia rokowań przedmiotowe pismo nie może być traktowane jako wstęp do rokowań, gdyż projektant nie jest przedsiębiorcą przesyłowym, ani też nie jest uprawnionym do działania na rzecz przedsiębiorstwa przesyłowego wobec braku stosownego pełnomocnictwa.

Odnosząc się do skierowanego do skarżącej przez P. E. K. Sp. z o.o. pisma, skarżąca zwróciła uwagę na jego lakoniczność. Z tego pisma co prawda wynika możliwość ustanowienia służebności przesyłu celem cywilnoprawnego uregulowania stosunków pomiędzy skarżącą a przedsiębiorstwem przesyłowym, ale brak szczegółów mających stanowić essentialia negotii przyszłej umowy o ustanowienie służebności, czy też treści jednostronnego oświadczenia skarżącej o ustanowieniu służebności przesyłu. W szczególności brak w załączeniu tego pisma realnego projektu geodezyjnego, dotyczącego przebiegu linii i strefy ochronnej, zaewidencjonowania na szkicu istniejącej zabudowy i dokonania opisu oddziaływania funkcjonującej linii na przyszłe zamierzenia inwestycyjne oraz szczegółowego obszaru objętego ewentualną służebnością przesyłu. Ponadto brak jest operatu szacunkowego wartości służebności sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego i opinii biegłego w przedmiocie określenia strefy ochronnej związanej z przebiegiem linii energetycznej. Niekompletność tak sformułowanego pisma jako ewentualnej oferty (pomijając już opisane wyżej braki formalne) skutkować musiała brakiem zgody, co zostało projektantowi przekazano w formie pisemnej w dniu [...] listopada 2012 r.

Dalej skarżąca spółka wyjaśniła, że [...] S.A. Oddział Z. jako przedsiębiorstwo przesyłowe w piśmie z dnia 9 stycznia 2013 r. podjęła stosowne rokowania, wskazując na wysokość ewentualnego wynagrodzenia oraz powołując się na plan przestrzennego zagospodarowania gminy C., który wprawdzie przewiduje przebieg linii przesyłowych przez nieruchomość stanowiącą działkę [...], ale brak jest szczegółów określających usytuowanie tej linii, co pozwalało projektantom na dowolne jej poprowadzenie, a jednocześnie obligowało do uwzględnienia interesu skarżącej, w tym zminimalizowania dolegliwości związanej z przebiegiem linii, a nadto do uzasadnienia, że proponowany przebieg ma charakter optymalny w zakresie oddziaływania na nieruchomość skarżącej.

Skarżąca podkreśliła, że zaproponowany przebieg linii przesyłowej w postępowaniu przed Starostą C. nigdy nie był poddany ocenie pod kątem jego poprawności w zakresie obowiązujących przepisów prawa, a także w zakresie ewentualnego zmniejszenia dolegliwości związanego z przebiegiem linii. W konsekwencji decyzja Starosty C. zaakceptowała przebieg linii przesyłowej, który faktycznie dzieli działkę na dwie części z zakazem wykorzystania powierzchni pod linią i w pasie ochrony. Pozytywny efekt rokowań pomiędzy stronami może być osiągnięty tylko wtedy, jeżeli oferta przedstawiona przez przedsiębiorstwo przesyłowe, a dotycząca wszystkich warunków przyszłej umowy o ustanowienie służebności przesyłu, zawiera postanowienia, które w pełni chronią prawa właściciela nieruchomości i w sposób ekwiwalentny wynagradzają ograniczenie prawa własności wynikające z ustanowionej służebności.

Skarżąca podniosła następnie, że w trakcie rozprawy administracyjnej wyraziła zgodę na budowę linii przesyłowej, żądając jednak stosownego wynagrodzenia, które stanowiłoby "rynkowy" ekwiwalent związany z utratą wartości nieruchomości w związku z ustanowieniem służebności. Starosta C. w kontekście rozbieżności co do wynagrodzenia nie zobligował stron do przedłożenia operatów szacunkowych na potwierdzenie swoich stanowisk, co wydawało się konieczne, a z drugiej strony związane było z rolą Starosty jako swoistego arbitra, na którym ciążył obowiązek merytorycznej oceny złożonego wniosku, w tym także jego dopuszczalności w kontekście obowiązku rokowań. Według skarżącej, istniała konieczność sprawdzenia, czy zaproponowane przez [...] S.A. wynagrodzenie faktycznie stanowi ekwiwalent rynkowy za ustanowienie służebności przesyłu, czy też zaproponowana niska cena ma wymusić po stronie właściciela nieruchomości oświadczenie o braku zgody, jako jednej z przesłanek uzyskania pozytywnej decyzji ze strony organu samorządowego ograniczającej prawo własności skarżącej.

Skarżąca spółka zaznaczyła, że najczęściej w planie zagospodarowania określa się strefy (tereny) przeznaczone na infrastrukturę techniczną bez wyznaczania linii przebiegu urządzeń wraz ze strefą ochronną, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma powszechnie obowiązujących przepisów zakresie strefy ochronnej, tak jak w przypadku urządzeń energetycznych. Zdaniem skarżącej, starosta powinien powołać biegłego bądź zobowiązać zainteresowanego, tj. [...] S.A. Oddział w Z. do przedłożenia opinii biegłego w przedmiocie strefy ochronnej, gdyż szkic i projekt P. E. K. Sp. z o.o. tych wymagań nie spełnia. Na przedsiębiorcy przesyłowym ciąży obowiązek już na etapie rokowań przedłożenia wiarygodnych dokumentów określających strefę oddziaływania linii, w tym także wskazujących na ograniczenia związane z ewentualnymi inwestycjami budowlanymi i oddziaływaniem linii na ewentualne adaptację i rozbudowę już istniejącej infrastruktury budowlanej.

Ponadto skarżąca zwróciła uwagę na to, że zaskarżona decyzja nie zawiera terminu rozpoczęcia ani zakończenia budowy, co w sposób nieuzasadniony uprzywilejowuje inwestora, natomiast po stronie właściciela nieruchomości powoduje utrzymanie stanu "ciągłej budowy".

Spółka wskazała także, że złożona przez [...] Oddział w Z. oferta podjęcia rokowań z dnia [...] stycznia 2013 r., została podpisana przez osobę nieupoważnioną do składania oświadczeń woli za spółkę [...] S.A., gdyż Dyrektor Departamentu Eksploatacji i Rozwoju M. S. nie jest członkiem zarządu spółki, ani też jej prokurentem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Dostrzeżone uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 124 ust. 1 u.g.n., w myśl którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia winno być przy tym poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie wnioskowanych prac (art. 124 ust. 3 u.g.n.).

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie w celu zrealizowania celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Jednocześnie podkreślić należy, że z istoty omawianej decyzji, która jest rodzajem wywłaszczenia, wynika, że istotne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie przez wydający przedmiotową decyzję organ administracji zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak również zakresu dokonanego przez organ ograniczenia właściciela w jego prawie korzystania z nieruchomości.

W kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez [...] S.A. jest celem publicznym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. (budowa przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń).

Realizacja tego celu m. in. na należącej do O. Sp. z o.o. działce nr [...] jest również przewidziana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy C., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy C. (Nr ...).

W niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone rokowaniami, które nie doprowadziły do dobrowolnego udostępnienia przez spółkę O. działki nr [...] w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia [...] relacji C. C. – D.

Przebieg i rezultat rokowań, wbrew stanowisku skarżącej spółki, nie budzi zastrzeżeń.

W aktach sprawy zamieszczona jest liczna korespondencja między spółką [...] S.A. a spółką O., zawierająca:

- pismo P. E. Sp. z o.o. – spółki opracowującej projekt budowy przedmiotowej linii elektroenergetycznej, skierowane do spółki O., zawierające prośbę o wyrażenie przez spółkę O. zgody na budowę linii na działce nr [...], propozycję ustanowienia na działce nr [...] służebności przesyłu oraz zobowiązanie się do wypłacenia spółce O. stosownej rekompensaty z tego tytułu (k. 52 akt adm.);

- pismo O. Sp. z o.o. zawierające sprzeciw wobec planów realizacji na jej nieruchomości linii elektroenergetycznej, z jednoczesną propozycją wyrażenia zgody na jej realizację pod warunkiem wypłaty przez spółkę [...] odszkodowania w wysokości [...] złotych, która to kwota – jak zaznaczyła spółka – nie podlega negocjacjom (k. 51 akt adm.);

- pismo [...] S.A. Oddział Z., w którym spółka zaproponowała wypłatę jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na działce nr [...] w wysokości [...] złotych oraz dodatkowo wynagrodzenie w kwocie [...] złotych za posadowienie na tej działce słupa elektrycznego i jednoznacznie stwierdziła, że nie może zgodzić się na wynagrodzenie zaproponowane przez spółkę O. (k. 48 akt adm.);

- pismo O. Sp. z o.o., w którym spółka poinformowała [...] S.A., że nie wyraża zgody na budowę napowietrznej linii wysokiego napięcia na terenie należącej do niej nieruchomości na warunkach zaproponowanych przez spółkę [...], wskazując, że kwoty proponowane przez [...] są nie do przyjęcia (k. 42 akt adm.);

- pismo [...] S.A. Oddział Z., w którym spółka poinformowała spółkę O., że wobec braku rezultatów rokowań [...] podejmie inne prawnie dostępne kroki w celu uzyskania uprawnień do gruntu celem przeprowadzenia planowanej inwestycji (k. 41 akt adm.).

Na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. przedstawiciel spółki O. zaproponował spółce [...] kwotę [...] zł jako wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, zaś pełnomocnik [...] oświadczył, że kwota wynagrodzenia proponowana we wcześniejszej korespondencji jest ostateczna (k. 9 akt adm.).

Nie ulega wątpliwości, że rokowania kończą się niepowodzeniem w razie postawienia przez strony wzajemnie takich warunków, które zostały uznane za niemożliwe do przyjęcia. Brak konsensusu pomiędzy spółkami w zakresie wysokości odszkodowania (wynagrodzenia) za ustanowienie służebności przesyłu, co wynika zarówno z przedstawionych pism, jak i z oświadczeń przedstawicieli obu spółek złożonych na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r., był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej decyzji było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji.

Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, zarówno T. R. – przedstawiciel spółki P. E. Sp. z o.o., jak i M. S. – Dyrektor Departamentu Eksploatacji i Rozwoju [...] S.A., którzy podpisywali wymienione wyżej pisma [...] S.A., byli przez spółkę należycie umocowani do składania w jej imieniu oświadczeń woli w ramach rokowań ze spółką O. Stosowne pełnomocnictwa dla tych osób zamieszczone są w aktach administracyjnych niniejszej sprawy (k. 56 – 58 i k. 60 – 61 akt administracyjnych).

Odnosząc się do zarzutu, że przedstawiona przez [...] S.A. oferta nie zawierała wszystkich istotnych elementów ewentualnej przyszłej umowy o ustanowienie służebności przesyłu, należy podkreślić, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby wówczas, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym żadnej szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć. Co więcej, art. 124 ust. 1 u.g.n. nie formułuje nawet obowiązku określenia, w wydanej na jego podstawie decyzji, kolejności prac i szczegółowego sprecyzowania ich harmonogramu. Kwestia ta nie mieści się bowiem w granicach sprawy dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (tak m. in. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r., I OSK 357/11, Lex nr 1136695, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r., II SA/Gd 437/12, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 maja 2013 r., II SA/Kr 140/13, Lex nr 1429573).

Organ odwoławczy dopuścił się jednak innych uchybień – na tyle istotnych, że uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim Wojewoda L. nie rozważył, czy przebieg planowanej inwestycji był dla nieruchomości skarżącej jest jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomość - sprowadzony do niezbędnego minimum, który to obowiązek wynika z konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 64 ust. 2 Ustawy Zasadniczej.

Należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że w decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. należy w sposób precyzyjny określić zakres uszczuplenia władztwa nad przedmiotową nieruchomością i wykazać, że uszczuplenie to nastąpiło tylko w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji, jak również w sposób najmniej uciążliwy dla korzystania z niej oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. organ obowiązany jest zatem dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, zaś wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a.

Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym przewidziano realizację zamierzenia inwestycyjnego, jest jedynie warunkiem niezbędnym do podjęcia negocjacji z właścicielem nieruchomości celem jej udostępnienia, a w przypadku, gdyby do ugody z nim nie doszło, do wydania decyzji w trybie art. 124 u.g.n. Istotne jest, iż w samym planie zagospodarowania nie jest możliwe ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości, dopiero na podstawie jego ustaleń organy określają, w stosunku do których nieruchomości muszą zostać wydane decyzje o ograniczeniu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 powoływanej ustawy. W związku z tym konieczne jest określenie w tej decyzji sposobu dokonanych ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości. Uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, by przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Stąd istotne jest zarówno jednoznaczne określenie przebiegu inwestycji przez daną nieruchomość, jak również precyzyjne określenie, na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji (wyrok NSA z dnia 7 września 1989 r., Sa/Kr 441, ONSA 1989/2/81; wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r., I OSK 23/06, niepubl.; wyrok NSA z dnia 7 września 1989 r., SA/Kr 441/98, ONSA 1989/2/81).

Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest jakiejkolwiek analizy dotyczącej zakresu koniecznej ingerencji w przysługujące skarżącej spółce prawo własności działki nr [...]. Organy powołały się jedynie na to, iż inwestycja, na potrzeby której wydano zaskarżoną decyzję, jest inwestycją celu publicznego przewidzianą w obejmującym tę działkę planie miejscowym. W aktach sprawy zamieszczona jest jedynie mapka, na której zaznaczono przebieg projektowanej linii napowietrznej oraz granice pasa ograniczonego użytkowania terenu (k. 5 akt adm.). Ani z treści planu miejscowego, ani z przedmiotowej mapy nie wynika, dlaczego organ ograniczył własność działki skarżącej spółki we wskazanym na tej mapie miejscu i zakresie.

Takie działanie (a w zasadzie zaniechanie) organu stanowi również uchybienie polegające na braku rozważenia interesu skarżącej spółki, której prawo własności zostało ograniczone, i skupienie się wyłącznie na interesie inwestora i wywodzącym się z niego interesie społecznym, ponieważ niewątpliwie planowana inwestycja będzie służyła szerszemu gronu podmiotów – odbiorców energii elektrycznej. W niniejszej sprawie organy skupiły się na analizie interesu inwestora i umotywowały swoje stanowisko w tym zakresie, nie odnosząc się zaś należycie do słusznego interesu strony skarżącej. Powoływany przepis art. 124 u.g.n. przewiduje szczególny wypadek ograniczenia wykonywania prawa własności polegający na znoszeniu przez właściciela przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości. Z tych względów wymagane jest rozważenie słusznego interesu właściciela nieruchomości, gdyż to jego prawo jest ograniczane, a organ administracji ingeruje w to prawo bez jego zgody.

Działając w oparciu o przepis art. 124 u.g.n., organy nie powinny stosować wykładni rozszerzającej interesu społecznego, gdyż prowadziłoby to niewątpliwie do naruszenia zasady praworządności, sformułowanej w art. 2 Konstytucji RP oraz w art. 7 k.p.a. Organ orzekający w każdym wypadku ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny chodzi, i udowodnić, że jest on tak znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywatela (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2001 r., V SA 3718/00, ONSA 2002/3/124). W niniejszej sprawie słuszny interes właściciela nieruchomości nie został poddany analizie przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu władztwa rozumianego jako najmniej uciążliwej formy ingerencji w prawo właściciela nieruchomości.

Ponadto w sentencji zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji nie określił, a organ odwoławczy nie dostrzegł – braku określenia terminu, na który udzielono zezwolenia na czasowe zajęcie działki nr [...]. Obowiązek zastrzeżenia terminu wynika z użytych przez ustawodawcę w omawianym przepisie form czasownikowych "może ograniczyć", "przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie". Zgodnie z tymi regulacjami, właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia nieruchomości tylko na czas konieczny do wykonania celowych robót budowlanych. Stosownie zaś do ust. 4 art. 124 u.g.n., niezwłocznie po dokonaniu tych robót zajęta nieruchomość musi zostać przywrócona do stanu pierwotnego.

Termin, na który udzielono zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości jest zasadniczym elementem decyzji, wyznaczającym horyzont czasowy pozbawienia właściciela uprawnień rzeczowych do skutecznego sprzeciwu wobec udzielonego zezwolenia, jeżeli decyzja zawierająca to zezwolenie stanie się ostateczna. Z ostatecznej decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości wynika bowiem kluczowy element tej instytucji prawnej, polegający na pozbawienia właściciela nieruchomości skutecznego skorzystania z uprawnień eksmisyjnych określonych w art. 222 k.c. wobec podmiotu, któremu udzielono zezwolenia (por. J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Warszawa 2011, s. 909).

Wyżej omówione uchybienia stanowią zarówno naruszenie norm prawa materialnego wynikających z art. 124 u.g.n., jak i przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Przedmiotowe uchybienia są tej natury, że mogą zostać wyeliminowane przez organ drugiej instancji, stąd nie został uwzględniony wniosek skarżącej o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej.

Rozstrzygniecie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy podejmie wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego i prawnego, biorąc pod uwagę wyżej przedstawione oceny i wnioski. W szczególności ustali, a następnie przekonująco uargumentuje w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zasadność projektowanego przebiegu inwestycji przez nieruchomość skarżącej spółki, jak również zakres ograniczenia właściciela w jego prawie korzystania z tej nieruchomości. Innymi słowy, organ obowiązany jest do uwzględnienia – oprócz interesu wnioskodawcy – również interesu skarżącej polegającego na zminimalizowaniu dolegliwości związanej z przebiegiem linii, a nadto do uzasadnienia, że proponowany przebieg ma charakter optymalny w zakresie oddziaływania na nieruchomość skarżącej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.