Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 32/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64a ust.1 i 5,, art. 9 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 18 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji urządzeń wodnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia 18 listopada 2015 r., mocą której uchylono w całości decyzję Starosty z dnia 10 kwietnia 2015 r. i orzeczono w przedmiocie legalizacji obiektów położonych na jeziorze J., na działce nr [...], obręb Ł. na wysokości działki nr [...] obr. S. w gminie I.:

1. o odmowie legalizacji w części dotyczącej pomostu i segmentów II i III hangaru,

2. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej segmentu I hangaru,

3. o nakazie likwidacji segmentów II i III hangaru przez S. S. w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji z zachowaniem wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska, w szczególności prowadzenia robót tak, aby nie dopuścić do zanieczyszczenia wód jeziora J.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

S. S. wnioskiem z dnia 23 września 2011 r. wystąpił o wydanie decyzji o legalizacji pomostu o powierzchni 36,5 m2 z hangarem o powierzchni 55,1 m2 na jeziorze J. w miejscowości S. przy działce nr [...].

Sprawa zainicjowana powyższym wnioskiem była rozpatrywana trzykrotnie przez Starostę, który wydawał decyzje odmawiające legalizacji (17.04.2012, 18.04.2014, 10.04.2015, znak: [...]), oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (decyzja z 24.08.2012, nr [...]) i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (decyzja z 17.06.2014, znak: [...]), którzy przekazywali sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Najważniejszymi aspektami sprawy analizowanymi w toku powyższych postępowań, było ustalenie, czy S. S. jest samoistnym posiadaczem obiektów, o których legalizację wnioskuje, oraz czy ich legalizacja naruszałaby przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 r. Starosta, na podstawie art. 64a. ust. 1 i 2 w związku z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o legalizacji w części dotyczącej pomostu i segmentu I hangaru położonych na jeziorze J. na działce nr [...] obręb Ł. na wysokości działki nr [..]. obręb S. w gminie I., oraz odmówił wydania decyzji o legalizacji segmentów II i III hangaru położonych na jeziorze J. - działce nr [...] obręb Ł. na wysokości działek nr [...]-[...] w miejscowości S., na terenie gminy I.

W uzasadnieniu organ ustalił, że na jeziorze J. zlokalizowany jest pomost w kształcie litery "L" oraz hangar wykonany z trzech segmentów, każdy z odrębnym wejściem, przykryty jednym dachem.

Zarówno pomost, jak i wszystkie segmenty położone są na działce nr [...] stanowiącej jezioro J.

Pomost i segment znajdujący się bezpośrednio przy pomoście (hangar I) użytkowany jest przez wędkarzy, jako pomieszczenie do przechowywania łodzi wiosłowej i sprzętu wędkarskiego. Pracownicy A. działając w powstałym przy Fabryce kole wędkarskim około roku 1983 zbudowali pomost na jeziorze z materiałów Zakładu i ustawili gotowy barakowóz na działce nr [...], a następnie około roku 1984 przenieśli barakowóz na pomost i powstał pomost z hangarem, obecnie segmentem nr I. Następnie w roku 1994 po likwidacji A. pomost z hangarem zostały przejęte nieodpłatnie na zasadach użyczenia przez koło wędkarskie "[...]" działające przy B. z obowiązkiem konserwacji obiektów. Koło "[...]" już nie funkcjonuje. Obecnie z pomostu i segmentu I hangaru korzystają pracownicy C,

S. S. wybudował segment II i III hangaru bez pozwolenia wodnoprawnego. Segmenty środkowy z tarasem (nr II) i zewnętrzny (nr III) hangaru, użytkowane są przez S. S. - segment II jako pomieszczenie mieszkalne, a segment III do przechowywania łodzi motorowej i innego sprzętu.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do wniosku, że S. S. wystąpił o legalizację pomostu z trzysegmentowego hangaru nie będąc ich właścicielem, podczas, gdy na podstawie art. 64a ust. 1 ustawy Prawo wodne o legalizację może ubiegać się właściciel urządzenia wodnego.

Organ umorzył postępowania legalizacyjne w odniesieniu do pomostu o powierzchni 36,5 m2 i hangaru - segmentu I o powierzchni 15,34 m2.

Natomiast w odniesieniu do segmentu hangaru II i III, które S.S. z własnych środków i nakładem własnej pracy wybudował, organ stwierdził, że mógł on ubiegać się o ich legalizację. Po przeanalizowaniu warunków legalizacji organ doszedł do wniosku, że naruszałaby ona ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy I. i jego zmiany dla wsi S.

Według tego planu bowiem teren, na którym został wykonany hangar, znajduje się na wodach śródlądowych przy obszarze zabudowy mieszkaniowo-usługowej (MU16). Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 10 planu i jego zmiany, w strefie ochrony jeziora J. o szerokości minimum 70 m od brzegu istnieje zakaz stawiania obiektów budowlanych i gospodarki rybackiej, urządzania ogrodów działkowych, stosowania i składowania nawozów mineralnych, niszczenia naturalnej linii brzegowej, uszczuplania trwałej zieleni. Odstępstwem od tego zakazu objęte jest stawianie w strefie ochrony jeziora obiektów budowlanych związanych z obsługą ruchu turystycznego jak: kąpieliska, pola biwakowe, stanice wodne z częścią gastronomiczną itp.

Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, że wykonane przez wnioskodawcę segmenty hangaru użytkuje on prywatnie, wyłącznie dla potrzeb swoich, swojej rodziny i znajomych. Hangar II stanowi pomieszczenie przystosowane do mieszkania, wyposażone w meble i sprzęt AGD, choć pozbawione węzła wodno-sanitarnego. Hangar III to pomieszczenie, w którym przechowywana jest łódź pontonowa i drobny sprzęt, deski, pojemniki, puszki, wiadra, pakunki (funkcja magazynowa). Według definicji hangar to pomieszczenie, często duży budynek (hala), służące do zabezpieczania przed działaniem czynników atmosferycznych samolotów, szybowców, balonów, łodzi, itp. Oba segmenty II i III nie są wykorzystywane przez S. S. w ramach działalności gospodarczej związanej z obsługą ruchu turystycznego, a tylko obiekty związane z taką działalnością mogą znajdować się w strefie 70m od brzegu jeziora. Organ wyjaśnił, że charakter działań, do których S. S. wykorzystuje hangar II i III nie pozwala na zakwalifikowanie jako obiektów do obsługi ruchu turystycznego, albowiem hangary te służą prywatnym celom jego właściciela.

Oznacza to, że lokalizacja segmentów II i III hangaru będących własnością S. S. na jeziorze J. przy działkach nr [...] i [...] poprzez niezgodność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co wyklucza możliwość ich legalizacji.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. S. domagając się legalizacji pomostu i segmentów II i III hangaru i podnosząc, że Starosta dokonał błędnej interpretacji przepisów planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi S. Zakaz stawiania obiektów budowlanych i gospodarki rybackiej w odległości bliższej niż 70 m od brzegu nie ma charakteru bezwzględnego i dopuszcza lokalizowanie obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego czy też ogólnie rozumianą turystyką wodną. Zarówno hangary, jak i pomost służą takim celom, jak określone w uchwale, z pomostu korzysta nie tylko odwołujący się, ale również liczni wędkarze, cumują przy nim w sezonie łodzie żeglujące po J., w których nierzadko nocują też ich użytkownicy.

Rozpoznając odwołanie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. uchylił w całości decyzję Starosty z dnia 10 kwietnia 2015 r. i orzekł w przedmiocie legalizacji obiektów położonych na jeziorze J., na działce nr [...], obręb Ł. na wysokości działki nr [...] obr. S. w gminie I.:

1. o odmowie legalizacji w części dotyczącej pomostu i segmentów II i III hangaru,

2. o umorzeniu postępowania w części dotyczącej segmentu I hangaru,

3. o nakazie likwidacji segmentów II i III hangaru przez S. S. w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji z zachowaniem wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska, w szczególności prowadzenia robót tak, aby nie dopuścić do zanieczyszczenia wód jeziora J.

Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał, że ustalone okoliczności faktyczne pozwoliły uznać S. S. za właściciela segmentów II i III hangaru zlokalizowanego na pomoście na działce nr [...], ale nie za właściciela ani posiadacza samoistnego segmentu I i samego pomostu, które użytkowali członkowi koła wędkarskiego "[...]" na zasadzie użyczenia od D.

Organu odwoławczy wskazał, że S. S. nie ma uprawnień do ubiegania się o legalizację pomostu i segmentu I hangaru.

Natomiast w odniesieniu do legalizacji segmentu II i III, organ podzielił stanowisko Starosty, że jest ona niemożliwa ze względu na sprzeczność z postanowieniami obowiązującego planu miejscowego gminy I. przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 grudnia 2003 r, co potwierdza to przekazany przez Urząd Gminy wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...], obręb Ł., gmina I. (wody jeziora J.) z dnia 7 kwietnia 2015 r. W § 3 ust. 2 pkt 10 znajduje się zakaz stawiania obiektów budowlanych w strefie ochrony o szerokości minimum 70m od brzegu jeziora, z wyjątkiem obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego lub gospodarką rybacką.

Organ wskazał, że części hangaru, które skarżący wykorzystuje samodzielnie nie służą obsłudze ruchu turystycznego, lecz jego prywatnym potrzebom, co ustalono w trakcie oględzin przeprowadzonych przez pracowników Starostwa w dniu 2 grudnia 2011 r. Wójt Gminy w piśmie złożonym do akt sprawy wyjaśnił, że ustalenia miejscowego planu dotyczące obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego dotyczą obiektów służących obsłudze ruchu turystycznego poprzez prowadzenie/oferowanie usług turystycznych o charakterze powszechnym, a nie dla ograniczonej grupy osób tj. siebie i znajomych.

Organ ustalił, że w piśmie z dnia 20 stycznia 2015 r. skarżący oświadczył, że ogranicza swój wniosek tylko do segmentów II i III hangarów. Następnie, w dniu 22 kwietnia 2015 r. uchylił swoje poprzednie oświadczenie i zajął stanowisko, podtrzymane później w odwołaniu, że rezygnuje z wniosku o legalizację hangaru I, ale nadal podtrzymuje wniosek o legalizację pomostu.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 64a ust. 1 ustawy Prawo wodne wniosek o legalizację urządzenia wodnego może złożyć jego właściciel. Art. 9 ust 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne zdefiniował pojęcie właściciela rozszerzając je między innymi na posiadacza samoistnego. Organ wskazał, że brak po stronie wnioskodawcy statusu właściciela pomostu i segmentu I w rozumieniu ustawy Prawo wodne stanowił przesłankę do odmowy zalegalizowania tych obiektów objętych wnioskiem, a z uwagi na wycofanie wniosku dotyczącego segmentu I, należało orzec o umorzeniu postępowania w tym zakresie.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 64a ust. 3 jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 64a ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Ponieważ Starosta odmówił S. S. legalizacji urządzenia, aby zrealizować kompetencję określoną przepisem należało orzec o rozbiórce segmentów II i III hangaru. Pozostawienie tego zagadnienia bez rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy jego podjęcie było możliwe, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.

W stosunku do pomostu i segmentu I hangaru podkreślono, że następnym krokiem w sytuacji, gdy nie dojdzie do legalizacji urządzenia, będzie nałożenie obowiązku ich likwidacji, po ustaleniu jego właściciela według przepisów ustawy Prawo wodne. Organ wskazał, że niniejsze postępowanie dotyczy wniosku S. S. i orzeczenie mogło zapaść jedynie w stosunku do obiektów stanowiących przedmiot tego wniosku i wobec wnioskodawcy.

W skardze na powyższą decyzję zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego - art. 64a w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne poprzez odmowę legalizacji pomostu i segmentów hangarów oraz nakazanie ich likwidacji,

II. naruszenie normy prawnej prawa procesowego w postaci art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i wszechstronnego rozpatrzenia materiału zgromadzonego w sprawie poprzez:

a. uznanie, iż części hangaru, które skarżący wykorzystuje /tj. segment nr II i III/ nie służą obsłudze ruchu turystycznego i jednocześnie uznanie, iż części te służą prywatnym potrzebom skarżącego, podczas gdy ze zgromadzonego w toku przedmiotowej sprawy materiału dowodowego wynika wniosek przeciwny;

b. uznanie, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości prowadzi do wniosku, iż skarżącemu nie można przypisać przymiotu posiadacza samoistnego;

III. naruszenie normy prawa procesowego w postaci art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, mimo iż wskazane normy prawne mają charakter zasad ogólnych, którymi winien kierować się każdy organ przy załatwianiu sprawy;

IV. naruszenie normy prawa materialnego w postaci art. 20 w zw. z art. 53 ust. 2. Ustawy Prawo wodne poprzez uznanie, iż obiekty, o których legalizację wnioskowano w toku przedmiotowej sprawy służą do szczególnego korzystania z wód, bowiem ich wykonanie wykracza poza powszechne i zwykłe korzystanie, a zatem konieczne było uzyskanie pozwolenia na ich budowę;

V. naruszenie normy prawa materialnego w postaci art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne poprzez jego mylną i zarazem wybiórczą wykładnię, polegającą na pominięciu tej okoliczności, iż w powyższej normie prawnej pomosty traktowane są na równi z takimi urządzeniami jak obiekty portowe, stocznie rzeczne, co świadczy o tym, iż wolą ustawodawcy było stworzenie wymogu uzyskania pozwolenia wodnoprawnego względem obiektów charakteryzujących się specyficznym zestawem cech (obiektów dużych, w sposób znaczący ingerujących w linię brzegową);

VI. naruszenie normy prawnej prawa materialnego w postaci art. 336 k.c. poprzez uznanie, iż skarżący nie jest posiadaczem samoistnym I segmentu hangaru, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób bezpośredni wynika, iż spełnia on wszelkie przesłanki uznania go za posiadacza samoistnego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący kwestionuje twierdzenie, że wykorzystywanie przez skarżącego hangaru nie służy obsłudze ruchu turystycznego, albowiem ze spornych obiektów korzysta poza skarżącym wiele osób: żeglarze, wędkarze itp. Wskazał on, że jest posiadaczem samoistnym obiektów zlokalizowanych na działce nr [...]. Nadto skarżący zakwestionował uznanie tych obiektów za wymagające pozwolenia wodnoprawnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i odpierając zarzuty skargi. Organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut błędnego uznania, że obiekty, o których realizację ubiega się skarżący, służą do szczególnego korzystania z wód, ponieważ ich wykonanie wykracza poza powszechne i zwykłe korzystanie, a zatem konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zasadność tego argumentu nie miała jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem zarówno pomost, jak i hangary stanowią urządzenia wodne wymagające pozwolenia wodnoprawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., nr 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podstawą prawną orzekania w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 469).

Zgodnie z art. 64a ust. 1 Prawa wodnego, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza m.in. przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63.

Natomiast przepis art. 64a ust. 5 Prawa wodnego stanowi, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, lub nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wystąpił we wskazanym trybie z wnioskiem o legalizację wzniesionych bez pozwolenia wodnoprawnego urządzeń wodnych w postaci pomostu oraz zbudowanego na nim trójsegmentowego hangaru pokrytego wspólnym dachem z trzema odrębnymi wejściami. Organy prawidłowo odrębnie potraktowały sprawę legalizacji poszczególnych elementów wskazanej zabudowy wodnej, tj. pomostu, oraz hangarów: I, II i III, albowiem w odniesieniu do każdego z nich inne okoliczności faktyczne i prawne decydowały o rozstrzygnięciu sprawy.

Rozstrzygnięcie wniosku skarżącego wymagało rozważenia dwóch kwestii, a mianowicie ustalenia, czy według przepisów obowiązujących w dacie wzniesienia pomostu i hangaru wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju zabudowę oraz oceny możliwości legalizacji w świetle aktualnie obowiązujących przepisów.

Organ odwoławczy prawidłowo w pierwszej kolejności odniósł się do obowiązujących w dacie wznoszenia urządzeń wodnych przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 938, poz. 230 ze zm.), po to, ażeby zweryfikować obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju zabudowę. Organ odwoławczy w sposób błędny uzasadnił obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego kwalifikując tego typu zabudowę jako przykład urządzeń wchodzących w zakres szczególnego korzystania z wód, nie miało to jednak wpływu na treść wydanej decyzji.

Źródłem ówczesnego obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przepisy był przepis art. 82 ust. 1 pkt 7 Prawa wodnego z 1974 r., według którego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego wymaga w szczególności wykonywanie obiektów portowych, stoczni rzecznych, kąpielisk, przystani, pomostów i innych podobnych urządzeń na brzegach i na wodach. Wykładnia językowa tej normy prowadzi do jednoznacznych wyników nie wymagających dalszych zabiegów interpretacyjnych. Ustawodawca zastosował niewyczerpujące wyliczenie urządzeń wodnych, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i m.in. w wyliczeniu tym w sposób wyraźny ujął pomosty. Natomiast dyspozycja art. 18 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego z 1974 r., zgodnie z którą przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy lub rozbiórki tych urządzeń, pozwoliła rozciągnąć obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego również na rozbudowę pomostu poprzez wniesienie na nim trójsegmentowego hangaru.

Przechodząc natomiast do kwestii przepisów, które powinny były znaleźć zastosowanie przy ocenie spełnienia przesłanek legalizacji organy prawidłowo za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęły przepisy Prawa wodnego z 2001 r. oraz przepisy z zakresu planowania przestrzennego obowiązujące w dacie orzekania. Również prawidłowo odwołały się w tym zakresie do wypracowanej przez judykaturę linii orzeczniczej w kwestiach legalizacji obiektów samowoli budowlanej według przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Podobieństwo instytucji legalizacji na gruncie prawa budowalnego do legalizacji urządzeń wodnych uzasadniało zastosowanie wyprawowanych tam rozwiązań do samowoli w zakresie wznoszenia urządzeń wodnych.

Wobec tego wskazać należało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym w postępowaniu legalizacyjnym podstawę oceny zgodności wykonanych robót z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, tj. z daty przeprowadzenia postępowania naprawczego. Jak wynika bowiem z uzasadnienia uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 (dostępnej na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) celem wprowadzenia przesłanki zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do legalizacji samowoli budowlanej było zapewnienie ochrony dobra publicznego, jakim jest ład przestrzenny i architektoniczny. Generalną zasadą jest, iż przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli budowlanej, to jest w dacie orzekania przez organ administracji.

Z tego powodu przesłankę zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należało analizować w kontekście obowiązującego w dacie rozstrzygania wniosku skarżącego o legalizację zaistniałej samowoli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy I. przyjętego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 grudnia 2003 r., który w § 3 ust. 2 pkt 10 ustanowił zakaz stawiania obiektów budowlanych w strefie ochrony o szerokości minimum 70 m od brzegu jeziora, z wyjątkiem obiektów związanych z obsługą ruchu turystycznego lub gospodarką rybacką.

Organy prawidłowo ustaliły, że zarówno pomost, jak i trójsegmentowe hangary nr I, II i III na nim zbudowane są wynikiem samowoli, albowiem pomimo wymogu uzyskania na ich realizację pozwolenia wodnoprawnego zostały wybudowane bez jego uzyskania.

Analizując natomiast warunki legalizacji powyższych urządzeń wodnych Sąd podzielił rozstrzygnięcia organu odwoławczego odnoszące się indywidulanie do pomostu, hangaru I oraz hangaru II i III.

Organ odwoławczy prawidłowo w odpowiedzi na wycofanie wniosku o legalizację hangaru I przez skarżącego w tej części umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 2 k.p.a.

Analizując możliwości legalizacji w świetle dyspozycji art. 64a ust. 1 Prawa wodnego w pierwszej kolejności organ odwoławczy rozważył dopuszczalność wniesienia takiego wniosku przez skarżącego. Przepis art. 64a ust. 1 Prawa wodnego stanowi bowiem, że jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2. Określa zatem precyzyjnie uprawnionego do złożenia wniosku o legalizację wskazując właściciela urządzenia. Natomiast przepis art. 9 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego stanowiąc, że przepisy ustawy dotyczące właścicieli stosuje się odpowiednio do posiadaczy samoistnych oraz użytkowników wieczystych.

W niniejszej sprawie kwestią aktualną była weryfikacja statusu skarżącego jako posiadacza samoistnego pomostu oraz hangarów II i III, którą organy przeprowadziły w sposób niezwykle wnikliwy, gromadząc pełny, niezbędny materiał dowodowy i dokonując jego wszechstronnej oceny zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Organy ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości, że pomost zlokalizowany na działce nr [...] nie stanowi przedmiotu samoistnego posiadania skarżącego rozumianego zgodnie z definicją określoną w art. 336 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że pomost wraz z segmentem hangaru I został zbudowany w latach 80-tych przez członków koła wędkarskiego [...] działającego przy A. W następstwie zmian własnościowych w ramach przedsiębiorstw na zasadzie użyczenia użytkowali go członkowie koła wędkarskiego [...], którzy nadal z niego korzystają. Oznacza to, że z pomostu i hangaru I korzystają również inne osoby poza skarżącym, które kwestionują skutecznie jego posiadanie. Grupa wędkarzy, która korzysta z hangaru i pomostu od momentu ich powstania złożyła do Starosty pismo, w którym opisała swój konflikt ze skarżącym co do korzystania z pomostu oraz wyraziła zainteresowanie legalizacją obiektu. Z zeznań świadków wynika, że żaden z wędkarzy nie potrzebuje niczyjej zgody, w tym zgody skarżącego, na korzystanie z pomostu. Pomost ten jest ogólnodostępny.

Sąd Najwyższy - Izba Cywilna w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn.. akt IV CSK 193/14, (LEX nr 1583443) stwierdził, że pierwszy z elementów budujących samoistne posiadanie występuje wtedy, gdy dana osoba znajduje się w sytuacji pozwalającej jej na korzystanie z rzeczy w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługuje do rzeczy prawo własności, przy czym nie jest wymagane efektywne korzystanie z rzeczy, wystarczy sama możliwość korzystania, rozumiana jako możliwość używania tej rzeczy, pobierania z niej pożytków, przekształcenia lub nawet zniszczenia. Władztwo nad rzeczą musi być stanem trwałym (choć przejściowo posiadacz może nie wykonywać władztwa bez utraty posiadania), nie napotykającym skutecznego oporu osób trzecich. Wola władania dla siebie (animus rem sibi habendi) przejawia się w podejmowaniu wielu czynności wskazujących na to, że posiadacz traktuje rzecz jako pozostającą w jego sferze swobodnej dyspozycji, przy czym ocena podejścia uwzględnia rzeczywistą wolę władającego, ale dokonywana jest obiektywnie, z punktu widzenia otoczenia posiadającego. Zewnętrzne przejawy posiadania samoistnego mogą być różne w zależności od przeznaczenia, rodzaju, położenia nieruchomości oraz sposobu jej wykorzystania.

Powyższe potwierdza, że skarżącego nie można było uznać za posiadacza samoistnego całego pomostu, albowiem skarżący nie korzysta z niego na takich zasadach właściciel, co oznacza, że nie podejmuje decyzji związanych z pomostem, nie decyduje o zasadach korzystania z niego, w tym nie ma wpływu na krąg osób z niego korzystających.

Powyższe oznaczało, że skarżący nie mógł ubiegać się o legalizację pomostu, co pociągnęło za sobą rozstrzygnięcie o odmowie legalizacji.

Inaczej rzecz ma się z hangarami II i III. Analizując kwestię charakteru posiadania hangaru II i III należało stwierdzić, że wykazuje ono cechy posiadania samoistnego jak właściciel, albowiem skarżący dobudował te dwa hangary na pomoście samodzielnie, z własnych środków i wyłącznie on decyduje o sposobie ich wykorzystania. Użytkuje je wyłącznie skarżący wykorzystując hangar II do celów mieszkaniowych a hangar III jako magazyn sprzętu wodnego takiego jak łódź oraz innych przedmiotów takich jak deski, pojemniki, puszki, wiadra itp. Oględziny hangarów potwierdziły, że wykorzystywane są one przez skarżącego do zaspokajania jego potrzeb, jego rodziny i znajomych. Właścicielski charakter władania wskazanymi hangarami II i III uprawniał skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o ich legalizację.

Natomiast dokonanie legalizacji hangaru II i III było niemożliwe ze względu na sprzeczność z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla gminy I., który w § 3 ust. 2 pkt 10 wprowadził w strefie ochrony jeziora J. o szerokości minimum 70 m od brzegu zakaz stawiania obiektów budowlanych i gospodarki rybackiej, urządzania ogrodów działkowych, stosowania i składowania nawozów mineralnych, niszczenia naturalnej linii brzegowej, uszczuplania trwałej zieleni. Odstępstwem od tego zakazu objęte zostało wyłącznie stawianie w strefie ochrony jeziora obiektów budowlanych związanych z obsługą ruchu turystycznego jak: kąpieliska, pola biwakowe, stanice wodne z częścią gastronomiczną itp. Według ustaleń dokonanych w toku prowadzonego postępowania wykonane przez wnioskodawcę segmenty hangaru użytkuje on prywatnie, wyłącznie dla potrzeb swoich, swojej rodziny i znajomych w celach rekreacyjnych i wędkarskich.

Tego rodzaju wykorzystywania hangaru II i III nie można utożsamiać z realizacją funkcji obsługi ruchu turystycznego.

Turystyka stanowi zjawisko społeczne, polegające na odbywaniu podróży w celach poznawczych, rozrywkowych, wypoczynkowych, to forma czynnego wypoczynku połączonego z poznawaniem różnych miejsc oraz elementami sportu. Z definicji, obiekt związany z obsługą ruchu turystycznego (przykładowo: stanice wodne, pola biwakowe) udostępniany jest turystom, jego dostępność nie może być ograniczona do rodziny i znajomych posiadacza, przeciwnie, jest on nastawiony na obsługę szerokiej rzeszy ludzi, osób poznawanych z reguły dopiero w momencie świadczenia usługi.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2830/12 (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że "przez turystykę wodną należy rozumieć przemieszczanie się, podróżowanie szlakami, drogami wodnymi przy wykorzystaniu określonego sprzętu i urządzeń".

Dodatkowo wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 673/14 oddzielił turystykę wodną od wędkarstwa wskazując, że "turystyka to działania związane z ruchem, przemieszczaniem się, ale ukierunkowane jednoznacznie na poznawanie określonych miejsc (obszarów, obiektów). Aktywność człowieka jest tu podejmowana konkretnie dla osiągnięcia wskazanego celu. W przypadku wędkarstwa (formy amatorskiego połowu ryb) celem aktywności (w ramach której może także mieć miejsce, w pewnym zakresie, przemieszczanie się, ruch) jest osiągnięcie celu w postaci schwytania ryb, co jedynie wiązać się może także z poznawaniem, zwiedzaniem określonych miejsc. Wobec takich uwarunkowań wędkarstwa nie należy uznać za formę turystyki wodnej" (dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2015 r., nie uznając pomostu do wędkowania za obiekt służący turystyce wodnej (sygn. akt IV SA/Wa 1986/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarżący, który z rodziną i znajomymi (we własnym zakresie) wykorzystuje segment lI i III hangaru do wypoczynku i rekreacji, nie może twierdzić, że wykonał urządzenia wodne w celu świadczeniu usług związanych z obsługą ruchu turystycznego.

Oznacza to, że lokalizacja segmentów II i III hangaru na jeziorze J. poprzez niezgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy I. dla wsi S. narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 64a ust. 2 Prawa wodnego, który stanowi, że starosta może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli jego lokalizacja nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. To skutkować musiało orzeczeniem o odmowie ich legalizacji i w konsekwencji o ich likwidacji, które organ odwoławczy podjął na podstawie art. 64a ust. 1 i 5 Prawa wodnego.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zarówno w zakresie przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego zostały dokonane zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., ocena zebranych dowodów nie narusza regulacji art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.