Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1517/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1, art. 191, art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2009r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za okres kwiecień - grudzień 2004r., 2005r. , styczeń - marzec 2006 r. oraz opłaty prolongacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) Nr (...); /-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia (...) nr (...) na podstawie art. 207, art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) - dalej: O.p., odmówił uwzględnienia wniosku zobowiązanego J. S. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za okres: kwiecień -grudzień 2004r., styczeń - grudzień 2005r., styczeń - marzec 2006r. w części obejmującej kwotę (...) zł, odsetki za zwłokę (do dnia 27 lipca 2006r.) w kwocie (...) zł oraz opłatę prolongacyjną w kwocie (...) zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że zobowiązany w dniu (...) zwrócił się z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości, które zostały określone decyzjami z dnia (...) nr (...), (...), (...). Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia (...) nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o rozłożeniu zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, sankcji na dwanaście rat, z których ostatnia z terminem płatności na 20 listopada 2007r. łącznie z opłatą prolongacyjną wynosiła ogółem (...) zł.

Wnioskiem z dnia (...) zobowiązany wystąpił ponownie z prośbą o rozłożenie na kolejne raty w wysokości po (...) zł, kwoty objętej decyzją z dnia (...). Decyzją z dnia (...) nr (...) Naczelnik Urzędu odmówił udzielenia wnioskowanej ulgi. Po rozpatrzenia odwołania zobowiązanego, decyzją z dnia (...) nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej orzekł rozłożenie zapłaty zaległości na dalsze jedenaście rat miesięcznych. Jednakże Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia (...) nr (...) wydaną w trybie wznowieniowym uchylił w całości powyższą decyzję ostateczną, orzekając na nowo o rozłożeniu zapłaty zaległości na dziesięć rat w wysokości po około (...) zł oraz jedenastą ratę płatną do 15 grudnia 2008r., na którą składała się pozostała kwota w wysokości (...) zł (należność główna (...) zł.; odsetki za zwłokę (...) zł, opłata prolongacyjna (...) zł) .

W dniu (...) zobowiązany zwrócił się o częściowe umorzenie zaległości, podając, że płaci raty w wysokości (...) zł miesięcznie a, żeby spłacić całość braknie mu życia. Żądanie sprecyzował w ten sposób, że z pomocą rodziny mógłby dokonać wpłaty kwoty w wysokości 20.000 zł na poczet zaległości, natomiast pozostała kwota ((...) zł) podlegałaby umorzeniu.

We wniosku podniósł, że powstanie zaległości nastąpiło nie z jego winy, a z powodu złego prowadzenia książki ryczałtowej przez biuro podatkowe, ponieważ po przekroczeniu obrotu w wysokości 40.000 zł nie poinformowało go o obowiązku płacenia podatku od towarów i usług.

Ponadto powołał się na zły stan zdrowia, który od grudnia 2007r. bardzo się pogorszył. Wskazał, iż oczekuje kilku operacji i że nie ma mowy o powrocie do pracy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając opisaną na wstępie decyzję odmowną z dnia (...) wziął pod uwagę zarówno sytuację finansową zobowiązanego, jak również politykę fiskalną państwa. Działanie organu podatkowego zmierzało, aby pojęciu z art. 67a O.p. "ważny interes podatnika" nadać treść maksymalnie obiektywną, z tym, że ważny interes podatnika - ze względu na konstytucyjną zasadę sprawiedliwości podatkowej, tj. równości i powszechności opodatkowania - nie mógł być rozpatrywany bez powiązania z interesem publicznym. Ustalił organ podatkowy, że sytuacja zobowiązanego jest trudna. Posiada on ograniczone możliwości płatnicze (praktycznie nie uzyskuje dochodów) a w utrzymaniu pomaga mu mama. Ma problemy zdrowotne, z powodu schorzenia narządu ruchu jest niezdolny do pracy fizycznej, uzyskał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (umiarkowany) na okres do dnia 31 maja 2010r.

Naczelnik stwierdził jednak, że argumenty przedstawione przez zobowiązanego nie są wystarczające do umorzenia części zaległości. Fakt, że zobowiązany znalazł się w trudnej sytuacji finansowej nie oznacza, że organy podatkowe obowiązane są do umarzania zaległości podatkowych. Nie można wyróżniać jednego podatnika na tle innych - sumiennie i terminowo wywiązujących się z nałożonych na nich obowiązków podatkowych. Podatki są najistotniejszym elementem dochodów państwa, a instytucja umorzenia stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania.

W odwołaniu J. S. domagał się częściowego umorzenia zaległości rozłożonej na raty decyzją z dnia (...) Dyrektora Izby Skarbowej nr (...).

Uzasadniając odwołanie podał, że jego stan zdrowia pogorszył się, jest po operacji stawu biodrowego i czekają go jeszcze trzy zabiegi chirurgiczne. W związku z tym nie będzie mógł wrócić do pracy w ciągu kilku najbliższych lat. Obecnie otrzymuje zasiłek w wysokości (...) zł miesięcznie.

Podniósł, że zaległość powstała nie z jego "winy" a w związku ze złym prowadzeniem jego dokumentacji podatkowej przez osobę, której to zadanie powierzył. Zadłużenie nie jest wynikiem oszustwa czy próby wyłudzenia pieniędzy. Nie odprowadzając podatku od towarów i usług, nie odliczał podatku między innymi od zakupu paliwa, naprawy silnika, kosztów telefonu firmowego, wymiany oleju, co przysługiwałoby mu, gdyby był podatnikiem podatku od towarów i usług, przez co Skarb Państwa nie poniósł strat.

Podkreślił ponadto, że Urząd Skarbowy, po złożeniu rocznych zeznań wydał mu w 2005r. pięć zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach. Wnioskodawca był więc przekonany, iż nie posiada żadnych zaległości podatkowych.

Zaproponował także jednorazową wpłatę na poczet zaległości kwoty ok. (...) zł, którą uzyska dzięki pomocy matki i przyjaciół, prosząc jednocześnie o umorzenie pozostałej części zaległości.

Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 67a § 1 pkt 3 O.p., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) nr (...) odmawiającą częściowego umorzenia zaległości podatkowej.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, co następuje: zobowiązany mieszka w mieszkaniu lokatorskim o powierzchni (...) m- (3 pokoje z kuchnią). Otrzymuje zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2008r. do 31 maja 2010r. z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości (...) zł miesięcznie. Koszty utrzymania zobowiązany określił na kwotę 640 zł miesięcznie (czynsz - 350 zł, energia elektryczna, gaz woda - 40 zł, opłaty RTV, telefon - 150 zł, wydatki na leki - 100 zł). W utrzymaniu pomaga mu matka. Zobowiązany ma problemy związane ze schorzeniem narządu ruchu, będąc z tego powodu niezdolnym do pracy fizycznej. Uzyskał orzeczenie z Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Niepełnosprawności nr (...) z dnia (...) o stopniu niepełnosprawności (umiarkowany) na okres od 1 stycznia 2008r. do 31 maja 2010r. Zobowiązany posiada samochód ciężarowy (...) rok produkcji 1989, którego wartość określił na kwotę (...) zł oraz jest właścicielem - spółdzielczego prawa do lokalu o powierzchni (...) m- położonego w K., nabytego w 2005r. w drodze spadku po zmarłym W. S. W miesiącu czerwcu 2007 roku dokonał sprzedaży nieruchomości zabudowanej położonej w P. o powierzchni (...) m- za kwotę (...) zł, która została w przeważającej części przeznaczona na spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na budowę domu, a także zapłatę zaległych rachunków wobec hurtowni budowlanych oraz osób, od których pożyczył pieniądze (pismo z dnia (...)). Ponadto w miesiącu kwietniu 2008 roku wystąpił do organu I instancji o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych w 2006 roku, do którego załączył faktury opiewające na kwotę (...) zł. Kwota do zwrotu wynosi (...) zł a termin jego dokonania został wyznaczony na dzień (...).

Przytaczając te fakty Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej zobowiązanego, na tle powszechności obowiązku podatkowego, który polega na płaceniu podatków, za wystarczającą podstawę do częściowego umorzenia zaległości podatkowych.

Wykazano bowiem, że zobowiązany posiadał w 2007 roku znaczne środki pozwalające na uregulowanie zaległości. Także kwota do zwrotu podatku VAT w wysokości (...) zł pozwoli na zaspokojenie części zaległości. Podkreślił organ odwoławczy, że zobowiązany w piśmie z dnia (...) zadeklarował wpłatę tej kwoty na poczet zaległości a spłatę całości zaległości - do końca 2008 roku. Częściowe umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług byłoby w chwili obecnej przedwczesne. Powyższe zobowiązanie podatkowe może być zaspokojone w przyszłości, gdyż organy podatkowe mają prawo zakładać, iż w okresie do przedawnienia zaległości podatkowej sytuacja materialna zobowiązanego może ulec poprawie, umożliwiając bądź dobrowolną spłatę zaległości w ratach (w obrocie prawnym pozostaje decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) rozkładająca zaległość na raty, termin płatności ostatniej, 11 raty upływa dnia (...)), bądź też organowi egzekucyjnemu jej wyegzekwowanie. W interesie Państwa i obywateli leży, aby pobór dochodów budżetowych był pełny oraz podlegał szczególnej ochronie ze względu na jego społeczno - gospodarcze przeznaczenie.

Podkreślił Dyrektor, iż organy podatkowe rozłożyły na wniosek zobowiązanego zapłatę zaległości na raty, w wysokości (...) zł miesięcznie (decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) nr (...); decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...)) a zobowiązany wywiązał się z płatności rat wg wyznaczonych terminów. Natomiast okoliczności, na które powołuje się zobowiązany wnosząc o umorzenie części zaległości nie mają charakteru nadzwyczajnego. Zadłużenie powstało w związku z prowadzoną w okresie 20 kwietnia 1998r. - 30 kwietnia 2006r. działalnością gospodarczą (usługi transportowe). Zaległości nie wystąpiły z przyczyn losowych, lecz wyłącznie w wyniku nieprawidłowych działań samego podatnika, co szczegółowo opisano w decyzjach wymiarowych. Na podatniku ciążył obowiązek między innymi monitorowania obrotu, momentu przekroczenia progu i utraty prawa zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego, składania deklaracji VAT - 7 i uiszczania podatku od towarów i usług w należnych ustawowo terminach i wysokości. Zobowiązanym do rozliczeń z budżetem jest zawsze podatnik i dla organów podatkowych bez znaczenia pozostaje fakt, kto prowadził księgi rachunkowe. W tej sytuacji zobowiązany nie może ujemnych skutków swoich działań przerzucać na organy podatkowe, żądając częściowego umorzenia zaległości podatkowej. Zaświadczenia wydane zobowiązanemu w 2005r. informowały, iż nie zalega on z opłatą zobowiązań podatkowych, ale ponieważ decyzje wymiarowe określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres: kwiecień - grudzień 2004r., styczeń - grudzień 2005r., styczeń - marzec 2006r. wydane zostały w dniu (...) (podatnik odebrał je w dniu (...)), były zgodne ze stanem faktycznym istniejącym w dacie ich wydania.

W skardze zobowiązany domaga się umorzenia zaległości w podatku VAT i wyjaśnia, że zaległość powstała w związku ze złym prowadzeniem jego dokumentacji podatkowej przez byłego pracownika urzędu skarbowego. Zadłużenie nie jest również wynikiem oszustwa czy próby wyłudzenia pieniędzy ze Skarbu Państwa. W związku z przekroczeniem kwoty sprzedaży uprawniającej go do zwolnienia od podatku od towarów i usług (przekroczenie obrotu w wysokości 40.000 zł), utracił prawo do zwolnienia od opodatkowania podatkiem. Nie odprowadzając podatku od towarów i usług, nie odliczał podatku między innymi: od zakupu paliwa, naprawy silnika, kosztów telefonu firmowego, obsługi bieżącej samochodu, co przysługiwałoby mu, gdyby był podatnikiem podatku od towarów i usług, przez co pieniądze te pozostały w Skarbie Państwa i jest to wg jego obliczeń kwota ok. (...) zł.

Podał skarżący, iż od 1992r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych i nigdy nie otrzymał żadnych upomnień ze strony organów podatkowych, zatem motywy odmowy umorzenia części zaległości uważa za krzywdzące i przykre. Zbyt surowo ukarany został przez organy podatkowe, które wymierzyły mu karę ponad (...) zł i część z tej kary ((...) zł) była niezgodna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto poniósł dodatkowo koszt w wysokości (...) zł, aby opłacić radcę prawnego, który wskazał miejsce i datę publikacji powyższego aktu prawnego.

Urząd Skarbowy przyczynił się do powiększenia jego zadłużenia, gdyż po złożeniu rocznych zeznań za 2003r. i 2004r. wydał mu w 2005r. pięć zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach (w celu uzyskania kredytu z banku). Przekonany był zatem, iż nie posiada żadnych zaległości podatkowych. Dopiero w maju 2006r. (po wszczęciu kontroli podatkowej przez organ I instancji w kwietniu 2006r.) organ podatkowy doszedł do przekonania, iż zalega w podatkach.

Skarżący podniósł, że ma zwyrodnienie lewego stawu biodrowego, chory kręgosłup, przepuklinę pachwinową, (schorzenia te związane są z wieloletnim wykonywaniem pracy kierowcy). W listopadzie 2007r. przebył operację stawu biodrowego a obecnie jest po operacji przepukliny pachwinowej. Z uwagi na długotrwałe leczenie i czekające go co najmniej trzy zabiegi chirurgiczne nie widzi szans powrotu do życia zawodowego i jednocześnie spłaty całej kwoty zaległości podatkowej. Zobowiązany powołuje się także na trudną sytuację finansową - nie posiada żadnego majątku, mieszka od 1986r. w mieszkaniu spółdzielczym, posiada 20 - letni samochód ciężarowy, korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Sprzedał dom w stanie surowym a uzyskaną cenę w przeważającej części przeznaczył na spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na budowę tegoż domu. Pozostałą kwotę przeznaczył na spłatę zadłużenia wobec hurtowni budowlanych oraz na wykonanie ostatnich prac budowlanych. Zaproponował jednorazową wpłatę kwoty ok. (...) zł, którą jest w stanie uzyskać od matki i przyjaciół.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska i wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia zgodności aktów administracyjnych, w tym decyzji i innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Celem i zamierzonym efektem tej kontroli jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. W zakresie swej kognicji sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).

Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Jeśli zaś sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

W myśl przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym jego interesem lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczyć jedynie do nieprzewidywalnych przypadków losowych, nadzwyczajnych zdarzeń, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika. Interes podatnika należy widzieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków. Dokonując oceny "ważnego interesu strony" w umorzeniu zaległości podatkowych organ uwzględnić powinien okoliczności uzasadniające ten ważny interes, a w przypadku ich wystąpienia rozważyć, czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych i w konsekwencji ich egzekwowanie nie pogłębi ubóstwa podatnika i jego rodziny.

Na podstawie cytowanego przepisu organy podatkowe upoważnione zostały do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Jest to konstrukcja prawna pozwalająca na wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organy podatkowe mogą, ale nie muszą umorzyć zaległość podatkową, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom przepisu art. 210 § 4 O.p. Negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją (por. wyrok WSA w Gdańsku sygn. I SA/Gd 538/07, t. I, Lex nr 297127, wyrok NSA z 18 maja 2005r. FSK 2211/04 t. II).

W ocenie Sądu decyzje obu instancji nie spełniają wymogów wskazanych w art. 210 § 4 O.p.

Z dokumentów zgromadzonych w aktach podatkowych wynika, iż J. S. zajmuje sam trzypokojowe mieszkanie o pow. (...) m- (lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego). Jego wyłącznym źródłem dochodu jest zasiłek stały w wysokości (...) zł przyznany decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z (...) (k. 15). Przedmiotowy zasiłek został przyznany skarżącemu na okres od 1 stycznia 2008r. do 31 maja 2010r. (k. 12). Jego wydatki wynoszą miesięcznie ok. 640 zł (czynsz za najem lokalu mieszkalnego - 350 zł, energia elektryczna, gaz, woda - 40 zł, opłaty RTV, telefon - 150 zł, lekarstwa - 100 zł). W uzupełnieniu kosztów pomaga skarżącemu matka. Nie ma żadnych praw majątkowych. Jest w posiadaniu samochodu ciężarowego marki (...) rok prod. 1989 o wartości (...) zł (k. 15). W 2005r. otrzymał tytułem spadku - spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. (...) m- położonego w K. przy ul. W. (k. 33). W dniu (...) skarżący dokonał sprzedaży nieruchomości zabudowanej położonej w P. o pow. (...) m- (k. 33). Z uzyskanych pieniędzy spłacono kredyt na budowę domu, reszta przeznaczona została na spłatę zaległości finansowych w hurtowniach budowlanych oraz spłatę pożyczek (k. 37). Ponadto, jak wynika z wniosku o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych w okresie od 1 maja 2004r. do 31 grudnia 2007r., J. S. przysługiwał zwrot wydatków w kwocie (...) zł (k. 34).

Skarżący w dniach (...) leczył się na chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego lewego (karta informacyjna leczenia szpitalnego, k. 11), posiada także orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 31 maja 2010r. (k. 13).

Z pisma z (...) wynika nadto, iż skarżącego zostawiła żona i toczy się obecnie sprawa rozwodowa (k. 37).

W ocenie Sądu organy podatkowe nie ustaliły w sposób wyczerpujący sytuacji majątkowej oraz osobistej podatnika, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zaistnienia przesłanki "ważnego interesu".

Odnosząc się do sytuacji majątkowej skarżącego nie ustalono, jakie kwoty składają się na jego wydatki. Zwrócić należy uwagę, iż przedstawione przez skarżącego wyliczenie kosztów utrzymania (czynsz, media, lekarstwa) nie jest wyczerpujące. Na koszty utrzymania składają się bowiem również inne wydatki, jak choćby wydatki na zakup żywności, środków czystości czy odzieży. Ponadto jak wynika z powyższego skarżący posiada samochód ciężarowy, brak jest jednak informacji, czy pojazd ten jest aktualnie zarejestrowany. Rejestracja z kolei wiąże się z określonymi wydatkami w postaci kosztów ubezpieczenia obowiązkowego OC i ewentualnie ubezpieczenia auto - casco oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków. Nie zostało także ustalone czy skarżący użytkuje przedmiotowy pojazd, a tym samym czy ponosi dodatkowe wydatki na jego eksploatację.

Skarżący w piśmie z (...) podał, iż jest w trakcie sprawy rozwodowej, jednak organy podatkowe nie podjęły czynności, w celu ustalenia, w jakim stadium znajduje się to postępowanie. Nie sprawdzono czy zapadło już w tym zakresie prawomocne orzeczenie oraz jakie ma skutki dla sytuacji majątkowej skarżącego, np. w zakresie podziału majątku wspólnego. Nie ustalono również czy małżonkowie mieli dzieci, a jeśli tak to od kogo zostały zasądzone na ich rzecz alimenty oraz w jakiej wysokości. Nie zbadano także czy, w razie istnienia wyroku rozwodowego, nałożony został obowiązek alimentacyjny na drugiego małżonka i w jakim zakresie.

Jeśli chodzi o otrzymaną tytułem spadku - część spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. na ul. W., brak jest informacji, kto użytkuje przedmiotowy lokal oraz kto ponosi jego koszty utrzymania. Natomiast co do lokalu położonego przy ul. H. w K. (miejsce zamieszkania skarżącego), nie ustalono czy skarżący złożył wniosek o przekształcenie lokatorskiego spółdzielczego prawa w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a jeśli tak to, jaką kwotę był zobowiązany z tego tytułu zapłacić.

Skoro więc ustalenia organów podatkowych w zakresie wydatków nie miały charakteru wyczerpującego, nie można było uznać za prawidłowe również ustaleń co do wysokości pomocy udzielanej przez matkę skarżącego (z oświadczenia podatnika wynika, iż matka pokrywa różnicę w kosztach utrzymania - 640 zł oraz dochodach - 400 zł), tym bardziej, iż nie wskazano konkretnych kwot oraz celów, na jaki ta pomoc jest przeznaczana.

Wreszcie nie zbadały organy podatkowe, w kontekście sprzedaży nieruchomości położonej w P. o pow. (...) m-, w jakiej wysokości i w jakim banku został udzielony skarżącemu kredyt, który został spłacony z uzyskanych ze sprzedaży tej nieruchomości środków pieniężnych. Nie podano również nazw oraz adresów firm, wobec których miał zaległości płatnicze skarżący, a które to zaległości zostały pokryte z reszty pieniędzy ze sprzedaży działki. Ponadto nie zbadano wysokości kwot tych zaległości oraz kwot spłacanych pożyczek.

Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, iż organy podatkowe, wbrew przepisom art. 187 § 1 i art. 122 O.p., nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego Nie dokonały również oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Nie można zatem uznać, iż postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji obowiązane będą do wyczerpującego zbadania sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego, biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności, co umożliwi właściwą ocenę kwestii "istnienia ważnego interesu podatnika".

Należy bowiem podkreślić, iż kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej sprowadza się do zbadania czy nastąpiło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne (art. 122 O.p.) oraz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 O.p.) dokonano prawidłowej oceny przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu art. 67a § 1 O.p. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera uzasadnienie rozstrzygnięcia, które powinno zawierać przedstawienie i ocenę wszystkich okoliczności przemawiających za, jak i na niekorzyść podatnika.

Uznając, iż wskazane naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska