Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 811/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz A. T. od Wojewody kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W zgłoszeniu z dnia 30 sierpnia 2010r. A. T. zgłosiła zamiar budowy dwóch budynków gospodarczych, każdy o powierzchni 35m2 na działce nr 1098 położonej w miejscowości K . Podała, że budowa wspomnianych budynków jest związana z potrzebami gospodarstwa rolnego i będzie stanowiła uzupełnienie zabudowy zagrodowej na działce. Decyzją z dnia [...]. Starosta wniósł sprzeciw, argumentując, że nie został spełniony warunek określony w art. 29 ust.1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W myśl tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35m2 przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,8m zwianych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Zdaniem organu inwestorka na wspomnianej działce nie posiada siedliska rolniczego, gdyż zabudowana jest jedynie budynkiem mieszkalnym. Podkreślono, że dopiero planuje budowę siedliska rolniczego, co potwierdza decyzja Wójta Gminy o warunkach zabudowy, dotycząca przebudowy i modernizacji istniejącego budynku mieszkalnego oraz budowy budynku gospodarczo – garażowego. Powyższe stanowisko podzielił także Wojewoda. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie z dnia 11 grudnia 2003r. ( II SA/ Lu 886/02 ) stwierdził, że wprawdzie budynek mieszkalny stanowi element zabudowy zagrodowej, to jednak w stanie sprawy nie można mówić o jej uzupełnieniu, bowiem znajduje się na niej wyłącznie budynek mieszkalny, samodzielnie nie stanowiący zabudowy zagrodowej. Organ odwoławczy zaznaczył, iż to, że właściciel nieruchomości zabudowanej budynkiem jednorodzinnym jest rolnikiem nie przesądza o istnieniu siedliska. W jego ocenie określone w zgłoszeniu budynki gospodarcze są elementem tworzonego siedliska, ale nie uzupełniają zabudowy zagrodowej, która na działce nie istnieje. Tworzenie natomiast nowej zabudowy siedliskowej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. T. stwierdziła, że organy rozpatrujące sprawę nie przeprowadziły jakiegokolwiek wywodu dotyczącego wykładni dla zabudowy zagrodowej i działki siedliskowej., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że samodzielny, zamieszkały budynek mieszkalny nie może stanowić siedliska. Skarżąca dowodziła, że posiada kilkuhektarowe gospodarstwo rolne, jest rolnikiem i spełnia wszystkie wymagania dla budowy małego budynku gospodarczego, tworząc infrastrukturę dla budynku mieszkalnego w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Wyjaśniła, że budynek mieszkalny został zalegalizowany i zinwentaryzowany w obrębie zabudowy zagrodowej na działkach 1097/3 i 1098. Na podstawie pozwolenia na budowę wybudowano dodatkową infrastrukturę gospodarstwa rolnego w postaci wyciągu narciarskiego. Powołując się na encyklopedyczną wykładnię gramatyczną zagrody skarżąca wywodziła, że pod tym pojęciem występuje zarówno zabudowa wolno stojąca, zwarta, gdy budynki stykają się ze sobą, zamknięta, gdy podwórze jest ściśle otoczone budynkami jak i jednobudynkowa. Natomiast siedlisko związane jest nierozerwalnie z ludźmi, zamieszkującymi na określonym terenie, przy czym bez znaczenia jest, czy mają także budynki gospodarcze. Budynek mieszkalny może być zatem jedynym budynkiem w siedlisku. Skarżąca podkreśliła, że jej siedlisko służy i stanowi miejsce zamieszkiwania i pracy, a grunt zajęty pod budynek mieszkalny w gospodarstwie rolnym uznaje się za grunt wykorzystywany rolniczo. W jej przekonaniu posiadanie budynku gospodarczego nie jest czynnikiem niezbędnym do istnienia siedliska lub zabudowy zagrodowej. Likwidacja jedynego budynku gospodarczego nie przesądza o likwidacji siedliska i nie skutkuje powstaniem zabudowy jednorodzinnej. Stanowisko powyższe skarżąca podtrzymała w piśmie z dnia 9 grudnia 2010r. powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławie z dnia 7 kwietnia 2006r. ( II SA/Wr 11/05 ). Dodatkowo skarżąca stwierdziła, że za istnieniem zabudowy zagrodowej świadczy usytuowanie na działce 1097/3 budynku gospodarczego – wyciągu narciarskiego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zwolnienie o jakim stanowi art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr ) jest istotnym odstępstwem od wyrażonej w art. 28 tej ustawy zasady, według której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści powołanego przepisu wynika, że głównym kryterium tego zwolnienia jest miejsce w jakim określona inwestycja ma być zrealizowana. Bez wątpienia chodzi tu o uzupełniającą zabudowę zagrodową o określonych parametrach, przewidzianą w obrębie istniejącej i już zabudowanej działki siedliskowej. Rację mają organy architektoniczno – budowlane dowodząc, że przepisy prawa budowlanego, mimo słowniczka zawartego w art.3 ustawy, nie definiują pojęcia działki siedliskowej czy siedliska. Zamieszczona w Słowniku współczesnego języka polskiego (Wyd. Wilga 1996, str. 1015 ) definicja siedliska oznacza miejsce stałego pobytu, zamieszkania, osiedlenia, dom, siedzibę, ognisko. W uchwale z dnia z 13 czerwca 1984 r. (III CZP 22/84, OSN 1985, Nr 1, poz. 8 ) Sąd Najwyższy stwierdził natomiast, że siedlisko stanowi tylko bazę i zaplecze gospodarstwa, a korzystanie z nich polega na jego użytkowaniu. Same jego przeznaczenie w zasadzie nie przynosi pożytków, nie dostarcza też towarowej produkcji rolnej. W świetle powyższego uzasadnione jest zatem przekonanie, że siedliskiem jest także działka na której znajduje się wyłącznie budynek mieszkalny. Z kolei zabudowa zagrodowa według §3 pkt.3 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U nr 75, poz. 690 ze zmianami) to w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Jest oczywiste, że obie te definicje wzajemnie się pokrywają i uzupełniają. W każdym razie chodzi tu o zespól budynków tworzących funkcjonalną całość, służących do racjonalnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. Nie ma jednak wystarczających argumentów, aby uważać, że budowa budynku gospodarczego na działce siedliskowej na której znajduje się jedynie budynek mieszkalny nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej. W tym zakresie sąd rozpoznający skargę odstępuje od poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział Zamiejscowy w Lublinie z dnia 11 grudnia 2003r. II SA/Lu 886/02 ) powołanego w zaskarżonej decyzji. Przychylić się należy do stanowiska, że biorąc pod uwagę pojęcie siedliska to właśnie dom mieszkalny stanowi o jego charakterze. Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006r. ( II SA/Wr 11/05 CBOSA) użycie w powołanym § 3 pkt. 3 Rozporządzenia formy "w szczególności" oznacza, że zabudowa zagrodowa istnieje nawet wtedy, jeśli na działce znajduje się choćby jeden z tych przykładowo wymienionych obiektów. Podzielając ten pogląd, zauważyć trzeba, że z reguły budowę siedliska inicjuje budowa budynku mieszkalnego, wokół którego powstaje zabudowa uzupełniająca, tworząc, jak już wspomniano, funkcjonalną całość. W tym przypadku chodzi o budowę budynku gospodarczego rozumianego zgodnie z § 3 pkt 8 wspomnianego Rozporządzenia jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Trudno uznać, że budowa budynku gospodarczego o charakterze wskazanym w zgłoszeniu nie służy skarżącej zamieszkałej w budynku mieszkalnym i nie stanowi uzupełnienia zabudowy. Akceptacja stanowiska organów prowadziłaby do sytuacji, w której wcześniejsza budowa budynku, o jakim mowa w powyższym przepisie na działce siedliskowej ( siedlisku ) nie byłaby uznawana za uzupełnienie zabudowy zagrodowej i mogłaby mieć miejsce jedynie w oparciu o pozwolenie na budowę, podczas, gdy kolejne budynki, również spełniające wymogi określone w tym przepisie, mogły być realizowane już na podstawie zgłoszenia. Zauważyć przy tym należy, że wspomniany przepis § 3 pkt.3 powołanego Rozporządzenia nie podaje ilości, ani gabarytów budynków gospodarczych, przy których uznaje się za spełniony wymóg zabudowy zagrodowej. Przyjęcie wersji organów rozpatrujących sprawę pozwalałoby zatem w tej kwestii na uznaniowość organów, wbrew treści samego art. 29 ust.1 pkt.1 lit. a) prawa budowlanego. Pozostawałoby to w oczywistej sprzeczności nie tylko z logiką, ale także z zamysłem ustawodawcy, który zwolnienie opiera na tym, że teren na którym ma być realizowana inwestycja nie stwarza możliwości naruszenia interesu społecznego lub możliwości te minimalizuje ( Ludwik Bar, Edward Radziszewski Nowy Kodeks Budowlany – Komentarz wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1995 str. 56).

Jest natomiast oczywiste, że art. 29 ust.1 pkt.1 lit. a ) ustawy dotyczy obiektów gospodarczych nie tylko stanowiących uzupełnienie zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, ale także związanych z produkcją rolną. Skarżąca w zgłoszeniu wskazała jedynie, że budowa budynków gospodarczych ma nastąpić na potrzeby gospodarstwa rolnego, nie precyzując jednak jaką produkcję rolną prowadzi. Organy rozpatrujące zgłoszenie również nie odniosły się do tej kwestii, skupiając się jedynie na wykazaniu braku podstaw do uznania budowy za uzupełniającą zabudowę zagrodową. Jest to o tyle istotne, iż skarżąca sama w piśmie uzupełniającym skargę przyznała, że funkcję mieszkalno – produkcyjną w jej rodzinnym gospodarstwie rolnym spełnia budynek mieszkalny i budynek gospodarczy, stanowiący wyciąg narciarski. Trudno uznać, że wyciąg narciarski jest związany z produkcją rolną, o jakiej stanowi art. 29 ust.1 pkt.1 lit. a) ustawy. Jeśli zatem kolejne budynki gospodarcze miałyby służyć obsłudze wyciągu powinnością organów jest zgłoszenie sprzeciwu. Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organów będzie wyjaśnię tych wątpliwości.

Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art.205 § 1 w związku z art.200 wspomnianej ustawy.