Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2356/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-26 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej – B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 27 lipca 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1559/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wniesionej przez skarżącą spółkę od ww. orzeczenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 czerwca 2014 r. (sygn. akt II GSK 1259/14) uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Niniejsza sprawa została ponownie zarejestrowana pod sygn. akt VI SA/Wa 2356/14. W związku z tym, że do skargi załączono (złożony na urzędowym formularzu PPPr wraz ze skargą w dniu [...] kwietnia 2013 r. – data stempla pocztowego) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, któremu, stosownie do zarządzenia sędziego referenta z [...] lipca 2013 r. (ze względu na skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne) nie został nadany dalszy bieg, przedmiotowy wniosek wymaga rozpatrzenia w ramach ponownego postępowania przez Sądem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ww. wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za rok obrotowy 2012 w wysokości 206.720,83 zł oraz stan jej rachunku bankowego, na którym znajdowały się środki w kwocie 448,06 zł.

W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 zł.

Zarządzeniem referendarza sądowego z [...] września 2014 r. pełnomocnik skarżącej (adwokat M. K.) został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni:

a/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2013 r. – np. rocznego sprawozdania finansowego spółki za 2013 r., ewentualnie odpisu z księgi rachunkowej na koniec 2013 r.,

b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2014 r. – np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec sierpnia 2014 r.,

c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca (przy piśmie z [...] października 2014 r.) nadesłała:

- roczne sprawozdanie finansowe spółki za 2012 r. (jednocześnie wskazała, iż sprawozdanie finansowe za 2013 r. nie zostało jeszcze sporządzone),

- rachunki zysków i strat: za 2013 r. oraz za pierwszy kwartał 2014 r.,

- wyciągi z rachunków bankowych za okresy: od [...] do [...] lipca 2014 r., od [...] do [...] sierpnia 2014 r. oraz od [...] do [...] września 2014 r.

W sprawozdaniu z działalności skarżącej za 2012 r. wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w 2013 r. Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 r., nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług ochrony w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Dokument CIT-8, nadesłany przez skarżącą m.in. do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2708/13, wykazuje stratę spółki za 2012 r. w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł.

Z kolei z rachunku zysków i strat skarżącej spółki za 2013 r. wynika, że osiągnęła przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, a koszty jej działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.372,86 zł. Uwzględniając pozostałe przychody i koszty operacyjne, strata netto skarżącej spółki za 2013 r. wyniosła 292.260,29 zł. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej spółki sporządzony na dzień [...] marca 2014 r. wskazuje, że osiągnęła ona w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158.356,09 zł, a koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 273.604,01 zł. Jak już wyżej wzmiankowano, skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okresy: od [...] do [...] lipca 2014 r. (karty [...] akt), od [...] do [...] sierpnia 2014 r. (karty [...] akt) oraz od [...] do [...] września 2014 r. (karty [...] verte akt), na którym saldo końcowe (na dzień [...] września 2014 r.) wyniosło 832,48 zł.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.

W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności, stwierdzić należy, że spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.

Oceniając stan majątkowy skarżącej należy zauważyć znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w stosunku do 2012 r. I tak, o ile 2012 r. zamknął się przychodem netto na poziomie 287.682,75 zł, to w 2013 r. przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 647.900,97 zł. Zarazem nastąpił wzrost kosztów działalności operacyjnej z kwoty 535.590,69 zł w 2012 r. do kwoty 941.372,86 zł w 2013 r. Wzrost ten w odniesieniu do poszczególnych kategorii dotyczył zarówno wypłacanych przez spółkę wynagrodzeń, które wzrosły z kwoty 244.445,07 zł do kwoty 422.079,00 zł. Również zużycie materiałów i energii zwiększyło się - z kwoty 111.351,54 zł do kwoty 185.650,83 zł. Znacznie powiększyła się także wartość kosztów usług obcych - z kwoty 123.258,63 zł do kwoty 249.300,93 zł. Ponadto w roku bieżącym przychód skarżącej w pierwszym kwartale przekroczył 150 tysięcy zł, a na wynagrodzenia przeznaczyła ponad 112 tysięcy zł.

Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanej straty z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu, świadczy o tym niewątpliwie podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia oraz zużycie materiałów i energii. Zaznaczyć przy tym należy, iż wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro zwiększyła przychód o ponad 360 tysięcy zł. Jednocześnie o jej możliwościach płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej zarówno o charakterze cywilnoprawnym (np. zapłata na rzecz "O." Sp. z o. o. kwoty 2.937,10 zł w dniu [...] września 2014 r., czy też na rzecz P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. w dniu [...] lipca 2014 r. - kwoty 1.244 zł), jak i publicznoprawnym (regularne wpłaty na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędów skarbowych – przykładowo 2.440 zł w dniu [...] lipca 2014 r. na rzecz Urzędu Skarbowego [...]). Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych lecz regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje I. N., zajmujący stanowisko prezesa zarządu skarżącej spółki. I tak w miesiącu lipcu 2014 r. dokonał trzykrotnie wpłat na łączną kwotę 15.000 zł, w miesiącu sierpniu 2014 r. dokonana przez niego wpłata sięgnęła kwoty 12.000 zł (dwie wpłaty), a w miesiącu wrześniu 2014 r. dwukrotnie przelane środki wyniosły łącznie 13.000 zł. Jednocześnie z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż przeważające operacje na rachunku polegały na dokonywaniu przelewów na rzecz komorników sądowych, urzędu skarbowego, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także agencji ochrony. Wyciągi nie dokumentują więc żadnych kwot uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności, podczas, gdy kwoty te złożyły się na wykazaną w rachunku zysków i strat wysokość przychodu przekraczającego w 2013 roku 640 tysięcy zł. W konsekwencji brak udokumentowania na rachunku bankowym wpłat potwierdzających prowadzoną działalność gospodarczą czyni w istocie niewyjaśnionym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę. W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, taki dysonans pomiędzy zapisami opisującymi transakcje dokonywane na rachunku bankowym a skalą przychodu spółki sugerowałby, że wszelkie przychody spółki pochodzące ze sprzedaży towarów i usług wpłacane są na konto prezesa zarządu spółki lub przekazywane są mu przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Ewentualnie może to również sugerować posiadanie przez spółkę innych (nieujawnionych Sądowi) rachunków bankowych. W każdym razie świadczy to o niespójności złożonych oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej z przedstawionymi dokumentami źródłowymi, które tę sytuację mają potwierdzać. W konsekwencji uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak jest bowiem przeciwwskazań do pokrycia przez skarżącą z posiadanych środków także kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.