Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 813/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.33. art.34
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi J.C. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez J.C. jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2021 r., którym odrzucono podniesione przez w/w zarzuty w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległych składek tytułem ubezpieczenia społecznego.

Powyższe postanowienie zostało wydane na podstawie następujących ustaleń faktycznych i prawnych:

W dniu [...] stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił przeciwko J.C. administracyjne tytuły wykonawcze o numerach [...], które stały się podstawą do wdrożenia postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny, tj. Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym samym dniu [...] stycznia 2021 r. na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych ten sam organ skierował do banku [...] S.A. zawiadomienia nr [...] oraz [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zobowiązanego. W odpowiedzi na powyższe bank poinformował, że nie przystąpi do realizacji zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, ponieważ nie prowadzi rachunku na nazwisko zobowiązanego.

Dnia [...] stycznia 2021 r. zajęcia zostały wycofane i tego samego dnia na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych dokonano zajęcia rachunku bankowego w [...] S.A. o numerach [...] oraz [...]. Dnia 22 stycznia 2021 r. organ doręczył J.C. odpisy zawiadomień o zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego oraz odpisy tytułów wykonawczych za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. oraz pouczeniem o prawie do wniesienia zarzutów egzekucyjnych

W dniu 1 lutego 2021 r. zobowiązany J.C. złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na art. 33 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.). W uzasadnieniu swojego żądania wskazał na wygaśnięcie w całości egzekwowanego obowiązku w wyniku przedawnienia.

Postanowieniem z [...] lutego 2021 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Następnie w dniu 17 lutego 2021 r., powołując się na art. 34 § 4 w związku z art. 33 pkt 1-10 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ egzekucyjny i reprezentując wierzyciela wydał postanowienie, w którym oddalił zgłoszony zarzut. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że obowiązek określony w w/w tytułach wykonawczych nie uległ przedawnieniu, należności są wymagalne, nie zostały uregulowane i nie zostały objęte umową ratalną oraz nie nastąpiło wygaśnięcie zobowiązań.

Nie godząc się ze stanowiskiem organu I instancji, dnia 2 marca 2021 r. zobowiązany wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych w roli wierzyciela przystąpił do ponownej analizy i rozstrzygnięcia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając w roli wierzyciela, oddalił zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgłoszony na podstawie w/w tytułów wykonawczych, uznając, iż należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, są wymagalne, nie zostały uregulowane, nie są objęte umową ratalną oraz nie wystąpiło wygaśnięcie zobowiązać.

Zobowiązany ponownie złożył na postanowienie zażalenie, w którym podniósł, że objęte administracyjnymi tytułami wykonawczymi zobowiązania z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne uległy przedawnieniu. Nadmienił, że w sprawie nie wydano żadnej decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu, że sprawa nie została rozpatrzona w całości oraz że organ nie ustosunkował się do złożonego wniosku o umorzenie nieopłaconych należności na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres objęty ustawą, złożonego na podstawie przepisów ustawy z 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551).

W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ II instancji w roli wierzyciela, przystąpił do ponownej analizy zarzutów podniesionych przez zobowiązanego i postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. orzekł o odrzuceniu zarzutów z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. dotyczącego przedawnienia zobowiązania.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołał treść art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazującego, co może stanowić przedmiot zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego. Jednym z tych zarzutów może być przedawnienie należności objętych administracyjnym tytułem egzekucyjnym (art. 33 § 1 pkt 5 ustawy). Dalej wskazał, że przepisy art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 423) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. wskazują, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Do obliczenia okresu przedawnienia należności, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378 zwana dalej "ustawą deregulacyjną"), która wprowadziła skrócenie okresu przedawnienia należności z 10 do 5 lat oraz możliwość wyboru korzystniejszego dla płatnika wariantu naliczania okresu przedawnienia. Zgodnie z art. 27 ust.1 przytoczonej ustawy do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1 stycznia 2012 r. Natomiast art. 27 ust. 2 stanowi, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W przypadku zobowiązanego, zaległości należności objęte tytułami egzekucyjnymi wskazanymi w sentencji postanowienia dotyczą okresu od listopada 2005 roku do lutego 2009 roku i objęte są postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych. Dalej organ podniósł, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia należności w nich wymienionych uległ zawieszeniu w okresie od [...] października 2009 r. do [...] sierpnia 2018 r. z tytułu prowadzonego postępowania sądowego z racji pozostawania w zatrudnieniu w Q sp. z o.o. Wyrok wydany w sprawie zatrudnienia w Q sp. z o.o. spowodował, iż decyzja wyłączająca z ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia stała się prawomocna 7 sierpnia 2018 r. Podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia stanowił art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 423).

Drugi okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności objętych spornymi tytułami egzekucyjnymi to okres od [...] października 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. z tytułu prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji określającej wysokość zadłużenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych 15 października 2020 r. zawiadomił zobowiązanego o wszczęciu postępowania z urzędu, a w dniu 19 listopada 2020 r. o zakończeniu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - doręczone w trybie administracyjnym (zgodnie z art. 44 § 4 kpa). W dniu [...] grudnia 2020 r. została wydana decyzja określająca zaległości składkowe zobowiązanego, która stała się prawomocna 18 stycznia 2021 r. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U. z 2017 r. poz. 131) niniejsza decyzja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia stanowił w tym przypadku również art. 24 ust. 5 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego organ uznał, że zaległości składkowe za okres od listopada 2005 roku do lutego 2009 roku zgodnie z ustawą deregulacyjną, nie były przedawnione, ponieważ nie upłynął od 16 grudnia 2005 r. do 1 stycznia 2012 r. 10-letni okres przedawnienia. Następnie zaistniały wskazane wyżej okoliczności, skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, co w konsekwencji przedłużyło możliwość dochodzenia określonych w decyzji należności składkowych i mogły zostać objęte postępowaniem egzekucyjnym.

Skargę na powyższe postanowienie złożył J.C. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., gdyż zostało wydane przez organ II instancji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszenie prawa, ewentualnie o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

a) nie podanie podstawy prawnej wydania zaskarżonego postanowienia, albowiem organ podał jako podstawę prawną art. 34 w zw. z art. 33 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pomimo, że art. 34 zawiera cztery paragrafy, a art. 34 pięć paragrafów, co stanowi naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. tj. nie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz art. 34 w zw. z art. 33 i art. 13 ustawy nie przewiduje odrzucenie zarzutów przedstawionych przez zobowiązanego,

b) naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. wobec dowolnego przyjęcia, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu,

c) naruszenie art. 34 § 2 pkt 2 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy podniesiony zarzut winien zostać uznany za zasadny w całości,

d) naruszenie art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez jego wadliwe zastosowanie i błędne uznanie, że obowiązek objęty administracyjnymi tytułami egzekucyjnymi nie uległ przedawnieniu,

e) naruszenie art. 24 ust. 5f ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wobec bezpodstawnego przyjęcia, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia spornych należności,

f) dowolne przyjęcie, że złożony przez skarżącego wniosek o umorzenie zadłużenia za okres objęty ustawą abolicyjną nie ma przełożenia na postępowanie egzekucyjne,

g) naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie i brak zawarcia w ramach zaskarżonego postanowienia uzasadnienia prawnego odnoszącego się zarówno do przedmiotu sprawy jak i sentencji wydanego postanowienia, co doprowadziło organ II instancji do wadliwego przyjęcia, iż należało odrzucić zarzut skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym,

h) naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wskutek jednokrotnego rozpoznania merytorycznego sprawy,

i) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe odrzucenie zarzutu zgłoszonego przez skarżącego, podczas gdy postanowienie wierzyciela z dnia

[...] kwietnia 2021 r. winno zostać przez organ ponownie rozpatrujący sprawę uchylone.

W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Postanowienie podlega uchyleniu jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie).

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] czerwca 2021 r., którym organ odrzucił jako pozbawione usprawiedliwionej podstawy prawnej zarzuty podniesione przez skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o administracyjne tytuły wykonawcze dotyczące zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od listopada 2005 roku do lutego 2009 roku. Podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczyły przedawnienia należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi, a nadto wszczęcie i prowadzenie egzekucji tychże należności mimo braku rozpatrzenia jego wniosku o umorzenie tych należności. Zatem kontrola Sądu w niniejszej sprawie ogranicza się tylko zbadania zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem.

Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonego postanowienia były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej jako u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca

2020 r., tj. art. 18, art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6. Zatem te przepisy u.p.e.a. wyznaczyły granice rozpoznawania sprawy, które winny być respektowane przez organ egzekucyjny. Prowadzenie bowiem egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym zobowiązanemu, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej i z których w niniejszej sprawie skarżący skorzystał. Tym samym inne kwestie podnoszone przez skarżącego, wykraczające poza zakres "zarzutów" w sprawie prowadzenia egzekucji, wykraczają tym samym poza przedmiot niniejszego postępowania, jego bowiem zakres i kierunek rozstrzygania określają zarzuty podniesione przez skarżącego, czyli znajdujący zastosowanie w badanej sprawie art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a. W takim też zakresie Sąd, kontrolując zaskarżone postanowienie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż dotychczas zgromadzony w sprawie przez organ materiał dowodowy czyni przedwczesnym udzielenie odpowiedzi na zasadnicze pytanie w niniejszej sprawie, czy należności objęte administracyjnymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu.

Na wstępie rozważań dotyczących oceny zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów wskazać należy, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie.

W myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:

1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;

3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.

Natomiast przepis art. 34 § 2 u.p.e.a. określa jakiej treści postanowienie wierzyciel może wydać rozstrzygając o zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów tj.:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.).

Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Istotny w niniejszej sprawie jest również przepis art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować jako pewną ciągłość postępowanie z k.p.a. i postępowanie wykonawcze unormowane w u.p.e.a. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w u.p.e.a., przepis ten pozwala na odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w k.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7) i zaufania (art. 8). Stosownie do art. 7 k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Naruszenie powyższych przepisów doprowadziło również w efekcie do uchybienia zasadom praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Z uwagi na podniesiony jako podstawowy zarzut w niniejszej sprawie zarzut przedawnienia należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi oraz uwzględniając, że ich wymagalność, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, dotyczy okresu od listopada 2005 roku do lutego 2009 roku wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - zmieniającego treść art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Ponieważ bieg przedawnienia spornych należności składkowych rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie ma art. 27 powyższej ustawy regulujący zagadnienia intertemporalne. Zgodnie z jego ust. 1, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, którego bieg rozpoczął się przed dniem

2 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zatem zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według starych zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednakże bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia ust. 2 przywołanego przepisu, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Wybór odpowiedniego terminu przedawnienia 5-letniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub 10 - letniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Oznacza to, że składki na ubezpieczenie zdrowotne za sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2008 roku ulegają przedawnieniu odpowiednio we wrześniu, październiku, listopadzie, grudniu 2018 roku i styczniu 2019 roku. Składki na ubezpieczenie zdrowotne za styczeń, luty, marzec 2009 roku ulegają przedawnieniu odpowiednio w lutym, marcu, kwietniu 2019 roku. Założenie to ma charakter warunkowy. Zakłada ono po pierwsze, że dla wnioskodawcy korzystniejsze jest rozwiązanie określone w art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (art. 27 ust. 1 tej ustawy prowadzi do wniosku, że 5-letni okres przedawnienia skończy się w styczniu 2017 roku), a po drugie, że nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia.

Jako podstawę przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie należności objętych administracyjnymi tytułami wykonawczymi organ w pierwszej kolejności wskazał na toczące się w okresie od [...] października 2009 r. do [...] sierpnia 2018 r. postępowanie sądowe z racji pozostawania przez skarżącego w zatrudnieniu w Q sp. z o. o., które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku skutkującego tym, iż decyzja "wyłączająca z ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia stała się prawomocna 7 sierpnia 2018 r." Okoliczność ta zdaniem organu, zgodnie z treścią art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych spowodowała, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia należnych składek. O ile zgodzić należy się ze stwierdzeniem, że cytowany przepis stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, o tyle podnieść należy, że organ powołując się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na powyższą przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie wykazał jej poprzez dołączenie do akt sprawy stosownych dokumentów ją wykazujących. Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Przepis art. 24 ust. 5f dodany został regulacją zawartą w art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 138, poz. 808), zmieniającą ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych z dniem 20 lipca 2011 r. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne nieopłaconych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, jeżeli nie upłynął jeszcze termin ich dochodzenia; w takich przypadkach okoliczności uzasadniające zawieszenie biegu terminu przedawnienia, określone w art. 24 ust. 5f w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, uwzględnia się również wtedy, gdy okoliczności te wystąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela zapatrywania wyrażone przez Sąd Najwyższy w motywach wyroku z dnia 29 maja 2013 r., I UK 613/12, że wedle tego przepisu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zależy od wszczęcia postępowania o podstawę wymiaru składek lub obowiązek ich opłacenia i następuje z momentem wydania decyzji w tym przedmiocie, zaś prawomocność decyzji decyduje wyłącznie o zakończeniu stanu zawieszenia. Inaczej rzecz ujmując, stosownie do treści art. 24 ust. 5f ustawy systemowej wydanie przez organ rentowy decyzji ustalającej podstawę wymiaru składek lub obowiązek ich opłacenia rozpoczyna zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek objętych tą decyzją i stan ten kończy się z dniem jej uprawomocnienia. Organ może więc stwierdzić przedawnienie składek tylko wtedy, jeśli nastąpiło ono przed wydaniem decyzji wszczynającej postępowanie o ustalenie podstawy wymiaru składek lub obowiązku ich opłacenia. W poprzednim stanie prawnym zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 stycznia 2007 r., II UK 116/06 (OSNP 2008 nr 3-4, poz. 47), stwierdzając, że okres przedawnienia, o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest liczony od dnia wymagalności należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do dnia wydania decyzji zobowiązującej do zapłaty tej należności, nie są natomiast liczone okresy przypadające po wydaniu decyzji. Podobne zapatrywania wyraził Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt III AUa 803/18 i Sąd Apelacyjny w Katowicach z dnia 19 lutego 2019 r., sygn. akt III AUa 166/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny zapatrywania te podziela uznając, że za datę zawieszenia biegu przedawnienia należności składkowych należy przyjąć datę wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia, gdyż wydanie decyzji jest momentem "wszczęcia postępowania", o którym mowa w analizowanym przepisie, a nie podjęcie czynności zmierzających do wydania takiej decyzji. Przyjmując powyższą wykładnię Sąd miał na uwadze, że instytucja przedawnienia ma chronić dłużnika przed zbytnim rozwlekaniem w czasie możliwości dochodzenia należności, przy czym termin przedawnienia należności składkowych i tak jest dość długi. Z drugiej zaś strony płatnik ma prawo oczekiwać, że organ rentowy inicjując postępowanie administracyjne w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom, podstaw wymiaru lub samych składek nie będzie długotrwale zwlekał z wydaniem decyzji dlatego, że termin przedawnienia i tak już nie biegnie.

Uwzględniając powyższą wykładnię art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ winien przedstawić dokumenty pozwalające ustalić istotne okoliczności do ustalenia, czy miało miejsce w niniejszej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia, a jeżeli tak, to w jakim okresie. Takim dokumentami będą niewątpliwie decyzja, o której mowa w powołanym przepisie, wyrok i uzasadnienie, na które powołuje się organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Z załączonych dokumentów winno jednoznacznie wynikać, jakich składek dotyczyło to postępowanie, czy należnych składek z ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia, czy też składek z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wykładnia przepisu art. 24 ust. 5f powołanej ustawy oraz istota instytucji przedawnienia wyżej przedstawiona prowadzi bowiem do wniosku, że nie jest dopuszczalna interpretacja rozszerzająca tego przepisu. Wywiera on skutek w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia tylko do tych należności - składek, które były przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 24 ust. 5f, a nie wszystkich składek z tytułu ubezpieczenia społecznego, o których mowa w ustawie.

Te same uwagi należy odnieść do drugiej podstawy zawieszenia postępowania wskazanej przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia tj. art. 24 ust. 5b, dotyczącej - jak wskazał organ - okresu od [...] października 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. Organ nie dołączył do akt sprawy dokumentów pozwalających zweryfikować fakty, na które się powołuje uzasadniając tą przesłankę.

Wskazać jednocześnie należy, że przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należy rozumieć czynność bezpośrednio związaną z postępowaniem egzekucyjnym, jaką może być np. wystawienie tytułów wykonawczych, zajęcie wynagrodzenia, czyli czynności sensu stricte egzekucyjne. Należy więc przyjąć, że wystosowane upomnienia nie mogą zostać uznane za pierwszą czynność egzekucyjną zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o której dłużnik został zawiadomiony, a o której to czynności mowa w art. 24 ust. 5b powołanej ustawy.

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ naruszył przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w sposób mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania. W szczególności powinien dokonać ustaleń faktycznych i udokumentować je dołączając do akt sprawy dokumenty dotyczące spełnienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 24 ust. 5b i 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wykazać termin wymagalności tych należności np. poprzez dołączenie administracyjnych tytułów administracyjnych – ich odpisów.

Za uzasadniony należy uznać zarzut dotyczący nie podania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie spełnia tego wymogu samo powołanie art. 33 i 34 u.p.e.a. przy uwzględnieniu ilości jednostek redakcyjnych tych przepisów. Wymóg taki wynika z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zgodzić

się należy ze skarżącym, że mając na uwadze treść art. 34 § 2 u.p.e.a. brak było podstaw do odrzucenia zarzutów. Nie jest natomiast uzasadniony zarzut, że zgłoszenie wniosku o umorzenie zaległości i jego brak merytorycznego rozpoznania ma wpływ na wynik sprawy dotyczącej rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 i 6 powołanej ustawy egzekucyjnej.

Reasumując, organ ustali w/w okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg terminu przedawnienia z uwzględnieniem pełnej dokumentacji, czemu da wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Przy tym będzie miał na uwadze, że przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należy rozumieć czynność bezpośrednio związaną z postępowaniem egzekucyjnym, jaką może być np. wystawienie tytułów wykonawczych, zajęcie wynagrodzenia, czyli czynności sensu stricte egzekucyjne. Organ winien również ustosunkować się do zarzutu skarżącego, w którym kwestionuje on ilość administracyjnych tytułów wykonawczych, w oparciu o które jest prowadzone przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Według skarżącego jest ich około 40, a nie jak wskazuje organ w zaskarżonym postanowieniu - 20.

W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.