Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 332/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 8,  art. 306a,  art. 306e
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej – organ odwoławczy, organ II instancji) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej o.p.), a także w oparciu o uprawnienia wynikające z art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 578), po rozpoznaniu zażalenia S. O. (dalej – skarżący, strona, wnioskodawca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach za okres od 2000 r. do 2016 r. Strona w uzasadnieniu złożonego wniosku podniosła, iż zaświadczenia o żądanej treści jest jej niezbędne do uzyskania kredytu.

Po rozpatrzeniu wniosku strony, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że na dzień wydania postanowienia wnioskodawca posiada zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za: 1995 r., 1996 r., 1997 r., 1999 r., zabezpieczone w dniu 4 września 2003 r. poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...], która to nieruchomość stanowi współwłasność skarżącego.

Na powyższe postanowienie skarżący pismem z dnia [...] r. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że zaległości podatkowe wymienione przez organ I instancji nie istnieją, gdyż uległy przedawnieniu. Fakt ich zabezpieczenia hipoteką przymusową nie wyłącza stosowania do nich instytucji przedawnienia. Wprawdzie inaczej stanowi art. 70 § 8 o.p. jednak przepis ten jest niekonstytucyjny. Skarżący wskazał, że w kwestii tej wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12. Orzeczenie to dotyczyło ówczesnego art. 70 § 6 o.p., którego brzmienie jest niemal identyczne ze wspomnianym art. 70 § 8 o.p. Z tego też względu uwagi w nim zawarte należy odnieść do art. 70 § 8 o.p. (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt I FSK 317/14). Ponadto skarżący podniósł, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku strony. Ten sam organ zawiadomieniem z dnia 5 czerwca 2008 r. poinformował skarżącego o uchyleniu zajęcia z dnia [...] r. dotyczącego świadczeń z ubezpieczenia społecznego.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W motywach przywołano w pierwszej kolejności uregulowania dotyczące wydawania zaświadczeń. Następnie wyjaśniono, że wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i zarazem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Zwrócono uwagę, że zaświadczenie nie może wywoływać skutków kształtujących stosunki prawne, nie może zatem rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza przyznać, ograniczyć lub pozbawić uprawnienia albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki, tym samym nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Jest ono zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy, przejawem tego, co jest zawarte w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie. Co więcej, jak podniósł organ odwoławczy za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 926/12), zaświadczenie wyklucza ze swej istoty możliwość potwierdzania okoliczności spornych, a taką jest kwestia przedawnienia.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, iż okoliczność przedawnienia zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką nie może być przedmiotem oceny i analizy prawnej w postępowaniu mającym ze swej istoty charakter uproszczony, w którym nie dokonuje się ocen prawnych. Bezspornym jest, że wpis hipoteki przymusowej istnieje, a zatem organ I instancji zobligowany był do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści.

Organ odwoławczy zauważył również, że postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r. nie dotyczyło zobowiązań podatkowych będących przedmiotem niniejszej sprawy.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. Zatem wyeliminował jedynie ten przepis prawa (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II CSK 517/14). Wobec tego art. 70 § 8 o.p. jest przepisem obowiązującym, do którego stosowania zobligowane są organy podatkowe.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze pełnomocnik strony zarzucił postanowieniu organu II instancji:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 306e § 1 w związku z art. 306 o.p. poprzez błędne przyjęcie, iż brak jest podstaw dla wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, podczas gdy zobowiązania podatkowe skarżącego, w tym zabezpieczone hipoteką na nieruchomości skarżącego, wygasły z powodu przedawnienia;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 306b § 2 o.p w związku z art. 122 o.p. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie koniecznym dla wydania zaświadczenia żądanego przez stronę oraz niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla wydania zaświadczenia;

3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 306a § 2 pkt. 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zaświadczenia, w sytuacji gdy strona miała interes w urzędowym potwierdzeniu okoliczności o niezaleganiu z należnościami podatkowymi.

Wobec podniesionych zarzutów pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego posłużył się argumentacją, która przedstawiona została w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Mianowicie zakwestionował on zasadność twierdzenia, że zaległości podatkowe skarżącego nie uległy przedawnieniu z racji ich zabezpieczenia na nieruchomości poprzez dokonanie wpisu hipoteki przymusowej. Dla poparcia tego stanowiska przywołano obszernie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. o sygn. akt SK 40/12. W orzeczeniu tym, jak wskazał pełnomocnik strony, przesądzono również o niekonstytucyjności art. 70 § 8 o.p. Wobec tego zobowiązanie podatkowe, które zostało zabezpieczone w formie hipoteki przymusowej podlega przedawnieniu na zasadach określonych w art. 70 § 1 o.p. Zatem organ podatkowy nie jest uprawniony do tego, aby odmawiać wydania zaświadczenia o żądanej treści, gdyż, jak dowiódł skarżący, jego zaległości podatkowe uległy przedawnieniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kontrolując legalność przedstawionego wyżej stanowiska przyjętego przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, Sąd posłuży się m.in. argumentacją zawartą w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 299/15, którą w pełni aprobuje.

Zgodnie z literalną wykładnią art. 70 § 8 o.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Niemniej należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 8 października 2013 r., w pkt 2 sentencji stwierdził, że art. 70 § 6 o.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Obecnie odpowiednikiem tego przepisu jest właśnie art. 70 § 8 o.p. W orzecznictwie ukształtował się pogląd, do którego Sąd orzekający się przychyla, że brzmienie obu wskazanych przepisów oraz zawarte w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego konstatacje, uzasadniają wniosek, że także - obowiązujący od dnia 1 stycznia 2003 r. - art. 70 § 8 o.p. nie spełnia standardów konstytucyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt I FSK 317/14, Lex nr 1511925; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt I FSK 1176/13, Lex nr 1517661; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 619/14, Lex nr 1623087; wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1834/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).

W tej sytuacji, dokonując wykładni art. 70 § 8 o.p., nie można poprzestać tylko na jego literalnym brzmieniu, jako niezgodnym z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Konieczne jest zatem dokonanie wykładni prokonstytucyjnej, która stanowi jedną z najważniejszych reguł wykładni systemowej (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 127). W analizowanej sytuacji zachodzi bowiem tzw. oczywista niekonstytucyjność przepisu.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. o sygn. akt I FSK 36/13 (Lex nr 1528716) sytuacja oczywistej niekonstytucyjności zachodzi wówczas, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne (zob. R. Hauser, J. Trzciński, Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2010, s. 32). Tego typu założenie - co ma szczególne znaczenie w tej sprawie - występuje również w przypadku, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną jak norma objęta już wyrokiem Trybunału (zob. M. Wiącek, Pytanie prawne sądu do Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2011, s. 266-268). W tym przypadku nie sposób zaprzeczyć, że regulacja art. 70 § 6 o.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. jest tożsama z art. 70 § 8 o.p. w zakresie problemów, które doprowadziły Trybunał Konstytucyjny do wniosku o niekonstytucyjności tego pierwszego przepisu.

W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2007 r. o sygn. akt SK 36/06 (OTK-A z 2007 r. nr 6, poz. 50) wskazano, że stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem.

Oznacza to, że także na gruncie art. 70 § 8 o.p. ustanowienie hipoteki przymusowej nie wyklucza przedawnienia zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania, przy czym termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych, określonych w art. 70 § 1 – 7 o.p., a więc, o ile nie zaistniały okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia danego zobowiązania (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 1764/14, Lex nr 1656216; wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1758/14, Lex nr 1624830). Komplementarnie należy dodać, że stosowanie wykładni prokonstytucyjnej obowiązuje nie tylko sądy, ale też organy administracji publicznej (zob. wyrok WSA w Kielcach dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 322/15, CBOSA).

Konkludując tę część rozważań: organ podnosząc w zaskarżonym postanowieniu, że zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu dlatego, że zostały zabezpieczone hipoteką, bazując przy tym wyłącznie na literalnej – a więc niezgodnej z Konstytucją – wykładni art. 70 § 8 o.p. dopuścił się naruszenia tego przepisu prawa materialnego.

Zdaniem Sądu, uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). Organy fundamentem swojego rozumowania uczyniły bowiem wadliwe interpretowany przepis w odniesieniu do faktu w postaci zabezpieczenia hipoteką konkretnego zobowiązania podatkowego.

W toku postępowania organy podatkowe ustaliły, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu właśnie z uwagi na zabezpieczenie hipoteką. Ta okoliczność następnie stanowiła zasadniczy motyw wydania zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji należy stwierdzić, że błędna interpretacja art. 70 § 8 o.p. wpłynęła na rozstrzygnięcie sprawy.

W postępowaniu ponownym organ po pierwsze, będąc związany stanowiskiem Sądu, dokona prawidłowej interpretacji art. 70 § 8 o.p.

Po drugie, odrzuciwszy już argument o braku przedawnienia zobowiązania podatkowego oparty wyłącznie na zabezpieczeniu zobowiązania hipoteką, rozważy, czy fakty albo stan prawny, wynikające z prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a przede wszystkim posiadaniu organów, od których może w ramach art. 306e § 1 o.p. pozyskiwać informacje, pozwalają na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego.

Należy bowiem zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma charakter bardzo uproszczony. Obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano stosowne żądanie jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, ewentualnie przeprowadzenie szczątkowego postępowania wyjaśniającego, w tym pozyskanie informacji od innych organów (art. 306b, art. 306e § 1 o.p.). Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Jest zatem wyłącznie oświadczeniem wiedzy, przejawem tego, co zawarte jest w źródłach, na których bazuje organ wydający zaświadczenie lub organy przekazujące mu informacje. Na postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie zaświadczenia lub odmowę jego wydania, składają się czynności materialno-techniczne. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego poświadczenia żąda wnioskodawca. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć lub pozbawić uprawnienia albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki.

W niniejszym przypadku chodzi o wydanie zaświadczenia dotyczącego indywidualnego stanu prawnego. Zasadniczo zaświadczenie tego dotyczące może zostać wydane po uprzednim skonkretyzowaniu uprawnienia lub obowiązku w akcie administracyjnym, czy orzeczeniu sądowym.

Jednak – co należy podkreślić - nie zawsze musi być poprzedzone indywidulanym aktem prawnym (aktem woli, np. decyzją). Możliwość taka będzie zachodzić wówczas, gdy uprawnienie lub obowiązek powstałe z mocy samego prawa i jednocześnie indywidualna sytuacja prawna są na tyle jasne, że ich stwierdzenie nie wymaga przeprowadzania postępowania wyjaśniającego ponad szczątkowe ramy określone w przepisach regulujących procedurę wydawania zaświadczeń, a tym samym nie wymaga rozstrzygania deklaratoryjnym aktem prawnym. W tym przypadku nie ma mowy o rozstrzyganiu czegokolwiek, czy kształtowaniu skutków prawnych przez organ wydający zaświadczenie.

Jeśli zaś regulacje prawne, z którymi związane są skutki prawne powstające ex lege, są niejasne, gdy występowanie skutków prawnych w konkretnym przypadku budzi wątpliwości, zwłaszcza, gdy co do ich nastąpienia zachodzi spór, wydawanie zaświadczenia nie powinno mieć miejsca.

W odniesieniu do powyższych uwag Sąd aprobuje więc stanowisko wyrażone w doktrynie przez Z.R. Kmiecika (Z. R. Kmiecik, Instytucja zaświadczenia w prawie administracyjnym, Lublin 2002, s. 37-38).

W tej konwencji wypowiada się także orzecznictwo sądowe na gruncie możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego wydanie "milczącej" interpretacji przepisów prawa – uznając to za dopuszczalne (wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 766/10, Lex nr 1100619; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 4285/06, Lex nr 322279), z zastrzeżeniem, że nie obejmie to sytuacji, gdy kwestia istnienia tego rodzaju interpretacji pozostaje niejednoznaczna, a więc gdy z danych, jakimi dysponuje organ, nie wynika jasno przedmiotowa okoliczność, np. sporne pozostaje zachowanie przez organ terminu do wydania interpretacji (zob. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2011 r. sygn. akt II FSK 2093/09, Lex nr 992265; wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II FSK 926/12, Lex nr 1488012; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 453/09, Lex nr 564496).

Biorąc powyższe pod uwagę, należy sformułować wskazanie wobec organu co do dalszego postępowania, że jeśli przy prawidłowej wykładni art. 70 § 8 o.p. oraz przeprowadzeniu szczątkowego postępowania wyjaśniającego, kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych, których dotyczy sprawa nie będzie budziła wątpliwości, to organ może uwzględnić żądanie strony.

Jeśli zaś te wątpliwości w dalszym ciągu wystąpią, prawidłowe będzie odmowne załatwienie wniosku.

W drugim przypadku skarżący będzie mógł wystąpić o ochronę swych praw do sądu powszechnego, aby w trybie procesowym, na skutek wydania orzeczenia przez sąd na podstawie art. 10 w związku z art. 100 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1007) dochodzić ustalenia treści księgi wieczystej, w której wpisano hipotekę, z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z art. 100 wskazanej ustawy w razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Dotyczy to wszystkich wierzycieli, w tym wierzycieli publicznoprawnych (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2012 r. sygn. akt I SA/Wr 281/12, Lex nr 1384242). Po wygaśnięciu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką i odmowie dokonania przez wierzyciela czynności umożliwiającej wykreślenie hipoteki, dłużnik może domagać się wykreślenia wpisu właśnie w drodze powództwa (zob. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 2320/12, Lex nr 1240412; wyrok SN z dnia 16 listopada 1998 r. sygn. akt I CKN 885/97, Lex nr 34885).

W aktualnym stanie sprawy, po stwierdzeniu naruszenia przez organ art. 70 § 8 o.p., Sąd nie jest w stanie zająć kategorycznego stanowiska, czy wyeliminowanie wskazanego błędu, pozwoli uznać organowi, że wystąpienie skutku prawnego w postaci przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest jasne, a może nawet oczywiste, czy wręcz przeciwnie, wystąpienie tego skutku, wbrew twierdzeniom spółki w dalszym ciągu budzi wątpliwości.

Z tego względu zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, aby umożliwić organowi zajęcie stanowiska co do wniosku o wydanie zaświadczenia już w oparciu o prawidłową wykładnię art. 70 § 8 o.p.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się uiszczony wpis (100 zł), opłata od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).