Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 972/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: stwierdzono, że zaskrżona uchwała w części została wydana z naruszeniem prawa
w pozostałej części skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 147 par 1, art. 170, art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi B. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 30 czerwca 2016 r. nr XXIV/209/16 w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej lokali mieszkalnych w budynku przy ul. Szczecińskiej nr 52 w Gryfinie oraz udzielenia bonifikaty przy sprzedaży lokali I. stwierdza, że § 3 zaskarżonej uchwały wydany został z naruszeniem prawa, II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego K. K. – S. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 września 2016 r. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Miejskiej w Gryfinie nr XXIV/209/16 z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej, lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w G. oraz udzielenia bonifikaty przy sprzedaży lokali. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości.

W uzasadnieniu skargi B. P. przytoczyła treść zaskarżonej uchwały oraz wskazała, że przed wniesieniem skargi wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zaskarżonej uchwały oraz uchwał nr XXIV/207/16, nr XXIV/208/16 zmienionej następnie uchwałą nr XXV/228/16 z dnia 1 sierpnia 2016 r., jednakże Rada wezwania nie uwzględniła czemu dała wyraz w uchwale nr XXVI/241/16 z dnia 25 sierpnia 2016 r.

Skarżąca podniosła, że lokale mieszkalne znajdujące się w budynku przy ul. [...] w G., stanowiącym własność komunalną, zostały przeznaczone do sprzedaży na rzecz ich najemców na podstawie uchwały Rady Miejskiej nr XXXIII/258/93 z dnia 5 stycznia 1993 r.

B. P. w dniu [...] r. złożyła wniosek o wykup lokalu nr [...] znajdującego się w tym budynku i pismem z dnia 6 lipca 2015 r. została poinformowana, że zajmowany przez nią lokal będzie pierwszym sprzedanym lokalem w budynku przy ul. [...] oraz o wszczęciu procedur poprzedzających sprzedaż. Kolejnym pismem z dnia 20 października 2015 r., Burmistrz poinformował skarżącą o wstrzymaniu sprzedaży lokalu i stanowisko swoje podtrzymał w piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r. Uzasadniając wstrzymanie sprzedaży wskazał na wprowadzenie dodatkowego warunku sprzedaży lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] polegającego na sprzedaży wszystkich lokali w jednej dacie, z uwagi na wysokie koszty dalszego remontu budynku.

Skarżąca podniosła, że Gmina G. pomimo wstrzymania procedury sprzedaży lokali w budynku przy ul. [...] kontynuowała procedury zmierzające do sprzedania mieszkania skarżącej oraz pozostałych lokali na rzecz najemców oraz prowadziła rozmowy z najemcami. Z ustaleń dokonanych na spotkaniach w dniach 7 marca i 11 kwietnia 2016 r. wynikało, że najemcy trzech lokali wyrazili zamiar wykupu lokalu, natomiast jednemu najemcy, niezainteresowanemu wykupem, Gmina zaproponowała zamianę lokalu i wystawienie tego lokalu do sprzedaży. Lokale przeznaczone do sprzedaży zostały wycenione przez rzeczoznawcę majątkowego, natomiast operat szacunkowy, na wniosek najemców, został im przedłożony. Skarżąca złożyła zastrzeżenia do wyceny, dotyczące poniesionych kosztów modernizacji lokalu, dokonanej za zgodą właściciela, poprzez wykonanie na własny koszt łazienki wraz WC. W dniu 29 czerwca 2016 r. skarżąca otrzymała do wiadomości pismo skierowane z Urzędu Miasta i Gminy G. do rzeczoznawcy zajmującego się wyceną nieruchomości, dotyczące zlecenia na sporządzenie wyceny szacunkowej lokali wraz z rozliczeniem poniesionych nakładów, których najemcy są zainteresowani wykupem.

W ocenie B. P., działania Gminy wskazują na rozpoczęcie i kontynuację zapisów uchwały nr XXXIII/258/93 z dnia 5 stycznia 1993 r. w zakresie sprzedaży lokali przy ul. [...]. Skarżąca w dniu 11 lipca 2016 r. otrzymała operat szacunkowy z wyceną lokalu na kwotę [...]zł, uwzględniający poniesione nakłady i operatu tego nie kwestionuje.

Skarżąca podniosła, że uwarunkowanie sprzedaży lokali w nieruchomości przy ul. [...] w G. jednoczesnym wykupem przez najemców wszystkich lokali w budynku, z wyłączeniem lokalu socjalnego, jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami pierwszeństwo w nabyciu lokali przysługuje najemcy, który legitymuje się umową najmu na czas nieoznaczony. Postawienie potencjalnym nabywcom, uprawnionym do nabycia lokalu, dalszych ograniczeń nieprzewidzianych przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niedopuszczalne. Przepisy tej ustawy nie wiążą przywileju pierwszeństwa ze spełnieniem przez najemcę żadnych innych kryteriów, poza kryterium najmu zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony. Gdy lokal przeznaczony zostanie do sprzedaży, nie można przyjąć, aby uchwała Rady bądź inne rozstrzygnięcia decyzyjne Burmistrza mogły w tym zakresie wprowadzać jakiekolwiek dodatkowe kryteria poza tymi, które wynikają z powołanego wyżej przepisu. Na okoliczność tych twierdzeń skarżąca powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. I OSK 281/14 oraz z dnia 17 czerwca 2014 r. I OSK 298/14.

W ocenie skarżącej, ustanowiony przez Gminę warunek jednoczesnego wykupu lokali przez wszystkich najemców wyklucza możliwość skorzystania z uprawnienia najemców, którzy spełniają wymogi określone w art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie wszyscy najemcy muszą wyrażać chęć zakupu zajmowanych przez siebie lokali mieszkalnych, co uniemożliwia pozostałym wykup. Powyższy warunek narusza indywidualny interes prawny skarżącej albowiem jest ona osobą starszą i niepełnosprawną, natomiast zajmowany lokal wymaga generalnego remontu oraz przystosowania go do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wykup mieszkania pozwoliłby na przystąpienie do remontu i poprawienie warunków życia.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma organ wyjaśnił, że nie ma obowiązku sprzedaży lokali usytuowanych w budynku nr [...] przy ul. [...] w G. na rzecz najemców na podstawie uchwały, albowiem kompetencje Rady Miejskiej w tym zakresie dotyczą wyłącznie określenia zasad sprzedaży, natomiast organ wykonawczy może tę zasadę realizować w dowolny sposób, posługując się w tym celu dozwolonymi prawnie formami działania realizując w ten sposób uprawnienia właścicielskie.

Gmina wskazała nadto, że chociaż najemca, z którym najem został nawiązany na czas nieoznaczony ma prawo pierwszeństwa w nabyciu lokalu, to właściciel, czyli Gmina G. nie ma obowiązku jego sprzedaży, ma natomiast obowiązek prowadzenia właściwej gospodarki lokalami mieszkalnymi oraz tworzenia zasobu mieszkaniowego. Z kolei modyfikacja decyzji odnośnie sprzedaży lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] była dopuszczalna, albowiem z przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika żadne ograniczenie co do związania rady wcześniej podjętymi decyzjami. Działania Rady Miejskiej nie naruszają konstytucyjnych zasad państwa prawa oraz działania organów w granicach i na podstawie prawa, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem organ ten posiada uprawnienia do wprowadzenia dodatkowych warunków sprzedaży, tj. zasady jednoczesnego wykupu lokali przez wszystkich najemców z wyłączeniem lokalu socjalnego jak i mógł wycofać się ze sprzedaży tych lokali.

Gmina podniosła, że wykonała w budynku przy ul. [...] szereg prac remontowych, jednakże wiele z nich pozostało jeszcze do wykonania. Zakres i koszt tych robót przesądził o konieczności sprzedaży wszystkich lokali w jednej dacie. Powołując się na brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Gmina podniosła, że skarżąca nie jest uprawniona do powoływania się na naruszenie interesu prawnego innych osób aniżeli sama skarżąca, albowiem przepis ten nie przewiduje występowania w cudzym interesie.

Postanowieniem z dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1189/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę B. P. z dnia 17 września 2016 r., w uzasadnieniu wskazując, że skarżąca nie posiada interesu prawnego i legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym. Nie istnieje bowiem norma prawa materialnego, która dawałaby skarżącej uprawnienie do żądania zmiany umowy najmu na umowę sprzedaży. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., ponieważ w świetle tej normy prawnej nie jest wystarczające powoływanie się na niezgodność zaskarżonego aktu z prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1277/17 uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi. W uzasadnieniu NSA wskazał, że okoliczności rozpoznawanej sprawy nakazywały uwzględnić, iż B. P. posiada interes prawny na podstawie przepisu art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n., określającego uprawnienie najemcy lokalu mieszkalnego, którego najem został nawiązany na czas nieoznaczony, do uzyskania pierwszeństwa w nabyciu zajmowanego lokalu w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym, który może chronić wnosząc skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jej interesem jest bowiem to, aby złożona przez nią w odpowiednim czasie odpowiedź na przedstawioną przez Gminę ofertę została wzięta pod uwagę, przez procedujące organy na zasadach w tym czasie obowiązujących oraz aby działanie organów w tej kwestii odpowiadało przepisom prawa. Odmienne zapatrywanie nie pozwalałoby najemcom, w sposób aktualny i rzeczywisty, zainteresowanych nabyciem lokalu mieszkalnego w budynku przeznaczonym przez gminę do sprzedaży w drodze bezprzetargowej, na eliminowanie naruszeń prawa dostrzeżonych przy zbywaniu przez podmiot publiczny lokali objętych ich zainteresowaniem. Tak rozumiana optyka chroni praworządność działania administracji (art. 7 Konstytucji RP), wzmocni zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz pozwoli na realizację prawa do ochrony sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Założenie to odpowiada zasadzie wykładni prawa in dubio pro actione.

Reasumując NSA stwierdził, że skarżąca - będąc najemcą lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych, jak również z uwagi na złożenie procedowanego przez Gminę wniosku o wykup zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego przed podjęciem uchwały modyfikującej poprzednio sformułowane warunki sprzedaży lokali - posiada interes prawny pozostający w związku z art. 34 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 u.g.n., aby postępowanie związane ze zbyciem objętego jej zainteresowaniem lokalu mieszkalnego zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, z poszanowaniem prawa wnioskodawcy do wzięcia pod uwagę jej interesu na zasadach określonych uprzednio. Konkludując Sąd uznał, iż w analizowanej sprawie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej legitymującego ją do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jakkolwiek bowiem jej sytuacja faktyczna i prawna nie pozwalała domagać się sprzedaży mieszkania na warunkach wstępnie przez nią zaakceptowanych, to zmiana wymogów, na jakich odbywać się mogła sprzedaż lokali mieszkalnych w drodze bezprzetargowej tworzyła sytuację procesową, w której skarżąca miała swój interes prawny do uruchomienia kontroli zgodności z prawem podjętej uchwały.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sprawa jest rozpoznawana po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej wydanego w tej sprawie postanowienia przez Sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że Sąd rozpoznając tę sprawę po raz kolejny jest związany orzeczeniem NSA z uwagi na treść art. 190 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." Zgodnie z treścią art. 190 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy czym przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica). W myśl art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy, a w przypadkach w ustawie także inne osoby.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 1277/17 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszewie jednoznacznie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej legitymującego ją do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 446) - dalej zwaną "u.s.g.". Stwierdzenie to, jak wyżej wyjaśniono, wiąże Sąd ponownie rozpatrujący sprawę i obliguje do skontrolowania prawidłowości podjęcia zaskarżonej uchwały.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego, oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy wymaganej procedury.

Analizując prawidłowość realizacji przyznanych gminie kompetencji prawotwórczych, Sąd miał więc na uwadze zasadę legalizmu, nakazującą organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). W myśl tej zasady w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych, tzn. legitymacji w prawnie nadanym upoważnieniu do działania. Tym samym, sposób wykorzystywania kompetencji przez organy państwowe nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są zaś legitymacji. Oznacza to, że rada gminy nie ma prawa do samoistnego, czyli nieznajdującego podstawy w normie ustawowej, kształtowania prawa na obszarze gminy. Poza tym, każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę.

W konsekwencji, jeżeli akt prawny, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 lub 6 P.p.s.a. wydany zostanie z naruszeniem prawa, to stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, stwierdzając jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. Unormowanie to nie określa jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, czy uznania, że wydana została z naruszeniem prawa. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych lub przepisach szczególnych.

Zgodnie z art. 91 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważna (ust. 1). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku o istnieniu dwu rodzajów wad aktów stanowionych przez organ gminy – istotnych i nieistotnych. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1996 r, SA/Gd327/95, OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z dnia 11 lutego 1998 r, II SA/Wr 1459/97, OwSS 1998, Nr 3, poz. 79, wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007, IV SA/Wa 2296/06, LEX nr 320813, także Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, Samorząd terytorialny 2001/1-2, s. 102). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprzeczność uchwały lub zarządzenia musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r., IV SA/Wa 2296/06, publ. w CBOSA). Za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02). Może ono polegać na naruszeniu prawa materialnego albo procesowego, o ile naruszenie norm procesowych mogło mieć wpływ na materialne ukształtowanie treści aktu, co niewątpliwie miało miejsce w kontrolowanej w niniejszej sprawie uchwale. Stosownie do art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem (art. 94 ust. 2 u.s.g.).

Przechodząc do kontroli zaskrzonej uchwały wskazać należy, że materialnoprawną podstawę jej wydania stanowiły przepisy art. 34 ust. 1 pkt 3 i art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t.: Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) - dalej zwaną "u.g.n." oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g.

Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. stanowi normę kompetencyjną, zgodnie z którą do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy.

Z kolei przepisy art. 34 ust. 1 pkt 3 i art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.n. stanowią, że w przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących warunków: jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony (art. 34 ust. 1 pkt 3) oraz zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34 (art. 37 ust.1 i ust. 2 pkt 1).

Zdaniem Sądu uregulowanie zawarte w § 1 zaskarżonej uchwały podjęte zostało w granicach i w zgodzie w przytoczonymi wyżej przepisami. Rada Miejska skorzystała z kompetencji wynikającej z ich treści i udzieliła zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej, na rzecz najemców, lokali mieszkalnych z wyłączeniem lokalu socjalnego, w budynku przy ul. [...] nr [...] w G. i pomieszczeń przynależnych wraz ze sprzedażą udziałów w prawie własności nieruchomości gruntowej, oznaczonej numerem działki [...].

Sądowi z urzędu jest wiadome, że nieruchomość, której dotyczy zgoda nie jest objęta uchwałą ustalającą zasady zbywania nieruchomości. Wnika z akt sprawy o sygn. II SA/Sz 971/17, w której B. P. zaskarżyła Uchwałę Nr XXIV/207/16 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr XXXIII/258/93 Rady Miasta i Gminy w G. z dnia 5 stycznia 1993 r., w sprawie przeznaczenia do sprzedaży lokali mieszkalnych w domach stanowiących własność komunalną. Mocą tej uchwały w wykazie nr 1 budynków, położonych w m. G. w których najemcy mogą nabyć lokale mieszkalne, stanowiącym załącznik do uchwały, uchylono zapis: "S. 52". Wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. Sąd oddalił skargę B. P. we wskazanej wyżej sprawie.

W związku z powyższym sprzedaż w drodze bezprzetargowej nieruchomości gminnej, tj. budynku przy ul. [...] nr [...] w G. wymaga akceptacji Rady Gminy G., która powinna wyrazić zgodę na dokonanie tej czynności w formie uchwały intencyjnej – na podstawie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. oraz art. 34 ust. 1 pkt 3 i art. 37 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.g.n.

Również § 2 zaskarżonej uchwały znajduje oparcie w obowiązujących przepisach, a to w treści przepisu art. 68 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z przywołanym przepisem rada gminy określa warunki udzielenia bonifikaty i wysokość stawek procentowych tej bonifikaty. W tym zakresie rada działa w ramach przyznanego jej ustawą uznania. Uchwała rady stanowi akt prawa miejscowego lub może dotyczyć indywidualnych nieruchomości.

§ 2 zaskarżonej uchwały dotyczy indywidualnej nieruchomości, tj. budynku przy ul. [...] nr [...] w G. położonego na działce nr [...]. Analizując jego treść, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu stanowiącego podstawę jego uchwalenia.

Podsumowując tą część rozważań stwierdzić należy, że skarga w części dotyczącej § 1 i § 2 uchwały Rady Miejskiej w Gryfinie nr XXIV/209/16 z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze bezprzetargowej, lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w G. oraz udzielenia bonifikaty przy sprzedaży lokali jest bezzasadna i podlega oddaleniu.

Natomiast § 3 przedmiotowej uchwały, w ocenie Sądu, wydany został z istotnym naruszeniem prawa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że uchwała podjęta na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. powinna wyrażać jedynie akceptację dla dokonania określonej rodzajowo w tym przepisie czynności, tj.: nabycia, zbycia, obciążenia nieruchomości, wydzierżawienia lub wynajęcia. Z jego treści nie wynika, aby rada wyrażając zgodę na sprzedaż nieruchomości mogła uzależnić tą czynność od spełnienia jakiegokolwiek dodatkowego warunku, tak jak to uczyniono w § 3 zaskarżonej uchwały.

W tej sytuacji Sąd uznał, że § 3 kontrolowanej uchwały podjęty został bez podstawy prawnej.

Stwierdzone przez Sąd uchybienie, wskazujące na to, że istnieje przesłanka do stwierdzenia nieważności uchwały w części § 3, prowadzi do zastosowania art. 94 ust. 2 u.s.g. i orzeczenia na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. o niezgodności z prawem § 3 zaskarżonej uchwały. Zaskarżona uchwała uchwalona została bowiem w dniu 30 czerwca 2016 r. i nie jest aktem prawa miejscowego, zatem orzeczono o jej niezgodności z prawem w części objętej pkt 1. wyroku. W pkt 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a., zaś w pkt 3. wyroku o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.