Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 64/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53  ust. 1,  art. ,  art. 2  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 3  par. 1 w związku z  par. 2 pkt 1,  art. 145  par. 1,  art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis Sędzia NSA Anna Moskała Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów na 2006 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięć tutejszego Sądu, w następujących okolicznościach.

Zaskarżoną decyzją – działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.; art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (jednolity tekst: Dz. U. z 2008 r., Nr 98 poz. 634 ze zm.); art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz.40 ze zm.) w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) – Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej "ARiMR") we W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej "BP") Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r., Nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ przedstawił przede wszystkim dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

W tym zakresie wspomniano, że dnia [...] r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Zadeklarowała – w sekcji VII (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne) – 30 działek ewidencyjnych, a w sekcji VIII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych) – 29 działek rolnych, o łącznej powierzchni [...] ha. Przedmiotowe grunty zostały zgłoszone do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Do wniosku dołączono załączniki graficzne.

W dniu [...] r. strona złożyła pismo, z treści którego wynika, że wnosi o wycofanie z dopłat części gruntów, zadeklarowanych na działkach ewidencyjnych, zapisanych w księdze wieczystej Nr [...].

Kontrola administracyjna wniosku obszarowego, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości, polegające – między innymi – na zadeklarowaniu do płatności tych samych działek ewidencyjnych przez dwóch producentów rolnych. Na działkę Nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym R., wniosek złożyła także Z. O., natomiast na działki o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], położone w obrębie R., oraz działki o numerach: [...],[...],[...], położone w obrębie Ł. W., wniosek złożył również E. F. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, do wszystkich wymienionych producentów rolnych wysłano stosowne wezwania.

W odpowiedzi, Z. O. złożyła w dniu [...] r. formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku", w którym zmniejszyła powierzchnię spornej działki ewidencyjnej Nr [...] z [...] ha do [...]ha.

W dniu [...] r. pełnomocnik strony skarżącej przedłożył organowi pierwszej instancji następujące dokumenty:

• korektę wniosku, w której zmniejszono powierzchnie działki ewidencyjnej Nr [...] (działka rolna G) z [...] ha do [...]ha;

• oświadczenie, z którego wynika, że w 2006 r. skarżący był użytkownikiem działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], położonych w obrębie ewidencyjnym R. i Ł. W., na których znajdowały się uprawy zadeklarowane zgodnie z wnioskiem ONW, złożonym w dniu [...] r.; z oświadczenia wynikało też, że zboże zostało zasiane przez skarżącego, a następnie zniszczone na zlecenie E. F. przez jego pracowników;

• wykaz właścicieli i władających działkami objętymi wnioskiem skarżącego;

• zaświadczenie z Urzędu Gminy w R. z dnia [...] r., z którego wynika, że na dzień [...] r. grunty objęte KW Nr [...] o pow. [...]ha (działki ewidencyjne Nr: [...],[...], [...]oraz [...], położone w obrębie Ł. W., figurują w ewidencji podatkowej Urzędu Gminy na nazwisko skarżącego;

• dwa oświadczenia świadków (w sumie dziesięciu osób), potwierdzające fakt użytkowania spornych gruntów w latach 2004-2006, bądź tyczące użytkowania w 2006 r. gruntów rolnych przez państwa M.

Natomiast E.F., w odpowiedzi na wezwanie, o którym była mowa, dostarczył organowi pierwszej instancji następujące dokumenty:

• oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, iż od 2004 r. uprawia on sporne działki i jest ich właścicielem oraz, że w 2006 r. założył na nich długoletnią plantację porzeczki (z certyfikatem ekologicznym);

• zaświadczenie z jednostki certyfikującej COBICO z dnia [...] r.;

• protokół Nr [...] z kontroli gospodarstwa (bez strony 6) z dnia [...] r.;

• decyzję Urzędu Gminy w R. (Nr [...]) z dnia [...] r.;

• postanowienie Wójta Gminy R. (Nr [...]) z dnia [...] r.

• drugą stronę załącznika Nr [...].

W związku z tym, że obie strony konfliktu podtrzymały deklaracje złożone we wnioskach obszarowych, Kierownik BP ARiMR, pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR we W. o zlecenie przeprowadzenia inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym skarżącego. W dniu [...] r. upoważniony kontroler udał się do miejscowości R., lecz skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swym gospodarstwie.

Pismem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wystąpił do organu wyższego stopnia o zlecenie przeprowadzenia ponownej inspekcji terenowej w gospodarstwie rolnym strony skarżącej. W odpowiedzi z dnia [...] r. wskazano na brak podstaw do uznania poprzedniej kontroli za nieskuteczną, uznając przeprowadzenie ponownej kontroli za nieuzasadnione.

W dniu [...] r. zapadła pierwszoinstancyjna decyzja (Nr [...]), w której odmówiono skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006. Jako przyczynę odmowy udzielenia wsparcia wskazano uniemożliwienie przeprowadzenia przez wnioskodawcę kontroli w jego gospodarstwie rolnym, co jest sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa wspólnotowego, a w szczególności z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.4.2004 ze zm.). Ostatnio wymieniona decyzja została utrzymane w mocy decyzją Dyrektora D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] r. (Nr [...]). Orzeczenia wydane przez organy administracji rolnej obu instancji zostały uchylone przez tutejszy Sąd, prawomocnym już wyrokiem z dnia [...] r. ([...]).

W ramach ponownego, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, Kierownik BP ARiMR w P. wystosował do wnioskodawcy wezwanie do złożenia wyjaśnień tyczących pisma zainteresowanego z dnia [...] r. Strona bowiem nie sprecyzowała tam, które działki rolne oraz ewidencyjne zamierza wycofać z wniosku obszarowego.

W odpowiedzi skarżący oświadczył, iż nie wycofa z dopłat żadnych działek, wiedząc – zdaniem ocenie – że żadna z zadeklarowanych działek rolnych, wymienionych w KW Nr [...] nie jest ani łąką ani pastwiskiem. Ponadto oświadczył, że na jego polecenie działki rolne zadeklarowane jako ugory zostały jesienią 2005 r. zaorane przez jego ojca. Do pisma dołączono szereg dokumentów i pism urzędowych, na okoliczność użytkowania spornych gruntów przez skarżącego. Do akt złożono również wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., uniewinniający E. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu zniszczenie upraw na szkodę skarżącego.

W konsekwencji wszystkich dokonanych ustaleń, organ pierwszej instancji wy-dał w dniu [...]r. decyzję Nr [...] o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich do gruntów (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006. Organ ten uznał, że skarżący nie był w roku gospodarczym 2006 faktycznym użytkownikiem spornych działek oraz nie miał swobody podejmowania decyzji o tym, co i kiedy uprawiać na danej działce. Ponadto organ podniósł, że wnioskodawca posiadał pełną wiedzę w zakresie zlicytowania przez komornika (we wrześniu 2003 r.) gruntów na rzecz E. F., a następnie – ustanowienia tego ostatniego zarządcą nabytej nieruchomości, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. Mimo tego faktu, skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i dokonał ponownie zasiewów bez wiedzy i woli ich właściciela (E. F.) oraz zwrócił się o przyznanie dopłat do gruntów na rok 2006. O dopłaty te wystąpił także w dniu [...] r. E. F., który na spornych gruntach założył plantację porzeczki. Zasiewy dokonane przez skarżącego zostały zniszczone przez pracowników E. F. Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...]r. ([...]) uniewinnił tego ostatniego od zarzutu zniszczenia upraw na szkodę skarżącego.

Skarżący wniósł o przyznanie dopłat do gruntów o łącznej powierzchni [...] ha, natomiast powierzchnia, co do której został rozpatrzony wniosek dla JPO wynosiła tylko [...] ha, po wykluczeniu z płatności spornych działek. W wyniku kontroli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 98,37%. Natomiast dla UPO wniosek skarżącego odnosił się do areału [...] ha, podczas gdy powierzchnia stwierdzona wynosiła [...] ha. Różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 60,36%. Konsekwencją prze-deklarowania zgłoszonych do płatności działek i wystąpienia dużej różnicy było zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973 z dnia 29 października 2004 r. o całkowitej odmowie przyznania płatności i nałożeniu na producenta rolnego sankcji finansowych.

Uwzględniając przedstawiony tak szczegółowo przebieg postępowania w spra-wie i odnosząc się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącego w odwołaniu od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia z dnia [...] r. (Nr [...]), powielonych później w skardze do tutejszego Sądu, organ wyższego stopnia uznał odwołanie za niezasadne, utrzymując w mocy zakwestionowaną decyzję.

Dyrektor D. Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wskazał, że warunki przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w roku 2006 regulowała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.). Podkreślił dalej, że zainteresowany wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych do łącznego obszaru [...] ha. Po wykluczeniu natomiast powierzchni działek ewidencyjnych o numerach: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), 1/1 (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD), powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności bezpośrednich, wynosiła tylko [...]ha.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto również następujące wyliczenie procentowego zawyżenia powierzchni zgłoszonej do jednolitej płatności obszarowej:

Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2006 r. wynosiła [...] zł. We wniosku strony zadeklarowano powierzchnię [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej wyniosła [...]ha. Stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...]ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: ([...]ha minus [...]ha) : [...] ha x 100 % = 98,37 %, co skutkuje odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej.

Podstawę stanowi w tym przypadku – jak dalej wywodził organ odwoławczy –art. 138 ust. 1 przywołanego wcześniej rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004, który stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza – jak w r4ozpoznawanej sprawie – 50 % powierzchni stwierdzonej lub różnica ta wynosi ponad 20 % i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Nadto, na producenta nałożona zostaje sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku dokonania ustalenia.

Wysokość sankcji stanowi w sprawie [...] zł, co wynika z następującego obliczenia: [...] ha minus [...]ha = [...] ha; [...]ha x [...] zł = [...] zł, przy czym kwota [...] zł stanowi stawkę jednolitej płatności obszarowej.

Także wyliczenie sankcji ze względu na zawyżenie powierzchni zgłoszonej do UPO (obliczanej również na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004) znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora DOR ARiMR we W.:

Stawka uzupełniającej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2006 r. wynosiła [...] zł. Powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej w r. 2006 wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona wynosiła [...]ha. Procentowe zawyżenie powierzchni: ([...] ha minus [...] ha) : [...] ha x 100 % = 60,37 %. Wysokość sankcji ustalono w związku z tym na kwotę [...]złotych, co wynika z następującego obliczenia: [...] ha - [...]ha = [...]ha; [...]ha x [...]zł = [...]zł.

Organ drugiej instancji ponownie przypomniał następnie, że odwołujący się wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, regulowanej ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

W wyjaśnieniu przesłanek prawnych organ przywołał art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy, wedle którego płatność obszarowa przysługuje osobie fizycznej zwanej "producentem rolnym", który musi spełniać łącznie następujące warunki:1) jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem, najemcą, zarządcą, zastawnikiem lub w inny sposób je wykorzystuje); 2) utrzymuje posiadane grunty rolne w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz 3) łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, jest nie mniejsza niż 1 ha przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego), ma on prawo do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Oznacza to, iż udzielenie pomocy uzależnione jest tylko od prowadzenia na określonym gruncie działalności rolniczej, gdyż to ta faktycznie prowadzona działalność ma uzyskać wsparcie. Organ udzielający pomocy nie jest natomiast uprawniony do rozstrzygania kwestii własnościowych i wynikających z nich roszczeń cywilnoprawnych.

W dalszych rozważaniach organ odwoławczy wskazał, że w art. 2 ust. 1 prawodawca odwołał się wprost do pojęcia "posiadania". Pojęcie to nie jest regulowane przepisami wielokrotnie przywoływanego rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/ 2004, ani innego aktu prawa administracyjnego mającego zastosowanie w tej sprawy. Należy więc interpretować zwrot "posiadanie" zgodnie z regulacją art. 336 i następnych kodeksu cywilnego. Stosownie do art.336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą (posiadacz zależny).

Zdaniem organu, kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu w przedmiotowej sprawie było ustalenie, kto w roku gospodarczym 2006 r. faktycznie władał przedmiotową nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, kto miał swobodę podejmowania decyzji co do tego co i kiedy uprawiać na danej działce. Istotą płatności rolnych jest bowiem przyznanie ich osobie będącej faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych, rzeczywiście je uprawiającej, decydującej, co uprawiać i dokonującej swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbierającej plony.

W tym kontekście, organ drugiej instancji zwrócił uwagę na istniejący od 2004 r. konflikt pomiędzy skarżącym, a E. F. Od pierwszego roku przyznawania rolnikom dopłat z tytułu użytkowania gruntów rolnych składali oni wnioski na te same działki. Co więcej, podobnie jak w roku 2006, również w roku 2005 skarżący obsiewał pole, a E. F. uprawy te niszczył i sam dokonywał zasiewów.

W tle tego konfliktu toczyło się postępowanie o uzyskanie tytułu prawnego do nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Nr [...] oraz nieruchomości o pow. [...] ha, położonej w Ł.W., opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. Organ ustalił, że E. F. sporne grunty nabył w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej uprzednio własnością braci M. Ponadto, E. F. został (postanowieniem z dnia [...] r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości). Następnie w dniu [...] r. zapadło – w postępowaniu egzekucyjnym – postanowienie o przysądzeniu własności spornych gruntów na rzecz E. F. (uprawomocnione w dniu [...]r.). W dniu [...] r. ten ostatni został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel działek o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Zdaniem organu, skarżący nie pogodził się z utratą tych gruntów i – co nie jest kwestionowane przez strony postępowania – po raz kolejny dokonał na nich zasiewu upraw bez wiedzy i woli ich aktualnego właściciela. Doskonale zdawał sobie przy tym sprawę z tego, że jego władztwo nad gruntami jest w znacznej części ograniczone, gdyż druga strona nie tylko legitymowała się tytułem prawnym do spornych działek, ale już w latach poprzednich podejmowała działania w celu przejęcia i użytkowania gruntów. Podobnie postąpiła również w 2006 r. Gdy E. F. zorientował się, że na jego gruntach znajduje się obca uprawa rolna, zlecił swoim pracownikom jej stalerzowanie, co w konsekwencji spowodowało faktyczne pozbawienie strony odwołującej się władztwa nad tymi gruntami. Kwestia, czy pozbawienie tego władztwa było skuteczne na gruncie prawa cywilnego i czy wiązało się to z naruszeniem przepisów prawa cywilnego i karnego, pozostaje – zdaniem organu odwoławczego – obojętna dla oceny zaistnienia w tej sprawie przesłanek do otrzymania przez skarżącego, jako producenta rolnego, płatności do gruntów rolnych.

W dalszej części uzasadnienia Dyrektor DOR ARiMR we W. wyjaśnił przesłanki prawne otrzymania płatności w sytuacji, gdy w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a wydaniem decyzji następuje przeniesienie posiadania gruntów na rzecz innego producenta rolnego, wskazując, komu – przy spełnieniu dodatkowych przesłanek – przysługują płatności. Zgodnie z przyjętym w art. 4 ust. 1 ustawy rozwiązaniem, przejmujący powinien: 1) w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych złożyć wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwotny wniosek (na formularzu udostępnionym przez Agencję); 2) zobowiązać się do kontynuowania działalności rolniczej, zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej i praktyki.

Organ odwoławczy podniósł, iż na tle konfliktu, jaki miał miejsce pomiędzy skarżącym a E. F., nie było co prawda możliwe zrealizowanie zasady wskazanej w przywołanym przepisie, jednakże jej wyartykułowanie w taki właśnie sposób w ustawie o płatnościach bezpośrednich wskazuje, że intencją ustawodawcy było, aby osoba uprawniona do płatności zachowała ciągłość posiadania zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku do momentu wydania decyzji, co w przedmiotowej sprawie nie zostało zrealizowane.

Organ przyznał, że w dniu złożenia wniosku skarżący spełniał wymogi uznania go za beneficjenta płatności, jednakże wraz z przejęciem przez E. F. spornych gruntów w dniu [...] r., przestał być ich posiadaczem (organ przywołał tu pismo z dnia [...]r. skierowane do Naczelnego Dyrektora ARiMR we W., oraz pismo z dnia [...]r. skierowane do Dyrektora Departamentu Audytu i Kontroli w W. oraz inne dowody), w którym skarżący wskazał, że właśnie w tym dniu E. F. zniszczył dokonane przez niego zasiewy i przejął fizycznie sporne grunty.

Zdaniem organu drugiej instancji, na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 skarżący nie był uprawnionym do ich otrzymania, w części odnoszącej się do działek rolnych położonych w granicach następujących działek ewidencyjnych: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD).

W ocenie Dyrektora DOR ARiMR, ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Konsekwencją wykazania nieprawidłowości w złożonej deklaracji działek rolnych było zawyżenie powierz-chni deklarowanej we wniosku skarżącego, w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności bezpośrednich, co spowodowało odmowę przyznania płatności. Zastosowanie w zaistniałej sytuacji przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 było więc zasadne. Niesłuszny jest zatem zarzut strony, podnoszony w odwołaniu, a dotyczący naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.

W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. organ wyższego stopnia odniósł się szczegółowo do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu, uznając je za bezzasadne.

Organ wskazał na koniec swego wywodu, że ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Wszelkie odstępstwa – zarówno na korzyść, jak i niekorzystne dla producenta rolnego – stanowiłyby rażące naruszenie prawa. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich.

Od decyzji z dnia [...] r. skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., wnosząc o uchylenie w całości rozstrzygnięć organów administracji rolnej obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego – poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, polegającą na uznaniu, że płatność obszarowa przysługuje jedynie temu posiadaczowi gruntów, który "zebrał z nich plony", podczas gdy przepis ten w ogóle do takiego kryterium się nie odnosi, a wymaga jedynie, aby "grunty utrzymywane były w dobrej kulturze rolnej"; poza tym dla udzielenia przedmiotowych płatności istotny jest wyłącznie stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty (grunty muszą być w dacie złożenia wniosku utrzymywane w dobrej kulturze rolnej); istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował, późniejsze zaś zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie, która wcześniej dokonała na tych gruntach zasiewów, w celu zebrania z nich plonów (co właśnie świadczyło o utrzymywaniu tych gruntów w dobrej kulturze rolnej), i bezspornie w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów;

2. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności:

• art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego;

• art. 8 k.p.a. – poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,

• art. 11 k.p.a. – poprzez niewyczerpujące odniesienie się do wszystkich twierdzeń skarżącego i dowodów zebranych w postępowaniu, m.in.:

– artykułów prasowych w Tygodniku G. z [...]r. i [...] r., w których zostały zamieszczone aktualne zdjęcia państwa M. na spornych działkach obsianych przez nich zbożem, z których to zdjęć wyraźnie wynika, że sporne działki były uprawiane przez wnioskującego, jest na nich zasiane zboże (nota bene nadające się do koszenia) i nie ma na nich żadnych rzekomych upraw porzeczki przez E. F.;

– innych zdjęć złożonych przez wnioskującego do akt sprawy na dowód stalerzowania jego upraw przez E. F. i braku wśród talerzowanego zboża jakiejkolwiek "plantacji porzeczek";

– notatki służbowej z dnia [...] r. sporządzonej przez urzędników Gminy R. w czasie wizji lokalnej na spornych działkach, w której stwierdza się, że "na działkach jesienią 2005 r. zasiano żyto i widać nasadzenia porzeczki; żyto jest wyrośnięte, częściowo uszkodzone przez suszę, ale nadaje się do skoszenia. Ustalono podczas rozmowy, aby poczynić starania w celu nakłonienia F. E. o umożliwienie Panu M. A. zebranie (skoszenie kombajnem) żyta z powierzchni ok. [...]ha (dz. nr [...] i [...]). Ponadto stwierdzono, że sadzonki porzeczki w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych (susza) uległy wysuszeniu, a część żyta zostało wygniecione";

• art. 12 § 1, art. 35 k.p.a. – poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie;

• art. 80, 107 § 3 k.p.a. – przez naruszenie zasad oceny dowodów oraz niedostateczne i niewyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakiej podstawie organ ustalił, że to E. F., a nie wnioskodawca, był w dacie składania wniosków w 2006 r. faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) spornych gruntów; fakt bowiem późniejszego stalerzowania spornych działek, jak równie zasadzenia porzeczek (które nie były uprawiane w dobrej kulturze rolnej i w 100% się nie przyjęły!!!) nie oznacza, że E. F. użytkował te działki przez cały rok, tym bardziej, że w późniejszym okresie żadnych zabiegów agrotechnicznych on już nie wykonywał, o czym świadczy chociażby wysuszenie całej jego uprawy porzeczek;

3. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu E. F. (a nie strony skarżącej) za faktycznego użytkownika (posiadacza) spornych gruntów w 2006.

W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organy obu instancji nie wyjaśniły wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, pomijając zupełnie niektóre dowody (m. in. zeznania świadków zaoferowanych przez E. F., złożone w sprawie karnej ([...]), inne zaś traktując wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów. Organy, w sposób mało wnikliwy i pobieżny, rozprawiły się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, czego wyrazem są uzasadnienia zaskarżonych decyzji zawierające wiele wzajemnych sprzeczności, nielogicznych wniosków i nie pozwalające w pełni odtworzyć przesłanek jej wydania. Przede wszystkim trudno uznać dokonaną przez te organy ocenę zebranych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków, jako mającą oparcie w regułach logicznego rozumowania i zasadach doświadczenia życiowego.

W istocie treść skargi sprowadza się do stwierdzenia, że to skarżący, nie zaś E. F. użytkował w 2006 r. sporne grunty. Uprawa porzeczek założona przez tego ostatniego na spornych działkach w 2006 r. była bowiem uprawą pozorną. Zdaniem autora skargi, świadczyć mają o tym dowody przedstawione na etapie postępowania administracyjnego oraz sądowego.

Skarżący podniósł, że organ pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Zdaniem skarżącego, dla przyznania przedmiotowych płatności decydujący jest stan posiadania istniejący na dzień składania wniosku o dopłaty. Istotne jest zatem to, kto w tym dniu był faktycznym posiadaczem gruntów i je wtedy użytkował. Późniejsze zdarzenia, polegające na samowolnym zniszczeniu upraw przez osobę trzecią (nawet jeśli jest nim właściciel spornych gruntów), nie mają żadnego znaczenia dla przyznania tej płatności osobie, która wcześniej dokonana na tych gruntach zasiewów, w celu zebrania z nich plonów i – co w sprawie jest bezsporne – w dniu składania wniosku o dopłaty była użytkownikiem tych gruntów.

Pełnomocnik skarżącego ponowił ponadto zarzut braku wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie niektórych dowodów (m. in. wymienione artykuły prasowe, fotografie, zeznania świadków, zaświadczenie z Urzędu Gminy R. z [...] r., wykazy właścicieli i władających, odpisy z księgi wieczystej), a potraktowanie innych wybiórczo i stronniczo, a nawet z rażącym naruszeniem swobodnej oceny dowodów.

W skardze wyrażono ponadto zapatrywanie o dokonaniu przez organy błędnej interpretacji uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowy w G., albowiem – według skarżącego – Sąd ten jednoznacznie ustalił (na podstawie zeznań świadków, opinii biegłego i innych dokumentów, a nawet wyjaśnień samego E. F.), że sporne gruntu użytkował i uprawiała strona skarżąca i to ona dokonywała zasiewów upraw na tych gruntach, mimo że faktycznie stanowiły one już własność E. F. Sąd karny nie zajmował się bowiem kwestią faktycznego władztwa nad spornymi gruntami, co jest z kolei istotne przy wydawaniu decyzji o przyznanie płatności w postępowaniu przed organami rolnymi.

W ostatecznych konkluzjach uzasadnienia skargi wywodzono, że – wbrew błędnym wnioskom organów obu instancji – na faktyczne użytkowanie spornych gruntów w 2006 r. przez skarżącego wskazuje także fakt uiszczania przez niego w tym okresie podatku rolnego za te grunty. Zupełnie nielogiczne i niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby uiszczanie tego podatku, gdyby rolnik rzeczywiście nie uprawiał gruntów. Ponosiłby bowiem zbędne koszty, bez nadziei na ich pokrycie w spodziewanych plonach.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia [...] r. ([...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę strony. Wyrok ten został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny (z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez tutejszy Sąd), wyłącznie jednak ze względu na stwierdzenie okoliczności, wskazanej w art. 18 § 1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a." (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011 r., II GSK 1286/10).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy administracji rolnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji, której sądowa kontrola wykazała choćby jedno z naruszę wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak zakwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu, sąd jest zobligowany do oddalenia skargi, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy.

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, z następujących powodów.

Ze względu na treść i datę złożenia wniosku, podstawę prawną decyzji – jak zasadnie wskazał organ odwoławczy – stanowiła ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm. – dalej "ustawa o płatnościach bezpośrednich") w związku z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1051). Ustawa dotyczy płatności określonych w przepisach art.143b i 143c rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. U. WE Nr L 270 z 21 października 2003 r., s. 1, ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, beneficjentem płatności jest: 1) posiadacz gospodarstwa rolnego (osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), w ramach którego posiada grunty rolne; 2) grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, oraz 3) łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Aby ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych wszystkie wymienione przesłanki muszą być spełnione łącznie. Stosownie do ust. 3 w art. 2 przytaczanej ustawy, płatności obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw.

Z regulacji tych wynika, że jednym z warunków uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o określonej powierzchni, kwalifikujących się do objęcia płatnościami. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest właśnie to, czy skarżący był posiadaczem wszystkich działek wskazanych we wniosku z dnia [...] r. o przyznanie płatności bezpośrednich, w szczególności tych spornych działek, które zostały objęte również wnioskiem złożonym przez innego producenta rolnego (E. F.), a więc działek położonych w obrębie R. i Ł.W., zapisanych w Księgach Wieczystych Nr [...] i Nr [...].

Zdaniem skarżącego, na dzień złożenia wniosku użytkował on przedmiotowe działki. Był więc ich posiadaczem w rozumieniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Istotny bowiem dla przyznania płatności bezpośrednich jest stan posiadania i władania gruntami w dacie składania wniosku. Późniejszy stan gruntów nie ma już znaczenia dla dopłat bezpośrednich. Natomiast według organów ARiMR, samo posiadanie gruntów w dniu składania wniosku nie jest wystarczające do przyznania dopłat bezpośrednich. Grunty te należy jeszcze utrzymywać w określonym stanie i rolniczo użytkować, poprzez dokonywanie określonych zbiegów, po złożeniu wniosku o dopłaty.

Istotną w sprawie jest więc kwestia rozumienia staniu posiadania gruntów, o którym mowa w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, i ustalenie czasu istnienia stanu posiadania tych gruntów.

Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, pojęcie posiadania, jako warunek przyznania płatności bezpośrednich w odniesieniu do przedmiotowych gruntów, nie jest regulowane przepisami ustawy. Użyte pojecie posiadania należy więc interpretować zgodnie przepisami kodeksu cywilnego, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie podziela przy tym w pełni stanowisko wyrażane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w myśl którego posiadanie gruntów w ujęciu cywilistycznym jest niewystarczające i nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe, a zwrot ten należy interpretować – na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich – w drodze celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych.

W tym kontekście, pojęcie "posiadania gruntów rolnych", w rozumieniu ustawy o płatnościach bezpośrednich, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim jego rozumieniem niewątpliwie przemawia fakt, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r., V SA/Wa 1524/05). Aby zatem zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem (samoistnym) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego. Należy ponadto rolniczo je użytkować. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność, i czy utrzymuje on wszystkie grunty zgodnie z normami, użytkując je rolniczo (por: wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 stycznia 2009 r., V SA/Wa 1562/08 i z dnia 9 stycznia 2009 r. V SA/Wa 1742/ 08 oraz wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07).

Istotą płatności obszarowych jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony i utrzymuje te grunty zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej.

Przy takim ujęciu użytkowania, jako przesłanki posiadania, zasadnie w zaskarżonej decyzji uznano, że w rozpatrywanej sprawie skarżący – w odniesieniu do spornych działek – faktycznie nie użytkował ich w powyższym znaczeniu. Strona ustaleń tych w istocie nie neguje. Podnosi jedynie, że w dniu składania wniosku o do-płaty użytkowała je i utrzymywał w określonym stanie, w dobrej kulturze rolnej. Natomiast późniejsze zdarzenia – zaistniałe po złożeniu wniosku – a uniemożliwiające między innymi zebranie plonów, nie mają, zdaniem autora skargi, znaczenia dla przyznania zainteresowanemu płatności, jako osobie, która wcześniej dokonała na nich zasiewu, w celu zebrania plonów.

Jak wynika z akt sprawy, konflikt pomiędzy skarżącym a E. F. trwa od 2004 r. i dotyczy tytułu prawnego także do gruntów rolnych, zgłoszonych we wniosku z dnia [...] r. o dopłaty bezpośrednie, w tym spornych działek. Przedmiotowe grunty, w wyniku wygranej w dniu [...] r. licytacji komorniczej z nieruchomości będącej własnością skarżącego i jego brata, nabył E. F. Postanowieniem z dniu [...] r. Sąd Rejonowy w G. przysądził własności spornych gruntów na rzecz nabywcy. Ponadto został on postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r. ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości. Oba postanowienia uprawomocniły się w dniu [...] r. W dniu [...] r. E. F. został wpisany do księgi wieczystej, jako właściciel spornych działek.

Z niekwestionowanych (w tym zakresie) ustaleń organów Agencji wynika, że jak w poprzednich latach, tak i w roku 2006 skarżący dokonał zasiewu na spornych gruntach i wystąpił wnioskiem z dnia [...] r. o przyznanie mu dopłat. Zorientowawszy się, że na tych gruntach znajduje się obca uprawa rolna, E. F , jako nowy właściciel spornych gruntów, dokonał talerzowania tych upraw, a następnie – własnych nasadzeń, i wystąpił o przyznanie dopłat unijnych do gruntów rolnych obejmujących także te sporne działki. Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że przed Sądem Rejonowym w G. toczyło się postępowanie karne w sprawie [...] przeciwko E. F. o czyn z art. 288 § 1 k.k., polegający na tym, że zniszczył on uprawy rolne, w ten sposób, iż wydał polecenie swoim pracownikom zaorania pól z zasiewami należącymi do skarżącego. Sąd uniewinnił jednak E. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu.

Wszystkie naprowadzone okoliczności wskazują – co trafnie podkreślił organ odwoławczy – że ponownie, po zniszczeniu upraw skarżącego na spornych działkach, co miało miejsce przed wydaniem rozstrzygnięć w sprawie, nastąpiło ich fizyczne przejęcie przez właściciela. Tym samym skarżący przestał być ich użytkownikiem, w znaczeniu decydowania o tym, jakie rośliny uprawiać, jakich dokonywać zabiegów agrotechnicznych, w zakresie zbierania plonów oraz utrzymywania gruntów zgodnie z normami. Słusznie więc organ odwoławczy wskazał, że w sprawie (na tle konfliktu jaki istniał pomiędzy skarżącym a E. F.), w sytuacji, gdy właściciel ponownie talerzował [...]r. dokonane przez skarżącego uprawy, skarżący utracił posiadanie zadeklarowanych gruntów w okresie od daty złożenia wniosku ([...] r.) do momentu wydania decyzji w sprawie (pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło w dniu [...] r., a decyzja organu drugiej instancji podlegająca kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym wydana została w dniu [...] r.).

Jak już podniesiono, warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego nie tylko dokonanie zasiewów, ale także – między innymi – wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu. Istotny jest zatem nie tylko, jak chce skarżący, stan istniejący na dzień składania wniosku o dopłatę bezpośrednią, ale także stan późniejszy w zakresie rolniczego użytkowania gruntów.

Należy dodatkowo zauważyć, że uzyskanie płatności bezpośrednich następuje poprzez wydanie decyzji w stosunku do określonej osoby, po spełnieniu określonych warunków co do posiadania gruntów. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, iż spełnienie warunku w postaci istnienia stanu posiadania z czasu rozstrzygania nie powinno być brane pod uwagę. Podkreślić też wypada, iż – z reguły – jeżeli prawodawca chce oznaczyć jako mający przesądzające znaczenie stan faktyczny z czasu składania wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne, czyni to wyraźnie. Zasadą jest natomiast uwzględnianie przez organ administracji publicznej stanu faktycznego i prawnego z daty wydawania decyzji. Zgodnie z obowiązującym w czasie rozstrzygania art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, producentowi rolnemu przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Przepis ten nie stanowi, że istotny jest stan faktyczny z czasu składnia wniosku o dopłatę. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uchylającej poprzednio obowiązującą ustawę, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli spełnia określone warunki. Przepis ten wyraźnie zatem wskazuje – inaczej jak w przypadku derogowanego, wcześniej obowiązującego aktu – że istotny jest stan posiadania na określony dzień.

Na tle przedstawionej sytuacji faktycznej i stanu prawnego, na podstawie którego sprawa powinna być rozpatrzona przez organy, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, wedle którego skarżący – w dniu wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 r. – nie spełniał warunku posiadania spornych gruntów, w rozumieniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. W konsekwencji, w pełni uzasadniona jest również ocena organów, że skarżący nie był uprawnionym do otrzymania płatności, w części odnoszącej się do spornych działek rolnych. Nietrafny jest więc zarzut skargi naruszeniu art. 2 ust.1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez uznanie, że nie jest wystarczający stan posiadania na dzień złożenia wniosku. Tym samym niezasadne są także zarzuty naruszenia wielu przepisów postępowania administracyjnego w zakresie reguł i zasad ustalenia stanu faktycznego w sprawie na dzień złożenia wniosku. Ustalony stan faktyczny na dzień składania wniosku, ale i na dzień wydania rozstrzygnięć w sprawie, w zakresie użytkowania (posiadania) spornych działek rolnych, pozwalał ocenić faktyczne ich użytkowanie.

Mając to na uwadze stwierdzić należy, że wskazana, faktyczna powierzchnia gruntów, które kwalifikowały się do płatności, po wykluczeniu spornych działek została – w ocenie Sądu – prawidłowo ustalona.. Na dzień wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania dopłat za rok 2006 r. skarżący nie był bowiem uprawniony do ich otrzymania, w części odnoszącej się do gruntów położonych w granicach następujących działek ewidencyjnych: część działki [...] (działka rolna G), [...] (działka rolna A), [...] (działka rolna B), [...] (działka rolna C), [...] (działka rolna D), [...] (działka rolna H), [...] (działka rolna I), [...] (działka rolna J), [...] (działka rolna K), [...] (działka rolna L), [...] (działka rolna Ł), [...] (działka rolna M), [...] (działka rolna N), [...] (działka rolna AD).

Skarżący wystąpił o przyznanie dopłat do łącznego obszaru [...]ha. Po wykluczeniu powierzchni działek spornych, powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony dla płatności JPO, wynosiła [...]ha, a procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną – 98,37%. Natomiast powierzchnia, co do której był rozpatrywany wniosek do UPO, wynosiła [...]ha, przy czym powierzchnia stwierdzona wynosiła tylko [...]ha, co daje różnicę rzędu 60,37%.

Konsekwencją ustalenia nieprawidłowości w złożonej deklaracji działek rolnych było zawyżenie powierzchni deklarowanej we wniosku przez skarżącego, w stosunku do powierzchni uprawnionej do płatności bezpośredniej, co spowodowało odmowę przyznania płatności i nałożenia sankcji. Zastosowanie wobec zaistniałej sytuacji przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 października 2004 r. należy – w ocenie sądu orzekającego – uznać w pełni za prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE Nr L 345 z 20.11.2004 r., s. 1), jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej lub różnica ta wynosi ponad 20 % i wynika z nieścisłości popełnionych umyślnie, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. W takich sytuacjach na producenta nałożona zostaje ponadto sankcja, w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku. dokonania ustalenia.

W zaskarżonym rozstrzygnięciu, zgodnie z przepisami, szczegółowo przedstawiono zasady wyliczenia płatności i prawidłowo określono ich kwotę przy zawyżeniu powierzchni zgłoszonej przez skarżącego do płatności JPO i UPO. Niewadliwie też obliczono wysokość sankcji..

W niniejszej sprawie organy administracji – w zakresie, jaki był niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia – wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy nie naruszył też – zdaniem Sądu – grani swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku postępowania, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Ponadto, uzasadnienie rozstrzygnięcia organu – w ocenie składu orzekającego – odpowiadają standardowi określonemu w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji, skoro – wbrew odmiennemu poglądowi strony skarżącej – zweryfikowane decyzje odpowiadają prawu – skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Marginalnie wypada zauważyć, że niniejszy wyrok wpisuje się w pewną linię orzeczniczą, której jednym z ostatnich przykładów jest wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. (III GSK 1285/10).