Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2587/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 23, art. 431, art. 432 par. 1, art. 43 (ze znaczkiem 1 i ze znaczkiem 10), art. 43 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
article: art. 145 par. 1, art. 200, art. 205 par 1i 2, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 14 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 164, art. 132 ust. 1 i ust. 2, art. 131 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego D. B. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2014r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek F. Spółka Akcyjna z siedzibą w T.

o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy BARMA

o numerze [...] udzielonego na rzecz D. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. w B. Ww. znak towarowy został przeznaczony do oznaczania następujących towarów i usług:

1. boazeria metalowa, kółka samonastawne do mebli metalowe, okucia metalowe do mebli, osprzęt do mebli metalowy z klasy 6;

2. biblioteczki, biurka, dekoracje przestawne, drzwi do mebli, fotele, gabloty komody, kanapy, kartoteki, kontuary, kółka samonastawne do mebli niemetalowe, kredensy, kwietniki, krzesła, łóżka ławy, meble, meble biurowe, meble metalowe, meble szkolne, osprzęt niemetalowy do mebli, parawany, półki biblioteczne, półki do kartotek, półki magazynowe, półki meblowe, przegrody drewniane do mebli, pulpity, ramy do obrazów, regały, siedzenia, siedzenia metalowe, sofy, stoły kreślarskie, stoły metalowe, stoły warsztatowe, stojaki meblowe, stojaki na czasopisma, szafki na akta, szafki na lekarstwa, szafki niemetalowe do przechowywania żywności, szuflady, tablice na ogłoszenia, tablice rejestracyjne niemetalowe, taborety, toaletki, wałki, wózki meblowe, wykończeniowe elementy plastikowe do mebli, wyroby stolarstwa meblowego, zagłówki z klasy 20;

3. konserwacja mebli, renowacja mebli, stolarstwo meblowe, tapicerowanie mebli

z klasy 37.

Wnioskodawca podniósł, że posiada bezpośredni i rzeczywisty interes prawny bowiem istnienie spornego prawa ochronnego utrudnia mu sprzedaż towarów

i świadczenie usług pod znakami z grupy "BALMA.", co do których prawa są naruszane przez sporny znak towarowy. Wskazał również, że między stronami toczy się postępowanie sądowe dotyczące naruszeń praw do znaków "BALMA". Wnioskodawca stwierdził, że należące do niego znaki towarowe tworzą rodzinę znaków, którą tworzą znaki BALMA [...], BALMA DESIGN [...], BALMA FABRYKA MEBLI [...]. Ponadto podniósł, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 1 pkt 3 i art. 131 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Podkreślił wysokie podobieństwo pomiędzy porównywanymi oznaczeniami oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług a także wysoką rozpoznawalność marki BALMA, która jest obecna na rynku od ponad 25 lat w kategorii mebli biurowych. Ponadto wnioskodawca podniósł, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia

z naruszeniem dobra osobistego i majątkowego jakim jest nazwa BALMA, używana nieprzerwanie od daty rejestracji spółki w dniu [...] lutego 2002r.

W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2014r. uprawniony wniósł o oddalenie wniosku. Podniósł, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w złożeniu przedmiotowego wniosku. Stwierdził, że prawo ochronne na znaki przeciwstawione wygasło oraz, że nie otrzymał od wnioskodawcy żadnego pisma stanowiącego wezwanie do zaniechania naruszeń, ani też nie został nigdy wezwany do zrzeczenia się praw do znaku BARMA. Podkreślił również, że pomiędzy stronami nie jest prowadzone żadne postępowanie sądowe. Podniósł, że w jego ocenie porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne bowiem znaki przeciwstawione są słowno-graficzne, zaś znak sporny jest znakiem słownym, zawierają one również dodatkowe elementy słowne. Ponadto uprawniony stwierdził, że zakres ochrony porównywanych znaków w klasach 21, 22, 24, 39, 40 i 42 jest całkowicie odmienny, a jedynie część usług w klasach 6, 20 i 37 można uznać za identyczne. Podniósł, że wnioskodawca nie wykazał, na czym miałoby polegać ograniczenie swobody korzystania z rodziny znaków BALMA ani utrudnienia sprzedaży produktów. Podkreślił przy tym, że nazwa BARMA pochodzi od jego nazwiska oraz imienia jego syna.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015r. wnioskodawca podtrzymał swoje argumenty. Wskazał, że nie posiada pism ostrzegawczych kierowanych do uprawnionego. Podniósł że interes prawny jego żądania wynika z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP i art. 153 w związku z art. 154 p.w.p., bowiem sporny znak towarowy wkracza w posiadane przez niego znaki BALMA, narusza nazwę firmy

i może kojarzyć się z jego znakami towarowymi. Podkreślił podobieństwo porównywanych znaków towarowych. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nazwą BALMA posługuje się od 1978r. Należące do niego znaki BALMA są intensywnie używane zwłaszcza w zakresie mebli biurowych, tj. w identycznym zakresie jak uprawniony. Uprawniony wskazał że nie otrzymał od wnioskodawcy żadnych pism ostrzegawczych.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2016r. uprawniony podniósł, że przed wystosowaniem przez wnioskodawcę pism do B. Sp. z o.o. zbył należące do niego część udziałów. Wskazał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w żądaniu unieważnienia, ponieważ wnioskodawca pismo ostrzegawcze wysłał po złożeniu przedmiotowego wniosku. Stwierdził, że porównywane oznaczenia nie są do siebie podobne, zaś znaki BALMA nie cieszą się powszechną znajomością. Ponadto oświadczył, że nie otrzymał od wnioskodawcy żadnego pisma stanowiącego wezwanie do zaniechania naruszeń oraz, że nigdy nie został wezwany do zrzeczenia się praw do znaku. Wskazał również, że meble oferowane przez strony postępowania są oferowane do sprzedaży w systemach; których cechy charakterystyczne nie pozwalają na dowolne łączenie elementów pomiędzy systemami. Systemy te są całkowicie inne, zatem w konsekwencji nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd.

Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] marca 2016r. podtrzymał swoje stanowisko. Wskazał, że posiada wcześniejsze prawa wyłączne, także prawo do firmy i domeny internetowej a znak sporny wkracza w jego zakres praw. Powołał się na istnienie wcześniejszych znaków towarowych oraz podobieństwo znaku spornego do nich. Podniósł, że nazwa przedsiębiorstwa BALMA używana przez wnioskodawcę w sposób rzeczywisty jest od chwili rejestracji spółki, tj. od dnia [...] marca 2003r. W związku z powyższym powołał się na kolizję późniejszego znaku towarowego z wcześniejszym prawem do firmy.

Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. wnioskodawca przesłał referencje i oświadczenia klientów na potwierdzenie świadczenia usług i sprzedaży towarów sygnowanych znakiem BALMA.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2016r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Wnioskodawca podniósł, że w wymowie słów BARMA i BALMA nie ma dużej różnicy pomiędzy literami "R" i "L". Uprawniony podniósł, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego oraz, że nie wykazał aby domena www.[...]com.pl należała do uprawnionego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r.nr [...] Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lipca 2016r. sprawy

o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "BARMA" o numerze [...] udzielonego na rzecz D. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. w B., wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny, wniesionego przez F. Spółka Akcyjna z siedzibą w T., na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej własności (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "BARMA" o numerze [...] oraz przyznał F. Spółka Akcyjna z siedzibą w T. od D. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. w B. kwotę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Organ podkreślił, że oba podmioty są przedsiębiorcami działającymi w tej samej branży, oferującymi towary i usługi tego samego rodzaju. Nie budzi zatem wątpliwości, że uprawniony stanowi na rynku bezpośrednią konkurencję dla wnioskodawcy. W niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Wnioskodawca jest bowiem uprawnionym z praw ochronnych na znaki towarowe BALMA [...], BALMA DESIGN [...], BALMA FABRYKA MEBLI [...], do których, jego zdaniem jest podobny znak sporny BARMA MEBLE BIUROWE [...] i które to znaki są przeznaczone do oznaczania identycznych towarów i usług. Przy czym prawo ochronne na znaki towarowe BALMA [...] i BALMA FABRYKA MEBLI [...] wygasło, natomiast prawo ochronne na znak towarowy BALMA DESIGN [...] pozostaje nadal w mocy. Zatem wnioskodawca mógł powołać się w przedmiotowej sprawie na istniejące własne prawo ochronne do ww. znaku towarowego. Czyni to przekonanie wnioskodawcy o kolizyjności tych znaków obiektywnie usprawiedliwionym, tzn. świadczy o tym, iż przekonanie to nie jest oczywiście bezzasadne. W niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy znajduje oparcie także w art. 153 ust. 1 ustawy p.w.p. zapewniającym wyłączność używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze RP poprzez uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy.

W ocenie organu sporny znak towarowy BARMA o numerze [...] zawiera bardzo podobny element słowny do słowa BALMA, który stanowi jeden z elementów firmy wnioskodawcy tj. F. Spółka Akcyjna. Przy czym, jako element nieopisowy, jest to element fantazyjny i przyciągający uwagę odbiorców, a zatem również łatwy do zapamiętania. Pozostałe elementy słowne znaku spornego czyli "Meble Biurowe" to elementy niefantazyjne, opisowe, informacyjne, które nie przykuwają uwagi odbiorców. Mogą one być elementem wielu znaków towarowych oraz nazw przedsiębiorstw. Elementy słowne BALMA i BARMA, które są dla odbiorców słowami fantazyjnymi są do siebie podobne. Składają się z tej samej liczby liter i sylab. Mają te same litery oprócz środkowych "R" w znaku spornym i "L" w znaku wnioskodawcy. Wpływa to na okoliczność, że słowa te są nie tylko podobnie zapisywane lecz niemalże identycznie wymawiane. Dla polskich odbiorców nie różnią się one w wystarczający sposób aby nie zostały pomylone. Mogą zostać wprowadzeni w błąd co do tego, że towary oznaczane znakiem BARMA mogą pochodzić od wnioskodawcy tj. F. Spółka Akcyjna. Sporny znak został zgłoszony do ochrony w dniu [...] kwietnia 2010r. wnioskodawca zaś został wpisany do Krajowego Rejestru Przedsiębiorców w dniu [...] marca 2002r. (akta [...], karta [...]) a więc 8 lat przed dokonaniem zgłoszenia spornego znaku towarowego.

Z wydruku z Krajowego Rejestru Domen wynika, że domena internetowa [...].com.pl została utworzona w dniu [...] kwietnia 1997r. czyli 13 lat przed zgłoszeniem spornego oznaczenia (akta [...], karta [...]). Ponadto na stronie internetowej www.akademiaarchitekta.org/balma została umieszczona informacja, że przedsiębiorstwo BALMA istnieje ponad 35 na polskim rynku (akta [...], karta [...]). Wnioskodawca do akt przedmiotowej sprawy załączył również wydruk ze strony internetowej gminy T. www.[...].pl stanowiący uchwałę Rady Gminy T. z dnia [...] maja 2002r. (uchwała nr [...]) przyznającą przedsiębiorstwu F. S.A. tytuł "Zasłużony Dla Gminy T." (akta [...], karta [...]). Ponadto w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się wykazy nagród jakie zdobył wnioskodawca za swoje produkty. Nagrody potwierdzają, że wnioskodawca działa pod nazwą BALMA nie tylko na terenie Gminy T., lecz także na terenie całego kraju. Z powyższego wynika także, że wnioskodawca co najmniej od 1997r. posługuje się nazwą BALMA w prowadzonej działalności gospodarczej. Przez ten czas pracował na prestiż i pozycję firmy, co zostało docenione przez konsumentów oraz organy gminy. Nie można więc założyć, aby uprawniony wybierając podobną w brzmieniu i wizualnie nazwę prowadzonej działalności gospodarczej nie próbował zbliżyć tej nazwy do firmy wnioskodawcy. Przy czym zarówno wnioskodawca jak i uprawniony w swojej firmie zawierają również inne słowa, które jednakże są jedynie elementami opisowymi względem wykonywanej działalności. Zatem elementem wyróżniającym w obrocie firmy wnioskodawcy i uprawnionego są słowa BARMA i BALMA. Ponadto uprawniony

i wnioskodawca prowadzą ten sam rodzaj działalności, a w działalności gospodarczej używają skrótowych nazw przedsiębiorstw: BALMA i BARMA (jak wynika z materiału dowodowego w postaci wydruków ze stron internetowych stron przedłożonych do akt przedmiotowego postępowania), tak więc konsumenci mogą zostać wprowadzeni w błąd. W związku z tym, że to wnioskodawca zaczął wcześniej w oznaczeniu działalności gospodarczej posługiwać się oznaczeniem BALMA niż uprawniony dokonał zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP spornego znaku towarowego BARMA, który jak wskazano powyżej jest podobny do elementu firmy wnioskodawcy, należy uznać, że to wnioskodawcy przysługuje prawo do oznaczenia BARMA, będącego jednocześnie elementem jego firmy.

Organ wskazał, że z art. 24 § 1 k.c. wynika, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przyjmuje się, że bezprawnym jest każde działalnie sprzeczne z normami prawnymi, porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Z powyższego zatem wynika, że uprawniony działał bezprawnie ponieważ zgłosił do ochrony znak towarowy bardzo podobny do wyróżniającego elementu firmy wnioskodawcy i oznaczając towary podobne do usług świadczonych przez wnioskodawcę, jakimi jest szeroko rozumiana produkcja mebli.

Art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia prawa ochronnego, zatem Kolegium Orzekające odstąpiło od analizowania zasadności pozostałych podstaw prawnych wskazanych przez F. Spółka Akcyjna z siedzibą w T. w złożonym wniosku.

Kwestię zwrotu kosztów rozstrzygnięto w oparciu o art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który w tym względzie nakazuje odpowiednie stosowanie art. 98 § 1 k.p.c., stanowiący, że strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W rozpatrywanej sprawie strona wygrywająca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika rzecznika patentowego. W związku z powyższym w oparciu o w.w. przepisy oraz na podstawie § 8 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003r., Nr 212, poz. 2076 z późniejszymi zmianami), Kolegium Orzekające postanowiło przyznać stronie wygrywającej kwotę [...] zł, na którą składa się kwota zastępstwa procesowego oraz zwrot opłaty za wniosek.

Pismem z dnia [...] listopada 2016r. D. B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając:

1)naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 164 pwp oraz art. 28 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające uznaniu, iż Wnioskodawca na gruncie niniejszej sprawy miał realny i aktualny na chwilę wydania decyzji interes prawny w unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "BARMA" o numerze [...] w oparciu o art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp, który wywieść należy zdaniem organu z art 20 i 22 Konstytucji oraz art. 153 pwp

w sytuacji, gdy Wnioskodawca nie wykazał, by w związku z przysługującym Uprawnionemu prawem wyłącznym do spornego znaku towarowego doszło do jakiegokolwiek ograniczenia korzystania Wnioskodawcy z prawa do firmy, ani posiadanego wyłącznego prawa ochronnego;

- art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające uznaniu, iż prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy w postaci prawa do firmy zostały naruszone przez uprawnionego podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na używanie przez uprawnionego spornego znaku towarowego w rozumieniu art. 154 pwp;

2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 246 pwp oraz art. 247 pwp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie jako podstawy prawnej unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy uprawnionego w sytuacji, gdy niniejsze postępowanie jest postępowaniem spornym zainicjowanym wnioskiem o unieważnienie w oparciu o art. 255 ust. 1 pkt 1 pwp i art. 2551 ust. 1 pwp , którego niezbędną przesłankę dopuszczalności stanowi wykazanie interesu prawnego wnioskodawcy w unieważnieniu spornego prawa ochronnego;

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 252 pwp polegające dowolnym uznaniu, iż uprawniony oznacza swoje towary spornym znakiem towarowym, wybrał podobną do Wnioskodawcy nazwę prowadzonej działalności gospodarczej, a także używa skrótowej nazwy swojego przedsiębiorstwa w postaci BARMA na stronach internetowych w sytuacji, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że uprawniony prowadzi działalność pod firmą P., wnioskodawca nie wykazał, by kiedykolwiek zwracał się do uprawnionego o zaniechanie naruszeń lub unieważnienie spornego prawa ochronnego z uwagi na ograniczenie jego praw wyłącznych, a oznaczenia na stronach internetowych należą do osoby trzeciej,

z którą uprawniony nie jest w żaden sposób powiązany.

Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty podnosząc, że nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko organu, iż wnioskodawca na gruncie niniejszej sprawy miał realny i aktualny na chwilę wydania decyzji interes prawny w unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy w oparciu o art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp. W ocenie skarżącego organ nie rozważył należycie konsekwencji ustalenia, iż wszystkie prawa ochronne wnioskodawcy poza przysługującym na znak towarowy BALMA DESIGN [...] wygasły, przyjmując za podstawę oceny prawnej przysługiwanie Wnioskodawcy praw wyłącznych do rodziny znaków BALMA.

Oparcie interesu prawnego wnioskodawcy na przepisie art. 131 ust. 1 pkt 1 pwp

w ocenie uprawnionego determinuje konieczność wywiedzenia jego realności

i konkretności z ograniczenia korzystania wnioskodawcy z prawa do firmy oraz posiadanego wyłącznego prawa ochronnego. Zaprezentowana przez organ linia orzecznicza sądów administracyjnych dużą wagę przywiązuje do aktualności

i realności interesu prawnego osoby domagającej się unieważnienia prawa do cudzego znaku. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa, nie kreuje interesu prawnego okoliczność, że podmiot od wielu lat produkuje i wprowadza do obrotu wyroby tego samego rodzaju (identyczne lub podobne) i oznaczone znakiem identycznym lub podobnym, jeżeli uprawniony z prawa ochronnego na taki znak towarowy nie występował do tego podmiotu o zaprzestanie korzystania z tego znaku. Z całą pewnością nie sposób uznać, by interes prawny przysługiwał wnioskodawcy już z samego faktu funkcjonowania stron postępowania jako podmiotów na rynku konkurencyjnym. Taka interpretacja jest zbyt daleko idąca i powoduje nieuzasadnioną ingerencję w konstytucyjne prawo swobody działalności gospodarczej uprawnionego.

Zdaniem skarżącego brak protestu wnioskodawcy wobec korzystania przez uprawnionego z przysługującego mu prawa ochronnego do rozpatrywanego znaku towarowego w jakimkolwiek zakresie na etapie poprzedzającym złożenie niniejszego wniosku o unieważnienie wskazuje, iż nie nastąpiło realne ograniczenie swobody wnioskodawcy wykonywania działalności gospodarczej. Argumentem wspierającym pozostaje fakt, iż po wygaśnięciu prawa ochronnego do znaku słowno-graficznego "BALMA" ([...]) wnioskodawca uzyskał bez przeszkód prawo wyłączne do znaku słowno- graficznego "BALMA" ([...]), niemal identycznego z zgłoszonym uprzednio w dniu [...] lutego 1999 r. Co istotne udzielenie prawa ochronnego na ten znak nastąpiło w warunkach, w których był on późniejszym wobec znaku spornego uprawnionego. Urząd Patentowy RP nie stwierdził jednak kolizji praw wyłącznych.

Przed wystąpieniem przez wnioskodawcę z przedmiotowym wnioskiem

o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "BARMA", uprawniony nie otrzymał od strony przeciwnej jakiegokolwiek pisma stanowiącego wezwanie do zaniechania naruszeń. Uprawniony nie został nigdy wezwany do zrzeczenia się praw do przedmiotowego znaku towarowego, ani do zaprzestania używania tego znaku.

Zdaniem skarżącego wnioskodawca nie udowodnił, by jakikolwiek wezwania były przez niego w ogóle kierowane wobec konkurentów na wspólnym rynku usług, ani też by zainicjował przeciwko któremukolwiek z nich proces sadowy dotyczący naruszenia jego praw osobistych lub majątkowych. Wnioskodawca nie udowodnił również jakiegokolwiek powiązania Uprawnionego z osobą prawną, do której rzekome wezwania były kierowane. Wobec powyższego sama obecność podmiotów na wspólnym rynku nie może być potraktowana jako podstawa realnego

i konkretnego interesu prawnego w unieważnieniu spornego prawa ochronnego.

W świetle powyższego wskazać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem art.131 ust. 1 pkt 1 pwp. Organ doszedł bowiem do przekonania,

iż prawa osobiste i majątkowe wnioskodawcy w postaci prawa do firmy zostały naruszone przez uprawnionego podczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje w ogóle na używanie przez uprawnionego spornego znaku towarowego

w rozumieniu art. 154 pwp.

W ocenie skarżącego naruszenie praw osobistych lub majątkowych dotyczy sytuacji naruszenia osób trzecich w drodze używania znaku towarowego, a nie wyłącznie jego rejestracji. Zgodnie zaś z art. 154 pwp, używanie znaku towarowego polega w szczególności na: 1) umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania

i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem; 2) umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług; 3) posługiwaniu się nim

w celu reklamy.

Wnioskodawca w niniejszej sprawie nie wykazał w żadnej mierze, by uprawniony korzystał ze spornego znaku towarowego, ani by skutkowało to

w jakimkolwiek stopniu ograniczenie swobody wnioskodawcy w używaniu swojej firmy oraz przysługującego mu wyłącznego prawa ochronnego do znaku towarowego. Po pierwsze, nie zostało wykazane, iż uprawniony oznacza swoje towary spornym znakiem towarowym. Żaden środek dowodowy nie wskazuje na taką okoliczność. Wręcz przeciwnie towary uprawnionego noszą całkowicie odmienne nazwy i oferowane są do sprzedaży w tzw. systemach, których oznaczenia i cechy charakterystyczne nie pozwalają na dowolne łączenie poszczególnych elementów pomiędzy systemami. Po drugie, nie jest prawdą, by Uprawniony wybrał podobną do Wnioskodawcy nazwę prowadzonej działalności gospodarczej, ani by używał skrótowej nazwy swojego przedsiębiorstwa w postaci BARMA. Z przedłożonej przez Wnioskodawcę informacji z CEIDG wynika bezspornie, że uprawniony prowadzi działalność gospodarczą pod firmą P. Po trzecie, nie jest prawdą, iż uprawniony używa skrótowej nazwy swojego przedsiębiorstwa w postaci BARMA na swoich stronach internetowych. Podkreślenia wymaga, iż przedłożone przez Wnioskodawcę wydruki stron internetowych zawierające oznaczenia BARMA należą do osoby trzeciej, z którą uprawniony nie jest w żaden sposób powiązany,

a to spółki B. Sp. z o.o. Mimo zakwestionowania przez uprawnionego pochodzenia stron i przedłożonych materiałów reklamowych od niego, wnioskodawca nie przedstawił dalszych dowodów w tym zakresie, co wyklucza

w ocenie skarżącego uznanie tej okoliczności za udowodnioną.

Twierdzenia wnioskodawcy o rzekomym utrudnieniu sprzedaży towarów pod należącymi do niego znakami towarowymi słowno-graficznymi, właśnie z uwagi na przyznanie spornego prawa uprawnionemu, nie zostały poparte żadnymi dowodami. Wnioskodawca nie wykazał w istocie, by sporny znak towarowy był w jakikolwiek sposób używany przez uprawnionego tak, aby miało to niekorzystny wpływ na swobodę działalności wnioskodawcy.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2017r. stanowisko w sprawie zajął uczestnik postępowania wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z treścią art. 164 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej własności (Dz. U. z 2017 poz.776) prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

Sąd podzielił argumentację organu, że wnioskujący wykazał swój interes prawny we wszczęciu postępowania. Zarówno uprawniony jak i wnioskodawca są przedsiębiorcami działającymi w tej samej branży, oferującymi towary i usługi tego samego rodzaju. Uprawniony może więc stanowić na rynku bezpośrednią konkurencję dla wnioskodawcy. Ponadto w sytuacji gdy w ocenie wnioskodawcy prawo ochronne na znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem ustawowych warunków, ma on interes prawny w wystąpieniu z wnioskiem o unieważnienie tego prawa na podstawie wskazanych przez siebie przesłanek, których trafność zostaje oceniana w stosowanym postępowaniu.

W niniejszej sprawie interes prawny wnioskodawcy nie budzi wątpliwości. Wnioskodawca jest bowiem uprawnionym z praw ochronnych na znaki towarowe BALMA [...], BALMA DESIGN [...], BALMA FABRYKA MEBLI [...], do których, jego zdaniem jest podobny znak sporny BARMA MEBLE BIUROWE [...] i które to znaki są przeznaczone do oznaczania identycznych towarów

i usług. Przy czym prawo ochronne na znaki towarowe BALMA [...] i BALMA FABRYKA MEBLI [...] wygasło, natomiast prawo ochronne na znak towarowy BALMA DESIGN [...] pozostaje nadal w mocy. Zatem wnioskodawca mógł powołać się w przedmiotowej sprawie na istniejące własne prawo ochronne do ww. znaku towarowego. Wobec powyższego wnioskodawcy może mieć wątpliwości

o kolizyjności tych znaków.

Wnioskodawca we wniosku o unieważnienie podniósł, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 1 pkt 3 i art. 131 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej.

Organ wydał zaskarżoną decyzję, albowiem doszedł do przekonania, że przy udzieleniu prawa ochronnego na sporne oznaczenie naruszono art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich.

W przedmiotowej sprawie wnoszący sprzeciw stwierdził, że sporny znak towarowy narusza prawo do firmy Balma.

Wśród praw o charakterze osobistym należy wyróżnić dobra osobiste

w rozumieniu art. 23 kodeksu cywilnego. Wśród tych dóbr natomiast mieści się firma (nazwa) jako oznaczenie przedsiębiorcy, pod którym wykonuje on działalność gospodarczą. Pojęcie prawne firmy jest uregulowane w przepisach art. 431 i n. kc. Firmą jest oznaczenie, pod którym działa przedsiębiorca (art. 432 § 1 kc). Prawo do firmy przysługuje tylko tym podmiotom, które legitymują się statusem przedsiębiorcy w rozumieniu art. 43¹ kc. Powstaje z chwilą rozpoczęcia jej używania i podlega ochronie na podstawie art. 43¹º kc. Prawo do firmy ma charakter prawa podmiotowego bezwzględnego skutecznego erga omnes. Ochrona na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych jest najszersza, realizowana jest nie tylko w obrocie gospodarczym, ale i poza nim, i może być skierowana przeciwko każdemu, kto dopuszcza się naruszenia interesu przedsiębiorcy związanego z jego firmą. Dlatego też ochrona ta może krzyżować się z innymi przepisami przyznającymi firmie ochronę. W następstwie kolizji zgłoszonego znaku towarowego z wcześniejszym prawem do firmy (naruszenia prawa do firmy), Urząd Patentowy jest obowiązany wydać decyzję o odmowie udzielenia prawa ochronnego, a jeśli nie zauważył tej kolizji na etapie rejestracji, znak taki unieważnić.

Dobrami osobistymi osób prawnych, są: renoma, wizerunek firmy, nazwa, tajemnica korespondencji i inne. W obu przypadkach nie jest to katalog zamknięty. Każdy przedsiębiorca - niezależnie od formy prawnej, w jakiej prowadzi działalność - działa pod określoną firmą.

Firmą osoby prawnej jest jej nazwa (art. 43 (5) § 1 k.c.). Nazwa indywidualizująca przedsiębiorstwo osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, a którym ustawa przyznaje zdolność prawną może mieć takie same brzmienie jak firma. Natomiast firma osoby fizycznej będąca jej imieniem i nazwiskiem może być nazwą przedsiębiorstwa tylko wtedy, gdy oprócz imienia i nazwiska zawiera jeszcze określenie indywidualizujące przedsiębiorstwa.

Prawo przedsiębiorcy do firmy przysługuje każdemu przedsiębiorcy, w tym także tym osobom fizycznym, które prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. W orzecznictwie wskazuje się, że prawo do firmy powstaje z chwilą wpisania przedsiębiorcy do rejestru (lub ewidencji działalności gospodarczej),

a w każdym razie najpóźniej z chwilą użycia firmy po raz pierwszy w obrocie gospodarczym.

Firma jako nazwa podmiotu gospodarczego związana jest z renomą przedsiębiorcy i jego przedsiębiorstwa. Pełni ona funkcje promocyjne, marketingowe oraz służy reklamowaniu danego podmiotu i jego działalności. Renoma określonej nazwy przyciąga klientelę, co determinuje zyski ekonomiczne. Firma jest zatem dobrem intelektualnym, niejednokrotnie o znacznej wartości majątkowej.

Wcześniejsze prawo do firmy stanowi skuteczną przeszkodę dla późniejszej rejestracji znaku towarowego i w sytuacji, gdy występuje kolizja między prawem do ochrony nazwy przedsiębiorstwa, działającego na rynku przed uzyskaniem przez drugi podmiot rejestracji znaku towarowego o identycznym brzmieniu z nazwą przedsiębiorstwa, priorytet należy przyznać ochronie prawa podmiotowego do nazwy przedsiębiorstwa istniejącego w chwili zgłoszenia lub rejestracji znaku towarowego.

W orzecznictwie podkreśla się, że o naruszeniu prawa do firmy można mówić nie tylko wówczas, gdy osoba nieuprawniona rejestruje na swoją rzecz pełną nazwę osoby prawnej, ale także wtedy, gdy dokonuje zgłoszenia w celu uzyskania ochrony części nazwy, jeżeli ta część ma charakter wyróżniający. Naruszenie nazwy osoby prawnej jako dobra osobistego może nastąpić w razie używania przez nieuprawnionego nie tylko pełnej nazwy, ale i jej części, jeżeli część ta spełnia w sposób wystarczający funkcję indywidualizującą osobę prawną, która umożliwia jednoznaczną identyfikację tej osoby i jej odróżnienie od innych podmiotów, dlatego że tworzące część nazwy oznaczenie ma w sobie dostateczną moc.

Kolegium uznało, że sporny znak towarowy BARMA o numerze [...] zawiera bardzo podobny element słowny do słowa BALMA, który stanowi jeden

z elementów firmy wnioskodawcy tj. F. Spółka Akcyjna. Przy czym, jako element nieopisowy, jest to element fantazyjny i przyciągający uwagę odbiorców, a zatem również łatwy do zapamiętania.

Wnioskodawca do akt przedmiotowej sprawy załączył również wydruk ze strony internetowej gminy T. www.[...].pl stanowiący uchwałę Rady Gminy T. z dnia [...] maja 2002r. (uchwała nr [...]) przyznającą przedsiębiorstwu F. S.A. tytuł "Zasłużony Dla Gminy T." (akta [...], karta [...]). Ponadto w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się wykazy nagród jakie zdobył wnioskodawca za swoje produkty. Nagrody potwierdzają, że wnioskodawca działa pod nazwą BALMA nie tylko na terenie Gminy T., lecz także na terenie całego kraju. Z powyższego wynika także, że wnioskodawca co najmniej od 1997r. posługuje się nazwą BALMA w prowadzonej działalności gospodarczej. Przez ten czas pracował na prestiż i pozycję firmy, co zostało docenione przez konsumentów oraz organy gminy.

Sąd nie podzielił stanowiska organu co do podobieństwa spornego oznaczenia i nazwy firmy skarżącego. Zarówno w spornym znaku jak i w nazwie uczestnika nie ma żadnego wspólnego członu, który mógłby sugerować że skarżący narusza przysługuje uczestnikowi prawo do działającej wiele lat na rynku firmy

i korzysta z jego renomy.

Pomiędzy stronami nie toczą się jakiekolwiek sprawy sądowe. Wnioskodawca nie przedstawił ponadto jakichkolwiek dowodów, z których wynika że działania uprawnionego ze znaku naruszają prawa do firmy uczestnika. W ocenie Sądu samo subiektywne przekonanie przedsiębiorcy o naruszeniu przysługującego mu prawa do firmy, nie jest wystarczająca podstawą do unieważnienia prawa przysługującego innemu przedsiębiorcy i ograniczenia jego praw.

Z powyższego wbrew twierdzeniom organu nie wynika, że uprawniony działał bezprawnie ponieważ zgłosił do ochrony znak towarowy bardzo podobny do wyróżniającego elementu firmy wnioskodawcy i oznaczając towary podobne do usług świadczonych przez wnioskodawcę, jakimi jest szeroko rozumiana produkcja mebli,

a tym samym naruszył art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Należy jednak mieć na uwadze, że F. Spółka Akcyjna

z siedzibą w T. w złożonym wniosku powołała również inne podstawy prawne unieważnienia spornego oznaczenia których organ nie analizował, albowiem uznał że art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia prawa ochronnego. A zatem Kolegium Orzekające zobowiązane będzie ponownie rozpoznając sprawę przeanalizuje zasadności pozostałych wskazanych przez wnioskodawcę przesłanek.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu.

Dlatego też, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak

w sentencji wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej kwotę 2217 w tym kwotę 1000 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi i kwotę 1200 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.