Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1687/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Kraków, dnia 15 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi R.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

W niniejszej sprawie R.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która za miesiąc październik 2012r. przyniosła stratę. Ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz dwie córki. Działalność przynosi środki finansowe, które na bieżąco są konsumowane, nie posiada oszczędności. Rodzinie pomagają rodzice skarżącego, którzy posiadają gospodarstwo rolne. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema córkami w wieku szkolnym. Rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę w formie firmy usługowej wykonującej meble na wymiar. Miesięczny przychód nie został przez skarżącego określony, natomiast wskazał on, iż miesiące październik, listopad odnotowały stratę. Żona skarżącego nie pracuje, jest na zasiłku dla bezrobotnych. Z oświadczenia skarżącego znajdującego się w aktach sprawy wynika także, iż małżonka posiada dom w miejscowości C. Na wezwanie do precyzyjnego uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący, w tym o przedstawienie dokumentów obrazujących sytuację finansową, wnioskodawca wyjaśnił jedynie, iż działalność przez ostatnie miesiące przynosiła stratę, małżonka jest na zasiłku dla bezrobotnych. Prowadzona działalność to zakład usługowy produkujący meble na wymiar. Nie wskazał natomiast – mimo wezwania - jakiego rządu wysokości są obroty firmy, nie przedstawił zeznań podatkowych własnych oraz małżonki za 2011r, ani żadnych dokumentów potwierdzających aktualne przychody prowadzonej firmy. Skarżący podał, iż rodzice posiadają gospodarstwo rolne 40 arowe, dochód z tego gospodarstwa wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, ponadto otrzymują emerytury i pomagają synowi oraz jego rodzinie ofiarując po 200-300 zł miesięcznie lub żywność. Wnioskodawca wykazał miesięczne koszty utrzymania – prąd 150 zł, telefon 45 zł, żywność 800 zł. Podał, ze jego rachunek bankowy zajęty jest przez komornika.

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2013r. referendarz sadowy oddalił wniosek.

Skarżący złożył w terminie sprzeciw, podając iż udokumentował sytuację finansową w najbardziej możliwy sposób, nadto przedstawił dokumenty dotyczące oszacowania zajętej przez komornika nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że zasługuje na wnioskowane częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie NSA z 22 grudnia 2002r., sygn. akt: OZ 862/04, niepubl.).

Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznaczanej dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 stycznia 2005r. (sygn. akt: FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Prawo pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje osobie fizycznej – gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym (postanowienie NSA z 18 czerwca 2004r., sygn. akt: FZ 165/2004, niepubl.).

Dane zawarte w złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a., co wynika z faktu, iż skarżący uchylił się on od złożenia stosownych dokumentów, a także udzielił jedynie enigmatycznej odpowiedzi na wezwanie. Powyższe oznacza brak możliwości zweryfikowania zarówno źródeł utrzymania skarżącego, rzeczywistej wysokości uzyskiwanych dochodów, jak również ponoszonych kosztów utrzymania. Okoliczności tych skarżący nie wyjaśnił w sposób wystarczający. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał jedynie, iż utrzymuje się z dochodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, która za ostatni miesiąc przyniosła stratę. W uzupełnieniu tegoż wniosku, oświadczył, iż działalność ta polega na produkcji mebli na wymiar, jednak również nie oświadczył i nie przedstawił stosownych dokumentów, o które był wzywany – jakiej wysokości są miesięczne przychody firmy, wysokość oświadczonej straty. Nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających aktualne i dotychczasowe obroty firmy. Nie przedstawił żądanych zeznań podatkowych za 2011r. Nie udokumentował również ponoszonych wydatków. Nieokreślenie i nieudokumentowanie przez skarżącego aktualnych obrotów firmy, średnich dochodów osiąganych z tytułu działalności gospodarczej, przy jednoczesnym określeniu źródeł finansowych rodziny na sumy 200-300 zł pomocy od rodziców oraz zasiłku dla bezrobotnych żony - budzi wątpliwości co do wysokości tychże dochodów, z których pokrywane są koszty utrzymania rodziny. Nieudzielanie przez skarżącego informacji w tym zakresie uniemożliwia, z winy wnioskodawcy, przeprowadzenie całościowej analizy jego sytuacji majątkowej i ustalenie zdolności płatniczych.

W świetle powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.