Postanowienie NSA, sygn. akt II FZ 396/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 161 § 1 pkt 1-3, art. 130 § 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 659/17 w przedmiocie odrzucenia wniosku o umorzenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.N. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z 6 kwietnia 2017 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącej doręczony 14 marca 2018 r. w wyniku doręczenia zastępczego i z datą 14 kwietnia 2018 r. stał się prawomocny.

Pismem z 19 lutego 2018 r. skarżąca wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z "wnioskiem o umorzenie przedawnionej sprawy". W treści rzeczonego pisma skarżąca powołała się na okoliczność przedawnienia "roszczenia" zawartego w kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji, wskazując jako potencjalną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.).

Wobec treści rzeczonego wystąpienia i podniesionego tamże zarzutu przedawnienia pismem z 12 marca 2018 r. skarżąca została wezwana do sprecyzowania, czy pismo procesowe z 19 lutego 2018 r. winno być traktowane jako skarga kasacyjna od wyroku z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17. W reakcji na powyższe pismem z 30 marca 2018 r. skarżąca wyjaśniła, iż pismo procesowe z 19 lutego 2018 r. nie stanowi skargi kasacyjnej. Dodatkowo zdaniem tejże wniosek o umorzenie postępowania ze względu na przedawnienie może być wysłany w każdej chwili od momentu przedawnienia niezależnie od toczącego się postępowania.

Postanowieniem z 17 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił wniosek skarżącej o umorzenie postępowania. W ocenie sądu pierwszej instancji wniesienie rzeczonego wniosku na obecnym etapie postępowania sądowego, tj. po wydaniu wyroku kończącego postępowanie w pierwszej instancji, jest niedopuszczalne, zaś podniesione przez skarżącą argumenty mogłyby ewentualnie odnieść skutek po ich zawarciu we właściwym środku zaskarżenia, jakim zdaniem sądu niewątpliwie jest skarga kasacyjna.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 9 maja 2018 r. skarżąca zaskarżyła postanowienie sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca powtórzyła uprzednio podnoszoną argumentację, wskazując nadto na brak podstawy prawnej uzasadniającej działanie sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż należało je oddalić.

Stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadku skutecznego cofnięcia przez skarżącego skargi inicjującej postępowanie w sprawie, w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania bądź gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie w myśl art. 130 § 1 p.p.s.a. sąd umarza uprzednio zawieszone postępowanie w razie bezczynności stron w przypadku wskazanym w punkcie 1 rzeczonego przepisu, a także w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie trzech lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny (pkt 2), jak również w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny (pkt 3).

Z uwagi na fakt, iż wobec braku zawieszenia postępowania oraz cofnięcia skargi nie znajduje zastosowania w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy regulacja art. 161 § 1 pkt 1-2 p.p.s.a. oraz art. 130 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., dalszej analizie należy poddać jedynie przesłankę ewentualnej bezprzedmiotowości postępowania z innych przyczyn aniżeli wyżej wskazane, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie ze stanowiskiem tutejszego sądu bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy zdarzenie uniemożliwiające osiągnięcie celu postępowania bądź powodujące zbędność kontroli instancyjnej kwestionowanego rozstrzygnięcia zaistnieje w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a przed wydaniem wyroku, przy czym do zdarzeń takich zalicza się przeszkody mające charakter trwały, uniemożliwiający prowadzenie dalszego postępowania w sprawie, które prowadzą do zaprzestania istnienia sprawy sądowoadministracyjnej w ogólności (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13; por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2011 r., II OSK 2453/10; postanowienie NSA z 7 września 2011 r., II GSK 1215/11; wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13 czy postanowienie NSA z 14 lutego 2014 r., II GSK 177/14).

Umorzenie postępowania jako formalny sposób zakończenia postępowania może nastąpić tylko w razie zaistnienia jednej z okoliczności wskazanej w przepisach proceduralnych. Orzeczenie wydane na podstawie jednego z takich przepisów ma charakter formalny i zapada bez wnikania w meritum sprawy. Postanowienie umarzające postępowanie należy przy tym odróżnić od merytorycznego zakończenia postępowania, które przybiera postać wyroku, wszak rzeczona forma orzekania rozstrzyga spór przedstawiony sądowi do rozstrzygnięcia. Postanowienie o umorzeniu postępowania nie odnosi się natomiast w ogóle do istoty rzeczonego sporu, pozostając orzeczeniem kończącym określony etap procedowania sądu wyłącznie z przyczyn proceduralnych. Generalnie traktując instytucję, należy wskazać, iż umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń uniemożliwiających osiągnięcie celu tegoż postępowania bądź czyniących dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia zbędnym albo wręcz niedopuszczalnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może odnieść zamierzonego rezultatu wniosek skarżącej w przedmiocie umorzenia postępowania odnoszący się do kwestii merytorycznej mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a taką kwestią niewątpliwie jest podnoszony przez stronę zarzut przedawnienia. Skoro w rzeczonym przypadku skarżąca nie deklaruje chęci cofnięcia skargi, a podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, brak jest podstaw do umorzenia postępowania wobec braku zaistnienia przesłanek warunkujących możliwość wydania takowego rozstrzygnięcia. Instytucja przedawnienia zobowiązania podatkowego uregulowana w art. 70 i n. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej: o.p.), jak również instytucja przedawnienia prawa do wydania decyzji podatkowej, o której mowa w art. 68-69 rzeczonej ustawy, może być przedmiotem skutecznie podniesionego zarzutu, niemniej w ramach skargi kasacyjnej wywiedzionej w terminie otwartym do jej wniesienia, z zachowaniem wszelkich prawem przewidzianych wymogów formalnych, w szczególności rygoru adwokacko-radcowskiego, nie zaś w ramach wniosku procesowego strony złożonego po wydaniu rozstrzygnięcia w pierwszej instancji, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Jedynie sygnalnie wartym wyjaśnienia pozostaje, iż wskazywana przez skarżącą regulacja art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odnosi się do postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się przed właściwym wojewódzkim sądem administracyjnym, nie zaś do postępowania podatkowego prowadzonego przez organy podatkowe obu instancji. Ewentualne przedawnienie prawa do wydania decyzji podatkowej, czy samego zobowiązania podatkowego, odnosi się zaś do bytu prawnego postępowania podatkowego prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. i uprzednio Burmistrzem W., co potwierdza trafność stanowiska sądu pierwszej instancji o konieczności podniesienia rzeczonych okoliczności w trybie skargi kasacyjnej.

Mając na względzie powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.