Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2463/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wypisu z rejestru gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2015 roku nr [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej S. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2463/15

UZASADNIENIE

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. po rozpatrzeniu odwołania S. S.A. w W. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...].04.2015 r. nr [...] odmawiającą wydania wypisu z rejestru gruntów dla działki nr [...]położonej w obrębie W. , gm. K. oraz dla działek nr :[...] w obrębie K., gm. K..

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organu.

S. Spółka Akcyjna w W., będąca właścicielem gazociągu tranzytowego zwróciła się do Starostwa Powiatowego w P. o wydanie wypisów z rejestru gruntów dla w/w działek. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wypisy z rejestru gruntów niezbędne są do zawarcia z właścicielami nieruchomości umów w formie aktu notarialnego ustanawiających służebność przesyłu. Uzupełniając wniosek Spółka poinformowała, że jako właściciel gazociągu tranzytowego zlokalizowanego na działkach wymienionych we wniosku posiada interes prawny, który wynika z art. 352 § 1 k.c., gdyż korzysta z

cudzych nieruchomości w zakresie służebności i stosownie do § 2 art. 352 k.c. do posiadania służebności stosuje się przepisy dotyczące posiadania rzeczy, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (nieruchomością) o czym stanowi art. 336 k.c. Ustanowienie służebności przesyłu zgodnie z art. 305' k.c. zapewni Spółce E. jako posiadaczowi czynnego gazociągu, ochronę jego prawnie chronionych interesów.

Decyzją z dnia [...].04.2015 r. Starosta P. odmówił wydania wypisów z rejestru gruntów i budynków dla ww. działek położonych w gminie K. nie będących własnością wnioskodawcy. W ocenie Starosty, Spółka nie przedłożyła żadnego dokumentu świadczącego o jej interesie prawnym. Wskazane przez stronę przepisy materialnego prawa cywilnego są niewystarczające i nie realizują przesłanki przewidzianej w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Interes, na który powołuje się wnioskodawca jest interesem faktycznym a nie interesem prawnym. S. Spółka Akcyjna w W. złożyła odwołanie od tej decyzji.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że wniosek Spółki E. w W. dotyczył faktycznie udostępnienia informacji podmiotowych, wskazania właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany jest gazociąg tranzytowy, którego jest właścicielem, w celu uzyskania w przyszłości za zgodą właścicieli stosownych aktów notarialnych ustanawiających służebność przesyłu. Z materiału dowodowego w sprawie wynika, że Spółka nie jest właścicielem wnioskowanych działek, ani władającą, a zatem jedyną podstawą uzyskania przez nią informacji mógł być art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne . Zgodnie z powyższym przepisem konieczne jest jedna wykazanie interesu prawnego w przekazaniu takich informacji. Interes prawny należy natomiast rozumieć jako więź pomiędzy określoną normą prawną, przede wszystkim o charakterze materialnoprawną oraz konkretną sytuacją danej osoby. W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskodawca powinien dokładnie wskazać przepis, z którego wynika obowiązek udostępnienia mu danych osobowych z ewidencji gruntów i budynków, przy czym wspomniany interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, indywidualny i konkretny. Jego cechą jest także realność (aktualność). Nie może być on zatem, udowodniony zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero nastąpić w przyszłości wystąpić w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 26.06.2008 r., sygn. akt 1 OSK 1038/07).

W toku postępowania odwołująca się Spółka nie przedłożyła żadnego dokumentu świadczącego o jej interesie prawnym. We wniosku podniosła, że przekazanie jej danych podmiotowych jest niezbędne do zawarcia z właścicielami przedmiotowych nieruchomości umów w formie aktu notarialnego ustanawiających służebność przesyłu gazu. Z powyższego wynika, że Spółka ma bezspornie interes w uzyskaniu informacji w zakresie danych zawartych w ewidencji gruntów budynków co do danych podmiotowych właścicieli działek przez, który przebiega gazociąg, ale jest to jednak interes faktyczny, a nie interes prawny z punktu widzenia przepisów procedury administracyjnej oraz ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Interes ten nie może być więc traktowany jako przesłanka do żądania od organu wydania wypisu z rejestru gruntów, odnoszących się do danych osobowych właścicieli działek, co do których Spółka nie posiada żadnego tytułu prawnego. W przepisach prawa materialnego brak wskazania, że właścicieli działek, z którymi Spółka zamierza w przyszłości zawierać umowy w formie aktu notarialnego ustanawiające służebność przesyłu należy ustalić na podstawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazane przez stronę przepisy kodeksu cywilnego nie wymagają od wnioskodawcy urzędowego potwierdzenia faktów zapisanych w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Spółka nie działa też jako pełnomocnik właścicieli nieruchomości.

Szczegółowej ochronie podlegają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków o charakterze podmiotowym, tj. dane osobowe podmiotów będących właścicielami lub dane innych osób posiadających prawa do tych nieruchomości.

W przypadku urządzeń przesyłowych znajdujących się na nieruchomościach uprawnienie to związane z istnieniem stanu faktycznego, który jest kwalifikowany jako posiadanie służebności. Jak słusznie stwierdziła Spółka w odwołaniu od decyzji Starosty P. zgodnie z art. 352 § 2 k.c. do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy. Wskazane przepisy kodeksu cywilnego należą do sfery postępowania cywilnego, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym trybu wydania wypisów z ewidencji gruntów o stanie posiadania osób trzecich. Kodeks Cywilny przewidział roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na drodze sądowej. Spółka może wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego według położenia nieruchomości o ustanowienie służebności.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka S. Spółka Akcyjna w Warszawie, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 305 (1) kodeksu cywilnego i 352, art. 5 ust. 2 oraz art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, art. 4 ust. 1 oraz art. 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. - Prawo energetyczne, poprzez stwierdzenie braku po stronie wnioskodawcy interesu prawnego w uzyskaniu wypisu z ewidencji gruntów, jak też naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 kpa, poprzez nie rozważenie wszystkich argumentów przedstawionych przez Spółkę.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ sam nie wie, czy interes prawny wnioskodawca winien wykazać powołując się na przepis prawa materialnego, z którego wynika prawo Spółki do otrzymania wypisu z rejestru gruntów czy wnioskodawca winien przedstawić dokument wskazujący na jego interes prawny w otrzymaniu takiego wypisu. Czym innym jest bowiem generalna norma prawa materialnego wskazująca na uprawnienie podmiotu w uzyskaniu wypisu z rejestru, a czym innym dokument (indywidualny) wskazujący na interes prawny skarżącej w uzyskaniu wypisu z rejestru gruntów. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego kategoria interesu prawnego jest kategorią materialnoprawną i dlatego dla wykazania takiego interesu należy wskazać przepis prawa materialnego zobowiązujący organ do wydania dokumentu lub uprawniający wnioskującego do jego otrzymania (wyrok NSA z 22.02.2007r. I OSK 560/2006). W toku postępowania skarżący wskazał na takie przepisy prawa. Faktem powszechnie znanym, zwłaszcza organowi I instancji, jest posadowienie w 1999r. przez skarżącą gazociągu tranzytowego DN 1400 wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dziatkach ewidencyjnych, których wypisu z rejestru domaga się Spółka. Gazociąg ten jest gazociągiem czynnym, pracującym, za pośrednictwem którego codziennie są przesyłane ogromne ilości gazu ziemnego. Nieruchomości, na których został położony gazociąg nie stanowią własności Spółki. W trakcie budowy gazociągu, ponad 15 lat temu, Spółka uzyskiwała zgody właścicieli na wybudowanie gazociągu, za odszkodowaniem, zawierając wówczas umowy cywilnoprawne. Na przestrzeni czasu zmieniła się zarówno sytuacja prawna nieruchomości jak i stan prawny. Wiele działek uległo podziałowi, przez co zmieniło się ich oznaczenie; ogromna część nieruchomości zmieniła właścicieli, przez co Spółka nie zna i nie może ustalić właściciela danej działki. Zmieniło się także prawo związane z infrastrukturą przesyłową. Instytucja służebności przesyłu, jako ograniczone prawo rzeczowe najbardziej odpowiadające sytuacji prawnej, została wprowadzona do kodeksu cywilnego po wybudowaniu gazociągu, dopiero w 2008r. Z powyższych względów nieruchomości, na których jest gazociąg nie zostały obciążone na rzecz Spółki prawem służebności przesyłu. Niemniej, samo położenie pracującego gazociągu na cudzych gruntach zmusza Spółkę do faktycznego korzystania z nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności przesyłu. Do posiadania służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy (art. 352 kc). Z posiadaniem zaś łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 kc in fine). Spółka nie chce jednak tego władztwa wykonywać w sposób całkowicie swobodny. Stosownie do art. 24 ust.3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wypisy z operatu ewidencyjnego wydaje się również osobom, w których władaniu znajdują się grunt, budynek lub lokal. Wprawdzie przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne nie definiują pojęcia "władania" nieruchomością, to nie budzi wątpliwości, że pojęcie to jest tożsame z "posiadaniem" w rozumieniu kodeksu cywilnego.(wyrok WSA w Białymstoku z 20.11.2007r. II SA/Bk 611/07). Władanie jest zatem stanem faktycznym niezależnym od tytułu prawnego. Powyższej okoliczności nie rozważył żaden z organów rozpatrujących wniosek Spółki.

Spółka pragnie uregulować swoje prawa i obowiązki w sposób formalny, co może nastąpić zarówno w drodze zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu jak i na drodze postępowania sądowego. Niezależnie od ostatecznego rozwiązania, skarżąca nie znając danych właścicieli nieruchomości, na których leży gazociąg, nie może zwrócić się do nich z propozycją zawarcia takiej umowy i ustalenia zakresu praw i obowiązków zarówno Spółki jak i właścicieli nieruchomości (określenia zakresu korzystania z nieruchomości obciążonej). Nie znając danych osobowych Spółka nie może również wystąpić z wnioskiem do sądu o obciążenie nieruchomości prawem służebności przesyłu, co przewiduje art. 305 (2) § 1 kc. Brak możliwości wskazania danych uczestników postępowania sądowego - właścicieli nieruchomości - uniemożliwia Spółce wystąpienie na drogę sądową celem ustanowienia służebności przesyłu i określenia zakresu korzystania z nieruchomości obciążonej urządzeniami przesyłowymi dla prawidłowego korzystania z tych urządzeń. Fakt ten umknął uwadze organów rozpatrujących wniosek Spółki. Tym samym Spółka została pozbawiona możliwości ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dającymi teoretycznie taką możliwość dla przedsiębiorstwa, którego własność stanowią urządzenia przesyłowe posadowione na cudzych gruntach. Tylko prawne uregulowanie sposobu korzystania przez Spółkę z nieruchomości obciążonej pozwoli jej na wywiązywanie się z obowiązków wynikających z innych przepisów prawa. Spółka jako właściciel gazociągu, zdając sobie sprawę z zagrożeń związanych z pracą takiego urządzenia, chce mieć zapewniony dostęp do właścicieli nieruchomości, by móc na bieżąco, bez jakiejkolwiek zwłoki kontaktować się z właścicielami i podejmować stosowne działania. Ponieważ takie postępowanie, służy zarówno Spółce jako właścicielowi gazociągu jak i właścicielowi nieruchomości, jest oparte o przepisy prawa, jest konkretne i zindywidualizowane, zasługuje na zrozumienie i pozytywną ocenę organu. Na marginesie należy dodać, że ustanowienie służebności przesyłu, jako ograniczone prawo rzeczowe, jest wpisywane do księgi wieczystej nieruchomości, na podstawie której Spółka ma dostęp do danych osobowych właścicieli nieruchomości na bieżąco. Obowiązki skarżącej jako właściciela gazociągu związane z jego utrzymaniem i wykorzystaniem zgodnym z przeznaczeniem zostały oparte o przepisy prawa materialnego. Na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1997r. Prawo budowlane, każdy obiekt budowlany, a zatem i gazociąg, należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 ustawy). Obowiązek ten został nałożony na właściciela obiektu art. 61 ustawy; to właściciel ma zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury (...), mogących spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Kolejny zaś art. 62 wspomnianej ustawy nakłada na właściciela obiektu obowiązek jego kontroli w czasie użytkowania. Dalej z przepisów wykonawczych do prawa budowlanego wynika obowiązek kontrolowania wszelkich działań, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie. Konkretne obowiązki związane z posiadaniem gazociągu oraz działalnością Spółki jako przedsiębiorstwa energetycznego wynikają również z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się m. in. przesyłaniem paliw gazowych jak Spółka, ma obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Eksploatacja tych urządzeń powinna być zgodna z wymaganiami odrębnych przepisów, a w szczególności: prawa budowlanego, o ochronie przeciwpożarowej, o ochronie przeciwporażeniowej, o dozorze technicznym, polskimi normami wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania i innymi (art. 51 ustawy).

Spółka jako podmiot prawa musi podporządkować się wskazanym normom prawnym i dla wypełnienia tych konkretnych, nałożonych na nią obowiązków żąda określonego zachowania organu. Wynikające ze wskazanych norm obowiązki Spółki uzasadniają jej interes prawny (oparty na normach prawnych) w uzyskaniu żądanych wypisów z ewidencji gruntów. Spółka na bieżąco zajmuje się czynnościami mającymi na celu utrzymanie gazociągu w należytym stanie technicznym, utrzymanie jego właściwości użytkowych poprzez prawidłową eksploatację ale i czynności konserwacyjne, by zapewnić niezawodny przesył gazu, przy zachowaniu bezpieczeństwa ludzi, mienia oraz ochrony środowiska naturalnego.

Spółka nie zna, poza przepisami ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, przepisu prawa uprawniającego wprost jakikolwiek podmiot prawa do uzyskania wypisu z ewidencji gruntów; wskazania zaś takiego przepisu, jak się wydaje, oczekuje organ.

Organ był zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy jak również ocenić, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, zgodnie z art. 77 § 1 i 80 kpa. Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji obu organów rozpatrujących wniosek Spółki w zakresie wskazanych w toku postępowania norm prawnych jest lakoniczne i nie wyjaśnia z jakich powodów organ nie uwzględnił wskazanych norm prawnych. Stwierdzenie, że "przywołane w odwołaniu przepisy ustawy Prawo budowlane i ustawy Prawo energetyczne nie mogą być uznane za wystarczające do udostępnienia informacji zawierających dane osobowe" nie stanowi wyjaśnienia przyczyn, dla których organ odmówił zadośćuczynienia wnioskowi Spółki. Organ nie wskazał przy tym w jaki sposób Spółka ma realizować nałożone na nią obowiązki ustawowe. Reasumując swoje rozważania organ stwierdził, że Spółka nie ma interesu prawnego do uzyskania danych podmiotowych, mimo, że nie przeanalizował norm prawnych wynikających z przytoczonych przepisów prawa. Tymczasem "w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie przyjmuje się, że mieć interes prawny to to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego określony podmiot może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami tego podmiotu" (wyrok NSA z 27.09.1999r. IV SA 1285/98). Zdaniem skarżącej wykazała ona, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem swój interes prawny w otrzymaniu wskazanych dokumentów. Spółka wykazała bowiem związek pomiędzy obowiązującymi normami prawa materialnego, a sytuacją prawną Spółki polegającą na tym, że zastosowanie tej normy ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepis prawa materialnego art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w sposób, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Według art. 20 P.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (ust. 1). Ponadto w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właściciela (a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części); miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1; informacje o wpisaniu do rejestru zabytków; wartość nieruchomości (ust. 2). Można zatem dokonać podziału informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na dane o charakterze przedmiotowym ( art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 P.g.k.) oraz dane o charakterze podmiotowym (art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 P.g.k.).

Przedstawiony wyżej podział informacji znalazł odzwierciedlenie w przepisach art. 24 ust. 2 - 5 P.g.k., regulujących dostęp do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. W art. 24 ust. 2 ustawodawca przewidział, że informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, przy czym stosownie do art. 24 ust. 4 P.g.k., co do zasady każdy może żądać udostępnienia tych informacji - z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 24 ust. 5 tej ustawy. W tym stanie prawnym powszechnie są dostępne - bez konieczności uzasadniania tego dostępu - jedynie te informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 P.g.k., czyli dane przedmiotowe. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 5 P.g.k., dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (a więc także dane o miejscu zamieszkania wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz inne dane zawierające dane osobowe), to jest dane podmiotowe oraz dane przedmiotowo-podmiotowe wydawane są jedynie na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

3) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

Wniosek skarżącej dotyczył udostępnienia także informacji podmiotowych z ewidencji w postaci danych właścicieli nieruchomości, na których zlokalizowany jest gazociąg tranzytowy, którego właścicielem jest spółka.

Z uwagi na to, że skarżąca nie jest właścicielem wskazanych we wniosku działek, ani nie włada przedmiotowymi gruntami, organ słusznie ocenił, że jedyną podstawę do uzyskania żądanych informacji z ewidencji stanowić może jedynie art. 24 ust. 5 pkt 3. Przepis ten wiąże uprawnienie konkretnego podmiotu w uzyskaniu danych podmiotowych z ewidencji z posiadaniem w tym zakresie interesu prawnego. Źródłem interesu prawnego jest obowiązująca norma prawa materialnego, która kształtuje sytuację prawną podmiotu w sposób indywidualny i konkretny. Stosowanie tej skonkretyzowanej normy prawnej lub norm prawnych stanowi z jednej strony podstawę uprawnienia po stronie podmiotu do żądania podjęcia przez organ administracji określonej czynności, z drugiej zaś podstawę zobowiązującą organ do takiego działania. Źródłem uprawnienia po stronie podmiotu, a obowiązku po stronie organu nie może być wyłącznie interes faktyczny podmiotu wywodzony z subiektywnego przekonania o potrzebie działania organu administracji w zakresie niezwiązanym z sytuacją prawną tego podmiotu.

W ocenie sądu organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił, że skarżąca nie posiada interesu prawnego na gruncie art. 24 ust. 5 pkt 3 w/w ustawy, gdyż posiada jedynie interes faktyczny związany z posiadaniem służebności.

Wbrew twierdzeniu organu, powołany przez skarżącą przepis kodeksu cywilnego ( art. 352 § 2 kc) może stanowić podstawę interesu prawnego, w powiązaniu z uprawnieniami i obowiązkami podmiotu, których źródłem są inne przepisy kodeksu cywilnego oraz ustawy prawo budowlane i ustawy prawo energetyczne. Podstawa materialnoprawna interesu prawnego podmiotu, kształtująca jego sytuację prawną nie musi być normą prawa administracyjnego. Także wbrew stanowisku organu należy wskazać, że przysługujące podmiotowi na gruncie przepisów prawa cywilnego ( art. 305 2 § 1 kc ) roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na drodze sądowej, potwierdza istnienie prawnego, a nie faktycznego interesu skarżącej w uzyskaniu dostępu do podmiotowych danych z ewidencji gruntów. Zamiar zawarcia umów ustanawiających służebność przesyłu z właścicielami działek, o których dane skarżąca wystąpiła nie jest wyłącznie wyrazem interesu faktycznego, a więc subiektywnego, nie znajdującego oparcia w obowiązujących przepisach prawa przekonania o należnym uprawnieniu lecz interesu prawnego, będącego realizacją uprawnienia wynikającego z art. 305 2 § 1 kc).

Nieprawidłowy jest również pogląd organu, że o braku interesu prawnego świadczy to, że żaden z przywołanych przez skarżącą przepisów prawa materialnego nie zawiera wskazania, by ustalenie właścicieli działek w związku z potrzebą ustanowienia służebności następowało na podstawie ewidencji gruntów i budynków, albo by przepisy te wymagały urzędowego potwierdzenia faktów zapisanych w ewidencji. W ocenie sądu przepis prawa materialnego nie musi wprowadzać tak kazuistycznego rozwiązania, by można było ocenić, że stanowi on źródło interesu prawnego będącego przesłanką uzyskania danych na gruncie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Tego rodzaju przepis kształtuje sytuację prawną podmiotu w obrocie prawnym i rolą organu w konkretnym postępowaniu jest ocena czy wywodzone z niego uprawnienie lub obowiązek przesądza o pozycji podmiotu w postępowaniu administracyjnym. Należy wskazać, że art. 24 ust.5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadza istotne ograniczenie w zakresie dostępu do danych podmiotowych zawartych w ewidencji, przyznając dostęp podmiotom, których prawa mają charakter prawnorzeczowy i wiążą się z konkretną nieruchomością. Nie ma powodów, by w przypadku przesłanki jaką jest posiadanie interesu prawnego, podstawą uzyskania dostępu do danych mógł być wyłącznie przepis prawa materialnego wskazujący wprost na obowiązek pozyskania danych z tej ewidencji. Taka wykładnia przepisu wprowadza dodatkowe, nieuprawnione ograniczenie dostępu do danych, w sytuacji, gdy i tak nie każdy przepis prawa materialnego stanowić może przesłankę interesu prawnego na gruncie w/w przepisu.

Organ odwoławczy wskazując na posiadanie przez skarżącą interesu faktycznego związanego z posiadaniem służebności nie kwestionuje faktu usytuowania przez skarżącą gazociągu tranzytowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach ewidencyjnych wyszczególnionych w złożonym przez skarżącą wniosku o udostępnienie danych.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 352 § 1 kc wyróżnia się instytucję posiadania służebności. Instytucja ta jest odmienna od posiadania rzeczy, bowiem nie wiąże się z władaniem rzeczą, a jedynie z faktycznym korzystaniem z nieruchomości w takim zakresie, jaki odpowiada treści służebności. Tak więc posiadacz służebności nie włada nieruchomością, której prawo to dotyczy, ale faktycznie z niej korzysta w zakresie uzasadnionym treścią służebności. Z uwagi na treść § 2 tego przepisu, do posiadania służebności stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy. Tym samym odpowiednio znajdzie zastosowanie przepis art. 339 kc, z którego wynika domniemanie, iż korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie służebności jest równoznaczne z posiadaniem służebności. Posiadanie służebności tak jak posiadanie rzeczy może wynikać z tytułu prawnego (gdy posiadacza i właściciela nieruchomości łączy stosunek prawny ustanawiający służebność) lub być posiadaniem bez tytułu prawnego (gdy posiadacza nie łączył z właścicielem nieruchomości stosunek prawny, albo wygasł)

Dlatego też nie ma wątpliwości, że skarżąca faktycznie korzystająca w sposób stały od wielu lat z urządzeń funkcjonującego gazociągu tranzytowego przeprowadzonego przez działki wymienione we wniosku, jest na gruncie w/w przepisów posiadaczem służebności, niezależnie od tego, że nie zawarła dotychczas umów ustanawiających służebność przesyłu z właścicielami nieruchomości. Posiadanie służebności nie przyznaje skarżącej władania nieruchomościami. Nadto nieruchomości, których dotyczy wniosek nie są nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, dlatego też brak jest podstaw do udostępnienia skarżącej danych podmiotowych z ewidencji gruntów i budynków jako podmiotowi władającemu nieruchomością. Jednak faktyczne posiadanie służebności na podstawie art. 352 kc w zw. z art.339 kc daje podstawę do roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu (art. 305 2 § 1 kc), a na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane (art. 5 ust. 2 , art. 62) i Prawo energetyczne (art. 4 ust. 1 ) stanowi przesłankę obowiązków zapewnienia należytego stanu technicznego urządzeń, bezpiecznego ich użytkowania, kontrolowania stanu, utrzymywania zdolności do realizacji ciągłości zaopatrzenia w paliwa.

Niewątpliwie posiadanie służebności wywodzone z w/w przepisów prawa cywilnego stanowi, iż skarżąca posiada interes prawny związany z nieruchomościami, których dotyczy wniosek o udostępnienie danych, jak tego wymaga art. 24 ust. 5 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, a treść przywołanych przepisów materialnoprawnych ze względu na uprawnienie i nałożone nimi obowiązki uzasadnia prawo żądania działania organu administracji w przedmiotowym postępowaniu.

Z względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.