Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 701/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-08-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. N. (N.) na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Wnioskiem zawartym w skardze z dnia [...] r. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] skarżący A. N. domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków).

We wniosku skarżący stwierdził, że z uwagi na jego stan majątkowy i osobisty nie pozwala mu ponieść żadnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Ponadto twierdzi, ze nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną, nie zamieszkuje razem z nią i ma przez sąd orzeczoną rozdzielność majątkową. Oświadczył również, że posiada jedynie skromną emeryturę i wszystkie środki finansowe przeznacza na uregulowanie opłat i rachunków, a także zakup żywności i lekarstw. Zaznaczył, że jest już osobą w podeszłym wieku i słabego zdrowia wobec czego nie jest już w stanie uzyskać żadnych innych dochodów poza swoją emeryturą, a działalność gospodarcza którą prowadził jest już od ponad roku zawieszona.

Ponadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomego, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Osiąga jedynie świadczenie emerytalne w kwocie 1.483,20 zł. Skarżący poinformował również, o tym, że jego comiesięczne wydatki przeznacza m.in.: na czynsz za mieszkanie (550 zł), na leki (350 zł), na media (150 zł) oraz na zakupy żywności i odzieży (430 zł).

W związku z tym skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do uzupełnienia informacji które zawarł we wniosku poprzez wykazanie swojego aktualnego stanu majątkowego.

Ponieważ skarżący nie ustosunkował się do tego wezwania referendarz sądowy postanowieniem z 13 maja 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy.

Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. skarżący złożył sprzeciw od niniejszego postanowienia referendarza sądowego. Do sprzeciwu skarżący dołączył kserokopie faktur VAT potwierdzających zakup leków, uiszczenie opłaty z tytułu najmu lokalu i opłaty za media, a także potwierdzenie otrzymania emerytury.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., postanowienie, co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia stronie przysługuje środek odwoławczy określony w art. 259 p.p.s.a., to jest sprzeciw. W razie wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 p.p.s.a.).

Podkreślić należy, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje sądowi uprawnienia do merytorycznego rozpoznania zasadności sprzeciwu. Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest bowiem utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarskiego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości sądu (W. Chróścielewski, J.P. Tarno: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004).

Mając na uwadze powyższe rozważenia stwierdzić trzeba, iż wniesienie sprzeciwu, a nie jego zakres określony przez stronę powoduje utratę mocy wiążącej postanowienia wydanego przez referendarza sądowego. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje złożony w sprawie wniosek, w tym wypadku wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Sąd rozważając przedmiotową sprawę musi ustalić, czy spełniona została określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia Strony skarżącej od kosztów sądowych czy też nie. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, o którym mowa w art. 245 § 3 p.p.s.a., uzależnione jest od wykazania, że Strona ta nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Mając zatem na uwadze powyższe oraz przedłożone do akt dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową strony skarżącej, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie są podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd dokonując analizy nadesłanych przez skarżącego dokumentów stwierdził, że choć skarżący otrzymuje comiesięczny dochód w postaci emerytury w kwocie 1.540,25 zł, to jednak z tej kwoty ponosi stale koszty związane z utrzymaniem mieszkania, opłatami za media i leki. Koszty te pokrywają w istocie niemal całość miesięcznego jego dochodu.

W tej sytuacji należy uznać, że poniesienie należnej w sprawie opłaty w wysokości 100,00 zł, stanowi zbyt duże obciążenie dla strony skarżącej, zwłaszcza, że w tutejszym Sądzie jest już zarejestrowanych 15 spraw A. N. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej w K..

Takie zobowiązanie skarżącego do uiszczenia wpisu we wszystkich sprawach wiązałoby się z wydaniem przez niego całego miesięcznego dochodu, a to oznaczałoby na tyle duże obciążenie finansowe, że pozbawiałoby skarżącego środków na bieżące utrzymanie.

Dlatego też, mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.