Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 3651/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent- stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

II SA/Po 3651/01

U Z A S A D N I E N I E

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając m. in. w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił W. N. s. J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w P. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od [...] do [...] r.

W uzasadnieniu podnoszono, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka W. N. pełnił, co prawda służbę w Wojsku Polskim, lecz nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. W tej sytuacji uprawnienia kombatanckie W. N. uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" a to z kolei prowadzi do pozbawienia zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach tak nabytych uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. N. wskazywał, że jego jednostka wojskowa walczyła z bandami UPA przedkładając zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z [...] r. oraz odpis meldunku operacyjnego nr [...] Sztab 4 pułku KBW.

Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Według Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotychczasowe ustalenia organu były prawidłowe. Z wykazu jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia - wykaz Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z dnia [...] r. oraz pisma z [...] r. wynika że W. N. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka nie walczył z oddziałami Wehrwolfu ani bandami UPA. W tych okolicznościach znajduje zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nakazujący pozbawienie uprawnień kombatanckich przyznanych przez były ZBoWiD wyłącznie z tytułu tzw. utrwalania władzy ludowej.

Powyższą decyzję zaskarżył W. N. zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach wskazując, że w okresie pełnienia służby wojskowej z poboru brał w dniu [...] r. czynny udział w walkach z oddziałami UPA.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga ma uzasadnione podstawy.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego jak i postępowania.

Po pierwsze zgodnie z przywołanym jako podstawa orzekania art. 25 ust. 2 pkt 2 pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia te uzyskały wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 w art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30.6.1947 r.

Z przepisu tego wynika, że jeśli prócz udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej istnieją także inne a przewidziane w obowiązującej ustawie podstawy do nabycia uprawnień kombatanckich, to brak jest podstaw do pozbawienia na tej podstawie uprawnień kombatanckich (por. np. wyrok SN z 22.02.2001 w sprawie III RN 77/00).

Skarżący wskazywał na taką podstawę upatrując jej w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W myśl tego ostatniego przepisu za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Skarżący wykazywał dokumentem zaświadczeniem Centralnego Archiwum Wojskowego nr [...] z [...] r. że jakkolwiek brak jest wykazów imiennych żołnierzy uczestniczących w akcjach prowadzonych przez 3 Brygadę KBW w której służył, to jednostka ta brała udział [...] r. w akcji przeciwko UPA.

Ustalenie Kierownika w/g którego jednostka skarżącego nie prowadziła walk o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy sprzeciwia się zatem z zebranym w sprawie materiałem i jest o tyle niezrozumiałe że zostało dokonane także w oparciu o zaoferowany przez skarżącego dokument. W tych okolicznościach wobec lakoniczności uzasadnienia zaskarżonej decyzji ustaleniom organu należy przypisać charakter dowolny, co samo przez się stanowi podstawę w myśl wskazań art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Zważyć przy tym należy, że art. 1 ustawy o kombatantach nie zakreśla przedziału czasowego działalności prowadzącej do nabycia uprawnień kombatanckich w konsekwencji brak jest materialnoprawnych podstaw do zakreślenia tego okresu wyłącznie do przedziału za jaki przyznano dotychczasowe uprawnienia z tytułu tzw. utrwalania władzy ludowej poza okresy wskazane w art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy o kombatantach. W tej sytuacji wykazanie, że skarżący brał udział w ramach służby wojskowej w 3 Brygadzie KBW chociażby w zorganizowanej akcji z grupami lub oddziałami o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 winno prowadzić przy braku przesłanek z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy do zachowania dotychczas nabytych uprawnień kombatanckich (art. 25 ust. 2 pkt 2 w/w ustawy).

Z tego też względu i z mocy przywołanych wyżej przepisów oraz nadto art. 200 ustawy z 30.08.2002 r. p.d.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Sąd przy tym nie orzekł co do trybu określonego w art. 152 ustawy p.d.p.p.s.a z uwagi na treść art. 26 ustawy o kombatantach co do tej kwestii.

/-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski

KB/