Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1800/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. D. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. G. i J. M. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] odmawiającą przyznania prawa użytkowania wieczystego.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania Z. M., J. G. i J. M. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m kw. i część o pow. [...] m kw. działki ewidencyjnej nr [...] obie z obrębu [...].

Decyzję wydano po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 31 października 1949r. przez M. W. i P. S., o przyznanie im za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] nr hip[...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279). Z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia [...] października 1949r. wynika, że nieruchomość objęta księgą wieczystą nr [...], położona przy ul. [..] zawierała powierzchni [...] m kw. i uregulowana była jawnym wpisem na imię P. S. i M. W. po połowie na mocy aktu kupna z dnia 15 lipca 1939r. Obecnie grunt powyższej nieruchomości stanowi własność gminną. Z akt sprawy wynika, że poprzedni właściciele nie złożyli wniosku w trybie art. 7 ust. 2 dekretu, a w dniu 31 października 1949r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Organ I instancji wskazał, ze termin zakreślony ww przepisem jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu, a z jego upływem wygasło roszczenie byłych właścicieli do uzyskania w trybie dekretu prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego). W związku z powyższym organ odmówił ustanowienia na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli prawa użytkowania wieczystego.

Jednocześnie organ stwierdził, że wobec faktu, iż wnioskodawcy w piśmie z dnia 31 października 1949r. powołali się na dekret z dnia 26 października 1945r., organ rozpatrzył wniosek w oparciu o przepisy tego dekretu, a nie na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Strony postępowania ustalono na podstawie umowy notarialnej z dnia [...] października 1955r. Rep. Nr. [...], na podstawie której P. S. i M. W. sprzedały J. i Z. małż. M. przysługujące im prawa i roszczenia do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oraz na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 1997r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po zmarłym J. M. nabyli żona Z. M. oraz dzieci J. G. i J. M. po 1/3.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Z. M., J. G. i J. M. podnosząc, że organ powołał się na wniosek z dnia 31 października 1949r., a nie na wniosek opisany w akcie notarialnym z dnia 19 października 1955r., pominął fakt, że w stosunku do spornej nieruchomości Z. [...] wnioskiem z dnia 19 grudnia 1988r. wystąpiło o ustanowienie użytkowania wieczystego, uniemożliwił wypowiedzenie się w sprawie zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., nie dokonał ustaleń czy nie zachodziły przesłanki nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami mimo złożenia wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Przede wszystkim Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie obowiązkiem organu było rozpatrzenie nierozpatrzonego dotychczas wniosku M. W. i P. S. z dnia 31 października 1949r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. Organ II instancji ustalił, że wniosek ten został złożony wraz z wnioskiem o prolongatę terminu płatności dzierżawy czasowej za przedmiotowy grunt, na którym potwierdzono przyjęcie wniosków. Kolegium przywołało treść przepisu art. 7 ust. dekretu i podniosło, że przepis ten w stosunku do dawnych właścicieli formułuje trzy przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego: złożenie w ustawowym terminie wniosku dekretowego, posiadanie gruntu w dniu składania wniosku oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według obowiązującego planu zabudowania. A zatem koniecznym warunkiem skutecznego złożenia wniosku było zmieszczenie się w sześciomiesięcznym terminie od objęcia gruntu w posiadanie gminy.

W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa do gruntu nie został złożony w terminie, ponieważ objęcie gruntu przy ul. [...] w posiadanie gminy nastąpiło [...] kwietnia 1949r., co potwierdza ogłoszenie zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...], a więc termin do złożenia wniosku dekretowego upływał w dniu [...] października 1949r., tymczasem wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wpłynął do Zarządu [...] w dniu 31 października 1949r. Dodatkowo Kolegium wskazało, że dołączone zaświadczenie Sądu Grodzkiego w W. z dnia 14 października 1949r. stwierdza stan prawny na dzień 10 października 1949r. Organ II instancji stwierdził, że wskazana przez strony w powoływanym akcie notarialnym data złożenia wniosku 16 grudnia 1948r. nie została poparta żadnymi dowodami.

Kolegium wskazało, że wnioski złożone na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945r. nadal podlegają rozpatrzeniu na jego podstawie, natomiast jeżeli został złożony wniosek w trybie art. 82 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i w terminie do dnia 31 grudnia 1988r. to powinien być rozpoznany w odrębnym postępowaniu. Uprawnienie bowiem byłych właścicieli wynikające z dekretu o gruntach warszawskich jest zupełnie innym uprawnieniem, niż to, które mogli uzyskać na podstawie przepisów art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami i poprzednich art. 82 ust. 2 i wcześniejszego art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Z. M., J. G. i J. M. zarzucając jej:

1) naruszenie przepisu art. 76 § 1 k.p.a. poprzez nie uznanie jako dowodu złożenia wniosku dekretowego aktu notarialnego z dnia 19 października 1955r., sporządzonego przed notariuszem S. B., w którym znajduje się oświadczenie poprzedników prawnych skarżących o zgłoszeniu w terminie wniosku dekretowego i wzmianka o okazaniu pokwitowania złożenia tego wniosku z dnia [...] grudnia 1948r. Nr [...];

2) naruszenie przepisów art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nie dopełnienie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego tj. pominięcie opisanego w akcie notarialnym z dnia [...] października 1955r. oświadczenia poprzedników prawnych skarżących o zgłoszeniu w terminie wniosku i okazania notariuszowi pokwitowania z dnia [...] grudnia 1948r. Nr [...] złożenia tego wniosku oraz dokonanie ustaleń, że zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nastąpiło w dniu 31 października 1949r.;

3) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945r. i przyjęcie, że poprzednicy prawni skarżących złożyli wniosek dekretowy w dniu 31 października 1949r. tj. po upływie 6 miesięcznego terminu, mimo istnienia dowodu przyjęcia wniosku w dniu 16 grudnia 1948r.;

4) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 7 dekretu oraz rozporządzenia Ministra Odbudowy wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 27 stycznia 1948r. poprzez przyjęcie skutecznego objęcia w posiadanie przez gminę gruntu przy ul. [...], mimo iż z ogłoszenia, na które powołuje się organ nie można wywnioskować, iż dotyczyło spornej nieruchomości, a nadto ogłoszenie to nie pochodziło od Zarządu Gminy W. a od wiceprezydenta, nieuprawnionego do działania w imieniu Zarządu z mocy ustawy z 16 sierpnia 1938r. o samorządzie gminy W.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy orzekające nie dokonały oceny aktu notarialnego z dnia [...] października 1955r. jako dokumentu urzędowego. Zdaniem skarżących fakt nieodnalezieni wniosku złożonego w dniu 16 grudnia 1948r. nie podważa wiarygodności jego istnienia. Ponadto w sytuacji nieskuteczności ogłoszenia o objęciu gruntu w posiadanie przez gminę, 6-miesięczny termin do zgłoszenia wniosku dekretowego nie upłynął ani w dacie złożenia wniosku przez poprzedników prawnych skarżących w dniu [...] grudnia 1948r. ani też w przyjętym przez organ terminie złożenia wniosku w dniu [...] października 1949r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte znalazły aprobatę Sądu.

Na wstępie należy wskazać, że w dniu 27 czerwca 2014r. zmarła skarżąca Z.M., a na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] lipca 2014r. Rep. A nr [...] spadek po niej nabyli na podstawie ustawy J.M. i J. G. po ½ części.(karta 36 akt sądowych).

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [,..].

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. nr 50, poz. 279),zgodnie z którym dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Treść art. 7 dekretu wskazuje zatem, że przewidziane w tym przepisie prawa dotychczasowego właściciela gruntu, w tym przyznanie na gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego, mogłoby być przez właściwy organ rozpoznawane tylko i wyłącznie gdy właściciel zgłosił odpowiedni wniosek i to w terminie określonym w tym przepisie. Wniosek taki może być zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę.

Z powyższego wynika, iż prowadząc postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie przepisów ww dekretu organ miał obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia czy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego ) został złożony z zachowaniem terminu wskazanego w art. 7 ust. 1 dekretu.

Zdaniem Sądu za niezasadny należy uznać zarzut skargi, że termin do złożenia wniosku dekretowego nie rozpoczął biegu z uwagi na nieprawidłowe objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę. Gmina dokonała objęcia przedmiotowego gruntu na podstawie ogłoszenia dokonanego - w myśl rozporządzenia Ministra Odbudowy z 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U.R.P. nr 6 poz. 43) - w dniu11 kwietnia 1949r., zatem termin na złożenie wniosku upływał w dniu 11 października 1949 r. Jedynym warunkiem powodującym prawidłowość objęcia gruntu był fakt zamieszczenia ogłoszenia o tym objęciu w organie urzędowym Zarządu Miejskiego – co w niniejszej sprawie nastąpiło. Ogłoszenie to– zgodnie z § 2 pkt. 2) ww rozporządzenia - zawierało oznaczenie obszaru, na którym grunty zostają objęte w posiadanie, przy czym przepis nie precyzował, jak dokładne powinno być to oznaczenie obszaru. Zatem stwierdzenie, że Gmina W. obejmuje w posiadanie grunty w obrębie [...] położone na obszarze ograniczonym wschodnim brzegiem Wisły oraz południową, wschodnią i północną granicą miasta, a nie objęte dotychczas w posiadanie Gminy W. w trybie Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946r. (Dz.U.R.P. Nr 16/46, poz. 112) i Rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948r. (Dz.U.R.P. Nr 6/48, poz. 43) - jest wystarczająco dokładne i wyraźnie określa granicę objęcia. Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela w tej kwestii stanowisko zawarte w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPK 32/99, ONSA 2000/4/142, Wokanda 2000/9/36), że warunkiem skutecznego objęcia gruntów w posiadanie przez Gminę W. było zamieszczenie ogłoszenia w organie urzędowym Zarządu Miejskiego W., o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. R.P. Nr 6 poz. 43).

Tak więc Gmina prawidłowo objęła grunt w posiadanie w dniu [...] kwietnia 1949 r., zatem termin na złożenie wniosku upływał w dniu [...] października 1949 r.

Również za niezasadny należy uznać zarzut skargi stwierdzający, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne objęcie w posiadanie spornej nieruchomości z tego powodu, że ogłoszenie o przystąpieniu do objęcia tej nieruchomości w posiadanie przez Gminę W. zostało podpisane jednoosobowo przez Wiceprezydenta W., nie posiadającego do tego upoważnienia Prezydenta m.st. W. , a tym samym nie rozpoczął bieg terminu do złożenia przez dotychczasowych właścicieli wniosku o przyznanie im własności czasowej do nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 54 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r. o samorządzie gminy m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 63, poz. 479), która to ustawa regulowała ustrój Warszawy do dnia 13 kwietnia 1950 r., Zarząd Miejski reprezentował na zewnątrz Prezydent Miasta i upoważnieni przez niego wiceprezydenci lub pracownicy miejscy. Przy czym m.in. dokumenty urzędowe Zarządu Miejskiego podpisywał Prezydent Miasta, który również mógł upoważnić do ich podpisywania w swoim zastępstwie wiceprezydentów lub poszczególnych pracowników miejskich. Prezydent Miasta wydawał również Dziennik Zarządu [...]. Z przepisów tych jednak wynika, że Prezydent reprezentujący Miasto mógł również upoważnić wiceprezydentów do działania w jego imieniu. W tym miejscu należy wskazać, że Zarząd Miejski składał się z Prezydenta Miasta, 5 wiceprezydentów i 9 ławników (art. 40 ww. ustawy z dnia 16 sierpnia 1938 r.). Przy czym zgodnie z art. 45 ust. 2 ww ustawy Prezydenta w czasie jego nieobecności lub niemożności pełnienia przez niego czynności służbowych zastępował wyznaczony przez niego wiceprezydent, na którego przechodziły wszystkie prawa i obowiązki prezydenta, a pozostali wiceprezydenci byli pomocnikami prezydenta i zastępowali go w ustalonym zakresie. Przy takiej regulacji prawnej nie można zarzucić braku stosownego pełnomocnictwa dla wiceprezydenta do podpisania przedmiotowego ogłoszenia o objęciu gruntów przez gminę. Każdy bowiem z wiceprezydentów posiadał określone upoważnienia, a jednemu z nich jako zastępującemu prezydenta przysługiwały nawet wszystkie jego uprawnienia i obowiązki. W aktach sprawy brak jest stosownych dokumentów dotyczących podziału obowiązków pomiędzy poszczególnych wiceprezydentów i w związku z tym nie można stwierdzić, czy podpisujący przedmiotowe ogłoszenie wiceprezydent działał jako zastępca prezydenta we wszystkich sprawach czy też jako jego pełnomocnik zastępujący prezydenta w określonym zakresie. Tym niemniej wbrew twierdzeniom skargi, generalnie wiceprezydent posiadał uprawnienie do podpisania przedmiotowego ogłoszenia, a uprawnienie to wynikało z przepisu ustawowego.

Stwierdzić więc należy, że ogłoszenie o objęciu w posiadanie gruntów przez Gminę W. opublikowane w Nr [...] Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego [...] z dnia [...] 1949 r., stosownie do § 3 ww rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. uruchomiło 6-miesięczny termin określony w art. 7 ust. 1 dekretu do zgłoszenia wniosku o przyznanie własności czasowej danej nieruchomości.

W tej sytuacji kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ustalenie czy wniosek dekretowy został złożony w ciągu 6 miesięcy od objęcia w posiadanie gruntu przez gminę. Organ II instancji uznał, że wniosek ten został złożony przez poprzedników prawnych skarżących z uchybieniem terminu, bo w dniu 31 października 1949r., a organ I instancji, że w ogóle nie został złożony i roszczenie byłych właścicieli o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego wygasło. W ocenie Sądu takie stanowisko organów w realiach niniejszej sprawy jest co najmniej przedwczesne. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że w stanie faktycznym sprawy doszło do uchybienia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w dowolność, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa. Po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki. Tymczasem organ II instancji dokonując oceny wskazania w akcie notarialnym z dnia 19 października 1955r. daty złożenia wniosku w dniu 16 grudnia 1948r. lakonicznie stwierdził, że nie została ona poparta żadnymi dowodami.

W ocenie Sądu stwierdzenie takie jest niewystarczające do ustalenia, że wniosek w tym dniu jednak nie został złożony, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczność, że w § 1 aktu notarialnego z dnia [...] października 1955r. Rep. [...] sporządzonego przez notariusza S. B. znajduje się oświadczenie P. S. i M. W. "że wniosek o przyznanie własności czasowej opisanego gruntu został złożony we właściwym terminie do Zarządu Miejskiego [...], Wydziału Polityki Budowlanej, z równoczesnym uiszczeniem od tego wniosku właściwej opłaty i że odmowa przyznania własności czasowej dotąd nie nastąpiła. Pokwitowanie ze złożenia powyższego wniosku z dnia 16 grudnia 1948r. Nr [...] zostało okazane. Wskazać należy, że obowiązki notariusza w zakresie zabezpieczenia interesów organów państwa wynikały wprost z nieobowiązującej już ustawy z 25 maja 1951 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 1963 r. nr 19, poz. 106 ze zm.) Zgodnie z art. 15 oraz 16 tejże ustawy notariusz obowiązany jest wiernie służyć Polsce Ludowej, czuwać nad zgodnością z prawem dokonywanych czynności notarialnych, obowiązki swe wypełniać sumiennie i gorliwie, dochować tajemnicy służbowej oraz w postępowaniu swym kierować się zasadami godności, uczciwości i sprawiedliwości społecznej. Notariusz obowiązany jest przy dokonywaniu czynności notarialnych czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i interesów instytucji i przedsiębiorstw państwowych oraz innych podmiotów gospodarki uspołecznionej, organizacji społecznych, a także osób fizycznych. Przepis ten miał charakter bezwzględnie obowiązujący i nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów instytucji państwowych, dla których czynność mogła powodować określone skutki prawne, był obowiązany czuwać notariusz.

Ponadto zgodnie z art. 52 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. nr 36, poz. 341) dokumenty publiczne, wystawione w przepisanej formie, stanowią zupełny dowód na to, co wedle nich urzędownie zostało stwierdzone, oświadczone lub zarządzone (ust. 1). Dokumentem publicznym w rozumieniu artykułu niniejszego jest dokument, uznany za publiczny przez obowiązujące przepisy, albo wystawiony przez władzę publiczną w granicach jej kompetencji, albo przez osobę zaufania publicznego (ust. 2). Stosownie zaś do treści art. 55 dopuszczalny jest dowód nieprawdziwości, zarówno dokumentów publicznych, jako też prywatnych.

Obecnie walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. mają dokumenty urzędowe sporządzane przez organy jednostek organizacyjnych lub inne podmioty, ale tylko w zakresie, w jakim te jednostki i podmioty są z mocy prawa lub porozumienia powołane do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 i 4. Należy podzielić pogląd (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 363), że przepis art. 76 § 1 ma zastosowanie wprost do oceny mocy dowodowej wystawionych przez te jednostki dokumentów urzędowych. Na marginesie należy podkreślić, że w pojęciu odpowiedniego stosowania mieści się także stosowanie wprost przepisu odsyłającego. Dokument wystawiony przez jednostkę organizacyjną lub inny podmiot w zakresie spraw innych niż wymienione w art. 1 pkt 1 i 4 ma walor dokumentu prywatnego. Dokument urzędowy zaś stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone Kodeks przyjmuje domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot, który wystawił dokument. Nie przewiduje natomiast wyraźnie domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, co jednakże nie przeszkadza doktrynie w formułowaniu trafnego poglądu, że takie domniemanie służy dokumentom urzędowym (np. B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 362). Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści (osnowie) takiego dokumentu. Nie wyklucza to przeprowadzenia dowodu zaprzeczającego autentyczności dokumentu. Oba domniemania mogą być obalone wszelkimi środkami dowodowymi. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić (por. art. 252 k.p.c.); zob. wyrok SN z dnia 5 października 1995 r., III ARN 38/95, OSNAPiUS 1996, nr 8, poz. 109, w którym stwierdzono, że: "Przepis art. 76 § 3 k.p.a. nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodów przeciwko treści dokumentu".

Organy orzekające w niniejszej sprawie uchyliły się od oceny dowodu, jakim jest ww akt notarialny z dnia 19 października 1955r. i nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w tym zakresie uznając, że jeżeli w aktach sprawy brak jest wniosku z dnia 16 grudnia 1948r. i nie udało się go odszukać, to nie jest możliwe wzięcie pod uwagę jego istnienia. Takie stanowisko organów jest w świetle powołanych wyżej przepisów nieuprawnione, co w konsekwencji doprowadziło do wydania rozstrzygnięć z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez ustalenie stanu faktycznego bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i bez dokonania jego pełnej oceny, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że prawidłowo organy orzekające uznały, że w pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek o przyznanie prawa własności czasowej złożony w trybie dekretu z dnia 26 października 1945r., gdyż uprawnienie byłych właścicieli wynikające z przepisów dekretu jest innym uprawnieniem niż możliwość uzyskania prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wniosek złożony w tym ostatnim trybie podlega rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu. Ponadto w piśmie z dnia 3 lutego 1992r. J. i Z. M. wskazali, że wnoszą o rozpoznanie wniosku na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945r. (karta 21 akt administracyjnych).

Z uwagi na wskazane wyżej naruszenia zasad postępowania, organ administracji publicznej rozpoznając ponownie sprawę, przed wydaniem decyzji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie czy został złożony wniosek dekretowy z dnia [...] grudnia 1948r. i w zależności od tych ustaleń przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadniając rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymaga zaś, by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ) orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.