Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 4170/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędziowie WSA - Jakub Pinkowski (spr.), - Joanna Zabłocka, Protokolant - Marcin Jurkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] listopada 2002 r. o nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz A. Sp. z o. o. w B. kwotę 70,- (słownie: siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

A. Sp. z o.o. z siedzibą w B., dalej zwana Spółką, importowała na podstawie umowy dystrybucyjnej zawartej w dniu [...] października 1999 roku z firmą M. z siedzibą w W. osprzęt do urządzeń medycznych. Między innymi, w ramach tej umowy oraz aneksu do niej z dnia [...] stycznia 2000 roku, Spółka sprowadziła kolejne partie sprzętu, które na podstawie zgłoszeń celnych z dnia [...] stycznia 2000 roku (wg SAD nr [...]),[...] stycznia 2000 roku (wg SAD nr [...]),[...] lutego 2000 roku (wg SAD nr [...]),[...] lutego 2000 roku (wg SAD nr [...]) oraz z dnia [...] lutego 2000 roku (wg SAD nr [...]) zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym. Wartość celna importowanych towarów każdorazowo była przyjęta w wysokości deklarowanej w dokumencie SAD i obejmowała wartość (cenę) transakcyjną, wynikającą z przedstawionej przy zgłoszeniu faktury oraz koszt transportu towaru.

W wyniku kontroli ustalono, że Spółka, na podstawie aneksu z dnia [...] stycznia 2000 roku, została zobligowana do uiszczenia jednorazowej opłaty na rzecz eksportera w wysokości [...]. Ponieważ zdaniem organu celnego kwotę opłaty należało doliczyć do wartości celnej towaru, w każdej ze spraw objętych w/w zgłoszeniami celnymi wszczęte zostało postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanych towarów. Na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2002 roku postępowania te zostały połączone w celu ich łącznego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku o nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru, którą określił w podwyższonej wysokości, ustalonej przez doliczenie do deklarowanej wartości celnej proporcjonalnej do dostaw objętych zgłoszeniami z dnia [...] stycznia 2000 roku (nr SAD [...]),[...] stycznia 2000 roku (nr SAD [...]),[...] lutego 2000 roku (nr SAD [...]),[...] lutego 2000 roku (nr SAD [...]) oraz z dnia [...] lutego 2000 roku (nr SAD [...]) części opłaty w kwocie [...] uiszczonej eksporterowi na podstawie aneksu z dnia [...] stycznia 2000 roku.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania Spółki Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] września 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji, podzielając stanowisko i argumentację przedstawione w uzasadnieniu jego decyzji. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał w szczególności, że Spółka nie poinformowała organów celnych o opłatach świadczonych z tytułu umowy dystrybucyjnej z dnia [...] października 1999 roku oraz aneksu do niej z dnia [...] stycznia 2000 roku. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej opłaty te, poniesione w zamian za prawo do wyłącznej dystrybucji towarów opatrzonych znakiem towarowym, należy zakwalifikować się jako opłaty licencyjne w rozumieniu art. 30 §1 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż inaczej rozprowadzanie towarów opatrzonych tym znakiem byłoby nielegalne. Tym samym, ponieważ uiszczenie przez importera opłaty w kwocie [...] stanowiło warunek sprzedaży przez eksportera towarów uzasadniona jest korekta deklarowanej wartości celnej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu celnego I instancji (ewentualnie o uchylenie decyzji organu celnego II instancji) oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 30 §1 pkt 3 Kodeksu celnego przez błędne zastosowanie, a ponadto sprzeczność pomiędzy ustaleniami organu celnego i zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Skarżąca Spółka podniosła, że wbrew ustaleniom organów celnych występująca w niniejszej sprawie opłata w wysokości [...] nie ma charakteru opłaty licencyjnej a przedstawiona przez organy celne wykładnia tego pojęcia pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotowa opłata w wysokości [...] była uiszczona za zagwarantowanie Spółce prawa wyłącznej dystrybucji towarów, nie mogła być zatem warunkiem sprzedaży tych towarów. Poświadcza to treść umowy z dnia [...].10.1999 roku, która była zawarta na okres jednego roku, która takiej opłaty nie przewidywała. Opłata za prawo do wyłącznej dystrybucji towarów została wprowadzona do umowy dopiero aneksem z dnia [...] stycznia 2000 roku, który przedłużył obowiązywanie umowy o jeden rok.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej [...] w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z 30.08.2002r. (Dz. U. 153 poz. 1271 z późn. zm.) - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przedmiotowa sprawa jako nie rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny przed dniem 1.01.2004r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez Spółkę są zasadne.

W myśl art. 85 §1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 §1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalona, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy. W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu była każdorazowo określana w kolejnych zgłoszeniach celnych w wysokości obejmującej wartość (cenę) transakcyjną wynikającą z dołączonej do zgłoszenia faktury eksportera oraz koszty transportu.

Z ustaleń dokonanych w wyniku późniejszej kontroli celnej przeprowadzonej w Spółce wynika, że w dniu [...] października 1999 roku zawarta została przez nią z eksporterem na okres 1 roku umowa dystrybucyjna, która zmieniona została aneksem nr [...] z dnia [...] styczna 2000 roku. Aneks ten zmienił postanowienia umowy, przedłużając jej okres obowiązywania o rok oraz wprowadzając po stronie Spółki obowiązek uiszczenia opłaty za prawo do wyłącznej dystrybucji towarów.

Zgodnie z art. 30 §1 pkt 3 Kodeksu celnego w celu określania wartości celnej z zastosowaniem przepisów art. 23, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się honoraria, tantiemy autorskie i opłaty licencyjne, dotyczące towarów, dla których ustalana jest wartość celna, które musi opłacić kupujący, zarówno bezpośrednio jak i pośrednio, jako warunek sprzedaży tych towarów, o ile koszty te nie są ujęte w cenie faktycznie zapłaconej lub należnej. Aby zatem organ celny mógł w omawianej sprawie zastosować ten przepis, spełnione być muszą co najmniej dwie przesłanki. Po pierwsze uiszczona przez importera opłata musi być opłatą licencyjną w rozumieniu obowiązującej w czasie stosowania umowy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5 poz. 17). Po drugie, opłata ta musi warunkować sprzedaż importowanego towaru. Zdaniem Sądu żadna z tych przesłanek nie została w tej sprawie spełniona.

Z treści samej umowy z dnia [...] października 1999 roku wynika, że została ona zawarta na okres 1 roku, tj. do dnia [...] października roku 2000. W żadnym ze swych postanowień nie zawierała jakiegokolwiek postanowienia warunkującego dokonanie sprzedaży konkretnego produktu od uiszczenia opłaty licencyjnej, co więcej, w pkt 9 umowy (k. 57 akt wspólnych) strony wyraźnie uzgodniły i określiły zakres upoważnień do korzystania ze znaków handlowych i towarowych należących do eksportera, tj. M. oraz do spółki – matki M. Ten sam punkt umowy zawierał upoważnienie dla eksportera do powielania tych znaków, jak również innych symboli i logo należących do eksportera oraz firm afiliowanych z zastrzeżeniem powielania metodą fotograficzną. Z treści pkt 9.2 wynikał dla A. obowiązek zaprzestania używania tych znaków po zakończeniu umowy. Umowa w pkt 9.4 wyraźnie określała granice uprawnień przekazanych importerowi, stwierdzając że nie daje ona żadnych praw do produkcji ani nie odnosi się do licencji z patentów. Z postanowień umowy w tym zakresie zdaniem Sądu jasno wynika, że wprowadzona aneksem z dnia [...] stycznia 2000 roku opłata nie mogła stanowić opłaty licencyjnej za korzystanie ze znaków towarowych, bowiem ta kwestia był w umowie już uregulowana, co więcej umowa jasno określała prawo i warunki bezpłatnego korzystania ze znaków towarowych eksportera w ramach właśnie tej umowy. Aneks z dnia [...] stycznia 2000 roku w tym zakresie niczego nie zmieniał.

Zdaniem Sądu wprowadzona aneksem opłata w żaden sposób nie warunkowała dokonania sprzedaży. Po pierwsze, cześć zgłoszeń celnych objętych niniejszym postępowaniem albo dokonana została jeszcze przed podpisaniem aneksu, jak np. zgłoszenie wg SAD nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 roku, do którego dołączono fakturę nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 roku (k. 49 i 58 akt sprawy) albo obejmowała towary zakupione przed tą datą, jak. np . zgłoszenie wg SAD nr [...] z dnia [...] stycznia 2000 roku, do którego dołączono fakturę z dnia [...] stycznia 2000 roku. Po drugie, zgodnie z pkt 8.6 umowy (k. 56-i 57 akt wspólnych) jej “postanowienia do czasu zakończenia umowy i warunki jej wygaśnięcia mają charakter absolutny", co oznaczało, że strony miały ograniczone do przypadków określonych w umowie prawo do odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia. Po trzecie, zgodnie z pkt 8.2 umowy Spółka jako dystrybutor miała roszczenie o przedłużenie umowy na kolejne 12 miesięcy (nie więcej jednak niż dwa razy) po spełnieniu określonych warunków jak np. pisemnym określeniu wielkości zakupów docelowych. Po czwarte wreszcie - zgodnie z powołanym już pkt 8.2 umowy - strony, na wypadek nie przedłużenia umowy, dopuszczały możliwość współpracy po jej wygaśnięciu lecz już nie na zasadach wyłączności. Reasumując można stwierdzić, że w świetle zawartej w dniu [...] października 1999 roku umowy Spółka była wyłącznym dystrybutorem produktów eksportera do [...] października 2000 roku, uprawnionym do korzystania ze znaków towarowych eksportera dla celów wykonania umowy, mającym na wypadek spełnienia określonych warunków roszczenie o przedłużenie umowy na co najwyżej dwa kolejne okresy dwunastomiesięczne. Odmowa zawarcia aneksu nie mogła wpłynąć na ważność tej umowy w żaden sposób, nie mogła też pozbawić Spółki roszczenia o przedłużenie umowy w przypadku spełnienia określonych w niej warunków. W tych okolicznościach twierdzenia organu celnego instancji, że umowa z dnia [...] października 1999 roku miała charakter ramowy i wymagała zawarcia umów wykonawczych, w tym aneksu z dnia [...] stycznia 2000 roku, jak również, że Spółka miała świadomość konieczności zawarcia tego aneksu, znajdują bardziej oparcie w domysłach niż zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Zdaniem Sądu nie można również wykazać, że sprzedaż towarów także po podpisaniu aneksu, była uwarunkowana uiszczeniem opłaty w wysokości [...]. Brak jest jakichkolwiek dowodów, które by na to wskazywały. Nie sposób się oczywiście oprzeć wrażeniu, że uiszczenie tej opłaty stanowiło, być może, warunek przedłużenia umowy na kolejny rok, co gwarantowało Spółce pożądany przez nią status wyłącznego dystrybutora w dłuższym okresie czasu bez potrzeby spełnienia określonych w pkt 8 umowy warunków. Kwestia ta jednak, znowu bardziej oparta o domysły niż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Nie ma też nic wspólnego z warunkiem sprzedaży, o którym mowa w art. 30 §1 pkt 3 Kodeksu celnego.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę, że uiszczona przez Spółkę opłata ani nie stanowiła opłaty licencyjnej, ani nie była warunkiem sprzedaży, lecz opłatą za prawo do wyłącznej dystrybucji produktów kontrahenta zagranicznego oraz, że w Kodeksie celnym brak było przepisów upoważniających do wliczania takiej opłaty do wartości celnej towaru, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o przepisy art. 145 § 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z 30.08.2002r. Ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

5