Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1947/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Polskiego Radia [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.; 2. zasądza od Polskiego Radia [...] z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Polskie Radio [...] z siedzibą w [...] działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 17 ust. 1, 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o odmowie udostępnienia Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] wnioskowanej informacji publicznej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r., przesłanym drogą elektroniczna za pośrednictwem e-mail, Stowarzyszenie [...], powołując się na art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wystąpiło do Polskiego Radia [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń redaktorów programów Polskiego Radia, z wyszczególnieniem imienia i nazwiska oraz wynagrodzenia, w okresie od początku roku 2020 do dnia złożenia wniosku, z podziałem na miesiące. We wniosku zwrócono się aby przesłać wnioskowane informacje na wskazany adres e-mail.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 17 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Polskie Radio [...] odmówiło udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji, powołując treść przepisu art. 2 ust. 1 u.d.i.p., Polskie Radio wskazało, że prawo dostępu do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje ograniczenia m.in. na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., czyli ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorstwa. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, w związku z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach i wykonywaniu funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W ocenie Polskiego Radia żądane przez Stowarzyszenie informacje są informacjami, których ujawnienie podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, ponieważ redaktorzy programów Polskiego Radia nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne. Stanowisko takie organ wywiódł z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w którym stwierdzono, że "Spod zakresu funkcji publicznej wykluczone są zatem takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny" (wyrok z dnia 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05 OTK 2006, seria A, nr 3, poz. 30). Polskie Radio wyjaśniło dalej, że w związku z faktem, że redaktorzy programów Polskiego Radia nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne, ujawnienie bez ich zgody wysokości wynagrodzenia stanowiłoby naruszenie dóbr osobistych tych osób w rozumieniu art. 23 Kodeksu cywilnego i art. 111 Kodeksu pracy, jak i naruszenie praw pracowniczych (takie też stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 lipca 1993 r. sygn. akt I PZP 28/93).

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie [...] zarzuciło powyższej decyzji naruszenie:

1) art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że prawo do informacji może być ograniczone ze względu na prywatność osoby fizycznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że w sprawie zachodzi potrzeba ochrony prywatności,

2) art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 63 K.p.a., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że pismo inicjujące postępowanie administracyjne, powinno być podpisane, poprzez błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie był podpisany.

Podnosząc ww. zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udostępnienie informacji publicznej zgodnej z treścią wniosku.

W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że w jego ocenie wnioskowane informacje nie spełniają przesłanki materialnej definicji ochrony prywatności osób fizycznych i nie można ich w ten sposób zakwalifikować. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt I CSK 190/12, Stowarzyszenie podniosło, że personalia kontrahentów podmiotów publicznych nie podlegają ochronie prywatności. Ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z podmiotami publicznymi nie narusza więc prawa do prywatności wyrażonego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Stowarzyszenie zaznaczył przy tym, że powołany wyrok Sądu Najwyższego dotyczył wprawdzie jawności umów zawieranych przez jednostkę samorządu terytorialnego, niemniej jednak cechą relewantną jest to, że jednostka samorządu terytorialnego – tak jak Polskie Radio – jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Wobec powyższego Stowarzyszenie wyprowadziło tezę, że ujawnienie informacji o umowach zawieranych przez podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, nie stanowi, co do zasady, naruszenia prywatności osoby fizycznej.

Wyjaśniając drugi zarzut wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z wynikającą z ostatnich orzeczeń sądowych praktyką, koniecznym elementem do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest podpisany wniosek. Jeżeli wniosek został złożony bez podpisu (np. poprzez wiadomość e-mail), należy wnioskodawcę wezwać do uzupełnienia podpisu pod wnioskiem zgodnie z art. 64 K.p.a. W świetle bowiem orzecznictwa sądów administracyjnych przepisy K.p.a. znajdą zastosowanie od momentu, gdy zostanie uzewnętrzniona wobec wnioskodawcy wola wydania decyzji administracyjnej. Stowarzyszenie podkreśliło, że nie zgadza się z obecną praktyką sądów, jednak aby umożliwić merytoryczną kontrolę przed sądem administracyjnym, Polskie Radio zobowiązane jest przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wezwać Stowarzyszenie do podpisania wniosku, co Stowarzyszenie uczyni.

Polskie Radio [...] w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r., podtrzymując w całości swoje wcześniejsze stanowisko o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ze względu na prywatność osób fizycznych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wydania decyzji pomimo braku podpisanego wniosku Polskie Radio wyjaśniło, że Stowarzyszenie kilkukrotnie występowało do organu z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, stąd też organ, wydając decyzję w dniu [...] czerwca 2020 r., był w posiadaniu niezbędnych danych Stowarzyszenia do wydania decyzji, tym bardziej, że dane Stowarzyszenia są również ogólnie dostępne w Krajowym Rejestrze Sądowym. Polskie Radio wyjaśniło nadto, że wzywanie Stowarzyszenia do podpisania wniosku na ówczesnym etapie postępowania (po wydaniu i doręczeniu decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz po złożeniu przez Stowarzyszenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) było bezprzedmiotowe i tylko przedłużyłoby sprawę.

Organ nie podzielił też poglądu prezentowanego przez Stowarzyszenie, by brak podpisu pod wnioskiem uniemożliwiał dalsze procedowanie na gruncie procedury administracyjnej, a następnie by ten brak wykluczał ewentualną kontrolę sądowoadministracyjną, co wynika z dotychczasowej praktyki w zakresie procedowania wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Tym bardziej, że w ocenie Polskiego Radia, w przedmiotowej sprawie nie istniały jakiekolwiek wątpliwości co do ustalenia wnioskodawcy. Jednocześnie na wypadek przychylenia się przez Sąd do poglądu prezentowanego przez Stowarzyszenie organ wskazał, że zdaniem organu, sanacja uprzedniego braku własnoręcznego podpisu pod wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nastąpiła poprzez złożenie podpisanego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Organ wyjaśnił też, że Polskie Radio [...] jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa, co wiąże się z faktem, że dysponuje majątkiem publicznym i spełnia zadania publiczne, a zatem jest podmiotem, który winien udzielać odpowiedzi na zapytania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednak w przedmiotowej sprawie wniosek zawiera żądanie podania imienia i nazwiska, a takie informacje w przypadku redaktorów programów Polskiego Radia [...], czyli osób niepełniących funkcji publicznych, podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność osób fizycznych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie [...] zarzuciło decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. naruszenie:

1) art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w zakresie w jakim przepisy te stanowią o tym, że prawo dostępu do informacji publicznej może być ograniczone ze względu na prywatność osoby fizycznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że w sprawie zachodzi potrzeba ochrony prywatności,

2) art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie w sprawie, polegające na błędnym przyjęciu, że redaktorzy programów Polskiego Radia [...] nie pełnią funkcji publicznych,

3) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim przepisy te stanowią o tym, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, poprzez błędne zastosowanie tych przepisów, polegające na lakonicznym uzasadnieniu co do meritum wydanych w sprawie rozstrzygnięć,

4) art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 63 K.p.a., w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że pismo, inicjujące postępowanie administracyjne powinno być podpisane, poprzez błędne zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie był podpisany.

W związku z powyższymi zarzutami, Stowarzyszenie wniosło o:

1) uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez podmiot zobowiązany,

2) zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczące poglądu Sądu Najwyższego w zakresie jawności umów i wynikającej z niego tezy, że ujawnienie informacji o umowach zawieranych przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie stanowi, co do zasady, naruszenia prywatności osoby fizycznej.

Stowarzyszenie zauważyło też, że redaktorzy programów Polskiego Radia mają bezpośredni wpływ na wykonywanie przez nie zadań publicznych, poprzez przygotowywanie audycji radiowych, których celem powinno być realizowanie zadań wskazanych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, a zatem dostarczanie informacji, udostępnianie dóbr kultury i sztuki, ułatwianie korzystania z oświaty, sportu i dorobku nauki, upowszechnianie edukacji obywatelskiej, dostarczanie rozrywki oraz popieranie krajowej twórczości audiowizualnej. Strona skarżąca podniosła nadto, że część z objętych wnioskiem redaktorów pełni funkcje kierownicze w strukturach Polskiego Radia (np. redaktorzy naczelni, kierownicy redakcji etc.), w związku z czym ma bezpośredni wpływ nie tylko na treści merytoryczne poszczególnych audycji, ale również na strukturę organizacyjną Polskiego Radia, więc definitywnie należałoby uznać ich za osoby pełniące funkcje publiczne. W ocenie Stowarzyszenia nie sposób zatem uznać, by praca redaktorów Polskiego Radia miała charakter tylko techniczny.

Wyjaśniając z kolei zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 77 K.p.a. Stowarzyszenie wyjaśniło, że uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji, w którym to organ ograniczył się de facto do stwierdzenia, że redaktorzy programów Polskiego Radia nie są osobami pełniącymi funkcje publiczne, w lakoniczny sposób odnosiło się do argumentacji Stowarzyszenia, w której zwracało ono uwagę na fakt, że informacje o umowach zawieranych przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie stanowi, co do zasady naruszenia prywatności osoby fizycznej. Stowarzyszenie podkreśliło też, że przywoływany przez nie wyrok Sądu Najwyższego rzeczywiście dopuszczał wyłącznie ujawnienie imion i nazwisk, a nie całych umów, ponieważ te ostatnie były już dostępne, a sprawa dotyczyła konkretnie udostępnienia imion i nazwisk kontrahentów. Tym samym, Stowarzyszenie uznało, że skoro ujawnienie imion i nazwisk osób zawierających umowy cywilnoprawne z podmiotem publicznym nie narusza prawa do prywatności wyrażonej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a w takich umowach podane jest wynagrodzenie danej osoby, to należy przyjąć, że wnioskowane przez Stowarzyszenie informacje podlegają udostępnieniu.

Stowarzyszenie wskazało także, że nawet przyjmując za słuszne stanowisko Polskiego Radia, że redaktorzy jego programów są osobami, co do których zastosować można odmowę dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej, to prawo do prywatności jest prawem podmiotowym jednostki i prawem tym jednostka może rozporządzać według własnego uznania. Zatem przed wydaniem decyzji odmownej organ powinien zwrócić się do osób, których wniosek dotyczy, o poinformowanie, czy wyrażają zgodę na udostępnienie informacji dotyczących ich wynagrodzenia.

Strona skarżąca powtórzyła również w skardze swoje wcześniejsze stanowisko, przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, odnośnie konieczności podpisania wniosku wszczynającego postępowania przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę Polskie Radio [...] wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz wnosząc o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzją Polskie Radio [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2020 r. o odmowie udostępnienia Stowarzyszeniu [...] wnioskowanej informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych.

Poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało to, że żądane przez skarżące Stowarzyszenie informacje miały walor informacji publicznej, jak również i to, że Polskie Radio [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.

Istota niniejszej sprawy sprowadza się do rozważenia stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nieuregulowanym u.d.i.p.

Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji, jak również postępowania, w którym zapadły, Sąd stwierdził, że są one obarczona wadą nieważności, bowiem decyzja Polskiego Radia [...] wydana została na wniosek, który nie zawierał podpisu osób upoważnionych do działania w imieniu Stowarzyszenia, a zatem nie był zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania kończącego się wydaniem decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Przypomnieć należy, że co do zasady postępowanie wszczynane na podstawie u.d.i.p. ma charakter odformalizowany. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku, co uzasadnia przyjęcie, iż postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest uproszczone. Ustawa nie przewiduje także jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku składanego w formie pisemnej. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 K.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów K.p.a. Minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 1701/16, publ. CBOSA).

Na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. istotne jest jednak wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy K.p.a., bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas, zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., konieczne jest zastosowanie formy decyzji administracyjnej. Należy przyjąć, że powyższa regulacja ma charakter gwarancyjny, pozwalający stronie niezadowolonej z decyzji złożyć od niej odwołanie, a tym samym spowodować przeprowadzenie postępowania odwoławczego, zgodnie z przepisami K.p.a.

Na gruncie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przyjęto w orzecznictwie sądowym, że przepisy K.p.a. mają zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. W wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. o sygn. akt I OSK 1002/09, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak winien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 K.p.a. Zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy K.p.a., co oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji (podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji nieważnej – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stanowisko to zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela je w całości i przyjmuje jako własne (vide: wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK 873/15; z dnia 26 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2534/16; z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt I OSK 7/17; z dnia 12 października 2017 r. o sygn. akt I OSK 430/17; z dnia 18 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 758/16; z dnia 22 czerwca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2957/17; z dnia 18 stycznia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1742/18; z dnia 14 czerwca 2019 r. o sygn. akt I OSK 88/18 publ. CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania w realia kontrolowanej sprawy zauważyć należało, że wniosek Stowarzyszenia z dnia [...] czerwca 2020 r. został sformułowany w wiadomości elektronicznej, przesłanej do organu za pośrednictwem "zwykłej" poczty elektronicznej. W konsekwencji wniosek ten z oczywistych względów nie został własnoręcznie podpisany przez osoby upoważnione do reprezentowania Stowarzyszenia ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W tej sytuacji uznając, że przepisy K.p.a. mają w pełni zastosowanie do decyzji określonych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Polskie Radio [...] obowiązane było, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 63 § 3 i § 3a pkt 1 K.p.a. wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez jego własnoręczne podpisanie bądź opatrzenie wniosku złożonego w postaci elektronicznej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych wniosku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Skoro zatem Polskie Radio [...] zmierzało do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, a mimo tego nie wezwało Stowarzyszenia do uzupełnienia braku formalnego wniosku, to uznać należało, że wniosek dotknięty brakiem podpisu osób upoważnionych do reprezentowania Stowarzyszenia nie był zdolny wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania, które winno zakończyć się w formie decyzji (por. także B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 328; wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2010 r. o sygn. akt II OSK 2061/09).

W tym stanie rzeczy uznać należało, że zarówno decyzja Polskiego Radia [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., jak również utrzymująca ją w mocy ( w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy) decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2020 r.– rażąco naruszały prawo (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Brak spełnienia wymagań podania określonych w art. 63 K.p.a. (czy to wniesionego osobiście, drogą pocztową, czy też w formie dokumentu elektronicznego) powoduje bowiem, że podmiot zobowiązany nie ma podstaw do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego na podstawie art. 16 u.d.i.p.

Wykazane rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, dające podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym i odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy informacja zawarta we wniosku podlega udostępnieniu i przekazaniu przez podmiot zobowiązany, czy też podlega ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Rozpoznając ponownie wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej, w przypadku, gdy w ocenie Polskiego Radia [...] żądane informacje podlegają ochronie i organ ponownie zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia, w pierwszej kolejności powinien wezwać Stowarzyszenie do usunięcia braku wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. i dopiero w razie uzupełnienia tego braku rozpoznać sprawę merytorycznie.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.,