Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 55/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2010-03-12 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 260, 246, 245 par. 1i par. 3, 244 par.1,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J S o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J S na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zwolnić J S od kosztów sądowych w całości.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet podatku od towarów i usług, J.S. złożyła w dniu 19 stycznia 2010r. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie tym, datowanym na dzień 17 stycznia 2010r., podniosła, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wyjaśniła, że mieszka sama i nie ma nikogo na utrzymaniu. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (jako osoba fizyczna Kancelaria Biegłego /.../) w 2009r. uzyskała przychody w wysokości 2 418,05 zł. Przychodów z innych źródeł nie uzyskała.

Strona opisała stan swojego zdrowia, podnosząc, że przeszła 4 operacje rąk w latach 2006-2009 oraz specjalistyczną rehabilitację pooperacyjną rąk w Krakowie, co wiązało się z koniecznością ponoszenia kosztów dojazdów i noclegów. Przez około 2-3 miesiące po każdej operacji oraz w okresie od lutego 2008r. do lutego 2009r. skarżąca nie była w stanie wykonywać pracy zawodowej z uwagi na trwałe dolegliwości bólowe śródstopia nogi lewej, a następnie prawej. W dniu 4 czerwca 2009r. skarżąca złożyła wniosek o rentę i sprawa w tym przedmiocie jest w toku. W październiku 2009r. u skarżącej nastąpił nawrót cieśni nadgarstka obu rąk, co utrudnia wykonywanie pracy zawodowej.

Do wniosku J.S. dołączyła zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia 29 grudnia 2009r.

W dniu 25 stycznia 2010r. w tut. Sądzie skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosła w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że uzasadnieniem tego wniosku są okoliczności podniesione w piśmie z dnia 17 stycznia 2010r. Podniosła ponadto, że dolegliwości ręki nie ustąpiły. Skarżąca zaznaczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni 33,75 m2. Nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani pieniędzy. Do wniosku skarżąca dołączyła wykaz zobowiązań na dzień 11 stycznia 2010r. na łączną kwotę 50 571,84 zł (z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia, pożyczek gotówkowych w bankach, obowiązkowych składek, za energię elektryczną, podatek VAT, należności spółdzielni mieszkaniowej) oraz wykaz należności wymagalnych na dzień 11 stycznia 2010r. w łącznej kwocie 16,752,30 zł.

W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do uzupełnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, w dniu 5 lutego 2010r. J.S. stawiła się w tut. Sądzie i ustnie do protokołu oświadczyła, że w dniu 29 stycznia 2010r. uzyskała z RO. zaliczkę na poczet badania sprawozdania finansowego za 2009r. w kwocie

2 145 zł, którą przeznaczyła na spłatę pożyczki w banku (415 zł), spłatę pożyczek od osób fizycznych (500 zł) oraz na utrzymanie do 15 marca 2010r. W okresie badania sprawozdania skarżąca mieszka w O. i za dojazdy płaci 60 zł w jedną stronę. Według stanu na dzień 5 lutego 2010r. wygrała dwa postępowania na badanie sprawozdań finansowych za 2009r. tj. R O. za kwotę 7 150 zł brutto oraz S. w M. na kwotę ok. 5 250 zł brutto. Sprawozdania te ma wykonać do dnia 15 marca 2010r. i 30 kwietnia 2010r., ale nie ma pewności, czy stan zdrowia jej na to pozwoli.

W dalszej części J.S. oświadczyła, że nie reguluje czynszu w spółdzielni mieszkaniowej, nie posiada telefonu stacjonarnego, posiada telefon komórkowy, do którego za 8 miesięcy 2009r. opłacała karty za kwotę około 80 zł. Na artykuły żywnościowe przeznacza nie więcej niż 300-400 zł, poza okresem operacyjnym nie kupuje leków z powodu braku środków finansowych. Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej.

W dniu 19 lutego 2010r. J.S. złożyła w tut. Sądzie kserokopię wystawionej przez nią faktury z dnia 17 grudnia 2009r. dla A. na kwotę 610 zł, kserokopię faktury z dnia 18 lutego 2009r. wystawioną przez B. dla J.S. na kwotę 141,38 zł, kserokopię zwolnienia lekarskiego od 5 lutego 2010r. do 19 lutego 2010r. oraz kserokopię skierowania na badania neurologiczne.

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2010r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zwolnił skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 50 zł i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

W dniu 3 marca 2010r. ustnie do protokołu skarżąca złożyła sprzeciw od postanowienia. Wyjaśniła, że nie przedłożyła do Sądu zeznania podatkowego za 2009r., ponieważ do 20 lutego 2010r. leżała z powodu choroby, a od 21 lutego 2010r. do 26 lutego 2010r. badała sprawozdanie finansowe w R O. Nie ma wiedzy, kiedy takie zeznanie sporządzi. Stwierdziła ponadto, że dostarczyła do Sądu fakturę nr /.../ z dnia 29 stycznia 2010r. na wartość brutto 2 145 zł. Do sprzeciwu dołączyła kserokopię faktury z dnia 27 stycznia 2010r. na wartość brutto 500 zł , przychody 409,84 zł. Kwotę w wysokości 325 zł przeznaczyła na noclegi w O, natomiast 47 zł na bilety autobusowe. Przez zapomnienie nie dostarczyła faktur za energię elektryczną za styczeń 2010r. W dniu 28 kwietnia 2010r. wyznaczona została licytacja spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, w którym mieszka. Skarżąca dysponuje ponadto gotówką w wysokości 80 zł, którą przeznaczyć może na zapłatę za energię elektryczną, dojazd do M. bądź na opłacenie kosztów postępowania. Należność od R O. otrzyma najwcześniej 15 marca 2010r.

Do sprzeciwu skarżąca dołączyła wykaz zobowiązań na dzień 2 marca 2010r. na łączną kwotę 50 991,84 zł oraz kserokopię faktury wystawionej przez nią dla RO. na kwotę 500 zł.

W dniu 8 marca 2010r. J.S. uzupełniła w tut. Sądzie sprzeciw, poprzez przedłożenie "załącznika nr 3" z dnia 29 stycznia 2010r. do umowy o przeprowadzenie badania sprawozdania finansowego z dnia 29 stycznia 2010r. zawartej pomiędzy J.S. a "R O." oraz "Oryginał umowy nr[...]" o badanie i ocenę sprawozdania finansowego S. w M. wraz załącznikiem nr 3 na okoliczność potwierdzenia wysokości i okresu uzyskiwania przychodów z tytułu badania sprawozdań finansowych łącznie z ofertą i pismem dnia 16 lutego 2009r.

Skarżąca poinformowała również, że w dniu 5 marca 2010r. dokonała zakupu energii elektrycznej na kwotę 49,80 zł, niezbędnej do wykonania raportu z badania sprawozdania finansowego R O. W związku z tym przedłożyła kserokopię faktury z dnia 5 marca 2010r., a ponadto z dnia 15 stycznia 2010r. na kwotę 28,81 zł, z dnia 8 stycznia 2010r. na kwotę 19,68 zł, z dnia 14 grudnia 2009r. na kwotę 29,72 zł.

J.S. zarzuciła ponadto, że Referendarz sądowy nie uwzględnił faktu, że w aktach sprawy znajdowało się zaświadczenie o stanie jej zdrowia z dnia 29 grudnia 2009r., które to ponownie dołączyła do akt sprawy.

W dalszej części wyjaśniła, że niesporządzenie zeznania rocznego za 2009r., o złożenie którego wnioskował Referendarz sądowy, wynikało z zaostrzenia objawów chorobowych. Potwierdza to zwolnienie lekarskie złożone uprzednio do akt sprawy, którego nie uwzględnił Referendarz sądowy, jak również nie uwzględnił wysokości jej zobowiązań. Wszystkie uzyskane pieniądze skarżąca zamierza przeznaczyć na spłatę czynszu z uwagi na bliski termin licytacji. Z kolei do aktywności zawodowej zmusiło ją toczące się postępowanie przed ZUS o/Kielce i Sądem Okręgowym, brak środków do życia i konieczność spłacenia długów. Z powodu bólu nogi skarżąca nie była w stanie nic robić w okresie od lutego 2008r. do listopada 2008r.

Skarżąca zaznaczyła ponadto, że wykazując przychody w wysokości 2 418,05 zł nie uwzględniła kosztów dojazdu nie zwróconych jej jeszcze przez zleceniodawcę tj. Centrum /.../. Natomiast w kwocie wyżywienia (300-400 zł) nie uwzględniła wydatków na wyżywienie w czasie badania finansowego w O.

Ponad wymienione wyżej dokumenty J.S. przedłożyła również kserokopię dowodu wpłaty za noclegi w Z. w M. na kwotę 150 zł i kserokopię faktury z dnia 4 lutego 2010r. wystawioną przez C. w O. na kwotę 25 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.

Stosownie do treści art. 246 ustawy P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Przyznanie prawa pomocy powinno odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ubiegająca się przed sądem administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie tych okoliczności daje Sądowi podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sytuacja finansowa J.S. pozwala na uwzględnienie jej wniosku w całości. Skarżąca nie posiada majątku, natomiast mieszkanie z powodu zaległości czynszowych ma zostać zlicytowane. Skarżąca posiada ponadto szereg zobowiązań na kwotę 50 991,84 zł, które znacznie przerastają możliwości jej zarobkowania. Zaznaczyć przy tym należy, że wprawdzie prowadzi ona działalność gospodarczą, ale w nieregularnym charakterze, nie osiągając z tego tytułu stałych, comiesięcznych dochodów. W ubiegłym roku skarżąca osiągnęła dochód w wysokości zaledwie 2 418,05 zł, natomiast w roku bieżącym uzyskała od zleceniodawców tylko zaliczkę, którą pokryła część swoich zobowiązań oraz przeznaczyła na utrzymanie. Na stan finansów skarżącej bez wątpienia wpływ ma jej trudna sytuacja zdrowotna, potwierdzona przedłożoną do akt sprawy dokumentacją. W ocenie Sądu okoliczności ta świadczą, że skarżąca nie dysponuje środkami majątkowymi pozwalającymi jej na opłacenie kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 244 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.