Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 353/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2007-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 5 i  ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/, Asesor WSA Olga Białek, Protokolant Szymon Krzyszczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007r. sprawy ze skargi Spółki A w W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na montażu nośnika reklamowego I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 517 (pięćset siedemnaście) zł.


UZASADNIENIE

W dniu [...] pełnomocnik Spółki A S.A. w Warszawie zgłosił zamiar zainstalowania tablicy informacyjnej "B" o wymiarach 3 x 6 na terenie działki nr [...], obręb S., położonej we W. przy ul. S. Wnioskodawca wyjaśnił, że tablica jest znakiem informującym, związanym z potrzebami użytkowników drogi i znajduje się poza pasem drogowym. Wywodził również, że znaczne poszerzenie katalogu zwolnień od obowiązku uzyskania pozowania na budowę i zastąpienie ich procedurą zgłaszania nakazuje postrzegać formę "zgłoszenia" jako wystarczającą dla realizacji robót budowlanych wymienionych w art. 30 ustawy - Prawo budowlane. Dodał, że przepisy art. 29 i 30 przywołanej ustawy zawierają katalog obiektów i robót budowlanych, dla których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada zapisana w jej art. 28 ust. 1. W odczuciu wnioskodawcy projektowana tablica informacyjna nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia oraz nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie pogarsza stanu środowiska ani warunków zdrowotno-sanitarnych i nie zwiększa ograniczeń dla terenów sąsiednich.

Prezydent W. decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu wolnostojącego nośnika reklamowego na opisanej wyżej nieruchomości i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę opisanego obiektu budowlanego, ponieważ jego realizacja może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.

W uzasadnieniu organ zauważył, że zgłoszenie nie dotyczy tylko zamiaru wykonania tablicy reklamowej, lecz również konstrukcji nośnej, która wymaga przystosowania do istniejących warunków terenowych. Częścią konstrukcji nośnej jest fundament, na którym planuje się zainstalowanie tablicy. Znajomość wzajemnego oddziaływania budowli i podłoża jest zaś podstawą zapewniającą bezpieczeństwo projektowanej konstrukcji nośnika. W ocenie organu, w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, konstrukcję nośną wraz z fundamentem, przedstawioną w załączonych do zgłoszeniach materiałach, należy zakwalifikować do budowli wymagających pozwolenia na budowę.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 29 i art. 30 ustawy - Prawo budowlane oraz akcentując, że sporna decyzja została doręczona jej po upływie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia. W odwołaniu zawarto też zarzut naruszenia przepisów procesowych, zawartych w art. 7 oraz art. 107 § 3 kpa.

Wojewoda D. decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i art. 82 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W głównych motywach uzasadnienia Wojewoda wyjaśnił, że art. 29 ustawy - Prawo budowlane zawiera zamknięty katalog obiektów budowlanych i robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Do robót budowlanych zwolnionych z omawianego obowiązku, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 przywołanej ustawy należą roboty polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem tych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem tablic świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Dalej organ odwoławczy wskazał, że obiektem budowlanym, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b przywołanej ustawy, jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Natomiast urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące odprowadzaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Pod pojęciem robót budowlanych należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Budową jest natomiast wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Przywołując powyższe definicje Wojewoda zauważył, że przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia instalowania. Posługując się definicją słownikową organ wskazał, że znaczy to tyle, co zakładać, montować urządzenie techniczne, instalować aparaturę pomiarową, lampy oświetleniowe.

Na podstawie przywołanych przepisów organ wywnioskował, że do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" zaliczyć należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie, a więc zarówno konstrukcję jak i płaszczyznę, czy miejsce na którym umieszczony zostanie przedmiot reklamy. Instalacja urządzenia reklamowego oznacza zaś montaż elementów łącznie tworzących urządzenie służące reklamie. Instalacja urządzenia reklamowego polega zatem na wykonywaniu szeregu czynności montażowych prowadzących do umieszczenia urządzenia reklamowego w określonym miejscu. W ocenie organu rozważania te nie mają jednak zastosowania w przypadku obiektu budowlanego będącego wolno stojącym, trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym.

Na podstawie załączonego do zgłoszenia projektu konstrukcyjno-budowlanego Wojewoda stwierdził, że planowane roboty polegają na wykonaniu tablicy reklamowej o wymiarach 3 x 6 m na słupie rurowym. Słup ten będzie zamontowany na stopie fundamentowej, która będzie trwale połączona z gruntem (głębokość posadowienia stopy 1,00 m). Powyższe wskazuje więc, że przewidziany zakres robót budowlanych nie może być zaliczony do robót nie objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - według art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. W ocenie organu powyższe roboty należy zaliczyć do robót polegających na wykonaniu (budowie) obiektu budowlanego, dla wykonania których inwestor obowiązany jest uzyskać pozwolenie na budowę. W rezultacie Wojewoda uznał, że słusznie organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw do robót budowlanych opisanych w zgłoszeniu, jednakże błędnie przywołał w podstawie prawnej tegoż sprzeciwu art. 30 ust. 7 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, gdyż przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w przypadku, gdy inwestycja jest zwolniona z ustawowego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutu wniesienia sprzeciwu po upływie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia, Wojewoda stwierdził, że norma prawna zawarta w art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane zostanie zachowana, jeżeli organ administracji decyzję wnoszącą sprzeciw nada w placówce pocztowej najpóźniej w 30 dniu licząc od dnia doręczenia zgłoszenia. Analizując przepisy k.p.a. zawarte w dziale I rozdziale 8 przywołanego aktu stwierdził, że doręczenie przesyłki pocztowej, od chwili złożenia jej w placówce nadawczej, może trwać maksymalnie 20 dni, przy założeniu, że operator publiczny doręczy daną przesyłkę przyjętą do przemieszczenia i doręczenia w ramach powszechnej usługi publicznej nie później niż w szóstym dniu jej nadania (art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe). Zgodnie ze stanowiskiem odwołującego się oznaczałoby to zaś skrócenie ustawowego terminu trzydziestu dni do zajęcia stanowiska przez organ architektoniczno-budowlany, do dni dziesięciu. Dlatego pogląd Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie termin do ewentualnego wniesienia sprzeciwu upływał w dniu [...] zaś decyzja wnosząca sprzeciw złożona została w placówce nadawczej Poczty Polskiej w dniu [...], co spełniało wymóg wynikający z art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka A S.A. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jak też o zasądzenie kosztów postępowania.

Strona uznała obie wymienione decyzje za niezgodne z prawem, bowiem wydano je z naruszeniem obowiązujących przepisów oraz uchybiając jej interesowi prawnemu. W jej przekonaniu decyzja odwoławcza wydana została z rażącym naruszeniem art. 29 ust. 2 pkt 6 oraz art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane. Strona wywodziła, że organ II instancji błędnie przyjął, że wykonanie zgłoszonych przez nią prac nie mieści się w zakresie pojęcia "zainstalowanie", o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy i w związku z tym nie jest objęte trybem zgłoszeniowym. Zgodnie z literalnym brzmieniem przywołanego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga instalacja urządzeń reklamowych, przy czym - zdaniem skarżącej Spółki - procesem instalacji objęte jest ustawianie słupa i ekranu reklamowego, a ustawodawca rozdzielił obiekty podlegające zgłoszeniu na tablice i urządzenia reklamowe, kierując się kryterium ich usytuowania tj. umieszczenia obiektów na budynkach bądź usytuowaniu ich jako wolnostojących obiektów budowlanych. Na poparcie prezentowanego stanowiska Spółka przytoczyła liczne wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych konkludując, że samo zakwalifikowanie danego urządzenia reklamowego jako budowli nie przesądza jeszcze o tym, że jego zainstalowanie jest wyłączone z trybu zgłoszeniowego, przewidzianego w art. 29 ustawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowanego skarżąca, powołując się na wykładnię celowością, podniosła, że decyzja zawierająca sprzeciw winna być wydana i doręczona inwestorowi w terminie określonym w tym przepisie. Jeżeli decyzja nie zostanie w ogóle doręczona wnioskodawcy lub zostanie mu doręczona po upływie wskazanego terminu, to może on przystąpić do wykonywania objętych zgłoszeniem robót budowlanych. Również ten pogląd Spółka poparła przywołanymi orzeczeniami sądów administracyjnych. W rezultacie stwierdziła, że skoro decyzja wnosząca sprzeciw została jej doręczona po upływie ustawowego terminu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, nie może budzić wątpliwości, że organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie rażąco naruszył art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni nom prawa materialnego.

Godzi się również zauważyć, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W celu usunięcia naruszenia prawa stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do wszystkich aktów lub czynności podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w graniach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, Nr 1270 z późn. zm.).

Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanych przepisów zaskarżony akt podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przedmiotem oceny Sądu pod względem legalności w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody D., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. w części dotyczącej zgłoszenia sprzeciwu, uchylając ją jednocześnie w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), w którym uregulowana została instytucja zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych.

Jak wskazuje się w doktrynie instytucja ta stanowi swego rodzaju substytut pozwolenia na budowę, a ściślej wniosku o pozwolenie na budowę (Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa C.H. Beck 2006, s. 366). Na skutek zgłoszenia zamiaru budowy wszczyna się zatem postępowanie administracyjne mające na celu ustalenie przez właściwy organ architektoniczno-budowlany, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane są zgodne z wymogami prawa. Konsekwencją tego postępowania jest albo możliwość realizacji tych robót, albo brak takiej możliwości, ze względu na nie dopuszczenie do tego przez organ. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy - Prawo budowane w zgłoszeniu należy zatem określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia dołączyć też trzeba oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Nadto z treści art. 30 ust. 5 wynika, że zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych należy dokonać przed terminem zamierzonego ich rozpoczęcia. Do wykonywania robót można zaś przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.

Z przedstawionych regulacji wynika, że postępowanie administracyjne wszczęte omawianym zgłoszeniem kończone jest bądź milczącą zgodą organu polegającą na niewniesieniu w ustawowo zakreślonym terminie sprzeciwu, bądź wniesieniem sprzeciwu, który przybiera formę decyzji administracyjnej. Organ administracji jest zatem uprawniony w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia do wniesienia w formie decyzji sprzeciwu z przyczyn wskazanych w art. 30 ust. 6, albo w sytuacji wystąpienia przesłanek określonych w art. 30 ust. 7 ustawy do nałożenia na inwestora w decyzji o sprzeciwie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1.

Podnieść w tym miejscu wypada, że termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego - ze względu na jego skutki - zgodnie uznawany jest w orzecznictwie i w doktrynie za termin prawa materialnego (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2007 r. II SA/Kr 971/05 nie publik; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r. VII SA/Wa 555/04, LEX nr 169408; wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2005 r. VII SA/Wa 1450/04 nie publik; Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa C.H. Beck 2006, s. 374). Ma on więc charakter zawity i nie jest dopuszczalne jego przedłużanie przez organ administracji (należy też oddzielić sytuację, gdy ze względu na niekompletność zgłoszenia wydawane jest postanowienie z art. 30 ust. 2, które przerywa bieg tego terminu, co w niniejszej sprawie nie mało jednak miejsca). Przekroczenie omawianego terminu skutkuje zaś pozbawieniem organu kompetencji do wniesienia sprzeciwu. W czasie biegu tego terminu inwestor ma obowiązek powstrzymać się od rozpoczęcia robót budowlanych. Brak w omawianym okresie reakcji organu jest zaś równoznaczny ze zgodą na rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych. Omówione wyżej skutki przekroczenia terminu z art. 30 ust. 5 ustawy - Prawo budowlane, potwierdzają, że mamy w tym przepisie do czynienia z terminem prawa materialnego, a nie terminem proceduralnym. Skutki upływu terminu prawa materialnego są bowiem bardziej doniosłe niż terminu procesowego. W pierwszym przypadku organ zostaje pozbawiony kompetencji do działania, w drugim, zobowiązany jest nadal prowadzić postępowanie, a nawet może przedłużyć termin załatwienia sprawy (art. 36 kpa), co niedopuszczalne jest w pierwszym przypadku.

Na tle omawianego przepisu w orzecznictwie i doktrynie pojawiły się poglądy, że termin określony w art. 30 ust. 5 ustawy, zakreślony jest dla organu i stanowi termin załatwienia sprawy, a nie termin wydania decyzji, dlatego obejmuje również doręczenie decyzji stronie postępowania administracyjnego (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2005 r., VII SA/Wa 555/05, LEX nr 169408; z dnia 7 października 2004 r., IV SA 1244/03, LEX nr 160775; z dnia 20 marca 2007 r., VIII SA/Wa 168/07 nie publik; WSA w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2007 r., II SA/Kr 971/05, nie publik; z dnia 20 czerwca 2007 r. II SA/Kr 890/05 nie publik; uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 lipca 2006 r. II OSK 956/05; ONSA i WSA 2007, Nr 1, poz. 12 oraz Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa C.H. Beck 2006, s. 372).

Dla prawidłowego ustalenia, czy organ wnosząc sprzeciw dochował 30 dniowego terminu konieczne jest określenie daty jego początkowego biegu, jak również daty, z jaką bieg tego terminu się kończy. Analizując treść art. 30 ust. 2, 4 i 5 Prawa budowlanego należy stwierdzić, że początek biegu terminu stanowi następny dzień, po dniu, w którym dokonano odpowiadającego wszelkim wymogom formalnym zgłoszenia. Od tego momentu organ ma zagwarantowane 30 dni na podjęcie czynności wyjaśniających oraz na zajęcie stanowiska i ewentualne wniesienie sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu polega natomiast nie tylko na wydaniu decyzji, ale również na poinformowaniu strony o jej treści, co może nastąpić jedynie przez doręczenie jej inwestorowi.

W ocenie Sądu sprzeciw, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zostaje wniesiony w chwili doręczenia decyzji inwestorowi. Za przedstawionym poglądem przemawia przede wszystkim wykładnia celowościowa i gramatyczna. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że celem wprowadzonej w art. 30 instytucji było przede wszystkim uproszczenie i przyspieszenie procedury inwestycyjnej w przypadku robót budowlanych o mniejszym ciężarze gatunkowym (inwestycji o niewielkim stopniu skomplikowania). Temu celowi nie służy zaś oczekiwanie na stanowisko organu po upływie określonego w ustawie terminu. Ponadto wykładnia gramatyczna przepisu jednoczenie wskazuje, że inwestor może przystąpić do wykonywania zgłoszonych robót bezpośrednio po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia. Ustawodawca nie pozostawił tutaj żadnego marginesu czasowego związanego z doręczeniem decyzji zawierającej sprzeciw, co oczywiście może być z kolei utrudnieniem dla organu. W świetle obowiązujących regulacji oznacza to jednak konieczność szczególnego uwzględniania omawianego elementu w postępowaniu, w którym organ ocenia zgłoszenie. Na powyższą kwestię uwagę zwrócił również Naczelny Sąd Administracyjny, który w przywołanym już wcześniej wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. zauważył, że: "dochowanie jedynie terminu z art. 30 ust. 5 (bez wzywania do uzupełniania dokumentów) musi w praktyce powodować trudności, skoro obowiązuje art. 44 § 1 k.p.a. i organ musi z odpowiednim wyprzedzeniem wydać decyzję wyrażającą sprzeciw, by doręczenie nastąpiło w terminie 30 dni. Widać, z tego, że przepis nie spełnia oczekiwań, a jego wady mogą prowadzić do niepożądanych społecznie skutków w postaci chociażby braku możliwości sprawdzenia w określonym terminie zasadności zgłoszenia". Wreszcie zwrócić należy uwagę na wyrażane w judykaturze poglądy, że specyfika postępowania wszczętego na skutek zgłoszenia oraz wprowadzenie do art. 30 ust. 5 ustawy terminu prawa materialnego powoduje, że do postępowania tego nie mają zastosowania wszystkie regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005 r., II OSK 197/05). Konsekwencją takiego ukształtowania instytucji zgłoszenia jest zaś wyeliminowanie czynności, które przedłużałyby czasowo kompetencje do wniesienia sprzeciwu dotyczących zawieszenia postępowania, a nawet obliczania terminów, czy ich przywracania (por. wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1293/05; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 września 2007 r., II SA/Kr 1088/05 nie publik.).

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej poglądy nie można więc zgodzić się z prezentowanym przez Wojewodę stanowiskiem, że termin do wniesienia sprzeciwu został w niniejszej sprawie dochowany z tego względu, że decyzja wyrażająca tenże sprzeciw została wydana i nadana przed upływem 30 dni od chwili dokonania zgłoszenia.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zgłoszenie w przedmiocie wykonania robót budowlanych wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu [...], termin do wniesienia sprzeciwu upływał zatem w dniu [...]. Decyzja zawierająca sprzeciw doręczona została natomiast pełnomocnikowi inwestora w dniu 19 marca 2007 r., a więc po upływie terminu wyznaczonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Niewątpliwe jest zatem, że w sprawie doszło do przekroczenia terminu ustawowego przy zgłoszeniu sprzeciwu, co spowodowało w konsekwencji bezskuteczność tej czynności prawnej. Powyższa okoliczność musiała być uwzględniona nie tylko jako podstawa uchylenia decyzji organu odwoławczego, ale również organu I instancji.

Wobec przedstawionych okoliczności bezprzedmiotowe jest więc na obecnym etapie rozważanie, czy podstawą do wniesienia sprzeciwu powinien być art. 30 ust. 6, czy też art. 30 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane. Brak sprzeciwu właściwego organu w ustawowym terminie wyłącza bowiem - co do zasady - ustalenia, że roboty wykonane zostały bez wymaganego zgłoszenia. Sąd zwraca jednak uwagę, że według wyrażanego w orzecznictwie stanowiska, nie jest wyłączony stan samowoli budowlanej w sytuacji, w której inwestor zgłosił zamiar wykonania określonych robót budowlanych objętych w rzeczywistości obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z zamiarem obejścia tego obowiązku (tak NSA w wyroku z dnia 28 kwietnia 2004 r., OSK 108/04, ONSAiWSA 2004/1/26).

Niezależne od powyższego należy też odnieść się do uchybienia, jakie popełnione zostało przez organ II instancji przy stosowaniu art. 138 k.p.a. Jako procesową podstawę rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał bowiem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. według którego organ odwoławczy uprawniony jest do podjęcia decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie do orzeczenia co do istoty sprawy, bądź też do uchylania decyzji i umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Wojewoda praktycznie poprzestał jedynie na uchyleniu zaskarżonej decyzji w części nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, bez ustosunkowania się do istoty sprawy w części objętej kasacyjnym rozstrzygnięciem ani bez umorzenia postępowania. Takie rozstrzygnięcie nie znajduje jednak potwierdzenia w art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., który precyzyjnie określa rodzaje decyzji, które mogą być podjęte przez organ odwoławczy i nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia. Dodać wypada, że przywołany przepis nie przewiduje jako odrębnego rozstrzygnięcia uchylania decyzji w części i utrzymania decyzji w pozostałej części. To zaś oznacza, że decyzja organu odwoławczego podjęta została z naruszeniem przywołanego przepisu - szczególnie zaś art. 138 § 1 pkt 2 - i również z tego względu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) w związku z art. 134 i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał, że istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak też decyzji organu pierwszej instancji. Z tego też względu orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu w sposób uwzględniający skargę, przepisu art. 152 przywołanego aktu, a orzeczenie o kosztach znalazło swoje wsparcie w art. 200 tej ustawy.