Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2742/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 223, 162
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 roku 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz P. Z. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] października [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez P. Z. (dalej: strona lub skarżący) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] listopada [...] r., określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, październik i grudzień 2012 r.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że decyzją z [...] listopada [...] r. nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. (dalej Dyrektor UKS lub organ I instancji) określił skarżącemu wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, październik i grudzień 2012 r.

Powyższa decyzja została przesłana za pośrednictwem operatora pocztowego. Przesyłka wróciła do organu nieodebrana, po dwukrotnym awizowaniu, wobec czego została uznana przez organ kontroli skarbowej za doręczoną 15 grudnia 2016 r. w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r.. poz. 900, z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa).

10 lutego 2017 r. strona wniosła odwołanie od ww. decyzji występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor IAS stwierdził niedopuszczalność odwołania wobec braku skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. W tej sytuacji organ I instancji ponownie przesłał skarżącemu decyzję z [...] listopada [...] r. na adres: P. Z., ul. [...]. Z powodu braku możliwości doręczenia, przesyłkę po raz pierwszy awizowano 25 lipca 2017 r., powtórnie awizowano ją 2 sierpnia 2017 r. W związku z niepodjęciem awizowanego pisma przesyłkę zwrócono do nadawcy 9 sierpnia 2017 r. Decyzję z [...] listopada [...] r. uznano za doręczoną stronie 8 sierpnia 2017 r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

19 sierpnia 2019 r. do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. (następca prawny Dyrektora UKS) wpłynął wniosek strony z o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji organu I instancji oraz odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że Dyrektor UKS, pomimo jednoznacznego i zrozumiałego oraz zgodnego z prawem wskazania adresu i pełnomocnika do doręczeń w osobie J. C., poprzez nieprawidłowe zaadresowanie wydanej decyzji, nie doręczył jej w sposób skuteczny i zgodny z prawem. Skarżący argumentował, że pismem z 8 maja 2017 r. poinformował organ I instancji o ustanowieniu pełnomocnika do doręczeń w osobie J. C., zamieszkałego w W. [...], przy ul. [...]. Nowy adres do korespondencji wskazywany był również wcześniej w piśmie kierowanym do Dyrektora UKS w piśmie z 27 stycznia 2017 r.

W ocenie skarżącego, decyzja z [...] listopada [...] r. nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych. Skarżący zapoznał się z treścią przedmiotowej decyzji 15 sierpnia 2019 r., po otrzymaniu akt spraw od Fundacji L. Podniósł, że dochował najwyższej staranności wskazując kilkukrotnie adres pełnomocnika do doręczeń i adres do korespondencji. Nie mógł zatem przewidzieć, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B., posiadając wiedzę o nowym adresie do doręczeń, będzie wysyłał korespondencję w sposób uniemożliwiający jej odebranie przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika do doręczeń, zwłaszcza mając na uwadze fakt, iż inne organy państwowe adresowały korespondencję w sposób prawidłowy. Jednocześnie skarżący wskazał, że nie mógł wiedzieć o wszczęciu wobec niego postępowania wymiarowego w związku z brakiem doręczenia postanowienia o wszczęciu tego postępowania, ale także nie mógł zapoznać się wcześniej z treścią wydanej decyzji.

W ocenie strony niewątpliwie nie ponosi ona winy w niedochowaniu terminu na wniesienie odwołania (o ile termin ten w ogóle rozpoczął swój bieg), decyzja z [...] listopada [...] r. nie została jej doręczona z powodów od niej niezależnych.

Dyrektor IAS powołanym na wstępie postanowieniem z [...] października [...] r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ ten wskazał, że decyzję Dyrektora UKS z [...] listopada [...] r. doręczono na adres: P. Z., ul. [...], [...] W., zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. uznał doręczenie stronie tej decyzji za skuteczne wraz z upływem ostatniego dnia przechowywania jej przez placówkę pocztową, tj. 8 sierpnia 2017 r., w myśl art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy argumentował, że postanowieniem z [...] października [...] r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada [...] r. Wobec braku przedłożenia przez stronę pełnomocnictwa do doręczeń dla J. C., przedmiotową decyzję prawidłowo skierowano do skarżącego na adres: ul. [...], [...] W., tj. na adres wskazany w piśmie z 8 maja 2017 r., który to adres jest tożsamy z adresem zamieszkania strony widniejącym w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników (ważny od 3 kwietnia 2017 r.). W związku z powyższym kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Dyrektora UKS została rozstrzygnięta postanowieniem z [...] października [...] r. W ocenie Dyrektora IAS nie było zatem podstaw, aby zagadnienie to ponownie badać w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Organ odwoławczy stwierdził też, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane przez skarżącego uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, nadto wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w siedmiodniowym terminie.

Strona wniosła skargę na postanowienie Dyrektora IAS z [...] października [...] r., w której zarzuciła naruszenie: art. 162, art. 163 § 2 pkt 1 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w wyniku błędnego uznania, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie, a brak winy w uchybieniu terminowi nie został uprawdopodobniony,

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu nie dopuszczono się zarzucanych naruszeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Kwestią sporną jest ocena, czy Dyrektor IAS prawidłowo odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS z [...] października [...] roku określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r.

Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie. W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 1443/11 wyjaśnił, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim). Powołany wyrok dostępny jest, podobnie jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA (pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem aby można było mówić o ewentualnym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w pierwszej kolejności musi dojść do skutecznego doręczenia samej decyzji (wyrok WSA w Opolu z 12 grudnia 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Op 334/18).

Dopiero bowiem to uchybienie terminowi daje możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu (także wyrok NSA z z dnia 29 sierpnia 2017 r. II FSK 1995/15). Powyższe poglądy judykatury sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne.

Powyższe wstępne uwagi sąd poczynił dlatego, jako że z urzędu powziął wiedzę, iż skarżący domagał się także - przede wszystkim - stwierdzenia, że decyzja z [...] października [...] r. nie została mu doręczona skutecznie, nie weszła do obrotu prawnego i nie stała się w konsekwencji decyzją ostateczną. Strona zaskarżyła do sądu postanowienie Dyrektora IAS z [...] października [...] r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] października [...] r., określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, październik i grudzień 2012 r. Wskutek rozpoznania skargi, WSA w Warszawie wyrokiem z 21 kwietnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2741/19, uchylił powyższe postanowienie Dyrektora IAS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminowi.

Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest prostą konsekwencją wyroku wydanego 21 kwietnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2741/19. W tamtej sprawie, jak wskazano już powyżej, WSA w Warszawie uchylił postanowienie Dyrektora IAS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada [...] r. Sąd uznał, że skarżący nie uchybił temu terminowi.

W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia, sąd orzekający w tej sprawie uznał, że skoro skarżący nie uchybił terminowi do wniesienia odwołania, to wniosek o przywrócenie takiego terminu powinien być co prawda rozpatrzony odmownie, ale z zasadniczo inną argumentacją Dyrektora IAS – nie można przywrócić terminu, któremu nie uchybiono.

W sprawie zatem należało przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza art. 162, art. 163 § 2 pkt 1 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1, a także art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej, w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W dalszym postępowaniu Dyrektor IAS uwzględni powyższe zapatrywanie prawne sądu orzekającego tej sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy, sąd za zbyteczne przeprowadzanie dowodu z dokumentów w postaci pism załączonych do skargi, na okoliczność, że szereg pism kierowanych do Fundacji L., w związku z podejmowanymi prze nią interwencjami w sprawie, a także zaświadczenia Fundacji, na okoliczność objęcia skarżącego pomocą Fundacji.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej p.p.s.a.).

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Koszty w sprawie stanowiło wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – radcy prawnego (480 zł) oraz opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych, nie uiścił wpisu od skargi.

Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził podstaw aby sprawę rozpoznać na rozprawie, gdyż akta zawierały wszystkie dokumenty potrzebne dla rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, a nadto strony wypowiedziały się co do bezspornych w istocie okoliczności faktycznych, a także co do prawnej oceny tych okoliczności. Rozprawa w sprawie nie była więc konieczna.