Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1693/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 129 par. 2 i  art. 134
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Monika Sawa (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego P. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2016 r. ustalił na rzecz P. Z. (dalej jako "skarżący") odszkodowanie w wysokości [...] zł za nieruchomość oznaczoną jako dz. nr [...] o pow. [...] ha, położoną w obrębie [...] i zobowiązał do jego wypłaty Zarząd Dróg Wojewódzkich w K.

Skarżący w dniu 30 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Minister Inwestycji i Rozwoju postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie natomiast do art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma stronie w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Organ zauważył, że w niniejszej sprawie podjęto próbę doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję skarżącemu w dniu 24 lutego 2016 r. (data pierwszego awizo), następnie awizowano ją powtórnie w dniu 3 marca 2016 r. i w związku z upływem 14-dniowego terminu, w dniu 10 marca 2016 r. dokonano jej zwrotu. Skoro więc decyzja ta nie została podjęta w terminie przewidzianym w art. 44 K.p.a., to skuteczny termin doręczenia decyzji skarżącemu nastąpił w dniu 9 marca 2016 r. W tej sytuacji termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 23 marca 2016 r. Odwołanie wniesione zostało natomiast w dniu 30 kwietnia 2016 r., a zatem z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 129 K.p.a. Organ zauważył dalej, że choć Wojewoda dokonał ponownego doręczenia przedmiotowej decyzji w dniu 13 kwietnia 2016 r., która odebrana została przez ojca skarżącego w dniu 19 kwietnia 2016 r., to jednak nie można uznać, że termin do wniesienia odwołania winien być liczony od daty drugiego doręczenia. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że upływ terminu, od którego zależy skuteczność wniesienia odwołania będzie uzależniony od daty faktycznego odbioru decyzji, nie zaś od daty doręczenia określonej przez art. 44 K.p.a. Minister podniósł również, że do odwołania nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, stąd koniecznym stało się uznanie, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i wskazał, że pod adresem, na który po raz pierwszy przesłana została zaskarżona decyzja mieszkają jego rodzice, zaś ojciec stale przebywa w domu. Mimo tego nie została podjęta przez listonosza próba doręczenia przesyłki, jak również nie pozostawiono żadnego awiza, stąd brak było możliwości jego zrealizowania. O pierwszej próbie doręczenia decyzji skarżący dowiedział się dopiero z zaskarżonego postanowienia. Z kolei dzięki ponownemu, już skutecznemu, doręczeniu decyzji, skarżący wniósł odwołanie, o którym to prawie pouczony został w jej treści. Skarżący zauważył, że do czasu wydania zaskarżonego postanowienia organ wezwał jedynie stronę do jego podpisania, zaś po trzech latach stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący przywołał ponadto zarzuty dotyczące decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r., które w jego ocenie wskazują na nieważność tej decyzji.

W uzupełnieniu skargi w piśmie procesowym z 11 lipca 2019 r. skarżący zaznaczył również, że w toku postępowania jako adres do korespondencji wskazywał ul. [...] w W. Cała jednak korespondencja, w tym awizowana przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję, doręczana była na adres ul. [...] w W.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo, w stopniu skutkującym jego uchyleniem.

Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie z kolei do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na wstępie wskazać należy, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r., w stosunku do której skarżący wniósł odwołanie, była mu doręczana dwukrotnie. Pierwsza z przesyłek wysłana została skarżącemu na adres: ul. [...],[...] i ze względu na jej dwukrotnie awizowanie i nieodebranie, zwrócona została do nadawcy. Druga zaś odebrana została pod ww. adresem przez ojca skarżącego w dniu 19 kwietnia 2016 r., a następnie przekazana adresatowi.

W tym miejscu należy podkreślić, że doręczenie jest w postępowaniu organów administracji publicznej czynnością sformalizowaną, stanowiąc gwarancję podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroniąc organy przed negatywnym skutkiem działań strony zmierzającej do utrudnienia, czy wydłużenia postępowania. Zatem czynność ta winna być dokonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami. W orzecznictwie wskazuje się, że za wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej, a ich wystąpienie skutkuje niemożnością uznania czynności doręczenia za skuteczną, w szczególności w sytuacji oparcia tej czynności na "fikcji doręczenia", co ma miejsce w przypadku doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 44 K.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2015 r. sygn. akt I GSK 392/14 oraz z 11 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1134/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Minister Inwestycji i Rozwoju za skuteczne uznał pierwsze z dokonanych doręczeń decyzji organu pierwszej instancji, a mianowicie doręczenie w trybie art. 44 K.p.a., które nastąpiło w dniu 9 marca 2016 r. W konsekwencji przyjął, że odwołanie z 30 kwietnia 2019 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a.

Organ nie uwzględnił jednak okoliczności, że skarżący w każdym ze składanych w toku postępowania pism procesowych (por. pisma z 3 czerwca 2015 r., z 15 czerwca 2015 r. i z 30 listopada 2015 r. – karty 43, 46 i 85 akt postępowania oraz odwołanie z 30 kwietnia 2016 r.), jako adres do korespondencji wskazywał ul. [...]w W., nie zaś ul. [...] w W., na którą przesłano mu decyzję.

W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie było możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie zagadnienia zachowania terminu do wniesienia odwołania, które musi opierać się na niebudzącym wątpliwości ustaleniu, czy doręczenie decyzji, od której wniesiono odwołanie, było skuteczne. O skuteczności doręczenia decyduje zaś wysłanie decyzji stronie na prawidłowy adres oraz zachowanie wymogów określonych w tym zakresie w obowiązujących przepisach prawa, co w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza zgodność z wymogami przewidzianymi w przepisie art. 44 K.p.a. Przy doręczeniu decyzji na nieprawidłowy adres brak było podstaw do uznania, że decyzja doręczona została prawidłowo, zaś odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu.

Z powyższych przyczyn, w ocenie Sądu, skarżący mógł składać odwołanie biorąc pod uwagę terminy wynikające z drugiego doręczenia zakończonego odebraniem decyzji w dniu 19 kwietnia 2016 r., które choć również przesłano na błędny adres, to jednak zostało adresatowi przekazane.

Rzeczą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie zbadanie, czy w świetle powyższego stanowiska Sądu skarżący dochował ustawowego terminu na wniesienie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r. Podkreślenia wymaga przy tym, że w niniejszej sprawie musi znaleźć zastosowanie zasada, zgodnie z którą organ ma obowiązek dochowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dających ochronę interesom stron w taki sposób, by strona nie podnosiła ujemnych konsekwencji wynikających z uchybienia organu administracji publicznej.

Sąd nie odnosił się do zarzutów skargi, które dotyczyły bezpośrednio treści decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2016 r. W niniejszej bowiem sprawie kontroli podlegało jedynie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, a zatem rozstrzygnięcie procesowe. W toku ponownie prowadzonego postępowania rozważane będą dopiero merytoryczne zarzuty w przedmiocie ustalonego odszkodowania za nieruchomość skarżącego.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, na które to koszty składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.