Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1209/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu [...] r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor O. P. S. w B. z upoważnienia Wójta Gminy B., ustalił odpłatność ponoszoną przez R. L. (dalej przywoływany jako: Skarżący) za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w P. w kwocie [...]zł miesięcznie, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

2. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie z dnia 23 sierpnia 2018 r., wraz z zawartym wnioskiem na gruncie art. 135 K.p.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżanej decyzji do czasu rozpoznania i ostatecznego zakończenia sprawy z odwołania skarżącego.

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją znak [...] z dnia [...] r., działając m.in. na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1508, dalej przywoływana jako: "u.p.s."), utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] roku wydaną przez Dyrektora O. P. S. w B. z upoważnienia Wójta Gminy B..

W uzasadnieniu Organ odwoławczy wskazał, że Organ I instancji ustalił wysokość opłaty dla strony za pobyt matki w DPS w P. w którym średni miesięczny koszt utrzymania pensjonariusza wynosi [...] zł. Rozpatrując odwołanie Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa w ustalonej odpłatności przez Organ.

Podstawą bowiem ustalenia kwoty odpłatności są dochody rodziny. Organ wskazał, że miesięczna kwota dochodu 4 osobowej rodziny Skarżącego kształtuje się w wysokości [...] zł, na które składa się wynagrodzenie żony w wysokości [...] zł wynagrodzenie Skarżącego w wysokości [...] zł, dochód z ha przeliczeniowych [...] zł oraz dopłata unijna [...] zł, co daje łącznie kwotę [...]zł. Ponieważ w rodzinie są 4 osoby, to na dochód osobę wynosi [...] zł i jest to kwota wyższa od 300% kryterium ustawowo ustalonego na osobę w wysokości [...] zł.

Organ wskazał, że po wniesieniu przez Skarżącego ustalonej kwoty [...]zł na osobę w rodzinie również pozostanie kwota nie niższa niż 300% kryterium tj. [...] zł, dokonując obliczenia: [...] zł - [...] zł = [...] zł : 4 = [...] zł

Kolegium wyjaśniło, iż Organ prawidłowo ustalił dochód rodziny doliczając do wynagrodzenia Skarżącego i żony kwotę uzyskiwaną z ha przeliczeniowego jak również kwotę dopłat unijnych. Końcowo Organ podniósł, że wskazane w odwołaniu kwoty wydatków obejmujących spłatę kredytu, czynsz i inne media oraz wydatki związane z edukacją dzieci itp. - nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny.

4. Niezadowolony z rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 i art. 103 ust. 2 u.p.s., jak również art. 5 k.c., art. 6 k.c. i art. 27 k.r.o., art. 128 k.r.o., art. 129 k.r.o., art.133 k.r.o., art. 135 k.r.o. oraz art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art.104 k.p.a., art. 107 k.p.a. i 135 k.p.a. - które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że uchylenie decyzji na podstawie art. 138 k.p.a. wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego, zmierzającego do wykazania w sprawie, że faktycznie będzie on w stanie ponosić comiesięczne opłaty za pobyt matki w DPS. Niezbędnym byłoby tym samym wywiedzenie, znajdujące potwierdzenie w stosownych dokumentach, iż Skarżący posiada odpowiednie środki finansowe. Zarówno Organ I jak i II instancji, w ocenie Skarżącego tego nie uczyniły, nie wykazały podstaw prawnych, ani tym bardziej faktycznych swojego rozstrzygnięcia.

Naruszone tym samym zostały przepisy ustawy o pomocy społecznej, tj. w szczególności art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 u.p.s. Skarżący uwypuklił, że z jego strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające obciążenie go tak wysoką opłatą z tytułu pobytu matki w Domu Pomocy Społecznej. W tej sprawie, zdaniem Skarżącego, należy także rozważyć i ustalić ponad wszelką wątpliwość istnienie obowiązku i możliwości majątkowych zobowiązanego, przy jednoczesnym rozróżnieniu przychodu od dochodu.

Według Skarżącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest tylko domniemanie, bowiem do chwili obecnej niczego nie wyjaśniono na podstawie obiektywnych dowodów, a przyjęto jedynie stanowisko wygodne dla Organu. Przede wszystkim w sprawie nie ustalono zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. czy i jakie są uzasadnione potrzeby uprawnionej i dlaczego miałoby być uzasadnione obciążenie Skarżącego tak dużą kwotą w odniesieniu do jego realnych możliwości majątkowych i zarobkowych. Nikt nie wziął też pod uwagę jego realnych wydatków i potrzeb życia codziennego, które doprowadziłyby do rozróżnienia przychodów od rzeczywistego dochodu.

Skarżący podkreślił, że przede wszystkim błędne jest ustalenie Organu co do uzyskiwania przez niego dochodu z tzw. hektarów przeliczeniowych w kwocie [...]zł i dopłat unijnych [...] zł miesięcznie. Ustalenia takie są obarczone wadą. Wskazane kwoty można co najwyżej traktować jako przychód Skarżącego, który nie jest równoznaczny z dochodem.

Skarżący wskazał, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem organów podatkowych i wydanych interpretacji w przedmiocie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych otrzymywanych ze środków unijnych i ze środków krajowych na mocy decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, środki te, tj. dopłaty bezpośrednie stanowią przychód nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji Skarżący wywiódł, że środki te nie mogą być uznawane przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej jako jego dochód i doliczane do kryterium dochodowego stanowiącego podstawę ustalenia opłaty za pobyt matki w DPS w tej sprawie.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej określa ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312). Z przepisów powołanej powyżej ustawy wynika, że płatności bezpośrednie przysługują m.in. osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobrej kubaturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Dopłaty bezpośrednie do powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego są dopłatami do bieżącej działalności rolniczej. Środki finansowane z budżetu Unii Europejskiej kierowane są do gospodarstw rolnych w każdym roku i mają ścisły związek z działalnością rolniczą prowadzoną w gospodarstwie rolnym, a więc bezpośrednio wpływają na przychody z działalności rolniczej gospodarstwa, producenta rolnego. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, iż dopłaty bezpośrednie uzyskane na podstawie decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pochodzące ze środków Unii Europejskiej oraz z funduszy krajowych stanowią przychód z działalności rolniczej i podlegają wyłączeniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. A mogą być rozliczane wyłącznie w ramach bilansowania całej działalności - tj. po ich wykorzystaniu w działalności rolniczej. Pod uwagę zatem przy określaniu kryterium dochodowego w tej sprawie należy brać tylko "czysty dochód" z działalności rolniczej, a nie dopłaty, które mają być spożytkowane na utrzymanie gospodarstwa rolnego w należytej kondycji dla osiągnięcia jak najwyższego dochodu. Same dopłaty nie stanowią dochodu, do którego mają prowadzić.

Zatem w ocenie Skarżącego Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej doliczając wskazane kwoty do dochodu Skarżącego przypisuje mu zawyżone dochody, zaburzając tym samym rzeczywisty obraz i ocenę realnych możliwości zarobkowych i majątkowych Skarżącego. Abstrahując zupełnie od tego, Skarżący podniósł, że Organ I instancji w żaden sposób nie ustalił jak nieruchomość rolna jest użytkowana, kto ją rzeczywiście uprawia i kto rozlicza dopłaty i koszty z tym związane.

Zdaniem Skarżącego, po odliczeniu błędnie uwzględnionych rzekomych dochodów [...] zł — [...] zł - [...] zł = [...] zł, kwota dochodów Skarżącego nie przekracza 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - tj. [...] zł. To winno prowadzić do przeliczenia podstaw wydanej decyzji i jej zmiany.

Odwołując się do art. 128, art. 129, art. 133, art. 135 k.r.o. Skarżący wskazał iż w jego przypadku mając na względzie jego obowiązki względem członków najbliższej rodziny (w tym zstępnych) obciążanie go tak wysoką opłatą za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej narusza zasady współżycia w rodzinie.

A zgodnie ze stanowiskiem doktryny, w szczególności zgodnie z art. 129 k.r.o. przy ustalaniu możliwości majątkowych zobowiązanego należy uwzględnić jego sytuację rodzinną (utrzymanie męża, żony i małoletnich dzieci).

Skarżący podkreślił, że dla ustalenia obowiązku opłaty niezbędnym jest zgodnie z art. 129 k.r.o. ustalenie możliwości majątkowych z uwzględnieniem jego sytuacji rodzinnej.

To jest czy Skarżący:

- ma na utrzymaniu członków swojej najbliższej rodziny w tym małoletnie dzieci;

- ma możliwości majątkowe.

Możliwości majątkowe są bowiem ograniczone przez obowiązek zaspakajania potrzeb tej rodziny na podstawie art. 27 k.r.o. Zobowiązany bowiem posiada dochód miesięczny (liczony wraz z wynagrodzeniem żony) wynoszący [...] zł, z którego utrzymuje się cała rodzina. Ma on żonę i dzieci w wieku szkolnym. Na comiesięczne wydatki skarżącego składają się:

- ok. [...] zł spłata kredytu,

- ok. [...] zł czynsz, woda i c.o.,

- ok. [...] zł energia,

- ok. [...] zł podatek od nieruchomości na rok = ok. [...] zł miesięcznie,

- ok. [...] zł telefon,

- ok. [...] zł RTV i Internet,

- ok. [...] zł gitara,

- ok. [...] zł karate,

- ok. [...] zł korepetycje j. angielski,

- ok. [...] zł korepetycje matematyka,

- ok. [...] zł dojazdy do pracy,

- ok. [...] zł bilety na dojazdy małżonki,

- ok. [...] zł podatek rolny na rok = ok. [...] zł miesięcznie.

Skarżący dodał, że wydatki na ortodontę dla dzieci i leki [...] są zmienne w ciągu miesiąca i sięgają ok. [...] zł miesięcznie (w tym wizyty lekarskie, lekarstwa, aparat i jego zmiany).

Powyższe zestawienie nie zawiera też wydatków na ubrania, środki czystości, zabawki, materiały papiernicze i szkolne. To co zostaje rodzina wydaje także na wyżywienie - ok. [...] do [...] zł miesięcznie.

Jednoznacznie zatem Skarżący stwierdził, że Organ I instancji nie przeprowadził w powyższym zakresie wystarczającego postępowania dowodowego i nie dążył do prawdy obiektywnej, czym naruszył art. 7 oraz 77 § 1 i 4 k.p.a. Organ I instancji miał obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, któremu nie sprostał. Tym bardziej, że część faktów znane było Organowi z urzędu i znajdowało się już w aktach sprawy, które zostały zbagatelizowane i pozostawione bez rozwiania ewentualnych wątpliwości.

Z pewnością także w niniejszej sprawie naruszone zostały zasady pogłębiania zaufania i udzielania informacji z art. 8 i 9 k.p.a. Skoro zatem w niniejszej sprawie nie tylko nie przeprowadzono odpowiedniego postępowania dowodowego, nie dopełniono obowiązku informacji skarżącego co miało istotny wpływ na stan jego świadomości oraz oparto rozstrzygnięcie tylko o uznanie organu, to decyzja taka w ocenie Skarżącego nie może się ostać.

Skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji Organu I instancji stosownie do art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 k.p.a.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

6. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zawarte w rozdziale 3 u.p.s. (art. 54 – 66 ustawy).

7. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

I tak zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.s. zasadą jest, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Stosownie do art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Zgodzić się należy z Organami, że w art. 61 ust. 1 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności obowiązku wnoszenia opłat: mieszkaniec domu pomocy społecznej (a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka), małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w omawianym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej na gminie.

Skierowanie do domu pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Również decyzją administracyjną właściwy organ ustala opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej (art. 59 ust. 1).

Istotne jest przy tym, co także podkreślił Organ odwoławczy, że decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej indywidualizuje przewidziany w przepisach art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej przez wymienione w tych przepisach osoby (podmioty).

8. Powyższe regulacje pozwalają tym samym na stwierdzenie, że to w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1, doznają konkretyzacji powołane przepisy ustawy poprzez: określenie - ustalenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualnie zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty.

Podkreślić przy tym należy, że analiza przywołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej, prowadzi do wniosku, iż pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, związany jest z wydaniem, co najmniej trzech decyzji administracyjnych, tj.:

- decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej,

- decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej oraz

- decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej.

Zważyć należy, że powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2726/12 i z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 653/12), gdzie przyjęte zostało, iż obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 tej ustawy, lecz decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s. Natomiast obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 u.p.s., musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s.

9. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że niesporna jest okoliczność, iż decyzją z dnia [...] r. wydaną z powołaniem się m. innymi na przepis art.59 ust.1 omawianej ustawy, matka Skarżącego została skierowana do Domu Pomocy Społecznej.

Nie jest sporne także w sprawie, że decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] umieścił matkę Skarżącego w DPS, a następnie działający z upoważnienia Wójta Gminy B. Dyrektor O. P. S. w B. decyzją z dnia [...] r., ustalił odpłatność za pobyt w przedmiotowym domu pomocy społecznej, w ten sposób, że z dniem 24 sierpnia 2018 r. ustalono miesięczną odpłatność za pobyt w/w w tymże Domu w wysokości 70 % dochodu strony, to jest [...] zł.

Decyzją Organu I instancji z dnia [...] r., Nr [...] wydaną z powołaniem się m. innymi na przepis art.59 ust.1, art.60 ust.1 oraz art.61 ust.1 i ust.2 pkt 2 u.p.s., Organ I instancji ustalił odpłatność Skarżącemu za pobyt matki w DPS w wysokości [...] zł miesięcznie.

W ocenie Sądu, orzekające w niniejszej sprawie Organy, czyli Organ odwoławczy, jak i Organ I instancji - przeprowadziły należycie postępowanie w sprawie i prawidłowo wykazały dochód rodziny.

Jak to podnoszono już wyżej, art. 61 ust. 1 u.p.s., określa kolejność podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, umiejscawiając zstępnych w drugiej grupie zobowiązanych.

Nie budzi jednocześnie w ocenie Sądu wątpliwości, że przewidziany w w/w art. 61 ust. 1 ustawy obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być jednak skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy, poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ewentualne zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty.

Stąd za prawidłowe, wobec niemożności poniesienia całkowitej kwoty odpłatności w DPS przez pensjonariusza, należy uznać uznanie Skarżącego, jako zstępnego, za osobę obowiązaną do współponoszenia powyższych kosztów.

10. Odnosząc się następnie do zarzutu skargi w zakresie określenia składowych dochodu i jego definicji należy w pierwszej kolejności odwołać się do legalnej definicji dochodu zawartej w przepisie art. 8 ust. 3 u.p.s., wedle której za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Jednocześnie ust. 4 cytowanego art. 8 u.p.s. przewiduje, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych.

Podkreślić trzeba, wobec zarzutów zarówno odwołania jak i skargi, na co słusznie zwracał uwagę Organ odwoławczy, że pojęcie dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów podatkowych nie jest tożsame, a obie regulacje nie pozostają ze sobą wzajemnie powiązane.

Przepisy ustawy o pomocy społecznej zawierają bowiem własną, odrębną definicję dochodu; pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie miesięczne przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4). Wskazane zaś w ustawie wyjątki nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów z tego tylko tytułu, że nie podlegają opodatkowaniu.

Z powyższych rozważań jednoznacznie wynika, że tak kwoty dopłat, jak i dochód z hektarów przeliczeniowych stanowi o prawidłowym uwzględnieniu wszystkich elementów składających się na dochód rodziny w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej i zaliczone być muszą do dochodu – na podstawie art. 8 ust.3, jednocześnie nie podlegając odliczeniu na podstawie art. 8 ust.4 u.p.s.

11. Odnosząc się końcowo do wysokości opłaty, kwestionowanej przez Skarżącego wraz z Jego przekonaniem o braku możliwości partycypacji w kosztach, z powodu innych wydatków, przypomnieć wypada, że średni miesięczny koszt utrzymania pensjonariusza w DPS w P. w wynosi [...] zł. Podkreślenia wymaga, że wobec niemożności ponoszenia pełnej odpłatności za pobyt w DPS przez pensjonariusza, obowiązek ten spoczywa na zstępnych, co ma miejsce w tej sprawie. Opłatą obciążono także siostrę Skarżącego.

Podstawą ustalenia kwoty odpłatności są dochody rodziny. Organ wskazał, że miesięczna kwota dochodu 4 osobowej rodziny Skarżącego kształtuje się w wysokości [...] zł, który to dochód, w ocenie Sądu Organ prawidłowo ustalił, doliczając do wynagrodzenia Skarżącego i żony kwotę uzyskiwaną z ha przeliczeniowego jak również kwotę dopłat unijnych.

12. Jednocześnie Sąd podziela zapatrywanie Organu, że kwoty wydatków obejmujących spłatę kredytu, czynsz i inne media oraz wydatki związane z edukacją dzieci itp. - nie stanowią podstawy do pomniejszenia dochodów rodziny. Brak obowiązku odpłatności może dotyczyć tylko osoby, która wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. Za takim rozumieniem tych przepisów przemawia art. 60 ust. 1 u.p.s. oraz 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s., które obligują zstępnych do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Podkreślenia wymaga, że kwestia ta nie jest pozostawiona uznaniu i dobrej woli zstępnego.

O obowiązku ponoszenia opłat przez zstępnych (co do zasady) rozstrzyga bezpośrednio ustawa wskazując wprost krąg oraz kolejność osób zobowiązanych. Regulacja ta wywodzi się z prawa rodzinnego i odpowiada kręgowi osób zobowiązanych do alimentacji. O treści i wymagalności tego obowiązku dotyczącym małżonków, wstępnych i zstępnych decydują zatem prawne więzy małżeństwa i pokrewieństwa, nie zaś indywidualny stan faktyczny. Warto także wskazać, że obowiązek zstępnego wywodzący się z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., chociaż pozostaje w funkcjonalnym związku z przepisami k.r.o. o alimentacji, nie jest obowiązkiem alimentacyjnym, lecz publicznoprawnym ciężarem powstającym z chwilą przyjęcia osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Poniesienie tego ciężaru ma na celu pokrycie określanych w trybie administracyjnym kosztów utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej. Stąd też nie zasługują na uwzględnienie argumenty Skarżącego odnoszące się do naruszeń przepisów k.r.o.

13. Końcowo Sąd wskazuje, że Przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s. uzależnia wysokość opłaty od dochodów, nie zaś od ponoszonych wydatków czy rzeczywistych możliwości finansowych.

Przepis art. 103 u.p.s. wskazuje co prawda, że przy ustalaniu opłaty bierze się pod uwagę wysokość dochodów i możliwości (małżonka czy zstępnych), jednak ma on zastosowanie w przypadku ustalania wysokości opłaty w drodze umowy i to wówczas, gdy wysokość opłaty przewyższa minimalne obciążenia.

14. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi uznać należało jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie do jej oddalenia na podstawie art. 151 P.p.s.a.