Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1053/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. dd
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: par.  44 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. F.- P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [..] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania B.F-P. od decyzji Starosty z [...], orzekającej o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego prowadzonego dla obrębu 0004 miasta [...], polegającej na przywróceniu przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...], a działkami [...], do stanu zgodnego ze stanem wynikającym z dokonanej w 1994 r. modernizacji ewidencji gruntów dla miasta [...], według danych z operatu o numerze ewidencyjnym [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1629), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że B.F-P. we wniosku z 30 września 2016 r. domagała się wszczęcia postępowania administracyjnego, zmierzającego do wyjaśnienia istniejącej w ewidencji gruntów i budynków obrębu 04 miasta [...] rozbieżności co do przebiegu granicy pomiędzy działkami o numerach [...]i [...] a działkami o numerach [...] i [...]. Z treści tego pisma wynikało, że wnioskodawczyni domagała się wprowadzenia zmian, polegających na przywróceniu w operacie ewidencyjnym informacji dotyczących przebiegu granicy pomiędzy powyższymi działkami, do stanu zgodnego ze stanem wynikającym z modernizacji ewidencji gruntów dla miasta [...] z 1994 r., według danych pochodzących z operatu o numerze ewidencyjnym [...]. Do wniosku dołączono "Opinię Geodezyjną - uzupełniającą" wydaną w sprawie sygn. akt II Ca 191/15 Sądu Okręgowego w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy "o nabycie własności przez zasiedzenie" i "Opinię uzupełniającą o nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie", wykonaną w tej sprawie.

Po wszczęciu postępowania na wniosek, o czym wnioskodawczyni została zawiadomiona pismem z 23 listopada 2015 r., organ I instancji wezwał stronę do dostarczenia dokumentów, które mogą mieć wpływ na jego wynik, w szczególności do wskazania lub przedłożenia dokumentów, które mogą stanowić podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

W odpowiedzi wnioskodawczyni w piśmie z 3 grudnia 2015 r. podniosła, że złożyła wniosek o wyjaśnienie wszelkich okoliczności związanych z wprowadzeniem zmiany w ewidencji gruntów, w odniesieniu do przebiegu granicy pomiędzy działkami, w oparciu o dokumentację geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego, przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem ewidencyjnym 2394-64/2000. Dodała, że ta dokumentacja nie spełniała wymaganych dla tego celu kryteriów i to zarówno w zakresie przeprowadzonych przez geodetę procedur, jak i w zakresie oparcia o faktyczne tytuły prawne. Nadto dodała, że nie wnosiła o wprowadzenie nowych zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków, tylko o przywrócenie stanu wykazanego wcześniej w tej ewidencji, zgodnego ze stanem wykazanym w wyniku modernizacji przeprowadzonej w 1994 r.

Pismem z 16 czerwca 2016 r., Starosta zawiadomił strony postępowania, że zostały zebrane dowody i materiały niezbędne do wydania decyzji w sprawie wszczętej na wniosek, dotyczącej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu 04 miasta [...], polegającej na przywróceniu w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy pomiędzy działkami o numerach [...]i [...] a działkami o numerach [...] i [...] do stanu zgodnego ze stanem wynikającym z modernizacji ewidencji gruntów z 1994 r. dla miasta [...].

W odpowiedzi wnioskodawczyni zarzuciła organowi zmianę jej żądania zawartego we wniosku, w którym nie domagała się wprowadzenia nowej zmiany, lecz przywrócenia stanu zmienionego przez organ z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie stwierdziła, że Starosta prowadził na jej wniosek postępowanie, o które nie wnosiła, bowiem działanie organu zmierzało do ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] a działkami nr [...] i nr [...] podczas, gdy jej wniosek zawierał żądanie przywrócenia stanu wynikającego z modernizacji ewidencji gruntów z 1994 r., w związku z faktem, że zmiana tego stanu na wykazany aktualnie w ewidencji, została dokonana przez Starostę z rażącym naruszeniem prawa.

Dalej Inspektor Wojewódzki wskazał, że na mocy wyroku Sądu Gminnego pierwszego okręgu powiatu włoszczowskiego z 9 listopada 1907 r., w sprawie o podział majątku po zmarłej D. J. , mieszczańska osada o powierzchni 21 mórg 208 prętów czyli około 12,13 ha, położona we W., zapisana w tabeli likwidacyjnej pod numerem 36, stała się własnością S. J. ego. Umową w formie aktu notarialnego z [...] roku, Nr [...], S. J. darował córce Z. B. i jej mężowi B. B. część wyżej wymienionej osady mieszczańskiej, stanowiącą nieruchomość o powierzchni 150 prętów czyli około 0,27 ha. Z kolei umową w formie aktu notarialnego z [...], S. J. darował córce H. i jej mężowi Z. F. część powyższej osady mieszczańskiej. Nieruchomość ta graniczyła z placem B. i Z. małż. B. W 1933 r. na podstawie pomiaru na gruncie, mierniczy sporządził "Plan placu należącego do Z. i H. małż. F. , z osady zapisanej w tabeli likwidacyjnej pod NN 36 i 38 i hipotecznym 59 w mieście [...], powiecie włoszczowskim wojew. kieleckim", zatwierdzony przez Burmistrza Miasta [...], pod numerem [...], dla nieruchomości o ogólnej powierzchni 4475 m2.

W latach 1946-1947 na terenie miasta [...] przeprowadzono prace pomiarowe. Wykonana na ich podstawie dokumentacja geodezyjna została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obecnie pod identyfikatorem ewidencyjnym [...]. Na "Zarysie szkicu polowego nr 20" sporządzonym w 1946 r., przedstawiono działkę nr [...] należącą do Z. F. i działkę nr [...] należącą do B. B. Umową w formie aktu notarialnego z [...], Z. B. sprzedała J. oraz Z. małż. M. swoje prawa do nieruchomości. W 1963 r. geodeta Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa we W. Referat Geodezji i Urządzeń Rolnych, opierając się na wyżej opisanych zarysach szkiców polowych, sporządził mapę dotyczącą podziału działki nr [...], o powierzchni 4485 m2, na działki nr [...]/1 i nr [...]/2, wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej 31 lipca 1963 r., pod numerem ewidencyjnym [...]/63. Z zamieszczonego na tej mapie rejestru pomiarowego wynika, że użytkownikiem działki nr [...]/1 o powierzchni 2242 m2 był B. F., natomiast działki nr [...]/2 o powierzchni 2243 m2 W. F.. Z aktu notarialnego z [...] wynika, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego we Włoszczowie z [...], spadek po Z. F. przypadł jego żonie H. F. w 4/16 części oraz dzieciom w 3/16 częściach każdemu z nich. Powyższym aktem notarialnym część spadkobierców całe swoje udziały darowała W. F. i B. F. przenosząc na nich własność nieruchomości przedstawionej na mapie podziału działki nr [...]. Dla nieruchomości tej założono zbiór dokumentów ZD-4316. Na mocy aktu notarialnego z [...], na podstawie mapy o numerze ewidencyjnym [...]/63, dotyczącej podziału działki nr [...], doszło do wyjścia ze współwłasności. B. F. stał się właścicielem placu oznaczonego numerem [...]/1, o powierzchni 22 a 42 m2, a W. F. placu oznaczonego numerem [...]/2, o powierzchni 22 a 43 m2. W wyniku zawarcie tego aktu dla działki nr [...]/2 założono księgę wieczystą [...].

W 1969 r. wykonano prace geodezyjne i na ich podstawie założono ewidencję gruntów dla miasta W., w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 1955 r., Nr 6, poz.32). W wyniku tych prac sporządzono operat ewidencji gruntów miasta [...], który został przyjęty do ewidencji w składnicy geodezyjnej pod numerem ewidencyjnym 2394-38/1969, aktualnie pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2613.2003.128. Przy zakładaniu ewidencji wykorzystano dane pochodzące z zarysów sporządzonych w latach 1946-47. Podczas prac geodezyjnych zmianie uległa numeracja działek. Działkom o numerach [...]/1, [...]/2, [...], nadano numery [...]. W rejestrze gruntów założonym w 1969 r. pod numerem: - 1310 wykazano grunty oznaczone jako działka nr[...] o powierzchni 0,2406 ha we władaniu W.a F. s. Z.,

- 42 wykazano grunty oznaczone jako działka nr [...] o powierzchni 0,1960 ha we władaniu W. B. s. B.,

-218 wykazano grunty oznaczone jako działka nr [...] o powierzchni 0,2128 ha i B. F. s. Z. początkowo jako osobę władającą gruntem, następnie jako właściciela na podstawie aktu notarialnego z [...], nr [...], natomiast na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] jako współwłaścicieli tej działki wpisano C. i E. małż. L.

Warunkową umową w formie aktu notarialnego z [...] sprzedał nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...]/1, o powierzchni 22 a 42 m2 C. i E. małż. L., ostatecznie działka ta stała się ich własnością na podstawie aktu notarialnego z 21 października 1978 r.

Z postanowienia Sądu Rejonowego we Włoszczowie z 21 listopada 1995 r., sygn. akt Ns. 783/95 wynika, że spadek po B. B. odziedziczyły Z. B. w 1/4 części oraz dzieci po 3/16 części każde z nich. Natomiast wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne nabyły: żona Z. B. i córka Z. A. M. po 1/2 części każda z nich.

W latach 1994 - 1995 przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów i budynków dla obrębu 0004. W wyniku tych prac sporządzono operat techniczny, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26 sierpnia 1995 r. pod numerem ewidencyjnym 2395-33/94, obecnie pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2613.194.142. Podczas prac geodezyjnych zmianie uległy granice i powierzchnie działek. W rejestrze gruntów miasta [...] założonym w 1995 r., w jednostce rejestrowej: - nr 134 wykazano grunty oznaczone jako działka nr[...] o powierzchni 0,2471 ha we władaniu W. F. s. Z.,

- nr 135 wykazano grunty oznaczone jako działka nr[...] o powierzchni 0,1905 ha we władaniu W. B. s. B.,

- nr 141 wykazano grunty oznaczone jako działka nr [...] o powierzchni 0,2085 ha, będące własnością C. i E. małż. L..

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego we Włoszczowie z 28 października 1999 r., sygn. akt I Ns. 145/99, spadek po C. L., nabyły żona E. L. i córka E. T. w 1/2 części każda z nich.

W 2000 r. dokonano podziału działek nr [...] i nr [...]. Operat pomiarowy zawierający dokumentację dotyczącą podziału został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 11 sierpnia 2000 r., pod numerem ewidencyjnym 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248). W trakcie prac związanych z podziałem wykonawca dokumentacji geodezyjnej o numerze ewidencyjnym 2394-64/2000, (aktualnie P.2613.2000.248), przeprowadził badanie zbioru dokumentów nr ZD-4316, w tym znajdującej się tam mapy podziału działki nr [...]. W sprawozdaniu technicznym zamieszczonym w operacie o numerze ewidencyjnym 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248), wykonawca stwierdził, że "punkty graniczne działek nr nr[...] i [...] nie zostały obliczone przy modernizacji ewidencji gruntów z danych z ewidencji gruntów z 1969 roku" oraz, że istniejące współrzędne punktów granicznych pochodzące z modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w 1994 r., są błędnie obliczone. Poza tym wykonawca miał trudności ze stwierdzeniem, na podstawie jakich materiałów dokonano obliczeń tych współrzędnych punktów granicznych, jednak stwierdził, że z pewnością nie dokonano tego na podstawie danych pochodzących z zarysu z 1946 r., które były podstawą do zakładania ewidencji gruntów w 1969 r. W związku z powyższym na podstawie danych pochodzące z "Zarysu szkicu polowego nr 20" sporządzonego w 1946 r. oraz danych kartograficznych pozyskanych z Sądu Rejonowego we Włoszczowie znajdujących się w zbiorze dokumentów ZD 4316, dotyczących działki nr [...]/2, wykonawca dokumentacji o numerze ewidencyjnym 2394-64/2000, (aktualnie P.2613.2000.248), obliczył współrzędne punktów granicznych działek nr[...] i nr [...] (dawniej nr [...]/2 i nr [...]/1) oraz faktyczne powierzchnie tych działek. Następnie wyniósł współrzędne punktów granicznych działek nr[...] i nr [...] w terenie i po ich zastabilizowaniu okazał stronom, spisując 6 lipca 2000 r. "Protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości", który podpisali między innymi współwłaścicielka działki nr [...] i właściciel działki nr[...], nie wnosząc zastrzeżeń co do przebiegu granic. Jak wynika ze szkicu przebiegu granic stanowiącego integralną część tego protokołu, wykonawca przyjął do podziału przebieg granicy pomiędzy działkami[...] i [...] jako linię zawartą pomiędzy punktami nr 30 i 31. Ze "Szkicu przebiegu granic z gruntu i ewidencji gruntów z 1969 r. m. [...] Obr. 04’' zamieszczonego w dokumentacji o numerze ewidencyjnym 2394-64/2000, (aktualnie P.2613.2000.248), sporządzonym przez wykonawcę tej dokumentacji wynika, że przebieg granicy między działkami nr[...] i nr [...] od punktu 30 do punktu 31, pokrywał się z istniejącym starym płotem drewnianym.

Dalej organ odwoławczy cytując regulacje zawarte w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. 2004, Nr 268, poz. 2663) podniósł, że wykonawca prac związanych z podziałem nieruchomości ma obowiązek w pierwszej kolejności przyjąć przebieg granic nieruchomości podlegającej podziałowi zgodnie ze stanem prawnym.

Do czasu podjęcia prac związanych z podziałem działek nr[...] i nr [...], wszystkie dokumenty dotyczące stanu prawnego odnosiły się do działek nr [...]/1 i nr [...]/2 oraz do działki nr [...]. Stąd też istniała konieczność uwzględnienia przy podziale przebiegu granic tych działek, a nie przebiegu granic działek wykazanego w ewidencji gruntów i budynków.

Jak wynika z operatu pomiarowego P.2613.2000.248, dotyczącego podziału działek nr [...] i nr [...] wykonawca przyjął granice działki nr[...] zgodnie ze stanem prawnym, a zatem zastosował się do powyższych przepisów. W oparciu o wykaz zmian gruntowych, zamieszczony w operacie pomiarowym P.2613.2000.248, z wnioskiem o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów, polegających na wpisaniu faktycznych powierzchni działek nr[...] i nr [...], wystąpili właściciel działki nr[...] oraz współwłaścicielki działki nr [...].

Decyzją z dnia [...], Starosta orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu 04 miasta [...]:

- dotyczącej działki nr[...], polegającej na sprostowaniu powierzchni tej działki z powierzchni 0,2471 ha według rejestru gruntów, na powierzchnię 0,2243 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych przyjętym do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej 11 sierpnia 2000 r., pod numerem ewidencyjnym 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248),

- dotyczącej działki nr [...], polegającej na sprostowaniu powierzchni tej działki z powierzchni 0,2085 ha według rejestru gruntów, na powierzchnię 0,2242 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych przyjętym do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej 11 sierpnia 2000 r., pod numerem ewidencyjnym 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248).

Starosta w decyzji z [...] wskazał, że zmiana powierzchni działek nr [...] i nr [...] nastąpiła w wyniku poprawy przeliczenia współrzędnych punktów granicznych i prawidłowego obliczenia powierzchni działek błędnie obliczonych przy modernizacji ewidencji gruntów w 1995 r.

Decyzją z [...], Burmistrz Gminy [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...] o powierzchni 0,2243 ha na działki [...] oraz projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,2242 ha na działki [...]/1, [...]/2 , [...]/3, [...]/4, [...]/5. Stan wynikający z podziału został wykazany w księdze wieczystej KW nr 35861, w której ujawniono działki o numerach [...].

Umową darowizny w formie aktu notarialnego z [...], W. F. darował J. i T. małż. G. - udział w 1/2 części oraz ich synowi J. G. - udział w 1/2 części do nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...]/1, o powierzchni 978 m2. Dla działki tej została założona nowa księga wieczysta [...].

Na mocy aktu notarialnego z [...], E. L. oraz E. T. sprzedały B. F.-P. działki nr [...]/1 i nr [...]. Natomiast na mocy aktu notarialnego z [...], W. F. darował córce B. F.-P. grunty oznaczone jako działka nr [...] o powierzchni 0,0706 ha i nr [...] o powierzchni 0,0559 ha. W wyniku tego dla działek nr [...] i nr [...] została założona nowa księga wieczysta [...].

Decyzją z [...] Starosta orzekł o wprowadzeniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków obręb 04 odnośnie działki nr [...], polegającej na wykreśleniu z pozycji rejestrowej G.128 W. B. jako samoistnego posiadacza i w jego miejsce wpisaniu jako współwłaścicieli: Z. M., A. M., M. M., J. M. oraz D. D., na podstawie aktu notarialnego z [...], aktu notarialnego z [...] oraz postanowień SR we Włoszczowie z 22 listopada 1994 r., Sygn. akt I Ns 187/94, z 8 września 1995 r., sygn. akt I Ns 148/95, a także SR. w Kielcach z 21 listopada 1995 r., sygn. akt Ns 783/95.

Jak wynika z aktu notarialnego z [...], po uwzględnieniu postanowienia SR w Kielcach z 17 grudnia 2002 r., sygn. akt I Ns 359/02, o stwierdzeniu nabycia spadku po Z. M., właścicielami działki nr [...] stali się: A. M., M. M., J. M., D. D.. Na mocy umowy darowizny z 2 stycznia 2003 r. wyłączną właścicielką działki nr [...] stała się D. D.

W 2010 r. w celu opracowania dokumentacji pod poszerzenie drogi wojewódzkiej Nr 786, w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, została wykonana praca geodezyjna, dotycząca między innymi działki nr[...]. Sporządzony w wyniku wykonania tej pracy operat techniczny został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego pod identyfikatorem ewidencyjnym P.2613.2011.225. Z zamieszczonego na mapie wykazu zmian gruntowych wynika, że działka nr[...] o powierzchni 0,1905 ha, objęta księgą wieczystą KW nr 49398, została podzielona na działki nr [...] o powierzchni 0,0091 ha i nr [...] o powierzchni 0,1814 ha.

Aktualnie w rejestrze gruntów obrębu 04 miasta [...] w jednostce rejestrowej G:361 figuruje B.F-P. jako właścicielka działek nr [...]o powierzchni 0,0706 ha i nr [...] o powierzchni 0,0559 ha, dla ww. działek prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. W jednostce rejestrowej G:300, figuruje D. D. jako właścicielka gruntów oznaczonych jako działka nr [...], o powierzchni 0,1814 ha, dla tej działki prowadzona jest księga wieczysta [...]. Natomiast w jednostce rejestrowej G:481, jako własność Województwa, w trwałym zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich na podstawie decyzji Wojewody, figuruje działka nr [...], o powierzchni 0,0091 ha, dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta [...].

Dalej Inspektor Wojewódzki wskazał, że ewidencja gruntów i budynków nie kształtuje nowych stanów prawnych nieruchomości, a jedynie potwierdza stany prawne zaistniałe wcześniej, ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organ nie zgodził się z twierdzeniem wnioskodawczyni, że jeżeli doszło do wprowadzenia w 1995 r. do bazy danych ewidencyjnych zmian nieudokumentowanych w sposób wymagany prawem, to żądanie przywrócenia stanu wykazanego w operacie ewidencyjnym z 1994 r. jak i postępowanie zmierzające ku temu, w żadnym przypadku nie stanowi aktualizacji operatu ewidencyjnego. Podał, że każda zmiana danych ewidencyjnych, nawet ta polegająca na przywróceniu danych wykazanych niegdyś w ewidencji gruntów i budynków, stanowi aktualizację tej ewidencji. Podstawą każdej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest stan wykazany w tej ewidencji, a nie stan istniejący w przeszłości.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie jest możliwe wprowadzenie do operatu ewidencji gruntów i budynków danych z datą wsteczną. Dlatego Starosta prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni domaga się aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że w oparciu o stan prawny ustalony w czasie dokonanego w 2000 r. podziału działek nr [...] i nr [...], , sporządzano kolejne akty notarialne. Wykonano również podział działki nr[...] i wydano na jego podstawie decyzję administracyjną przyznającą prawo własności działki nr [...] na rzecz Województwa. Stan wykazany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek o numerach [...], [...] i [...] został ujawniony w księgach wieczystych. Dlatego też Inspektor uznał, że żądanie wnioskodawczyni sprowadza się do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zasięgu jej prawa własności, do czego organy ewidencyjne nie są uprawnione.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uznania przez Sąd, na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a. czynności Starosty polegającej na wprowadzeniu zamiany w ewidencji gruntów za bezskuteczną wraz z nakazaniem organowi przywrócenia stanu wykazanego w tej ewidencji do stanu wynikającego z operatu modernizacji ewidencji gruntów miasta [...] z 1994 r., B. F. – P. zarzuciła obrazę:

1. art. 61 § 1 i § 2, art. 61 a § 1 i § 2, art. 64 § 2, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu administracyjnym, którego wszczęcie i przeprowadzenie nastąpiło w oparciu o własną, arbitralną interpretację przez organ wniesionego żądania i przy wniesionym sprzeciwie, a tym samym poprzez akceptację i uznanie jako prawidłowe przeprowadzenie tego postępowania w zakresie merytorycznym, gdy w rzeczywistości pozostawało ono w jawnej sprzeczności z treścią wniesionego żądania, co również w sposób nie mogący budzić wątpliwości, zostało wyartykułowane w treści wniesionego odwołania;

2. § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) tj. powołanie przez organ II instancji przepisów tego rozporządzenia w odniesieniu do opracowanej w 2000 r. dokumentacji geodezyjnej podziału nieruchomości w sytuacji, gdy przepisy tego rozporządzenia w dacie 2000 r. jeszcze nie obowiązywały (w dacie opracowania i przyjęcia do zasobu operatu podziału działki nr [...] tj. 11.08.2000 r. za nr ewid. P.2613.2000.248), obowiązywały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 25, poz. 130);

3. § 36 w związku z § 37 i § 38 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) tj. uznanie za prawidłowe wprowadzenie w 2002 r. lub po tej dacie z urzędu, zmiany w ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami, w oparciu o opracowanie geodezyjne podziału nieruchomości sporządzone 2 lata wcześniej bo w dacie 2000 r., które to opracowanie w związku z wejściem w życie przepisów określonych w § 37 i § 38 przywołanego rozporządzenia, nie stanowiło podstawy do wprowadzenia przedmiotowych zmian zgodnie z § 36 ust. 2 pkt. 2 przywołanego rozporządzenia;

4. art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 61 § 4, art. 77 § 1 oraz art. 104 § 1 kpa poprzez: a) ich błędną wykładnię i niezastosowanie, tj. akceptację organu II instancji braku przeprowadzenia, przed wprowadzeniem do ewidencji gruntów zaskarżonej zmiany, postępowania administracyjnego, a co za tym idzie, braku zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania, braku wnikliwego wyjaśnienia sprawy i wreszcie braku wydania decyzji (pozbawienie skarżącej możliwości czynnego udziału przy wprowadzeniu zaskarżonej zmiany) w sytuacji, gdy obowiązkiem organu było - przy dokonywaniu zaskarżonej zmiany - wszczęcie i przeprowadzenie prawidłowego postępowania administracyjnego, zapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym jego stadium oraz załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji, która winna zostać skarżącej doręczona;

b) brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, w ślad za takim samym brakiem występującym w uzasadnieniu wydanej decyzji organu I instancji, do szeregu argumentów i kwestii podniesionych w odwołaniu, a które miały istotny wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie;

c) przeprowadzenie postępowania w sposób nierzetelny i niewiarygodny, a przez to podważający zaufanie do organów państwa;

d) z jednej strony nieuwzględnienie faktów i okoliczności udowodnionych konkretną treścią dokumentów urzędowych, a z drugiej, wyprowadzanie wniosków zaprzeczających wprost ustaleniom zawartym w treści uzasadnienia wydanego dokumentu urzędowego w formie decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że niniejsze postępowanie zostało przeprowadzone niezgodnie z wolą i treścią złożonego przez nią wniosku, na co zwracała uwagę w pismach kierowanych do organów. Podała, że została wezwana do przedłożenia dokumentów na poparcie wniosku tak, jakby wnosiła o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów w oparciu o nowe dowody, a w rzeczywistości wnosiła o wycofanie wprowadzonej zmiany, powołując stosowne argumenty. Wykroczenie obydwu organów doprowadziło do przeprowadzenia postępowania w zakresie o jaki nie wnosiła, co w sposób rażący narusza prawo.

Autorka skargi podkreśliła, że z pierwotnego brzmienia rozporządzenia jakie obowiązywało w dacie 2002 r. (domniemana data wprowadzonej zmiany) wynika, iż z urzędu wprowadzane były zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Jednakże nie można pominąć, że rozporządzenie to wprowadziło jednocześnie wymóg w zakresie trybu i sposobu postępowania w sytuacji, gdy dane zawarte np. w operacie podziału nieruchomości są niewiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom. Operat, w oparciu o który Starosta dokonał wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów w odniesieniu do przebiegu granicy niewątpliwie tych obowiązujących w dacie wprowadzenia tej zmiany standardów nie spełniał, co wynika już z treści samego sprawozdania technicznego tego operatu.

Skarżąca podniosła, że żaden z organów poza bardzo szeroką i w istocie zbędną analizą w zakresie praw własności nie dokonał ustaleń odnośnie daty, w jakiej przedmiotowa zmiana w ewidencji gruntów została wprowadzona, a tym samym nie dowiódł jej legalności. Nieprawdą jest bowiem, że zmiana ta jak tego próbują dowieść organy, została wprowadzona w 2000 r., w związku z wydaną decyzją przez Burmistrza Gminy [...] z dnia [...]. Przeczy temu bowiem wprost treść wydanej przez Starostę decyzji z [...], w której organ odmówił wprowadzenia zmian do operatu ewidencyjnego w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami[...] i[...]. Dodała, że organy w ogóle nie skupiły się na wyjaśnieniu wszystkich okoliczności jakie towarzyszyły wprowadzeniu zmiany do ewidencji gruntów, nad ustaleniem w jakiej dacie i przez kogo ta zmiana został wprowadzona, nad tym czy operat podziału nieruchomości sporządzony lata wcześniej spełniał obowiązujące standardy w dacie dokonywanej zmiany i w końcu czy dokumentacja geodezyjna związana ze stanem prawnym nieruchomości pozwalała wykonawcy opracowania geodezyjnego o numerze ewidencyjnym P.2613.2000.248, w oparciu o dokonane przez tego wykonawcę badanie stanu prawnego na wiarygodne i rzetelne ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami zgodne z tym stanem prawnym.

Wnosząca skargę zauważyła, że przywrócenie danych w ewidencji gruntów do stanu poprzedniego nie może być traktowane jako aktualizacja danych wykazanych w ewidencji gruntów i budynków, bowiem wymagałoby to od wnioskodawcy obligatoryjnego przedłożenia wraz z wnioskiem, jednego z dokumentów wymienionych w art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W istocie wniosek w tym zakresie winien być rozpatrzony w trybie art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. d tej ustawy. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z sytuacją zaistniałego faktu, wyrażającego się wykazaniem (ujawnieniem) z urzędu w ewidencji gruntów danych w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami, w oparciu o dokument (opracowanie geodezyjne), niespełniający wymaganych w dacie wprowadzenia zmiany wymaganych kryteriów, jak również wymaganych w tej dacie prawem procedur w zakresie ustalenia przebiegu granic działek, przed wprowadzeniem zmiany ich przebiegu do operatu ewidencji gruntów i budynków. Taki stan rzeczy można ocenić jedynie jako błędną czynność organu, której wycofania żądała występując z wnioskiem. Faktem jest, że ostateczne ustalenie przebiegu spornej granicy jest możliwe w postępowaniu rozgraniczeniowym, ale skoro istnieją ku temu przesłanki obecnie, to takie istniały również w dacie wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zaskarżonej zmiany. A skoro tak, to bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, organ nie był upoważniony do wprowadzenia zmiany w przedmiotowym zakresie, bez uprzedniego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami.

Kończąc skarżąca przytoczyła fragmenty opinii biegłego, która nie została sporządzona na potrzeby niniejszej sprawy, ale która, jej zdaniem, dopełnia uzasadnienie wniesionej skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Oddalenia skargi domagała się także uczestniczka D. D., która w piśmie procesowym z 10 października 2016 r. podniosła między innymi, że skarżąca wystąpiła w 2010 r. do Sądu Rejonowego we Włoszczowie o stwierdzenie zasiedzenia gruntu stanowiącego część działki nr [...] o mniejszej powierzchni niż obszar, o którego przyłączenie w drodze decyzji występuje obecnie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy odnieść się do tych zawartych w niej zarzutów, które dotyczą rzekomo nieprawidłowego potraktowania wniosku skarżącej jako wniosku o aktualizację ewidencji gruntów, podczas, gdy skarżąca domagała się jedynie "wycofania wprowadzonej zmiany".

Otóż faktycznie w żadnym z wniosków B. F. – P. nie wskazywała, że domaga się aktualizacji ewidencji gruntów. Domagała się natomiast "przywrócenia ewidencji gruntów i budynków dla m. [...] w obrębie 04 przebiegu granicy pomiędzy działkami nr[...]1/1, [...]i [...], a działkami [...] i [...], do stanu zgodnego ze stanem wynikającym z modernizacji ewidencji gruntów dla m. [...] z 1994 r., wg danych z operatu nr ewid. 2394/94". Jak dalej wynika to z uzasadnienia skargi, wniosek powinien być załatwiony w trybie art. 24 ust. 2a pkt. 1 lit. d ustawy o Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej określanej w skrócie jako ustawa.

W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Z przepisu tego, poza tym, że dotyczy on czynności podejmowanych z urzędu, podczas, gdy niniejsza sprawa toczyła się na wniosek, wynika przede wszystkim to, że nawet jeżeli wcześniej faktycznie doszło do wprowadzenia błędnej informacji, to jej usunięcie dokonywane jest w ramach aktualizacji. Również zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.1034), dalej rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy ewidencyjnej w celu wyeliminowania danych błędnych. Mając na uwadze powyższe przepisy jak i treść § 44 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, nie może budzić żadnych wątpliwości to, że zmiany w ewidencji gruntów mogą być dokonywane w celu aktualizacji ewidencji gruntów. Dlatego też prawidłowo wniosek skarżącej został potraktowany jako wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego i następnie jego treść (przywrócenie w ewidencji gruntów przebiegu granicy zgodnie ze stanem wynikającym z modernizacji ewidencji gruntów według danych z operatu z 1994 r.) została dokładnie przytoczona w decyzji organu I instancji. W związku z tym zarzut naruszenia przepisów wymienionych w pkt. 1 skargi (jak należy domniemywać jej autorowi chodziło o przepisy kpa) uznać należy za nieuzasadniony.

Podkreślenia wymaga (w związku z zawartymi w skardze zarzutami), że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, które zachowało swoją aktualność także po zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (jaka weszła w życie 11 lipca 2014 r.) oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (która weszła w życie 11 stycznia 2016 r.), podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności. Istotą rejestracji ewidencji gruntów i budynków jest to, że stanowi ona odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawierając jedynie dane wynikające z tytułu własności, przez co ewidencja ma w tym zakresie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że ewidencja gruntów i budynków oraz zawarte w niej zapisy nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają ten stan zaistniały wcześniej i udokumentowany stosownymi dowodami. Postępowanie ewidencyjne służy jedynie ewidencjonowaniu bezspornych danych o gruntach (budynkach, lokalach) i ma charakter wyłącznie informacyjny. Usuwanie błędów oraz omyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać a nie tworzyć (przykładowo wyroki WSA w Rzeszowie sygn. II SA/Rz 565/15, II SA/Rz 937/13, WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk 467/15WSA w Krakowie III SA/Kr 633/14, w III SA/Kr 1048/12, III SA/Kr 960/12, NSA I OSK 959/10 – dostępne w internetowej bazie orzecznictwa sądów administracyjnych)

Tymczasem w niniejszej sprawie B. F. – P., domagając się przywrócenia stanu zgodnego ze stanem wynikającym z modernizacji ewidencji gruntów z 1994 r., poza opinią geodety sporządzoną dla potrzeb toczącego się z jej wniosku postępowania o zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu, w której to opinii został skrytykowany operat sporządzony w 2000 r., nie przedstawiła żadnych dokumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2b ustawy. Co więcej, opinia ta potwierdza istnienie sporu granicznego, co do którego biegła wypowiedziała się, że błędy i braki w dokumentacji geodezyjnej powinny być usunięte w trybie rozgraniczeniowym (k. 407 akt adm.).

Podkreślenia wymaga, że aktualnie widniejący w ewidencji stan co do przebiegu granicy pomiędzy: z jednej strony działkami skarżącej (nr [...]i [...]) oraz działką stanowiącą współwłasność J. G. i K. oraz T. małżonków G. (nr[...]/1), a z drugiej strony nieruchomością uczestniczki D. D. (nr [...] i [...]) został wprowadzony na podstawie operatu sporządzonego w 2000 r. dla potrzeb podziału działek[...] oraz [...] o numerze ewidencyjnym 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248). Przy czynnościach przyjęcia przebiegu granic nieruchomości, to jest działek [...] i[...] brali udział między innymi ich właściciele, w tym poprzednik prawny skarżącej – W. F. - jako właściciel działki[...]. Z protokołu wynika, że granice przyjęte jako granice zewnętrzne dzielonych działek zostały uczestniczącym w czynnościach osobom okazane i zastabilizowane na gruncie drewnianymi palikami, co poświadczył między innymi swoim podpisem poprzednik prawny skarżącej.

Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie VI Ns 220/13, oddalającego wniosek skarżącej o zasiedzenie, powodem nieuwzględnienia tego wniosku było zaakceptowanie przez jej poprzednika prawnego, okazanej mu w toku czynności związanych ze sporządzeniem w 2000 r. operatu, granicy pomiędzy jego działką a działką[...]. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się w związku tym przywrócenia granicy ewidencyjnej wynikającej z pomiarów dokonanych w latach 1994 r., która jest dla niej korzystniejsza. Zauważyć jednak należy, że sporządzony w 2000 r. protokół przyjęcia i ustalenia przebiegu granic i sporządzony na jego podstawie wykaz zmian gruntowych stanowił podstawę wydania w dniu [...] na wniosek między innymi W. F. przez Starostę decyzji o wprowadzeniu zmian w powierzchniach działek wynikających "z poprawy przeliczenia współrzędnych punktów granicznych i obliczenia powierzchni działek błędnie obliczonych przy modernizacji ewidencji gruntów z 1995 r." Już wówczas więc w ewidencji gruntów przebieg granicy działki [...] został zmieniony. Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że sporządzony w 2000r. operat posłużył do podziału między innymi działki [...] na trzy działki: [...]/1, [...]/2 i [...]/3, które następnie były przedmiotem obrotu: skarżąca na postawie umowy darowizny zawartej 28 lutego 2001 r. stała się właścicielką działek [...]i [...], zaś rodzina G. działki[...]/1 na podstawie umowy z 11 października 2010 r. Także podzielona nieruchomość oznaczona numerem [...] była następnie przedmiotem obrotu opisanego szczegółowo w zaskarżonej części.

Trafnie skarżąca zarzuca, że organ odwoławczy dokonując oceny operatu 2394-64/2000 (aktualnie P.2613.2000.248) błędnie powołał się na rozporządzenie z 2004 r., które jeszcze w dacie sporządzenia tego operatu nie obowiązywało. Stwierdzić jednak należy, że ten błąd nie miał żadnego wpływu na wynik sprawy. Organ I instancji dokonując oceny tego samego operatu wskazał na prawidłowe przepisy, a mianowicie § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 25, poz. 130), zgodnie z którym do opracowania projektu podziału granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego, a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić – według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości. Z porównania tego przepisu z przywołanym przez organ odwoławczy § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. wynika jednoznacznie, że zarówno jedna jak i druga regulacja wskazywały na konieczność - przy przyjęciu granic nieruchomości podlegającej podziałowi - uwzględnienia w pierwszej kolejności stanu prawnego. Taki też był powód nieprzyjęcia przez geodetę sporządzającego operat w 2000 r. granicy ewidencyjnej i ustalenie jej w oparciu o dostępną dokumentację prawną, co zostało obszernie i szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie podkreślenia wymaga to, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, o którym mowa w art. 24 ust. 2b ustawy, organ zaś także nie dysponuje żadnym dokumentem, z którego wynikałoby, że granica pomiędzy działkami skarżącej oraz rodziny G. z jednej strony, a nieruchomością D. D. z drugiej strony powinna przebiegać zgodnie z granicą wynikającą z modernizacji ewidencji gruntów dokonanej w 1994-95 roku. Przeciwnie, organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego granica ewidencyjna wprowadzona w połowie lat 90-tych ub. wieku nie może być uznana za prawidłową; również biegła, której opinie zostały sporządzone na potrzeby postępowania o zasiedzenie uchyliła się od dokonania oceny prawidłowości sporządzonego dla potrzeb modernizacji ewidencji gruntów w połowie lat 90-tych ub. wieku operatu (opinia uzupełniająca sporządzona na zlecenie SO z dnia 15 lipca 2015 r. – k. 409 akt adm.).

Dlatego też za bezzasadne uznać należy wszystkie pozostałe zarzuty skargi. Jeszcze raz bowiem podkreślenia wymaga to, że organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów o własność, a zmian w ewidencji gruntów dokonuje w celu jej aktualizacji, na podstawie stosownych dokumentów. W związku z tym nie jest wystarczające wykazywanie, że w przeszłości doszło do wprowadzenia błędnych danych w ewidencji gruntów; aby te błędne dane wyeliminować konieczne jest przedstawienie dokumentu, z którego będzie wynikało, jaka faktycznie powinna być wprowadzona do ewidencji gruntów zmiana, która odpowiada stanowi prawnemu.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 7128 ze zmianami).