Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1196/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 28
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 463/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 640 (sześćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

UZASADNENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 463/19, oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania wznowionego w sprawie ustalenia warunków zabudowy.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], ustalił na wniosek Spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z częścią usługową, garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...] oraz przebudowa istniejącego zjazdu z działki nr [...] obr. [...], budowa chodnika na części działki nr [...] obr. [...] oraz budowa infrastruktury technicznej na działkach nr [...] obr. [...]". Decyzja ta nie została zaskarżona odwołaniem i stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2013 r.

W dniu [...] grudnia 2015 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło podanie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] o wznowienie przedmiotowego postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., Prezydent Miasta [...], postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., odmówił wznowienia postępowania, przy czym stwierdzono, że termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a., został zachowany. Na skutek zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. – uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w celu formalnego wznowienia postępowania, a następnie wydania stosownej decyzji, stanowiącej wynik weryfikacji zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] marca 2013 r. ustalającą warunki zabudowy dla odnośnej inwestycji. Ten sam organ decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 w związku z art. 147 K.p.a., orzekł o umorzeniu postępowania wznowionego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił pojęcie interesu prawnego oraz wskazał w szczególności, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawiera unormowania odnoszącego się do pojęcia strony w sprawach dotyczących ustalenia warunków zabudowy terenu, co oznacza, że ma zastosowanie przepis art. 28 K.p.a. Bezspornie interes prawny w sprawie ustalenia warunków zabudowy przysługuje właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości objętej granicami wniosku. Zgodnie z orzecznictwem stroną postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy mogą być także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. W każdej konkretnej sprawie ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, organ wydający decyzję o warunkach zabudowy musi badać, czy – a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. Wyznaczenie zakresu oddziaływań zamierzenia inwestycyjnego powinno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję, gabaryty i rodzaj projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne, także pod kątem komunikacji, oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji.

We wznowionym postępowaniu organ I instancji przeanalizował zakres oddziaływań zamierzenia inwestycyjnego na działkę nr [...] obr. [...], zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. [...]; szczegółowej ocenie poddano właśnie funkcję, formę, konstrukcję, gabaryty i rodzaj projektowanego obiektu, poszczególne parametry projektowanego budynku oraz linię zabudowy. Przeprowadzona analiza treści ustalonych warunków w zakresie wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości sąsiednich oraz wpływu na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości sąsiednich wykazała, że dotyczy on jedynie działek nr [...] obr [...]. Brak natomiast jest podstaw do przyjęcia, że zamierzona inwestycja oddziałuje – wprowadza ograniczenia na właściciela/użytkownika wieczystego działki nr [...] obr. [...], na której położony jest budynek przy ul. [...] w [...]. Działka powyższa nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym planowana jest realizacja przedmiotowej inwestycji. Oddzielona jest od terenu inwestycji ulicą [...] o wykształconej jezdni, dwustronnym chodniku i pasie zieleni od strony północnej. Zabudowana jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym o pięciu kondygnacjach mieszkalnych, położonym w najwęższym miejscu, około 17,5 metra od granicy działki nr [...] obr. [...], na której planowana jest realizacja przedmiotowej inwestycji. Oddzielenie tych działek, ich wzajemne położenie, funkcja, forma, gabaryt i rodzaj projektowanego obiektu budowlanego w ramach planowanej inwestycji, objętej postępowaniem w sprawie ustalenia warunków zabudowy, a zwłaszcza brak bezpośredniego sąsiedztwa, jak również obecne zagospodarowanie tych działek powodują, iż brak podstaw do stwierdzenia, że planowana inwestycja będzie generować oddziaływanie, które rzutowałoby na interes prawny uzasadniający udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jako strony, właścicieli ww. nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta [...] złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do stwierdzenia, że planowana inwestycja będzie generować oddziaływanie, które rzutowałoby na interes prawny uzasadniający udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jako strony, Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...].

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. ww. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania na skutek przyjęcia, że postępowanie w przedmiocie wznowienia stało się bezprzedmiotowe na skutek ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługiwał w sprawie interes prawny; 2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji na skutek przyjęcia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co skutkowało odpadnięciem podstawy do wznowienia postępowania; 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo uchybienia przez ten organ obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, który doprowadził do nieuprawnionego przyjęcia, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony prawidłowo i nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również o zobowiązanie organu do zwrotu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niezasadną. Zdaniem tego Sądu kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżąca miała legitymację procesową i w konsekwencji, czy powinna mieć możliwość udziału jako strona w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. Zdaniem Sądu pierwszej instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżąca Wspólnota miała legitymację procesową w sprawie o ustalenie warunków zabudowy; siłą rzeczy, nie ma też podstaw do przyjęcia, że zaistniała przyczyna wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. tudzież, że skarżąca może domagać się rozstrzygnięcia merytorycznego w postępowaniu wznowionym.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, weryfikując zakres oddziaływania przedmiotowej inwestycji, organy zasadnie podkreśliły w szczególności, że działka nr [...] obr. [...] nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym inwestycja jest planowana. Działka nr [...] obr. [...] i działka inwestycyjna oddzielone są ulicą [...] o wykształconej jezdni, dwustronnym chodniku i pasie zieleni od strony północnej. Budynek mieszkalny wielorodzinny o pięciu kondygnacjach przy ul. [...] położony jest, w najwęższym miejscu, około 17,5 metra od granicy działki inwestycyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, trafna jest konkluzja wykluczająca możliwość stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja będzie generować oddziaływanie implikujące interes prawny skarżącej. Konkluzja ta – co potwierdzają uzasadnienia decyzji obu instancji – jest oparta na analizie wzajemnego usytuowania działek, sposobu ich zagospodarowania oraz funkcji, formy, gabarytu i rodzaju projektowanego obiektu budowlanego. W tym kontekście zwrócono w szczególności uwagę na linię zabudowy, wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki oraz parametry wysokościowe zabudowy.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze podnosiła przede wszystkim, że planowany budynek będzie największym budynkiem użytkowym w okolicy, spowoduje natężenie ruchu samochodowego (paraliż komunikacyjny), ograniczy dostępność miejsc postojowych, nie współgra z istniejącą pierzeją budynków, będzie zaciemniał i zasłaniał widok z okien, doprowadzi do zamknięcia kanału wentylacyjnego, naruszy poczucie estetyki, zakłóci możliwość odbioru fal radiowo telewizyjnych, zmniejszy dopływające światło słoneczne i tym samym zwiększy zapotrzebowanie na energię elektryczną i cieplną. Oceniając tę argumentację przez pryzmat art. 28 K.p.a. w świetle powołanych wyżej poglądów co do jego wykładni na gruncie spraw o ustalenie warunków zabudowy, Sąd meriti stwierdził, że opiera się ona na twierdzeniach hipotetycznych, a nadto w istocie nie naprowadza na interes prawny, lecz tylko na interes faktyczny skarżącej; poza tym w dużej mierze nawiązuje też do okoliczności, które pozostają poza zakresem odnośnej sprawy administracyjnej tj. sprawy o ustalenie warunków zabudowy.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", Sąd Wojewódzki orzekł jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...]. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła naruszenie:

1) art. 174 pkt. 2 w zw. z art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, co skutkowało odpadnięciem podstawy do wznowienia postępowania;

2) art. 174 pkt. 2 w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzje organu pomimo uchybienia przez te organy obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego niezbędnego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego, który doprowadził do nieuprawnionego przyjęcia, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji został wyznaczony prawidłowo i nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zobowiązanie organu do zwrotu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W ocenie autora skargi kasacyjnej istnieją wszelkie podstawy, aby przypuszczać, że nowa inwestycja doprowadzi do tego, że oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie przekroczy przeciętną miarę wynikającą ze społeczno- gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, czyniąc takie oddziaływanie (immisje) niedopuszczalnym (art. 144 K.c.). Spośród wielu wskazanych we wniosku o wznowienie przykładów oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Wspólnoty, (a przez to ograniczających prawo własności) takich jak ograniczenie dostępności miejsc postojowych, natężenie ruchu samochodowego, zaciemnienie i zasłonięcie widoku skutkujące zwiększeniem zapotrzebowania na energię elektryczna i cieplną, zaburzenie cyrkulacji powietrza i zamknięcie naturalnego kanału wentylacyjnego w postaci poszerzonej ulicy [...], zakłócenie odbioru fal radiowo telewizyjnych - wszystkie z powołaniem się na art. 144 K.c. i art. 140 K.c. - a wiec konkretna normę prawa materialnego - wystarczy dla przykładu wskazać, że gabaryty dopuszczonego decyzją o warunkach zabudowy obiektu oznaczają drastyczny wzrost liczby mieszkańców i użytkowników samochodów, co przy już istniejącym "zdecydowanym" deficycie miejsc postojowych w tej okolicy oznacza ryzyko paraliżu komunikacyjnego. W ocenie strony skarżącej również wadliwe było ustalenie przez organy (a uznane za właściwe przez Sąd), że nieruchomość Wspólnoty Mieszkaniowej oddziela od terenu inwestycji "ulica [...] o wykształconej jezdni, dwustronnym chodniku i pasie zieleni". Jak wskazał pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie chodnik od strony działki inwestora ma szerokość maksymalnie dwóch płytek chodnikowych (ok. 1 metra), obydwu nieruchomości nie dzieli żaden urządzony pas zieleni (jedyna zieleń pomiędzy terenem działki wnioskodawcy i działki inwestora to rosnąca na dziko trawa na działce tego ostatniego i nie sposób zakładać, aby przy planowanych funkcjach usługowo - handlowych na parterze dopuszczonego decyzja WZ budynku "zieleń" ta miała mieć charakter trwały, skoro na części działki drogowej ma zostać wybudowany chodnik).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do przepisu art. 183 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, bowiem strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 P.p.s.a.).

Odnosząc się do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art. 145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Tylko, gdy z zawartych we wniosku twierdzeń wynika w sposób niewymagający jakikolwiek wyjaśnień oraz badań, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia z uwagi na to, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 K.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty, bo z twierdzeń strony będącej wnioskodawcą można wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania z przyczyn np. wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sytuacji, gdy zaistnienie, bądź brak spełnienia tego wymogu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż prowadziłoby to do oceny podstaw wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Tak, więc wyraźnie trzeba podkreślić, że jeśli istnieją wątpliwości, co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie decyzji powinno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 K.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji art. 149 § 2 k.p.a. Przedstawiona wykładnia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego jest bezspornie przyjmowana w orzecznictwie i doktrynie. Należy tu wskazać chociażby na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1332/09, z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt 1286/09, z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06, z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1331/06, a także wyroki z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80, z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt OSK 487/91, ONSA nr 2, poz. 50, z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2397/08, z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1716/06 (niepubl.) oraz poglądy doktryny np. M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2005, s. 882).

W okolicznościach niniejsze sprawy organy administracyjnie błędnie powiązały brak przymiotu strony z sytuacją, w której podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nie jest jego stroną, z uwagi na to, że nie jest właścicielem działki sąsiedniej, czyli bezpośrednio graniczącej z działką objętą planowaną inwestycją. Stanowisko to równie nieprawidłowo podzielił, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji. Zaaprobowanie takiego poglądu prowadziłoby do swoistego automatyzmu w określeniu interesu prawnego pozostałych, prócz inwestora, podmiotów uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Akceptacja takiego stanowiska oznaczałoby nadmierne uproszczenie, nieuwzględniające w ogóle tego, czym ten interes prawny jest i uniemożliwiałaby w efekcie udział w postępowaniu podmiotowi, którego sfery indywidualnych praw i obowiązków, wynikającej z konkretnego przepisu prawa dotyczy.

Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd zgodnie, z którym stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (por. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 września 1995 r. sygn. akt VI SA 13/95, ONSA z 1995 r., z. 4, poz. 154 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. sygn. akt VI SA 20/95, ONSA z 1996 r., z. 2, poz. 54; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 858/97, LEX nr 47313; z dnia 7 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 364/99, Lex nr 54743; z dnia 23 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1618/04, LEX nr 168098; z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1959/06, niepubl.; z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 206/10, niepubl.) ale również stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądza, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, LEX nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, LEX 160631). Rozróżnienie usytuowania nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości "sąsiedniej", opisane zostało w doktrynie z opowiedzeniem się za nadaniem pojęciu "sąsiedztwa" ujęcia szerszego, przy czym zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (por. Z. Niewiadomski (red.). Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494- 498).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę, podniesiona argumentacja wskazuje na zasadność zarzutów skargi, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy, brak jest miejsca na jakikolwiek automatyzm i należy wykluczyć sytuację, w której w sposób ewidentny, niebudzący żadnych wątpliwości można uznać, że wniosek składa podmiot nie będący stroną. Tym samym za niewłaściwe należało uznać wydane przez organ pierwszej instancji postanowienie o umorzeniu postępowania wznowieniowego z uwagi na brak po stronie skarżącej interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy, gdyż nieruchomość strony skarżącej nie graniczy bezpośrednio z terenem, na którym przedmiotowa inwestycja jest planowana. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również stanowiska Sądu pierwszej instancji, że prawidłowa była podstawa prawna decyzji organu pierwszej instancji, gdyż postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie powinno zostać zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie bowiem w postępowaniu wznowieniowym, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem właśnie takiej decyzji, a nie decyzji na podstawie art. 105 K.p.a. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2509/10, z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt. II OSK 1286/09, z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1406/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Także w doktrynie ten pogląd nie nasuwa wątpliwości: "Wyrazem ustalenia, że podanie wniósł podmiot nie będący stroną, będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstawy do wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. M. Jaśkowska i A. Wróbel, Komentarz, op. cit. s. 882)".

W konsekwencji powyższych okoliczności, wobec nieprawidłowej kontroli przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz wobec uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, w wyniku czego uznał za zasadne – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również w związku z art. 135 P.p.s.a. – uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji obowiązany jest zbadać - z uwzględnieniem powyższych uwag - czy skarżąca Wspólnota posiadała interes prawny w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. W tym celu organ winien przeprowadzić postępowanie w zakresie wynikającym z art. 149 § 2 K.p.a. (po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania) i zakończyć je jedną z decyzji określonych w art. 151 K.p.a. Badając interes prawny skarżącej Wspólnoty organ powinien mieć na względzie powyższe rozważania dotyczące posiadania przymiotu strony w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy również przez właścicieli działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, stronie wnoszącej skargę kasacyjną należy się zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania od organu, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę.