Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 525/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 95 pkt 1, art 96
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1401/08 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie należności pieniężnej przysługującej przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. B. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kwotę 120 /sto dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1401/08, po rozpatrzeniu skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie należności pieniężnej przysługującej przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego decyzją z [...] marca 2003 r. wypowiedział st. chor. szt. M. B. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a następnie rozkazem personalnym tegoż organu z [...] listopada 2003 r. z dniem [...] stycznia 2004 r. zwolniono skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono go do rezerwy. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Siedlcach decyzją z [...] lutego 2004 r. ustalił prawo do uposażenia przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej w wysokości jednorazowej [...] zł brutto za okres od 1 lutego 2004 r. do 31 stycznia 2005 r., a następnie decyzją z [...] kwietnia 2004 r. organ zwaloryzował skarżącemu powyższe świadczenie do wysokości [...] zł. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z [...] stycznia 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z [...] marca 2003 r., po czym przywrócono skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP z [...] stycznia 2008 r. skarżący został zwolniony z dniem 31 maja 2008 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego. Po złożeniu wniosku przez skarżącego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1, 3, 7 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.), przyznał M. B. świadczenie pieniężne przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w kwocie [...] zł, stanowiącą różnicę miedzy kwotą świadczenia pieniężnego obliczoną od uposażenia przysługującego w ostatnim dniu pełnienia służby a kwotą świadczenia pieniężnego ustalonego i wypłaconego zgodnie z decyzją WBE w Siedlcach z kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu powołał się na opisany powyżej stan faktyczny sprawy i stwierdził, że stosownie do brzmienia art. 96 ust. 3 powołanej w podstawie prawnej ustawy świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu służby przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis ten w zbiegu z art. 12 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 66, ze zm.) świadczy zdaniem organu o tym, że powyższa należność ma charakter jednorazowy i dlatego też ponowna wypłata owego świadczenia w pełnej wysokości nie może być przyznana. Stąd też mając na uwadze aktualne należne świadczenia w wysokości [...] zł i po odjęciu świadczenia naliczonego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2004 r. w kwocie [...] zł, kwota wyrównania wynosi [...]zł.

Nie zgadzając się z tą decyzją M. B. złożył odwołanie. Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów prawa, będące konsekwencją przyjęcia za uprawnione zaliczenie świadczenia pobranego w roku 2004 na poczet świadczenia należnego po zwolnieniu w roku 2008, art. 77 ustawy polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i w konsekwencji potraktowanie świadczenia wypłaconego w roku 2004, jako świadczenia nienależnego, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczenia z 2004 r. i zaliczać go na poczet aktualnego, art. 103 ustawy w zw. z art. 87 i następnymi Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy wyznaczają one granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzowi zawodowemu oraz art. 75 ust. 3 ustawy w zw. z art. 81 i 96 ust. 6 poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy rozstrzygnięcie w zakresie odsetek powinno się opierać na tych przepisach. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6 kpa polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne i art. 7 oraz 77 kpa poprzez niezbadanie w sposób wystarczający sprawy i nie podjęcie kroków niezbędnych do jej załatwienia w sposób praworządny. W tej sytuacji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podał, że żaden przepis nie daje organowi prawa do dokonywania potrąceń i stosownie do treści art. 505 pkt 4 k.c., nie mogą być umarzane przez potrącenia wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne, zaś zakres prawa do potrącania należności przysługujących żołnierzom zawodowym świadczeń finansowych wyznacza treść art. 103 ustawy pragmatycznej, co w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, zaś w myśl ust. 2 przez uposażenie należy rozumieć należności pieniężne wymienione m.in. w art. 95 ust. 1 i 2. Stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu posiada skutek ex tunc. Stąd też żołnierz znajduje się w takiej sytuacji, w jakiej pozostawał w dniu zwolnienia ze służby i w konsekwencji nie odpadła z mocą wsteczną przesłanka nabycia prawa do świadczenia wypłaconemu skarżącemu w roku 2004. Ponadto dokonanie potrącenia jest niemożliwe, bowiem brak jest podstaw do uznania, że wcześniejsze świadczenie zostało wydane niezgodnie z zasadami obowiązującymi w dniu przyznania. Niezależnie od powyższego podał, że zarówno w roku 2004, jak i w roku 2008, nie została wypłacona mu emerytura, a na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy, zasadne jest w niniejszej sprawie żądanie odsetek od należności niewypłaconych terminowo od [...] marca 2005 r. do dnia zapłaty.

Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] września 2008 r. uznał je za nieuzasadnione i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie z [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ II instancji stwierdził, że kwestię wypłaty świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby reguluje art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że wskazane świadczenie ma charakter jednorazowy. Przywrócenie do służby żołnierza zawodowego, które następuje wskutek wycofania z obrotu prawnego wadliwie wydanych decyzji, wymaga przywrócenia stanu prawnego sprzed jej wydania. W konsekwencji oznacza to - zdaniem organu - że przyznane uprzednio świadczenie pieniężne jest świadczeniem nienależnie pobranym, zaś M. B. przysługuje z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tylko jedno świadczenie pieniężne. Ma on zatem prawo wyłącznie do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanej należności, uwzględniającej podwyżkę należnego odwołującemu uposażenia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 ustawy pragmatycznej uznał, że jest on chybiony, gdyż organy wojskowe nie domagają się zwrotu uprzednio wypłaconego świadczenia, lecz jedynie dokonują ich zaliczenia na poczet należności wypłaconych za okres od 1 czerwca 2008 r. do 31 maja 2009 r. W ocenie organu odwoławczego przyjęcie założenia, że takie zaliczenie nie jest możliwe, doprowadziłoby do sytuacji, w której żołnierz byłby uprawniony do otrzymywania dwóch świadczeń, a więc uposażenia z tytułu pełnienia służby oraz uposażenia z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Pomimo zatem braku ku temu jakichkolwiek racjonalnych, akceptowalnych społecznie powodów, w sytuacji zdecydowanie korzystniejszej znaleźliby się żołnierze zawodowi zwolnieni ze służby na mocy decyzji, która we właściwym trybie uznana została następnie za nieważną.

Skargę (uzupełnioną pismem z 4 grudnia 2008 r.) na decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złoży M. B. Skarżący, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i 8 ustawy pragmatycznej poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, art. 77, art. 75 ust. 3 w zw. z art. 96 ust. 6 oraz art. 103 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 87 i przepisów Kodeksu pracy poprzez ich niezastosowanie w sprawie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 138 kpa w zw. z art. 6 kpa, polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowe ustalenie znaczenia tych norm, wadliwe dokonanie subsumcji oraz nieprawidłowe ustalenie następstw prawnych oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niezbadanie w wystarczający sposób sprawy i niepodjęcie kroków zmierzających do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego. Na poparcie swojego stanowiska skarżący przytoczył liczne orzeczenia Sądu Najwyższego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne odpowiedział na zarzuty skarżącego, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, akcentując, że odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy obwarowane są zastrzeżeniem jednorazowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1401/08, powołując się na treść art. 94, 95 pkt 1, 96 ust. 1 i 72 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wyjaśnił, że występuje istotna różnica pomiędzy prawem do uzyskania świadczenia z art. 95 pkt 1 powołanej wyżej ustawy a ustaleniem wysokości tego świadczenia, ponieważ uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa - w związku ze zwolnieniem ze służby - natomiast kwestia wyliczenia kwoty przysługującego świadczenia należy do wojskowego biura emerytalnego. W rozpatrywanej sprawie w 2004 r. wypłacono skarżącemu świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, ale zwolnienie to uznano później za wadliwe i to od samego początku oraz usunięto jego skutki prawne. W związku z usunięciem skutków prawnych wadliwego zwolnienia ze służby należało również wyjaśnić kwestię skutków faktycznych, w tym i związanych z wypłatą odpowiednich świadczeń na rzecz żołnierza. Art. 77 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że uposażenie i inne należności, o których mowa w art. 73, pobrane przez żołnierza zawodowego, przysługujące mu według zasad obowiązujących w dniu wypłaty, nie podlegają zwrotowi, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Przepisy powołanej ustawy nie przewidują zwrotu przez żołnierza świadczenia pobieranego przez okres roku po zwolnieniu ze służby i należy podkreślić, że taka decyzja w rozpoznawanej sprawie nie została wydana. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie ustalając w decyzji z [...] czerwca 2008 r. wysokość przysługującego świadczenia słusznie zaliczył w poczet należnego świadczenia kwotę wypłaconą już wcześniej, co oznacza, że wyeliminował on także skutki faktyczne decyzji usuniętej z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, potrącenie w cywilnoprawnym ujęciu dotyczy wzajemnie wymagalnych wierzytelności, a przedmiotowa sprawa rozpatrywana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulującej władcze stosunki administracyjne. Nadto instytucję potrącenia z uposażenia żołnierza reguluje art. 103 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którym potrącenia można dokonać na podstawie prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary pieniężnej, wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym. Tymczasem wojskowy organ emerytalny nie dokonał potrącenia należnej kwoty, ale decyzją wydaną w postępowaniu jurysdykcyjnym ustalił na nowo wysokość przysługującej kwoty świadczenia. Sąd w pełni podzielił argumentację organu, popartą orzecznictwem sądów administracyjnych, że wypłata świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości. Skarżący został tylko raz skutecznie zwolniony ze służby, tj. z dniem 31 maja 2008 r., także z tego względu przysługuje mu z tytułu zwolnienia tylko jedno świadczenie. W rozpoznawanej sprawie zostało ono zrealizowane poprzez odpowiednie uzupełnienie otrzymanej w 2004 r. należności z uwzględnieniem wyższego uposażenia przysługującego żołnierzowi w ostatnim dniu pełnienia służby. Przyjęcie przeciwnego poglądu i uznanie, że świadczenie to przysługuje w każdym przypadku zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i do tego każdorazowo w pełnej wysokości, niezależnie od uprzedniego uzyskania tego świadczenia, prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy kilkakrotnie zwalnianych ze służby i w drodze stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej ponownie do służby przywracanych. Przedmiotowe świadczenie nie ma charakteru odszkodowania za zwolnienie ze służby, stąd też takie interpretowanie powyższych przepisów naruszałoby prawa innych żołnierzy i w konsekwencji doprowadziłoby do ich nierównego traktowania. Stanowiłoby to zatem, zdaniem Sądu I instancji, naruszenie konstytucyjnej zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną (uzupełnioną pismem z 10 października 2009 r.) od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. B. W złożonej skardze kasator zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1 i 8 ustawy pragmatycznej, poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, iż możliwe jest ustalenie wypłaty świadczenia w innej wysokości niż przysługująca z mocy przepisów, będące konsekwencją przyjęcia, iż uprawnione jest zaliczenie świadczenia pobranego w 2004 r. na poczet świadczenia należnego po zwolnieniu w 2008 r.,

- art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (który choć już nie obowiązuje, to jednak ma zastosowanie do świadczeń wypłaconych skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby w 2004 r.), którego odpowiednikiem jest obecnie obowiązujący art. 77 ustawy pragmatycznej, polegające na jego niezastosowaniu w sprawie i w konsekwencji potraktowanie świadczeń wypłaconych skarżącemu w 2004 r. jako świadczeń nienależnie pobranych, podczas gdy zgodnie z tym przepisem nie można obecnie żądać zwrotu świadczeń z 2004 r. (a więc także zaliczać ich na poczet obecnie przysługujących świadczeń z tytułu zwolnienia w 2008 r.),

- art. 103 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 87 i nast. Kodeksu Pracy, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy działanie organu wojskowego w niniejszej sprawie należy uznać za potrącenie w rozumieniu kodeksu cywilnego, w związku z czym zastosowanie w sprawie powinny mieć w/w przepisy, które wyznaczają granice dokonywania potrąceń ze świadczeń należnych żołnierzom zawodowym,

- art. 156 kpa, poprzez błędną jego wykładnię i nieprawidłowe ustalenie konsekwencji prawnych stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, która to okoliczność nie ma automatycznego wypływu na potraktowanie świadczeń wypłaconych po takim zwolnieniu za nienależne lub nienależnie pobrane, tymczasem Sąd zaakceptował w skarżonym wyroku odmienne stanowisko organu oraz niezastosowanie go w sprawie i pozostawienie w obrocie prawnym decyzji rażąco naruszających prawo (tj. wydanych w sprawie, w której przepisy nie przewidują takiej formy rozstrzygnięcia).

Równocześnie autor skargi kasacyjnej zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) polegające na braku oparcia działań Sądu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz błędnym określeniu następstw prawnych "przywrócenia" skarżącego do służby.

W związku z powyższym kasator wniósł o uchylenie w całości zaskarżanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz rozpoznanie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w Lublinie z dnia [...] czerwca 2008 r., jako rażąco naruszających prawo (tj. wydanych bez podstawy prawnej), ewentualnie w razie uznania, że możliwe było wydanie decyzji administracyjnych co do tego rodzaju rozstrzygnięcia, uchylenie skarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Autor skargi kasacyjnej wniósł również o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Jednocześnie, w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania kasator wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które wiązać będą sąd.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Na gruncie rozpoznawanego stanu faktycznego bezspornym jest, że M. B. otrzymał dwukrotnie rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej nabywając uprawnienie do świadczenia pieniężnego będącego przedmiotem sporu.

W roku 2003 uprawnienie to przysługiwało na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693, ze zm.), zgodnie z którym żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast w związku z powtórnym zwolnieniem ze służby w roku 2008 tożsame uprawnienie przysługiwało na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy z o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stosownie do którego żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Z faktu dwukrotnego zwalniania skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie można jednak bezpośrednio wywodzić, że żołnierzowi przysługuje dwukrotnie prawo do otrzymania świadczeń związanych z odejściem ze służby na skutek wypowiedzenia stosunku służbowego. Nie można bowiem nie brać pod uwagę okoliczności, że po wydaniu decyzji z [...] marca 2003 r. o wypowiedzeniu stosunku służbowego Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził jej nieważność. Jako że decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego wywołała skutki ex tunc, tym samym uprawnione jest twierdzenie, że pierwsze zwolnienie z zawodowej służby wojskowej było bezskuteczne od samego początku. Wobec tego skarżący zachował status żołnierza pozostającego w zawodowej służbie wojskowej aż do momentu ponownego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej. Skoro M. B. został skutecznie zwolniony ze służby tylko raz, to przysługiwało mu prawo tylko do jednego świadczenia pieniężnego wypłacanego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.

Nietrafny jest zatem podniesiony w kasacji zarzut naruszenia przepisów art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 i 8 ustawy pragmatycznej oraz art. 156 kpa (który zresztą nie został prawidłowo sformułowany w skardze kasacyjnej, jako że autor skargi kasacyjnej nie wskazał żadnej konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, której naruszenia miałby się dopuścić Sąd I instancji.). Organy orzekające w sprawie, jak i Sąd I instancji dokonały prawidłowej interpretacji wymienionych norm prawnych uznając, że skarżący uprawniony był do otrzymania tylko jednego świadczenia w związku wypowiedzeniem stosunku służbowego. Tym samym świadczenie pieniężne przysługujące za okres roku po zwolnieniu ze służby (uposażenie) wypłacone jednorazowo na skutek stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o wypowiedzeniu stosunku służby wojskowej należy uznać za świadczenie wypłacone przedwcześnie. Skoro w dacie wypłacania świadczenia pieniężnego w związku ze zwolnieniem ze służby istniały podstawy faktyczne i prawne do takiej wypłaty, to nie sposób uznać, że mamy do czynienia ze świadczeniem nienależnym w rozumieniu prawa cywilnego. Niemniej jednak fakt wypłaty tego świadczenia pieniężnego nie może pozostać bez wpływu na wysokość świadczenie wypłacanego na skutek ostatecznego i zgodnego z prawem zwolnienia ze służby wojskowej, skoro świadczenie to ma charakter jednorazowy a stosunek służbowy został prawnie skutecznie rozwiązany tylko jeden raz. Dlatego też ustalając w kwestionowanej decyzji wysokość należnego świadczenia, stosownie do treści art. 95 pkt 1, tj. z uwzględnieniem wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, organy orzekające uprawnione były do zaliczenia na poczet tak ustalonej kwoty, kwoty wcześniej wypłaconego z tego samego tytułu świadczenia.

Zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej z tego samego tytułu w 2004 r. nie narusza art. 10 ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy obowiązującej w dacie wypłaty świadczenia w 2004 r., jak również art. 103 ustawy pragmatycznej w związku z art. 87 i nast. Kodeksu pracy. W opinii autora skargi kasacyjnej z treści art. 10 ustawy o uposażeniu żołnierzy wynika zakaz żądania zwrotu wypłaconych uprzednio świadczeń pieniężnych, co oznacza również zakaz zaliczania ich na poczet późniejszych świadczeń. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Czym innym jest żądanie zwrotu świadczenia polegające na domaganiu się oddania wypłaconej kwoty, a czym innym zaliczenie na poczet należnego świadczenia kwoty wypłaconej wcześniej z tego samego tytułu na poczet tego samego świadczenia. Skarżącemu, jak wcześniej powiedziano, przysługiwało bowiem tylko jedno świadczenie w związku ze zwolnieniem go ze służby. Nie ulega też wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie wojskowy organ emerytalny kwestionowaną przed sądem administracyjnym decyzją nie nałożył na skarżącego obowiązku zwrotu świadczenia pieniężnego otrzymanego w związku ze zwolnieniem ze służby na podstawie decyzji z [...] marca 2003 r.

Nie doszło również do zastosowania instytucji potrącenia, która w odniesieniu do uposażenia i świadczeń przysługujących żołnierzom zawodowym znajduje uregulowanie w treści art. 103 ustawy pragmatycznej oraz przepisach kodeksu pracy, do których odsyła art. 103 ust. 1. Skoro zatem w sprawie nie mamy do czynienia z potrąceniem, to bezzasadne są zarzuty skargi kasacyjnej o niezastosowaniu przepisów o potrącaniu kwot z uposażenia żołnierzy zawodowych. Ponadto, zarzuty skargi kasacyjnej odnośnie art. 103 i innych przepisów Kodeksu pracy do końca nie zostały prawidłowo sformułowane, jako że nie wskazano konkretnego przepisu (jednostki redakcyjnej), którego naruszenia miałby się dopuścić Sąd I instancji.

Niezasadne jest także twierdzenie, że w przedmiocie wypłaty należności finansowej nie wydaje się decyzji, gdyż wypłata stanowi czynność materialnotechniczną. Stosownie do art. 96 ust. 9 ustawy pragmatycznej wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, a więc i świadczeń pieniężnych z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza. Przywołany przepis art. 96 ust. 9 stanowi zatem dla wojskowego organu emerytalnego podstawę nie tylko do wypłacenia świadczenia, ale również do ustalenia wysokości tego świadczenia, przysługującego w określonych okolicznościach faktycznych i prawnych. Taka regulacja prawna pozostaje w zgodzie z zasadą jednorazowości świadczeń wypłacanych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak oparcia działań Sądu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowe ustalenie znaczenia norm, wadliwe dokonanie subsumcji i błędne określenie następstw prawnych przywrócenia do służby, to należy stwierdzić, że i ten zarzut jest bezzasadny. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny I instancji zobowiązany jest do badania zaskarżonego aktu w granicach sprawy bez względu na podniesione zarzuty. Przepis ten można naruszyć wykraczając poza granice sprawy bądź ograniczając się wyraźnie wyłącznie do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów. Natomiast przepis ten nie może zostać naruszony w sposób wskazany przez autora skargi kasacyjnej. Chcąc postawić zarzuty wadliwej subsumcji czy błędnego określania następstw prawnych zdarzeń autor skargi kasacyjnej powinien wskazać konkretne normy prawne, których treść sąd I instancji błędnie zinterpretował, bądź niewłaściwie zastosował - w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zwalczanie niewłaściwego zastosowania lub błędnej wykładni prawa poprzez stawianie zarzutu naruszenia art. 134 § 1 nie może wywołać zamierzonego skutku w postaci jego uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.