Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 103/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
658
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Geodezja i kartografia
Nieruchomości
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1-4, art. 3 par. 2 pkt 8 i 9, art. 50 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 1, art. 119 pkt 4, art. 120
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 2, art. 27 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2, par. 49 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a
journal: Dz.U. 2015 poz 542
law: Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na bezczynność Starosty w przedmiocie zmiany numeracji działki w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Spółka A. S. (dalej: Spółka; skarżąca) w dniu 7 października 2015 r. (data wpływu do Starosty pisma Spółki z dnia 23 września 2015 r., przekazanego przez Starostwo Powiatowe w N. , do którego pierwotnie wpłynęło pismo w dniu 28 września 2015 r.) zwróciła się do Starosty (dalej również: Starosta) z "wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez wykonanie obowiązku informacyjnego", wynikającego z § 49 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38, poz. 454), który stanowi, że o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego jeżeli zmiany te dotyczą danych objętych działem I ksiąg wieczystych. Spółka domagała się od Starosty powiadomienia Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o zmianie numeracji działki [...] opisanej w KW nr [...], w której ujawniono działkę [...] o pow. 0,1250 ha. Spółka podniosła, że z informacji uzyskanych z PODGiK w P. z dnia 13 maja 2014 r. wynika, że na nieruchomość zapisaną w KW nr [...] składa się działka [...], lecz nie wskazano jej powierzchni. Spółka stwierdziła, że Starosta pozostaje w zwłoce w wykonaniem tego obowiązku, zaś brak jego wykonania spowoduje złożenie przez wnioskodawcę zażalenia na bezczynność organu na podstawie art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.).

Następnie, po uzyskaniu stanowiska Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. (dalej: PODGiK w P.) wyrażonego w piśmie z dnia 26 października 2015 r., Spółka żądanie swoje ponowiła w piśmie z dnia 29 lutego 2016 r., skierowanym do Starosty – PODGiK w P., tym razem powołując się również na treść § 99 ust. 4 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. oraz podnosząc, że do zmiany powierzchni działki doszło w 1962 r., zaś od zmiany numeracji w 1962 r. oraz w 1988 r., co wynika z przedmiotowego pisma PODGiK w P. z dnia 26 października 2015 r.

W dalszej kolejności Spółka wniosła do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WWINGiK) w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie (pisma z dnia 20 czerwca i 28 lipca 2016 r.) na bezczynność Starosty i działającego z jego upoważnienia PODGiK w P.. WWINGiK postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. znak [...] uznał zażalenie na bezczynność Starosty za nieuzasadnione.

W skardze na bezczynność Starosty z dnia 31 października 2016 r. (data nadania pocztowego) Spółka zarzuciła Staroście, "z upoważnienia którego działa Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości)" pozostawanie przez ten organ w trwającej ponad 54 lata zwłoce w wykonaniu z urzędu obowiązku nałożonego na niego przez prawo, tj. obowiązku zawiadomienia przez Starostę Sądu Rejonowego w G. W. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o "zmianie numeracji działki [...] opisanej w KW [...]" oraz o "wynikającej ze zmian niezgodności wpisów zawartych w działach I-O ksiąg wieczystych j/w z danymi z ewidencji gruntów".

Spółka zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 35 oraz art. 36 K.p.a. i wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wykonania powyżej sformułowanego obowiązku powiadomienia Sądu Rejonowego w G. o zmianie numeracji działki [...] na numer zgodny z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, tj. nr [...]; 2) przyznanie od organu na rzecz skarżącej kwoty w wysokości [...] zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 718], z późn. zm.) – dalej: P.p.s.a. Strona domagała się również zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu, poza przedstawieniem okoliczności dotyczących zmiany numeracji przedmiotowej działki nr [...] (numer aktualny) o pow. 0,12 ha, ark. mapy [...] w obrębie [...], gmina [...] – w wyniku dwukrotnej zmiany numeracji działki nr [...], początkowo w 1962 r. na nr [...], a następnie w 1988 r. na [...], powiązanych z korektą powierzchni działki, Spółka podniosła, że numer działki objętej księgą wieczystą nr KW [...] jest nieaktualny, albowiem w księdze wieczystej widnieje wciąż oznaczenie numeru działki jako [...].

Strona podniosła, że księga wieczysta prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości (KW nr [...]) założona została 27 sierpnia 1960 r., a więc przed utworzeniem ewidencji gruntów dla obszaru [...], tym samym zarówno w chwili tworzenia ewidencji gruntów w 1961 r., jak i w chwili aktualizacji operatu ewidencyjnego w 1988 r. organ winien powiadomić organ właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o dokonaniu zmian ewidencyjnych w zakresie numeracji działek. Zdaniem Spółki, w przedmiotowej sprawie organ powinien zawiadomić właściwy sąd powszechny, prowadzący księgę wieczystą o dokonaniu zmian ewidencyjnych działki.

Powołując się na stanowisko orzecznictwa, skarżąca podniosła, że wyczerpała środki zaskarżenia poprzez złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a., jaki i poprzez wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa celem wyeliminowania stanu bezczynności organu.

W dalszej części uzasadnienia Spółka podjęła polemikę ze stanowiskiem WWINGiK przedstawionym w postanowieniu z dnia 22 września 2016 r. W tym zakresie podniosła, że o ile w dekrecie z dnia 2 lutego 1955 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 6, poz. 3) faktycznie brak jest regulacji, z której wynikałby obowiązek zawiadamiania przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków właściwego organu prowadzącego księgi wieczyste o zmianach ewidencyjnych, wynikających z założenia ewidencji gruntów i budynków oraz odnowienia operatu ewidencyjnego, o tyle obowiązek taki wynika z § 99 ust. 4 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98 – dalej: zarządzenie z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów), uchylonego z dniem 15 stycznia 1997 r. przez § 65 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 158, poz. 813), jednak nadal mającego zastosowanie z mocy § 61 i § 65 ust. 2 tego rozporządzenia do istniejącej ewidencji gruntów – w razie stwierdzenia, że wpisy zawarte w dziale I księgi wieczystej są niezgodne z danymi z ewidencji gruntów, organ, do właściwości którego należy prowadzenie ewidencji, wystąpi z urzędu z wnioskiem o sprostowanie wpisów w księdze wieczystej. Strona Argumentowała, że skoro księgę wieczystą założono w dniu 27 sierpnia 1960 r. (ujawniono weń działkę nr [...]), zaś ewidencja gruntów dla przedmiotowego obszaru została założona w 1962 r. (działce nadano wówczas numer [...]), a odnowienia operatu ewidencyjnego dokonano w 1988 r., kiedy to działce nadano kolejny numer ewidencyjny, tj. [...], to niezależnie od faktu, kto był odpowiedzialny za zgłaszanie zmian w ewidencji działek w chwili tworzenia ewidencji gruntów w latach 60 ubiegłego wieku, od chwili dokonania przez organ odnowienia operatu ewidencyjnego w 1988 r., to na organie spoczywał obowiązek powiadomienia właściwego sądu o zmianie oznaczenia numeru działki. W tym zakresie podniosła, że przywołane zarządzenie z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów obowiązywało od 19 lat i w § 99 ust 4 w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje na obowiązek ingremiacyjny organu (cytując przepis strona określiła jednostkę redakcyjną nieprawidłowo jako "art. 98 ust. 4"). Zdaniem strony Starosta był obowiązany do zawiadomienia [właściwego] sądu o zmianach, które zaszyły w 1988 r. co do oznaczenia i powierzchni nieruchomości i przedstawienia (obecnie udostępnienia) dokumentu odpowiedniego do dokonania tego sprostowania, a obowiązkiem sądu było w tej sytuacji odnotowanie tejże zmiany w dziale I księgi wieczystej na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych. Skarżący podkreśla, że w niniejszej sprawie odnowienia danych ewidencyjnych dokonano w 1988 r., a więc powoływanie się na obowiązki ciążące na właścicielu nieruchomości z chwili tworzenia ewidencji gruntów i budynków (w latach 60. ubiegłego wieku) pozostaje bez znaczenia, albowiem 20 lat po utworzeniu ewidencji organ dokonał czynności aktualizacji oraz stworzył dokumenty będące podstawą oznaczenia nieruchomości, w tym nadał działce kolejny, nowy numer.

Ponadto Spółka wyjaśniła, że jest wierzycielem właściciela przedmiotowej nieruchomości, a jej roszczenie zostało stwierdzone prawomocnym nakazem zapłaty wydanym opatrzonym klauzulą wykonalności, który to tytuł w oryginale stanowi podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości opisanej w tej księdze wieczystej potwierdza stosowny wpis ostrzeżenia o toczącej się egzekucji, ujawniony w dziale III księgi wieczystej. Spółka dodała, że w toku postępowania egzekucyjnego ustalono, że pomiędzy danymi katastralnymi ujawnionymi w dziale I-O tej księgi wieczystej, a treścią operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez PODGiK w P., istnieje rozbieżność która uniemożliwiła Spółce kontynuowanie egzekucji z tej nieruchomości. Wskazując fakt, że Spółka jako wierzyciel właściciela nieruchomości nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o sprostowaniu wpisu w dziale I-O księgi wieczystej swojego dłużnika, i dodatkowo nie jest także legitymowana do uzyskania dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia takiego sprostowania, domaga się on wykonania przez Starostę i działającego z jego upoważnienia PODGiK w P., obowiązku ustawowego polegającego na poinformowaniu Sądu Rejonowego w G. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o zmianie numeracji działki opisanej w przedmiotowej księdze wieczystej oraz o wynikającej z powyższego niezgodności wpisów zawartych w działach I-O tej księgi z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów, tj. poinformowanie o zmianie numeracji działki [...] na numer zgodny z danymi zawartymi w ewidencji gruntów (nr [...]).

Idąc dalej, Spółka argumentowała, że zgodnie z art. 27 ust. 1 (w skardze błędnie oznaczono jednostkę redakcyjną jako "§ 1") ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (dalej: u.k.w.h) nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, jak również nie jest władna także nakazać swojemu dłużnikowi skierowania do sądu takiego wniosku, szczególnie wobec zniesienia postępowania przynaglającego w postępowaniu wieczystoksięgowym w trybie art. 6 ustawy z dniu 11 maja 2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy - Prawo o notariacie (Dz.U. nr 63, poz. 635).

Zdaniem skarżącej, brzmienie przepisu art. 127 u.k.w.h., która weszła w życie 1 stycznia 1983 r. nie oznacza, że w 1983 r. zwolniono organ z obowiązku informowania właściwych sądów o zmianach ewidencyjnych, albowiem zgodnie z przepisami wykonawczymi organ był i jest obowiązany zawiadomić sąd wieczystoksięgowy (wcześniej – państwowe biuro notarialne) o zmianach w danych ewidencyjnych; obowiązek zawiadomienia o zmianach ewidencyjnych nie jest sprzeczny z przepisami u.k.w.h., gdyż w art. 27 ust. 2 (w skardze błędnie oznaczono jednostkę redakcyjną jako "§ 2") tej ustawy przewidziano, że sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej może być dokonane przez sąd z urzędu "na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości", a użycie w tym przepisie spójnika lub wskazuje wyraźnie na zastosowanie alternatywy łącznej. Wobec tego Spółka stwierdziła, że chociaż organ nie ma już ustawowego obowiązku kierowania wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej, jednak zobowiązany jest do zawiadomienia sądu prowadzącego daną księgę wieczystą o zmianach danych objętych działem I-O, czyli o konieczności sprostowania oznaczenia nieruchomości z urzędu; dział I księgi wieczystej pełni rolę indentyfikacyjną danej nieruchomości, co nie oznacza, że organ ewidencyjny nie jest obowiązany do zawiadomienia sądu wieczystoksięgowego o aktualizacji danych ewidencyjnych.

Podsumowując Spółka stwierdziła, że w chwili dokonywania zmian ewidencyjnych w 1988 r. aktualny był akt wykonawczy – zarządzenie z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, który został uchylony dopiero w 1997 r. i jej zdaniem, z uwagi na zmiany oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów w 1962 r. i 1988 r. organ był zobowiązany na podstawie art. 27 § 2 u.k.w.h. oraz § 99 powołanego zarządzenia z 1969 r. do zawiadomienia Sądu Rejonowy w G. ., który prowadzi księgę wieczystą dla tej nieruchomości, o dokonaniu zmiany danych ewidencyjnych nieruchomości. Nadto podniosła, że w wyniku pozostawania przez organ w stanie bezczynności, pomimo wezwania i wyjaśnienia interesu skarżącej, stan taki niewątpliwie uniemożliwia jej dochodzenie swoich praw przed sądowymi organami egzekucyjnymi, zaś treść uzasadnienia WWINGK nie nosi atrybutów zdolności budzenia zaufania skarżącej do organów władzy publicznej, zaś w ocenie skarżącej organ wyższego stopnia nie rozważył całokształtu stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy i nie odnosił się do obowiązku organu zawartego w "art. 98 ust. 4" zarządzenia w sprawie ewidencji gruntów z 1969 r.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o oddalenie skargi.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Starosta podniósł, że zarzut bezczynności organu w niniejszej sprawie jest bezzasadny. W tym względzie argumentował, że nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w świetle obowiązujących przepisów prawa, w chwili założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], tj. 1962 r. oraz w chwili odnowienia operatu ewidencji gruntów w 1988 r., na organie nie spoczywał obowiązek zawiadamiania właściwego organu prowadzącego księgi wieczyste o zmianach danych ewidencyjnych, wynikających z założenia ewidencji gruntów i budynków oraz odnowienia operatu ewidencyjnego. Odwołując się do treści § 99 ust. 4 zarządzenia z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, uchylonego z dniem 15 stycznia 1997 r. przez § 65 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 158, poz. 813), "nadal jednak mającego zastosowanie z mocy § 61 i 65 ust. 2 tego rozporządzenia do istniejącej ewidencji gruntów", organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie stwierdzenie, że "wpisy zawarte w dziale I księgi wieczystej są niezgodne z danymi z ewidencji gruntów" nastąpiło z dniem 23 września 2015 r, a w dniu stwierdzenia takiej rozbieżności nie obowiązywały przepisy, na mocy których organ miałby obowiązek wystąpić z wnioskiem do sądu o sprostowanie wpisów w księdze wieczystej. Ponadto Starosta podniósł, że skarżąca nie wykazała, iż w dacie obowiązywania zarządzenia z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów organ posiadał wiedzę o tym, że wpisy zawarte w dziale I księgi wieczystej nr [...] były niezgodne z danymi z ewidencji gruntów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych, bez badania jej podstaw merytorycznych. Sprawa, której dotyczy przedmiotowa skarga, nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i art. 4 P.p.s.a.

Trzeba również wyjaśnić, że zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego określoną sumę pieniężną.

Po pierwsze, stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).

Odnosząc się do zagadnień związanych z zaskarżoną bezczynnością Starosty, zauważyć należy, że z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. wynika, że właściwością sądu administracyjnego objęte jest orzekanie w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., co oznacza, że bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w takim przypadku, gdy organ nie podejmuje czynności, czy też nie wydaje orzeczenia, które mogłyby być zaskarżone do sądu administracyjnego, a także nie wydaje innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Innymi słowy, nie każda bezczynność organu może być przedmiotem skargi, przy czym jeżeli określona aktywność organu nie podlegała kognicji sądu administracyjnego, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie będzie podlegać bezczynność organu w tym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2014 r. sygn. II OSK 1084/14, dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu sprawa, której dotyczyły pisma skarżącej z dnia 23 września 2015 r. i 25 lutego 2016 r., a także zażalenie na bezczynność z dnia 20 czerwca i 28 lipca 2016 r., jak również sama skarga, nie należy do takich kategorii spraw. Przedmiotowa skarga nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu przez tutejszy Sąd, albowiem nie istnieją ku temu podstawy prawne wskazane w P.p.s.a. ani w K.p.a. lub w innych ustawach.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi, co wprost wynika z jej treści, jest bezczynność Starosty polegająca na zaniechaniu zawiadomienia właściwego sądu wieczystoksięgowego o zmianie oznaczenia numeru działki stanowiącej nieruchomość zapisaną w księdze wieczystej nr [...], prowadzaną przez Sąd Rejonowy w G. .; oznaczenie tej działki od 1988 r. to działka nr [...] (od 1962 r. był to nr [...]), a nie jak ujawniono w księdze wieczystej nr [...]. Obowiązek ten strona ostatecznie aktualnie wywodzi z przepisu art. 27 § 2 oraz art. 127 u.k.w.h. (Dz.U. z 2016 r., poz. 790, z późn. zm.) oraz § 49 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034, z późn. zm. – dalej: rozporządzenie z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków; rozporządzenie).

Przepis art. 27 u.k.w.h. stanowi, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (§ 1). Sprostowanie, o którym mowa w ust. 1, może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości (§ 2). Do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, dołącza się wypis z operatu katastralnego, a gdy jest to niezbędne – także wyrys z mapy katastralnej lub inny dokument stanowiący podstawę sprostowania oznaczenia nieruchomości (§ 3). Organ prowadzący kataster nieruchomości zapewni nieodpłatnie sądom prowadzącym księgi wieczyste, w celu sprawdzenia oznaczenia nieruchomości, bezpośredni dostęp do bazy danych katastru nieruchomości poprzez zintegrowany system informacji o nieruchomościach (§ 4).

Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r., poz. 162, z późn. zm – dalej: P.g.k.) ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego. Starosta stanowi organ administracji geodezyjnej i kartograficzne (art. 6a ust.1 pkt 2 lit. b). Przepis art. 6a ust.3 tej ustawy stanowi, że zadania organów określonych w ust.1 pkt 2 wykonywane są jako zadania z zakresu administracji rządowej. Powołana ustawa określa także cele, którym służy ewidencja gruntów (art. 21 – m.in. oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych) oraz podmioty obowiązane do zgłaszania zmian i ich dokumentowania na żądanie starosty (art. 22 ust. 2 i 3), podmioty obowiązane do przesyłania określonych dokumentów urzędowych (art. 23); definiuje składniki operatu i zasady udostępniania z niego danych (art. 24), a także określa zasady przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków (art. 24a).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b P.g.k. aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych aktualnie reguluje przywołane rozporządzenie z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które w § 44 pkt 2 nakłada na starostę obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W odniesieniu do gruntów ewidencja zawiera dane dotyczące m.in. ich położenia, granic, powierzchni, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ewidencja wskazuje także właściciela lub władającego gruntem. Z kolei w § 49 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie to stanowi, że w wypadku zmian danych objętych działem I ksiąg wieczystych starosta o dokonanych zmianach ewidencyjnych zawiadamia wydział ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego. Natomiast zgodnie z § 49 ust. 2a do zawiadomienia adresowanego do wydziału ksiąg wieczystych właściwego miejscowo sądu rejonowego dołącza się m.in. odpowiedni wypis z rejestru gruntów, jeżeli zmiana dotyczy danych opisowych działek ewidencyjnych, a także wyrys z mapy ewidencyjnej, jeżeli zmiana dotyczy również danych określających przebieg granic działek ewidencyjnych.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że czynność materialno-techniczna starosty, czy to polegająca na zawiadomieniu właściwego sądu wieczystoksięgowego w trybie § 49 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czy to czynność, o której mowa w art. 27 ust. 2 u.k.w.h., tj. zawiadomienie sądu przez jednostkę prowadzącą kataster nieruchomości (ewidencję gruntów i budynków), nie ma charakteru czynności określonej w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Co więcej, czynność materialno-techniczna wprowadzenia zmiany aktualizującej operat ewidencji gruntów i budynków jest czynnością podjętą w zakresie administracji publicznej, jednakże jej dokonanie wynika z realizacji nałożonego na starostę, jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, obowiązku prowadzenia operatu ewidencji gruntów i budynków oraz utrzymania tego operatu w stanie aktualności, w ramach zadania z zakresu administracji rządowej. Wynikający z § 49 ust. 1 powołanego rozporządzenia obowiązek zawiadomienia wskazanych w nim podmiotów o zmianach w danych ewidencyjnych dokonanych w drodze czynności materialno-technicznej, nie dotyczy i nie realizuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a dotyczących podmiotów, do których kierowane jest zawiadomienie o dokonanej już zmianie. Tym samym nie ma charakteru czynności, o której mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. i nie służy na taką czynność skarga do sądu administracyjnego (por. teza postanowienia WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 846/13 i postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 788/16 – orzeczenia dostępne jw.).

W konsekwencji nie można uznać, że domniemana bezczynność organu w sprawie wykonania czynności (obowiązku informacyjnego), która nie jest zaskarżalna do sądu administracyjnego, mogłaby być przedmiotem skargi na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 P.p.s.a. Za utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjąć należy stanowisko, wyrażane także w piśmiennictwie, określające łącznie przesłanki, jakie musi spełniać akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a mianowicie: nie może mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, 2) musi mieć charakter publicznoprawny, 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, 4) muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa rozumianych jako bezpośrednio wynikające z przepisów prawa obowiązki lub uprawnienie tego podmiotu, do którego skierowany jest akt (por. np. postanowienia NSA z dnia: 4 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1501/22, 16 października 2008 r. sygn. akt II GSK 340/0 – dostępne jw.). Oznacza to, że z przepisu prawa ma wynikać obowiązek organu administracji publicznej podjęcia aktu lub czynności, która spełnia bezpośrednie uprawnienie adresata tego aktu lub czynności, albo bezpośrednio akt lub czynność jest związana z obowiązkiem tego podmiotu.

Omawiana czynność materialno-techniczna dotycząca poinformowania sądu wieczystoksięgowego o zmianie numeracji działki ewidencyjnej będąca skutkiem wprowadzenia zmiany aktualizującej operat ewidencji gruntów i budynków, jest czynnością podjętą w zakresie administracji publicznej, jednakże jej podjęcie wynika z realizacji nałożonego na starostę jako organ administracji geodezyjnej i kartograficznej obowiązku prowadzenia operatu ewidencji gruntów i budynków oraz utrzymania tego operatu w stanie aktualności, w ramach zadania z zakresu administracji rządowej. Należy podkreślić, że wynikający z przepisów § 49 ust. 1 powołanego rozporządzenia obowiązek zawiadomienia wskazanych nim podmiotów o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych, czy też zawiadomienie, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.k.w.h., nie dotyczy i nie realizuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, odnoszących się do osób, do których kierowane jest zawiadomienie o dokonanej już zmianie.

Po drugie, z powyższego wynika, że skarżąca Spółka nie posiada w niniejszej sprawie w ogóle legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., skoro zarzucana bezczynność Starosty nie odnosi się do takiej czynności (lub innego aktu niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.), która dotyczyłaby jej własnej sprawy, a zatem czynności skierowanej do skarżącej, jak i dotyczącej jej obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa (rozumianych jako bezpośrednio wynikające z przepisów prawa obowiązki lub uprawnienie tego podmiotu, do którego skierowany jest akt). Skarżąca w ogóle nie może być adresatem tego rodzaju czynności, co do których zarzuca Staroście pozostawanie w bezczynności. W konsekwencji też tracą wszelkie znaczenie kwestie dotyczące ewentualnego spełnienia innych wymogów proceduralnych poprzedzających wniesienie skargi.

Powoływanie się przez Spółkę na kwestie związane z egzekucją wierzytelności względem właściciela przedmiotowej nieruchomości (z tej nieruchomości) świadczą co najwyżej o interesie faktycznym Spółki. Ponadto przepis art. 27 ust. 2 u.k.w.h. wyraźnie przewiduje możliwość sprostowania z urzędu przez sąd rejonowy niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej. Może to nastąpić na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości. Sygnałem dla sądu wieczystoksięgowego do podjęcia takich działań z urzędu może być przecież również sygnalizacja wierzyciela właściciela nieruchomości czy komornika prowadzącego egzekucję z takiej nieruchomości. Z kolei sąd rejonowy powinien mieć zapewniony nieodpłatny dostęp do bazy danych katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków) poprzez zintegrowany system informacji o nieruchomościach (art. 27 ust. 4 u.k.w.h.). Skarżąca nie jest zatem pozbawiona możliwości ochrony swoich interesów prawnych jako wierzyciela, na którego rzecz prowadzona jest egzekucja z nieruchomości (sama strona zauważyła, że we właściwej księdze wieczystej wpisano zastrzeżenie o prowadzeniu egzekucji z nieruchomości).

Po trzecie, w tym miejscu należy wspomnieć, że skarżąca może kwestionować prawidłowość postępowania organu w przedmiotowej sprawie w trybie wniosku, o którym mowa w Dziale VIII K.p.a. zatytułowanym "Skargi i wnioski" – art. 221 i nast., a który winien być załatwiony zgodnie z regulacjami zawartym w tym Dziale. Wniosek taki może stanowić skargę na domniemane zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez organ administracji publicznej (art. 227 K.p.a.). Podkreślić jednakże należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednolicie, że postępowanie w sprawach skarg i wniosków objętych działem VIII K.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych (tak NSA w postanowieniu z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, dostępnym jw.), gdyż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07 – dostępne jw.).

Postępowanie w sprawie skarg i wniosków choć unormowane w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu o charakterze władczym. Nawet w razie pozostawania przez organ w bezczynności co do rozpatrzenia takiej skargi lub wniosku sąd administracyjny nie może rozpatrywać skarg na tego rodzaju bezczynność, nie jest to bowiem "bezczynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. Tym samym, skarga złożona w takiej sprawie również podlegałaby odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako nienależąca do właściwości sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 P.p.s.a.

Wszystkie powyżej przedstawione okoliczności wskazują na to, że skarżącej nie przysługiwało prawo do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na czynność polegającą na zawiadomieniu właściwego sądu o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków (§ 49 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2001 r.) lub na zawiadomienie tego sądu w trybie art. 27 ust. 2 u.k.w.h. Konsekwentnie też niedopuszczalna była skarga na bezczynność organu w takim zakresie. Zatem skarga, jako dotycząca sprawy pozostającej poza zakresem kognicji sądów administracyjnych, a nadto wniesiona przez podmiot, który nie ma legitymacji skargowej w sprawie, wymagała odrzucenia bez jej merytorycznego rozpatrzenia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 120 w zw. z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.