Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1136/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6230 System oceny zgodności, certyfikacja
Skarżony organ: Inspektor Inspekcji Handlowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzją Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie określenia ilości i wartości zapalniczek napełnianych gazem płynnym wprowadzonych do obrotu bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz A. B. kwotę 2815 złotych (dwa tysiące osiemset piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] określającą ilość i wartość zapalniczek napełnianych gazem płynnym, które wprowadził do obrotu bez posiadania certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Izba Celna w [...] powiadomiła Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...], że w czasie kontroli jaką przeprowadzała w firmie "S." należącej do A. B. ustaliła, że kontrolowany podmiot wprowadzał do obrotu liczne modele zapalniczek napełnianych gazem nie posiadając stosownego certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Do powiadomienia tego dołączyła pismo A. B. z dnia [...] kwietnia 2003r. /k.60 akt/, w którym potwierdził on ten fakt i wymienił modele zapalniczek gazowych, które sprowadza z zagranicy nie posiadając certyfikatu.

Po tej informacji w firmie A. B. w dniach od [...] czerwca 2003r. do [...] lutego 2004r. przeprowadzona została kontrola przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...]. Kontrolą objęto okres od [...] lutego 2002r. do [...] maja 2003r. W toku tej kontroli kontrolerzy badali magazyn firmy, faktury kupna /importu/ i sprzedaży /w kraju/ zapalniczek, dokumenty SAD dotyczące przeprowadzenia towaru przez granicę, przesłuchiwali A. B., zwracali się do dostawców zapalniczek o informacje jakiego typu zapalniczki dostarczali do kontrolowanej firmy. Zwracali się także do Instytutu Górnictwa i Gazownictwa Naftowego, który był podmiotem uprawnionym do wydania certyfikatu na znak bezpieczeństwa dla zapalniczek gazowych, o informację czy były wydawane certyfikaty na wymienione modele zapalniczek. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół kontroli. Protokół ten powstawał etapami i niektóre jego zapisy są potwierdzone podpisami przez kontrolowanego, jednak całościowo protokół kontroli nie został podpisany przez A. B., gdyż odmówił on jego podpisania. Częścią protokołu są m.in. załączniki nr 1 i nr 2 /k.31 i k.36/. W załączniku nr 1 zawarte jest zestawienie sprzedaży przez firmę A. B. zapalniczek napełnianych gazem płynnym w kontrolowanym okresie. W załączniku nr 2 zawarte jest zestawienie zakupu przez firmę A. B. zapalniczek napełnianych gazem płynnym. Na tej podstawie kontrolerzy obliczyli ile sprowadzonych przez A. B. z zagranicy zapalniczek napełnianych gazem płynnym zostało wprowadzonych do obrotu bez stosownego certyfikatu. Prawidłowość sporządzenia tych właśnie załączników zakwestionował A. B. i z tego powodu odmówił podpisania protokołu kontroli. A. B. przesłuchiwany w czasie kontroli wyjaśniał, że z dokumentów, na podstawie których sporządzono załącznik nr 2, nie wynika czy sprowadzone z zagranicy zapalniczki były benzynowe czy gazowe, zaś tylko zapalniczki gazowe wymagały certyfikatu /k. 142, k.144/.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w [...] powołując się na art.1 ust. 3 i art.5 ust.2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o Inspekcji Handlowej /Dz.U. nr 4 z 2001r. poz. 25 z późn. zmianami/, art.27 ust. 1 i art. 13 ust. 1 p. 1 oraz art.26 ust.1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993r. o badaniach i certyfikacji /Dz.U. nr 55 z 1993r. poz. 250 z późn. zmianami/ określił, że ilość i wartość wyrobów, których dotyczą uchybienia, o których mowa w art.26 ust.1 ustawy o badaniach i certyfikacji wynosi 230 sztuk o wartości 12.019,68 zł .

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie art. 13 ust.1 p.1 wskazanej wyżej ustawy o badaniach i certyfikacji oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1999r. w sprawie wykazu wyrobów wyprodukowanych w Polsce, a także wyrobów importowanych do Polski po raz pierwszy, mogących stwarzać zagrożenie albo służących ochronie lub ratowaniu życia, zdrowia lub środowiska, podlegających obowiązkowi certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem, oraz wyrobów podlegających obowiązkowi wystawiania przez producenta deklaracji zgodności /Dz.U. nr 5 z 1999r. poz. 53/ zapalniczki napełniane gazem są poddane obowiązkowi certyfikacji. Organ kontroli na podstawie art.27 ust.1 ustawy o badaniach i certyfikacji określa w decyzji ilość i wartość wyrobów, których uchybienia dotyczą.

Od tej decyzji odwołał się A. B. W odwołaniu wskazał, że inspektorzy nie określili prawidłowo, które ze sprzedanych przez niego zapalniczek były gazowe a które benzynowe, a wobec tego popełniono błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji. O rodzaju zapalniczek powinni rozstrzygać biegli. Podniósł też, że obowiązek uzyskania certyfikatu nie jest tożsamy z zakazem wprowadzania do obrotu wyrobów bez certyfikatu.

W toku badania sprawy organ II instancji zwrócił się do organu I instancji pismem z dnia [...] kwietnia 2004r. /k.177/ z zapytaniem na podstawie jakich dokumentów ustalono rodzaj wprowadzonych zapalniczek, gdyż dokumentów tych nie ma w aktach. Organ I instancji wyjaśnił pismem z dnia [...] kwietnia 2004r. /k.178/, że ustalenia poczynił na podstawie dokumentów SAD przedłożonych przez kontrolowanego, w których to dokumentach tzw. kod PCM oznacza rodzaj zapalniczek. Na podstawie tych dokumentów sporządzono załącznik nr 2 będący podstawą obliczeń. Wyjaśniono również, z powołaniem się na k.20 akt, że ze sporządzonym zestawieniem zapoznano kontrolowanego, który nie wniósł do niego uwag oraz, że dokumenty SAD, na podstawie których sporządzono załącznik nr 2, już zwrócono kontrolowanemu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej powołując się na art.5 ust.2 cytowanej wyżej ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 26 ust 1 i 27 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o badaniach i certyfikacji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu wskazał, że dowodem na to, iż kontrolowany importował zapalniczki gazowe jest załącznik nr 2 do protokołu kontroli. Załącznik ten został sporządzony na podstawie dokumentów SAD. Dokumenty SAD zawierające kody PCN właściwe dla zapalniczek gazowych są dowodami urzędowymi na to, iż zapalniczki, których dany SAD dotyczy były objęte obowiązkiem certyfikacji. Na decyzję tę wniósł skargę do WSA A. B. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Podnosił, że 1/ niesłusznie zastosowano do niego art.13 ust.1 ustawy o badaniach i certyfikacji zamiast art.13 ust.4, który dotyczy importu dla indywidualnych użytkowników zwolnionego z obowiązku certyfikacji, 2/ nie był pierwszym importerem zapalniczek marki "[...]", na które wcześniej uzyskał certyfikat inny importer, 3/ sprowadzał bardzo mało zapalniczek napełnianych gazem a w czasie kontroli w magazynie była tylko jedna taka zapalniczka, 4/ w deklaracjach celnych nie ma rozróżnienia na zapalniczki gazowe i benzynowe, np. zapalniczki "[...]" są benzynowe, mimo zakwalifikowania ich jako gazowe, 5/ załącznik nr 1, który był podstawą obliczeń, obejmuje zarówno zapalniczki gazowe jak i benzynowe i tylko opinia biegłych mogłaby ustalić, które z wprowadzonych do obrotu zapalniczek były benzynowe, a które gazowe.

Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wnosił o oddalenie skargi. Podnosił, że 1/ import dokonywany przez kontrolowanego był importem wg numerów katalogowych i nie był wykonaniem wyrobów na indywidualne zamówienie a więc był objęty obowiązkiem uzyskania certyfikatu, 2/ inspektorzy sporządzając załącznik nr 2 oparli się na dokumentach SAD a kod zawarty w tych dokumentach pozwala określić rodzaj zapalniczek, 3/ zapalniczki "[...]" zostały wyprodukowane przez firmę "[...]", a zgodnie z informacją Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa żadne wyroby tej firmy nie uzyskały certyfikatu, 4/ posiadanie certyfikatu jest warunkiem wprowadzenia wyrobu do obrotu a warunek ten wynika z art.26 ust.1 ustawy o badaniach i certyfikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/. Badając w świetle tych przepisów zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc uzasadniona.

W sprawie niniejszej zasadniczym dokumentem jest protokół kontroli i załączniki nr 1 i nr 2 do tego protokołu. Protokół ten powinien odpowiadać wymogom z Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2002r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania organów Inspekcji Handlowej, wzoru legitymacji służbowej pracowników Inspekcji oraz trybu wydawania i wymiany legitymacji /Dz.U. nr 39 z 2002r. poz. 356/. Jak wynika z akt sprawy protokół nie został podpisany przez kontrolowanego a przyczyna odmowy podpisania protokołu nie została wyjaśniona. Podana w protokole przyczyna odmowy podpisu /k.30/, odsyłająca do treści przesłuchania strony, jest ujęta tak ogólnie, że niczego nie wyjaśnia. Wynika z niej jednak, że kontrolowany kwestionuje treść i sposób sporządzenia załączników nr 1 i nr 2 /k.140 o., k.141, k.142/ określających ilość i wartość wprowadzonych do obrotu zapalniczek gazowych objętych obowiązkiem certyfikacji.

Z całokształtu materiału dowodowego wynika, że sposób sporządzenia załączników nr 1 i nr 2 już w toku kontroli był przez kontrolowanego kwestionowany a załączniki te na skutek zaleceń Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej /k.125/ były poprawiane przez organ I instancji. W aktach brak jednak dowodów /kopii dokumentów SAD/, na których oparł się organ I instancji sporządzający te załączniki w wersji będącej podstawą wydania decyzji. Fakt ten spowodował niejasność i był przyczyną skierowania przez Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej pisma z dnia [...] kwietnia 2004r. do organu I instancji. Z pisma tego wynika, że organ II instancji nie może skontrolować należycie prawidłowości sporządzenia załączników nr 1 i nr 2 i rozpatrzyć odwołania, bowiem w aktach nie ma stosownych dokumentów.

W ocenie Sądu nadesłane w odpowiedzi pismo organu I instancji skierowane do organu odwoławczego, zawierające wyjaśnienie w jaki sposób sporządzano załączniki nr 1 i nr 2 do protokołu kontroli nie jest wystarczające dla uznania, że załączniki te sporządzone zostały prawidłowo zaś informacja, iż załączniki te zostały przez kontrolowanego przyjęte bez uwag jest niezgodna z prawdą /k.178/.

Mimo takich niejasności i braków w materiale dowodowym organ II instancji poprzestał na wyjaśnieniu organu I instancji, co do sposobu sporządzania załączników i wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję I instancji nie kontrolując w istocie prawidłowości postępowania organu ani nie rozpatrując sprawy ponownie.

W ocenie Sądu takie postępowanie organu II instancji nie było prawidłowe. W sprawie niniejszej najistotniejszym elementem postępowania dowodowego jest protokół kontroli z załącznikami. Ocena dokumentów, na podstawie których sporządzono te załączniki powinna być przedmiotem postępowania w II instancji. Organ II instancji powinien zbadać czy w I instancji prawidłowo odczytano dokumenty SAD i czy prawidłowo ustalono na ich podstawie ilości i wartości kieszonkowych zapalniczek gazowych sprowadzonych i wprowadzonych do obrotu bez certyfikatu bezpieczeństwa. Okoliczności te były przez cały czas sporne a miały znaczenie zasadnicze dla treści decyzji. W tym stanie rzeczy dokumenty, na których podstawie dokonano tych spornych ustaleń powinny być elementem materiału dowodowego i powinny zostać poddane badaniu przez organ II instancji.

Zgodnie z art.138 KPA, organ II instancji obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę a nie tylko ograniczyć się do kontroli prawidłowości działania organu I instancji /por.B.Adamiak J.Borkowski "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" wyd. CH.Beck 2003, str.585/. Aby mógł to zrobić musiał dysponować całym materiałem dowodowym. Tymczasem w sprawie niniejszej organ II instancji nie mógł ani skontrolować prawidłowości sporządzenia dokumentu /załącznika nr 2/ przez organ I instancji ani sam poczynić prawidłowego zestawienia sprowadzonych przez kontrolowanego zapalniczek polegających obowiązkowi certyfikacji, bowiem stosownych dokumentów w aktach w chwili rozpoznawania odwołania nie było, zatem główny zarzut kontrolowanego nie mógł być rozważony należycie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie odwoławcze toczyło się z naruszeniem art.136 KPA i 140 KPA w związku z art.76 § 1 i 77 § 1 KPA a uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 145 § 1 p.1 lit. c p.p.s.a. uchylił decyzję II instancji co powoduje, że odwołanie zostanie rozpatrzone ponownie. KPA

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. i zasądził kwotę 400 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego oraz kwotę 2400 zł tytułem zastępstwa procesowego przez radcę prawnego na podstawie § 14 ust. 2 p.1 lit.a w związku z § 6 p.5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 z 2002r. poz. 1349 z późn. zmianami/ a także kwotę 15 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a.