Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 542/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 59 par 1,2,3,4,,5 , art 29 par2 , art 33 par 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 17 lutego 2015 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej R. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

542/15

U Z A S A D N I E N I E

Postanowieniem z dnia 10 marca 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z dnia 17 lutego 2015 r. nr [...] , na mocy którego odmówiono R.B. (zwanej dalej: "Stroną" bądź "Skarżącą") umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 czerwca 2013 r. o numerach: [...],wystawionych przez wierzyciela P.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zapadło ono w następującym stanie faktycznym sprawy.

1. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Strony na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24.06.2013 r. o numerach: [...] wystawionych przez P., których odpisy (w ocenie organów) doręczono Stronie w dniu 10.09.2013 r. w trybie przepisu art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."). Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności Strony w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które to zawiadomienie doręczono Stronie 24 lutego 2014 r. w trybie przepisu art. 43 k.p.a.

2. Pismem z dnia 05.03. 2014 r. Strona złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] skargę na czynności egzekucyjne a także, powołując się na art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a."), wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia ww. egzekucji powołując się na przedawnienie egzekwowanych należności, wadliwość tytułów wykonawczych oraz brak uprzedniego doręczenia jej upomnienia.

Dyrektor Izby Skarbowej [...] postanowieniem z dnia 13.05.2014 r., oddalił skargę Strony na czynności egzekucyjne zaś Strona ww. orzeczenia nie zaskarżyła.

W odniesieniu do wniesionych przez Stronę, na podstawie art. 33 u.p.e.a., zarzutów w sprawie prowadzenia ww. egzekucji, organ egzekucyjny dokonał ich rozpoznania w trybie przewidzianym dla wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego występując min. do wierzyciela o zajęcie stanowiska w tej sprawie.

Organ egzekucyjny, w formie postanowień, stwierdzając przedawnienie należności za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2009 r., umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie (tytuły wykonawcze o numerach:[...] ).

Wierzyciel w odpowiedzi na wezwania organu egzekucyjnego do zajęcia stanowiska w przedmiocie umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego pismami z dnia 25.06.2014 r. i 20.10.2014 r. potwierdził wymagalność dochodzonych wierzytelności oraz zasadność dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

3. Postanowieniem z dnia 17.02.2015 r., znak [...] organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Strony na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] .

4. Pismem z dnia 23.02.2015 r. Strona złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości i co najmniej zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia Strona wskazała, że pismami z dnia 5 i 14 marca 2014 r. wniosła skargę i zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Strona podniosła, że zgodnie z art. 35 u.p.e.a. wniesienie zarzutów, z mocy prawa, skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do momentu wydania ostatecznego postanowienia. Strona zarzuciła ponadto brak zajęcia przez wierzyciela stanowiska, co do wniesionych przez Stronę zarzutów, wyrażonego w formie zaskarżalnego postanowienia, zgodnie z przepisami art. 123 do 126 k.p.a., co pozbawiło Stronę prawa do obrony i skutkuje nieważnością.

5. Postanowieniem z dnia 10.03.2015 r. nr Dyrektor Izby Skarbowej [...] , działając jako organ odwoławczy, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, uznając, że niedochowanie przez stronę 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów, liczonego od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), skutkowało brakiem podstaw prawnych do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie zarzutów wniesionych przez Stronę pismem z dnia 05.03.2014 r. lecz jednocześnie stanowiło podstawę do uruchomienia przez organ egzekucyjny trybu z art. 59 u.p.e.a. w zakresie okoliczności podniesionych w ww. piśmie Strony (pomimo wskazania przez Stronę, że wnosi ona zarzuty na podstawie art. 33 u.p.e.a.). Organ uznał, że doręczenie Stronie odpisów tytułów wykonawczych nastąpiło dnia 10.09.2013 r. (w trybie art. 44 k.p.a.), stąd zgłoszenie zarzutów pismem z 05.03.2014 r. (złożonym w dniu 06.05.2014 r.), było spóźnione. Zatem w ocenie organu II instancji treść pisma z 05.03.2014 r. uzasadniała podjęcie postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a., celem zbadania przyczyn do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ II instancji wskazał ponadto, że wierzyciel nie był zobowiązany do zajęcia stanowiska w formie zaskarżalnego postanowienia, albowiem taką podstawę stanowi art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym obowiązek taki istnieje jedynie wówczas, gdy strona w przewidzianym przepisami terminie zgłosi zarzuty do postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33 u.p.e.a., co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Ponadto art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie przewiduje istnienia dla organu egzekucyjnego obowiązku uzyskania stanowiska wierzyciela.

Jak wskazał organ odwoławczy, brak było również podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 35 u.p.e.a., bowiem nie znajdował on zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na okoliczność braku wniesienia przez stronę, w przewidzianym przepisami terminie, zarzutów do postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33 u.p.e.a.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał przesłanki umorzenia postępowania przewidziane w treści art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.

Organ II instancji podkreślił, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie jest jednocześnie wierzycielem obowiązków powstałych z mocy prawa (jak w niniejszej sprawie), nie ma on możliwości weryfikacji zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W ocenie organu odwoławczego obowiązek badania okoliczności związanych z zarzutem Strony, co do zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku, spoczywa na wierzycielu, którego rolą jest doprowadzenie do przymusowego dochodzenia należności, które z mocy prawa mu przysługują i są wymagalne, ten zaś (pismami z dnia 21.06.2014 r. i 20.10.2014 r.) potwierdził zasadność i wymagalność zaległości Strony w opłatach abonamentowych rtv, skierowanych do realizacji w trybie przymusowym.

W odniesieniu do zarzutu przedawnienia wierzytelności z tytułu opłaty abonamentowej organ odwoławczy wskazał, iż abonament rtv, jest opłatą o charakterze administracyjnym. Od niezapłaconych w terminie opłat naliczane są odsetki jak od zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60, zwana dalej: "O.p."), a ponadto podlegają wyegzekwowaniu zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Abonament rtv stanowi przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie publiczne, które wyróżnia jego celowy charakter. Przepisy działu III O.p., zgodnie z art. 2 § 2 O.p., stosuje się do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione z § 1 pkt 1 organy. W związku z powyższym w stosunku do należności głównej jak również do odsetek, jako opłat publicznoprawnych, należy stosować przepisy działu III O.p. Jak wskazał organ odwoławczy zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie to przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W świetle powyższego 5 letni termin przedawnienia najstarszych należności, tj. za poszczególne miesiące 2009 r. upływał z końcem 2014 r. i postępowanie egzekucyjne dotyczące tych należności zostało umorzone postanowieniem z dnia 13.02.2015 r. Zatem, zarzut dotyczący przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] nie znajduje uzasadnienia.

Organ II instancji podniósł, że brak nadania nowego indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie przesądza o braku konieczności uiszczania opłaty z tytułu abonamentu rtv, albowiem z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że obowiązek ten został nałożony na osoby używające odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych bądź posiadających odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Brak nowego numeru identyfikacyjnego nie przesądza zatem o tym, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa i nie stanowi podstawy umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:, [...] i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

6. Strona złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], zaskarżając je w całości. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu pierwszej instancji w całości oraz o obciążenie organu wszystkimi kosztami postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że:

- organ II instancji nie odniósł się merytorycznie do podniesionych zarzutów zażalenia;

- organ nie odniósł się do faktu braku skutecznego doręczenia Skarżącej odpisów tytułów wykonawczych i wadliwie przyjął, że doręczenie ww. tytułów nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a., co stanowiło podstawę uznania przez organy, że zarzuty w przedmiotowej sprawie wniesione zostały nieskutecznie (po terminie); w ocenie Skarżącej sposób samej procedury doręczenia dokonywanego przez listonosza odbywał się na podstawie prawa pocztowego i procedur wewnętrznych zaś koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawierały identyfikacji doręczyciela - a zatem list zawierający odpisy tytułów wykonawczych nie opuścił w ogóle placówki i nie był przekazany listonoszowi do zaniesienia pod wskazany adres ("nie ma tam żadnej informacji dokonanej przez listonosza za pierwszym awizowaniem jak i dla ponownego drugiego awizowania");

- organy dokonały podziału wniosków Skarżącej, wniesionych pismami z dnia 05.03.2015 r. i 14.03.2015 r., na skargę na czynności organu egzekucyjnego jednakże pozostawiły zarzuty wniesione przez Skarżącą bez rozpatrzenia;

- organy prowadziły egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych niespełniających wymogów określonych wart. 27 § 1 pkt 1, 2, 3, 9, 10 i 11 u.p.e.a., tj. szczególnie w odniesieniu do oznaczenia wierzyciela;

- egzekwowana wierzytelność nie powstała z mocy prawa i nie jest wymagalna, bowiem wierzyciel nie dokonał niezbędnego obowiązku powiadomienia Skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiącego dowód zarejestrowania odbiornika;

- w zakresie obowiązku doręczenia Skarżącej upomnienia w piśmie z 25.06.2014 r. wierzyciel oświadczył, że Skarżącej wysłano upomnienie, zaś w poz. 80 tytułów wykonawczych wskazał na brak takiego obowiązku, co poddaje w wątpliwość prawdziwość podawanych informacji;

- pozbawiona została prawa do obrony, albowiem stanowisko wierzyciela nie zostało wyrażone w formie prawnie wskazanej i opartej o k.p.a. (zaskarżalne postanowienie).

Jednocześnie Skarżąca podtrzymała wszystkie stanowisko zawarte w pismach w pismach z [...] r.

7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej [...] , z argumentacją jak w rozstrzygnięciu, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej bądź postanowienia polega na badaniu jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod kątem wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości uznania przez organ egzekucyjny, na podstawie art. 59 u.p.e.a., że w sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do Skarżącej na podstawie art. 59 u.p.e.a.

Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Z regulacji tych wynika, iż postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku

wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Natomiast w art. 59 § 2 u.p.e.a. ustawodawca umożliwił umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zgodnie zaś z art. 59 § 3 i § 4 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w ww. § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postepowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. zaś postanowienie, o którym mowa w § 3 u.p.e.a., wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

Art. 59 § 5 u.p.e.a. stanowi natomiast, że na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie.

Odmienny, aniżeli wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 u.p.e.a., środek służący do obrony praw zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 1. u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a. w egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w 1) art. 2 § 1 pkt 8 - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6, 8 i 9; 2) art. 2 § 1 pkt 9 - zobowiązanemu przysługują zarzuty określone w § 1 pkt 6 i 8-10.

Z kolei art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowi, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a., stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Zgodnie zaś z art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.p.e.a.) zaś na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów podlega rozpatrzeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odwoławczemu (art. 34 § 5 u.p.e.a.).

Zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego (art. 35 § 1 u.p.e.a.) a w okresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny może dokonać na podstawie tytułu wykonawczego zabezpieczenia na wniosek wierzyciela lub z urzędu (art. 35 § 2 u.p.e.a.)

Z powyższego zestawienia wynika, że powyższe postępowania, tj. postępowanie z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania złożonego na podstawie art. 59 u.p.e.a. i postępowanie prowadzone przez organ egzekucyjny na skutek złożenia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia postepowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 u.p.e.a., choć każde z nich służy realizacji praw zobowiązanego, nie są tożsame. Różnice pomiędzy ww. postępowaniami są zasadnicze i istotne dla ochrony praw zobowiązanego. Dotyczą one w szczególności obowiązku zajęcia przez wierzyciela stanowiska w formie zaskarżalnego postanowienia czy też skutków zainicjowanego przez zobowiązanego postępowania na tok postępowania egzekucyjnego (zawieszenie postępowania).

Różnice pomiędzy poszczególnymi, przewidzianymi w u.p.e.a., środkami ochrony praw zobowiązanego w zakresie skutków, jakie środki te wywierają na kształtowanie sytuacji prawnej zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą stanowić zasadniczą przesłankę wyboru przez zobowiązanego określonego środka dla ochrony swoich praw – przy czym dokonany przez zobowiązanego wybór wyznacza jednocześnie granice tak zainicjowanego postępowania. To bowiem zobowiązany, nie zaś organ, wnosząc podanie określonej treści zakreśla ramy prawne postępowania w sprawie, przyjmując jednocześnie ryzyko, jakie wiąże się z tak dokonanym wyborem określonego środka ochrony jego praw.

Mając na uwadze ww. przepisy u.p.e.a. nie sposób jednak nie zauważyć, że również organy egzekucyjne, które w zakresie przyznanych im przez ustawodawcę uprawnień, stoją na straży praworządności w odniesieniu do prowadzonych przez nie postępowań egzekucyjnych, zostały wyposażone w kompetencję do umorzenia z urzędu postępowania egzekucyjnego w przypadkach ściśle wskazanych w u.p.e.a. Jednakże uprawnienie organu do działania z urzędu nie może być utożsamiane z uprawnieniem organu do dokonywania samowolnej wykładni woli zobowiązanego, w zakresie kwalifikacji prawnej wnoszonych przez niego wniosków i środków ochrony prawnej. Tym bardziej, w ocenie Sądu, ww. uprawnienia organu nie mogą być wykorzystywane do zastępowania przez organ ściśle określonego wniosku strony, który wg. oceny organu okazał się niedopuszczalny (m.in. wniesiony po terminie), innym – nie wniesionym przez stronę, w zakresie którego sam organ był uprawniony bądź zobowiązany do zainicjowania postępowania z urzędu.

W przedmiotowej sprawie, jak wynika z pism Skarżącej z dnia 05 marca 2014 r. oraz z dnia 14 marca 2014 r., Skarżąca wniosła skargę na czynności egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] oraz zarzuty do ściśle wskazanych, wadliwych tytułów wykonawczych powołując się na przepis art. 33 u.p.e.a. Okoliczność ta (wola zobowiązanej), w ocenie Sądu, nie była kwestionowana przez organy, ani też nie wywołała wątpliwości organów w tym zakresie (organ odwoławczy zakwalifikował wnioski Skarżącej jako skargę na czynności egzekucyjne i zarzuty złożone na podstawie art. 33 u.p.e.a.). Z uwagi na powyższe, zgodnie z wolą Skarżącej, organy rozpoznały wniosek Skarżącej w zakresie skargi na czynności egzekucyjne wydając w tym zakresie stosowne postanowienie. Jednakże drugi z wniosków, tj. dotyczący wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został rozpoznany przez organy albowiem, organy uznając go za niedopuszczalny (z uwagi na niedochowanie przez Skarżącą terminu do wniesienia zarzutów) dokonały jego przekształcenia we wniosek Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a. i w tym trybie dokonały rozpoznania wniosku Skarżącej - nie występując jednocześnie do Skarżącej o sprecyzowanie jej rzeczywistej woli (czy wniosek strony, pomimo powołania się na art. 33 u.p.e.a. stanowi wniosek strony o umorzenie postępowania w trybie art. 59 u.p.e.a.). Jednocześnie, jak konsekwentnie i wyraźnie wskazuje Skarżąca w przedmiotowym postępowaniu, wolą Skarżącej było rozpoznanie złożonego przez nią ww. wniosku jako zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego złożonych na podstawie art. 33 u.p.e.a.

Powyższe działanie organów, w ocenie Sądu było niedopuszczalne i doprowadziło do sytuacji, w której organ - wbrew woli Skarżącej – dokonując jednoznacznej kwalifikacji ww. wniosku Skarżącej jako zarzuty wniesione na podstawie art. 33 u.p.e.a. - de facto nie dokonał rozpoznania wniesionego przez Skarżącą środka ochrony jej praw w postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie zakończył postępowania w tym zakresie, albowiem w to miejsce dokonał – wbrew woli Skarżącej - rozpoznania ww. wniosku Skarżącej w odmiennym trybie, tj. na podstawie art. 59 u.p.e.a. nie działając jednocześnie w tym zakresie z urzędu (skoro nie stwierdził istnienia przesłanek umorzenia postępowania, o których mowa w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.), co miało istotny wpływ na wynik postępowania.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Organy, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu, dokonają kwalifikacji ww. wniosku Skarżącej złożonego na podstawie art. 33 u.p.e.a., zgodnie z wyraźną wolą Skarżącej, tj. jako zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego złożone na podstawie art. 33 u.p.e.a. i w trybie właściwym dla tego środka zaskarżenia dokonają jego oceny i rozpoznania.

W tym stanie sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącej kwotę [...] zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.