Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1750/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  pkt 1,  art. 34  par. 1  i  par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Semiczek, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu dot. prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadny I. oddala skargę; II. zasądza z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu na rzecz adw. E. S. kwotę 295,20 zł ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100).


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadny.

W związku z egzekucją należności pieniężnych prowadzoną na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. (wierzyciela), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r. (znak [...]) obejmującego zobowiązanie z tytułu pobytu w Policyjnej Izbie Zatrzymań w listopadzie 2009 r. w kwocie należności głównej w wysokości 100,00 zł, poborca skarbowy sporządził w dniu 29 lipca 2011 r. protokół stanu majątkowego skarżącego. Odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 29 lipca 2011 r.

Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wskazując na treść art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.), tj. nieistnienie obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione stwierdzając, że zobowiązany w dniu

12 listopada 2009 r. swoim zachowaniem spełnił ustawowe przesłanki uprawniającego do osadzenia go do wytrzeźwienia, co skutkowało jego zatrzymaniem i osadzeniem. Za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań należna jest kwota w wysokości 100 zł, której zobowiązany nie uiścił. Wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...]r.

(Nr [...]) podzielił w całości motywy zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia 23 września 2011 r. skarżący wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego uzasadniając wniosek zamiarem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne postanowienie Komendanta Głównego Policji utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela o zajęciu stanowiska w sprawie zarzutów.

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Jednocześnie po rozpoznaniu wniosku zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Skarżący w dniu 18 października 2011 r. wniósł zażalenie na postanowienie w przedmiocie uznania za bezzasadny zarzut nieistnienia obowiązku podnosząc, iż rozpoznając zarzuty pominięto kwestie prowadzenia sprawy w sposób nieprawidłowy przez poborcę skarbowego, obecnie przez komornika skarbowego, oraz rozparzenia zarzutu przy braku prawomocnej decyzji Prokuratury Rejonowej w J. i Prokuratury Rejonowej dla W. – S. (jako odpowiedzi na pismo zobowiązanego z dnia 29 lipca 2011 r.), jak również przy braku prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto zarzucił skarżący naruszenie przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotem sprawy jest postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony

a następnie stwierdził, iż argumentacja zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie i brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

W związku z powyższym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wymienił podstawy zarzutów unormowane w art. 33 u.p.e.a. oraz wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca i dotyczy to także Dyrektora Izby Skarbowej. Skoro zatem w dniu wydawania postanowienia przez organ egzekucyjny w obiegu prawnym istniało ostateczne stanowisko wierzyciela stwierdzające, że bezzasadny jest zarzut nieistnienia obowiązku, to organ odwoławczy nie mógł nie uwzględnić tego stanowiska przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi niezbędną informację dla organu egzekucyjnego a ten nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutów i do podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela.

Ustosunkowując się do zarzutu nieistnienia obowiązku organ drugiej instancji wskazał, że obowiązek poniesienia opłaty za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań w celu wytrzeźwienia wynika wprost z przepisu art. 40 i art. 42 ust. 5a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r., Nr 70, poz. 423 ze zm.). Z uwagi na okoliczność, iż należność ta jest dochodem Skarbu Państwa a jej dochodzenie w postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym stanowi obowiązek organu, organ egzekucyjny skierował tytuł do egzekucji. Dodał, że w celu zbadania legalności zatrzymania i osadzenia skarżącego wierzyciel wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji w J.. Ustalono, że skarżący w dniu 12 listopada 2009 r. będąc w stanie nietrzeźwości, swoim zachowaniem dał powód do zgorszenia w miejscu publicznym, będąc agresywnym i wulgarnym. Stan nietrzeźwości stwierdzono na podstawie występujących symptomów upojenia alkoholowego, które dawały podstawę określenia stanu nietrzeźwości skarżącego i osadzenia go do wytrzeźwienia. Wskazał organ, że w związku z pismami zobowiązanego nie otrzymał żadnych pisemnych informacji od Prokuratury Rejonowej w J. ani od Prokuratury Rejonowej W. S., jak i z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W związku z powyższym organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji i wierzycielem, że zatrzymanie skarżącego odpowiadało prawu i miało swoją podstawę i uzasadnienie w przepisach prawa. Dodatkowo zauważył, że w aktach sprawy znajduje się protokół doprowadzenia skarżącego do jednostki policji zawierający szczegółowe okoliczności zatrzymania a który opatrzony jest podpisem skarżącego.

Nie zgodził się organ drugiej instancji z zarzutem strony, że w sprawie naruszono przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. wskazując, że postępowanie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, żądając zasądzenia od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania i powielając argumenty wskazywane w zażaleniu z dnia 18 października 2011 r. Dodatkowo zaskarżonemu postanowieniu zarzucił skarżący sprzeczność oraz pominięcie istotnych dla sprawy faktów. W uzasadnieniu skargi strona podnosiła również, iż nie stwierdzono dowodowo stanu jej nietrzeźwości oraz zarzucała obrazę przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw prawnych do zmiany wyrażonego stanowiska.

Bez znaczenia, zdaniem organu, pozostaje również okoliczność niestwierdzenia dowodowo stanu nietrzeźwości skarżącego z uwagi na to, że określone objawy tego stanu, przy uwzględnieniu wiedzy i doświadczenia życiowego, dały podstawę prawna do stwierdzenia stopnia nietrzeźwości. Za nieuzasadnione uznał również organ odwoławczy zarzuty prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób stronniczy. Jako niemające związku z rozstrzygnięciem oceniono również zarzuty dotyczące udostępnienia skarżącemu akt sprawy oraz rzekomego wyłączenia poborcy skarbowego z prowadzonej egzekucji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Zgodnie natomiast z art.34§1 w/w ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (podkr. Sądu).

Skarżący zgłosił zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 tj. zarzut nieistnienia obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], wierzyciel uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione stwierdzając, że zobowiązany w dniu 12 listopada 2009 r. swoim zachowaniem spełnił ustawowe przesłanki uprawniającego do osadzenia go do wytrzeźwienia, co skutkowało jego zatrzymaniem i osadzeniem. Za pobyt w Policyjnej Izbie Zatrzymań należna jest kwota w wysokości 100 zł, której zobowiązany nie uiścił. Wskazane postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Komendanta Głównego Policji, który postanowieniem z dnia [...]r. (Nr [...]) podzielił w całości motywy zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Organ egzekucyjny I instancji po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a., wydał postanowienie z dnia 14 października 2011 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione.

Ww. postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...]r.

Należy zauważyć, że obowiązek uiszczenia opłat za pobyt w izbie wytrzeźwień wynika z art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 Nr 70 poz. 473), który stanowi, iż za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień lub jednostce Policji pobierane są opłaty. Natomiast pkt 5a mówi, że egzekucja należności, o których mowa w ust. 5, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W niniejszej sprawie organy zastosowały przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy wyjaśnić, że opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień ma charakter opłaty administracyjnej i jest świadczeniem wynikającym ze stosunku publicznoprawnego. Opłaty z tytułu pobytu w izbie wytrzeźwień nie posiadają charakteru zobowiązaniowego w rozumieniu prawa cywilnego, lecz administracyjnoprawny i wynikają nie z czynności prawnej, lecz z decyzji o przymusowym umieszczeniu w izbie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 90/10 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W związku z powyższym podnoszona przez skarżącego kwestia zasadności zatrzymania go przez Policję nie może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Jak wskazał organ odwoławczy kwestia ta była przedmiotem innego postępowania.

Przedmiotem postępowania egzekucyjnego jest opłata za pobyt w izbie wytrzeźwień. Skarżący nie kwestionuje faktu pobytu w izbie jedynie zasadności zatrzymania w niej.

Jak wskazano powyżej przedmiotowa opłata ma charakter opłaty administracyjnej, a jej pobranie wynika z faktu pobytu skarżącego w izbie wytrzeźwień. Przepis ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraźnie stwierdza, że za doprowadzenie i pobyt w izbie wytrzeźwień pobiera się opłaty. Przepis ten nie warunkuje obowiązku uiszczenia opłaty od tego czy zatrzymanie było zasadne czy też nie.

Należy stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a stanowisko wierzyciela w kwestii istnienia obowiązku jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art.34§1 w związku z §4 u.p.e.a.).

Należy stwierdzić, że organy rozpoznające przedmiotową sprawę działały zgodnie z ww. przepisami. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nie mogły badać zasadności zatrzymania skarżącego w izbie wytrzeźwień ponieważ nie pozwalają na to przepisy postępowania egzekucyjnego. Ww. kwestia była, jak wynika z akt administracyjnych, przedmiotem oddzielnego postępowania prowadzonego przez właściwe organy.

Sąd nie stwierdził również, aby organy obu instancji dopuściły się naruszenia zasad postępowania administracyjnego o których mowa w art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 Kpa. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut stronniczości w działaniach organu egzekucyjnego, a także uniemożliwienia przeglądania akt sprawy, ponieważ nie znajdują one żadnego potwierdzenia w materiałach sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2003r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).