Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1279/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.) Olga Żurawska-Matusiak Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. R. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania [...] J. R. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2014 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał postanowienie sygn. akt. [...]o przedstawieniu J. R. zarzutu o to, że w dniu [...] października 2014 r. w miejscowości [...] gm. [...] woj. [...] prowadził w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]; przeprowadzone badanie na zawartość alkoholu wykazało 2,60 oraz 2,43 promila alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.

W następstwie powyższego Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zawiesił [...] J. R. w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2015 r. na okres trzech miesięcy. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi personalnemu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Powyższy rozkaz personalny został utrzymany w mocy rozkazem personalnym Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...].

Następnie, Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 39 ust. 3, art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, przedłużył [...] J. R. zawieszenie w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2015 r. do czasu ukończenia postępowania karnego. Ponadto, zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi zawieszono się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi personalnemu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, że w myśl art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. W rozpoznawanej sprawie zarzucany wymienionemu czyn jest przestępstwem umyślnym, ściganym z oskarżenia publicznego. Tymczasem, zgodnie z art. 25 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, co wiąże się z publicznym charakterem tej służby. Z tego względu od policjantów wymaga się, aby przestrzegali szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania. Zatem sprzeczne jest z interesem Policji to, ażeby ustawowe zadania Policji realizował funkcjonariusz, któremu zostały przedstawione zarzuty popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Organ zaznaczył, że zarzuty umyślnego naruszenia przez [...] J. R. porządku publicznego poprzez prowadzenie w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochodu osobowego wpływają negatywnie na wizerunek Policji i z tych względów zachowanie skarżącego należy uznać za "szczególnie uzasadniony przypadek", stwarzający podstawę do wydania rozkazu o przedłużeniu okresu zawieszenia. Organ podkreślił, że popełnienie przez policjanta przestępstwa lub przewinienia dyscyplinarnego, choćby z winy nieumyślnej, naraża na szwank dobro (interes) służby, na który składa się dobre imię Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, czy niezależności formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. Osoba, które jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Organ wskazał również, że skutkiem zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych zgodnie z dyspozycją art. 124 ust. 1 ustawy o Policji jest zawieszenie od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "zawiesza się" zobowiązuje organ do zastosowania tej normy prawnej w przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego do Komendanta [...] Policji J. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że okoliczności sprawy - jako szczególne - uzasadniają zawieszenie postępowania na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, podczas gdy nie są to nowe, lecz znane organom okoliczności - stanowiące podstawę do zawieszenia strony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 ww. ustawy. Zauważył nadto, iż organ dokonał oceny stanu faktycznego w sposób dowolny - determinowany potrzebą uzasadnienia swojej decyzji. Zarzucił również obrazę przepisów postępowania, tj. art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie rozkazu personalnego stronie, a nie ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.

Komendant [...] Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. W motywach powołanego na wstępie rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2015 r. wskazał, iż odwołanie od rozkazu personalnego organu I instancji zostało złożone w dniu [...] kwietnia 2015 r., a zatem z zachowaniem 14-dniowego terminu przewidzianego dla tej czynności procesowej.

Zaznaczył, iż w przypadku, gdy pełnomocnik strony, który podpisał odwołanie w imieniu strony, nie złoży dokumentu pełnomocnictwa, nie można uznać jego czynności, w tym podpisania odwołania - za skuteczne. Organ powinien wówczas, zakreślając termin opatrzony stosownym rygorem, wezwać wnoszącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania, bądź też uznać odwołanie za niepodpisane przez stronę i wezwać ją do podpisania odwołania.

Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy pismem z dnia [...] kwietnia 2015r. wezwał adw. B. B. do złożenia stosownego pełnomocnictwa do akt przedmiotowego postępowania.

W odpowiedzi, za pismem z dnia [...] maja 2015 r., adwokat złożył pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2015 r., udzielone przez [...] J. R. w postępowaniu dyscyplinarnym o numerze [...] i postępowaniach związanych z decyzją o zawieszeniu w czynnościach służbowych, w tym w postępowaniu odwoławczym od decyzji nr [...].

Niezależnie od powyższego pełnomocnik zauważył, iż wszystkie decyzje zapadły w ramach jednego postępowania dyscyplinarnego, które prowadził organ I instancji - Komenda Powiatowa Policji w [...]. W związku z powyższym, nie jest koniecznym przedkładanie kolejnego pełnomocnictwa do reprezentacji [...] J. R. w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym na skutek wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do powyższego stanowiska pełnomocnika organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z przepisów art. 33 § 2 i 3 k.p.a. wynika, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie na przykład poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt sprawy. Przez akta należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego. Organ nie ma obowiązku poszukiwania pełnomocnictwa w aktach innych niż akta konkretnej sprawy.

Organ odwoławczy zauważył również, że postępowanie dyscyplinarne jest w sposób oczywisty postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego w sprawie przedłużenia zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Przedmiotowe sprawy rozstrzygane są odrębnymi decyzjami administracyjnymi, podejmowanymi na podstawie odrębnych przesłanek zawartych w rożnych przepisach prawa.

W świetle powyższego organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony zarzut dotyczący nieskutecznego doręczenia rozkazu personalnego organu I instancji stronie, w sytuacji gdy stosowne pełnomocnictwo zostało złożone do akt przedmiotowego postępowania dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy zauważył, iż doręczenie decyzji stronie postępowania z pominięciem jej pełnomocnika wywołuje taki skutek, że strona jest poinformowana o treści aktu administracyjnego, natomiast terminy procesowe do wykonywania przez nią czynności, w tym wnoszenia środków odwoławczych, należy liczyć od daty doręczenia pisma pełnomocnikowi. Przy czym naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji stronie, a nie pełnomocnikowi w sytuacji, gdy reprezentant strony zna treść rozstrzygnięcia i składa od niego odwołanie w ustawowym terminie, nie można uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy, a więc takie, które uzasadniałoby wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego w postępowaniu odwoławczym.

Odnosząc się natomiast do kwestii przedłużenia [...] J. R. zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego Komendant [...] Policji wskazał, iż zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o Policji w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Decyzja wydana przez organ na wskazanej podstawie ma charakter uznaniowy. Ustawodawca nie wprowadził przy tym żadnych innych kryteriów dla zastosowania tej instytucji, uzależniając jedynie przedłużenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych od wystąpienia w sprawie okoliczności, stanowiących "szczególnie uzasadniony przypadek".

W ocenie organu odwoławczego za "szczególnie uzasadniony przypadek" uznać należy takie okoliczności sprawy, które powodują, iż zachodzi konieczność ochrony interesu społecznego poprzez długotrwałe wykluczenie funkcjonariusza z pełnienia zadań i czynności służbowych, wykonywanych w imieniu organu państwowego, w związku z zarzucanym policjantowi popełnieniem czynu karalnego. Popełnienie przez policjanta przestępstwa choćby z winy nieumyślnej, rażąco godzi w wymienione dobra, stanowiące wartość społeczną. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie czynu karalnego nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale równocześnie naraża tę służbę na szkody wynikające z faktu niespełniania wymagań, stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy, właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odsunięciu policjanta od bieżącego wykonywania zadań organów Policji w przypadku, gdy przestałby on spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie z ram organizacyjnych służby publicznej.

Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uznał, że zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy. Wskazał, iż bezspornym jest, że w ramach prowadzonego postępowania karnego o sygn. akt [...] prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2014r. o przedstawieniu policjantowi zarzutu o to, że w dniu [...] października 2014 r. w miejscowości [...] gm. [...] woj. [...] prowadził w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochód osobowy. Postępowanie karne, zakończone sporządzeniem aktu oskarżenia przeciwko stronie, toczy się nadal przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Karny za sygn. akt [...].

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wyjątkowo naganny charakter zarzucanego policjantowi czynu - bezpośrednio godzącego w bezpieczeństwo na drodze, a zatem w dobro obywateli - stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji i uniemożliwia dalsze wykonywanie zadań przypisanych instytucji zaufania publicznego, jaką jest Policja. Trafnie zatem organ I instancji uznał, że istnieją przesłanki przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych.

Na powyższy rozkaz personalny J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jego uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a przez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy obu instancji i przekroczenie granic uznania poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, umożliwiający dalsze przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia toczącego się postępowania karnego, podczas gdy powołane przez organ okoliczności nie są nowe, lecz znane już wcześniej, stanowiące dotychczas podstawę dwukrotnego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych (na podstawie art. 39 § 1 i § 2 ww. ustawy), co de facto prowadzi do wniosku, że organy dokonują oceny stanu faktycznego w sposób dowolny - determinowany potrzebą uzasadnienia swojej decyzji,

- art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 i art. 110 k.p.a. przez uznanie, że doręczenie skarżącemu decyzji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] było prawidłowe, podczas gdy skarżący ustanowił pełnomocnika, a zatem zgodnie z treścią wskazanej normy koniecznym było doręczenie rozstrzygnięcia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a naruszenie tego obowiązku skutkowało bezprawnym, albowiem niepoprzedzonym wydaniem stosownej decyzji, przedłużeniem zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych i pozbawieniem go połowy należnego za ten okres uposażenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż nie podziela stanowiska Komendanta [...] Policji, zgodnie z którym postępowania dotyczące wydania decyzji na podstawie art. 39 ust. 1 i ust. 3 są postępowaniami odrębnymi w stosunku do toczącego się postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem skarżącego, pełnomocnikowi ustanowionemu w postępowaniu dyscyplinarnym doręcza się wszelkie decyzje zapadłe w jego toku, w tym również rozkazy personalne odnoszące się do kwestii zawieszenia w czynnościach służbowych. Postępowanie dyscyplinarne i postępowania w przedmiocie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych toczyły się przed tym samym organem tj. Komendantem Powiatowym Policji w [...]. Organ ten gromadził materiał w jednych aktach postępowania administracyjnego, do których pełnomocnik przedłożył dwa odrębne pełnomocnictwa do reprezentacji interesów prawnych obwinionego. Jedno z nich było pełnomocnictwem ogólnym do reprezentacji w postępowaniu dyscyplinarnym, drugie zaś szczególne do reprezentacji w postępowaniu, którego przedmiotem było zawieszenie w czynnościach służbowych. W ocenie pełnomocnika powyższe obligowało organ do doręczenia skarżonej decyzji - pełnomocnikowi, niezrozumiałym jest natomiast stanowisko, że był on zobowiązany do przedłożenia kolejnego pełnomocnictwa.

Skarżący podkreślił, iż tylko skuteczne doręczenie decyzji decyduje faktycznie o tym, czy wywiera ona wynikające z niej skutki materialnoprawne i proceduralne. Doręczenie decyzji stronie, z pominięciem jej pełnomocnika, sprawia że mamy do czynienia jedynie z projektem decyzji, który nie wchodzi do obrotu prawnego. W konsekwencji wadliwa jest decyzja organu II instancji, która utrzymuje w mocy tego rodzaju rozstrzygnięcie, które faktycznie prowadzi do bezprawnego zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych wraz z pozbawieniem go prawa do części uposażenia.

W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Organ nie przedstawił bowiem żadnych nowych okoliczności, uzasadniających przyjęcie, iż zmaterializowała się przesłanka określona w ust. 3 art. 39 ustawy o Policji.

W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny organu I instancji o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych odpowiadają prawu.

Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 335 ze zm.) normujące m.in. kwestie związane z zawieszeniem policjanta w czynnościach służbowych. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 tej ustawy, policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z kolei ust. 2 ww. przepisu określa, że policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Natomiast ust. 3 art. 39 przewiduje, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostały rozkazy personalne w przedmiocie przedłużenia skarżącemu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, a więc decyzje podjęte na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji.

Treść ww. przepisu wskazuje, że decyzja o przedłużeniu policjantowi okresu zawieszenia w wykonywaniu obowiązków służbowych ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę sformułowania "można przedłużyć". Decyzja taka wprawdzie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.

W świetle art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza w wykonywaniu obowiązków służbowych jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz faktu prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - ukończenie bowiem tego postępowania jest zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu, do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia. Fakt toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jest bezsporny w niniejszej sprawie, spór natomiast dotyczy tego, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".

Choć ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", to jednak, nawiązując w treści tego przepisu do prowadzonego postępowania karnego, wskazał pośrednio na przesłankę do dalszego trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, określając tym samym, że okres ten może zostać przedłużony do czasu jego zakończenia. Zauważyć należy, że z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, w tym zwłaszcza zarzutów, jakie mogą być stawiane w postępowaniach karnych wobec policjantów, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest w pełni uzasadnione. Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala bowiem organom Policji na odpowiednią ocenę zarówno samego faktu prowadzenia przeciwko policjantowi postępowania karnego, jak i charakteru stawianego funkcjonariuszowi w tym postępowaniu zarzutu, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 964/09 (publ. LEX nr 595648) w sytuacji, gdy postępowanie karne znajduje się jeszcze na etapie przygotowawczym, po przedstawieniu zarzutów, to ustawowej cechy szczególności przypadku mającego przemawiać za przedłużeniem zawieszenia policjanta w wykonywaniu czynności służbowych należy poszukiwać wśród tych okoliczności, które istnieją na etapie przedstawienia zarzutów. Z tego względu, tymi okolicznościami może być sam charakter przedstawionych policjantowi zarzutów.

W ocenie Sądu, rację mają organy Policji wskazując, że w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, uzasadniająca przedłużenie okresu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych.

Jak bowiem wynika z akt sprawy, Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wydał w dniu [...] listopada 2014 r. postanowienie o przedstawieniu J. R. zarzutu o to, że w dniu [...] października 2014 r. w miejscowości [...] gm. [...] woj. [...] prowadził w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]; przeprowadzone badanie na zawartość alkoholu wykazało 2,60 oraz 2,43 promila alkoholu we krwi, tj. o czyn z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Postanowienie zostało ogłoszone skarżącemu w dniu [...] grudnia 2014 r., w tym samym dniu skarżący został przesłuchany w charakterze podejrzanego.

Ponadto, w toku postępowania przed organem I instancji ustalono, że postępowanie karne jest kontynuowane, przy czym zarzuty i podstawy do wszczęcia postępowania karnego nie uległy zmianie.

Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie organy orzekające prawidłowo wskazały, iż charakter przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k., które popełnione zostaje z winy umyślnej, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu. Zachowanie policjanta należało uznać za nieodpowiedzialne i sprzeczne z rotą ślubowania. Zachowanie to mogło doprowadzić do uszkodzenia mienia, a nawet zdrowia lub życia innych uczestników ruchu drogowego. Pijany kierowca dopuszczał de facto możliwość wyrządzenia niepowetowanej szkody nie tylko w mieniu, ale też możliwość pozbawienia nawet życia innych osób poruszających się po drodze.

Z tych względów organy prawidłowo uznały, że postawienie skarżącemu zarzutu popełnienia szczególnie nagannego czynu, bezpośrednio godzącego w bezpieczeństwo na drodze, a w konsekwencji w dobro obywateli, winno skutkować podjęciem określonych działań, mających na celu odsunięcie go od wykonywania czynności służbowych. Realizacja obowiązków wynikających ze stosunku służbowego w przedmiotowej sytuacji niewątpliwie naruszałaby dobre imię tej formacji i wywierałaby demoralizujący wpływ na współpracowników. Wobec tego rodzaju zarzutu, interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza, jako strony postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.), co niewątpliwie uzasadnia dalsze trwanie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych.

Zauważyć należy, że wśród służb mundurowych Policja wyróżnia się zakresem przydzielonych jej zadań, które mają charakter wieloaspektowy. Policja tworzy formację uzbrojoną służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak stanowi art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, do podstawowych zadań formacji należy m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców (...). Publiczny wymiar Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania kształtują autorytet organów państwa i zaufanie do ich funkcjonariuszy. Stąd też wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji i innych służb mundurowych muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu. Dotyczy to zarówno sfery służby, jak i postawy osobistej.

Podejrzenie popełnienia przez policjanta przestępstwa godzi w dobro (interes) służby, na który składa się dobre imię Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania aparatu administracji, czy niezależności formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych. "Osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu karalnego, nie tylko pogarsza obraz służby publicznej, ale też naraża tę służbę na kolejne szkody, jakie wynikają z faktu rażącego naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym. Takim następstwom powinien przeciwdziałać przełożony służbowy właściwy w sprawie zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych" (por. A. Korcz-Maciejko, W. Maciejko, Zawieszenie funkcjonariusza Policji w czynnościach służbowych, Służba Pracownicza z 2009 r., nr 10, s. 25).

W świetle powyższego, nie ma racji skarżący twierdząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Charakter przedstawionego skarżącemu zarzutu (art. 178a § 1 k.k.), mógł, w ocenie Sądu, stanowić podstawę do podjęcia rozkazu o przedłużeniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych ze względu na zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Nietrafne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było zebranie i ocena materiału dowodowego uzasadniającego (bądź nie) zastosowanie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Obowiązek ten, jak wynika z akt sprawy, został przez organ wykonany. W toku postępowania ustalono bowiem, iż postępowanie karne przeciwko skarżącemu nadal się toczy, nie uległy zmianie podstawy do wszczęcia postępowania karnego, zaś charakter stawianego funkcjonariuszowi w tym postępowaniu zarzutu uzasadnia podjęcie rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zaskarżone rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, czyniąc zadość wymogom z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.

W ocenie Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 i art. 110 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia rozkazu personalnego I instancji pełnomocnikowi skarżącego.

Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Utrwalone od wielu lat orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii nie pozostawia wątpliwości, że doręczenia dokonane z naruszeniem tego przepisu nie mogą być uznane za skuteczne. Przepis art. 32 k.p.a. stanowi, iż strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Przepis ten nie wprowadza znanego procedurze sądowej rozróżnienia pełnomocnictw ogólnego od szczególnego, ale jednocześnie nie ogranicza w swej treści zakresu pełnomocnictwa. Przyjąć zatem należy, że pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może być ogólne, obejmować upoważnienie do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt I SA 842/00, publ.: LEX nr 81738, z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 599/08, publ.: LEX nr 516110). Z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tj. jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić czy dotyczy całego postępowania, czy też określonego etapu. Nie można domniemywać zakresu pełnomocnictwa, pełnomocnictwo w postępowaniu administracyjnym musi być udzielone wprost. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem strony, w każdym zatem postępowaniu winna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika (por. wyroki NSA: z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1044/96, LEX nr 45639, z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt I FSK 1021/05, LEX nr 242965).

Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu, co wynika z treści art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta, zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. Stosownie bowiem do art. 33 § 3 zdanie pierwsze k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa wraz z dokonaniem pierwszej czynności procesowej. Z ww. przepisów wynika zatem, że organ musi być zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt, przy czym przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a., należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że skarżący ustanowił pełnomocnika w niniejszej sprawie dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Mianowicie, w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. złożone zostało do akt sprawy pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2015 r., z którego treści wynika, że skarżący ustanowił adw. B. B. "obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym o nr [...] i w postępowaniach związanych z decyzją o zawieszeniu w czynnościach służbowych, w tym w postępowaniu odwoławczym od decyzji [...] - przed sądami i innymi organami państwowymi z prawem substytucji".

Wbrew twierdzeniom skargi, w aktach sprawy (również w aktach osobowych tom I i II) brak jest innego pełnomocnictwa, z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania skarżącego w przedmiotowym postępowaniu w sprawie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych - również w postępowaniu przed organem I instancji. Za takie nie można bowiem uznać pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego adw. B. B. w dniu [...] grudnia 2014r. "do prowadzenia sprawy administracyjnej dotyczącej rozkazu personalnego [...]", tj. rozkazu z dnia [...] grudnia 2014 r. o zawieszeniu w czynnościach służbowych od dnia [...] stycznia 2015 r. na okres trzech miesięcy, ani też pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...] grudnia 2014 r. "do prowadzenia sprawy J. R. sygn. akt [...]", przy czym pod wskazaną sygnaturą prowadzone było postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Z zakresu ww. pełnomocnictw nie wynika, aby zostały udzielone do sprawy przedłużenia zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych prowadzonej pod sygn. [...].

W świetle powyższego brak jest podstaw by uznać, że organy orzekające dopuściły się naruszenia ww. przepisów postępowania administracyjnego, a w konsekwencji, że rozkaz personalny organu I instancji, który został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu [...] marca 2015 r., nie wszedł do obrotu prawnego.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, który podziela sąd w składzie orzekającym, że pominięcie pełnomocnika w pierwszej instancji administracyjnej, w sytuacji, gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając mimo tego wniesienie odwołania w ustawowym terminie przez pełnomocnika strony skarżącej, jakkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 ust. 2 k.p.a., to nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., to jest mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 1908/15; z dnia 15 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1163/14; z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1937/11, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W takiej bowiem sytuacji gwarancje procesowe strony nie doznają ograniczeń, zwłaszcza gdy w toku postępowania odwoławczego nie wykazano, że niedopuszczenie pełnomocnika do udziału w postępowaniu przed organem I instancji uniemożliwiło mu składnie wniosków i przedstawianie konkretnych dowodów w sprawie.

Końcowo, odnosząc się do wniosku pełnomocnika organu złożonego na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r., Sąd zauważa, iż nie stwierdził podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania na zasadzie art. 125 § 1 p.p.s.a. wobec wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnego wyroku z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt II SA/Wa 358/15 uchylającego rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] oraz rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia J. R. w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy. Zauważyć należy, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W dacie wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2015 r. ww. rozkazy personalne z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz z dnia [...] grudnia 2014 r. nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Natomiast ewentualne uprawomocnienie się ww. wyroku WSA w Warszawie na skutek oddalenia skargi kasacyjnej Komendanta [...] Policji przez Naczelny Sąd Administracyjny będzie stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Konkludując Sąd stwierdza, iż w zaistniałym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym, podjęte w sprawie rozkazy personalne należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.