Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 218/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 6-11, art. 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 112a
journal: Dz.U. 2018 poz 2094
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. N. (A. N.) na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku A. N. (A. N.) z dnia [...] maja 2021 r. o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. N. (A. N.) kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2021 r. (data wpływu [...] maja 2021 r.) A. N. zwrócił się do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku dołączono: cztery fotografie, załącznik nr 1, poświadczoną notarialnie kopię wizy, poświadczoną notarialnie kopię umowy najmu, poświadczoną notarialnie kopię karty pobytu, poświadczoną notarialnie kopię potwierdzenia wpłaty w wysokości [...] zł i [...] zł, kserokopię zezwolenia na pobyt czasowy wydanego przez Wojewodę L., ważnego do [...] lutego 2022 r. oraz poświadczoną notarialnie kopię umowy o pracę.

W dniu [...] listopada 2021 r. (data wpływu do W. Urzędu Wojewódzkiego) Skarżący złożył sporządzone [...] października 2021 r. i nadane w dniu [...] w P. ponaglenie na bezczynność Wojewody w sprawie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem sporządzonym dnia [...] listopada 2021 r. A. N. złożył skargę na bezczynność Wojewody domagając się zobowiązania organu do wysłania wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia uwzględnienia wniosku, stwierdzenia że bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznania od organu kwoty pieniężnej w wysokości [...] zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i wskazał, że ze względu na dyspozycję zawartą w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735) w związku z art. 105 i 106 ustawy o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020r., poz. 35 ze zm.) postępowanie wszczynane jest, gdy zawiera co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Powyższa okoliczność - w ocenie Wojewody - spowodowała, iż nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy. W takiej sytuacji, jak wskazano, zarzucana Wojewodzie bezczynność, związana z brakiem wydania decyzji w ustawowym terminie, jest nieuzasadniona, a terminy określone w art. 35 KPA nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

1. Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

2. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a. zawarto przypadek decyzji administracyjnych). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

3. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej także "k.p.a."), a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany - ponaglenie Skarżącego w sprawie administracyjnej, co do której wniósł skargę na bezczynność, zostało złożone w Urzędzie Pocztowym w P. dniu [...] października 2021 r.

4. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała - tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania - a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażącego naruszenia prawa.

4.1. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

4.2. W złożonej skardze A. N. zarzucił Wojewodzie bezczynność. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie Dz.U. z 2021 r., poz. 735, z późn. zm., zwanej dalej także "k.p.a."), bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ).

5. Rozpoznając sprawę Sąd musiał mieć na uwadze fakt, że z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91 – dalej jako: "ustawa zmieniająca"). Na mocy art. 1 pkt 13 ustawy zmieniającej do ustawy o cudzoziemcach dodano art. 112a, który stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, przy czym termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie (ust. 2). Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej (ustawa o cudzoziemcach – uw. Sądu) w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 (ustawa o cudzoziemcach – uw. Sądu) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Stosownie zaś do art. 13 ust. 3 ustawy zmieniającej jeżeli terminy załatwienia spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej (ustawa o cudzoziemcach – uw. Sądu) w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Rozpoznając tę sprawę Sąd musiał mieć zatem na uwadze, że ustawodawca posłużył się zasadą bezpośredniego działania nowej ustawy (art. 13 ustawy zmieniającej). Słusznie jednak wskazuje się, nie odmawiając ustawodawcy racji posługiwania zasadą bezpośredniego działania nowego prawa w określonych warunkach i w celu osiągnięcia stanu pożądanego przez ustawodawcę, że przedmiotowa zasada ma istotną wadę z punktu widzenia wymagań państwa prawnego. Jej stosowanie prowadzi bowiem do sytuacji zaskoczenia adresatów norm prawa nową regulacją prawną, może bowiem radykalnie zmieniać na niekorzyść ich dotychczasowe sytuacje prawne, nie daje możliwości skalkulowania zdarzeń, z którymi może się zetknąć adresat normy prawnej. Może zatem w konsekwencji podważyć zaufanie obywateli do prawa jako elementu zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), a zatem pozostawać w sprzeczności z tą zasadą (orzeczenie TK z 2.03.1993 r. K 9/92, OTK 1993/1/6).

Sąd sprawę niniejszą rozpoznający podziela stanowisko, że opisana nowelizacja ustawy o cudzoziemcach jest niekorzystna z punktu widzenia sytuacji prawnej jednostki albowiem wprowadza terminy załatwienia sprawy odmienne od tych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, co ma znaczenie z punktu widzenia zarzucanej bezczynności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 03 lutego 2022 r. sygn. I SAB/Wr 2260/21).

W związku z powyższym Sąd uznał, że kontrola legalności w niniejszej sprawie braku wydania aktu przez organ musi nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie przedmiotowej nowelizacji. Takie działanie znajduje również swoje umocowanie w zasadach demokratycznego państwa prawa i niedziałania prawa wstecz wywodzonych z treści art. 2 Konstytucji.

6. Aby ocenić zasadność zarzutów skargi A. N. należało uwzględnić regulacje prawne i procedury w jakich działał organ administracji, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wojewody została wniesiona w listopadzie 2021 r. a zatem przed wejściem w życie opisanej powyżej zmiany ustawy o cudzoziemcach.

6.1. Na podstawie art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny (i tak też było w okresie poprzedzającym złożenie skargi w niniejszej sprawie) działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

6.2. Specyfika postępowania w przedmiocie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy - co do zasady - wymaga wpierw złożenia osobiście na formularzu przez zainteresowanego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wraz ze stosownymi załącznikami w myśl art. 98, art. 105, art. 106 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020 r., poz. 35, z późn. zm., zwanej dalej także "ustawą o cudzoziemcach").

6.3. Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy ustawy o cudzoziemcach oraz k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia A. N. zezwolenia na pobyt czasowy. Weryfikacja akt sprawy potwierdza, że Wojewoda był bezczynny, niepodejmując żadnych czynności w celu załatwienia sprawy.

Wniosek A. N. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wojewody w dniu [...] maja 2021 r. i to od tego dnia na Wojewodzie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek Sąd dostrzega argumentację odpowiedzi na skargę, to się z nią całkowicie nie zgadza. Zagadnienie momentu wszczęcia postępowania w przypadku postępowań inicjowanych wnioskami było przedmiotem pogłębionej analizy, której wyraz dał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 03 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13. Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniu tej uchwały przytoczy, przyjmując je za swoje. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania.

W świetle powyższego nie może być zatem uzasadnionych wątpliwości, co do tego, że sprawa A. N. została zainicjowana z dniem [...] maja 2021r. wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Ustalenie to, w ocenie Sądu, nie może rodzić uzasadnionych wątpliwości również w kontekście istoty skargi na bezczynność, którą jest doprowadzenie do zmiany zaistniałego, wadliwego procesowo, stanu postępowania, w ramach którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje w kierunku jej terminowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2021 r. sygn. I GSK 672/21).

Pomimo zatem obowiązków ciążących na stronie postępowania, dotyczących spełnienia wszystkich wymogów formalnych, również dotyczących podania (wniosku), w tym wynikających z ustawy o cudzoziemcach, wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w badanej sprawie z dniem doręczenia żądania Wojewodzie (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II SAB/Po 25/21).

Analiza akt sprawy wskazuje, że do dnia rozpoznania skargi przez Sąd Wojewoda nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia wniosku.

W tej sytuacji należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku Skarżącego, co Sąd uczynił na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku).

Rozpoznając badaną sprawę Sąd miał na uwadze, że z dniem [...] stycznia 2022 r. w życie weszła nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca m.in. przepis art. 112a ustawy o cudzoziemcach. Określając miesięczny termin w pkt 1 sentencji niniejszego wyroku, Sąd miał jednak uwadze, że - jak podnosi sam Wojewoda w odpowiedzi na skargę - i potwierdzają to akta sprawy, wniosek A. N. zawiera braki formalne. Bezspornie zatem w okolicznościach badanej sprawy nie ziściła się dotąd żadna z przesłanek, o których mowa w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, co oznacza, że w pierwszej kolejności Wojewoda musi podjąć czynności zmierzające do uzupełnienia braków formalnych wniosku A. N., a czynności te zgodnie z ciążącymi na nim obowiązkami zobligowany jest podjąć bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Dopiero z chwilą ewentualnego uzupełnienia braków formalnych przez A. N. ziści się przesłanka, o której mowa w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a więc bieg rozpocznie 60-dniowy termin do wydania decyzji w sprawie udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Z literalnie wyrażonej woli ustawodawcy, jasno wynika, że aby termin ten rozpoczął swój bieg, muszą ziścić się przesłanki, o których mowa w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach. Aktualnie, w okolicznościach badanej sprawy nie ziściły się przesłanki rozpoczęcia biegu terminu z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, a ich zaistnienie pozostaje zdarzeniem przyszłym i niepewnym.

7. W dalszej kolejności należało zatem rozstrzygnąć, czy bezczynność w tej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a.

Zestawiając ze sobą datę otrzymania przez Wojewodę wniosku ([...] maja 2021 r.) oraz akta sprawy, z których wynika, że Wojewoda nadal nie wydał decyzji w sprawie, trzeba stwierdzić, że A. N. na dzień wniesienia skargi oczekiwał na załatwienie jego sprawy 6 miesięcy. Skarżący zwrócił się do Wojewody z ponagleniem w dniu [...] października 2021 r. (datownik Urzędu Pocztowego w P.), a ze skargą do sądu administracyjnego wystąpił pismem z dnia [...] listopada 2021. Ponaglenie złożono zatem 5 miesięcy po złożeniu wniosku, a Skarżący w żaden sposób nie wykazał aby poza ponagleniem podejmował jakiekolwiek próby nawiązania kontaktu z organem. Należy zwrócić również uwagę, że jakkolwiek w skardze podniesiono, że Skarżący "wykazywał aktywność zmierzającą do załatwienia jego sprawy", to fakt podejmowania takich działań (poza złożeniem ponaglenia dwa tygodnie przed złożeniem skargi) nie został przez niego w żaden sposób udokumentowany (choćby poprzez przedstawienie korespondencji mailowej kierowanej do Wojewody w tym celu). W aktach sprawy brak jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego podejmowanie takich prób przez Skarżącego. Również do skargi nie załączono dokumentacji, która potwierdzałaby podnoszoną dopiero na poparcie wniosku skargi w zakresie przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej, okoliczność podejmowania prób zdyscyplinowania organu.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, to bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 3 wyroku.

Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu 149 § 1a p.p.s.a. jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości, w okolicznościach danej sprawy, można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania tejże bezczynności. Chodzi tutaj o wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Tym samym bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. (lub przepisu szczególnego) można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (por. wyroki NSA z: 21.03.2018 r. II OSK 3253/17; 10.10.2018 r. II OSK 721/18; 10.01.2017 r. II FSK 3646/14; 8.07.2015 r. I OSK 237/15). Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Omówione powyżej okoliczności sprawy nie wskazują aby organ uporczywie i konsekwentnie ignorował starania Skarżącego podejmowane w celu załatwienia złożonego wniosku.

8. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że to uprawnienie sądu administracyjnego jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą ma na celu zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i zasądzenie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego (por. wyroki WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SAB/Go 17/21 oraz we Wrocławiu z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt III SAB/Wr 505/20).

Zaakcentować należy, że nawet w przypadku stwierdzenia, że bezczynność organu miała postać kwalifikowaną - co jednak nie ma miejsca w badanej sprawie - ustawodawca nie zobligował Sądu do automatycznego przyznania każdemu skarżącemu sumy pieniężnej, albo wymierzenia organowi grzywny, a jedynie pozostawił uznaniu Sądu skorzystanie z takiego rozwiązania. Oceny zasadności przyznania Skarżącemu sumy pieniężnej Sąd winien dokonywać - każdorazowo - w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności badanej sprawy.

Wnosząc o przyznanie od Wojewody sumy pieniężnej Skarżący wskazał że brak wydania decyzji w sprawie uniemożliwia mu swobodne podróżowanie za granicę, w tym do jego rodziny. Skarżący podał, że brak karty sprawia mu wielkie kłopoty. Analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżący dysponuje kartą pobytu czasowego ważną do [...] lutego 2022 r., wydaną przez Wojewodę L.. Wojewoda podniósł tę okoliczność w odpowiedzi na skargę, a Skarżący w żaden sposób do niej się nie ustosunkował. Mając na uwadze cel, któremu służy przyznane Sądowi uprawnienie do przyznania sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowiono o oddaleniu skargi w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku).

9. Jako że skarga została uwzględniona Sąd na podstawie art. 200 zasądził w pkt 5 sentencji wyroku od organu na rzecz Skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł.