Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 2779/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

Syg.akt I SA/Kr 2779/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 listopada 2005 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie : NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r sprawy ze skargi P. SA w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31 października 2002 r nr [...] w przedmiocie długu celnego 1 . uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , 2. orzeka , że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu , 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( słownie : [...]złotych ).


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2000 r Agencja Celna nr [...] C. [...] SA działająca w imieniu firmy P. P. SA we [...] , dokonała zgłoszenia celnego towaru do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym , według dokumentu SAD nr [...]

W dniu następnym , w Oddziale Celnym w [...] w wyniku rewizji celnej zgłoszonego towaru ujawniono nadwyżkę towaru w postaci jednej skrzyni rozdzielczej o wartości [...] ATS.

W związku z powyższym Dyrektor Urzędu celnego w [...] , po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzonej różnicy między towarem przedstawionym , a ujawnionym w wyniku rewizji , wydał w dniu [...] października 2001 r decyzję określającą kwotę długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia przedmiotowego towaru na polski obszar celny w wysokości [...] zł. ,

Jako dłużników długu celnego organ celny określił na podstawie art.210 § 3 pkt.1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r Nr 75, poz.208) – P. SA w [...] oraz na podstawie art.210 § 3 pkt.3 w/w ustawy – P. P. SA we [...]

Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca spółka – P. S.A. w [...] zarzucając , że ustalenie organu celnego iż w/w jest przewoźnikiem towaru , a tym samym dłużnikiem długu celnego , jest nieprawidłowe. Skarżąca -jak oświadczyła - nie była przewoźnikiem towaru.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 31 października 2002 r uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł , że należało powołać dodatkowe przepisy ( ta okoliczność nie jest kwestionowana ) , natomiast w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy stwierdził , że przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało , iż towar wprowadzony na polski obszar celny był przewożony samochodem ciężarowym o nr rej. [...] ,co potwierdza świadectwo przewozowe [...] z dnia [...] września 2000r. Ten sam pojazd został wpisany w polu 17 Międzynarodowego Listu Przewozowego CMR nr [...] . Właścicielem przedmiotowego pojazdu jest skarżąca , czego dowodem jest wydruk z bazy WEP stwierdzający rejestrację pojazdu na P. S.A. .

W związku z wpisem dokonanym w polu 16 listu CMR , w którym jako (przewoźnik figuruje P. M. –S. Spółka z o.o. w [...] , organ celny zwrócił się do w/w Firmy o informację , czy jest właścicielem przedmiotowego pojazdu i czy była ona przewoźnikiem towaru przeznaczonego dla P. S.A. we [...] .

Pismem z dnia [...] października 2002 r w/w firma oświadczyła , że nie jest właścicielem przedmiotowego samochodu i nie była przewoźnikiem przesyłki , o której mowa w piśmie organu celnego.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej dokonane w toku postępowania ustalenia oraz zgromadzone dowody wskazują , że przewoźnikiem była skarżąca tj. P. S.A. w [...] , która solidarnie z odbiorcą przesyłki odpowiada za dług celny z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.6 ust. 1 c Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) , sporządzonej w Genewie dnia 19 maja 1956 r (Dz.U. z 1962 r Nr 49, poz.238 ze zm.), zgodnie z którym list przewozowy powinien zawierać nazwę i adres przewoźnika . W niniejszej sprawie w liście CMR jako przewoźnik została wpisana firma P. M. –S., Spółka z o.o. w [...] . Oświadczenie tej firmy , że nie była przewoźnikiem nie może stanowić dowodu przeciwko treści dokumentu.

W tej sytuacji ustalenie organów celnych , że skarżąca jako właściciel samochodu jest przewoźnikiem spornego towaru jest sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym . Konsekwencją powyższego ustalenie , że skarżąca jest dłużnikiem długu celnego , stanowi obrazę art.210 § 3 pkt.1 i 3 Kodeksu celnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2005 r skarżąca dodatkowo wyjaśniła , że na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] marca 1999 r samochód o numerze rejestracyjnym [...] został przez nią oddany w leasing spółce P. T. S.A. w [...] na okres od dnia [...] stycznia 1999 r do dnia [...] stycznia 2004 r . W polu 23 międzynarodowego listu przewozowego CMR widnieje pieczęć tej spółki , z czego wynika , iż była ona kolejnym przewoźnikiem. Skarżąca nie będąc uczestnikiem tego przewozu nie miała wpływu na prawidłowe wypełnienie listu.

Ponadto podpisany na protokole rozbieżności z dnia [...] sierpnia 2000 r M. P. nigdy nie był pracownikiem skarżącej.

Do w/w pisma procesowego skarżąca załączyła fotokopię umowy leasingowej na potwierdzenie faktu oddania w/w samochodu w leasing.

W odpowiedzi na powyższy zarzut Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że skarżąca jest dłużnikiem długu celnego , gdyż ona właśnie jest wykazana w bazie WEP jako właściciel zestawu [...] . Organ celny podniósł, że- skarżąca odniosła się tylko do ciągnika siodłowego o numerze rejestracyjnym [...] , natomiast nie wyjaśniła kwestii naczepy o numerze rejestracyjnym [...] , której była właścicielem .

Z kolei skarżąca w piśmie procesowym z dnia [...] października 2005 r stwierdziła , że naczepa o numerze rejestracyjnym [...] na podstawie umowy nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r oddana została w leasing P. T. S.A. w [...] na okres od [...] stycznia 1998 r do dnia [...] czerwca 2002 r. Twierdzenie to zostało poparte fotokopią w/w umowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.

W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że ujawniony w dniu [...] września 2000 r w wyniku rewizji towar w postaci jednej skrzyni rozdzielczej o wartości [...] ATS nie został zgłoszony organom celnym, a tym samym wprowadzenie go na polski obszar celny było nielegalne.

Niesporna jest również okoliczność , że przedmiotowy towar przewożony był samochodem ciężarowym ( zestaw ciągnik siodłowy i naczepa ) , którego właścicielem była skarżąca. Odbiorcą przewożonego towaru , a zarazem jednym z dłużników długu celnego była firma P. P. S. A. we [...] .

Spór dotyczy ustalenia osoby przewoźnika , a w konsekwencji uznania , iż jest on drugim z solidarnych dłużników długu celnego powstałego w wyniku nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny.

Organy celne uznając za przewoźnika skarżącą tj. P. S.A. w [...] ustalenia te oparły na fakcie , iż była ona właścicielem przedmiotowego zestawu , na którym wprowadzono na polski obszar celny nielegalną przesyłkę. Stanowisko to jest nie zgodne z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz z przepisami Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR ).

Zgodnie z art.4 w/w Konwencji dowodem zawarcia umowy przewozu jest list przewozowy , który zawiera nazwę i adres przewoźnika ( art.6 ust. 1 c ). Stosownie do art.9 Konwencji w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy , warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika . Jedną z podstawowych funkcji , jakie spełnia list przewozowy CMR jest funkcja dowodowa . Nie jest to oczywiście wyłączny dowód zawarcia umowy przewozu , ale jego moc dowodowa istnieje tak długo , dopóty nie zostanie mu przeciwstawiony inny dowód.

W rozpatrywanej sprawie zgodnie z międzynarodowym listem przewozowym [...] , w rubryce 16 jako przewoźnik wpisana jest firma P. M. –S. Spółka z o.o. w [...] . Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami jest to dowód zawarcia umowy przewozu spornej przesyłki przez w/w P. M. –S., dowód warunków tej umowy i przyjęcia przez nią to waru , wobec którego powstał dług celny.

Stanowisko organów celnych , że wbrew treści w/w listu przewozowego CMR przewoźnikiem towaru jest inny podmiot , niż wpisany do tego dokumentu oparte jest na błędnym przekonaniu , że przewoźnik musi być właścicielem pojazdu , którym przewóz jest wykonywany. Nie kwestionując zatem , że skarżąca była właścicielem pojazdu , którym przewożono towar przeznaczony dla P. P. Spółka z o.o. , nie można automatycznie z tego faktu wywodzić wniosku , że właściciel pojazdu jest jednocześnie przewoźnikiem. Oświadczenie wymienionego w tym dokumencie przewoźnika że nim nie był , nie można uznać za przeciwny dowód wobec listu przewozowego , o którym mowa w art.9 w/w Konwencji. Wobec istnienie domniemania prawnego , o którym mowa w art.9 Konwencji należało przyjąć , że na ujawnionym w liście przewozowym CMR przewoźniku spoczywał ciężar wykazania , że nie zawierał umowy przewozu dotyczącej przedmiotowej przesyłki.

Powyższe stanowisko jest zgodne z dokumentami , które skarżąca przedstawiła na etapie postępowania sądowego ( pomimo iż była w ich posiadaniu przed wszczęciem przedmiotowego postępowania celnego ). Chodzi o umowę leasingową dotyczącą ciągnika o numerze rejestracyjnym [...] , który został oddany w leasing Spółce P. T S.A. w [...] na okres od dnia [...] .01.1999 r do [...] .01.2004 r oraz o taką umowę dotyczącą naczepy o numerze rejestracyjnym [...] która z kolei została wyleasingowana tej samej spółce na okres od [...] .01.1998 r do dnia [...] .06.2002 r. Zgodnie z § 5 pkt.1 obu umów pojazdy oddane w leasing " nie mogą być wykorzystywane do wykonywania usług przewozowych w obrocie zagranicznych , chyba że usługi te wykonywane są na zlecenie P. M. –S. Sp. o o.o. w [...] ."

W związku z powyższym materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje , że przewoźnikiem ujawnionego towaru była Firma P. M. –S. Spółka z o.o. w [...] , co jest zgodne z zapisem w polu 16 międzynarodowego listu przewozowego CMR nr [...] . Oczywistym jest zatem , że skarżąca nie była przewoźnikiem ujawnionego towaru ,a w konsekwencji nie jest dłużnikiem długu celnego z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny , ujawnionego w wyniku rewizji środka przewozowego o numerach rejestracyjnych [...] .

Uznając , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ) - orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł, że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu , co oznacza , iż w/w decyzje nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok tej nie jest jeszcze prawomocny. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.