Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 60/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 6, art. 7a, art. 8 art. 107 § 3,7 art. 77 §1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. L. Sp. z o.o. Sp.k. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2405/18 w sprawie ze skargi T. L. Sp. z o.o. Sp.k. w Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2018 r. nr BP.502.250.2018.0155.BD2.5934 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

I.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2405/18, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę T. spółki z o.o. Sp. k. z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 października 2018 r. nr BP.502.250.2018.0155.BD2.5934, w przedmiocie nałożenia na spółkę - jako załadowcę - kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

II.

Skarżąca złożyła skargę kasacyjną od wskazanego wyroku WSA, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 2 pkt 35a w związku 2 art. 64 ust. 1, art. 64c, d i f w zw. z art. 140aa ust. 1, art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 128 ze zm., dalej w skrócie: p.r.d.), przez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na niezasadnym i wadliwym przyjęciu, że przekroczenie nacisków osi wielokrotnych w odniesieniu do norm określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 951 z 2013 r.; dalej w skrócie: r.war.tech.) skutkuje uznaniem pojazdu za nienormatywny w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 35a p.r.d.;

2) naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 2 pkt 35a p.r.d. poprzez oparcie się na tezie, iż przywołane we wskazanej regulacji odwołanie do "przepisów o drogach publicznych" nie jest jednoznaczne z odwołaniem do przepisów "ustawy o drogach publicznych" a dotyczy wszelkich przepisów odnoszących się w jakimkolwiek znaczeniu do dróg publicznych;

3) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4, i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w Ł. w sytuacji zaniechania jakiejkolwiek oceny czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a.,7 k.p.a. i 77 §1 k.p.a.;

4) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a, w zw. z art. 141 § 4, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7a k.p.a. i 8 k.p.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącej w sytuacji, gdy w całkowicie zbieżnych przedmiotowo sprawach rozstrzyganych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przeszłości zapadały znacząco odmienne wyroki, a WSA w skarżonym rozstrzygnięciu nie wyjaśnił przyczyn odmiennego rozstrzygania od istniejącego już orzecznictwa;

5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu zasadności nałożenia na skarżącego kary w oparciu o okoliczności niewynikające wprost z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, nie istnieją bowiem w ustawie o drogach publicznych normy prawne normujące dopuszczalny nacisk podwójnej czy potrójnej osi na jakakolwiek drodze publicznej.

Jednocześnie, na podstawie art 176 § 2 p.p.s.a., skarżąca spółka zrzekła się rozprawy w sprawie.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

III.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), jak też nie występują przesłanki uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania - art. 189 p.p.s.a. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną powinno zawierać ocenę przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Przepis ten określa zakres ustawowego obowiązku uzasadnienia z urzędu wyroku oddalającego skargę kasacyjną, modyfikując treść normy prawnej zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazany przepis szczególny umożliwia ograniczenie zakresu uzasadnienia wyroku NSA wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, NSA w rozpoznawanej sprawie ograniczył rozważania do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia.

Skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Zakwestionowano w niej prawidłowość stanowiska sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uznał, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji oraz niepodważone przez spółkę ustalenia faktyczne uzasadniały zaakceptowanie opartego na ich podstawie poglądu o naruszeniu przez spółkę zakazu przejazdu pojazdem nienormatywnym, za które należało orzec karę pieniężną jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem tego stanowiska sądu pierwszej instancji.

Oceniając w pierwszej kolejności najdalej idące zarzuty procesowe, tj. sformułowane w pkt 3 i pkt 4 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., trzeba przede wszystkim wskazać, że wadliwość uzasadnienia wyroku w rozumieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera wszystkich elementów konstrukcyjnych, o których mowa w tym przepisie, w tym w szczególności stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) lub sporządzone jest w taki sposób, że nie jest możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, gdyż wojewódzki sąd administracyjny nie zrealizował prawidłowo ciążącego na nim obowiązku wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający przeprowadzenie takiej kontroli.

Nadto zaś przypomnienia wymaga, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Tego wymogu skarga kasacyjna nie spełnia. Nie wskazano w niej na czym dokładnie miałoby polegać zarzucane naruszenie przepisów postępowania w relacji do określonych w tych zarzutach i adresowanych do wojewódzkiego sądu administracyjnego pierwszej instancji wzorców działania oraz wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w rezultacie - jaki miałby być wpływ zarzucanych naruszeń na wynik sprawy.

Wystarczającej podstawy do twierdzenia o braku zgodności z prawem uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stanowią bowiem podniesione w skardze kasacyjnej kwestie, które zdaniem skarżącej nie zostały w dostatecznym stopniu wyjaśnione przez sąd pierwszej instancji i nie znalazły swojego odzwierciedlenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Kwestie te miały dotyczyć "[...] zaniechania jakiejkolwiek oceny, czy organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a postępowanie zostało przeprowadzone w sposób właściwy i rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały uzasadnione w sposób wystarczający i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a., 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a." (pkt 3 petitum skargi kasacyjnej; czy też niewyjaśnienia "przyczyn odmiennego rozstrzygania od istniejącego już orzecznictwa", gdy "w całkowicie zbieżnych przedmiotowo sprawach rozstrzyganych przez wojewódzkie sądy administracyjne w przeszłości zapadały znacząco odmienne wyroki" (pkt 4 petitum skargi kasacyjnej). Skarżąca kasacyjnie nie wyjaśniła na czym w odniesieniu do treści przepisów art. 107 § 3 k.p.a., 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 7a i art. 8a k.p.a. miałoby polegać ich naruszenie jako wzorców kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i jaki miałoby to mieć wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., a stanowisko sądu zostało umotywowane w stopniu wystarczającym, aby poddać je merytorycznej kontroli w postępowaniu wywołanym wniesioną skargą kasacyjną. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez skarżącą kasacyjnie nie oznacza, że uzasadnienie wyroku zawiera wady konstrukcyjne w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu administracyjnego pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż poprzez zarzut naruszenia tego przepisu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 26 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1131/13; 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13).

Za nieusprawiedliwione należało uznać stanowisko skarżącej zmierzające do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych oraz ich oceny w rozpatrywanej sprawie. Z uzasadnienia zarzutów procesowych skargi kasacyjnej nie wynika bowiem, aby skarżąca w jakikolwiek sposób podważała przebieg oraz wynik czynności kontroli i ważenia pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku pomiaru mas i nacisków wyposażonym w stacjonarną wagę do pomiarów dynamicznych (w tym sposób oraz prawidłowość użycia tej wagi), które zostały odzwierciedlone w protokole z kontroli drogowej. Dowodowi temu i przeprowadzonym na jego podstawie ustaleniom, które sąd pierwszej instancji uznał za prawidłowe, skarżąca nie przeciwstawiła żadnych konkretnych argumentów znajdujących swoje potwierdzenie w konkretnych dowodach lub źródłach wiedzy o dowodach. Wynik pomiaru nie został zakwestionowany. Z akt sprawy, na podstawie których orzekał sąd pierwszej instancji wynika - czego skarżąca także nie kwestionuje - że skarżąca spółka wiedziała o przekroczeniu masy i nacisków osi i godziła się na powstanie naruszenia. Potwierdzają to zeznania kierowcy, który wskazał, że po zakończeniu załadunku a przed wyjazdem na drogę publiczną pojazd został zważony pod względem masy całkowitej i z kwitu wagowego wynikało znaczne przekroczenie dopuszczalnej masy, nie był natomiast ważony pod względem nacisków osi pojazdu. Pomimo tego nikt ze strony załadowcy nie wnosił, aby kierowca odsypał część ładunku. Wiarygodności tych ustaleń i zeznań strona skarżąca nie podważyła. Przy tak sformułowanych zarzutach kasacyjnych, wobec obowiązującej w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną zasady dyspozycyjności (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 13 października 2017r., sygn. akt II FSK 1445/17; 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1492/18; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2523/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 832/18; 16 lipca 2020, sygn. akt I GSK 611/20), zarzuty te nie mogły zostać uwzględnione przez NSA.

Nie są uzasadnione również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty materialnoprawne błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wymienionych w pkt 1 i pkt 2 petitum skargi kasacyjnej przepisów ustawy p.r.d. oraz rozporządzenia r.war.tech.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd pierwszej instancji kontrolując prawidłowość wykładni oraz zastosowania przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca strona skarżąca, w pełni zasadnie stwierdził, że przepisy te – stanowiąc wzorce kontroli legalności zaskarżonej decyzji – nie zostały naruszone w rozpatrywanej sprawie.

Prawidłowe było podejście sądu pierwszej instancji do rozumienia oraz zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca strona skarżąca, w tym zwłaszcza do art. 2 pkt 35a p.r.d. tj. rozumienia zagadnienia "normatywności pojazdu", co stanowi zasadniczą oś sporu prawnego w sprawie.

Kwestia ta stanowiła już przedmiot orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki z: 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GSK 1004/18 oraz II GSK 1229/18; 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 651/18; 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 16/20; 28 listopada 2019 r., sygn. akt II GSK 2868/17; 9 lipca 2019 r. sygn. akt II GSK 1093/17; 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 1703/17; 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2337/16; 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2489/16; 1 lutego 2018 r., sygn. akt 3289/17; 18 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 2670/15; 23 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 2172/14). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd przyjęty w tych orzeczeniach.

Zgodnie z art. 2 ust. 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Uwzględniając treść przywołanego przepisu oraz sposób, w jaki sformułowane zostały zawarte w nim odesłania trzeba przyjąć, że rekonstrukcja normatywnej treści tego przepisu musi uwzględniać konieczny kontekst istoty, celu oraz funkcji tych odesłań, również z punktu widzenia postanowień dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ma podstaw do twierdzenia, że określenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej w wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 p.r.d. rozporządzeniu r.war.tech. podważa prawidłowość kwalifikowania danego pojazdu jako nienormatywnego w sytuacji przekroczenia norm określonych w wymienionym rozporządzeniu, albo w ogóle niweczy możliwość takiej kwalifikacji. Taka teza prowadziłaby do dysfunkcjonalności regulacji prawnej obowiązującej w sferze ruchu pojazdów po drogach publicznych.

Trzeba przede wszystkim podkreślić, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołuje się ustawodawca definiując w art. 2 pkt 35a p.r.d. "pojazd nienormatywny", to zarówno przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej w skrócie: u.d.p.), jak i przepisy dotyczące dróg zamieszczone w ustawie Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. W przywołanym przepisie jest bowiem mowa o "przepisach o drogach publicznych", a nie o "przepisach ustawy o drogach publicznych". Sformułowanie użyte w art. 2 pkt 35a p.r.d. potwierdza więc, że intencją ustawodawcy było odesłanie szersze zakresowo niż tylko do ustawy o drogach publicznych. Regulacje odnoszące się do dróg publicznych zawarte są nie tylko w ustawie o drogach publicznych, ale także w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz w aktach wykonawczych do tej ustawy. Z art. 1 p.r.d. jednoznacznie wynika, że zakres przedmiotowy jej regulacji dotyczy także zasad ruchu na drogach publicznych (art. 1 pkt 1). W związku z tym, że zakres przedmiotowy tej ustawy odnosi się również do zasad i warunków dopuszczenia pojazdów do ruchu oraz zasad i warunków jego kontroli, a także wymagań w stosunku do innych jego uczestników, to jednak zawsze chodzi przecież o ruch na drogach publicznych. Dlatego dla potrzeb stosowania tej ustawy prawodawca stworzył stosowne definicje, w tym również definicję drogi publicznej oraz drogi wewnętrznej, co nastąpiło poprzez odesłanie odpowiednio do art. 1 i art. 8 u.d.p. (art. 2 pkt 1a; art. 2 pkt 1b p.r.d.). Prowadzi to do wniosku, że regulacje dotyczące dróg, które są zawarte w u.d.p. oraz p.r.d., mają komplementarny charakter.

Niezależnie od dotychczas przedstawionych argumentów należy o tym wnioskować również na tej podstawie, że do 18 października 2012 r. regulacje odnoszące się do odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym bez odpowiedniego zezwolenia zawarte były w ustawie u.d.p., a po tej dacie stanowiły już przedmiot unormowań ustawy p.r.d. W szczególności przepisy określające dopuszczalne naciski osi wielokrotnych pierwotnie były zawarte w ustawie u.d.p. (art. 41 ust. 1) i w wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 28 marca 2003 r. w sprawie sieci dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (§ 5 rozporządzenia). Od 1 maja 2004 r. pozostawiono je jedynie w tym ostatnim rozporządzeniu wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wskazane przemieszczenie przepisów dotyczących odpowiedzialności za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych pomiędzy omawianymi ustawami miało charakter porządkowy, formalny i było związane z potrzebą dostosowania przepisów krajowych do postanowień przywołanej już na wstępie dyrektywy Rady 96/53/WE z 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Nie ulega wątpliwości, że treść § 5 r.war.tech. w wersji obowiązującej od 1 maja 2004 r. jest ścisłym odwzorowaniem treści pkt 3.5 załącznika nr 1 do tej dyrektywy. Usunięcie przepisów określających dopuszczalne naciski osi wielokrotnych z ustawy o drogach publicznych i pozostawienie ich w rozporządzeniu wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym, niczego więc nie zmieniło w odniesieniu do przedmiotu regulacji, a co za tym idzie także zakresu jej stosowania. Z merytorycznego punktu widzenia przepisy tego rozporządzenia trzeba więc traktować jako "przepisy o drogach publicznych" (por. m.in. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2932/16).

Wbrew więc stanowisku strony skarżącej, przepisy rozporządzenia r.war.tech. mogą stanowić podstawę ustalenia "nienormatywności" pojazdu w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych. Określone w nich parametry nacisku osi nie stanowią jedynie warunków dopuszczalności pojazdu do ruchu. Naruszające zasadę racjonalności działań prawodawcy, a co za tym idzie również funkcjonalności przyjmowanych przez niego rozwiązań byłoby bowiem przyjęcie, że pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu i jednocześnie że wymagania te miałyby nie obowiązywać po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, tj. podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 10 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 4312/17; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17). Wskazanie warunków dopuszczenia pojazdu do ruchu zachowuje bowiem swój sens, gdy określone nimi parametry są stosowane i egzekwowane w odniesieniu do pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym po drogach publicznych (por. wyrok NSA z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 651/18), co potwierdza także art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 96/53/WE.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem NSA nie ma podstaw, aby tylko w oparciu o argumenty natury językowej twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 2 pkt 35a p.r.d. przez błędną jego wykładnię. Pojęcie "dopuszczalnego nacisku osi", o którym mowa w § 1 ust. 3 pkt 5a r.war.tech., odnoszone jest zarówno do przepisów o drogach publicznych, jak i przepisów tego rozporządzenia.

Nie jest też zasadny pogląd, że w rozpatrywanej sprawie doszło do niewłaściwego zastosowania art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, art. 64 c, d i f w związku z art. 140aa ust. 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 1 – 3 p.r.d. Jeżeli bowiem w świetle art. 2 pkt 35a p.r.d., pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach p.r.d., zaś w rozpatrywanej sprawie – co nie zostało skutecznie podważone, o czym była mowa powyżej – stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej o 59,57 % oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 55,93 %, to kontrolowany w rozpatrywanej sprawie pojazd należało kwalifikować, jako nienormatywny w rozumieniu przywołanego przepisu prawa.

Odnosząc się do pozostałych argumentów wskazanych w uzasadnieniu zarzutów materialnoprawnych należy wskazać, że zarzuty oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie mogą służyć podważaniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie (por. np. wyroki NSA z: 25 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1175/21; 11 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 989/21; 3 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 985/21). Nie mogły one zatem doprowadzić do uznania przez NSA tych zarzutów za zasadne.

Nie jest też zasadne twierdzenie skarżącej kasacyjnie spółki o naruszeniu przez sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (punkt 5 petitum skargi kasacyjnej), wskazujące na bezpodstawne przyjęcie zasadności nałożenia na skarżącą kary w oparciu o okoliczności nie wynikające wprost z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Jeżeli bowiem przedmiot postępowania (przedmiot sprawy), a co za tym idzie zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych oraz dowodów, wyznaczają i determinują normy prawa materialnego, albowiem to one stanowią podstawę nałożenia obowiązku, wyznaczając tym samym zbiór prawnie relewantnych faktów koniecznych do załatwienia sprawy, to wobec przedstawionego rozumienia art. 2 pkt 35a p.r.d. zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o którym mowa w tym przepisie, oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zatem od wykazania, że sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z 25 września 2009r., sygn. akt II FSK 629/08). Granice rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny określa sprawa administracyjna będąca przedmiotem zaskarżenia. Sąd ten jest zatem zobowiązany rozpatrzeć z punktu widzenia zgodności z prawem sprawę, której treść i zakres wyznaczają normy prawa determinujące treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie i precyzujące czynności pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (por. np. wyroki NSA z 26 maja 1998 r., sygn. akt II SA 915/97, 15 stycznia 2005 r., sygn. akt II GSK 321/07).

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby strona skarżąca wykazała zaistnienie sytuacji, która mogłaby uzasadniać twierdzenie, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Spółka nie wykazała, że sąd dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy. Rozpoznając sprawę ze skargi na decyzję w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drodze publicznej pojazdem, sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza jej granice (zob. np. wyroki NSA z: 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17; 3 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3805/18). Nie doszło zatem również do zarzucanego naruszenia deklarowanej w art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państw prawnego i przewidzianej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika również na czym miałoby polegać naruszenie przez sąd pierwszej instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. (s. 4 uzasadnienia skargi kasacyjnej) co powoduje, że w świetle art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz zasady dyspozycyjności obowiązującej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, również zarzut naruszenia tego przepisu prawa nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą.

W związku z powyższym, ponieważ podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.