Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1695/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 627
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - tekst jedn.
article: art. 157; art. 156 par 1 pkt 2; art. 16
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 13 ust. 3
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 13 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w M.M. (dalej: ,,Strona’’, ,,Skarżąca’’,"Spółka") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej również jako: "Minister", ,,organ odwoławczy’’) z (...)sierpnia 2018 r., nr (...)) utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ,,Prezes ARiMR’’) z (...) maja 2018 r., nr (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej: ,,Dyrektor ARiMR’’) z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...), którą uchylono decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. M.M. (dalej: "Kierownik ARiMR") z (...) maja 2017 r., nr (...) i umorzono postępowanie dotyczące wniosku o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016. Wniosek ten podpisany został przez członka zarządu Spółki – W. W.

W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik ARiMR decyzją z (...) maja 2017 r., nr (...) odmówił Stronie przyznania wnioskowanych płatności wskazując, że Spółka stworzyła sztuczne warunki w celu ich uzyskania.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.

Następnie, rozstrzygnięciem z (...) sierpnia 2017 r., nr (...) Dyrektor Oddziału ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję z (...) maja 2017 r. i umorzył postępowanie dotyczące wniosku Spółki.

W piśmie z (...) kwietnia 2018 r. Strona, reprezentowana przez W. W. i A. S., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z dnia (...) sierpnia 2017 r.

Decyzją z (...) maja 2018 r. Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności ww. rozstrzygnięcia Dyrektora ARiMR.

Ww. rozstrzygnięcie zostało następnie utrzymane w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z (...) sierpnia 2018 r., (...).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że nie podziela zdania Skarżącej, iż decyzja z (...) sierpnia 2017 r. jest obarczona jakąkolwiek wadą wymienioną w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, a następnie wskazał akty prawne oraz przepisy, na postawie których wydano ww. rozstrzygnięcie.

Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego niniejszej sprawy, organ odwoławczy wskazał, że wniosek o przyznanie płatności podpisany został przez [...] podczas gdy Skarżąca reprezentowana była przez dwuosobowy zarząd, tj. przez W. W. i A. S. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że wniosek podpisany przez jednego członka zarządu nie został skutecznie złożony. Jednocześnie wyjaśniono, że z uwagi na upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności i jego materialnoprawny charakter, powyższy brak formalny nie mógł zostać uzupełniony.

Minister dokonał też oceny zaistnienia pozostałych przesłanek nieważnościowych przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. wskazując, że nie zaistniała w sprawie żadna z tych przesłanek.

Na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez jego rażące naruszenie polegające nanieuzasadnionym niezastosowaniu tego przepisu zarówno przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jak również przez Prezesa ARiMR, w konsekwencji tego, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. M. dopuścił i uznał wniosek strony jako kompletny pod względem merytorycznym i formalnym prowadząc postępowanie administracyjne w zakresie przedmiotowego wniosku przez przeszło rok do mementu wydania w dniu (...) maja 2017 r. przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. M. decyzji odmownej przyznania przedmiotowej pomocy, a następnie uchylenia i umorzenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzji odmownej z uwagi na braki formalne wniosku, zamiast wezwać stronę na etapie jego składania, niezwłocznie do usunięcia braku formalnego poprzez podpisanie wniosku przez drugiego członka zarządu, bowiem powyższy brak formalny był oczywisty a wynikał z załączonego do akt odpisu Krajowego Rejestru Sądowego.

2. przepisów postępowania, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, podczas gdy okoliczności sprawy uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR;

- art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 Kpa poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w sposób wyczerpujący i przekonujący, a to poprzez pominięcie w ustaleniach prawnych istotnych okoliczności w sprawie oraz brak wnikliwej analizy kwestii formalnego braku wezwania strony na etapie składania wniosku o przyznanie pomocy tj. nie wezwania w ogóle przez organ strony do usunięcia braku formalnego poprzez podpisanie wniosku przez drugiego członka zarządu, bowiem powyższy brak formalny był oczywisty a wynikał z załączonego do akt odpisu Krajowego Rejestru Sądowego;

- art. 107 § 3 k.p.a wobec braku uzasadnienia decyzji w zakresie nie wezwania strony do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy podczas gdy w oparciu o przepisy prawa organ był do tego zobowiązany, a co w konsekwencji skutkowało wydaniem przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzji uchylającej decyzję i umorzenie postępowania w przedmiocie przyznania płatności.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 1302; dalej: ,,p.p.s.a.’’) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na kontroli legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść Skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, tj. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek Skarżącej w którym zarzuciła, że decyzja z (...) sierpnia 2017 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 25 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 627), w brzmieniu obowiązującym w kampanii roku 2016, zwanej dalej "ustawą ONW"

Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena kontrolowanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego.

Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze -skutki, które wywołuje decyzja.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, a Sąd orzekający w tej sprawie podziela ten pogląd, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Prawidłowe i znajdujące oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest stanowisko organu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej w postępowaniu administracyjnym wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. A zatem nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji - gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

W konsekwencji takiego stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że dla ustalenia czy kontrolowana decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa nie wystarczy stwierdzenie, że dokonano błędnej wykładni prawa, ale niezbędne jest wykazanie, że przekroczenie prawa nastąpiło w sposób jasny i niedwuznaczny.

Z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia zawartego w weryfikowanej decyzji wynika, że wniosek z (...) czerwca 2016 r. o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016. r. podpisany został przez członka zarządu Skarżącej – [...].

Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych informacji odpowiadających odpisowi aktualnemu z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców (stan na dzień (...) marca 2016 r. oraz na (...) czerwca 2017 r.) Skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowaną przez dwóch członków zarządu łącznie, tj. A.S. i W. W. Zatem wniosek o przyznanie płatności, podpisany przez jednego członka zarządu, tj. W. W. nie mógł zostać skutecznie wniesiony. Powyższa kwestia jest bezsporna i nie jest kwestionowana. Wyjaśnienia wymaga natomiast czy w niniejszej sprawie organ – jak twierdzi Skarżąca – winien wezwać Spółkę do uzupełnienia wskazanego powyżej braku wniosku, czy też wobec treści art. 23 ust. 1 ustawy ONW (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) niepowiadomienie o braku nie ma wpływu na ważność decyzji.

Stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w brzmieniu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy łub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Termin na złożenie wniosku i wszystkich wymaganych dokumentów i deklaracji w roku 2016 upłynął w dniu [...] czerwca 2016 r., zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 r. (Dz.U.2016.680).

Przywołana regulacja dopuszcza możliwość wezwania rolnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności ONW, jednakże – z uwagi na wymogi wynikające z prawa unijnego – wskazuje przy tym na konieczność zachowania przewidzianej dla dokonania poprawek we wniosku granicy czasowej.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapitem pierwszym rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasad wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 227, poz. 69; dalej: "rozporządzenie 809/2014"), na który to akt unijny powołuje się art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, państwa członkowskie określają ostateczne terminy, w których pojedynczy wniosek, wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność mogą być składane. Ostateczne terminy przypadają nie później niż dnia 15 maja każdego roku (zob. art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach). Stosownie zaś do art. 15 ust. 1 akapit pierwszy tego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności mogą być dodane lub dostosowane w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność, pod warunkiem, że wymogi wynikające z przedmiotowych systemów płatności bezpośrednich i środków rozwoju obszarów wiejskich są przestrzegane. Zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 są zgłaszane właściwym organom najpóźniej do dnia 31 maja danego roku, co wynika już z art. 15 ust. 2 akapitu pierwszego rozporządzenia 809/2014.

Odnośnie roku 2016, którego dotyczy kontrolowana sprawa, w art. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/761 z 13 maja 2016 r. wprowadzającego odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do ostatecznego terminu składania pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, ostatecznego terminu zgłaszania zmian w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność oraz ostatecznego terminu składania wniosków o przydział uprawnień do płatności lub zwiększenie wartości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności podstawowej w 2016 roku (Dz. Urz. UE Seria L z 2016 r. Nr 126, poz. 67, dalej: "rozporządzenie 2016/761"), na zasadzie odstępstwa od art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia 809/2014 ostateczny termin złożenia pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność ustalany przez państwa członkowskie w odniesieniu do roku 2016 przypada nie później niż dnia 15 czerwca. Taki też termin wyznaczony został w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 maja 2016 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2016 roku (Dz. U. z 2016 r., poz. 680). Jednocześnie w art. 2 akapicie pierwszym rozporządzenia 2016/761 przewidziano, że na zasadzie odstępstwa od art. 15 ust. 2 rozporządzenia 809/2014 i w przypadku gdy państwo członkowskie korzysta z odstępstwa przewidzianego w art. 1 i 3 niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do roku 2016, zmiany w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia 809/2014 zgłasza się właściwym organom nie później niż dnia 15 czerwca.

Natomiast, już z uwzględnieniem sankcji terminowych, do dnia [...] lipca 2016 r. – to jest stosownie do art. 13 ust. 1 akapitu trzeciego rozporządzenia nr 640/2014 w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie do składania wniosków – z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4 tego rozporządzenia, wniesienie poprawek do pojedynczego wniosku lub wniosku o płatność po ostatecznym terminie wnoszenia poprawek, ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwot związanych z faktycznym wykorzystywaniem danych działek rolnych.

W konsekwencji powyższych regulacji wniosek złożony po [...] lipca 2016 r. nie jest rozpatrywany, co skutkuje pozbawieniem rolnika płatności za rok 2016 (art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 640/2014). Także poprawki złożone po tym terminie stają się niedopuszczalne (art. 13 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia 640/2014). Po dniu [...] lipca 2016 r. niedopuszczalne było dokonanie przez Skarżącego poprawek do wniosku i to niezależnie od tego, czy miałoby to nastąpić z jej własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach. Termin ten dotyczy także dokumentów, które należy złożyć, jeżeli dokumenty te stanowią o kwalifikowalności wnioskowanej płatności. Intencja ustawodawcy unijnego, nakazująca dokonanie takiej wykładni przepisów dotyczących terminów składania wniosków o przyznanie płatności, została wyrażona w motywie 15 preambuły do rozporządzenia 640/2014. Zgodnie z tym motywem przestrzeganie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność i innych deklaracji, terminów zgłaszania poprawek do wniosków o przyznanie pomocy obszarowej lub wniosków o płatność oraz terminów składania dokumentów uzupełniających lub umów jest niezbędne, aby organy krajowe miały możliwość planowania, a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące terminów, w których będą przyjmowane spóźnione dokumenty. Aby skłonić beneficjentów do przestrzegania terminów, w przypadku wniosków złożonych po terminie należy stosować zniechęcające zmniejszenie, z wyjątkiem opóźnień wynikających z przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Powyższy termin, jak słusznie zauważyły organy ARiMR, nie ma przy tym charakteru procesowego, lecz stanowi on termin o charakterze materialnym. Jest więc terminem nieprzekraczalnym. Oznacza to zarazem, że termin ten ma charakter materialnoprawny. W orzecznictwie ugruntowany jest też pogląd, że zarówno termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności w tym ONW, jak i termin do dokonania zmiany wniosku mają charakter materialnoprawny, nie podlegający przywróceniu (vide: wyroki NSA z 24.11.2010 r., sygn. akt II GSK 1020/09 i z 20.04.2011 r., sygn. akt 497/10; wyroki: WSA w Lublinie z 05.12.2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13 i z 29.09.2015 r., sygn. akt III SA/Lu 457/15 oraz WSA w Olsztynie z 05.11.2015 r., sygn. akt I SA/Ol 616/15).

Uchybienie terminu prawa materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Inaczej mówiąc, termin materialnoprawny ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację prawa podmiotowego, zaś konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności (por. wyrok WSA w Lublinie z 05.12.2013 r., sygn. akt III SA/Lu 631/13).

Jednocześnie, w odniesieniu do zawiadomienia, o jakim mowa w art. 25 ust. 1 ustawy ONW zauważyć należy, że nie pełni ono takiej funkcji jak wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, lecz służy wyłącznie poinformowaniu strony o dostrzeżonych brakach. Wyłączenie stosowania art. 64 § 2 k.p.a. oznacza, że ewentualne uzupełnienie braków, w następstwie zawiadomienia, nie daje podstaw do uznania, że braki zostały uzupełnione w terminie ustawowym do składania i uzupełniania wniosków, bowiem z art. 25 ustawy ONW nie wynika, by działania organu mogły modyfikować ostateczny termin do złożenia kompletnego wniosku. Skutków upływu terminu nie uchyla również niezastosowanie się przez organ ARiMR do obowiązku zawiadomienia. Wobec powyższego – w ocenie Sądu – brak powiadomienia Spółki o braku formalnym wniosku nie stanowi rażącego naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy o płatnościach.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że skoro wniosek Spółki o przyznanie płatności ONW na rok 2016 nie został podpisany zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, tj. przez dwóch członków zarządu, to Dyrektor ARiMR, rozpatrując odwołanie od decyzji z (...) maja 2017 r. - mając na względzie przepisy art. 25 ustawy o płatnościach - nie mógł pominąć tego faktu. Ww. organ prawidłowo ustalił zatem, że w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia decyzji z (...) maja 2017 r. i umorzenia postępowania dotyczącego wniosku Spółki o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.

Prezes ARiMR nie miał zatem podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ARiMR z [...] sierpnia 2017 r.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło zatem do naruszenia 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ani innych przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie.

Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa."

Analiza zaskarżonej decyzji i materiału dowodowego w sprawie wykazuje, że nie doszło do naruszenia wskazanych przez Skarżącą przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego. Weryfikowana decyzja jest wykonalna, jej wykonanie nie wywoła żadnego czynu zagrożonego karą, skierowana była do właściwego podmiotu, została wydana przez uprawniony organ i nie ma podstawy prawnej stanowiącej o jej nieważności z mocy samego prawa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podkreśla, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów postępowania, które w sposób istotny mogłyby wpłynąć na wynik sprawy jak też nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, które wpłynęłoby na wynik sprawy. W tych warunkach uznając skargę za niezasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.