Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 492/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 i 2, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1892
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrz B. z dnia

[...] stycznia 2019 r. znak [...] ustalającą E. K. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie [...]zł z tytułu posiadania nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...].

E. K. (dalej "Strona", "Podatnik" lub "Skarżący") na mocy aktu notarialnego Repertorium "A" numer [...] z dnia 24 marca 2010 r. nabył od Przedsiębiorstwa Z. " w S. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działki numer [...] w obrębie numer [...] o pow. [...] ha oraz działki numer [...] w obrębie ewidencyjnym numer [...] o pow. [...] ha miasta B.. Obie działki w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane zostały jako teren zabudowy przemysłowej o symbolu "Ba". Według umowy sprzedaży nieruchomość ta zabudowana była magazynem płaskim zboża, wiatą nad punktem przyjęciowym, budynkiem magazynowo - biurowym, stacją trafo, magazynem paliw, budynkiem wiaty nad piecami suszarni, budynkiem socjalnym, budynkiem czyszczarni, wiatą suszarni zboża, portiernią z wagą, budynkiem sterowni, zbiornikiem przeciwpożarowym, szambem, zbiornikiem wód opadowych i 36 zbiornikami zbożowymi po 150 ton.

W wyniku wszczętego postępowania podatkowego Podatnik w dniu 19 stycznia 2011 r. złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych dotyczącą nieruchomości położonej w B. ul. [...]. Jednocześnie oświadczył, że nabyta nieruchomość zakupiona została na powiększenie posiadanego gospodarstwa rolnego.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Organ I instancji ustalił Podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie [...]zł z tytułu posiadania nieruchomości położonej w B. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm. – zwanej dalej: "u.p.o.l.") z uwagi na fakt, że budynki położone w B. ul. [...] nie leżały na gruntach gospodarstwa rolnego lecz na gruntach sklasyfikowanych jako "Ba" czyli tereny przemysłowe, które jak wskazuje art. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 – zwanej dalej: "u.p.r."), nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego (art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ww. ustawy), na gruntach ani

w budynkach ww. nieruchomości Podatnik nie prowadził żadnego

z działów specjalnej produkcji rolnej (art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. c ww. ustawy).

Następnie Organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w miejscu położenia nieruchomości ustalono, że na nieruchomości znajdowały się następujące budynki:

1) budynek magazynowo – biurowy, który był trwale związany z gruntem, czterokondygnacyjny, o powierzchni użytkowej [...] m2;

2) budynek mieszkalno – biurowy, który był trwale związany z gruntem, znajdowały się w nim pomieszczenia gospodarcze oraz pomieszczenia spełniające funkcję mieszkalno – biurową, o powierzchni [...] m2;

3) budynek stacji trafo o powierzchni użytkowej [...] m2 - budynek ten był jednokondygnacyjny i trwale związany z gruntem;

4) budynek portierni z wagą, o powierzchni użytkowej [...] m2, trwale związany

z gruntem;

5) budynek magazynu płaskiego w trakcie rozbiórki.

Organ dodał, że na pozostałej części ww. nieruchomości znajdowały się pozostałości gruzu po rozebranych budynkach i silosach zbożowych, a w części zadaszonej magazynu płaskiego znajdowały się materiały porozbiórkowe tj. deski, cegła i nie było oznak prowadzenia jakiejkolwiek działalności rolniczej.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Organ I instancji uznał,

że Podatnik nie spełniał żadnej z wymienionych przesłanek do zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.p.o.l., w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu decyzji Organ wyjaśnił również, że nieruchomość nie mogła być zakupiona na powiększenie gospodarstwa rolnego, ponieważ grunty sklasyfikowane jako "Ba" (tereny przemysłowe) nie tworzyły gospodarstwa rolnego, o czym jednoznacznie rozstrzygał art. 1 i 2 u.p.r. Ustawodawca wyraźnie określił w nich, że gospodarstwo rolne tworzą grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Nieruchomość nie stanowiła także integralnej części gospodarstwa rolnego, ponieważ w gminie B. Podatnik nie posiadał gospodarstwa rolnego, posiadał takie gospodarstwo w gminie B. oddalonej o ponad 30 km i która nie graniczyła z gminą B..

Na koniec Organ I instancji przedstawił sposób wyliczenia wysokości należnego podatku od nieruchomości za 2018 rok.

Podatnik nie zgodził się z rozstrzygnięciem Organu I instancji i we wniesionym odwołaniu zażądał jej uchylenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Organ II instancji wskazał, że przedmiotem sporu było opodatkowanie podatkiem

od nieruchomości gruntów i budynków znajdujących się na działkach, które w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Ba", co oznaczało, że działki te zakwalifikowano do terenów przemysłowych, a zatem nie stanowiły one użytków rolnych. Natomiast Podatnik stwierdził, że zarówno grunty i budynki przeznaczył wyłącznie na prowadzenie działalności rolniczej, stąd winny być one opodatkowane jak gospodarstwo rolne, które Podatnik posiadał (w innej gminie).

Organ II instancji zauważył, że w istocie Podatnik nie kwestionował,

że w 2010 roku nabył działki zabudowane, które w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Ba". Podatnik nie wnosił sprzeciwu także co do ustaleń w zakresie znajdujących się na tych działkach gruntu zabudowań (i ich stanu stwierdzonego w wyniku oględzin miejsca w 2018 roku) szczegółowo wymienionych przez Organ w decyzji.

W decyzji Organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z ewidencji gruntów

- i co nie było w sprawie sporne - grunt, na którym znajdowały się też sporne budynki, posiadał oznaczenie "Ba". Zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm. - zwanego dalej: "rozporządzeniem"), symbol "Ba" oznaczał tereny przemysłowe.

Według Organu zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Natomiast z akt sprawy nie wynikało, aby Podatnik tę procedurę wszczął, tj. aby dążył do przekształcenia terenów przemysłowych w użytki rolne lub grunty leśne. Kolegium dodało, że Organy nie mogły samodzielnie dokonywać ustaleń co do klasyfikacji gruntów.

Podsumowując, Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające Kolegium zakwestionowanie zapisów ewidencji gruntów. Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiany, aktualizacji, sprostowanie), powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Datą zmiany treści ewidencji gruntów jest data określona w zawiadomieniu starosty. Zawiadomienie to jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalić moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych.

Innymi słowy w niniejszej sprawie ewidencja gruntów i budynków, z której wynikało, że Podatnik zakupił nieruchomość o funkcji "Ba", tj. tereny przemysłowe, niejako obligowała organ podatkowy do zakwalifikowania gruntów "Ba" jako podlegających podatkowi od nieruchomości, a jednocześnie brak było możliwości kwalifikowania tych gruntów jako użytków rolnych, czego domagał się Podatnik.

Organ stwierdził, że ustalenie to spowodowało jednocześnie, że Podatnik nie był uprawniony do zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., które obejmowało budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Przy czym, budynki te położone być muszą na gruntach rolnych sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako grunty stanowiące gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Dodatkowo zaznaczył, że sam sposób faktycznego wykorzystania budynku położonego na terenie nie należącym do gospodarstwa rolnego nie może mieć decydującego znaczenia dla skorzystania przez podatnika ze zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.

Organ odwoławczy zgodził się z Organem I instancji, że Podatnik nie mógł skorzystać także ze zwolnienia ustanowionego mocą § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. Z brzmienia ww. przepisu jednoznacznie wynika, że w celu uzyskania zwolnienia z podatku od nieruchomości muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki:

1) grunty i położone na nich budynki nierolne są integralną częścią gospodarstwa rolnego (nierozdzielnie związaną z całością),

2) wymienione grunty i budynki służą wyłącznie działalności rolniczej.

Organ odwoławczy mając na uwadze dowód z oględzin, zauważył, że dowód z dokumentu (aktu notarialnego), z którego wynikało, że celem zakupu miało być powiększenie gospodarstwa rolnego, nie miał decydującego znaczenia. W sprawie istotne było jak faktycznie Podatnik nieruchomość wykorzystywał, a nie jego prywatne zamierzenia, zapisane w akcie notarialnym w 2010 roku. W rzeczywistości według Organu Podatnik nie prowadził żadnej działalności na zakupionej nieruchomości. W konsekwencji skoro nie prowadził tam żadnych czynności, to z pewnością na gruntach nie była prowadzona działalność rolnicza. Oględziny wykazały zaś, że teren/grunt był w większości wybetonowany i znajdowały się na nim materiały porozbiórkowe, miał charakter mocno zindustrializowany. Nawet jeśli Podatnik okresowo magazynował płody rolne w budynkach - to robił to na niewielkiej powierzchni budynków, ponadto okresowo magazynował on tam również inne przedmioty. Podatnik czynił to tylko w sytuacji ewentualnych nadwyżek w produkcji rolnej.

W ocenie Kolegium wskazany grunt nie stanowił integralnej części gospodarstwa rolnego Podatnika, gdyż nie mogła być tam prowadzona działalność rolnicza (co wynikało z ewidencji, ale też z dokumentacji zdjęciowej). Co więcej, sam Podatnik wskazywał, że teren dopiero planuje zagospodarować (zastosować "nowe rozwiązania innowacyjne"). W konsekwencji posadowione na tym gruncie "budynki pozostałe niemieszkalne" również nie stanowiły integralnej części gospodarstwa rolnego Podatnika, a co najwyżej okresowo i w bardzo ograniczonej części wykorzystywał przedmiotowe budynki w toku wykonywania czynności związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym na terenie innej gminy, m.in. magazynował opakowania po środkach do produkcji rolnej czy nadwyżki zbóż. Zamierzeniem Gminy w uchwalonym zwolnieniu było zaś, aby gospodarstwo rolne było nierozdzielne (w tym terytorialnie), a w niniejszej sprawie - na co Podatnik przedstawił m.in. protokół szkodowy - gospodarstwo rolne prowadził on w oddalonej o około 30 km gminie B.. Nieruchomość niszczeje, konieczne są rozbiórki i przede wszystkim na terenie tej nieruchomości magazynowane są materiały porozbiórkowe i inne materiały budowlane.

Reasumując, Organ odwoławczy wskazał, że w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdzono, że sporny grunt i posadowione na nim budynki podlegały opodatkowaniu za 2018 rok podatkiem od nieruchomości i nie miały do nich zastosowania zwolnienia, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., ani w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r.

We wniesionej skardze Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie przez Organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czego konsekwencją było błędne ustalenie stanu faktycznego, niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności poprzez przyjęcie, że grunty Skarżącego nie były zajęte na działalność rolniczą, podczas gdy okoliczności sprawy wprost wskazywały, że Skarżący prowadził na nich działalność rolniczą;

2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

tj. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności poprzez nierzetelne zbadanie okoliczności sprawy;

3) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj. art. 2 ust. 2 u.p.r. poprzez przyjęcie, że grunty Skarżącego nie były zajęte na działalność rolniczą, podczas gdy okoliczności sprawy wprost wskazywały, że Skarżący prowadził na nich działalność rolniczą w rozumieniu wskazanego przepisu;

4) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne

i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101) w zw. z art. 194 § 3 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445) poprzez uznanie, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter absolutny oraz nie można w stosunku do nich przeprowadzić

w postępowaniu podatkowym przeciwdowodu, podczas gdy możliwość taka została przez ustawodawcę przewidziana a ewidencja gruntów i budynków ma charakter deklaratywny;

5) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, tj. art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i c u.p.r. poprzez jego niezastosowanie, które

w niniejszej sprawie jawiło się jako konieczne.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji w związku ze wskazanymi naruszeniami, które miały istotny wpływ na wynik ustępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej zwanej "p.p.s.a.", wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w ocenie Sądu, Organy w rozpoznawanej sprawie nie naruszyły przepisów materialnych ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji i sprostały wymogom oraz zasadom postępowania podatkowego. Organy zgromadziły bowiem materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumpcji i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej, oceny tych dowodów.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynków należących do Skarżącego. Nie jest natomiast sporne, że opodatkowane grunty w ewidencji figurują jako tereny przemysłowe, oznaczone symbolem – Ba.

Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części (...). Nadto w myśl ust. 2 tego artykułu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z kolei w myśl art. 1a ust. 2 pkt 1 u.p.o.l., za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej. W art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. natomiast wskazano, że pod pojęciem użytków rolnych należy rozumieć "grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków".

Mając zatem na uwadze powyższe regulacje prawne, zgodzić należy się z organami, że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (czy też rolnym) jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U.2019 poz.725) dalej "p.g.k". Zgodnie z tym przepisem, podstawę wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych "stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków". To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany.

Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. z 2016 r. poz. 1034) dalej "rozporządzenie", użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na grupy, w tym (pkt 1) grunty rolne i (pkt 3) grunty zabudowane i zurbanizowane. W § 68 ust. 1 rozporządzenia dokonano podziału gruntów rolnych na: 1) użytki rolne, oraz 2) nieużytki. Z kolei w myśl § 68 ust. 3: "Grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na (pkt 2) tereny przemysłowe, oznaczone właśnie symbolem – Ba.

Z powyższych przepisów rozporządzenia (wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 p.g.k.) jednoznacznie zatem wynika, że użytki gruntowe oznaczone symbolem "Ba" zaliczane są do "gruntów zabudowanych i zurbanizowanych", a więc nie mogą być zaliczone do "gruntów rolnych" – a do zapisów w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do gruntów rolnych odsyłają (dodatkowo) zarówno przepisy u.p.o.l., jak i ustawy o podatku rolnym.

Chybiony jest zatem zarzut i argumentacja Skarżącego, iż organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia statusu opodatkowania spornej nieruchomości. Niewątpliwie bowiem "status" tych gruntów, obowiązujący także w postępowaniu podatkowym, ustala organ ewidencyjny. W razie jego kwestionowania przez właściciela (użytkownika) gruntów może on uruchomić właściwe postępowanie administracyjne zmierzające do dokonania zmian w ewidencji. Jak wynika z akt sprawy w badanej sprawie postępowanie takie, które skutkowałoby zmianą w ewidencji nie zostało dotychczas przeprowadzone i zakończone stosowną zmianą.

Tymczasem powtórzyć należy, że w myśl art. 21 ust. 1 p.g.k podstawę podatków

i świadczeń, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wynikająca

z powyższego przepisu zasada związania organów podatkowych danymi z ewidencji przy wymiarze podatków była przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Dogłębnej charakterystyki sposobu rozumienia tej zasady dokonywał w szeregu orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny. Szczególnie warto tu wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12.

Podobnie jak w rozpoznawanej sprawie, w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przed NSA kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru podatku, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Analizując powyższą kwestię NSA wskazał, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 1/09, ONSAiWSA 2009/5/88). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.

Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in.

w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, ONSAiWSA 2014/2/21, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać

w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Jednak odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.

W wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie.

Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane).

Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej,

tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 o.p.).

Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1u.p.g.k.).

W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości. Księgi wieczyste, podobnie zresztą jak ewidencja gruntów i budynków, stanowią rejestr publiczny, przy czym wpisy dotyczące oznaczenia właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości zawarte w ewidencji nie mogą podważać domniemania prawdziwości danych zawartych w dziale drugim księgi wieczystej, obejmującym wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego (art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707 ze zm.).

Zatem możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 o.p. należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych.

W świetle natomiast uprzednio poczynionych uwag, organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów

i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 o.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Taki pogląd wyrażany był także przez tutejszy Sąd np. w wyrokach z dnia

24 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Sz 157/16, I SA/Sz 156/16, poglądy te zaś zostały podzielone przez Naczelny Sad Administracyjny który wyrokami z dnia 24 sierpnia

2018 r. sygn. akt II FSK 2286/16 i II FSK 2287/16 oddalił skargi kasacyjne na powyższe wyroki.

Spójne rozwiązania dotyczące ustalania funkcji nieruchomości gruntowych, przyjęto w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613; zwanej dalej "u.p.o.l."), jak i w pozostałych ustawach dotyczących opodatkowania nieruchomości, tj. użytków rolnych i lasów.

Nie ma zatem wątpliwości, że prawidłowe było postępowanie organów, które w niniejszej sprawie oparły się na zapisach w ewidencji gruntów, z której wynikało iż opodatkowane grunty oznaczone są jako tereny przemysłowe, oznaczone symbolem – Ba.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że organ nie ograniczył się w sprawie tylko do danych z ewidencji, a dokonał szeregu innych czynności mających wyjaśnić sprawę m.in. przeprowadzając dowód z oględzin spornej nieruchomości – gruntów i budynków. Podkreślić należy, że rezultat tych oględzin, udokumentowany obszernym materiałem fotograficznym w istocie nie zaprzeczył, a nawet potwierdził wynikający z ewidencji przemysłowy charakter nieruchomości i znajdujących się na niej budynków.

Nie może także - wbrew zarzutom skargi - o charakterze spornej nieruchomości decydować oświadczenie Strony złożone przy podpisywaniu aktu notarialnego będącego podstawą nabycia nieruchomości, iż Strona nabywa je na potrzeby powiększenia gospodarstwa rolnego. Akt ten stanowi tylko potwierdzenie, że Strona takie oświadczenie przy sporządzaniu aktu notarialnego złożyła, natomiast nie ma ono, wobec wcześniej wskazanych ustaleń, żadnego wpływu na charakter opodatkowanej nieruchomości. Nie zmieniło ono ani zapisów w ewidencji, ani nie determinowało sposobu wykorzystania opodatkowanej nieruchomości.

Nie sposób też, zdaniem Sądu uznać, że Strona w odniesieniu do spornej nieruchomości miała prawo do skorzystania ze zwolnienia o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., ani w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r.

Art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l zwalnia bowiem z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Po pierwsze jak wykazały organy i jak wskazał wyżej Sąd opodatkowane budynki nie były położone na gruntach gospodarstwa rolnego, lecz na gruntach zabudowanych i zurbanizowanych oznaczonych w ewidencji symbolem "Ba", po drugie jak wykazały oględziny, budynki te nie mogły być zakwalifikowane jak "służące wyłącznie działalności rolniczej".

Natomiast dla zwolnienia wynikającego z § 1 pkt 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 2012 r. muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki:

1) grunty i położone na nich budynki nie wchodzące w skład gospodarstw rolnych tworzą integralną część tych gospodarstw,

2) wymienione grunty i budynki służą wyłącznie działalności rolniczej.

Zgodzić należy się z organami, że powyższe przesłanki również nie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Także zdaniem Sądu słowo "integralny" należy rozumieć tak, jak na to wskazuje Słownik Języka Polskiego PWN, a mianowicie jako "nierozdzielnie związany z całością". Tymczasem zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe wykluczyło, aby opodatkowana nieruchomość tworzyła integralną całość z gospodarstwem rolnych Skarżącego, jak również aby sporne grunty i budynki służyły wyłączne działalności rolniczej. Jedynym potencjalnym związkiem z gospodarstwem rolnym Skarżącego znajdującym się w odległości około 30 km od opodatkowanej nieruchomości i na terenie innej gminy, był fakt składowania na części tej nieruchomości opakowań po nawozach. Zgodzić należy się z organami, że powyższe nie uprawnia do wniosku, że opodatkowana nieruchomość była "integralną" - czyli nierozerwalnie związaną z całością - częścią gospodarstwa rolnego Skarżącego, ani że służyła ona przez to wyłącznie działalności rolniczej.

Z powyższych względów, nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w sentencji.

Wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.