Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 504/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr 891/2021 w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1325/2021 z dnia 25 maja 2021 roku odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r.

Od tej decyzji w terminie prawem zakreślonym odwołanie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W., reprezentowana przez adw. J. B. W odwołaniu wskazano, że brak wystarczających środków na sfinansowanie nałożonych w decyzji obowiązków celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...] we W., a także stan epidemii Covid-19 są przesłankami uzasadniającymi zmianę terminu w zakresie wykonania robót budowlanych.

Decyzją nr 891/2021 z dnia 10 sierpnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. reprezentowanej przez adw. J. B., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, ze decyzją nr 1424/2015 z 25 maja 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W. usunięcie występujących nieprawidłowości w stanie technicznym tego obiektu, poprzez: 1. wykonanie prawidłowej wentylacji wywiewnej w pomieszczeniach kuchni w mieszkaniach nr [...], [...], i [...], podłączając te pomieszczenia do wolnych przewodów wentylacyjnych, a w przypadku ich braku do nowych (które należy wykonać) przewodów wentylacyjnych, wyprowadzonych ponad dach, murowanych z pustaków ceramicznych lub z rur z blachy nierdzewnej lub ocynkowanej, odpowiadających obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym, 2. zdemontowanie uszkodzonych, zawilgoconych fragmentów podłóg drewnianych w lokalach mieszkalnych nr [...], [...], [...], [...] oraz w pomieszczeniu strychowym na poddaszu, a następnie - wymienić zniszczone i wzmocnić uszkodzone belki stropowe (pozostałe belki oczyścić z uszkodzonych powierzchniowo warstw drewna i zaimpregnować), 3. naprawę - wzmocnienie stropów drewnianych nad mieszkaniami nr [...] i [...], 4. wymianę instalacji wod.-kan. w budynku, 5. remont balkonów w elewacji frontowej (2 piony boczne) i podwórzowej obejmujący: wymianę uszkodzonych płyt balkonowych typu [...] - 2 balkonów znajdujących się w poziomie IV piętra (przynależnych do lokali mieszkalnych nr [...] i [...]), w elewacji podwórzowej - na nowe żelbetowe wraz z wykonaniem nowych balustrad, w odniesieniu do pozostałych balkonów należy zabezpieczyć antykorozyjnie belki stalowe wsporczych płyt balkonów wraz z ich szpałdowaniem z użyciem twardego styropianu, wykonać nowe izolacje przeciwwodne posadzkowe, wymienić instalacje odwodnienia balkonów, wymienić uszkodzone tynki na dolnych i bocznych powierzchniach płyt balkonów, wymienić uszkodzone balustrady murowane (odtwarzając stan pierwotny) - balkony od strony podwórza, oczyścić i pomalować stalowe balustrady w pionach bocznych elewacji frontowej, 6.naprawę ścian zewnętrznych: zarysowane nadproża okienne wzmocnić za pomocą belek stalowych (dwuteowników NP120 lub za pomocą kątowników stalowych); ścianki podokienne w elewacji podwórzowej spękane pionowo i ukośnie - przemurować lub też naprawić metodą "zszycia" prętami stalowymi, wklejonymi w co drugą spoinę poziomą uszkodzonego muru, pęknięcie muru wypełnić zaczynem cementowym, 7.wykonanie izolacji pionowej przeciwwilgociowej ścian zewnętrznych, 8.odtworzenie okładzin elewacji frontowej i podwórzowej i balustrad balkonów, 9. przemurowanie i uszczelnienie kominów w miejscu występujących spękań w obrębie mieszkania nr [...] (w kuchni), nr [...] (w kuchni i pokojach), nr [...] (w pokoju) oraz w pomieszczeniach strychowych, 10.wymianę pionu WLZ na klatce schodowej, 11. uzupełnienie i wzmocnienie balustrady schodowej pomiędzy I a II piętrem, wymiana stopnic drewnianych podłóg drewnianych na spocznikach i podestach, 12.wymianę okien strychowych oraz uszkodzonych okien piwnicznych, z zapewnieniem właściwego odprowadzenia wód opadowych studzienek okiennych do istniejącej kanalizacji deszczowej. Te obowiązki należało wykonać w terminie: -do 31 marca 2016 r. w zakresie pkt 2, 3, 9, 10, 11, 12, - do 31 lipca 2016 r. w zakresie pkt 1, 5,- do 31 grudnia 2016 r. w zakresie pkt 4, 6, 7, 8.

W dniu 16 lutego 2021 r. do PINB wpłynął wniosek P. sp. z o.o., działającego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] we W. o zmianę decyzji w zakresie pkt 1, 4, 5, 8, 11 poprzez wydłużenie terminu realizacji obowiązku do dnia 31 grudnia 2021 r.

Pismem z dnia 12 marca 2021 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Strony nie skorzystały z przysługującego im uprawnienia. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia dnia 25 maja 2021 roku decyzją nr 1325/2021 odmówił zmiany ostatecznej decyzji PINB nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. poprzez wydłużenie terminu realizacji robót budowlanych określonych w pkt 1, 4, 5, 8 i 11 decyzji do dnia 31 grudnia 2021 r.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej DWINB) po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz rozpatrzeniu argumentacji odwołania, wskazał, że zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z treści tego przepisu jasno wynika, że organ administracji publicznej może uchylić bądź zmienić decyzję ostateczną jedynie, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: a) postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo; b) strona wyraziła zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji; c) uchyleniu lub zmianie decyzji nie sprzeciwiają się przepisy szczególne; d) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W ocenie organu I instancji jak i organu odwoławczego za uwzględnieniem wniosku nie przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Organ wyjaśnia, że o słusznym interesie strony można mówić wyłącznie wówczas, gdy uwzględnienie tego interesu nie narusza przepisów prawa, tj. nie sankcjonuje stanu niezgodności z prawem. Oznacza on bowiem przestrzeń wolną od takich zagrożeń (stanów naruszenia prawa), jakie wiążą się z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu. Ich tolerowanie natomiast przez okres dłuższy niż obiektywnie niezbędny do ich usunięcia, a do tego sprowadzałoby się uwzględnienie podania, co oczywiste w ten interes bezpośrednio godzi. Organ odwoławczy zgadza się ze stanowiskiem PINB, przy uwzględnieniu stwierdzonych nieprawidłowości mogących zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia, iż argumentację rozpatrywanego wniosku o przedłużenie terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. kwalifikować należy jako powołanie się przez stronę na tylko jej interes, który nie jest jednak interesem słusznym w rozumieniu art. 155 k.p.a. Nie należy zatem ani w interesie społecznym ani w słusznym interesie strony zmiana ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. poprzez wydłużenie terminu realizacji robót budowlanych określonych w pkt 1, 4, 5, 8 i 11 ww. decyzji do dnia 31 grudnia 2021 r. Organ powtarza za PINB, że nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...] we W. znane były Wspólnocie co najmniej od 2013 r., a Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] we W. obowiązki miała wykonać już prawie 5 lat temu. Słusznie wskazał organ szczebla powiatowego, iż zobowiązana miała wystarczająco dużo czasu na wykonanie obowiązku, bowiem decyzja została wydana 6 lat temu (przy czym obowiązki miały zostać wykonane prawie 5 lat temu). Także odnośnie panującej pandemii wskazać należy, że Wspólnota miała co najmniej 4 lata od czasu wydania decyzji nr 1424/2015 do rozpoczęcia epidemii, w którym to czasie mogła podjąć działania organizacyjne związane z realizacją nakazu, tj. zorganizowanie zebrań wspólnoty, podjęcie niezbędnych uchwał, zapewnienie finansowania poprzez rozpoznanie sytuacji w bankach i zaciągnięcie kredytu. Stąd też wskazać należy, że był to wystarczający termin na realizację nakazanych obowiązków. Wydłużenie go o kolejne miesiące nie znajduje uzasadnienia w interesie społecznym wbrew twierdzeniom zawartym w treści odwołania. Ponadto w rozpatrywanej sprawie w ocenie organu II instancji interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty. Nieprawidłowości związane m.in. z niewłaściwym stanem technicznym i nieprawidłowościami w zakresie działania instalacji wentylacyjnej wywiewnej w przedmiotowym budynku, wypełniające znamiona określone w art 66 ust. 1 pkt 1 mogą stwarzać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i zdrowia ludzi z niego korzystających. Zagrożenia, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 mogą zostać wywołane niepoprawnym funkcjonowaniem wentylacji z uwagi na niewystarczającą wymianę powietrza w lokalach. Wadliwy system wentylacji nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń, które gromadzą się na co dzień w powietrzu: wilgoci, lotnych substancji chemicznych, zapachów. Taka sytuacja nie tylko negatywnie oddziałuje na zdrowie ludzi, ale również wywołuje niszczenie mienia. Niedobór powietrza wentylacyjnego powoduje także zaburzenia w spalaniu gazu. Nadto, niewłaściwa wentylacja może przyczynić się do wystąpienia tzw. niepełnego spalania gazu i wydzielania trującego tlenku węgla, powodującego śmiertelne zatrucia. DWINB wyjaśnia, że analizując możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji należy mieć na uwadze zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Pamiętać należy, że interes społeczny w tym przypadku będzie oznaczał przestrzeń wolną od stanów naruszenia prawa, jakie wiążą się z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu budowlanego przy ul. [...] we W. Tolerowanie natomiast takiego stanu przez okres dłuższy niż obiektywnie niezbędny do usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego sprowadzałby się do uwzględnienia podania strony wnioskującej o zmianę terminu, co oczywiste w ten interes społeczny godziłoby bezpośrednio. Pamiętać przy tym należy, pomimo iż strona może podnosić inaczej, to w postępowaniach dotyczących stanów technicznych zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony to doprowadzenie obiektu budowlanego, w tym jego części do stanu technicznego zgodnego z prawem, umożliwiającego właściwe i bezpieczne użytkowanie takiego obiektu wraz z jego częściami oraz wyeliminowania zagrożeń w nim występujących. Organ zauważa, że jednym z istotnych elementów decyzji nakładającej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązki mające na celu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, jest określenie terminu ich wykonania - co wprost wynika z treści tego przepisu. Termin ten w szczególności ma służyć jak najszybszemu osiągnięciu celu w jakim wydawana jest decyzja, tj. doprowadzenia do likwidacji istniejących zagrożeń dla dóbr prawnie chronionych. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dążenie do możliwie szybkiego usunięcia nieprawidłowości, tj. wyznaczenia możliwie krótkiego, aczkolwiek oczywiście racjonalnego z punktu widzenia obiektywnej możliwości realizacji obowiązku przez stronę zobowiązaną, terminu wykonania nakazanych czynności. Utrzymywanie stanu niezgodności z prawem, nie znajduje w uznaniu organu uzasadnienia, bowiem, zarówno w interesie społecznym jak i w dobrze pojętym interesie strony leży utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, a w przypadku pojawienia się nieprawidłowości jak najszybsze ich usuniecie. Istotą regulacji art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest likwidacja zaistniałych w zakresie utrzymania obiektów budowlanych nieprawidłowości celem zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania tych obiektów - przez co rozumieć należy zarówno bezpieczeństwo bezpośrednich użytkowników obiektu (np. mieszkańców), jak i bezpieczeństwo osób przebywających w jego pobliżu. W rozpatrywanej sprawie w ocenie organu interes społeczny przemawia za tym, aby stan niezgodny z prawem został jak najszybciej usunięty. Nieprawidłowości związane niewłaściwym stanem i nieprawidłowościami w zakresie działania instalacji wentylacyjnej wywiewnej, instalacji wodno-kanalizacyjnej, balkonów, elewacji, balustrad jak balustrady schodowej mogą stwarzać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i zdrowia ludzi z niego korzystających i stanowią sytuację niezgodną z prawem. Podkreślić należy, że zmiana terminu wykonania obowiązków wynikającego z decyzji PINB dla miasta Wrocławia nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. leży jedynie w interesie wnioskującej Wspólnoty, której nie można przypisać miana słusznego, bowiem nie można pogodzić go z interesem społecznym. Stan techniczny obiektu budowlanego, a konkretniej występujące zagrożenie stanowi bowiem stan niezgodny z prawem. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnia, że decyzja PINB nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r., której zmiana jest przedmiotem postępowania, została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Tego rodzaju decyzje nie kreują nowych obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, ale stanowią podstawę do wyegzekwowania już ciążących na nich z mocy prawa obowiązków, które istniały przed dniem wydania decyzji. W ocenie organów nadzoru budowlanego wydłużenie terminu wykonania tych obowiązków spowodowałoby nieodwracalną w skutkach dalszą degradację tego budynku, a także stworzyłoby zagrożenie dla użytkowników budynku. Kwestia braku posiadania przez stronę odpowiednich środków finansowych gwarantujących sfinansowanie nakazanych prac nie może skutkować zagrożeniem bezpieczeństwa życia i zdrowia użytkowników lokali mieszkalnych. Ustawodawca w art. 61. Prawa Budowlanego określa obowiązki właściciela/zarządcy, nałożone z mocy prawa, związane z zapewnieniem i utrzymywaniem obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Obowiązki właściciela lub zarządcy polegają głównie na przeprowadzaniu, w czasie użytkowania obiektu, okresowych przeglądów i ocen jego stanu technicznego oraz podejmowaniu działań, związanych z wykonywaniem niezbędnych robót konserwacyjnych i remontowych, zapewniających utrzymanie właściwego stanu technicznego i bezpieczeństwa eksploatowanego obiektu budowlanego. (Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 10, Warszawa 202, Legalis). "Przez utrzymywanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym można rozumieć niezbędność zapewnienia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej na poziomie umożliwiającym jego pełną przydatność do sposobu jego użytkowania wskazanego w projekcie budowlanym lub zgłoszeniu." (A. Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Gdańsk 2019, art. 61). Sytuacja finansowa zobowiązanych, jak też czas potrzebny im na zgromadzenie odpowiednich środków nie mogą mieć znaczenia dla określenia terminu wykonania nakazanych robót. Zatem zmiana terminu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji ze względu na brak środków finansowych nie byłaby uzasadniona. Dalej organ wyjaśnia także, odnosząc się do treści odwołania, że panująca pandemia covid-19 nie może uniemożliwiać wykonania tak istotnego dla zdrowia i życia mieszkańców remontu w postaci wykonania robót budowlanych określonych w decyzji, a Wspólnota Mieszkaniowa przed wybuchem ww. pandemii miała sporo czasu na realizację swoich obowiązków. Reasumując brak niezbędnej przesłanki w postaci słusznego interesu strony lub interesu społecznego w uwzględnieniu podania w tym zakresie skutkować musi decyzją odmowną.

Wskazać należy odwołującej się Wspólnocie, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art 155 k.p.a. nie jest ocena zarzutów merytorycznych, które mogły zostać podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym, lecz to czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego pozwalającym wzruszyć ostateczną decyzję po spełnieniu przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r., II OSK 1540/18; wyroki NSA w Warszawie: z 13 grudnia 1996 r., sygn. III SA 1212/95, LEX nr 28966, z 15 listopada 1996 r., sygn. III SA 1110/95, LEX nr 27376). Zatem argumenty odwołania pozostają bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie bowiem brak którejkolwiek z przesłanek czyni zmianę decyzji w trybie z art. 155 k.p.a. niedopuszczalną.

W takim stanie rzeczy należało orzec jak na wstępie.

Skargę na ostateczną decyzję działając w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. profesjonalny pełnomocnik zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ti, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes strony; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ti. art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i działanie sprzeczne z jego treścią, objawiające się przyjęciem, że organ przy rozpoznaniu sprawy obowiązany jest brać pod uwagę zarówno słuszny interes strony oraz interes społeczny, przy uznaniu pierwszeństwa interesu społecznego, podczas gdy z treści ww. przepisu wynika, że organ może zmienić decyzję ostateczną i. in. gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony;

Mając to na uwadze strona skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 891/2021 z dnia 10 sierpnia 2021 r. oraz uchylenie w całości utrzymanej w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1325/2021 z dnia 25 maja 2021 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wyznaczenie nowego terminu na wykonanie robót budowlanych określonych w pkt 1, 4, 5, 8 i 11 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. do dnia 31 grudnia 2021 r.; 2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł uiszczonej tytułem opłaty od udzielonego pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dnia 25 maja 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia decyzją nr 1325/2021, nie uwzględnił wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. i tym samym odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r. nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul, [...] we W. usunięcie występujących nieprawidłowości w stanie technicznym tego obiektu. Wspólnota wnosiła o wydłużenie terminu realizacji robót budowlanych określonych w pkt 1, 4, 5, 8 i 11 ww. decyzji do dnia 31 grudnia 2021 r.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją nr 891/2021 z dnia 10 sierpnia 2021 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż za odmową zmiany w zakresie wskazanych w decyzji PINB prac w pkt 1, 4, 5, 8 i 11 nie przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Z tą decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego strona się nie zgadza.

W pierwszej kolejności strona wskazuje, że organy obu instancji poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego doprowadziły do wydania, a następnie utrzymania w mocy decyzji, która narusza słuszny interes strony, Skarżąca po wydaniu przez PINB decyzji nr 1424/2015 z dnia 25 maja 2015 r., sukcesywnie realizowała zawarte w niej nakazy, informując na bieżąco organ I instancji o postępach. Oczywistym jest, iż decyzja wykonywana była w miarę możliwości związanych z ograniczeniami finansowymi oraz proceduralnymi, jednakże nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...] we W., mogące spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia, bądź też mienia, usunięte zostały w pierwszej kolejności. Przeszkodę w dalszej realizacji nakazów stanowiły już wspomniane ograniczenia finansowe oraz trwający ponad rok stan epidemii w kraju. Wspólnota Mieszkaniowa nie może znaleźć wykonawcy, który podejmie się realizacji robót budowlanych wskazanych w pkt 1 decyzji nr 1424/2015, w ostatnim czasie jedna z największych firm zajmujących się tego typu robotami tj. F. wystosowała odmowę podjęcia się realizacji tego zadania. Pomimo tego, że zły stan budynku był efektem wieloletnich zaniedbań ze strony Gminy W. - właściciela lokalu, w którym doszło do wybuchu w roku 2013 i właśnie rzeczony wybuch przyczynił się do powstania większości nieprawidłowości - Wspólnota finansować musiała całość przedsięwzięcia ze środków własnych, nie uzyskując niestety żadnych dotacji czy dofinansowań. Podkreślić należy, iż skarżąca wykonała zdecydowaną większość prac, które zostały wskazane w decyzji PINB (częściowo zrealizowane zostały także prace z pkt 4 decyzji). Nieuwzględnienie tych okoliczności przez organ I i następnie II instancji, w konsekwencji odmowa zmiany decyzji nr 1424/2015 w zakresie wyznaczenia nowego terminu na wykonanie części nakazanych prac stanowi - zdaniem skarżącej - naruszenie jej słusznego interesu. W tym miejscu za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie (wyrok z dnia 18 marca 2021 r., II SA/Ol 43/21) wskazać należy, że "uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony/' Wszelkie okoliczności sprawy przemawiały za uwzględnieniem wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej i za wydaniem korzystnej dla niej decyzji. Nie sposób zrozumieć argumentacji organu I instancji w tym przedmiocie zwłaszcza, że zupełnie niezasadnie zaskarżona decyzja opiera się głównie na twierdzeniu, iż wyrażenie zgody na wykonanie nakazanych prac do końca br. byłoby sprzeczne z interesem społecznym. Organ II instancji, ograniczając się do oceny postępowania PINB- u, w swym uzasadnieniu wskazał, iż zmiana terminu wykonania przedmiotowych prac leży jedynie w interesie strony, której nie można przypisać miana słusznego, gdyż nie można go pogodzić z interesem społecznym.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać należy, że oba organy dokonały błędnej wykładni art. 155 k.p.a. w wyniku czego, ich działanie należy uznać za sprzeczne z treścią ww. przepisu. Objawia się to w niezasadnym przyjęciu, że przy rozpoznaniu sprawy organ obowiązany jest brać pod uwagę zarówno słuszny interes strony oraz interes społeczny łącznie, przy uznaniu pierwszeństwa interesu społecznego, podczas gdy z treści tego przepisu nic takiego nie wynika. Przepis art. 155 k.p.a. określa natomiast, że organ może zmienić decyzję ostateczną i. in. gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wykazano powyżej, w interesie skarżącej jest sukcesywne realizowanie nakazanych prac, co też Wspólnota czyni. Jako że, w ocenie Wspólnoty Mieszkaniowej, prace konieczne dla usunięcia stanu zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia zostały wykonane, to nie można mówić, aby wydanie korzystnej decyzji w przedmiocie zmiany terminu wykonania nakazanych prac, było sprzeczne z interesem społecznym. Zauważyć należy, że organ I instancji podkreślając, iż wydanie decyzji korzystnej dla strony byłoby sprzeczne z interesem społecznym, w żaden sposób nie sprecyzował, na czym owa sprzeczność interesów miałaby polegać. Organ II instancji natomiast wyjaśnił, iż wydłużenie terminu wykonania prac budowlanych spowodowałoby nieodwracalną w skutkach dalszą degradację nieruchomości, a także stworzyłoby zagrożenie dla użytkowników budynku. Trudno jednak wskazać argumenty na poparcie tego twierdzenia np. w odniesieniu do pkt zgodnie, z którym Wspólnota Mieszkaniowa ma wykonać "odtworzenie okładzin elewacji frontowej" i faktu w jaki sposób ich brak powoduje niebezpieczeństwo dla mieszkańców. Na koniec należy przywołać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wyrażone w wyroku z dnia 11 marca 2021 r., II SA/O i 48/21 zgodnie, z którym: "Pojęcie interesu społecznego, do którego odwołuje się art. 155 k.p.a., jest pojęciem niedookreślonym, które powinno być skonkretyzowane przez organ administracji publicznej w procesie stosowania prawa proceduralnego, w szczególności zaś organ jest obowiązany wyjaśnić treść tego pojęcia w konkretnym przypadku i udowodnić; że taki interes przemawia przeciwko rozstrzygnięciu zgodnie z wnioskiem strony."

Mając na uwadze powyższe, wnoszę jak w petitum skargi.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Dalej trzeba powiedzieć, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten reguluje jeden z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, stanowiąc tym samym odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem odrębnym w stosunku do tego, w którym zapadła weryfikowana decyzja ostateczna i nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Istotą takiego postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej (por. wyroki NSA: z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 586/06; z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1810/09 - dostępne w CBOSA).

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd w składzie orzekającym doszedł do przekonania, że skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jak i treść zapadłych rozstrzygnięć prowadzą do wniosku, iż organy obu instancji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a wyłącznie tego rodzaju niezgodność z prawem skarżonej decyzji, prowadząca w istocie do pojęcia innego rozstrzygnięcia, uzasadniałaby jej eliminację przez sąd administracyjny. Zgodnie z art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z brzmienia tego przepisu wynika, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalne w przypadku spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Jednym z podstawowych warunków, jak wynika z konstrukcji przepisu, jest brak sprzeczności w uchyleniu lub zmianie decyzji z przepisami szczególnymi. Przepisem szczególnym w tej sprawie jest art. 66 ustawy, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości określając termin wykonania tego obowiązku. Przywołany przepis stanowił podstawę do wydania przez PINB ostatecznej decyzji nr 1424/2015 z 25 maja 2015 r., której zmiany w zakresie określonego w niej terminu wykonania nałożonych obowiązków (w części) domaga się skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa.

W kontekście poczynionych uwag, w pierwszym rzędzie należało zatem poddać ocenie, czy w ogóle dopuszczalna jest zmiana ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przy zastosowaniu przepisu art. 155 k.p.a.. W tym miejscu zaznaczyć należy, że w trybie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna zmiana decyzji administracyjnych, mających charakter "związany". Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 k.p.a. może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko bowiem w obszarze owego "luzu decyzyjnego", wzgląd na ważny interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 555/08, LEX nr 513870). W związku z tym stwierdzić należy, że co do zasady, decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje bowiem usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, co oznacza, że ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany.

Odnosząc dotychczasowe rozważania do rozpoznawanej sprawy nie można jednak pominąć, że skarżąca wnioskuje o zmianę decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego (a więc decyzji związanej) jedynie w zakresie zmiany terminu wykonania nałożonych obowiązków. Okoliczność ta wymaga odrębnego rozważania, gdyż o ile sama decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter związany, to zdaniem Sądu, termin określony w tej decyzji ustalany jest przez organ na zasadzie uznania. To pozwala zaś przyjąć, że zmiana w trybie art. 155 k.p.a. decyzji ostatecznej nakładającej obowiązki w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w części dotyczącej tych obowiązków jest niedopuszczalna, jednak istnieje możliwość zmiany tej decyzji w części dotyczącej terminu ich wykonania.

W tym kontekście, zdaniem sądu, zarzuty podniesione w skardze należy uznać za bezzasadne i nie mające wpływu na prawidłowość podjętego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia. Niezależnie bowiem od faktu wykonania przez Wspólnotę części obowiązków działania podjęte obecnie przez Wspólnotę w kierunku zmiany terminu wykonania pozostałych do wykonania obowiązków. Zdaniem sądu nie może mieć też wpływu na treść rozstrzygnięcia to, że proces związany z wyłonieniem wykonawcy jest długotrwały, czy też nawet jego wyłonienie będzie wymagało akceptacji poprzez podjęcie stosownej uchwały. Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że decyzję nakładającą obowiązek wydano w 2025 roku (!), a już w 2013 r. Wspólnota była świadoma stanu technicznego budynku. Istniał zatem długi czas do wybuchu pandemii, w którym była niezakłócona możliwość wyboru wykonawcy, podejmowania stosownych uchwał czy negocjacji warunków umowy. Nie będzie mieć zatem uzasadnienia twierdzenie dotyczące długotrwałych, pracochłonnych czy nawet złożonych czynności polegających na wyłonieniu wykonawcy robót. Zaakcentować także trzeba, że zagadnienia dotyczące sfery finansowej wykonania nakazu pozostają bez znaczenia dla organu nadzoru budowlanego, nawet w sytuacji rozważania zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., gdyż nie można ich weryfikować przez pryzmat interesu społecznego, a nawet słusznego interesu strony, skoro w przypadku nakazu wydanego w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, ów interes realizował się będzie przez doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego i estetycznego oraz eliminację ewentualnych nieprawidłowości czy zagrożeń.

Biorąc pod uwagę wskazane na wstępie kryteria, obowiązujący stan prawny, a także aktualne i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie możliwości zmiany decyzji w trybie art. 155 kpa, zdaniem sądu wniosek strony nie mógł być rozpatrzony pozytywnie. Jak bowiem wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, decyzja nakładająca na stronę zobowiązaną (skarżącą) obowiązek usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku została wydana 25 maja 2015 r., zatem minęło już od wejścia jej w obrót prawny ponad 6 lat. Okres ten sąd uznał za wystarczający dla realizacji obowiązków, które trzeba pamiętać, w znacznej większości zostały nałożone dlatego, aby chronić zdrowie, życie i mienie mieszkańców kamienicy. Taki zresztą jest ustawowy cel przepisu art. 66 P.B.

Na koniec należy dodać, że podziela sąd pogląd organów, że nieprawidłowości związane m.in. z niewłaściwym stanem technicznym i nieprawidłowościami w zakresie działania instalacji wentylacyjnej wywiewnej w budynku wspólnoty, wypełniające znamiona określone w art 66 ust. 1 pkt 1 mogą stwarzać realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i zdrowia ludzi z niego korzystających, stąd utrzymywanie ich jest sprzeczne z interesem społecznym i mieszkańców budynku.

Reasumując, sąd, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 119 ppsa