Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 47/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] listopada 2010r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] października 2010r. nr [...] II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ J. Zieliński /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 roku, znak [...], Prezydent Miasta K. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 40 ust. 1 i 3, art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593) odmówił przyznania R. G. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont mieszkania w związku z powstałymi uszkodzeniami w wyniku powodzi, która miała miejsce w maju 2010 roku.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż pismem z dnia 30 kwietnia 2010 roku, znak BUSKŻ5941-3-1/10, oraz pismem z dnia 27 maja 2010 roku, znak SVS-1744/2010, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji określił zasady przyznawania pomocy osobom uprawnionym w związku z powodzią, jaka miała miejsce w maju 2010 roku. Pomoc ta miała być przyznawana w formie zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem, zasiłek celowy przyznaje się osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, niezależnie od dochodu. Pomoc nie może jednak przekroczyć wysokości szkód wyrządzonych w danym budynku lub lokalu mieszkalnym. W dniu [...] lipca 2010 roku R. G. zwrócił się z wnioskiem o pomoc finansową w związku ze stratami poniesionymi w wyniku powodzi, załączając także szacunkowy kosztorys remontu na kwotę 34.900 zł. Następnie skarżący uściślił swoje oczekiwania na kwotę 40.000 zł, przy czym te same potrzeby, tj. demontaż podłóg i montaż nowych, rozbiórka i montaż kominka, wylewka betonowa podłóg, zgłoszono podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...] maja 2010 roku. Wówczas decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2010 roku, znak [...] przyznano wnioskodawcy zasiłek celowy w kwocie 6.000 zł. Warunkiem uzyskania zasiłku na prace remontowo-budowlane w przedziale od kwoty 20.000 zł do kwoty 100.000 zł jest natomiast wcześniejsze oszacowanie szkód przez rzeczoznawcę majątkowego. W dniu [...] lipca 2010 roku zlecono wykonanie tego oszacowania według wymogów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. W oszacowaniu z dnia [...].07.2010 r. rzeczoznawca stwierdził – na podstawie oględzin budynku oraz pomieszczeń – że skarżący zamieszkuje niepodpiwniczony budynek parterowy o pow. 120 m2. Podczas powodzi w 2010 roku woda zalała posesję, lecz jej poziom nie był na powierzchni posadzki budynku, lecz pozostawał tylko na poziomie gruntu. Poziom posadzki parteru znajduje się natomiast ok. 0,5 m nad poziomem gruntu. Na skutek długotrwałego namoczenia terenu pod obiektem i podsypki piaskowej pod szlichtami betonowymi i folią izolacyjną posadzki nastąpiło osiadanie i zagęszczanie się piasku, czego przyczyną mogło być też niedostateczne zawibrowanie na mokro, co 20 cm warstwa, na etapie wykonawstwa zasypki piaskowej obrysu fundamentu. W efekcie minimalnie obniżyła się posadzka w niektórych miejscach. Nie ma to jednak wpływu na bezpieczeństwo użytkowania budynku. Ciężka konstrukcja kominka wymaga jednak osobnego fundamentu płyty żelbetonowej, zwłaszcza w trudnych warunkach geotechniczne i zdolności namakania gruntu. Skutkiem tego jest widoczna szczelina odejścia od pionu konstrukcji kominka. Rzeczoznawca ustalił całkowitą kwotę strat na 2.800 zł, przy czym na tę sumę składają się koszty związane z naprawą kominka poprzez przywrócenia go do pionu oraz zlikwidowanie szczeliny odejścia. Wniskodawca otrzymał już jednak na pokrycie tych szkód zasiłek celowy na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku w kwocie 6.000 zł. Powyższa kwota miała być przeznaczona m.in. na demontaż kominka i jego ponowną instalację. Skoro rzeczoznawca w swoim oszacowaniu wskazał jedynie naprawę kominka, a potrzebę tę już zabezpieczono we wcześniej udzielonej pomocy, obecnie brak jest podstaw do przyznania pomocy pieniężnej na ten sam cel.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 roku R. G. odwołał się od tej decyzji, kwestionując dokonane oszacowanie i podnosząc, iż jest ono niezgodne ze stanem faktycznym, a ponadto nie zawiera konkluzji uzasadniających odmowę przyznania zasiłku.

Zdaniem skarżącego, ocena szkód budynku, dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego, została wykonana metodą "na oko", co nie pozwala na wyciągnięcie prawidłowych wniosków. R. G. zwrócił także uwagę, że biegły nie wniósł o doręczenie dokumentacji technicznej budynku, co potwierdza wzmianka uczyniona w opinii, gdy tymczasem wspomniany dokument był dostępny dla wszystkich komisji. Ponadto, skarżący zaprzeczył by prowadzono z nim wywiad. Sposób sformułowania opinii w jego ocenie powoduje, iż można wyciągnąć błędny wniosek, że poziom wody był 50 cm poniżej poziomu posadzki, gdy w rzeczywistości znajdował się on ok. 7 cm pod posadzką. Skarżący zakwestionował również wypowiedź rzeczoznawcy co do sposobu wykonania zasypki piaskowej obrysu fundamentów. Nie zgodził się także z tym, że nastąpiło minimalne obniżenie posadzki w niektórych miejscach, ponieważ posadzka obniżyła się o ok. 3 – 4 cm, powstały progi między poziomami podłóg ok. 1 cm, co z kolei zagraża bezpieczeństwu użytkowników.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] września 2010 roku, znak [...], uchyliło decyzję z dnia [...] sierpnia 2010 roku oraz przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Kolegium wskazało w uzasadnieniu, iż zgodnie z wytycznymi, zawartymi w piśmie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2010 roku, pomoc w formie zasiłku celowego przyznaje się na remont bądź odbudowę budynku lub lokalu mieszkalnego: do kwoty 20.000 zł, gdy uprawniony nie przewiduje wyższych kosztów i rezygnuje z ich wyceny, oraz od kwoty 20.000 zł do kwoty 100.000 zł, gdy zostanie przeprowadzona wycena kosztów przez upoważnione do tego osoby, wyznaczone przez wojewodę. Osoby uprawnione powinny przy tym przedstawić faktury i rachunki potwierdzające poniesienie wydatków na remont lub odbudowę budynku bądź lokalu mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji nie dokonał szczegółowej analizy sytuacji skarżącego. Opinia rzeczoznawcy nie była bowiem rzetelna, a oszacowania szkód dokonano niejako "gołym okiem". Rzeczoznawca majątkowy nie zbadał dokumentacji technicznej budynku, czyniąc w opinii adnotację o jej braku. Nie wyjaśnił też dlaczego takiej dokumentacji nie uzyskał, tym bardziej, że powinna ona stanowić podstawę wydanej opinii, choćby w celu ustalenia danych technicznych budynku. Co więcej, na drugiej stronie opinii znajduje się charakterystyka obiektu, która zawiera szczegółowe informacje odnoście materiałów, z których wzniesiony został przedmiotowy budynek. Rzeczoznawca nie wskazał przy tym źródła swych informacji, co było konieczne z uwagi na fakt, iż jak twierdził, nie uzyskał dostępu do dokumentacji technicznej. Ponadto, biegły nie wymienił dokładnie osób, które miały być przesłuchane na okoliczność poziomu wody powodziowej oraz tego czy dotarła ona do poziomu powierzchni posadzki budynku R. G. Informacja ta stanowi natomiast istotny element przedmiotowej opinii i wywiera duży wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Konieczne jest zatem dokładne wskazanie źródła tych zeznań, a nie poprzestanie tylko na ogólnym określeniu "mieszkańcy". Zgodnie z kolei z art. 67 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168), z przesłuchania należało sporządzić protokół. Trzeba również zauważyć, że wnioski o niewłaściwym sposobie wykonania podsypki piaskowej są czysto hipotetyczne, a rzetelna opinia powinna stronić od przypuszczeń. Jednocześnie odniesienie się do istoty sprawy, tj. oszacowania szkód i sporządzenie kosztorysu koniecznych napraw, zajmuje jedynie niecałe pół strony opinii. Składając wniosek o przyznanie pomocy skarżący załączył wstępny kosztorys remontu, w którym zawarł wykaz koniecznych prac oraz ich koszt. Rzeczoznawca poprzestał natomiast jedynie na wskazaniu, że konieczna jest naprawa kominka, wyceniając szkody na 2.800 zł. Nie odniósł się on wcale do innych szkód wskazanych przez R. G. Prawidłowo wykonana opinia powinna tymczasem weryfikować żądania skarżącego wraz z uzasadnieniem, dlaczego oczekiwania nie znajdują te potwierdzenia. Wreszcie, wbrew stanowisku organu I instancji należy zauważyć, że skarżący wprawdzie otrzymał już wcześniej pomoc finansową, lecz obecnie zachodzi konieczność dokonania także innych napraw, m.in. wymiany podłogi o pow. 120 m2, naprawa mebli, malowanie ścian. Do tych potrzeb ani rzeczoznawca, ani organ w ogóle się nie odnieśli, nie określając nawet czy pozostała kwota 3.200 zł wystarcza na dokonanie reszty napraw. W tej sytuacji należy uznać, że organ I instancji nie ustalił właściwie stanu faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało zatem by rozpoznając ponownie sprawę wyjaśnić, czy zachodzi potrzeba dokonania innych napraw, na co wskazał skarżący oraz czy kwota, którą otrzymał on na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku zaspokaja zgłoszone przez niego potrzeby.

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] października 2010 roku, znak [...], na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6, art. 40 ust. 1 i 2, art. 107 ustawy o pomocy społecznej ponownie odmówił przyznania R. G. pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont mieszkania w związku z uszkodzeniami powstałymi w wyniku powodzi z maja 2010 roku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący skorzystał już z zasiłku celowego w wysokości 6.000 zł na cele zgłoszone w trakcie wywiadu środowiskowego w dniu [...] maja 2010 roku. Dla decyzji tej nie została sporządzona opinia rzeczoznawcy majątkowego. Tymczasem R. G. wnosił o przyznanie kwoty 40.000 zł, a zatem w myśl pisma Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2010 roku należało uzyskać taką opinię rzeczoznawcy. Prezydent Miasta K. podkreślił, że nie posiada uprawnień do kwestionowania wysokości szkody ustalonej przez rzeczoznawcę. Nie ma on bowiem wiadomości specjalnymi, wobec czego nie może też wkraczać w merytoryczny aspekt opinii rzeczoznawcy. Tym samym organy pomocy społecznej nie są kompetentne do dokonywania czynności szacowania szkód, gdy strona oczekuje znacznego wsparcia, tj. kwoty powyżej 20.000 zł. Prezydent Miasta K. uznał przy tym, że opinia sporządzona przez rzeczoznawcę z dnia [...].07.2010 r. jest prawidłowa i rzetelna, choć zwięźle napisana. Przy wydawaniu decyzji wzięto pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, tj. szkody powstałe w budynku skarżącego (wywiad środowiskowy, dokumentacja fotograficzna) i wysokość pomocy udzielonej pozostałym osobom, które ucierpiały w wyniku wspomnianej powodzi. Znaczenie w sprawie miał także fakt, że skarżący otrzymał już pomoc w wysokości 6.000 zł na usunięcie szkód, których zakres pokrywał się z pracami, opisanymi we wniosku z dnia [...] lipca 2010 roku.

Pismem z dnia [...] listopada 2010 roku R. G. odwołał się od wyżej opisanej decyzji, podtrzymując swe zarzuty, sformułowane w poprzednim odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2010 roku. Skarżący zwrócił poza tym uwagę, iż kwota 6.000 zł nie zaspokaja jego potrzeb finansowych związanych z koniecznością przeprowadzenia remontu, wskazując, że Prezydent Miasta K. nie wykonał zaleceń, zawartych w decyzji Kolegium z dnia [...] września 2010 roku.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 roku, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu i instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zasiłek celowy nie pełni funkcji odszkodowania, a zatem także nie jest rekompensatą za straty w mieniu poniesione w wyniku klęski żywiołowej. W ocenie organu z akt sprawy wynika, że uprawniony rzeczoznawca majątkowy sporządził opinię, z której wynika, że szkody poniesione przez skarżącego wynoszą 2.800 zł. R. G. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku otrzymał zasiłek celowy w wysokości 6.000 zł z przeznaczeniem na naprawę mebli, osuszenie podłóg i fundamentów budynku, remont podłóg, rozbiórkę i montaż kominka, wylewkę betonową tarasu. Był on pouczony o prawie odwołania się, lecz z niego nie skorzystał. Decyzja Prezydenta Miasta K. jest zatem trafna i należało utrzymać ją w mocy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 roku R. G. złożył skargę na wyżej wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący wskazał, iż organ administracji publicznej bezzasadnie powołał się na wcześniejszą, niezaskarżoną przez niego, decyzję z dnia [...] czerwca 2010 roku. Nadto, zauważył on, że z opinii Komisji Nadzoru Budowlanego, Komisji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i szacunkowego kosztorysu firmy budowlanej wynika, że szkody powstałe w wyniku powodzi przekraczają 20.000 zł. Skarżący zwrócił także uwagę na sprzeczności w uzasadnieniu decyzji. Natomiast w pozostałym zakresie R. G. powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą we wskazanych powyżej odwołaniach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z treści art. 145 § 1 – Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593). Zgodnie z art. 40 powołanej ustawy, zasiłek celowy można przyznać osobie lub rodzinie, która poniosła straty w wyniku określonego zdarzenia losowego, klęski żywiołowej bądź też ekologicznej, przy czym przyznanie tej formy wsparcia nie zależy od dochodu oraz nie podlega zwrotowi. Niewątpliwie do zdarzeń opisanych w cytowanym przepisie, uzasadniających otrzymanie pomocy finansowej, należą straty wywołane powodzią, jaka miała miejsce w maju 2010 r.. Wniosek ten potwierdza także pismo Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 maja 2010 roku, znak SVS-1744/2010.

Trzeba jednocześnie zauważyć, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Należy przez to rozumieć, że przyznanie tej formy wsparcia społecznego zależy od uznania organu administracji publicznej, a samo spełnienie przesłanek opisanych w ustawie nie przesądza jeszcze o udzieleniu tej pomocy finansowej. Nie oznacza to jednak, iż działania organów mogą mieć charakter dowolny. Wręcz przeciwnie, na organach pomocy społecznej ciąży w tym wypadku obowiązek szczególnej dbałości o możliwe uwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz dokładne ustalenie stanu faktycznego, co z kolei powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w wyczerpującym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie zostanie wydane. Tylko w ten sposób organ administracji publicznej może uchylić się od zarzutu dowolności (arbitralności) podjętej decyzji.

Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że wymogi te nie zostały spełnione przez zaskarżone decyzje organów obu instancji. Na wstępie należy wyjaśnić, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że kwestia przyznania R. G. zasiłku celowego w kwocie 40.000 zł była już przedmiotem postępowania prowadzonego zarówno przed Prezydentem Miasta K., jak i Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Na mocy decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2010 roku została bowiem uchylona decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 roku o odmowie przyznania przedmiotowego zasiłku. Dopiero w ramach ponownego rozpoznawania sprawy zapadły decyzje, podlegające wprost niniejszej kontroli sądowej. Co prawda poprzednie akty znajdują się poza bezpośrednim zakresem zainteresowania Sądu, lecz ustalenia w nich poczynione oddziałują również na zaskarżone rozstrzygnięcia.

Sąd podziela bowiem w całej rozciągłości zastrzeżenia zgłoszone wobec opinii rzeczoznawcy majątkowego z dnia [...] lipca 2010 r., jakie Samorządowe Kolegium Odwoławcze formułowało w decyzji z dnia [...] września 2010 roku. Istotnie, przedstawiona w opinii argumentacja jest wątpliwa i brakuje jej uzasadnienia. Nieznany jest bowiem powód nieuzyskania dokumentacji technicznej, stanowiącej podstawę oszacowania. Tym bardziej, że na stronie drugiej opinii zawarto szczegółowe informacje dotyczące materiałów, z jakich wzniesiono budynek skarżącego. Rzeczoznawca majątkowy nie wyjaśnił również na podstawie czyich oświadczeń doszedł do przekonania, że poziom wody powodziowej nie był na poziomie powierzchni posadzki budynki, lecz pozostawał na poziomie gruntu. Brak tych danych nie pozwala na weryfikowanie poprawności uzyskanych informacji, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę, że prawidłowe określenie poziomu wody jest sednem rozpatrywanej sprawy. Negatywnie na ocenę całości opinii wpływa także jej lakoniczność oraz nieodniesienie się do szkód, jakie zadeklarował skarżący w trakcie przedmiotowego postępowania. Opinia sporządzona przez rzeczoznawcę powinna bowiem w sposób kompleksowy udzielić odpowiedzi na wskazane powyżej wątpliwości, co jednak nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

Jak już wskazano powyższe wady zostały wyraźnie wymienione w decyzji Kolegium z dnia [...] września 2010 roku. Tymczasem organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę nie podjął żadnych działań pozwalających usunąć ten negatywny stan, ani też nie poczynił żadnych istotnych dodatkowych ustaleń. Z materiał zebranego w aktach wynika bowiem, iż w zasadzie jedyną czynnością podjętą przez Prezydenta Miasta K. od dnia [...] września 2010 roku, tj. od daty otrzymania rozstrzygnięcia organu II instancji, było sporządzenie notatki-protokołu z kontroli prac remontowych, którą przeprowadzono w dniu [...] października 2010 roku, oraz dołączenia do niej sześciu zdjęć. Pomijając niezmierną skrótowość tego dokumentu, należy zauważyć, iż wyniki kontroli nie zostały w ogóle poddane przez organ I instancji jakiejkolwiek analizie; nie wyciągnięto z nich żadnych wniosków co do ewentualnych okoliczności, na potrzeby których została ona przeprowadzona.

Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem Prezydenta Miasta K., wyrażonym w decyzji z dnia [...] października 2010 roku, które w zasadzie sprowadza się do wniosku, że rola organów administracji publicznej przy ocenie opinii wykonanej przez rzeczoznawcę majątkowego jest całkowicie bierna. Fakt, że organ nie posiada wiedzy specjalistycznej w zakresie szacowania szkód nie prowadzi automatycznie do obowiązku bezkrytycznego akceptowania konkluzji biegłego. Opinia sporządzona przez niego stanowi bowiem tylko jeden ze środków dowodowych i jako taka podlega swobodnej ocenie co do posiadanej przez nią mocy dowodowej. Trzeba zarazem zauważyć, że organom administracji publicznej została przypisana czynna rola w prowadzeniu postępowania dowodowego. Oznacza to, że Prezydent Miasta K. nie może się zasłaniać jedynie samym faktem wydania opinii przez rzeczoznawcę majątkowego, lecz powinien w sposób przekonujący uargumentować, dlaczego jego zdaniem dana opinia jest rzetelna bądź nierzetelna. Uwaga ta odnosi się szczególnie do niniejszej sprawy, w której w decyzji z dnia [...] września 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało wprost na liczne wady sporządzonej na potrzeby kontrolowanego postępowania opinii rzeczoznawcy majątkowego. W ocenie Sądu organ I instancji nie podjął ponownie żadnych czynności, takich jak choćby wezwanie biegłego do uzupełnienia opinii, które zmierzałyby do usunięcia powyższych wad. Nie przedstawiono również niezbędnej w tej mierze argumentacji na rzecz stanowiska, iż opinia ta została jednak prawidłowo wykonana.

Nadto, wbrew zaleceniom zawartym w decyzji Kolegium z dnia [...] września 2010 roku, Prezydent Miasta K. nie wyjaśnił, czy w niniejszej sprawie zachodziła potrzeba dokonania także innych napraw zgłoszonych przez skarżącego i czy kwota 6.000 zł, jaką R. G. otrzymał na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku, zaspokajała zgłoszone przez niego potrzeby. Organ I instancji ograniczył się w tej mierze do wskazania, że wsparcie finansowe uzyskane na mocy powołanej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku dotyczyło szkód, które pokrywały się z zakresem robót zgłoszonych w dniu [...] lipca 2010 roku. Taka konkluzja była jednak niewystarczająca już w świetle decyzji z dnia [...] września 2010 roku. Prezydent Miasta K. nie wskazał bowiem dokładnie, które z potrzeb sygnalizowanych przez skarżącego były zaspokojone, a w szczególności czy zaspokojono inne potrzeby niż remont kominka. Wnioski organu I instancji nie pozwalają zatem na usunięcie wątpliwości co do tego, czy przyznana R. G. kwota 6.000 zł (ewentualnie 3.200 zł po odliczeniu kosztów wyliczonych przez rzeczoznawcę w wysokości 2.800 zł) wystarczała na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych przez niego potrzeb.

Zaniechania te doprowadziły z kolei ponownie do wadliwego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności, podejmując kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego. Uszczegółowieniem tej zasady jest art. 77 § 1 powołanej ustawy, przewidujący, iż materiał dowodowy należy zebrać w sposób wyczerpujący oraz rozpatrzyć go jako całość. Jak wynika nadto z art. 80 cytowanej ustawy, dopiero na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego można uznać, że dana okoliczność została w istocie udowodniona. Uchybienie tym obowiązkom stanowi wadę postępowania, która może mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 9 kwietnia 2001 roku, sygn. V SA 1611/00, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym należy dojść do przekonania, że Prezydent Miasta K. tylko formalnie rozpoznał ponownie sprawę. Tymczasem rzeczywiste zrealizowanie tej czynności w sposób prawidłowy wymagało przynajmniej przeanalizowania materiału zebranego w sprawie pod kątem uwag, zgłoszonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] września 2010 roku. Takiej refleksji w ocenie Sądu brakuje jednak zarówno w samej decyzji z dnia [...] października 2010 roku, jak i w aktach sprawy. Należy wobec tego uznać, że organ I instancji nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego – do czego był zobowiązany na mocy art. 138 § 2 kpa – a wada ta nie została usunięta w toku kontroli instancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W tej sytuacji Sąd zmuszony był na mocy o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] października 2010 r. ze względu na naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 40 ust. 1-3 powoływanej ustawy o pomocy społecznej, jak i przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art.7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 138 § 2 kpa. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny uwzględnić dotychczasowe uwagi Sądu, zwłaszcza te odnoszące się do konieczności dokonania prawidłowej oceny opinii rzeczoznawcy wraz z ewentualnym jej uzupełnieniem oraz ustaleniem czy kwota 6.000 zł, uzyskana na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2010 roku zaspokoiła potrzeby skarżącego.

O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

/-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik /-/ J. Zieliński