Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1382/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 25, art. 34j ust. 1, art. 136 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 137 poz 984
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków  do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego

SENTENCJA

Dnia 12 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2015 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2014 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 136 ust 1 pkt 1, art. 138 ust. 1, art. 139 ust. 4 oraz art. 140 ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012, poz. 145 ze zm.) oraz art. 104 i art. 197 K.p.a.:

I. cofnął z urzędu decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]2006 r. sygn. [...] pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód obejmujące: odprowadzenie ścieków opadowych z terenu zlewni kolektora deszczowego S. Południe do rz. C. w km. 8+345 oraz wykonanie urządzeń wodnych- wylotu ścieków opadowych do odbiornika i zbiornika retencyjnego ścieków opadowych, jakie zostało udzielone Urzędowi Miasta i Gminy S.;

II. uznał za niezbędne pozostawienie urządzeń wodnych, wykonanych zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2006 r., sygn. [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia 29 września 2012 r. Prezydent Miasta P. nałożył na Miasto i Gminę S. obowiązek wykonania ekspertyzy, jednocześnie wskazując zakres oraz termin jej wykonania. Nałożenie obowiązku było związane z ustaleniem, iż Miasto i Gmina S. nie wywiązywało się z warunków wykonywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...]2006 r., sygn. [...], a ponadto w okresie od 6 sierpnia do 10 sierpnia 2012 r. doszło do zamknięcia kąpieliska na Jeziorze M. z uwagi na zanieczyszczenie wody.

Jednocześnie dostarczone przez Urząd Miasta i Gminy S. wyniki badań jakości ścieków wypływających z kolektora wskazały, że w próbkach z 24 października 2012 r.; 20 listopada 2013 r. oraz 4 grudnia 2013 r. występują bakterie Escherichia coli, azot amonowy i fosfor ogólny, tj. wskaźniki świadczące o obecności ścieków bytowych. Ich wartość, np. w dwóch przypadkach wskaźnika bakterii E. coli, wykraczała poza skalę oznaczalności.

W związku z nieprzedstawieniem stosownej ekspertyzy, pismem z dnia 8 listopada 2013 r. ponownie wezwano Urząd Miasta i Gminy S. do przedłożenia ekspertyzy. Ponadto wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 25 kwietnia - 13 maja 2013 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. wskazały na uchybienia w przestrzeganiu warunków decyzji z [...] 2006 r., sygn. [...], w tym występowanie w ściekach deszczowych bakterii E. coli.

Dalej Prezydent Miasta P. zauważył, iż jednym z warunków pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] 2006 r. określonym w pkt IV ppkt 3 decyzji jest bezwzględne przestrzeganie nakazu odprowadzania do sieci kanalizacji deszczowej wyłącznie ścieków opadowych. Bakterie Escherichia coli, azot amonowy i fosfor ogólny nie są zanieczyszczeniami charakterystycznymi dla wód opadowych oraz roztopowych, ale dla ścieków bytowych. Zatem doszło do zmiany warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu tj. wprowadzaniu do odbiornika zamiast ścieków deszczowych i roztopowych mieszaniny ścieków deszczowych i roztopowych wraz ze ściekami bytowymi.

Z tej też przyczyny organ orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Miasto i Gmina S. podnosząc, iż nie zmieniało warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Co więcej, nie potwierdza tego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Brak jest wyraźnego powiązania pomiędzy obecnością w pobranej próbce wody wskaźników mikrobiologicznych, a rzekomą zmianą warunków wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia.

Podniesiono, iż organ nie powinien opierać decyzji na jednorazowej i wyrywkowej kontroli wody. Jednorazowe badanie próbek ścieków nie jest miarodajne dla stwierdzenia czy dany "zakład" przekracza dopuszczalne normy określone w udzielonym pozwoleniu. Ponadto organ przed wydaniem decyzji nie rozważył, dlaczego doszło do rzekomego naruszenia i czy było ono incydentalne, czy trwało przez dłuższy czas. Nie zbadał także jaki był wpływ rzekomego naruszenia na istotę korzystania przez stronę z pozwolenia wodnoprawnego.

Miasto i Gmina S. wniosło o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy sporządzonej w sierpniu 2014 r. i przesłanej do organu I instancji 3 września 2014 r., z której wynika, iż ścieki deszczowe wprowadzane kolektorem deszczowym S. Południe do rzeki C. w km 8+345 spełniają wymagania dotyczące jakości ścieków wprowadzanych do wód lub ziemi zgodnie z § 19.1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Ponadto, zdaniem strony, obecność wskaźników mikrobiologicznych (Enterokoki i Escherichia coli) stwierdzona w próbkach pobranej wody, nie jest istotna dla sprawy. Miałoby to bowiem znaczenie jedynie dla kąpielisk, a nie cieków naturalnych, z którymi mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wskaźniki biogenne (fosfor ogólny, azot ogólny i azot amonowy) dla wylotu do rzeki C. zaliczono do I klasy wskaźnika jakości wód. Można zatem jednoznacznie stwierdzić, że w przypadku zawartości substancji biogennych dopływ ścieków z kolektora deszczowego S. Południe nie oddziałuje negatywnie na jakość wody rzeki C..

Strona zauważyła także, iż brak jest dowodów na to, że odprowadza wraz ze ściekami deszczowymi również ścieki bytowe. W czasie wizji lokalnej nie stwierdzono nielegalnych podłączeń ścieków bytowych do kanalizacji deszczowej oraz miejsc zrzutu ścieków bytowych do kanałów deszczowych, np. z wozów asenizacyjnych. Strona nie może ponosić konsekwencji ewentualnego przedostawania się ścieków bytowych do kanalizacji deszczowej w związku z potencjalnymi awariami sieci kanalizacji sanitarnej. Są to bowiem czynniki od niej niezależne.

Decyzją z dnia [...] 2014 r., znak [...]Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. (Dalej: Dyrektor RZGW) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji z dnia 2 września 2014 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w art. 136 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne taksatywnie wymienione zostały przez ustawodawcę przypadki, które mogą stanowić podstawę do cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania. Generalną przyczyną cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia stanowi albo naruszenie warunków pozwolenia przez uprawnionego (pkt 1-3), albo też zmiana sytuacji w stanie wód lub przepisów (pkt 4-5), albo niekorzystanie z pozwolenia. Zatem wystąpienie któregokolwiek z tych enumeratywnie wymienionych przypadków uzasadniać może podjęcie przez organ decyzji o cofnięciu pozwolenia wodnoprawnego lub jego ograniczeniu.

Cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego bez odszkodowania, przewidziane w art. 136 ust. 1 ustawy ma charakter fakultatywny. Skoro bowiem decyzja jest pozostawiona uznaniu organu administracyjnego, to wprawdzie organ może ją podjąć w ramach swobodnej oceny, lecz ocena ta nie może być dowolna. W związku z tym ma obowiązek zbadania wszystkich okoliczności sprawy. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które winno być sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z art. 136 ust. 2 Prawa wodnego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych, a także realizacji tych pozwoleń, właściwy organ dokonuje co najmniej raz na 4 lata.

Organ przytaczając przebieg postępowania wskazał na wynik z badań próbek wód opadowych pobranych w dniach 10 października 2012 r. i 24 października 2012 r. z kolektora deszczowego - wylotu do rzeki C. w km 8+345 (badania nr 125/10/12 i nr 319/10/12) oraz na informację z wyników kontroli Miasta i Gminy S. przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P., w trakcie której ustalono m.in. nieprzestrzeganie zobowiązań określonych w pkt IV.3 decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2006 r., znak: [...], co stwierdzono na podstawie badań ścieków deszczowych pobranych w dniach 20 listopada 2013 r. (sprawozdanie z badań nr 35P/04.12.2013/Z), które wykazały występowanie bakterii Escherichia coli >2400 NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki (Paciorkowce kałowe) w ilości >2400 NPL/100 ml, co świadczy o dopływie do ścieków deszczowych ścieków bytowych.

Dyrektor RZGW zauważył, iż w decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2006 r., znak: [...] określono jako dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach: zawiesina ogólna = 100 mg/dm3 i substancje ropopochodne = 15mg/dm3, a w pkt IV.3 zobowiązano Gminę S. do bezwzględnego przestrzegania odprowadzania do sieci kanalizacji deszczowej wyłącznie ścieków opadowych. Ponadto w pkt IV.4 zobowiązano użytkownika również do wykonania badań odprowadzanych ścieków opadowych w zakresie normowanych wskaźników zanieczyszczeń w czasie trwania opadów, co najmniej dwa razy w roku w okresie wiosny i jesieni.

Dyrektor RZGW stwierdził, iż istotą prowadzonego przez Prezydenta Miasta P. postępowania administracyjnego jest zapis art. 136 Prawa wodnego, a nie ocena negatywnego bądź nie oddziaływania odprowadzania przez Gminę S. ścieków opadowych do rzeki C. w km 8+345. W związku z powyższym należy uznać, iż doszło do zmiany celu i zakresu korzystania z wód oraz warunków wykonywania uprawnień ustalonych w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym poprzez odprowadzanie innych ścieków niż wody opadowe.

Organ odwoławczy stwierdził nadto, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób prawidłowy, zaś decyzja tego organu, wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wypełnia w pełni dyspozycję z art. 107 k.p.a., natomiast argumentacja podniesiona w odwołaniu przez skarżącego w ocenie organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w świetle przepisów art. 136 Prawa wodnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina S. zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania - art. 7 oraz 77 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez błędne uznanie, że do odbiornika zamiast ścieków deszczowych i roztopowych wprowadzane były mieszaniny ścieków deszczowych i roztopowych wraz ze ściekami bytowymi;

- naruszenie prawa materialnego - art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zakład (skarżąca) dokonał zmiany warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, tj. wprowadzał do odbiornika zamiast ścieków deszczowych i roztopowych mieszaniny ścieków deszczowych i roztopowych wraz ze ściekami bytowymi;

- naruszenie przepisów postępowania - art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na braku wyjaśnienia podstawy zastosowania w sprawie treści art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne.

Według strony skarżącej zarówno Prezydent Miasta P., jak i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P., uzasadnili swe decyzje w sposób bardzo lakoniczny, nie wskazując, jakie to istotne okoliczności przemawiały za cofnięciem pozwolenia udzielonego skarżącej. W ocenie skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy był niewystarczający dla prawidłowego załatwienia sprawy. Organy administracji nie powinny opierać swojej decyzji na jednorazowej i wyrywkowej kontroli wody. Zdaniem skarżącej badanie próbek nie powinno mieć charakteru jednorazowego, wyrywkowego, lecz powinno być uśrednione. Co więcej, organ przed wydaniem decyzji nie rozważył, dlaczego doszło do rzekomego naruszenia i czy było ono incydentalne, czy trwało przez dłuższy czas. Nie zbadał także, jaki był wpływ rzekomego naruszenia na istotę korzystania przez stronę z pozwolenia wodnoprawnego.

Dalej skarżąca wskazała, iż pismem z dnia 20 czerwca 2014 roku odniosła się do wyników przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska kontroli, przekazując wyczerpujące informacje o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu naruszeń wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym. Nadto, zgodnie z nałożonym wówczas obowiązkiem, skarżąca zleciła sporządzenie ekspertyzy, mającej na celu wyjaśnienie spornej sytuacji. Z ekspertyzy tej wynika, iż ścieki deszczowe wprowadzane kolektorem deszczowym S. Południe do rzeki C. w km 8+345 spełniają wymagania dotyczące jakości ścieków wprowadzanych do wód lub ziemi, zgodnie z § 19.1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.

Brak jest też dowodów na istnienie nielegalnych podłączeń ścieków bytowych do kanalizacji deszczowej oraz miejsc zrzutu ścieków bytowych do kanałów deszczowych, np. wozów asenizacyjnych.

Gmina S. podkreśliła, iż nie wprowadza ścieków bytowych do kanalizacji deszczowej objętej pozwoleniem wodnoprawnym i nie zezwoliła również innym podmiotom na wprowadzanie ścieków do przedmiotowej kanalizacji deszczowej. Jeżeli bez wiedzy i zgody skarżącej do kolektora dopływają ścieki bytowe, nie można uznać za zmianę zakresu i celu korzystania z wód, a tym bardziej warunków wykonywania uprawnień. Strona od lat wykonuje uprawnienia i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego sumiennie, nie ponosi jednak odpowiedzialności za czynniki od niej niezależne, tj. np. nielegalne przyłącza do sieci czy też awarie systemów sanitarnych.

Reasumując skarżąca podniosła, iż cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo wodne, organ administracji powinien wykazać, iż skarżąca zmieniła warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie potwierdza takowej zmiany - organ administracji oparł swoja decyzję na jednorazowej i wyrywkowej kontroli wody. Organ powinien był zebrać z urzędu materiał dowodowy pozwalający mu jednoznacznie stwierdzić, iż Gmina S. rzeczywiście zmieniła warunki wykonywania pozwolenia, czego jednak nie uczynił.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić nadto trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.

Po kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do wniosku, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji był przepis art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012, poz. 145 ze zm., dalej Prawo wodne), zgodnie z którym można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania pozwolenie wodnoprawne jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu.

Z treści powyższego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, iż decyzja wydawana na jego podstawie ma charakter decyzji uznaniowej, co oznacza, iż w przypadku zaistnienia zdarzenia wskazanego w hipotezie zakodowanej w nim normy prawnej organ może działając w granicach uznania administracyjnego podjąć jedno z wskazanych w nim działań, względnie jakichkolwiek działań nie podejmować.

Wskazaną w powyższym przepisie przesłanką jego zastosowania jest dokonanie przez zakład korzystający z pozwolenia wodnoprawnego zmiany celu i zakresu korzystania z wód, względnie dokonanie zmiany warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 25 Prawa wodnego ilekroć w ustawie tej jest mowa o zakładach, rozumie się przez to podmioty korzystające z wód w ramach korzystania szczególnego, wykonujące urządzenia wodne lub wykonujące inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego.

Powyższe oznacza, iż zakładem jest w niniejszej sprawie Urząd Gminy S., któremu ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...]2006 r. sygn. [...] udzielono pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmującego odprowadzenie ścieków opadowych z terenu zlewni kolektora deszczowego S. Południe do rz. C. w km. 8+345 oraz wykonanie urządzeń wodnych - wylotu ścieków opadowych do odbiornika i zbiornika retencyjnego ścieków opadowych. Biorąc pod uwagę, iż urząd gminy jest jednostką organizacyjną gminy, zapewniającą obsługę administracyjną, organizacyjną i techniczną wójta gminy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 8 lutego 2010 r., I SA/Bk 564/09, LEX nr 578630) za stronę zarówno przedmiotowego postępowania administracyjnego, jak i niniejszego postępowania sądowoadminstracyjnego uznać należy Gminę S. reprezentowaną przez organ wykonawczy gminy.

Dalej wskazać należy, iż przywołaną powyżej decyzją udzielono pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków opadowych oraz zobowiązano użytkownika (beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego) do bezwzględnego przestrzegania odprowadzania do sieci kanalizacji deszczowej wyłącznie ścieków opadowych.

Powyższe postanowienia ostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na szczególne korzystanie z wód nakładały na jej adresata obowiązek takiego zorganizowania działalności objętej tym pozwoleniem wodnoprawnym, które gwarantowałoby odprowadzanie do rzeki C. wyłącznie ścieków opadowych. Skoro bowiem dany podmiot ubiega się o pozwolenie wodnoprawne o określonym zakresie (np. jak w nieniejszej sprawie na odprowadzanie ścieków opadowych) i uzyskuje pozwolenie dotyczące wyłącznie tego rodzaju korzystania z wód, które siłą rzeczy określa wymogi ilościowe i jakościowe odnośnie tego rodzaju ścieków, to oczywistym jest, iż to wyłącznie jego jako adresata decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego obciąża ciężar zapewnienia właściwego wykonywania tego pozwolenia.

O ile zaś podmiot, który zamierza korzystać z wód w sposób szczególny nie jest w stanie zagwarantować odprowadzania do wód wyłącznie ścieków opadowych, to winien ubiegać się o pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków tego rodzaju jakie faktycznie będą przez niego odprowadzane, a więc w niniejszej sprawie zmieszanych ścieków opadowych i bytowych, co umożliwiłoby organowi udzielającemu pozwolenia dokonanie oceny czy udzielenie pozwolenia w takim zakresie jest w ogóle możliwe, a jeśli tak to jakimi warunkami ilościowymi i jakościowymi oraz kontrolnymi winno być ono – stosownie do treści art. 128 ust. 1 Prawa wodnego – obwarowane. Pamiętać bowiem należy, iż pozwolenie wodnoprawne wydaje się wyłącznie na wniosek, a zakres postępowania dowodowego w takiej sprawie zdeterminowany jest treścią wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego.

Odprowadzanie przez zakład uprawniony do odprowadzania wyłącznie ścieków opadowych, zmieszanych ze ściekami bytowymi ścieków opadowych niewątpliwie stanowi zmianę zarówno celu i zakresu korzystania z wód, jak i zmianę warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Cel i zakres udzielonego decyzją z dnia 17 marca 2006 r. pozwolenia wodnoprawnego obejmował bowiem wyłącznie odprowadzanie ścieków opadowych z określonego obszaru, zaś warunki dotyczyły wyłącznie parametrów jakościowych przewidzianych dla ścieków opadowych i wyraźnie zakazywały odprowadzania ścieków innego rodzaju.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż nawet jeśli - jak podnosi to strona skarżąca - wprowadzenie do kanalizacji deszczowej ścieków bytowych nie zostało dokonane bezpośrednio, bądź za zgodą beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego, to jednak zmiana ta musi zostać uznana za dokonaną przez niego, albowiem dopuszcza on do niej poprzez zaniechanie polegające na braku takiego zorganizowania procesu odbioru i odprowadzania ścieków opadowych, który zabezpieczyłby je przed wprowadzeniem do nich ścieków bytowych.

Dalej wskazać należy, iż jak wynika z akt kontrolowanej przez Sąd sprawy:

- w próbce ścieków deszczowych pobranych 10 października 2012 r. badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli 81 jtk/100 ml oraz bakterii Enterokoki 60 jtk/100 ml (k. 37 akt organu I instancji),

- w próbce ścieków deszczowych pobranych 24 października 2012 r. badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli 1800 jtk/100 ml oraz bakterii Enterokoki 800 jtk/100 ml (k. 34 akt organu I instancji),

- w próbce ścieków deszczowych pobranych 20 listopada 2013 r. badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli > 2400NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki > 2400NPL/100 ml (k. 52 akt organu I instancji),

- w próbce ścieków deszczowych pobranych 4 grudnia 2013 r. badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli > 2400NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki > 2400NPL/100 ml (k. 49 akt organu I instancji),

- w próbkach ścieków deszczowych pobranych 18 lipca 2014 r. przy wylocie kolektora ściekowego do rzeki badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli > 2000NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki 320NPL/100 ml (k. 97-98 akt organu I instancji),

- w próbkach ścieków deszczowych pobranych 25 lipca 2014 r. przy wylocie kolektora ściekowego do rzeki badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli > 2000NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki > 400NPL/100 ml (k. 95-96 akt organu I instancji),

- w próbkach ścieków deszczowych pobranych 5 sierpnia 2014 r. przy wylocie kolektora ściekowego do rzeki badania wykazały występowanie bakterii Escherichia coli 620 NPL/100 ml oraz bakterii Enterokoki 40 NPL/100 ml (k. 93-94 akt organu I instancji).

Z informacji przekazanej przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P., wynika przy tym, iż występowanie bakterii Escherichia coli oraz bakterii Enterokoki w znacznym stężeniu świadczy o dopływie do ścieków deszczowych ścieków bytowych (k. 64 akt organu I instancji).

W świetle przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego, a przedstawionych powyżej dowodów, nie może budzić wątpliwości, iż w latach 2012, 2013 i 2014, co najmniej kilkukrotnie doszło do zmieszania w przedmiotowym kolektorze ścieków opadowych i bytowych i wprowadzenia takowych zmieszanych ścieków do wód rzeki C. w oparciu o pozwolenie wodnoprawne dopuszczające wyłącznie odprowadzanie ścieków opadowych. Niewątpliwie doszło zatem do zmiany zarówno celu i zakresu korzystania z wód, jak i zmianę warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, przy czym stwierdzone naruszenia jako wielokrotnie powtarzające się nie miały charakteru incydentalnego.

Spełnione zostały zatem przesłanki dla zastosowania przez organ regulacji określonej w art. 136 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, do których należy wyłącznie zmiana celu i zakresu korzystania z wód, względnie zmiana warunków wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu, a jednocześnie dla oceny zaistnienia, których nieistotne są podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności związane z wystąpieniem, bądź brakiem wystąpienia negatywnego oddziaływania na rzekę Cybinę odprowadzania do niej ścieków opadowych zmieszanych ze ściekami bytowymi, na których to okolicznościach skoncentrowały się wnioski przedłożonej przez Gminę S. w toku postępowania ekspertyzy.

W świetle przedstawionych wyżej ustaleń za bezzasadne uznać należy podniesione w skardze zarzuty, albowiem organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a zebrane przez nie dowody pozwoliły na stwierdzenie, iż doszło do zmiany celu i zakresu korzystania z wód wyrażającego się we wprowadzaniu do rzeki C. zmieszanych ścieków opadowych i bytowych, w sytuacji gdy udzielone pozwolenie wodnoprawne dotyczyło wyłącznie wprowadzania ścieków opadowych. W zaskarżonej decyzji organu II instancji prawidłowo wyjaśniono także podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Nadto podkreślić trzeba, iż nieprawdziwym jest twierdzenie skarżącego jakoby zaskarżona decyzja oparta była na jednorazowej i wyrywkowej kontroli wody.

Niezależnie od oceny zarzutów podniesionych w skardze jako bezzasadne, Sąd z urzędu pragnie wskazać, iż jako znajdujący uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym należy także ocenić dokonany przez organy administracji wybór środka reakcji na stwierdzone naruszenie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym zakresu korzystania z wód i warunków tego korzystania. W realiach niniejszej sprawy bezzasadnym byłoby bowiem jedynie ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego, albowiem stwierdzone naruszenia miały charakter nie ilościowy, lecz jakościowy, zaś udzielone pozwolenie wodnoprawne dotyczyło odprowadzania ścieków opadowych, a więc co do zasady najmniej uciążliwych dla wód do których są one odprowadzane, co czyni niemożliwym dalsze ograniczenie tego pozwolenia, odmiennie niż na przykład w przypadku pozwolenia na odprowadzanie ścieków przemysłowych i opadowych, które możnaby ograniczyć do jednego tylko z rodzajów ścieków.

Za cofnięciem pozwolenia przemawiają okoliczności faktyczne sprawy, w tym w szczególności okoliczność, że rzeka C. zasila w wodę Jezioro M., nad którym zlokalizowane jest kąpielisko miejskie, co pozwala na stwierdzenie, iż za cofnięciem pozwolenia wodnoprawnego przemawia interes społeczny wymagający utrzymywania należytego stanu ekologicznego rzeki C. ze względu na konieczność ochrony zdrowia osób korzystających z wyżej wskazanego kąpieliska.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z § 3 obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji Rozporządzenia MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2006, Nr 137, poz. 984 ze zm.) ścieki wprowadzane do wód nie powinny wywoływać w wodach takich zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych, które uniemożliwiałyby prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych i spełnienie przez wody określonych dla nich wymagań jakościowych, związanych z ich użytkowaniem wynikającym z warunków korzystania z wód regionu wodnego. W realiach niniejszej sprawy powyższe oznacza, iż ścieki wprowadzane do rzeki C. nie powinny wywoływać w jej wodach takich zmian fizycznych, które uniemożliwiałyby spełnianianie przez wody zasilanego przez nią Jeziora M. wymagań jakościowych związanych z funkcjonowaniem na nim legalnego kąpieliska określonych w art. 34 j ust. 1 Prawa wodnego. Wymogom tym niewątpliwie nieodpowiada odprowadzanie do rzeki C. ścieków zmieszanych obejmujących ścieki bytowe i opadowe na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków opadowych, które to pozwolenie z powodu swojego zakresu nie określa jakichkolwiek wymogów jakościowych dotyczących ścieków bytowych niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska i interesów ludności.

W tym stanie rzeczy, skoro Sąd nie doszukał się podstaw do uchylenia ani wyeliminowania w innej drodze z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.