Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3265/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1115/18 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. w S. na rozstrzygnięcie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od W. Sp. z o.o. w S. na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018r., sygn. akt V SA/Wa 1115/18 oddalił skargę W. Sp. z o.o. w S. (dalej: skarżący) na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pn. "Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w [...]" w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020, Oś priorytetowa II – Ochrona Środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu, Działanie 2.3 "Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach" dokonana przez Instytucję Wdrażającą – Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (dalej: NFOŚiGW, IW, IOK lub organ).

Pismem z dnia [...] października 2017 r. organ zawiadomił stronę o wyniku oceny kryteriów merytorycznych II stopnia. W ramach tej oceny wniosek uzyskał ocenę negatywną w ramach następujących kryteriów: nr 1.1 "Spójność informacji zawartych we wniosku, załącznikach do wniosku", nr 2 "Poprawność analizy finansowej i ekonomicznej", nr 6 "Wykonalność finansowa projektu", nr 11 "Zasada zrównoważonego rozwoju".

Po rozpoznaniu protestu od ww. oceny Minister Środowiska pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował skarżącego o jego uwzględnieniu z uwagi na to, że ocena IW został oparta na niepełnej analizie dokumentacji mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Następnie pismem z dnia [...] lutego 2018 r. IW wezwała wnioskodawcę do poprawienia i uzupełnienia wniosku oraz złożenia wyjaśnień w zakresie kryteriów merytorycznych II stopnia: nr 2 i nr 11.

Pismem z tego samego dnia IW zwróciła się do Prezesa Zarządu K. S.A. z prośbą o udzielenie informacji dotyczących gospodarki ściekowej na terenie aglomeracji K. W piśmie tym wskazano, że żądane informacje dałyby IW pełniejszy obraz problemów oraz sposobu prowadzenia gospodarki ściekowej na terenie ww. aglomeracji, a tym samym umożliwiłyby bardziej wnikliwą analizę założeń służących podjęciu decyzji o budowie oczyszczalni ścieków w S.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. IW poinformowała skarżącą o negatywnej ocenie wniosku z uwagi na niespełnienie kryteriów merytorycznych II stopnia nr 2 i nr 11. IW podkreśliła, że przedstawiona analiza wariantów nie wykazała w sposób jednoznaczny konieczności i zasadności budowy nowej oczyszczalni ścieków w S., zarówno pod względem technicznym, ekonomicznym jak i środowiskowym, wobec istniejącej realnej alternatywy, tj. modernizacji oczyszczalni ścieków D.

Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie uznał, że przeprowadzenie analizy wariantów, w sposób przedstawiony przez IW, pozwoliło na ustalenie wariantu najbardziej efektywnego z znaczeniu obiektywnym. Z analizy przedstawionej przez IW jednoznacznie wynika, że najkorzystniejszym wariantem jest dalsze obsługiwanie S. przez oczyszczalnię ścieków w D., odpowiednio zmodernizowaną (wariant W.II). Wniosek taki wynika z oceny wariantów w kontekście cech środowiska nr 1 Minimalizacja wpływu na zdrowie i życie, nr 2 Minimalizacja hałasu, nr 5 Minimalizacja emisji zanieczyszczeń gleb, nr 6 Ograniczenie emisji zanieczyszczeń do powietrza, i nr 10 Minimalizacja wpływu na rośliny i zwierzęta, które powinny wskazywać wariant W.II jako korzystniejszy do realizacji. Również z przeprowadzonej analizy DGC – wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego – wynika, że wskaźnik ten dla wariantu W.I (5,14 zł/m3) jest mniej korzystny niż dla wariantu II (4,18 zł/m3). W tym miejscu wskazać należy, że w ocenie Sądu IW prawidłowo przedstawiła błędy w obliczeniach Wnioskodawcy skutkujące przeszacowaniem kosztów energii elektrycznej w wariancie W.II, co w konsekwencji doprowadziło do przeszacowania wskaźnika DCG dla tego wariantu i wybrania przez Stronę mniej efektywnego wariantu W.I.

Zdaniem WSA, wyniki przeprowadzonej przez IW analizy jednoznacznie wskazują, że skarżący wybrał do realizacji wariant inwestycji, który nie jest najbardziej korzystny z punktu widzenia obiektywnej możliwości realizacji projektu. Natomiast IW jest zobowiązana do przyznania powierzonych jej środków UE zgodnie z zasadami prawa unijnego na efektywne warianty realizacji przedsięwzięć. Zgodnie z oceną przeprowadzoną przez IW najbardziej efektywnym rozwiązaniem byłaby modernizacja oczyszczalni ścieków w D. i dalsze wykorzystywanie jej na potrzeby S. W tej sytuacji skarżący nie mógł oczekiwać przyznania środków unijnych z uwagi na to, że przyjęty przez niego sposób realizacji projektu okazał się nieefektywny w rozumieniu powołanych powyżej przepisów. Pula środków w działaniu 2.3 POIiŚ 2014-2020 jest ograniczona i obowiązkiem IW jest przeznaczenie jej na projekty, które, zgodnie z kryteriami oceny projektów, uznane zostaną za optymalne (najbardziej efektywne).

Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zasady konkursu podane były do wiadomości wszystkim zainteresowanym w momencie przystępowania do konkursu. Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego wypełnienia wniosku. Skarżący przystępując do konkursu winien znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy.

WSA uznał, że wystąpienie IW do Prezesa Zarządu K. S.A. mieściło się w dopuszczalnym zakresie pozyskiwania informacji w postępowaniu konkursowym. Takie działanie instytucji organizującej konkurs nie stoi w sprzeczności z przepisami ustawy wdrożeniowej oraz postanowieniami Wytycznych regulujących proces oceny i wyboru projektów.

W ocenie WSA instytucja organizująca konkurs może w trakcie oceny wniosku opierać się również na informacjach pozyskanych z innych niż wniosek źródeł. IW ma obowiązek uzyskania wszelkich możliwych informacji mogących mieć znaczenie dla oceny zasadności wyboru projektów do dofinansowania. Mając ten obowiązek na uwadze wystąpienie do K. S.A. o nadesłanie informacji należy ocenić pozytywnie. Konsekwencją zaakceptowania stanowiska skarżącego w powyższym zakresie byłaby konieczność zakwestionowania każdej próby pozyskania przez IW informacji wykraczających poza wniosek, lecz potrzebnych do jego rzetelnej oceny. WSA dodał, że to właśnie informacje zawarte w piśmie K. S.A. z dnia [...] marca 2018 r. pozwoliły na ostateczna weryfikację nieprawidłowych obliczeń Wnioskodawcy w zakresie przeszacowania kosztów realizacji wariantu W.II.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej i uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie nieprawidłowego tanu faktycznego przez Sąd I Instancji i dokonanie własnych ustaleń faktycznych, do czego nie był uprawniony i przyjęcie jako stanu faktycznego sprawy okoliczności, które nie wynikają z ustaleń dokonanych przez organ i zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego jak również orzekanie poza granicami przedmiotowej sprawy poprzez przekroczenie podstawy faktycznej tej sprawy, w związku ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu wyroku, jakoby w przedmiotowej sprawie były "dwa konkurencyjne projekty zgłoszone do dofinansowania w tym samym naborze wniosków.

2. art. 61 ust. 8 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1460, ze zm. - dalej: ustawa wdrożeniowa) w związku z pkt 1, 2 i 3 Rozdziału 6 Wytycznych w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020 z 18 marca 2015r. (dalej: Wytyczne) oraz pkt 5 Rozdziału 6 Wytycznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, oddalenie skargi i uznanie, że ocena projektu nie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo w stopniu mającym wpływ na wynik oceny, a przede wszystkim przyjęcie, że:

- nie stanowi naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik oceny przyjęcie, że organ uprawniony był do samodzielnego ustalania możliwych rozwiązań alternatywnych z pominięciem możliwości ich instytucjonalnego wykonania, a tym samym niezastosowanie pkt 3 Rozdziału 6 Wytycznych;

- nie stanowi naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik oceny określenie warunku, w pozytywnym rozstrzygnięciu warunkowym przez organ, polegającego na konieczności przedstawienia dodatkowego alternatywnego rozwiązania przez skarżącego obejmującego wskazanie możliwości realizacji inwestycji poprzez modernizacje i budowę oczyszczalni ścieków D.;

- nie stanowi naruszenia prawa w stopniu mającym wpływ na wynik oceny dokonanie przez organ oceny z naruszeniem zasad konkursu wynikających z dokumentacji konkursowej, a przede wszystkim formułowanie wobec skarżącego wymogów z tej dokumentacji nie wynikających w sposób niezrozumiały, ogólny i uznaniowy, co spowodowało brak możliwości jednoznacznego spełnienia warunków i złamanie zasady obiektywizmu i ostatecznie doprowadziło do oceny wniosku Skarżącego w sposób naruszający prawo i w dalszej pespektywie do nieuwzględnienia wniosku, co stanowi rażące naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez:

- brak przedstawienia przez Sąd I instancji własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie, czego wyrazem jest ograniczenie części dyspozytywnej uzasadnienia do powtórzenia wybranych fragmentów argumentacji organu przedstawionym w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu oraz odpowiedzi organu na skargę, miedzy innymi z uwagi na brak odniesienia się przez Sąd I Instancji do zarzutów w zakresie warunków, jakie organ określił w warunkowym pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącego o dofinansowanie.

II. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

4. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej i uznanie, że ocena wniosku skarżącego przez organ nie została dokonana wbrew zasadzie rzetelnej oceny w związku z naruszeniem art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niezastosowanie przez Sąd I Instancji zasad określonych w Regulaminie konkursu (w tym Regulaminie pracy Komisji Oceniającej Projekt), w zakresie przyjęcia informacji stanowiących podstawę do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, informacji i dokumentów pozyskanych w sposób niezgodny z zasadami konkursu, w tym również niewłaściwej interpretacji przepisów Wytycznych w zakresie wyboru projektów na lata 2014-2020, co do możliwości pozyskania takich informacji.

5. naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej i uznanie, że ocena wniosku skarżącego przez organ nie została dokonana wbrew zasadzie rzetelnej oceny poprzez niezastosowanie przez Sąd I Instancji zasad rzetelności i bezstronności i przyjęciu, że organ dokonał w sposób należyty wyliczenia wskaźnika DGC (Dynamie Generation Cost) bazują na uśrednionych wartościach kosztów (w tym kosztów energii elektrycznej), pomijając jednocześnie wartość tych kosztów wynikająca z rzeczywistych warunków związanych z możliwością realizacji projektu.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1047/12, LEX nr 1487688 oraz wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1560/11, LEX nr 1218337).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało co do zasady uznać za nieusprawiedliwione.

W przypadku zarzutów natury procesowej a taki charakter mają zarzuty skargi kasacyjnej w ten sposób oznaczone, a także drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego, w swej istocie dotyczy on bowiem uchybienia procesowego, gdyż wskazuje na błędną ocenę Sądu dokonaną w zakresie wyliczenia wskaźnika DGC, stwierdzić należy, że winny one zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawierać wskazanie istotnego wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Wypada w tym względzie przedstawić poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297).

Obowiązkiem kasatora jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Zatem powołać należy, jakie konkretnie naruszenie prawa spowodowało, że wyrok jest błędny, a treść rozstrzygnięcia byłaby inna.

Warto w tym miejscu wskazać, że stosownie do treści art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 341/17, LEX nr 2297664). Stwierdzenie niezgodności z prawem oceny projektu, niezależnie od rodzaju naruszonych przepisów, możliwe jest, gdy stwierdzone zostanie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 2/2018, LEX nr 2480234).

Przede wszystkim w okolicznościach tej sprawy wskazać należy, że rację ma organ twierdząc w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że niezakwestionowanie skargą kasacyjna kryterium nr 11 powoduje, że ocena organu zawsze będzie negatywna, bo to kryterium przyznające jeden punkt – kryterium obligatoryjne – nie będzie spełnione.

Postawione zarzuty procesowe takiego wywodu o wpływie na wynik sprawy nie zawierają. Nie mogą zawierać, gdyż niezakwestionowano skargą kasacyjną kryterium nr 11, co oznacza, że wyrok WSA oddalający skargę jest prawidłowy, gdyż kryterium nr 11 nie zostało przez Spółkę spełnione.

Podkreślić należy, że brak zaskarżenia skargą kasacyjną tego kryterium powoduje, że w tym zakresie niespełnienia tego kryterium kwestia ta została już przesądzona, w konsekwencji także wynik sprawy nie może ulec zmianie i zarówno WSA, jak i NSA są związane tym stanowiskiem.

Zatem wskazane naruszenia procesowe nie maja wpływu na wynik sprawy. Oddalenie skargi przez Sąd I instancji jest usprawiedliwione niespełnieniem kryterium nr 11.

Niemniej jednak odnosząc się do postawionych zarzutów stwierdzić należy, co wcześniej już zauważono, że co do zasady zgodzić się z nimi nie można.

Pierwszy z nich dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie własnych ustaleń polegających na przyjęciu, że w sprawie występują dwa konkurencyjne projekty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenie to jest nieusprawiedliwione. Analiza całego uzasadnienia wyroku przekonuje, że to jedno wadliwe stwierdzenie dotyczące dwóch konkurujących ze sobą projektów, nie znajduje potwierdzenia w pozostałym uzasadnieniu wyroku. Cała motywacja Sądu I instancji odnosi się do oceny wariantów, który z nich reprezentuje najlepsze spośród możliwych alternatywnych rozwiązań. Podkreślić należy, że Sąd I instancji dokonywał oceny dwóch wariantów realizacji inwestycji, a nie dwóch konkurujących projektów. Dlatego też bez względu na brak wykazania wpływu tego naruszenia na wynik sprawy z zarzutem tym zgodzić się nie można.

Nie można też zaaprobować drugiego z zarzutów procesowych dotyczącego ogólnie rzecz ujmując naruszenia rozdziału VI wytycznych, a konkretnie:

- samodzielnego ustalenia przez organ rozwiązań alternatywnych z pominięciem możliwości instytucjonalnego wykonania;

- konieczności przedstawienia przez skarżący podmiot alternatywnego rozwiązania w postaci modernizacji oczyszczalni ścieków D.;

- formułowanie wobec skarżącego podmiotu wymogów wynikających z dokumentacji, które są niezrozumiałe, ogólne i uznaniowe, co spowodowało złamanie zasady obiektywizmu i ostatecznie doprowadziło do oceny wniosku w sposób naruszający prawo.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego twierdzenia te są nieusprawiedliwione. Zauważyć bowiem należy, że Regulamin Konkursu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 w postanowieniach ogólnych w punkcie 1 stanowi, że proces naboru i oceny projektów reguluje ustawa wdrożeniowa i Wytyczne w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020.

W wytycznych tych w rozdziale VI pkt 6 wskazuje się, że analizę opcji należy przeprowadzić w dwóch etapach. Etap I to analiza strategiczna, etap ten koncentruje się na podstawowych rozwiązaniach o charakterze strategicznym (np. odpowiada na pytanie, czy bardziej korzystna będzie modernizacja już funkcjonującej infrastruktury, czy też budowa nowej). Etap ten, co do zasady, przyjmuje formę analizy wielokryterialnej im opiera się na kryteriach jakościowych.

Wprost zatem z wytycznych wynika obowiązek rozważenia czy bardziej korzystna będzie modernizacja istniejącej infrastruktury, czy też budowa nowej.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego istniała możliwość instytucjonalnego wykonania wariantu modernizacji infrastruktury już istniejącej. Okazało się bowiem, że Spółka katowicka uzyskała prawo użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków dwa miesiące po złożeniu wniosku o dofinansowanie przez skarżącą kasacyjnie Spółkę z S. Z korespondencji pochodzącej od Spółki katowickiej wynika też, że Spółka ta była gotowa do dalszej obsługi ścieków pochodzących z S. po zmodernizowaniu oczyszczalni. Zatem w ocenie NSA nie można zgodzić się z twierdzeniami skarżącej kasacyjnie Spółki, że organ samodzielnie stworzył alternatywne rozwiązania, gdyż wynikały one jednak z Wytycznych, także z technicznych oraz instytucjonalnych możliwości modernizacji oczyszczalni. Koniczność alternatywnego rozwiązania w postaci modernizacji oczyszczalni ścieków D. wynikała wprost z Wytycznych z jego rozdziału VI pkt 6. Trudno też zgodzić się w kontekście przedstawionych rozważań, aby wymogi wynikające z dokumentacji były niezrozumiałe, ogólne i uznaniowe.

Także, trzeci z zarzutów jest zarzutem nieusprawiedliwionym. Nie można bowiem zaaprobować twierdzenia o braku samodzielności uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, że stanowi ono powtórzenie pism organu. Fakt, że pewne sformułowania motywujące zaskarżone orzeczenie są zbieżne ze stanowiskiem organu nie oznacza braku samodzielności sporządzonego przez Sąd uzasadnienia. Wskazać w tym zakresie należy, że Sąd i instancji nie dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, dokonuje jedynie samodzielnej ich oceny, przyjmuje te ustalenia, albo ich nie aprobuje. Akceptacja ustaleń i ocen organu skutkuje właśnie przyjęciem jego zapatrywań przez sąd.

W orzecznictwie NSA prezentowany jest w tym zakresie pogląd, że Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia).

Dlatego też z postawionym zarzutem zgodzić się nie można.

Odnosząc się do czwartego zarzutu dotyczącego pozyskania informacji i dokumentów w sposób niezgodny z zasadami konkursu, stwierdzić należy, że jest on również niezasadny.

Z rozdziału V – Kryteria wyboru projektów pkt 15 Wytycznych wynika bowiem, że oceny spełniania kryteriów przez dany projekt dokonuje się na podstawie wniosku o dofinansowanie. Nie wyklucza to wykorzystania w ocenie spełnienia kryteriów informacji udzielonych przez wnioskodawcę lub pozyskanych na temat wnioskodawcy lub projektu. Z powołanego zapisu wynika jednoznacznie możliwość w celu oceny spełnienia kryteriów pozyskiwania informacji na temat projektu nie tylko od wnioskodawcy, ale również z zewnątrz od innych podmiotów.

Kompetencja do uzyskiwania informacji zewnętrznych wynika także z Regulaminu Pracy Komisji Oceny Projektów, z jego pkt 28 (zadania Komisji Oceny Projektów), z którego to wynika, że do zadań Przewodniczącego Komisji Oceny Projektów należy, w szczególności reprezentowanie Zespołu wobec Zarządu NFOŚiGW oraz w kontaktach zewnętrznych.

Przekonuje do tego uprawnienia (pozyskiwania informacji zewnętrznych), także zasada rzetelności wynikająca z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Inaczej bowiem mogłoby dochodzić do wyboru projektów tylko formalnie spełniających warunki wyboru, czyli projektów bazujących na nierzetelnych danych. Musi bowiem istnieć możliwość weryfikacji przedstawionych dokumentów czy złożonych oświadczeń.

Warto też wspomnieć w tym zakresie o treści art. 50a ustawy wdrożeniowej, z którego to przepisu wynika, że w toku postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie, w tym w toku procedury odwoławczej, oraz udzielania dofinansowania właściwa instytucja nie może żądać zaświadczeń ani dokumentów na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli:

1) są one znane instytucji z urzędu;

2) są możliwe do ustalenia przez instytucję na podstawie:

a) posiadanych przez nią ewidencji, rejestrów lub innych danych,

b) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których instytucja ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

c) wymiany informacji z innym podmiotem publicznym na zasadach określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,

d) przedstawionych przez wnioskodawcę do wglądu dokumentów urzędowych.

Z przywołanej regulacji wynika zatem jednoznacznie, że w sytuacjach niewymienionych w tym artykule istnieje możliwość pozyskiwania informacji zewnętrznych.

W zakresie zarzutu piątego dotyczącego wskaźnika DGC (dynamicznego kosztu jednostkowego), odnośnie którego strony toczą spór co do przeprowadzonych wyliczeń, wskazać wypada, że do rozstrzygnięcia tego spornego zagadnienia być może niezbędna byłaby wiedza specjalna. Nie mniej jednak nawet gdyby przyznać racje skarżącej kasacyjnie Spółce, to i tak z uwagi na niezakwestionowanie kryterium nr 11, nie mogłoby to mieć wpływu na wynik sprawy.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).