Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 97/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, pkt  54, art. 64 ust. 1 pkt 1, art.140aa ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2222
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a
journal: Dz.U. 2015 poz 305
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] września 2017 r. (nr [...]) wymierzającą B. S. karę pieniężną w kwocie [...]zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 11 lipca 2017 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Oddział Celny w H. podczas kontroli środka przewozowego złożonego z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki MAGNUM o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki KRONE o nr rej. [...], wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru obciążenia osi pojazdu i jego masy całkowitej oraz wymiarów określonych przepisami prawa (ustawy Prawo o ruchu drogowym). Wyniki uzyskane z przeprowadzonych pomiarów, przy normatywności nacisków osi, wskazały przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 520 kg przy pomiarze statycznym. Dopuszczalna wartość została przekroczona o 1,3%.

Z tej przyczyny decyzją z dnia [...] września 2017 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył B. S. karę pieniężną w wysokości [...] zł, ustaloną zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa" lub "p.r.d."), za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii V określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.

Pismem z dnia 9 października 2017 r. strona złożyła od powyższej decyzji odwołanie. Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że po drodze publicznej prowadzącej do Oddziału Celnego w [...], zgodnie z art. 41 ust. 1 z dnia 21 marca 1985 r. ustawy o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2222, z późn. zm.; dalej jako: "u.d.p."), dopuszczony jest ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (...).

W myśl art. 2 pkt 54 p.r.d., dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze.

Podstawą sprawdzenia wymagań w zakresie braku przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2022, z późn. zm.), jest rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów, rozumiana w myśl art. 2 pkt 55 p.r.d. jako masa tych pojazdów łącznie z masą znajdujących się na nich rzeczy i osób.

W celu wykonywania kontroli w powyższym zakresie Oddział Celny w [...] wyposażony został w dopuszczone do użytkowania urządzenia wagowe posiadające ważne świadectwa legalizacji, wydane przez właściwe organy. Wyniki dokonanych pomiarów odzwierciedlają stan faktyczny pojazdu bezpośrednio po zjechaniu z drogi publicznej. Kontrola masy i nacisków osi dokonana przy użyciu wagi do ważenia pojazdów w ruchu wykazała normatywność nacisków osi, jednak suma nacisków na osie pojazdu wyniosła 40.380 kg (protokół nr [...] z ważenia dynamicznego). Celem zaś zweryfikowania rzeczywistej masy całkowitej przedmiotowego zespołu pojazdów dokonano jego ważenia przy użyciu wagi statycznej, na której otrzymano masę 40.520 kg. Wynik uzyskany z przeprowadzonego pomiaru wskazał zatem przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 520 kg.

Widoczna w protokole kontroli masa całkowita uzyskana w wyniku pomiaru dynamicznego wynosząca 38.590 kg (pkt 5a protokołu kontroli), stanowi sumę nacisków osi wskazanych przez wagę, zmniejszonych o 200 kg dla każdej osi pojazdu z uwagi na możliwe i dopuszczalne błędy wskazań wagi, a następnie jeszcze o 2% pozostałej wartości, ze względu na błędy zastosowanej metody cząstkowych ważeń pojazdu.

Organ wyjaśnił, że wagi dynamiczne (do ważenia pojazdów w ruchu), zasadniczo służą do pomiaru nacisków na osie pojazdu. Wpływ na wynik ważenia dynamicznego wywierają liczne czynniki, jak np. sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku przed zmianą położenia w czasie jazdy, stan techniczny pojazdu, awarie zawieszenia, przy czym wymiar kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależny od przyczyn przekroczenia masy lub nacisku na oś.

Elektroniczna waga samochodowa do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów wykonuje pomiary podczas przejazdu pojazdu przez jej pomost, gdzie wpływ na wynik otrzymanego pomiaru ma m.in. prędkość tego przejazdu.

Ważenie dokonane wagą dynamiczną daje możliwość matematycznego wyliczenia sumarycznej masy pojazdu w wyniku pomiarów innych parametrów, a mianowicie obciążeń wszystkich osi pojazdu, podczas gdy ważenie wagą statyczną prowadzi do faktycznego ustalenia rzeczywistej masy pojazdu. Wobec tego, że na wadze dynamicznej nie stwierdzono przekroczenia masy pojazdu (38.590 kg) wyliczonej w wyniku pomiarów obciążeń wszystkich osi pojazdu, powtórne tego rodzaju ważenie było – wbrew twierdzeniu odwołującego – bezprzedmiotowe, co słusznie stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji.

Natomiast pomiar masy przy użyciu wagi statycznej dokonywany jest po wjechaniu zespołu pojazdów na pomost wagi i przy wyłączonym silniku, co powoduje że otrzymany wynik jest niezależny od czynników zewnętrznych wymienionych dla pomiaru dynamicznego. Z uwagi na to, wyniki kolejnych pomiarów tego samego pojazdu na wadze statycznej będą takie same, a więc powtarzalne.

W ocenie organu odwoławczego nie znajdują uzasadnienia twierdzenia strony dotyczące wpływu na wynik ważenia ciężaru wody znajdującej się na skutek opadów deszczu na wadze i na samochodzie. Ważenie dynamiczne pojazdu przeprowadzane jest w Oddziale Celnym w [...] na terminalu wagowym pod zadaszeniem. Natomiast waga statyczna usytuowana jest na otwartej przestrzeni i podczas opadów woda może wprawdzie znajdować się na platformie wagowej, jednak waga po włączeniu automatycznie się wyzerowuje i podczas pomiaru pokazuje rzeczywistą masę pojazdu. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest fakt, że pomiar dokonany wagą dynamiczną pod zadaszeniem, a więc bez możliwości wpływu opadów na proces ważenia, również wskazał przekroczenie masy całkowitej. Ponadto przy pomiarze statycznym kierowca ma możliwość sprawdzenia wyzerowania wagi i wyników ważenia na tablicy przy terminalu wagowym. System wag automatycznie generuje wyniki pomiarów i wychwytuje wszelkie nieprawidłowości. Brak jest również możliwości ingerencji ważącego w uzyskane wyniki, a zatem brak sygnalizacji błędu przez system wag oznacza, że ważenie przebiegało prawidłowo. Kierowca osobiście przejeżdżał przez belkę na wadze dynamicznej, sytuował pojazd na wadze statycznej, był obecny przy pomiarach parametrów zewnętrznych pojazdu i miał możliwość odczytania wyników na tablicy terminala z wagi statycznej. Kierowca miał także możliwość zapoznania się ze świadectwami legalizacji umieszczonymi na oknach terminali wagowych.

Ustosunkowując się do podniesionych przez odwołującego się zarzutów w zakresie poprawności przeprowadzonego ważenia oraz nieuwzględnienia pomiaru dokonanego po stronie ukraińskiej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że organy dokonując kontroli parametrów pojazdów korzystają z zainstalowanych na terenach przejść granicznych urządzeń pomiarowych, które posiadają stosowne dokumenty legalizacyjne. W rozpatrywanej sprawie czynności ważenia statycznego pojazdu dokonano wagą nieautomatyczną elektroniczną, znak fabryczny Scalex, nr fabryczny [...], posiadającą ważne świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 29 sierpnia 2016 r. przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Z. (znak wniosku [...]). Zgodnie z treścią tego świadectwa, zakres sprawdzeń podczas legalizacji obejmował kontrolę parametrów określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Upoważniony organ dokonując ponownej legalizacji tej wagi stwierdził, że przyrząd ten spełnia wymagania. Wyrazem ustaleń tego organu jest świadectwo legalizacji ponownej ważne do dnia 31 sierpnia 2018 r., którego uwierzytelniona kserokopia stanowi materiał dowodowy i znajduje się w aktach sprawy.

Prawidłowo uzyskane (w trakcie ważenia system nie zarejestrował żadnych nieprawidłowości) wyniki pomiarów rzeczywistej masy kontrolowanego w dniu 11 lipca 2017 r. pojazdu, wykazały przekroczenie dopuszczalnej wartości, a uzyskany wynik pomiaru przyjęto do wyliczenia należnej kary w związku ze stwierdzeniem przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia określonego przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ I instancji do nałożenia kary pieniężnej przyjął rzeczywistą masę zespołu pojazdów uzyskaną w wyniku pomiaru statycznego na urządzeniu wagowym posiadającym ważne świadectwo legalizacji ponownej. Kierowca nie wniósł do protokołu kontroli żadnych uwag odnośnie dokonanych czynności kontrolnych, w szczególności w zakresie sposobu i warunków przeprowadzonego pomiaru oraz przyrządów pomiarowych używanych podczas kontroli, stwierdzając jedynie w polu nr [...] protokołu kontroli, iż "ważąc samochód i naczepę [...] na wadze osiowej, a następnie na wadze całościowej, między wagami jest różnica 140 kg, będąc na zewnątrz auto ważono całościowo bez kierowcy". Wyniki pomiarów zawarte w protokole z kontroli nr [...] należało – zdaniem organu – uznać za prawidłowe, wiarygodne i potwierdzające, że kontrolowany pojazd był nienormatywny według definicji zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d.

Kierujący pojazdem został poinformowany o zasadach wykonania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Z akt sprawy nie wynika, aby kierujący pojazdem wnioskował o okazanie instrukcji obsługi urządzeń pomiarowych.

Wobec stwierdzonej w protokole z kontroli nr [...] normatywności pojazdu w zakresie nacisków osi i wymiarów zewnętrznych pojazdu, oraz stwierdzonego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, przy otrzymanym wyniku pomiaru tego parametru nieprzekraczającym 60 t, w rozpatrywanej sprawie wymagalne stało się zezwolenie kategorii V. Bezspornym zaś jest to, że kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza zezwolenia tej kategorii na przejazd pojazdu nienormatywnego o wskazanych nr rej., wydanego dla przedsiębiorcy.

Mając zatem na uwadze ustalenia zawarte w protokole kontroli, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu stwierdzono, że wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą została wymierzona przez organ I instancji w prawidłowej wysokości.

W niniejszej sprawie podmiotem wykonującym przejazd był przedsiębiorca: B. S., S.-T., K. 169, [...]. Z treści zaś przepisu art. 140aa ust. 3 wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na nadawcę, załadowcę lub spedytora. W niniejszej sprawie brak dowodów mogących w sposób jednoznaczny wskazać wpływ lub zgodę tych podmiotów na powstanie stwierdzonego naruszenia przepisów.

Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia 4 grudnia 2017 r. nie zgodziła się skarżąca. Pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 7 i 8 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pominięciu przedłożonych, istotnych dowodów w postaci protokołu ważenia przedmiotowego pojazdu po stronie ukraińskiej oraz brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powodów, dla których organ odmówił mocy dowodowej tym protokołom, a także poprzez podanie sprzecznych stwierdzeń, że "na wadze dynamicznej nie stwierdzono przekroczenia masy pojazdu wyliczonej w wyniku pomiarów obciążeń wszystkich osi pojazdu" oraz "kontrola masy i nacisków osi dokonana przy użyciu wagi do ważenia pojazdów w ruchu wykazała normatywność nacisków osi, jednak suma nacisków na osie pojazdu wyniosła 40.380 kg, (...) wobec czego, celem zweryfikowania rzeczywistej masy całkowitej przedmiotowego zespołu pojazdów dokonano jego ważenia przy użyciu wagi statycznej (...)", wpływających na stopień zaufania do władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Spór prawny między skarżącą a organem sprowadzał się do oceny zgodności z prawem nałożenia na stronę jako przewoźnika kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W istocie skarga oparta została zaś na stanowisku skarżącej, że kontrolowany przejazd nie dotyczył pojazdu nienormatywnego.

Dlatego w pierwszej kolejności wymaga zwrócenia uwagi to, że pojazdem nienormatywnym, w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 35a p.r.d., jest "pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy". Wymienione więc w tym przepisie elementy definiują, jaki pojazd jest pojazdem nienormatywnym, którego przejazd wymaga zezwolenia.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 140aa ust. 3 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na: 1) podmiot wykonujący przejazd; 2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

Skarżąca w okolicznościach tej sprawy kwestionuje prawidłowość pomiaru masy całkowitej kontrolowanego pojazdu dokonanego przez funkcjonariuszy celnych. W jej ocenie wynik ważenia statycznego na przejściu granicznym w [...] wynikał ze złego skalibrowania wagi oraz panujących warunków atmosferycznych (padającego deszczu), które miały wpływ na ten wynik.

Tego rodzaju stanowisko skarżącej w okolicznościach faktycznych tej sprawy, które nie były wątpliwe, jest nieuzasadnione.

Obowiązujące przepisy nie zawierają żadnego szczegółowego uregulowania trybu przeprowadzania ważenia pojazdów dla celów ustalenia, czy wykonywany przejazd mieści się w odpowiednich kategoriach normatywnych. Podstawowym wymogiem prawnym jest natomiast to, aby użyte do ważenia urządzenia odpowiadały określonym prawnie normom. Ponadto miarodajny wynik ważenia musi zostać osiągnięty w sposób zgodny z wymaganiami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi wagi. Z tego też względu ważenie dokonane na wadze spełniającej wymogi normatywne, które wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego – uznawane jest za prawidłowe (legalne).

W aktualnym stanie prawnym istnieje cały szereg regulacji prawnych określających wymogi, jakim powinny odpowiadać wagi stosowane m.in. do ważenia pojazdów. Są to zwłaszcza przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 188, poz. 1345) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Należy zauważyć, że są to akty wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1069, z późn. zm.). Przepisy te nie określają sposobów użytkowania wagi, lecz określają wymogi, jakim wagi muszą sprostać, aby były dopuszczone do użytku. Potwierdzeniem spełnienia tych wymagań jest świadectwo legalizacji, ewentualnie świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez naczelników obwodowych urzędów miar.

W niniejszej sprawie waga nieautomatyczna użyta do statycznego ważenia pojazdu miała świadectwo legalizacji ponownej, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w L. w dniu 29 sierpnia 2016 r. Skoro zatem zastosowana przez funkcjonariuszy celnych waga miała aktualne świadectwo legalizacji, to oznacza, że spełniała formalne kryteria dopuszczające ją do użytku, określone w odpowiednich przepisach. Nic natomiast nie wskazuje na to, aby przeprowadzona przez organy procedura ważenia była niezgodna w wymogami określonymi przez producenta w instrukcji obsługi wagi. Kierujący pojazdem nie sygnalizował żadnych czynników nieprawidłowości pomiaru, nie zgłaszał też uwag do protokołu kontroli poza stwierdzeniem, że "ważąc samochód i naczepę [...] na wadze osiowej, a następnie na wadze całościowej, między wagami jest różnica 140 kg, będąc na zewnątrz auto ważono całościowo bez kierowcy". Taka uwaga pozostaje więc bez znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanego ważenia. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że proces pomiaru wagi pojazdu, w tym pomiaru wagą statyczną, przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wag. Oba pomiary, choć różne w ostatecznym wyniku o wskazaną wyżej wielkość dostrzeżoną przez kierującego pojazdem, nie zmieniają prawidłowości ostatecznego wniosku, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym (masa całkowita przekraczała 40 t). Przejazd zaś takim pojazdem wymagał zezwolenia odpowiedniej kategorii (V), którego skarżąca nie posiadała.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, bez naruszenia zasad wynikających z art. 77 i art. 80 k.p.a., a ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji były prawidłowe, pozostają bowiem w logicznym związku z przeprowadzonymi dowodami.

Wyniki pomiaru przeprowadzone wagą statyczną opisane zostały w punkcie 5b protokołu z kontroli nr [...] Dwa różne wyniki ważenia (dynamicznego – z wynikiem 38.590 kg, a statycznego – z wynikiem 40.520 kg), które opisane zostały we wskazanym protokole, wynikają zaś z zupełnie innych metod ważenia, co prawidłowo i logicznie wyjaśnił organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Przekonująca jest bowiem argumentacja organu, że dla przesądzenia kluczowego w sprawie kryterium – dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów – wykorzystano ostatecznie metodę ważenia statycznego, ponieważ pozwala ono pominąć te czynniki, występujące przy ważeniu dynamicznym, które mogą zafałszować miarodajny wynik ważenia (np. sposób załadunku i zabezpieczenia ładunku przed zmianami położenia w czasie jazdy, czy stan techniczny pojazdu). Czynniki te bowiem, o ile mogą wpłynąć na wynik pomiaru dynamicznego, pozostają bez znaczenia dla pomiaru statcznego.

Należy też zwrócić uwagę, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2015 r. poz. 305, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, określa dwa różne wymogi techniczne w odniesieniu do pojazdów – nie tylko rzeczywistą masę całkowitą, ale również i nacisk osi pojazdu (§ 3 i § 5). Dlatego przywoływana na wstępie definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. obejmuje obydwa te elementy oddzielnie. W konsekwencji tych uregulowań również zawarte w załączniku nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym kryteria określające poszczególne kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, obejmują obydwa te elementy. Stąd wynika też konieczność dokonywania ważenia dwiema różnymi metodami, każda z nich bowiem jest odpowiednia dla określonego rodzaju kryterium wydania zezwolenia. Nie ma więc żadnych podstaw do tego, aby twierdzić, że organ powinien poprzestać na jednej metodzie ważenia, jeżeli ta dała wynik korzystny dla strony, bo nie wykazała naruszenia warunków przejazdu. Masa całkowita i nacisk na osie pojazdu są kryteriami odrębnymi w zakresie określenia kategorii pojazdu nienormatywnego, co wynika ze wskazanych wyżej przepisów. Nie ma między nimi relacji koniecznej, a więc to, że pojazd mieści się w kryterium rzeczywistej masy całkowitej jako pojazd normatywny nie oznacza, że nacisk na poszczególne osie nie może przekraczać w nim dopuszczalnych norm i na odwrót – zgodność z kryterium dopuszczalnego nacisku na osie nie implikuje wcale stwierdzenia, że również rzeczywista masa całkowita pojazdu musi być zgodna z wymaganiami.

Procedura ważenia pojazdu jest w tego rodzaju sprawach elementem ustalania stanu faktycznego sprawy. O zgodności z prawem tych czynności decyduje zachowanie wymogów prawnych dotyczących urządzeń pomiarowych, co zostało już wyżej wyjaśnione, oraz zachowanie wymogów prawidłowości stosowania urządzeń pomiarowych, z uwzględnieniem wiedzy technicznej, logiki i zasad doświadczenia życiowego. Zachowanie tych ostatnich wymogów mieści się w prawnych kryteriach podstawowych zasad postępowania dowodowego – zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu – nie ma w tej sprawie podstaw ani do kwestionowania legalności użytych do ważenia urządzeń, ani co do zgodności procedury ważenia z wymogami należytego ustalania faktów w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. W konkluzji trzeba zatem stwierdzić, że ważenie pojazdu skarżącej zostało przeprowadzone w sposób zgodny z prawem.

W tej sytuacji należało uznać za prawidłowe ustalenie organu co do wyniku rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, która wynosiła 40.520 kg. Oznaczało to w konsekwencji przekroczenie dopuszczalnej masy dla tego rodzaju zespołu pojazdów (5 osi) o 520 kg (§ 3 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia). Zasadnie zatem pojazd został uznany za pojazd nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35a p.r.d.

Przepis art. 64 ust. 1 p.r.d. przewiduje, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod kilkoma warunkami – należy uzyskać zezwolenie odpowiedniej kategorii na przejazd takim pojazdem (wydawane w drodze decyzji administracyjnej), przestrzegać warunków przejazdu określonych w tym zezwoleniu, w przypadku przekroczenia wskazanych w ustawie wymiarów pojazdu musi on być pilotowany przez pilota, kierowca musi zachować szczególną ostrożność. W okolicznościach analizowanej sprawy kontrolowany pojazd wymagał zatem posiadania zezwolenia kategorii V, zgodnie z treścią załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Nie było zaś sporne to, że skarżąca takiego zezwolenia nie posiadała. Natomiast brak odpowiedniego zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w określonej w ustawie wysokości (art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.).

Prawidłowo również organy w niniejszej sprawie przyjęły, że nie zachodziły okoliczności egzoneracyjne określone w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot przewożący towar: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem; b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać proces załadunku towaru na pojazd, aby nie doszło do naruszenia jakichkolwiek norm prawa drogowego. Właściciel samochodu ciężarowego, który powierza dokonanie przewozu ładunku, zgodnie z obowiązującym prawem, w pełni ponosi odpowiedzialność za działanie zatrudnianego przez siebie kierowcy. To przewoźnik ponosi konsekwencje zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy też dobrej lub złej woli. Wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też – co do zasady – bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń, za wyjątkiem tych, które stanowią przesłanki uchylenia odpowiedzialności przewoźnika, zawarte w omawianym przepisie.

Takiego rodzaju okoliczności, które wyłączałby odpowiedzialność strony, skarżąca w tej sprawie nie wykazała. W konsekwencji organy zasadnie przyjęły, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi dot. naruszenia art. 8, art. 77 oraz 107 § 3 k.p.a. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dokonał właściwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom i twierdzeniom strony odmówił wiarygodności. Powołał też prawidłowe podstawy prawne wydania zaskarżonej decyzji. Zasadnie też organ nie uwzględnił podnoszonych przez stronę okoliczności, które dotyczyły innego wyniku ważenia kontrolowanego pojazdu w zakresie rzeczywistej masy całkowitej po stronie ukraińskiej, a więc już po dokonaniu przedmiotowej kontroli. W sprawie tej bowiem organ nie posiadał odpowiednich środków procesowych do oceny legalności przeprowadzonego poza granicami kraju ważenia skontrolowanego przez siebie pojazdu, który uznano za pojazd nienormatywny.

Mając wskazane motywy na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był oddalić skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz.1369, z późn. zm.), o czym orzekł w sentencji wyroku.