Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 343/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.),, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracy za poszczególne okresy 2006, 2007 i 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku C. D. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., od [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., od [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., od [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., od [...] z dnia [...] marca 2009 r., [...] z dnia 12 marca 2009 r., od [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., [...] z dnia [...] lutego 2012 r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: ZUS) obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na Fundusz Pracowniczy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za poszczególne okresy 2006 r., 2007 r. i 2008 r.

W trakcie prowadzonego postępowania pismem z [...] stycznia 2019 r. C. D. wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS) skargę dotyczącą czynności egzekucyjnych podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. DIAS, pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., przekazał skargę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Biorąc pod uwagę treść podniesionych zarzutów organ egzekucyjny pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. poinformował, że ww. pismo zostanie potraktowane jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonego wniosku.

Wierzyciel pismem z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. ZUS zaznaczył, że obowiązek objęty ww. tytułami wykonawczymi wynika z prawomocnych decyzji i nie został uregulowany.

Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] marca 2019 r. C. D. złożył zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Skarżonemu postanowieniu zarzucił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał rozstrzygnięcie powołując się tylko na prowadzone przez ZUS postępowanie wyjaśniające z dnia [...] lutego 2013 r. C. D. podkreślił, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie daje uprawnień do określania w jakikolwiek sposób i formie terminów rozpoczęcia i zakończenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Podniósł, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. miał świadomość i wiedzę, iż decyzja ZUS wydana została z przekroczeniem uprawnień, stwierdzając zaś, że decyzje te są prawomocne, poświadcza nieprawdę. Skarżący powołał się również na okoliczność, że Minister Gospodarki na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wydał decyzję, w której określił datę zakończenia działalności gospodarczej na dzień [...] stycznia 2007 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], DIAS utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, stwierdzając, że nie zaistniały żadne okoliczności ani przesłanki, które w ramach art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uzasadniałyby umorzenie prowadzonego przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu DIAS wskazał, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych są prawomocne decyzje ZUS. Decyzje powyższe nie zostały przez C. D. skutecznie podważone i tym samym nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. W związku z czym podnoszone zarzuty są w jego ocenie bezzasadne, a obowiązek objęty tytułami wykonawczymi istnieje, jest wymagalny i brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją C. D. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której podniósł, że tylko faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej jest podstawą do opłacania składek na ZUS, a jego działalność została zakończona z dniem [...] stycznia 2007 r., o czym stanowi wpis do CEIDG. Podał, że w przedmiotowej sprawie wkradł się błąd, ponieważ że w latach 2007 i 2008 nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskał w tym okresie z tego tytułu żadnego dochodu. C. D. wskazał również, że ww. tytułów wykonawczych nie zaskarżył, ponieważ nie zostały mu doręczone.

DIAS wywiódł odpowiedź na skargę, w której podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.

Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...].04.2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].03.2019 r. numer [...] w sprawie odmowy umorzenia postepowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych - szczegółowo wymienionych w zaskarżonym postanowieniu-wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie nieistnienia obowiązku z uwagi na zakończenie działalności z dniem [...].01.2007 r., o czym stanowi wpis do CEIDG, Sąd stwierdza, iż jest on chybiony.

Artykuł 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Brak wymagalności obowiązku, jego umorzenie, wygaśnięcie z innego powodu oraz nieistnienie stanowią także podstawy zarzutów według art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.

Brak przymiotu wymagalności obowiązku może wiązać się z wstrzymaniem wykonania obowiązku, odroczeniem terminu jego wykonania albo rozłożeniem na raty spłat należności pieniężnej. Umorzeniem skutkuje zaistnienie wskazanych okoliczności jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (nie ma natomiast znaczenia, kiedy zostały one ujawnione). W przeciwnym przypadku, tj. jeżeli okoliczności te wystąpiły już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, są one podstawą do jego zawieszenia.

Użyty w komentowanym przepisie zwrot "został umorzony lub wygasł z innego powodu" oznacza, że ustawodawca umorzenie obowiązku traktuje jako jeden ze sposobów jego wygaśnięcia. Wygaśnięcie, w tym również umorzenie, obowiązku stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego niezależnie od tego, czy okoliczność ta wystąpiła jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, czy też w jego toku.

Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić także przez umorzenie należności podatkowej w drodze restrukturyzacji na podstawie ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, czego konsekwencją jest obligatoryjne umorzenie postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r., III SA/Wa 4190/06, LEX nr 341345).

W ocenie Sądu żadna z powyższych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Tytuły wykonawcze wystawił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. i zaznaczył, że obowiązek objęty tymi tytułami wynika z prawomocnych decyzji i nie został uregulowany. Nie zostały one wyeliminowane z obrotu, nie zostały też zaskarżone w stosownym trybie przez stronę postępowania. Stanowią poprawną podstawę w oparciu o którą wystawione zostały tytuły wykonawcze. Brak wpłat ze strony skarżącego powoduje z kolei, że obowiązki wymienione w tytułach są wymagalne.

Zarzut braku istnienia obowiązku podlegającego egzekucji ściśle wiąże się z zarzutami 3 i 4 skargi związanymi z działaniami wierzyciela – ZUS Oddział w B. odnośnie okresu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, a także znaczenia dokonanego przez skarżącego zgłoszenia w CEIDG o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej. W tej kwestii Sąd podziela w całości stanowisko organu, iż wpisy w CEIDG mają charakter deklaratoryjny i mogą być podważone w toku postępowania. Powyższe oznacza, że zadeklarowanie w ewidencji ukończenia prowadzenia działalności gospodarczej ma wyłącznie charakter deklaracji i nie oznacza, iż taka działalność nie jest prowadzona w rzeczywistości. Podważalność wpisu dokonanego w CEIDG w odniesieniu do faktycznego okresu prowadzenia działalności gospodarczej ma miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem niezbicie, iż w trakcie, gdy w ewidencji skarżący figurował jako osoba, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej równocześnie w deklaracjach podatkowych za lata 2007 – 2008 wykazywał stratę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. To z kolei oznacza, że taka działalność, wbrew zapisom w CEIDG była faktycznie prowadzona. Implikowało to – stosownie do zapisów art. 83 ust. 1 pkt 1 -2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolnicza działalność gospodarczą, a w konsekwencji wydanie decyzji ustalającej wysokość zaległych składek.

Oparte na nieprawdziwych twierdzeniach są zarzuty skargi, iż skarżący nie otrzymał tytułów wykonawczych. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dowody doręczenia poczta przesyłek zawierających te tytuły w dniach [...].07.2010 r. [...].03.2009 r. potwierdzone podpisem skarżącego, natomiast przesyłka zawierająca tytuł wykonawczy wystawiony w dniu [...].02.2017 r. doręczona została w sposób zastępczy, bowiem skarżący odmówił jej przyjęcia i [...].08.2012 r. odesłano ją do organu, który prawidłowo przyjął skutek doręczenia.

Reasumując ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że nie wystąpiła w tej sprawie przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. wygaśnięcie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w skarżonym postanowieniu.

Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena dowodów w sprawie przez stronę skarżącą nie przesądza, że oceny organów są błędne.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3. p.p.s.a.