Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 776/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Rogowska - Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2017 r. sprawy ze skargi A Sp.j. z siedzibą w R. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy realizacji operacji objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 maja 2016 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...], powołując art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 173, dalej "ustawa") poinformował A Sp. j. (dalej: wnioskodawca, skarżący) z siedzibą w R. o odmowie przyznania mu pomocy na realizację operacji pod nazwą Modernizacja kotłowni w budynku usługowym w miejscowości Ś. - montaż pompy ciepła wraz z niezbędnym wyposażeniem, o którą ubiegał się wnioskodawca we wniosku o przyznanie pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007 - 2013, złożonym w dniu 30 października 2014 r. na kwotę 50 000 zł.

Jako przyczynę odmowy przyznania pomocy organ wskazał, że projekt dotyczy zakresu "Wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalności kulturalnej lub gospodarczej, w tym polegającej na wynajmie pokoi w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem działalności rolniczej" na kwotę dofinansowania 50 000 zł.

W złożonym wniosku w części II pkt 7.11 wnioskodawca wskazał kod PKD 47.22.Z "Sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach" co, jak wskazał organ, oznaczało, że określony poprzez wnioskodawcę kod PKD ("zakres działalności") musi wskazywać na związek z zakresem realizowanego małego projektu. Po dokonaniu analizy wniosku organ stwierdził, że:

-po pierwsze, że wnioskodawca na dzień weryfikacji wniosku nie prowadzi we wskazanym budynku bieżącej działalności gospodarczej, a zgodnie z opisem zawartym w pkt V WoPP w budynku prowadzony jest generalny remont. Organ stwierdził, że wnioskodawca rozpocznie prowadzenie swojej działalności gospodarczej dot. "Sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach " po zakończeniu remontu. Nadto organ zauważył, że w opisie wnioskodawca wskazał, że w budynku planuje wynająć na potrzeby sklepu piekarniczego oraz na drugim piętrze na działalność przedszkola - co nie ma związku ze wskazanym we WoPP w części II pkt. 7.11 kodem PKD 47.22.Z .

-po drugie z dostępnych informacji na stronie internetowej, stwierdzono, że wnioskodawca nie posiada w miejscowości Ś. sklepu firmowego

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 r. organ uznał, że przedstawiona do refundacji operacja nie mieści się we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie określonym w załączniku nr 1 rozporządzenia. Pomoc może być przyznana na poprawienie bieżącej działalności w miejscu jej prowadzenia. Zakres ten natomiast nie obejmuje adaptacji czy dostosowania pomieszczeń w celu rozszerzania działalności w innej lokalizacji. Wnioskodawcy nie przysługuje zaliczka / wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych operacji.

W piśmie tym zawarto informację o możliwości wniesienia przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., 718 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), tj. po uprzednim wezwaniu organu na piśmie, do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, stosownie do art. 52 § 3 p.p.s.a. ze wskazaniem wymogów formalnych jakie powinna spełniać.

Pismem z 24 maja 2016 r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, zarzucają naruszenie przepisów: postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 21 ust. 2 w związku z art. 22 ust. 2 in fine ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm. dalej: UEwr) - poprzez niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji - nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażane lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1163, dalej: rozporządzenie) poprzez jego niezastosowanie polegające na niewezwaniu skarżącego do wyjaśnienia/usunięcia dostrzeżonych przez organ nieprawidłowości wniosku, a także prawa materialnego polegające na błędnej wykładni punktu 7) załącznika nr 1 do rozporządzenia poprzez przyjęcie, że wyrażenie "poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej" należy rozumieć wąsko i odnosić jedynie do faktycznie wykonywanej w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej działalności gospodarczej oraz poprzez uznanie, że zawieranie umów przedwstępnych nie wchodzi w zakres pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej". Wnosząc o uchylenie aktu i przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy zgodnie z treścią wniosku.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że jest spółką jawną wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, a je przedmiot działalności stanowi m.in. sprzedaż detaliczna pieczywa, ciast, wyrobów ciastkarskich i cukierniczych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (PKD 42.24.Z), wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z) oraz wynajem i dzierżawę pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKD 77.39.Z), a także produkcja wyrobów z mięsa, włączając wyroby z mięsa drobiowego (PKD 10.13.Z). Jest właścicielem nieruchomości położonej w Ś. zabudowanej dwoma budynkami, z których jeden został wydzierżawiony na czas nieoznaczony podmiotowi zewnętrznemu, który prowadzi w nim piekarnię, a drugi budynek został wyremontowany z myślą o wynajęciu w charakterze pomieszczeń użytkowych (na dzień składania wniosku budynek ten był w trakcie remontu, co stanowiło przyczynę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy). Wyjaśniła, że w dniu [...] r. została zawarta między skarżącą, a K.S. umowa przedwstępna najmu lokalu użytkowego, która stanowiła przedłużenie umowy przedwstępnej z dnia [...] 1 stycznia 2015 r. Skarżąca zauważyła, że na skutek postępowania przed sądem administracyjnym (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/GI 931/15) pierwotne rozstrzygnięcie w sprawie z dnia 2 lutego 2015 r. zostało uchylone. Tym samym, na dzień podejmowania zaskarżanego rozstrzygnięcia, odnośnie przedmiotowej nieruchomości i stojącego na niej budynku istniał następujący stan faktyczny:

1) prowadzony jest w nim sklep firmowy przedsiębiorstwa skarżącej;

2) skarżąca wynajmuje (od dnia 25 sierpnia 2015 r.) K.S. lokal do prowadzenia przedszkola;

3) skarżąca wynajmuje (od dnia 21 maja 2015 r.) Zakładowi B sp. j. lokal na prowadzenie piekarni. W ocenie skarżącej organ zignorował informację zawartą we wniosku, zgodnie z którą przedmiotem jej działalności gospodarczej jest również wynajem oraz zarządzanie nieruchomościami (strona 9 wniosku), jak również pominął okoliczności związane z zakupem przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pominął istnienie umowy przedwstępnej najmu lokalu użytkowego z dnia [...]r., a umowa ta świadczy o wykorzystywaniu budynku w prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca wskazała, że w związku z uchyleniem pierwotnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, organ zmuszony został do wydania ponownego rozstrzygnięcia, co uczynił pismem z dnia [...]r. W ocenie skarżącej organ powinien był na nowo zweryfikować istotne dla sprawy okoliczności, co doprowadziłoby do ustalenia, że w przedmiotowym budynku prowadzony jest tak sklep firmowy skarżącego, jak i wynajmowane są lokale, zgodnie z drugim przedmiotem działalności gospodarczej skarżącego, który od początku był wskazywany w treści wniosku (s. 7 wniosku, pkt V). Większe znaczenie organ powinien był przypisać opisowi operacji zawartemu we wniosku (s. 9), niż wskazanemu kodowi PKD. Dopiero bowiem opis operacji oddawał całokształt zamierzeń skarżącej. Jeśli organ miał wątpliwości co do rozbieżności pomiędzy wskazanym we wniosku PKD a opisem operacji, powinien był skorzystać z prawa do wezwania skarżącej do złożenia wyjaśnień, do czego miał prawo w oparciu o § 11 ust. 2 rozporządzenia. Zdaniem skarżącej należy przyjąć, że pkt 7 Załącznika nr 1 do rozporządzenia dopuszcza możliwość przyznania pomocy w okolicznościach niniejszej sprawy.

Organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia [...]r. r. poinformował wnioskodawcę o negatywnym rozpatrzeniu wezwania. W uzasadnieniu zajętego stanowiska wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013, pomoc na małe projekty może zostać przyznana jeżeli mały projekt będzie realizowany w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Pomoc może być przyznana na poprawienie bieżącej działalności w miejscu jej prowadzenia. Zakres ten natomiast nie obejmuje adaptacji czy dostosowania pomieszczeń w celu rozszerzania działalności w innej lokalizacji.

Ponadto zgodnie z § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 r. przepisów ust. 2 i ust. 3 pkt 2 nie stosuje się, jeśli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

W piśmie tym również zawarto informację o możliwości wniesienia przez wnioskodawcę skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, w dniu 31 sierpnia 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącej, złożył za pośrednictwem organu skargę do Sądu.

W skardze tej zarzucił organowi:

I. Naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), to jest:

a) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 2 in fine ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm. dalej: UEwr) - poprzez niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji - nienależyte rozpoznanie stanu faktycznego,

b) naruszenia § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażane lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1163, dalej: rozporządzenie) poprzez jego niezastosowanie polegające na niewezwaniu Skarżącego do wyjaśnienia/usunięcia dostrzeżonych przez organ nieprawidłowości wniosku;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

a) błędnej wykładni punktu 7) załącznika nr 1 do rozporządzenia poprzez przyjęcie, że wyrażenie "poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej" należy rozumieć wąsko i odnosić jedynie do faktycznie wykonywanej w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej działalności gospodarczej oraz poprzez uznanie, że zawieranie umów przedwstępnych nie wchodzi w zakres pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej"

W związku z powyższym wniósł o uchylenie aktu Zarządu Województwa [...] zaskarżanego skargą; uznanie, na podstawie art. 146 § 2 p.p.s.a., uprawnienia skarżącej do otrzymania wnioskowanej pomocy na operację "Modernizacja kotłowni w budynku usługowym w miejscowości Ś. - montaż pompy ciepła wraz z niezbędnym wyposażeniem", w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju dla małych projektów, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w wysokości 50.000,00 zł. ewentualnie przekazanie sprawy Zarządowi Województwa [...] do ponownego rozpoznania wraz z udzieleniem organowi wiążących wskazań co do przyjęcia wykładni punktu 7) załącznika nr 1 do rozporządzenia, zgodnie z którą do pojęcia "działalności gospodarczej" na tle tego przepisu wlicza się również czynności faktyczne i prawne do zawierania umów o charakterze gospodarczym, w tym zawieranie umów przedwstępnych; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w odwołaniu

Pełnomocnik Zarządu Województwa [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej o oddalenie w całości i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, zgodnie z zaleceniami WSA w Gliwicach organ dogłębnie zbadał zebrany materiał oraz dokonał ponownie oceny złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie pomocy wraz z załącznikami. Organ podejmował działania zgodne z prawem i w granicach prawa. Wskazał na § 11 ust. 5 rozporządzenia , zgodnie z którym przepisów ust. 2 i ust. 3 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Zauważył, że wskazany przez skarżącą § 11 ust. 2 rozporządzenia dotyczy sytuacji, w której złożony wniosek zawiera nieprawidłowości lub braki, a jednocześnie regulacją tą nie zostały objęte sytuacje, w których zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. Wówczas, jak wynika wprost z brzmienia § 11 ust. 5 rozporządzenia, organ nie ma obowiązku dokonania takiego wezwania.

Dalej stwierdził, że zgodnie ze złożonym w dniu 20 września 2014r. wnioskiem o przyznanie pomocy podstawową działalnością wskazaną przez skarżąca w części II pkt 7.11 była, zgodnie z kodem PKD 42.22.Z sprzedaży detaliczna mięsa i wyrobów mięsnych. Jednocześnie opis operacji zawarty w części V zawiera informacje dotyczące sposobu jej realizacji i wskazuje na czynności dokonywane w ramach prac remontowych budynku, w którym będą prowadzone usługi. Z opisu wynika wprost, że budynek podlega adaptacji w celu jego późniejszego wynajmu na lokale handlowe oraz przedszkole. Nie ulega także wątpliwości, że w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy w budynku nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza w szczególności wpisująca się w zakres określony wskazanym przez Skarżącego kodem PKD 42.22.Z.

Dokonując analizy złożonego wniosku o przyznanie pomocy organ jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości ocenił stan faktyczny, który wskazywał na istnienie przesłanek odmowy przyznania pomocy, wynikających wprost z zapisów złożonego wniosku o przyznanie pomocy. Tym samym organ nie miał podstaw ani obowiązku do wzywania do złożenia uzupełnień lub wyjaśnień na etapie oceny wniosku. Dalej podkreślił, że wnioskodawca składając wniosek o przyznanie pomocy złożył oświadczenie, z którego jednoznacznie wynika, że zapoznał się z zasadami przyznawania pomocy określonymi zarówno w przepisach rozporządzenia, jak również z wymaganiami uszczegółowionymi w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, (tak część IX pkt 3 lit. "b" wniosku o przyznanie pomocy). Tym samym skarżąca zobowiązała się do zapoznania i stosowania Instrukcji. Zapisy Instrukcji są jednoznaczne i nie budzą żadnych wątpliwości interpretacyjnych stąd informacje wskazane przez skarżącą nie wymagały dokonywania żadnych uzupełnień lub wyjaśnień.

Odnosząc się do twierdzeń, że na dzień 5 maja 2016 r. wynajmowała lokale organ wyjaśnił, że wskazane okoliczności nie mogą mieć wpływu na zmianę oceny wniosku złożonego w dniu 29 września 2014 r., gdyż wniosek podlega ocenie zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym w momencie jego składania.

Skarżąca w momencie składania wniosku o dofinansowanie sama określiła swoją główną działalność poprzez wskazanie kodu PKD 42.22.Z. Stan faktyczny ustalony na etapie oceny wniosku był prawidłowy i nie budził wątpliwości, co potwierdziły dodatkowo przedłożone dokumenty, tym samym nie wymagał dokonania dalszych wyjaśnień lub uzupełnień, które mogłyby być dokonane w oparciu o § 11 ust. 2 rozporządzenia. W związku z powyższym zaistniała przesłanka wskazana w § 11 ust. 5 rozporządzenia. W związku z powyższym organ uznał za bezzasadne zarzuty dotyczące braku dokładnego wyjaśnienia przyczyn odmowy przyznania pomocy.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego organ uznał je za chybione stwierdzając, że wnioskodawca sam wskazuje zakres realizacji projektu oraz wypełnia wniosek zgodnie z instrukcją wypełnienia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 413. Nadto zapoznanie się z zasadami przyznawania pomocy w ramach działania 413 oraz wymogami dotyczącymi wypełnienia wniosku, zawartymi w instrukcji wypełnienia wniosku skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem. Odnosząc się do poszczególnych punktów wniosku o przyznanie pomocy organ stwierdził, że w ramach pomocy na małe projekty nie ma możliwości dofinansowania operacji, mających na celu podniesienie wartości zakupionej nieruchomości . Celem operacji we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie miało być poprawienie warunków już prowadzonej działalności, zgodnej ze wskazanym we wniosku kodem PKD. Nie ulega wątpliwości, że wskazany kod PKD nie odpowiada działalności związanej z wynajmem lokali. Organ zauważył, odnosząc się do wykładni systemowej rozporządzenia, że kosztami kwalifikowanymi mogą być jedynie koszty, które są uzasadnione zakresem realizacji małego projektu, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia. (§ 4 ust 1). W celu oceny, jakie koszty będą wpisywać się w tą kategorię należy ustalić zakres realizacji małego projektu.

Organ stwierdził, że skoro beneficjent wybrał realizację małego projektu w zakresie rzeczowym wynikającym z pkt 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia tj. wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalności kulturalnej lub gospodarczej, w tym polegającej na wynajmie pokoi w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem działalności rolniczej, to w tym zakresie nie zostały przewidziane roboty budowlane, remontowe, a rozporządzenie nie daje podstaw do dokonywania wykładni rozszerzającej. W tym zakresie. wykładnia warunków przyznawania pomocy nie może odbywać się także na zasadach wykładni celowościowej, jak to wskazała skarżąca, która prowadzi do zmiany zasad i celu przyznawania pomocy. Pomoc przyznana z naruszeniem zasad jej przyznania jest pomocą nienależną i będzie podlegać zwrotowi. Organ wyjaśnił, że dokonał oceny złożonego projektu z uwzględnieniem przepisów prawa oraz w oparciu o wszystkie okoliczności faktyczne sprawy.

Zdaniem organu nie zostały naruszone procedury dotyczące rozpatrzenia wniosku oraz poinformowania wnioskodawcy o decyzji organu, a treść merytoryczna rozstrzygnięcia znajduje potwierdzenie w przepisach i zasadach programowych PROW 2007-2013.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2016 r, poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, że była ona wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 931/15 w wyroku z dnia 18 grudnia 2015 r.

Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone decyzje Sądu jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt III SA/Gl 931/15 z dnia 18 grudnia 2015 r. poprzednio wydanego w tej sprawie. W przywołanym wyroku sąd uchylając rozstrzygnięcie Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zauważył, że informacja udzielona wnioskodawcy w piśmie z dnia 2 lutego 2015 r. całkowicie wymyka się spod kontroli Sądu i jako taka narusza prawo. W uzasadnieniu tut. Sąd stwierdził, że: "Niewątpliwe obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa do zarzutów podniesionych w tym wezwaniu oraz wyjaśnienie powodów, które zadecydowały o nieuwzględnieniu wezwania. Wnioskodawca powinien otrzymać informację, która w sposób szczegółowy wyjaśnia przyczyny odmowy przyznania pomoc i precyzyjnie wskazuje podstawę prawną oraz faktyczną rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zarzutów i uwag podniesionych przez wnioskodawcę. Podlegająca ocenie Sądu informacja powinna wskazywać i wyjaśniać powody, które w konsekwencji zdecydowały o nieprzyznaniu pomocy. Wnioskodawca ma prawo wiedzieć dlaczego odmówiono mu przyznania pomocy, a organ ma obowiązek udzielić pełnej i zrozumiałej informacji."

W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została informacja z [...]r. o odmowie przyznania pomocy na realizację operacji "Modernizacja kotłowni w budynku usługowym w miejscowości Ś. - montaż pompy ciepła wraz z niezbędnym wyposażeniem" w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007-2013. W informacji tej zamieszczone jest pouczenie, że stosownie do treści art. 22 ust. 4 ustawy, od "niniejszego rozstrzygnięcia" przysługuje prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to jest po uprzednim wezwaniu na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa.

Skarżąca wyczerpała tryb wezwania do usunięcia naruszenia prawa, tym samym istniała podstawa do uznania skargi za dopuszczalną.

Zarzuty skargi dotyczyły zarówno kwestii naruszenia prawa procesowego jak i materialnego. W ocenie skarżącej organ w sposób nienależyty rozpoznał stan faktyczny sprawy i nie wezwał wnioskodawcy do wyjaśnienia/usunięcia dostrzeżonych przez organ nieprawidłowości. Skarżąca zarzuciła nadto, że organ dokonał błędnej wykładni punktu 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia poprzez przyjęcie, że wyrażenie "poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej" należy rozumieć wąsko i odnosić jedynie do faktycznie wykonywanej w momencie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej działalności gospodarczej oraz poprzez uznanie, że zawieranie umów przedwstępnych nie wchodzi w zakres pojęcia "prowadzenia działalności gospodarczej".

Organ nie godząc się z zarzutami skargi wskazywał, że wniosek został rozpoznany prawidłowo i nie było podstaw do wzywania skarżącej do uzupełnienia wniosku. Nadto twierdził, że to skarżąca ponosi ryzyko związane z należytym wypełnieniem wniosku, a wobec jasnego brzmienia przepisów nie było podstaw do rozszerzającej interpretacji pojęcia "poprawienie warunków prowadzenia działalności gospodarczej".

Zarzuty skargi nie są uzasadnione, bowiem nie uwzględniają specyfiki postępowań opartych na określonych formularzach i drukach.

Sam fakt, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy jest prowadzone przy stosowaniu określonych formularzy wskazuje, że jest to postępowanie z jednej strony bardziej sformalizowane od postępowania prowadzonego bez stosowania formularzy i druków, a z drugiej strony - jest to postępowanie uproszczone w tym sensie, że informacje udzielane są poprzez zakreślenie stosownych pól formularza, czy też rubryk. Cechą wspólną postępowań prowadzonych przy zastosowaniu określonych formularzy jest to, że weryfikacja wniosków składanych na formularzach jest dwuetapowa tj. formalna i merytoryczna. Przy weryfikacji formalnej z jednej strony obowiązki organów zostały zminimalizowane w tym sensie, że - co do zasady - nie muszą one na tym wstępnym etapie badać i wyjaśniać wątpliwości, ale z drugiej strony - wnioskodawcy ponoszą większą odpowiedzialność za wypełnienie tych formularzy.

Odniesienie się do spornych kwestii, związanych z odmową udzielenia pomocy w niniejszej sprawie, wymaga przybliżenia i analizy przepisów regulujących podstawę przyznawania tej pomocy oraz kompetencje organów, które występują w charakterze podmiotów prowadzących postępowania zmierzające do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnej strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje wyżej wspomniana ustawa z dnia 7 marca 2007 r. - o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz wydane na podstawie zawartego w niej upoważnienia rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2008 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnej strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 868 ze. zm. – dalej "rozporządzenie"). Wyżej wymieniona ustawa określa w szczególności warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej działań objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (art. 1 pkt 2 lit. a). Wskazać należy, że pomoc ta jest przyznawana na wniosek osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej, o ile wnioskodawca spełni warunki jej przyznania określone w przepisach prawa unijnego, tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. oraz rozporządzeniu.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich minister właściwy do spraw rozwoju wsi pełni funkcję instytucji zarządzającej, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 wymienionej wyżej ustawy zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania między innymi działania określonego w art. 5 ust. 2 pkt 21 ustawy ("Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju"), w tym przyznawania pomocy, wykonuje samorząd województwa jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005.

Zgodnie z § 11 rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty nie został złożony w terminie lub we wniosku nie wskazano adresu wnioskodawcy i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, lub wniosek dotyczy małego projektu, który nie został wybrany przez lokalną grupę działania (dalej: "LGD"), lub na podstawie przekazanych przez LGD dokumentów lub wyjaśnień nie można stwierdzić, że mały projekt został wybrany przez LGD, właściwy organ samorządu województwa pozostawia wniosek bez rozpatrzenia (ust. 1). Jeżeli natomiast wniosek o przyznanie pomocy na małe projekty zawiera inne niż określone w ust. 1 nieprawidłowości lub braki, właściwy organ samorządu województwa wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 2). Zgodnie natomiast z § 11 ust. 5 rozporządzenia przepisów ust. 2 i ust. 3 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.

Należy również zauważyć, że skarżąca złożyła wniosek w zakresie małych projektów w ramach działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętego PROW na lata 2007 - 2013 do Fundacji C w dniu 29.09.2014 roku. Przedłożony projekt dotyczy zakresu "Wykorzystanie energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w celu poprawienia warunków prowadzenia działalności kulturalnej lub gospodarczej, w tym polegającej na wynajmie pokoi w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem działalności rolniczej" (a więc zakres określony w pkt. 7 załącznika do rozporządzenia) na kwotę dofinansowania 50 000,00 zł. Skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy złożyła oświadczenie, że zapoznała się z zasadami przyznawania pomocy określonymi zarówno w przepisach rozporządzenia MRiRW jak również z wymaganiami uszczegółowionymi w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, a tym samym zobowiązała się do zapoznania i stosowania Instrukcji. Nie ulega wątpliwości, że w zakresie wypełniania pola II. 7.11 wniosku Instrukcja stanowi między innymi: "Określony przez kod PKD zakres działalności musi wskazywać na związek z zakresem realizowanego małego projektu. Jeżeli Wnioskodawca prowadzi działalność obejmującą kilka kodów PKD w polu II.7. 11 wniosku wpisuje ten kod, który najpełniej odpowiada zakresowi operacji." Organ dokonał weryfikacji wniosku i stwierdził, że skarżąca na dzień weryfikacji wniosku nie prowadziła we wskazanym przez nią budynku położonym w miejscowości Ś. bieżącej działalności gospodarczej, w budynku prowadzony był generalny remont. Dodatkowo w opisie skarżąca wskazała, że planuje pomieszczenia w budynku wynająć na potrzeby sklepu piekarniczego oraz na działalność przedszkola, co w ocenie Sądu,, nie ma związku z kodem PKD 47.22.Z . "Sprzedaż detaliczna mięsa i wyrobów z mięsa prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach". Nie jest sporne bowiem, że na dzień rozpatrywania wniosku skarżąca w miejscowości Ś. nie prowadziła sklepu firmowego. To, że skarżąca w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i w skardze podkreślała, że prowadzi również działalność odejmującą inne kody PKD, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia wobec jednoznacznego zapisu Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania 413 " Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" dla małych projektów. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, że przedstawiona do refundacji operacja nie mieści się we wskazanym przez skarżącą zakresie określonym w załączniku nr 1 rozporządzenia, w tym pkt 7 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pomoc na małe projekty jest przyznawana, jeżeli mały projekt, oprócz warunków określonych w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, będzie realizowany w zakresie określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a jego całkowity planowany koszt wynosi co najmniej 4,5 tys. złotych, lecz nie więcej niż 100 tys. zł. Pomoc może być przyznana na poprawienie bieżącej działalności w miejscu jej prowadzenia co wynika z pkt 7 załącznika do rozporządzenia, a zatem jej zakres nie obejmuje adaptacji czy dostosowania pomieszczeń w celu rozszerzania działalności w innej lokalizacji. Organ zarówno w odmowie udzielenia wnioskowanej pomocy wskazał i wyjaśnił powody, które w konsekwencji zadecydowały o nieprzyznaniu pomocy oraz w piśmie z dnia [...] r. będącym odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazał na podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia odnosząc się do podniesionych przez skarżąca zarzutów.

Analiza przepisów dotyczących postępowania w sprawach o przyznanie pomocy w zakresie małych projektów w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju objętych PROW na lata 2007-2013", wskazuje, że wniosek złożony we właściwym organie podlega ściśle określonej procedurze. Podkreślenia wymaga fakt, iż przygotowana i powszechnie dostępna na stronach internetowych Fundacji "C" oraz Samorządu Województwa [...] Instrukcja wypełniania wniosku o przyznanie pomocy ma na celu ułatwienie wnioskodawcom prawidłowe wypełnianie dokumentów aplikacyjnych. Określa ona wymagania w zakresie składanych dokumentów dotyczących prowadzonego postępowania w sprawie przyznania pomocy. Należy zaznaczyć, iż składając wniosek o przyznanie pomocy wnioskodawca powinien posiadać wiedzę dotyczącą przepisów prawnych mających zastosowanie w procesie przyznawania pomocy, jak również wymagań opracowania dokumentacji aplikacyjnej. Jednocześnie wnioskodawca przystępujący do Programu jest zobligowany do stosowania się do zapisów tejże instrukcji jak również do wezwania organu celem złożenia informacji niezbędnych do dokonania oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek do udzielenia pomocy. W ocenie Sądu wobec wskazanego przez skarżącą w pkt II. 7.11 wniosku kodu PKD oraz opisu tegoż wniosku, nie było podstaw do wzywania skarżącej do złożenia dodatkowych informacji, czy wyjaśnień.

Skarżąca ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych winna była dochować należytej staranności w wypełnieniu wniosku, uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania lub nie kryteriów przyznania pomocy ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność zgodnie z określonymi przez organ wymaganiami, a ciężar dowodu spełnienia warunków przyznania pomocy spoczywał na wnioskodawcy. Pomoc może być przyznana jeżeli spełnione są wszystkie warunki jej przyznania. Zdaniem Sądu stan faktyczny niniejszej sprawy pozwalał organowi na zastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy. Należy więc uznać, że organ w ramach oceny wniosku o przyznanie pomocy uprawniony był do wydania aktu o odmowie przyznania pomocy.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wydany w niniejszej sprawie akt Zarządu Województwa [...] jest zgodny z prawem. Sąd dokonując kontroli jego legalności, nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa procesowego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona zgodnie z art. 151 p.p.s.a.