Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3060/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi H. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie postepowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. H. S.A. z siedzibą w W. ("Skarżący", "Strona", "Podatnik", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ("organ II instancji") z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ("organ I instancji") z dnia [...] maja 2017 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku H. S.A. z siedzibą w W. na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2017 r. obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r., wynikające z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. w kwocie należności głównej 89.429.00 zł wraz z należnymi odsetkami.

W celu realizacji należności objętej przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny, dokonał zawiadomieniem z dnia 21 marca 2017 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanej Spółce wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego w dniu [...] kwietnia 2017 r., natomiast dłużnik zajętej wierzytelności odebrał zawiadomienie o zajęciu w dniu 21 marca 2017 r.

Pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. zobowiązana Spółka wniosła na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 - 3 i pkt 10 u.p.e.a. zarzuty do przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, wnosząc jednocześnie na podstawie art. 35 § 1 zd. 2 u.p.e.a.. o wstrzymanie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu Strona wskazała, iż wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego uzasadnia faktem, iż kontynuowanie prowadzonego postępowania mogłoby doprowadzić Spółkę do nieodwracalnych skutków, naruszenia interesów H. SA. oraz Skarbu Państwa, uniemożliwiając przy tym Spółce spłatę ewentualnych zobowiązań.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., w związku z wniesionymi zarzutami, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec H. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2017 r.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. wydanym w trybie art. 61a k.p.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Strony z dnia 12 kwietnia 2017 r. w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym organ egzekucyjny może wstrzymać postępowanie egzekucyjne jedynie w razie zaistnienia przesłanek opisanych w art. 17 § 2. art. 35a oraz art. 54 § 6 u.p.e.a. W związku z powyższym brak jest podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Strony z przyczyn w nim wskazanych.

Strona, nie zgadzając się z wyżej powołanym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 26 maja 2017 r. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził iż podziela rozstrzygnięcie wydane przez organ pierwszej instancji, gdyż w przedmiotowej sprawie zaistniały negatywne przesłanki załatwienia wniosku Strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nie istnieje możliwość wszczęcia postępowania z wniosku zobowiązanej Spółki o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Brak ten jest uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedmiotowego wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. sprostował omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. polegającą na wskazaniu we wstępnej części postanowienia błędnej daty wniosku Strony jako dzień 7 lutego 2017r.. zastępując ją datą 12 kwietnia 2017 r.

H. S.A. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. złożyła skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie organowi zajęcia stanowiska w zakresie pkt 1 zarzutów z dnia 12 kwietnia 2017 r.

W uzasadnieniu wskazano, że Podatnik nie odnalazł w swojej dokumentacji wniosku z dnia 7 lutego 2017 r. opisanego skarżonym postanowieniem. Zatem organ powinien uchylić omyłkowo wydane postanowienie. Organ nie odniósł się w żadnym zakresie do stanowiska podatnika sformułowanego w pkt 1 zarzutów z dnia 12 kwietnia 2017 r. Ponadto w uzasadnieniu do skarżonej decyzji organ powołuje się pismo z dnia 12 kwietnia 2017 r., które to zarzuty podatnik składał. Zatem ze skarżonej decyzji nie wynika, czy dotyczy ona nieistniejącego w dokumentacji Podatnika wniosku z dnia 7 lutego 2017 r., czy też zarzutów z dnia 12 kwietnia 2017 r. W opinii skarżącego mylne wskazywanie koordynatorów korespondencji nie jest zwykłym pisarskim błędem, lecz rażącym naruszeniem przepisów zarówno prawa jak i zasad stosunków pomiędzy obywatelami i Państwem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

Skarżąca Spółka zarzuca, że organ powinien uchylić omyłkowo wydane postanowienie, bowiem ze skarżonej decyzji nie wynika, czy dotyczy ona nieistniejącego w dokumentacji Podatnika wniosku z dnia 7 lutego 2017 r., czy też zarzutów z dnia 12 kwietnia 2017 r. W opinii Spółki, mylne wskazywanie koordynatorów korespondencji nie jest zwykłym pisarskim błędem, lecz rażącym naruszeniem przepisów zarówno prawa jak i zasad stosunków pomiędzy obywatelami i Państwem, a ponadto Organ bezpodstawnie trwając przy swojej argumentacji próbuje uchylić się od odpowiedzialności za braki dokumentacyjne i bezprawne działania na szkodę podatnika, które wynikają z braku kompetencji osób prowadzących sprawę.

Z takim stanowiskiem nie zgadza się Organ podatkowy uznając, że w przedmiotowej sprawie zaistniały negatywne przesłanki załatwienia wniosku Strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Przy tak zakreślonych granicach skargi i istocie sporu Sąd podzielił rację Organu uznając, że dochował zasad przewidzianych zarówno w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, jak i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W myśl art. 1a pkt 16 u.p.e.a.. poprzez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje kilka podstaw prawnych dla podjęcia rozstrzygnięcia o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego, bądź to przez organ egzekucyjny bądź też przez organ sprawujący nadzór nad egzekucją administracyjną. Jedną z takich podstaw stanowi art. 23 § 6 u.p.e.a., zgodnie z którym "Organy sprawujące nadzór mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ." Nadto możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego przewiduje również art. 17 § 2 u.p.e.a.. dający uprawnienie organowi egzekucyjnemu lub organowi odwoławczemu do wstrzymania w uzasadnionych przypadkach, postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane w toku tego postępowania, czy też art. 54 § 6 u.p.e.a. zgodnie z którym, w przypadku wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych na podstawie któregoś z wymienionych przepisów może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku.

W przedmiotowej sprawie zobowiązana Spółka wystąpiła w piśmie z dnia 12 kwietnia 2017r. stanowiącym zarzuty, z wnioskiem opartym na art 35 § 1 zd. 2 u.p.e.a. o wstrzymanie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2017 r. do czasu rozpatrzenia złożonych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, iż przepis art. 35 § 1 u.p,e.a. zdanie drugie, który stanowił, że organ egzekucyjny mógł w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu, został zmieniony ustawą z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1289). Od momentu wprowadzenia opisanej zmiany, powyższy przepis stanowi, iż "zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego." Zauważyć przy tym należy, iż dyspozycja przywołanego przepisu nie daje organowi egzekucyjnemu uprawnienia do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowy przepis nie zawiera, w obecnym kształcie, zdania drugiego.

Natomiast zgodnie z art. 18 u.p.e.a. "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym maja odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego." Natomiast z treści art. 61 a § 1 k.p.a. wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną.

Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014r.. sygn. akt VII SA/Wa 141/14: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2015r.. sygn. akt III UK 16/15).

Sąd podziela w tym zakresie ocenę organu II instancji, że na gruncie obecnie obowiązujących przepisów nie istnieje możliwość wszczęcia postępowania z wniosku zobowiązanej Spółki o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Brak ten jest w ocenie Sądu uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przedmiotowego wniosku.

Odnosząc się natomiast do podniesionego przez Skarżącą zarzutów dotyczących faktu, iż z decyzji nie wynika, czy dotyczy ona nieistniejącego w dokumentacji Podatnika wniosku z dnia 7 lutego 2017 r., czy też zarzutów z dnia 12 kwietnia 2017 r. wskazać należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. sprostował omyłkę pisarską zawartą w postanowieniu z dnia [...] maja 2017r. polegającą na wskazaniu we wstępnej części postanowienia błędnej daty wniosku Strony jako dzień 7 lutego 2017r.. zastępując ją datą 12 kwietnia 2017r.. co pozostaje w zgodzie z art. 113 § 1 k.p.a.. zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

Wobec powyższych okoliczności faktycznych i prawnych, ponieważ zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, a nadto Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętego kontrolą aktu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.