Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2557/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8
journal: Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skarg E. Z. i M. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...] ew. [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w KW Nr [...], stanowiącej współwłasność S. P., M. P. i M. K. oraz decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...] ew. [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. Nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Powyższa decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Orzeczeniem z dnia [...] marca 1956 r. nr [...], na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U z 1952 r., Nr 4, poz. 31 ze zm.), Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - [...] Zakładów Farmaceutycznych nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w księdze wieczystej Nr [...] Sądu Powiatowego w K., stanowiącej współwłasność S. P., M. P. i M. K.

Jednocześnie kolejnym orzeczeniem z dnia [...] marca 1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. ustaliło odszkodowanie za przedmiotową wywłaszczoną nieruchomość.

Decyzjami z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...] oraz z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...] Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. po rozpatrzeniu odpowiednio odwołań S. P., M. P. i M. K. od obu ww. orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. (orzeczenia w przedmiocie wywłaszczenia oraz orzeczenia o przyznaniu odszkodowania) utrzymała je w mocy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. P., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...] i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości o pow. [...] ha położonej w K., parceli nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] oraz orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...] i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] października 1999 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r.

Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 2477/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r., wskazując, iż wezwanie właściciela nieruchomości do odstąpienia wykonawcy narodowych planów gospodarczych za cenę określoną przez niego na podstawie art. 28 dekretu, stanowiło ofertę, którą należy oceniać w aspekcie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. nr 34, poz. 311) oraz art. 294 i art. 296 kodeksu zobowiązań. Ponadto w ofercie zaproponowano możliwość przyznania nieruchomości zamiennej. W konsekwencji Sąd stwierdził, że dokonane w sprawie wezwania skierowane do współwłaścicieli nieruchomości bez konkretnej ceny w żadnym razie prawa nie naruszały.

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lipca 1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. oraz orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lipca 1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2001 r.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał własną decyzję z dnia [...] stycznia 2002 r.

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1014/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż mimo że organ dysponował pełnymi danymi spadkobierców byłych współwłaścicieli, zostały pominięte w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją M. P. i A. K. Sąd podniósł, że postępowania nadzorcze zakończone decyzjami Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] i z dnia [...] marca 2002r. nr [...] nie powinny toczyć się odrębnie. Ponadto organ nadzoru wiąże ocena prawna i zalecenia wyrażone w wyroku z dnia 19 stycznia 2001 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w KW Nr [...], stanowiącej współwłasność S. P., M. P. i M. K. oraz decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. Nr [...], z dnia [...] lipca 1956r. nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2007 r.

Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1657/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. wskazując, iż została ona skierowana do zmarłej S. K.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że ocenie nadzorczej poddane zostały decyzje Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1956 r., z dnia [...] lipca 1956 r., z dnia [...] lipca 1956 r., którymi utrzymano w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w KW Nr [...] oraz orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie ww. nieruchomości. Podniósł, że skoro kwestionowane orzeczenia zostały wydane na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31), to w związku z tym rozpatrzenie prawidłowości i zasadności wywłaszczenia i odszkodowania należało rozpatrywać na podstawie przepisów niniejszego dekretu oraz aktów wykonawczych do niego.

Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wywłaszczenia dokonano na wniosek [...] Zakładów Farmaceutycznych, które były uprawnione - zgodnie z ww. art. 2 pkt 2 dekretu - do nabycia nieruchomości. Zatem w ocenie organu, że nie można było uznać zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "nie istnienia nabywcy w osobie wykonawcy narodowych planów gospodarczych", powołując się w tym miejscu na treść art. 5 dekretu.

Organ odnosząc się do zarzutów przedmiotowego wniosku stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zezwoleniem z dnia [...] marca 1955 r. nr [...] Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił [...] Zakładom Farmaceutycznym, jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod rozbudowę Zakładów nieruchomości położonych w K. Ponadto wnioskodawca wywłaszczenia uzyskał opinię Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] lutego 1955 r. nr [...], w której wskazano, iż nabycie przez [...] Zakłady Farmaceutyczne m.in. przedmiotowej nieruchomości oznaczonej, jako parcela nr [...], było niezbędne dla rozbudowy zakładów, celem realizacji ich zadań gospodarczych. W ww. opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. potwierdziło niezbędność nabycia przedmiotowej nieruchomości dla rozbudowy [...] Zakładów Farmaceutycznych.

Minister wskazał, że jak wynika z wezwań z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...], nr [...] i nr [...] skierowanych do M. K., S. P. i M. P., [...] Zakłady Farmaceutyczne wyraziły gotowość zawarcia umowy kupna przedmiotowej nieruchomości za cenę, która miała zostać określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a następnie zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., bądź też zawarcia umowy o przejęcie przedmiotowej nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną.

Odnosząc się natomiast do zarzutu M. K. aby brak ceny w wezwaniu był rażącym naruszeniem prawa, Minister stwierdził, że szczegółowy tryb ustalony ww. zarządzeniem przewidywał możliwość wskazania jedynie zasad jej ustalenia, co wnioskodawca wywłaszczenia zastosował. Obowiązek wezwania, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, właściciela do sprzedaży został tym samym wypełniony. Dodatkowo organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 1955 r. właściciele przedmiotowej nieruchomości odpowiedzieli, że nie wyrażają zgody na zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości oraz wyrazili gotowość przyjęcia nieruchomości zamiennej tytułem odszkodowania, bowiem przeznaczony pod wywłaszczenie grunt stanowił działkę przeznaczoną pod budowę domu.

Minister wskazał, że w przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] października 1955 r. nr [...] [...] Zakłady Farmaceutyczne zaproponowały, w zamian za wywłaszczony grunt, nieruchomość zamienną. Natomiast pismem z dnia [...]. października 1955 r. M. P. i S. P. zażądali innej nieruchomości niż wskazana przez wywłaszczającego, która znajdowałaby się przy ul. [...] w K.

Wobec powyższego organ decyzją z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości wskazując, iż starania wnioskodawcy o nabycie gruntu w drodze dobrowolnej umowy nie dały rezultatów. Ponadto, organ oddalił wniosek o dostarczenie nieruchomości zamiennej wskazując, iż właściciele nieruchomości nie są rolnikami i nie stanowiła ona dla nich głównego źródła dochodu. Powyższe uzasadnienie wynika z faktu, iż przedmiotowa nieruchomość w protokole z jej oględzin z dnia [...] stycznia 1956 r. zakwalifikowana została jako grunt orny.

Ponadto, Minister rozpatrując prawidłowość badanych rozstrzygnięć w kontekście obowiązku zaproponowania nieruchomości zamiennej, podniósł, że już po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego na skutek interwencji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (pismo MSW z dnia [...] września 1956 r. nr [...]), wywłaszczonym zostały ponownie zaproponowane nieruchomości zamienne w postaci trzech działek budowlanych o pow. [...] m2 każda. Jednakże, jak wynika z pism z dnia [...] i [...] października 1957 r. M. K., S. P. oraz M. P. nie wyrazili zgody na ich przyjęcie. Wobec powyższego sprawę przyznania wywłaszczonym nieruchomości zamiennych uznano za ostatecznie zakończoną.

W ocenie Ministra okoliczność, iż wywłaszczeni dwukrotnie odrzucili propozycję przyjęcia zaproponowanych nieruchomości zamiennych, nie wpływa na prawidłowość postępowania wywłaszczeniowego, wskazując, że tak w postępowaniu wywłaszczeniowym, jak też po jego zakończeniu, zostały zaproponowane nieruchomości zamienne, zatem został spełniony warunek określony w art. 30 dekretu.

Jednocześnie Minister wskazał, że wymogi formalne wniosku o wywłaszczenie zostały spełnione, zatem w tym zakresie nie zostało naruszone ówcześnie obowiązujące prawo, gdyż jak wynika z wniosku [...] Zakładów Farmaceutycznych z dnia [...] grudnia 1955 r. Nr [...] wszystkie wymogi określone w art. 17 dekretu zostały spełnione, a ponadto, jak wynika z wykazu załączników, do wniosku zostało dołączone m.in. zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, odpisy wezwań właścicieli, plan sytuacyjny nieruchomości, odpis zaświadczenia z księgi wieczystej.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 1955 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. powiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego obejmującego przedmiotową nieruchomość, a zawiadomienie to spełniało wszystkie wymagania wskazane w art. 17 dekretu. Pismem z dnia [...] lutego 1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Wydział Społeczno - Administracyjny zawiadomił strony postępowania wywłaszczeniowego o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...] marca 1956 r. Natomiast ze znajdującego się w aktach archiwalnych protokołu rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej wynika, iż stawili się na niej współwłaściciele nieruchomości, tj. M. K., S. P. i M. P..

Minister podtrzymał argumentację zawartą w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] o uznaniu za prawidłowe decyzje Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia o wywłaszczeniu, gdyż nie zawierają wad, które uzasadniałby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie nie stwierdził, aby badane orzeczenia spełniały którąkolwiek z pozostałych przesłanek nieważności wskazanych w art. 156 § 1 kpa.

Natomiast oceniając prawidłowość decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. Nr [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł za wywłaszczenie nieruchomości, Minister wskazał, iż jego wysokość została określona w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. nr 52, poz. 339). Do ustalenia wartości wywłaszczonych gruntów zastosowano, zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia z dnia 28 listopada 1952 r. zasady ustalające cenę za nieruchomości i ich przynależności dla nabywców na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), co zgodne było z art. 28 dekretu.

Odnosząc się do kwestii oceny art. 30 dekretu Minister wskazał, iż wywłaszczony grunt był zakwalifikowany jako grunt orny. Zatem w sytuacji, gdy nie było prowadzone na nim gospodarstwo rolne organ, opierając się na opinii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wyrażonej w piśmie z dnia [...] lutego 1956 r., wskazał w uzasadnieniu decyzji odszkodowawczej, iż wywłaszczonym nie należy się nieruchomość zamienna, bowiem wywłaszczony grunt nie stanowił ich źródła utrzymania, a takie uzasadnienie organu wynikało z ówczesnej wykładni art. 30 dekretu, zatem nie można z tego powodu zarzucić badanym rozstrzygnięciom rażącego naruszenia prawa.

W ocenie organu takie stanowisko jest uzasadnione również faktem, iż wobec braku zgody wywłaszczonych na objęcie zaproponowanych gruntów, organ nie mógł ich przyznać tytułem odszkodowania, bowiem do tego wymagana była zgoda samych wywłaszczonych. Zatem, w zaistniałej sytuacji przyznanie odszkodowania w formie pieniężnej, zgodne było z art. 30 ust 3 dekretu, który stanowił, że wypłata odszkodowania w pieniądzach może nastąpić, gdy wywłaszczony odmówi przyjęcia nieruchomości zamiennej.

Konkludując organ stwierdził, że badane decyzje Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956 r. nr [...], z dnia [...] lipca 1956r. nr [...] oraz utrzymane nimi w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] o ustaleniu odszkodowania również nie naruszają prawa w sposób rażący, które uzasadniałoby wyeliminowanie ich z obrotu prawnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie nie stwierdził, aby rozstrzygnięcia te wypełniały którąkolwiek z pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej E. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi błędną interpretację faktu, że brak określenia ceny w wezwaniu do zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości nie jest podstawą do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, gdyż jest to składnik przedmiotowo istotny umowy prawnej. Zdaniem skarżącej mimo, że organ powołał się na treść § 2 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] listopada 1949 r. to nie określił czy były to źródła prawa powszechnie obowiązującego czy jedynie wewnętrzne regulacje nie dotyczące ogółu obywateli. Zarzuciła również, że w kwestii nieruchomości zamiennej organ zignorował okoliczność, że wywłaszczony grunt stanowił działkę przeznaczoną pod budowę domu oraz, że zgodnie z art. 30 dekretu w takiej sytuacji wywłaszczający zobowiązany był zaofiarować nieruchomość zamienną położoną w miarę możliwości w tej samej miejscowości i o zbliżonym charakterze. Jej zdaniem późniejsze odmowy przyjęcia nieruchomości zamiennych przez wywłaszczonych wynikały z braku spełnienia tych parametrów oferowanych nieruchomości.

Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. wniósł również M. K. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 156 k.p.a. w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 232 ze zm.) w związku z art. 8, art. 9 i art. 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych poprzez:

a) ustalenie, iż wezwanie skierowane do właścicieli nieruchomości na podstawie art. 8 ww. dekretu bez podania konkretnej ceny nie narusza prawa;

b) brak ustalenia, iż w wezwaniu skierowanym na podstawie art. 8 dekretu [...] Zakłady Farmaceutyczne w K. winny podać szczegółowe dane dotyczące nieruchomości zamiennej;

c) brak ustalenia, iż nie możliwe było wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z uwagi na to, iż strony zawarły umowę w przedmiocie zamiany nieruchomości określoną w art.8 ust. 4 dekretu.

2. naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. w związku z art. art. 1, art. 2, art. 4, art. 5 ust. 1, 5 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez nie stwierdzenie, iż decyzje wywłaszczeniowe i odszkodowawcze wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa wobec braku materialnoprawnych podstaw do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego takich jak:

a) brak niezbędności nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych (art. 1 dekretu);

b) możliwość uzyskania nieruchomości w trybie określonym w art. 3 (Dział II dekretu) - (art. 4 dekretu);

c) brak zezwolenia na nabycie nieruchomości (art. 5 ust. 1 dekretu);

3. naruszenie art. 156 k.p.a. w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r. w związku z art. 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. poprzez ustalenie, iż przedmiotowa nieruchomość nie była nieruchomością uprzywilejowaną w rozumieniu art. 30 dekretu i właścicielom nieruchomości przysługiwała nieruchomość zamienna.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty E. Z. i M. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r.

W odpowiedzi na skargi Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skargi nie miały uzasadnionych podstaw. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów należało w pierwszym rzędzie wskazać, że wezwanie skierowane do właścicieli nieruchomości na podstawie art. 8 dekretu z dnia 1949r o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U., Nr 27, poz. 197 ze zm.) zwanego dalej "dekretem" nie zawierające konkretnej ceny wprawdzie może naruszać prawo, lecz nie stanowi jego naruszenia w stopniu rażącym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2010r., I OSK 840/09 wskazał, że art. 8 ust. 1 dekretu w zakresie obowiązku wskazania ceny w wezwaniu do odstąpienia nieruchomości był interpretowany różnie. To oznacza, że nie można uznać by stan prawny w tym zakresie był wystarczająco jasny, a tym samym by istniały przesłanki do uznania naruszenia tego przepisu za rażące naruszenie prawa.

Na podstawie art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna dokonana w orzeczeniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, wydanym przed 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2010r. w sprawie II GSK 963/09 wyjaśniał, że: Użyte w art. 190 p.p.s.a., art. 153 p.p.s.a. i art. 99 ustawy z 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć wąsko, jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie, a także organ administracji nie mogą zatem dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi lub skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego (w odniesieniu do art. 190 p.p.s.a.) lub sądu I instancji (w odniesieniu do art. 153 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2001r. I SA 2477/99 wskazał, że: podstawę prawno-materialną orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956 r. oraz decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1956 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, położonej w K., nr parceli [...], a zapisanej w księdze wieczystej Kw [...], stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. 1952 nr 4 poz. 31). Rzeczą organu nadzoru było, zatem wyjaśnienie, czy przedmiotowe decyzje wywłaszczeniowe zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów tego dekretu, w szczególności, czy zachowany został właściwy tryb postępowania. Oznacza to, że należałoby uwzględnić regulację zawartą w art. 8 ust. 1 dekretu z 1949 r., który na wykonawcę narodowego planu gospodarczego zainteresowanego wywłaszczeniem nakładał obowiązek wezwania właściciela nieruchomości do odstąpienia mu nieruchomość za cenę określoną przez niego na podstawie art. 28 tegoż dekretu. Cena ta podlegała zatwierdzeniu przez właściwe prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli S. P., M. P. i M. K. Wezwanie, o którym mowa w art. 8 dekretu, zostało zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 1955 r., skierowanym przez [...] Zakłady Farmaceutyczne do każdego ze współwłaścicieli. W wezwaniach nie podano konkretnej ceny, a jedynie wyrażono gotowość nabycia nieruchomości za cenę odpowiadającym warunkom przewidzianym w art. 8 dekretu. Wezwanie to stanowiło ofertę, nie spełniało jednak obowiązujących dla niej wymogów, gdyż nie została określona cena, za jaką nieruchomość miała być odstąpiona. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że przyjmując, iż wezwania stanowiły ofertę należałoby je oceniać w aspekcie przepisów wówczas obowiązujących, a więc przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. - Przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz.U. nr 34 poz. 311 - ustawa dalej zwana jako "Przepisy ogólne prawa cywilnego") oraz kodeksu zobowiązań. Zgodnie z art. 57 Przepisy ogólne prawa cywilnego oświadczenie złożone drugiej stronie w celu zawarcia umowy powinno obejmować jej istotne postanowienia. W rozpatrywanej sprawie chodziło o zawarcie umowy sprzedaży, dlatego trzeba mieć na względzie stosowne unormowania kodeksu zobowiązań. W myśl art. 294 Kz przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązywał się przenieść własność rzeczy lub inne prawo majątkowe na kupującego, który zobowiązywał się zapłacić określona cenę. Z kolei według art. 296 Kz cenę można było określić przez wskazanie samych podstaw do ustalenia jej w przyszłości.

Naczelny Sąd Administracyjny dokonując tej wykładni jednoznacznie wskazał, że należy przyjąć, iż wezwania skierowane do współwłaścicieli nieruchomości bez podania konkretnej ceny w żadnym razie prawa nie naruszały.

Skarżący wskazywali na naruszenie dyspozycji art. 8,9 i 30 dekretu poprzez brak ustalenia, iż w wezwaniu, skierowanym na podstawie art. 8 dekretu, [...] Zakłady Farmaceutyczne powinny podać szczegółowe dane dotyczące nieruchomości zamiennej. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I SA 2477/99 podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, pozwalającą na eliminację z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie w tym zakresie zostaje wszczęte z urzędu lub na wniosek strony (art. 157 § 2 k.p.a.) i jest prowadzone na tych samych zasadach, co postępowanie w trybie zwykłym, z pewnymi jednak wyjątkami. Celem między innymi wymienionego postępowania jest przede wszystkim ustalenie istnienia przesłanek nieważności decyzji, co do których wchodzi w rachubę określona wadliwość.

W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] października 1955r. [...] Zakłady Farmaceutyczne zaproponowały w zamian za wywłaszczony grunt nieruchomość zamienną. Informacja była następująca " ...zawiadamiamy, że istnieje możliwość dostarczenia nieruchomości zamiennej z terenów zajmowanych obecnie przez O.Z.R. [...] w M. (dawny majątek [...])." Przekaz był na tyle precyzyjny, że pozwalał adresatom na ustalenie o jaką nieruchomość chodzi i wprawdzie nie zawierał dokładnego określenia powierzchni i oznaczenia geodezyjnego nieruchomości to pozwalał jednak na ocenę propozycji dotyczącej nieruchomości zamiennej czego dowodem jest treść pisma z dnia [...] października 1955 roku.

Podnoszona przez skarżącego kwestia, czy [...] Zakłady Farmaceutyczne w dniu [...] kwietnia 1955 roku dysponowały nieruchomością zamienną, nie jest przy tym przedmiotowo istotna dla niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 6 ust. 3 dekretu, właścicielowi, któremu w przypadku wywłaszczenia przysługiwałoby prawo do otrzymania nieruchomości zamiennej, nieruchomość zamienna powinna być dostarczona w miarę możliwości przed objęciem nieruchomości przewidzianym w art. 6 art. 1 dekretu. Przy czym w toku postępowania wywłaszczeniowego strony mogły zawrzeć umowę zamiany (art. 25 dekretu). Przepisy wykonawcze zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949r. w sprawie dostarczania nieruchomości zamiennych w zamian za nieruchomości niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U., Nr47, poz.355) wskazywały, że wykonawca nie mający nieruchomości, która mogłaby służyć, jako nieruchomość zamienna zgłasza wniosek o oddanie mu do dyspozycji odpowiedniej nieruchomości (§ 1 ust. 4). W przypadku braku nieruchomości w wykazie lokalnym wykonawca zgłosi wniosek do władzy lub organu prowadzącego wykaz centralny (§ 11). Nieruchomość zamienna pozostaje w dyspozycji wykonawcy przez 30 dni (§ 12) a wykonawca obowiązany jest umożliwić właścicielowi obejrzenie nieruchomości zamiennej na miejscu i pokryć niezbędne koszty podróży do miejsca położenia tej nieruchomości (§13).

Skarżący podnosił, że [...] Zakłady Farmaceutyczne w K. w 1955 roku nie dysponowały nieruchomością zamienną. Fakt ten wynika z pisma Ministerstwa Gospodarki Komunalnej skierowanego do Ministerstwa Przemysłu Chemicznego z dnia [...] kwietnia 1957 roku, znak [...]. W piśmie tym Ministerstwo Gospodarki Komunalnej "przypomina, że pismem z dnia [...] sierpnia 1956 r. nr [...]/.../ postawiło do dyspozycji [...] Zakładów Farmaceutycznych nieruchomość o powierzchni 4 ha z przeznaczeniem na nieruchomość zamienną". Z przedmiotowego pisma wynika, iż w 1955 roku (przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego) [...] Zakłady Farmaceutyczne w K. wystąpiły o przekazanie do ich dyspozycji nieruchomości zamiennej (z numeru pisma wynika, iż sprawa została zarejestrowana w Ministerstwie Gospodarki Komunalnej w 1955 roku). Nadto z tegoż pisma wynika także, iż nieruchomość zamienna została przekazana do dyspozycji [...] Zakładów Farmaceutycznych w K. w dniu [...] sierpnia 1956 roku, a wiec po zakończeniu postępowania wywłaszczeniowego. Powyższe okoliczności wynikają także z pisma Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] marca 1958 roku, znak [...] (pismo w aktach sprawy). W piśmie tym wymienione Ministerstwo potwierdza fakt postawienia do dyspozycji [...] Zakładów Farmaceutycznych decyzją z dnia [...] sierpnia 1956 roku nr [...] nieruchomości o powierzchni 4 ha z przeznaczeniem na nieruchomość zamienną.

Kwestie podnoszone przez skarżącego mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w mniejszej sprawie gdyby właściciele nieruchomości przyjęli propozycje zamiany wyrażoną w piśmie z dnia 14 października 1955r. a na skutek braku nieruchomości zamiennej nie można by zrealizować dalszych czynności wynikających z przepisów dekretu. Uchybienia formalne, na które powołuje się skarżący, jeśli nie miały bezpośredniego przełożenia na wynika postępowania, będącego przedmiotem obecnej kontroli nie mogą być oceniane przez pryzmat rażącego naruszenia przepisów.

Nieuprawniony jest przy tym pogląd skarżących, że w sprawie zawarta została umowa zamiany nieruchomości. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] października 1955r. [...] Zakłady Farmaceutyczne zaproponowały w zamian za wywłaszczony grunt nieruchomość zamienną. Właściciele nieruchomości pismem z dnia [...] października 1955r. oświadczyli: "... przyjmiemy nieruchomość zamienną z majątku po (...). Prosimy jednak o przydzielenie nam ziemi jak najbliżej położonej w mieście K. i przy drodze (...)." Przy czym autorzy pisma M. P. i S. P. nie składają oświadczenia, że przyjmują zaproponowaną nieruchomość zamienną. Oświadczają w trybie przyszłym, że ją przyjmą a nie, że ją przyjmują. Proponują jednocześnie negocjacje odnośnie możliwości przyznania innej nieruchomości, która znajdowałaby się przy ul. [...] w K.

W piśmie z dnia [...] października 1955r. [...] Zakłady Farmaceutyczne wyraźnie poinformowały, że proszą o odpowiedź w terminie do [...] października 1955r. czy właściciele nieruchomości zgadzają się na nieruchomość zamienną. Właściciele nie złożyli oświadczenia woli o przyjęciu tej nieruchomości, zadeklarowali jedynie potencjalną możliwość jej przyjęcia.

Zdaniem Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym nie można mówić o naruszeniu prawa a tym bardziej o rażącym naruszeniu prawa bowiem właściciele nieruchomości nie złożyli oświadczenia woli o przyjęciu zaproponowanej nieruchomości zastępczej.

Zgodnie zatem z treścią art. 8 ust. 4 dekretu wykonawca planu mogł nabyć niezbędną dla realizacji celu nieruchomość w drodze wywłaszczenia.

Nie doszło również do naruszenia normy art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, który stanowił, że wywłaszczenie mogło nastąpić tylko w przypadkach spełnienia warunków wywłaszczenia określonych na mocy obowiązujących ustaw. Dekret należy, bowiem uznać w hierarchii przepisów za akt prawny zbliżony rangą ustawie.

Skarżący podnosił zarzut naruszenia przesłanek z art. 30 dekretu. Przepis ten stwierdzał, iż jeżeli wywłaszczona nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub ogrodnicze, warsztat rzemieślniczy bądź jedyną działkę wywłaszczonego z domem jednorodzinnym lub dwurodzinnym, bądź też przeznaczoną pod budowę takiego domu, wywłaszczający obowiązany jest zaofiarować tytułem odszkodowania nieruchomość zamienną.

Należy podkreślić, że wywłaszczona nieruchomość stanowiła grunty orne. Można przy tym wnioskować, że okoliczność ta może nie być wystarczającą dla prawnej kwalifikacji nieruchomości w zakresie kryteriów wskazanych w art. 30 ust. 1 dekretu. Zwłaszcza, że w dacie orzekania przez organy wywłaszczeniowe nie było prawnego pojęcia gospodarstwa rolnego.

Odnosząc się do regulacji art. 30 dekretu należy wskazać, że właściciele gruntu ornego nie byli rolnikami, Pracowali w Zakładach Wytwórczych Elektrycznych i Zakładach Mięsnych, nie dysponowali sprzętem rolniczym, nie prowadzili rolniczej działalności, dysponowali jedynie ziemią orną. To nasuwało wątpliwości interpretacyjne organom. Opierając się na opinii Ministra Spraw Wewnętrznych zawartej w piśmie z dnia 2 lutego 1956r. organy przyjęły ostatecznie, że nieruchomość nie stanowi gospodarstwa rolnego. Powyższa wykładnia nie narusza jednak prawa, organy dokonały czynności zmierzających do wykładni pojęcia gospodarstwa rolnego na potrzeby stosowania art. 30 dekretu. Przy wykonywaniu przez właścicieli gruntów rolnych pracy zawodowej, niezwiązanej z rolnictwem, miały przesłanki do przeprowadzenia takiej wykładni. Ponadto, sami właściciele podczas postępowania wywłaszczeniowego twierdzili, że grunt jest przeznaczony pod budowę domu, co wykluczało kwalifikacje nieruchomości, jako gospodarstwo rolne. Przy czym nawet błędna wykładnia nie stanowiłaby w tym zakresie rażącego naruszenia prawa, wynikała bowiem z niesprecyzowanych przepisów wymagających interpretacji.

Podobnie przedstawia się kwestia tego czy wywłaszczona nieruchomość stanowiła jedyną działkę przeznaczoną pod budowę domu. Przepisy dekretu nie określały, w jaki sposób i na podstawie, jakich dowodów należało określić przeznaczenie działki pod budowę domu. Właściciele nieruchomości twierdzili, że mieli zamiar wybudować dom i wykazali, że starali się o pożyczkę na ten cel. Brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na to, że działka została przeznaczona pod budowę domu. Jedyną formą aktywności właścicieli nieruchomości w tym kierunku było staranie się pożyczkę. Organy miały, zatem podstawy do przyjęcia, że nieruchomość nie stanowiła działki przeznaczonej pod budowę domu.

Prawidłowo organy obu instancji przyjęły przy tym, że oceniając prawidłowość decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej w części dotyczącej utrzymania w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956r. Nr [...] o ustaleniu odszkodowania w kwocie [...] zł za wywłaszczenie nieruchomości, jego wysokość została określona w oparciu o przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. nr 52, poz. 339). Do ustalenia wartości wywłaszczonych gruntów zastosowano, zgodnie z § 4 ww. rozporządzenia z dnia 28 listopada 1952r. zasady ustalające cenę za nieruchomości i ich przynależności dla nabywców na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13).

Skarżący podnosił, że systematyka dekretu pozwalała na wyciągnięcie podstawowego wniosku, iż wywłaszczenie nieruchomości mogło nastąpić tylko w sytuacji, gdy były łącznie spełnione wszystkie przesłanki materialnoprawne stosowanego dekretu określone w Dziale I oraz przesłanki materialnoprawne wywłaszczenia określone w dziale III Rodział 1. Wątpliwa jest przy tym zdaniem skarżącego kwestia niezbędności nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych (art. 1 dekretu).

Prawidłowo organy przyjęły, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] marca 1956r. o wywłaszczeniu zawierało wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu. Uzasadnienie orzeczenia zawierało stwierdzenie, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Rozbudowa [...] Zakładów Farmaceutycznych należała, więc do realizacji narodowych planów gospodarczych, co wynikała z istoty ówczesnej gospodarki planowanej przez organy centralne.

Przepis art. 5 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949r. nakładał na wnioskodawcę wywłaszczenia obowiązek uzyskania zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości, które to zezwolenie w myśl art. 5 ust. 2 dekretu miało być poprzedzone stosowną opinią prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uzna, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane będą środki na jej nabycie.

Ubiegający się o wywłaszczenie uzyskał w dniu [...] marca 1955r. zezwolenie Przewodniczącego Komisji Planowania Gospodarczego Nr [...]. Zezwolenie obejmowało obszar nieruchomości położonych w K., o pow. [...] ha.

Ponadto należy wskazać, że ubiegający się o wywłaszczenie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 dekretu uzyskał w dniu 1 lutego 1955r. opinię Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego Nr [...] stwierdzającą, że nabycie przez [...] Zakłady Farmaceutyczne między innymi przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne dla rozbudowy zakładów, celem realizacji zadań gospodarczych.

Należy podkreślić, że ocena czy nieruchomość jest niezbędna w celu przejęcia miała charakter sformalizowany. Powinna być dokonana na podstawie opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej oraz treści zezwolenia właściwego organu szczebla centralnego (właściwego ministra). Dokumenty te przesądzały o tym, że nie jest możliwe nabycie nieruchomości w innej formie niż wywłaszczenie. (M.Gdesz, Palestra 2003/9-10/33).

W sprawie będącej przedmiotem kontroli wszystkie te przesłanki zostały spełnione, nie ma zatem podstaw, aby przyjąć, że w tym zakresie doszło do rażącego naruszenia prawa. Skoro właściwe organy w latach 50-siątych dokonały przedmiotowej oceny, nie ma podstaw do jej kwestionowania. Zwłaszcza, że badanie w obecnym postępowaniu przesłanki niezbędności nieruchomości wywłaszczonej dla celów realizacji planu gospodarczego rozbudowy [...] Zakładów Farmaceutycznych nie powinna być dublowaniem postępowania organów wywłaszczeniowych. Ocena może być dokonana jedynie przez pryzmat kontrolny, zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.