Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2288/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Kudiura (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006 r. sprawy ze skargi "M." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r , nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. i umorzył postępowanie w sprawie zmiany klasyfikacji taryfowej sprowadzonego przez W. Sp. z o.o. (obecnie M. Sp. z o.o.) towaru o nazwie handlowej mieszanina witamin V..

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art.207 ustawy z dnia 29.08.1997 r Ordynacja podatkowa (Dz.U.nr 137,poz.926 z późn. zm.), art. 246 § 5, art.250 i art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U.z 2001 r. nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z ww. decyzją organu celnego II instancji Dyrektor Izby Celnej w W. orzekł o zwrocie na rzecz W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 21.836,40 PLN, na którą składało się zapłacone przez stronę cło.

Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2004 r. skarżąca zwróciła się o naliczenie i zwrot należnego oprocentowania od zwróconej kwoty 21.836,40 zł uiszczonej tytułem nienależnego długu celnego należnego, począwszy od dnia 9 września 2002 r. do dnia jego zwrotu tj. 14 kwietnia 2004r. oraz o zwrot 24.833,13 zł uiszczonej tytułem nienależnych odsetek wyrównawczych wraz z oprocentowaniem od dnia zapłaty tj. 2 października 2002 r. do dnia zwrotu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., wydaną w trybie art. 2651 § 1 i § 2, art. 246 § 4, art. 250 § 2 i § 3, art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 145 Ordynacji podatkowej oraz art. 26 ustawy z dnia 19.03.2004 r.- Przepisy wprowadzające ustawę Prawo Celne (Dz.U. nr 68, poz.623), Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił swoją decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. i orzekł zwrot cła w kwocie 21.836,40 zł i zwrot odsetek wyrównawczych w kwocie 24.833,13 zł oraz odmówił zwrotu odsetek od wpłaconych należności.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu odsetek od wpłaconych przez stronę nienależnie należności i orzeczenie o zwrocie stronie odsetek.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] , sprostowaną postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2005r., Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. materiał dowodowy zgromadzony przez organ celny I instancji wskazywał, iż sporny towar należy klasyfikować do pozycji 2106 Taryfy celnej. Po tym fakcie, wydane zostały wiążące informacje taryfowe dla preparatów podobnych do tych, które były przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, klasyfikując towary do pozycji 2936. Organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzenia postępowania dowodowego w II instancji ustalono, iż sprowadzony przez skarżącą towar winien być klasyfikowany do kodu PCN 2936 90 90 0. Podkreślił, iż strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego przedłożyła pełny skład preparatów, który pozwolił na ustalenie stanu towaru na datę odprawy celnej i jego klasyfikację towarową. Zatem stwierdził, iż nieprawidłowe ustalenie kwoty długu celnego nie było błędem organu celnego.

W skardze z 1 sierpnia 2005 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. w całości. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

• naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 133 § 1, art. 135, art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 kodeksu celnego poprzez rozstrzygnięcie sprawy z udziałem podmiotu prawnie nie istniejącego i wydanie decyzji jednostce (Spółce z o.o. W. w W.), która została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS, a zatem utraciła byt prawny, a także zdolność do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, które to naruszenie powoduje nieważność zaskarżonej decyzji (art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej),

W wypadku nie uwzględnienia powyższego zarzutu, skarżąca zaskarżyła decyzję w części w jakiej Dyrektor Izby celnej w W. utrzymuje swoją decyzję z dnia [...] lutego 2005r. w zakresie odmowy zwrotu stronie odsetek od wpłaconych należności (cła i odsetek wyrównawczych) zarzucając decyzji

• naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 235 Ordynacji podatkowej poprzez:

a) dokonanie sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowych ustaleń iż

- nieprawidłowe określenie kwoty długu celnego nie było błędem organu celnego I instancji chociaż w decyzji z dnia [...] marca 2004r. organ jednoznacznie stwierdził, że "Zakwalifikowanie przedmiotowego towaru do pozycji 2106 taryfy celnej, zastosowanej przez organ I instancji, jest nieprawidłowe",

- strona przyczyniła się do wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. błędnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2002r., na skutek przedłożenia dopiero na etapie postępowania odwoławczego dokumentów obrazujących pełny skład preparatów, mimo iż faktycznie załączyła te dokumenty wcześniej, w tym przede wszystkim do pisma z dnia 22 sierpnia 2002r. (załącznik 1-6)

b) pominięcie w ustaleniach faktycznych i prawnych wyjaśnień strony zawartych w jej piśmie z dnia 22 sierpnia 2002r. oraz załączonych do tego pisma dokumentów, które zawierały wszelkie dane dotyczące składu preparatów będących przedmiotem odprawy celnej, pozwalające na ustalenie stanu towaru i jego właściwą klasyfikację celną już na etapie I instancji,

c) nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, w szczególności związanego z zarzutami i wnioskami odwołania z dnia [...] marca 2005r. dotyczącymi wypłaty odsetek od kwoty zwróconych stronie odsetek wyrównawczych, a w konsekwencji pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia prawnego w tym zakresie.

• naruszenie przepisów materialnego prawa celnego, w tym:

a) art. 250 § 2 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające Prawo celne poprzez błędną wykładnię na skutek przyjęcia, iż stronie nie należą się odsetki od zwróconych należności celnych, chociaż ustalenie kwoty długu celnego było wynikiem błędu Naczelnika Urzędu Celnego w P., a strona w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania tego błędu,

b) art. 222 § 4 i art. 277 § 2 w związku z art. 250 § 3 i § 5 Kodeksu celnego oraz w związku z art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające Prawo celne poprzez niezastosowanie, chociaż stan faktyczny sprawy objęty jest hipotezami tych norm prawnych

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest bezzasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zarzut skarżącej dotyczący skierowania decyzji do podmiotu prawnie nie istniejącego w dacie wydania decyzji pomimo, że formalnie miał miejsce, nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko taki zarzut mógłby zostać uwzględniony przez sąd. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne oraz wszystkie decyzje wydawane w sprawach dotyczących spornego produktu (za wyjątkiem decyzji ostatecznej wydanej w niniejszej sprawie) dotyczyło Spółki z o.o. W.. Spółka ta została przejęta przez M. Sp. z o.o. i przestała istnieć. Organ II instancji celem wykazania i ułatwienia identyfikacji spółki, określił ją w sposób szerszy nawiązując do faktu następstwa prawnego Spółki M., czego dowodem jest pismo z karty 18 akt administracyjnych. W zaskarżonej decyzji doszło do błędnego określenia strony poprzez wskazanie jej poprzedniej już nieobowiązującej nazwy. Pomyłka ta została uznana za pomyłkę oczywistą i sprostowana poprzez dodanie nazwy Spółki M. i określenie jej zgodnie ze sposobem przyjętym przez organ celny poprzednio w piśmie z karty 18 akt administracyjnych. Sprostowanie nazwy strony, może mieć w takiej sytuacji miejsce i może być dokonane w trybie art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Strona zażalenia nie wniosła, co może dowodzić, iż zgadzała się z treścią postanowienia. Ponadto podkreślenia wymaga, iż strona brała czynny udział w każdym stadium postępowaniu, na co wskazuje m.in. pismo organu z dnia 28.04.2005r. prawidłowo skierowane do spółki M. (karta 18 akt administracyjnych), o którym była już mowa. Decyzja, mimo iż została skierowana do firmy W. Sp. z o.o., to prawidłowo została doręczona pełnomocnikowi spółki. Z zasady czynnego udziału strona korzystała m.in. poprzez złożenie skargi na decyzję. W związku z powyższym zarzut ten należy uznać za nie mający wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej uprawniający do stwierdzenia nieważności decyzji.

Po rozważeniu zasadniczej kwestii proceduralnej należy zauważyć, co następuje.

Zgodnie z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych przywozowych lub wywozowych nie płaci się odsetek, chyba że niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim wypadku odsetki oblicza się od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

W niniejszej sprawie organ celny w celu rozstrzygnięcia czy stronie należy się zwrot należności celnych wraz z odsetkami czy też samych należności celnych winien był wyjaśnić dwie okoliczności:

1/ czy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organów celnych , oraz

2/ czy strona w jakikolwiek sposób przyczyniła się do powstania tego błędu.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przedmiotem sporu była klasyfikacja taryfowa towaru o nazwie "mieszanina witamin V. , a w szczególności jeden ze składników produktu m. Organ celny I instancji po weryfikacji zgłoszenia celnego uznał, iż do przedmiotowego towaru należy zastosować kod PCN 2106 90 98 0, natomiast w ocenie skarżącej, właściwym do zastosowania jest kod PCN 2936 90 90 0. Naczelnik Urzędu Celnego w P. wskazał, iż m. będąca produktem częściowej depolimeryzacji skrobi, otrzymywana w wyniku hydrolizy enzymatycznej z uwagi na swoje właściwości wypełniające, zagęszczające, stabilizujące i teksturujące znajduje zastosowanie w produkcji żywności. Organ stwierdził na podstawie materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy, iż zaimportowany towar to półprodukt stosowany w przemyśle spożywczym do produkcji witaminizowanego kakao instant. Dodatkowo organ stwierdził, iż podobny produkt o nazwie handlowej V. P. [...] do przedmiotowego był przedmiotem konsultacji Światowej Organizacji Celnej, w wyniku której administracja celna uzyskała potwierdzenie klasyfikacji tego produktu do pozycji 2106 90. Wydany przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł WIT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. klasyfikował ww. towar podobny do kodu PCN 2106 90 98 0. Dlatego towar o nazwie "V. [...] " winien również zostać zaklasyfikowany do kodu PCN 2106 90 98 0. W wyniku odwołania strony, organ celny II instancji uzupełnił materiał dowodowy m.in. o następujące dokumenty: 1. materiały nadesłane przez stronę przy odwołaniu (opinia prof. dr hab. T. H. dotycząca klasyfikacji towarowej sprowadzonego produktu), 2. dokumenty nadesłane przez stronę w postaci WIT-ów nr [...] , [...] , [...] oraz pisma administracji celnej w B. z dnia [...] października 2002r. 3. pismo Instytutu Żywności i Żywienia z dnia [...] grudnia 2002r. oraz inne w postaci WITów wydanych w 2003r. dla towarów podobnych jak przedmiotowy. W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż sprowadzony produkt był przeznaczony do wzbogacania koncentratów kakao [...] w witaminy. M. zawarta w p. (mimo jej ilości w produkcie) była nośnikiem witamin, źródłem węglowodanów, które nie mają znaczenia z punktu podniesienia wartości energetycznej produktów gotowych do spożycia. M. w p. witaminowym spełniała następujące funkcje: jakościowe (zapewnia jednorodność preparatu), stabilizujące (zapewnia jednorodność preparatu i zapobiega zbrylaniu), rozpuszczalnika, ochronne dla witamin, użytkowe (ułatwia dozowanie i równomierne rozprowadzanie witamin). Organ II instancji wskazał również, że towar sprowadzony w przedmiotowej sprawie posiadał skład zbliżony do preparatu V. [...] w stosunku do którego został wydany WIT nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. W związku z tym stwierdził, iż prawidłowym kodem PCN dla sprowadzonego towaru będzie kod 2936 90 90 0 (zadeklarowany przez stronę).

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, iż materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji pozwalał na uznanie, iż klasyfikacja towarowa dokonana przez stronę była niewłaściwa i należało w tym zakresie uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe. Dopiero materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem celnym II instancji (z którego część mająca decydujące znaczenie dla jednoznacznej oceny towaru i jego klasyfikacji, powstała już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, zaś opinia prof. H. jakkolwiek strona posiadała ją już wcześniej i uznawała za przydatną do swoich celów, została przez nią złożona dopiero przy odwołaniu), pozwolił na dokonanie klasyfikacji towaru do kodu PCN 2936. Zaznaczyć przy tym należy, że przedstawione przez stronę przy odwołaniu WITy jakkolwiek wydane w latach 90-tych, dotyczyły innych produktów niż przedmiotowy, zatem trudno przyjąć, że powinny one przesądzać o treści decyzji organu celnego z dnia [...] sierpnia 2002r. Dlatego też w przedmiotowej sprawie nie można mówić, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych, było wynikiem błędu organu celnego. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do uznania, iż każde uchylenie decyzji zgodnie z wolą strony przez organ, a będące wynikiem np. uzupełnienia materiału dowodowego i ponownej oceny całości tego materiału (w sytuacjach spornych) powodowałoby automatycznie zwrot należności wraz z odsetkami.

Treść art. 250 § 3 Kodeksu celnego nakazuje szczegółowe badanie polegające na tym czy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy uprawniał organ do wydania określonej decyzji i czy ocena dowodów zawarta w decyzji nie narusza zasad postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji nie narusza powyższych zasad. W związku z powyższym sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 222 § 4 i art. 277 § 2 w związku z art. 250 § 3 i § 5 Kodeksu celnego.

Ponadto należy wyjaśnić, iż powołany przez stronę wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2003 r. (sygn. akt I SA/Łd 36/02, ONSA 2004/2/77) nie dotyczy analogicznej sytuacji. Sprawa dotyczyła zwrotu należności celnych uiszczonych na podstawie decyzji, w stosunku do której upłynął termin do jej wydania i naruszenia treści przepisu, który kwestię tę regulował jednoznacznie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie istniał spór co do tego w jaki sposób klasyfikować sprowadzony przez Spółkę produkt. Ocena zgromadzonego materiału i przyjęcie, że jest to półprodukt używany do produkcji środka spożywczego spowodowała, że Naczelnik Urzędu Celnego w P. zastosował w odniesieniu do tego towaru te przepisy obowiązującej wówczas Taryfy celnej i wyjaśnień do Taryfy Celnej, które były właściwe do przyjętego Kodu. Nie można w takim przypadku zdaniem Sądu uznawać, że organ celny dopuścił się błędu polegającego na niewłaściwym zastosowaniu i wykładni tych przepisów. W związku z tym poglądy zawarte w powołanym wyroku nie mogą być brane pod uwagę w przedmiotowej sprawie.

Chybione są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym.

Decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie przepisów prawa, a postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu (pismo z dnia 28.04.2005r. - kart 18 akt administracyjnych) W przedmiotowej sprawie wbrew twierdzeniom skarżącej, decyzja zawiera zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne. Decyzja oparta jest na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu celnego i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej, jednakże nie wskazała, na czym to naruszenie miałoby polegać. Sąd, badając sprawę z urzędu, nie dopatrzył się naruszenia ww. przepisu. Zgodnie z art. 2621 § 1 Kodeksu celnego w wypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez dyrektora izby celnej, z zastrzeżeniem art. 278 § 3, odwołanie od tej decyzji rozpatruje ten sam organ celny. W związku z tym chybiony jest zarzut naruszenia wspomnianego art. 127 ordynacji podatkowej.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.