Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 575/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 72 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję [...] Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na przeniesienie się z innej uczelni 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] września 2020 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Uniwersytetu [...] w T. na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych zwrot kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu M. K. w T. decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. C. od decyzji Prodziekana Wydziału Lekarskiego – Collegium Medicum w B. z [...] września 2020 r. [...] w sprawie braku zgody na przeniesienie R. C. (tj. Skarżącego) na III rok studiów kierunku lekarskiego Collegium Medicum w B. Uniwersytetu M. K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji - Prodziekan Wydziału Lekarskiego – Collegium Medicum w B. decyzję odmowną uzasadnił zbyt dużymi różnicami programowymi oraz brakiem stosownych dokumentów.

W odwołaniu Skarżący zarzucił Dziekanowi brak wystarczającego uzasadnienia decyzji oraz niewezwanie strony do przedłożenia dodatkowych dowodów dokumentujących przebieg studiów.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze zm. zwanej w skrócie P.s.w.n.") przyjęcie na studia następuje przez przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej. Natomiast zgodnie § 59 ust. 1 pkt 7 Statutu Uniwersytetu M. K. w T. z dnia [...] kwietnia 2019 r. (Biuletyn Prawny UMK z 2019 r., poz. 120, zwany dalej "Statutem UMK") do kompetencji rady dyscypliny należy zajmowanie stanowiska w sprawach kształcenia.

Rada Dyscypliny Nauki Medyczne Collegium Medicum UMK w załączniku do uchwały z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia zasad przyjęć studentów z innych uczelni w drodze przeniesienia na rok akademicki 2020/2021 szczegółowo określiła zasady, które udostępniono na stronie internetowej Wydziału Lekarskiego. Wśród wymaganych dokumentów, niezbędnych do podjęcia decyzji w sprawie przeniesienia, wymienionych w załączniku do wyżej wymienionej uchwały, jest między innymi dotychczasowy przebieg studiów w oryginale, sporządzony przez uczelnię, w której student studiuje (nazwa przedmiotu, liczba godzin wykładów-ćwiczeń, forma zakończenia egzamin-zaliczenie, uzyskana ocena, punkty ECTS, poświadczenie o zaliczeniu danego roku). Dodatkowo, w przypadku studentów uczelni zagranicznych wymagane jest tłumaczenie przebiegu studiów w oryginale, dokonane przez tłumacza przysięgłego, wpisanego na listę tłumaczy przysięgłych, prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości RP.

Organ ustalił, że Skarżący [...] sierpnia 2020 r., drogą elektroniczną, przysłał podanie z prośbą o przeniesienie na lll rok studiów stacjonarnych z Uniwersytetu w Tybindze (Niemcy). Skarżący do podania dołączył skan pisma o braku zastrzeżeń, zaświadczenie zbiorcze z wykazanymi praktykami, kursami i seminariami na zaliczenie oraz jednym przedmiotem do wyboru: Komunikacja międzykulturowa - projekt tandemowy, z którego była wystawiona ocena: 5. W legendzie tegoż dokumentu widnieje informacja, iż "wymieniony projekt odnosi się do pracy zespołowej dwóch studentów przy jednym projekcie. Przedmiot ten jest przedmiotem do wyboru i nie jest przedmiotem kierunkowym dla kierunku lekarskiego". Przedstawił również Zestawienie ocen z przedklinicznego etapu studiów, w którym widnieje adnotacja, że ,,służy jedynie jako informacja o tymczasowo zaliczonych i trwających jeszcze modułach. Nie należy stosować jako dokument potwierdzający oceny w urzędach i na uczelniach". Dokument ten nie posiada ocen z egzaminów, poza ww. a dotyczącą dwóch studentów, ani punktów ECTS. Skarżący natomiast dołączył pisemne wyjaśnienie, że "uczelnia niemiecka nie prowadzi punktów ECTS, ponieważ kształcenie kończy się egzaminem państwowym", że ,,w systemie niemieckim nie są wystawiane oceny w tzw. etapie przedklinicznym studiów" oraz, że uczelnia niemiecka nie przewiduje sylabusów przedmiotowych".

Ponadto Wnioskodawca legitymuje się "starą maturą", W związku z czym był zobligowany do przedłożenia zaświadczenia ze średnią ocen wyliczoną z dotychczasowego przebiegu studiów, poświadczoną przez dziekana uczelni macierzystej. Jednym z warunków przeniesienia w takim przypadku jest uzyskanie z dotychczasowego przebiegu studiów na uczelni macierzystej średniej ocen co najmniej 4,5. Takie zaświadczenie nie zostało przedłożone Dziekanowi Wydziału Lekarskiego.

Organ podniósł, że zgodnie z Regulaminem studiów UMK decyzję o przyjęciu na studia z innej uczelni podejmuje dziekan, który po przeanalizowaniu dokumentów załączonych do wniosku stwierdził, iż Skarżący nie spełnia wymogów zawartych w Zasadach przyjęć studentów z innych uczelni w drodze przeniesienia na rok akademicki 2020/2021.

Organ odwoławczy, w celu uzupełnienia materiału dowodowego, wezwał Skarżącego do ich uzupełnienia o dotychczasowy przebieg studiów, sporządzony przez uczelnię, w której studiuje wraz z nazwą przedmiotu, liczbą godzin wykładów-ćwiczeń, formą zakończenia egzamin-zaliczenie, uzyskaną oceną, punktami ECTS, poświadczeniem o zaliczeniu danego roku oraz o zaświadczenie ze średnią ocen wyliczoną z dotychczasowego przebiegu studiów, poświadczone przez dziekana uczelni macierzystej. Skarżący nie uzupełnił jednak wymaganych dokumentów.

Wobec tego organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie spełnia wymogów do przeniesienia go do Collegium Medicum UMK. Z zapisów uchwały Rady Dyscypliny Nauki Medyczne Collegium Medicum UMK wprost wynika, że kandydat na studenta musi przedłożyć wskazane dokumenty, w innym przypadku organ podejmujący decyzję zobowiązany jest do odmowy przyjęcia na studia. W aktualnym stanie rzeczy udzielenie Skarżącemu zgody na przeniesienie nie jest możliwe, z uwagi na niewykazanie przez niego spełnienia przesłanek do tegoż przeniesienia.

W skardze do sądu R. C. zaskarżył w całości ww. decyzję Prorektora ds. Studenckich UMK zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 69 ust. 1 pkt 3 i art. 72 P.s.w.n. w zw. z § 48 oraz § 52 Regulaminu studiów UMK w zw. z art. 18 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez nieprzyjęcie Skarżącego na studia poprzez przeniesienie z innej uczelni, pomimo spełnienia przez niego wszystkich przesłanek, a przez to dopuszczenie się dyskryminacji w dostępie do edukacji wyższej.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że w ramach Unii Europejskiej szczególne znaczenie ma zasada niedyskryminiacji ze względu na przynależność państwową w dostępie do edukacji wyższej. Zasada ta sformułowana została na tle przepisu art. 18 Traktatu z dnia 25 marca 1957 r. o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz w licznych orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości UE, np. w wyroku z 1 lipca 2004 r. sygn. akt C-65/03. Zasada równości traktowania, której szczególnym wyrazem jest zakaz wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową zawarty w art. 12 ust. 1 WE (art. 18 TFUE), zabrania nie tylko jawnej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, ale również wszelkich form ukrytej dyskryminacji, które - przez zastosowanie innych kryteriów rozróżniania - prowadzą do tych samych rezultatów. Skarżący wskazał, iż studiuje na uczelni niemieckiej, a więc w kraju członku Unii Europejskiej.

Skarżący podniósł ponadto, że punkty ECTS wprowadzone zostały jako ułatwienie procesu przenoszenia się z jednej uczelni na drugą, nie mogą być natomiast podstawą do odmowy przeniesienia studenta między uczelniami w sytuacji, gdy jedna z nich tych punktów nie stosuje. Uczelnie w Unii Europejskiej nie są zobligowane do posługiwania się punktami ECTS. W związku z tym brak punktów ECTS nie narusza prawa. Skarżący przedłożył najważniejszy i podstawowy dokument służący "przeniesieniu się" w postaci "Transcript of records", w którym m.in. dokładnie podana została liczba godzin zaliczonego przedmiotu. Dokument ten jest akceptowany przez polskie uczelnie wyższe. Tym bardziej nie sposób ustalić, dlaczego Organy obu instancji tego dokumentu nie uwzględniły.

Skarżący podniósł także, że średnią ocen Uczelnia mogła ustalić na podstawie przedłożonych dokumentów i wynosiła ona 5,0. Tymczasem w przypadku "starej matury" Skarżący winien posiadać średnią co najmniej 4,5.

Odnośnie dokumentu "Zestawienie ocen", Skarżący podniósł, iż dokument ów w takiej formie i z taką adnotacją otrzymuje się oficjalnie z dziekanatu uczelni niemieckiej. Wspomniana adnotacja nie oznacza, iż dokument jest "nieważny", a jedynie, że nie należy go stosować jako potwierdzenia ocen. Dokument ten nie został przedłożony w celu potwierdzenia ocen/zaliczeń, gdyż tę funkcję spełniają inne przedłożone przez Skarżącego dokumenty: "Transcript of Records" i "Zaświadczenie zbiorcze", co jest w pełni wystarczające. Nie ma więc podstaw do koncentrowania się na dokumencie "Zestawienie ocen", skoro oceny/zaliczenia są udokumentowane innymi oficjalnymi dokumentami. Ponadto Skarżący wskazał, iż z przedłożonych przez niego dokumentów wynikają wszystkie informacje, których Uczelnia polska wymaga do przeniesienia. Wszystkie dane potrzebne zatem do ustalenia uprawnień do przeniesienia studenta Organy obu instancji mogły ustalić z przedłożonych przez studenta dokumentów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Organ podkreślił, że przedstawione przez Skarżącego "Zestawienie ocen z przedklinicznego etapu studiów" zawierało informację, "że służy jedynie jako informacja o tymczasowo zaliczonych i trwających jeszcze modułach. Nie należy stosować jako dokument potwierdzający oceny w urzędach i na uniwersytetach". Dokument ten nie posiada ocen z egzaminów, poza jedną, dotycząca dwóch studentów, ani punktów ECTS, które zostały wprowadzone w całej Unii Europejskiej i stanowią zbiór procedur opracowanych przez Komisję Europejską. Ich zasadniczym celem jest ujednolicenie reguł prawnych odnoszących się do procesu organizacji studiów i kształcenia i mają na celu usprawnienie studiowania na europejskich uczelniach. Wdrożenie systemu punktów ECTS pozwoliło bowiem na to, by europejscy studenci mogli podejmować i kontynuować edukację na dowolnej europejskiej uczelni.

Organ podkreślił, że Skarżący, legitymujący się "starą maturą" był zobligowany do przedłożenia zaświadczenia ze średnią ocen wyliczoną z dotychczasowego przebiegu studiów, poświadczoną przez dziekana uczelni macierzystej. Jednym z warunków w przypadku "starej matury" jest uzyskanie z dotychczasowego przebiegu studiów na uczelni macierzystej średniej ocen co najmniej 4,5. Takie zaświadczenie nie zostało przedłożone.

Organ nie zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że Uczelnia niemiecka, członek unii europejskiej nie prowadzi na Uczelni punktów ECTS. W tym względzie Organ opisał sposób działania ECTS. Organ wskazał, że jak wynika z informatora dla studentów chcących studiować w Niemczech i przenieść się na studia do Niemiec – wymogi punktów ECTS działają w dwie strony i dotyczą też osób zamierzających studiować w Niemczech.

W piśmie z [...] lipca 2021 r. Skarżący odnosząc się do stanowiska Organu zwrócił uwagę, że "zaliczenie" przedmiotu na jego dotychczasowej uczelni nie jest tożsame z "zaliczeniem" na uczelniach polskich a więc np. jedynie na podstawie obecności na zajęciach. Zaliczenie przedmiotu wymagało zdania jednego lub nawet kilku egzaminów. Nie może go także obciążać okoliczność, że na obecnym etapie studiów jego dotychczasowa uczelnia, poza jednym przedmiotem, nie wystawia ocen. Na tym etapie studiów uczelnia niemiecka nie wystawia dokumentu "zaświadczenie ze średnią ocen".

Skarżący podniósł, że uzyskał informację od niemieckiego Ministerstwa Nauki, Badań Naukowych i Sztuki, że uczelnia niemiecka nie jest zobligowana do prowadzenia punktów ECTS. Punkty ECTS mają ułatwić przenoszenie się między uczelniami, ale nie stanowią wymogu koniecznego, czyli ich brak nie może owego przeniesienia blokować.

Skarżący zwrócił uwagę, że Organ w żaden sposób nie wykazał, na czym opiera swoje stanowisko że konkretna uczelnia niemiecka tj. dotychczasowa uczelnia Skarżącego, prowadzi punkty ECTS.

Skarżący zwrócił uwagę, że decyzję, które otrzymał z uczelni polskiej, powinny być decyzjami Rektora, a nie wydaje się, aby którakolwiek z nich była taką Rektora. Wątpliwe jest zatem, czy którakolwiek decyzja została wydana przez organ upoważniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że wbrew twierdzeniu organu odwoławczego zawartego w rubrum zaskarżonej decyzji - cechy decyzji organu pierwszej instancji ma dokument podpisany przez Prodziekana Wydziału Lekarskiego ds. Studenckich z dnia [...] września 2020 r. nr [...] – a nie dokument z [...] września 2020 r. nr [...]. To dokument z [...] września 2020 r. zawiera podstawowe elementy charakterystyczne dla decyzji: wskazanie organu (pieczęć wskazująca na Prodziekana Wydziału Lekarskiego ds. Studenckich, pieczęć uczelni), wskazanie do kogo jest skierowane rozstrzygnięcie ("Pan R. C.), treść rozstrzygnięcia ("nie wyrażam zgody na przyjęcie Pana na III rok kierunek lekarski CM UMK"), podpis osoby wydającej decyzję. Takich cech nie ma pismo z [...] września 2020 r. P. to jedynie wskazuje na wcześniejsze pismo z [...] września 2020 r.: "Uprzejmie informuję, że zgodnie z § 48 oraz § 52 Regulaminu UMK decyzję o przyjęciu na studia w drodze przeniesienia podejmuje dziekan. O decyzji tej został Pan poinformowany w dniu [...].09.2020 r." Dokument datowany na [...] września 2020 r. nie jest zatem decyzją administracyjną.

Kierując się zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 7 § 1 k.p.a.) organ powinien każde pismo w postępowaniu, niezależnie od tego, jaką nazwę nada mu strona, rozpoznać w takim trybie i w takim sposób, który w najpełniejszym stopniu umożliwia uczynienie zadość zamieszczonemu wnioskowi strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona (jak to miało miejsce na analizowanym etapie postępowania) działa w postępowaniu samodzielnie, bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść, a nie nazwa. W niniejszej sprawie oznacza to, ze błędna kwalifikacja przez organ odwoławczy podejmowanych w toku postępowania czynności tj. że decyzja organu pierwszej instancji została wydana [...] września 2020 r. i od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie (pismem z [...] października 2020 r.) – nie mogą skutkować pozbawieniem Skarżącego prawa do wniesienia odwołania i ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy.

Mając powyższe na względzie należy zauważyć, że już w odpowiedzi na pismo z [...] września 2020 r. Skarżący w piśmie z [...] września 2020 r. nadal domagał się rozpoznania wniosku o przeniesienie (będąc niezadowolony z treści pisma z [...] września 2020 r. – co zgodnie z art. 128 zdanie drugie k.p.a. jest wystarczające dla uznania, że mamy do czynienia z odwołaniem), w tym poprzez wydanie decyzji administracyjnej. W istocie zatem mamy do czynienia z sytuacją, kiedy podmiot działający w charakterze organu I instancji wydał decyzję [...] września 2020 r., a Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji przed upływem 14-dniowego terminu na złożenie odwołania. Pismo Skarżącego z [...] października 2020 r. (sformułowane już przez profesjonalnego pełnomocnika) należy w tej sytuacji uznać jedynie za pismo popierające złożone wcześniej odwołanie. Decyzję organu odwoławczego należy natomiast traktować jako odnoszące się do decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji z [...] września 2020 r., do której jedynie odsyła późniejsze pismo organu pierwszej instancji z [...] września 2020 r.

Przechodząc do zasadniczych rozważań w sprawie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; zwanej w skrócie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd z urzędu. tj. nawet w przypadku braku wskazania przez stronę skarżącą, bierze pod uwagę zaistniałe na etapie postępowania administracyjnego naruszenia prawa.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny czyni to w określonej kolejności. Stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może bowiem eliminować potrzebę ustalania innych wad, co ma niewątpliwy wpływ na racjonalizację działalności kontrolnej sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd bada ewentualne istnienie wad powodujących nieważność decyzji. Następnie kontroluje przestrzeganie przez organ administracji przepisów o postępowaniu administracyjnym (w zakresie określonym postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) p.p.s.a.). Dopiero w ostatniej kolejności kontrolowane jest przestrzeganie przez organy administracyjne norm prawa materialnego (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 460 – 461).

Dokonując kontroli w powyższy sposób Sąd w przedmiotowej sprawie stwierdził podstawy do stwierdzenia nieważności organów obu instancji.

Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 69 ust. 1 pkt 3 P.s.w.n. przeniesienie z innej uczelni lub uczelni zagranicznej jest jednym ze wskazanych przez ustawodawcę sposobów przyjęcia na studia. Ma zatem w tym przypadku zastosowanie art. 72 ust. 3 P.s.w.n. zgodnie z którym odmowa przyjęcia na studia następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Jeżeli chodzi o podmiot uprawniony do wydania takiej decyzji, należy zauważyć, że stosownie do art. 23 ust. 1 P.s.w.n. do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. Oznacza to, iż rektor - jako jednoosobowy organ uczelni - jest organem właściwym do rozstrzygania określonych w ustawie spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 grudnia 2020 r. sygn.. III SA/Łd 430/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (w skrócie "CBOSA") dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Z powyższego wynika, że zgodnie z regulacją ustawową organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia z uczelni zagranicznej jest rektor. Od takiej decyzji rektora, stosownie do art. 23 ust. 4 P.s.w.n., służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

Należy zaznaczyć, że możliwa jest sytuacja, kiedy rektor będzie rozpatrywał odwołanie, a nie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Taka sytuacja będzie miała miejsce w przypadku, jeżeli zgodnie z art. 72 ust. 1 P.s.w.n. postępowanie w sprawie przyjęcia na studia będzie prowadziła komisja. Wówczas, stosownie do art. 72 ust. 4 P.s.w.n., od decyzji komisji przysługuje odwołanie do rektora.

Uwzględniając powyższe należy rozważyć, czy w przedmiotowej sprawie decyzja zarówno pierwszej jak też drugiej instancji, zostały wydane przez właściwe organy.

W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie pierwszej instancji zostało podpisane przez Prodziekana Wydziału Lekarskiego ds. Studentów, zaś decyzja organu drugiej instancji – przez Prorektora ds. Studenckich.

Jak wynika z treści pisma Prodziekana z [...] września 2020 r. – jego zdaniem podmiotem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w pierwszej instancji jest dziekan, a podstawą tak określonej właściwości jest § 48 i § 52 Regulaminu studiów. Pogląd ten podziela organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji, że "Zgodnie z Regulaminem studiów UMK decyzję o przyjęciu na studia z innej uczelni podejmuje dziekan (...)").

Powyższe stanowisko jest błędne.

Jak wyżej wskazano – organ właściwy do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych został wskazany w art. 23 P.s.w.n. Organem tym z zasady jest rektor. Z treści ww. przepisu wynika, że wyjątek od tej zasady zachodzi jedynie wówczas, kiedy dana sprawa została zastrzeżona "przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni". Tak więc z analizowanego przepisu wynika, że:

- jedynie przepis ustawy lub statut uczelni może wskazać, że dana sprawa ma być załatwiana przez inny podmiot niż rektor,

- owym innym podmiotem ma być "organ uczelni".

W konsekwencji podstawą zmiany właściwości wskazanej w art. 23 ust. 1 P.s.w.n. nie może być regulamin studiów – niezależnie od jego treści. Regulamin studiów nie jest bowiem ani regulacją rangi ustawowej, ani częścią statutu uczelni. Regulamin studiów jest przyjmowany jako odrębna uchwała senatu uczelni (art. 75 ust. 1 i 3 P.s.w.n.). Nawet jeżeli w regulaminie studiów UMK znalazł się zapis wskazujący dziekana jako organ właściwy – to na zasadzie lex superior derogat legi inferiori należy odmówić jego zastosowania jako przepisu wewnątrzuczelnianego sprzecznego z regulacją ustawową (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r. sygn.. III OSK 1962/21, publ. CBOSA).

Co więcej – w świetle przepisów aktualnego Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce dziekan nie jest organem uczelni. Zgodnie z art. 17 ust. 1 P.s.w.n. organami uczelni publicznej (taką uczelnią jest UMK) są rada uczelni, rektor i senat. Wprawdzie art. 17 ust. 2 P.s.w.n. wskazuje, że statut uczelni może przewidywać również inne organy uczelni, ale Uniwersytet M. K. z tej możliwości nie skorzystał. Jak stanowi § 41 Statutu UMK organami kolegialnymi Uniwersytetu są rada Uniwersytetu, senat i rady dyscyplin (ust. 1), a organem jednoosobowym Uniwersytetu jest rektor (ust. 2).

Wbrew zatem stanowisku Rektora UMK - w przypadku UMK dziekan nie jest organem właściwym do wydania decyzji administracyjnej w sprawie przeniesienia z uczelni zagranicznej (art. 69 ust. 1 pkt 3 P.s.w.n.).

Należy przy tym zauważyć, że z akt sprawy nie wynika, aby Prodziekan Wydziału Lekarskiego ds. Studentów, działający w niniejszej sprawie w charakterze organu pierwszej instancji, wydawał decyzję w imieniu rektora, w oparciu o jego upoważnienie wydane stosownie do art. 268a k.p.a. Brak jest takiego upoważnienia w aktach sprawy; możliwość istnienia takiego upoważnienia nie wynika z samej treści podpisu Prodziekana - brak jest przy nim wskazania typu "z upoważnienia Rektora". Co więcej z samej treści decyzji organu odwoławczego wynika, że nie widzi on potrzeby udzielania takiego upoważnienia, skoro stoi na stanowisku, że umocowanie dziekana (ewentualnie działającego w jego zastępstwie prodziekana) do wydawania decyzji wynika z treści Regulaminu studiów UMK.

Należy wobec powyższego stwierdzić, że przedmiotowa decyzja Prodziekana Wydziału Lekarskiego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości – co jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnośnie decyzji organu odwoławczego należy zauważyć, że zgodnie z § 113 Statutu UMK decyzje w indywidualnych sprawach studentów podejmują działający z upoważnienia rektora odpowiednio prorektor właściwy do spraw studenckich lub prodziekan do spraw studenckich, chyba że przepisy ustawy lub statutu stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest zatem w istocie decyzją organu właściwego tj. Rektora UMK, w imieniu którego działał, stosownie do ww. regulacji Statutu UMK, Prorektor ds. Studenckich.

Jednakże w rozważanej sytuacji utrzymanie przez niego w mocy decyzji organu pierwszej instancji należy uznać za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Utrzymana w mocy decyzja organu pierwszej instancji została bowiem wydana przez organ niewłaściwy, co można było stwierdzić przez proste zestawienie treści tej decyzji z treścią art. 23 ust. 1 P.s.w.n. – czego organ odwoławczy nie dokonał.

W tej sytuacji należy uznać, że zachodzi przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego.

Ze względu na powyższe, stwierdzając że zarówno odnośnie decyzji organu pierwszej jak też drugiej instancji zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego – Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 p.p.s.a. stwierdził ich nieważność.

Należy zauważyć, że już ww. wady decyzji, niezależnie od innych podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, skutkują koniecznością ponownej oceny wniosku Skarżącego przez właściwy organ uczelni, przy czym organ ów będzie musiał dokonać nie tylko oceny merytorycznej – do której to oceny odnoszą się zarzuty Skarżącego, ale też będzie musiał od początku dokonać oceny kompletności wniosku. W tej sytuacji ocena zasadności merytorycznych zarzutów Skarżącego przez Sąd byłaby przedwczesna – prowadziłaby bowiem w istocie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zamiast organu. Sąd jest zaś powołany do kontroli decyzji administracyjnych, a nie do ich formułowania.

Tym niemniej, nie wkraczając w zakres przyszłego merytorycznego rozstrzygnięcia organu należy zauważyć, że zgodnie z § 110 ust. 1 Statutu UMK "Przyjęcia na studia prowadzone są zgodnie z przepisami ustawy oraz odpowiednio zgodnie z uchwałą senatu w sprawie warunków i trybu rekrutacji, uchwałą senatu w sprawie sposobu potwierdzania efektów uczenia się oraz regulaminem studiów". Przepis ten jest spójny z art. 28 ust. 1 pkt 10 P.s.w.n., który do właściwości senatu uczelni zastrzega ustalanie warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia i na kształcenie specjalistyczne. W świetle powyższego zasad przyjęcia na studia nie może określać, na podstawie wskazanego w odpowiedzi na skargę § 59 ust. 1 pkt 7 Statutu UMK, rada dyscypliny naukowej. Ten przepis Statutu UMK zastrzega do kompetencji rady dyscypliny naukowej jedynie "zajmowanie stanowiska" w sprawach dotyczących badań naukowych, rozwoju i kształcenia w dyscyplinie naukowej objętej zakresem jej działania. "Zajęcie stanowiska" to przedstawienie własnego zdania w jakiejś kwestii. Nie można zatem kompetencji do zajęcia stanowiska utożsamiać z rozwiązaniem jakiejś kwestii – w przedmiotowym przypadku z "ustaleniem warunków i trybu rekrutacji na studia". Uchwała rady dyscypliny naukowej określająca warunki przyjęcia na studia (a nie jedynie zajmująca stanowisko co do określonych czy planowanych warunków przyjęcia na studia) jest wejściem w zakres kompetencji przypisanej ustawą i Statutem UMK - senatowi UMK. Jako taka nie może być podstawą wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyjęcia na studia.

W kontrolowanych przez Sąd decyzjach organy w ogóle nie wskazały, czy została podjęta uchwała senatu UMK w sprawie warunków i trybu rekrutacji i jak należy w świetle jej przepisów ocenić wniosek Skarżącego o przyjęcie na studia.

W ponownym postępowaniu Rektor UMK winien zatem rozpatrzeć sprawę przestrzegając swojej właściwości, dokonując oceny wniosku Skarżącego w oparciu o kryteria, które winien ustalić w oparciu o treść przepisach wewnątrzuczelnianych podjętych przez organ właściwy tj. senat UMK.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych, biorąc pod uwagę wysokość uiszczonego wpisu oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.