Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 314/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. we W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne: 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego E. S.; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz K. we W. kwotę 1080 zł (tysiąc osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi K. spółka z o.o. z siedzibą we W. (dalej

jako: "Skarżąca" lub "Strona") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu

Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: "Prezes Zarządu PFRON" lub

"organ"), z dnia [...] grudnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia

[...] września 2018 r. w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem refundacji

składek na ubezpieczenia społeczne.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Prezes Zarządu PFRON na podstawie danych zamieszczonych w raporcie z

czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniu 2 lutego 2018 r. oraz

dokumentacji przedstawionej przez pracodawcę ustalił następujące nieprawidłowości

w zakresie pobierania dofinansowania do wynagrodzenia pracownika

niepełnosprawnego przez Stronę za okresy sprawozdawcze w PFRON od września

2017 r. do grudnia 2017 r.:

- umowa o pracę z p. K. S. została zawarta dnia 31

sierpnia 2017 r. Orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 25 sierpnia 20161 r. zostało

przedstawione pracodawcy w dniu 1 września 2017 r. W związku z powyższym

pracodawca w dniu zawarcia umowy z ww. pracownikiem nie posiadał dokumentu

potwierdzającego jego niepełnosprawność,

- umowa o pracę z p. E. S. została zawarta dnia 31 sierpnia 2017 r.

Orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 24 sierpnia 2017 r. zostało przedstawione

pracodawcy w dniu 1 września 2017 r.

W związku z powyższym pracodawca w dniu zawarcia umowy z ww.

pracownikiem nie posiadał dokumentu potwierdzającego jego niepełnosprawność,

- umowa o pracę z p. M. N. została zawarta dnia 8 czerwca 2017 r.

Orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 18 stycznia 2016 r. zostało przedstawione

pracodawcy w dniu 9 czerwca 2017 r.

W związku z powyższym pracodawca w dniu zawarcia umowy z ww.

pracownikiem nie posiadał dokumentu potwierdzającego jego niepełnosprawność.

Z danych znajdujących się w posiadaniu organu I instancji wynika, że Strona

otrzymała dofinansowanie do wynagrodzeń ww. pracowników niepełnosprawnych za

okresy sprawozdawcze w PFRON od września 2017 r. do grudnia 2017 r. w łącznej

kwocie 10 800,00 zł.

W związku z powyższym, pismem z dnia 12 marca 2018 r. wezwano

pracodawcę do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania do wynagrodzeń

pracowników niepełnosprawnych kwocie 10 800,00 zł w terminie 3 miesięcy od

otrzymania wezwania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości

podatkowych liczonymi od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu.

Strona nie dokonała zwrotu środków w terminie wskazanym w wezwaniu z

dnia 12 marca 2018 r.

Pismem z dnia 11 lipca 2018 r. Stronę zawiadomiono o wszczęciu z urzędu

postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot środków PFRON wypłaconych

stronie tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego za

okresy sprawozdawcze w PFRON od września 2017 r. do grudnia 2017 r.

Pismem z dnia 16 sierpnia 2018 r. Strona przedstawiła swoje stanowisko w

sprawie i zwróciła się z wnioskiem o dopuszczenie dowodów i oświadczeń

stanowiących załącznik do pisma oraz o przesłuchania świadka K. S. na okoliczność prawidłowego zgodnego

z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2046 ze zm.), dalej: "ustawa o rehabilitacji",

wliczenia ww. pracownika do stanu osób niepełnosprawnych, w tym daty powzięcia

wiedzy przez pracodawcę o okoliczności, że osoba ta jest osobą niepełnosprawną;

przesłuchania świadka E. L. na okoliczność prawidłowego zgodnego z art.

2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia ww. pracownika do stanu osób

niepełnosprawnych, w tym daty powzięcia wiedzy przez pracodawcę o okoliczności,

że osoba ta jest osobą niepełnosprawną; przesłuchania świadka E. S. na

okoliczność prawidłowego zgodnego z art. 2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia

ww. pracownika do stanu osób niepełnosprawnych, w tym daty powzięcia wiedzy

przez pracodawcę o okoliczności, że osoba ta jest osobą niepełnosprawną.

W dnu 27 sierpnia 2018 r. Prezes Zarządu PFRON wydał postanowienie o

odmowie przeprowadzenia dowodu z:

- przesłuchania świadka K. S. na okoliczność

prawidłowego zgodnego z art. 2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia ww.

pracownika do stanu osób niepełnosprawnych , w tym daty powzięcia wiedzy przez

pracodawcę o okoliczności, że osoba ta jest osobą niepełnosprawną;

- przesłuchania świadka E. L. na okoliczność prawidłowego

zgodnego z art. 2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia ww. pracownika do stanu

osób niepełnosprawnych, w tym daty powzięcia wiedzy przez pracodawcę o

okoliczności, że osoba ta jest osobą niepełnosprawną;

- przesłuchania świadka E. S. na okoliczność prawidłowego zgodnego

z art. 2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia ww. pracownika do stanu osób

niepełnosprawnych , w tym daty powzięcia wiedzy przez pracodawcę o okoliczności,

że osoba ta jest osobą niepełnosprawną.

Decyzją z dnia [...] września 2018 r. Prezes Zarządu PFRON nakazał stronie

zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków Funduszu przekazanych

tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy

sprawozdawcze w PFRON od września 2017 r. do grudnia 2017 r.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył w dniu 11 października 2018r.

wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Prezes Zarządu

PFRON uchylił swoją decyzję jako organu I instancji i orzekł o zwrocie środków

przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika

niepełnosprawnego Emila S., za okresy sprawozdawcze wrzesień, październik,

listopad, grudzień 2017 r. E. S.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 2a ust. 1 ustawy o

rehabilitacji osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób

niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia

potwierdzającego niepełnosprawność. W związku z tym, jednym z warunków

koniecznych do spełnienia efektu zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego

orzeczenia najpóźniej w dniu podpisania umowy o pracę.

W świetle art. 1 tej ustawy pracodawca musi dysponować orzeczeniem

potwierdzającym niepełnosprawność osoby zatrudnianej. W przeciwnym przypadku

pracodawca nie mógł zostać przekonany do zatrudnienia tej osoby tym, że będzie

mógł na nią uzyskać pomoc na zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Zatem w

przypadku, gdy zatrudniana osoba nie przedstawiła w dniu podpisania umowy o

pracę orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność, nie można wykazać efektu

zachęty.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (...) w

przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli albo analizy dokumentów

zgromadzonych przez Fundusz tub danych, o których mowa w art. 49c, Prezes

Zarządu PFRON wydaje decyzję nakazującą zwrot wypłaconego dofinansowania w

zakresie stwierdzonych nieprawidłowości.

Zgodnie natomiast z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji (...) stanowiącym

podstawę wydania zaskarżonej decyzji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w

kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej

wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych

nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych

środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w

wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu środków dokonuje się

w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia

okoliczności powodujących obowiązek zwrotu.

Organ odwoławczy zauważył, iż w dniu 11 czerwca 2018 r. do Funduszu

wpłynęło oświadczenie K. S. , w którym wskazał, że

orzeczenie do pracodawcy złożył w dniu podpisania umowy o pracę. W tym samym

dniu wpłynęło także oświadczenie M. N. , w którym wskazała, że

orzeczenie do pracodawcy złożyła w dniu podpisania umowy o pracę, tj. w dniu

31 sierpnia 2017 r. Jednakże w dniu 11 października 2018 r. wpłynęło kolejne

oświadczenie M. N. w którym pracownik wyjaśnił, że w

pierwszym oświadczeniu wykazał omyłkowo datę "31 sierpnia 2017 r." zamiast

"8 czerwca 2017 r.".

Prezes Zarządu PFRON uznał wyjaśnienia strony za wiarygodne i ustalił, że

orzeczenie o stopniu niepełnosprawności M. N. wpłynęło do pracodawcy w

dniu podpisania umowy o pracę.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji uznał, że K. S.

oraz M. N. zostali zatrudnieni w warunkach efektu zachęty, dlatego

dofinasowanie do ww. wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych zostało

pobrane należnie.

Organ zauważył, że w toku postępowania strona nie przedstawiła

oświadczenia pracownika - E. S. dotyczącego daty przekazania orzeczenia

do pracodawcy, które mogłoby potwierdzać, że pracodawca w dniu zatrudnienia ww.

pracownika był w posiadaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ww.

pracownika.

Odnosząc się zaś do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 78 §

2 w zw. z art.. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks

postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej:

"k.p.a.") poprzez bezzasadne wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia

dowodów organ II instancji wskazał, iż w przedmiotowym postanowieniu

wyczerpująco wyjaśniono, że przedmiotem dowodów, o które przeprowadzenia

wniosła strona, zostały stwierdzone inny mi dowodami, wobec czego zgodnie z

treścią art. 78 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej nie ma obowiązku

uwzględniać żądania strony.

Reasumując, organ stwierdził, iż w związku z faktem, że Skarżąca nienależnie

pobrała dofinansowanie do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego E. S.

za okresy sprawozdawcze: od września 2017 r. do grudnia 2017 r. w łącznej

wysokości 4500,00 zł i jest zobowiązana do ich zwrot zwrotu wraz z odsetkami w

wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia otrzymania

do dnia wpłaty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu z dnia [...] grudnia 2018 r. w całości oraz o

zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 2 a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i

społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, przez błędną wykładnię

tego przepisu przyjmującą, że jedynym/wyłącznym z warunków spełnienia efektu

zachęty jest przedstawienie pracodawcy ważnego orzeczenia o

niepełnosprawności w dniu podpisania umowy o pracę, podczas gdy prawidłowa

jego interpretacja sprowadza się do uznania, że spełnienie tego warunku

następuje w sytuacji, gdy w momencie zatrudnienia pracownika pracodawca

posiadł wiedzę o jego niepełnosprawności wynikającą z jakiegokolwiek

dokumentu lub oświadczenia tzw. otwarty katalog dowodowy umożliwiający

weryfikację statusu osoby niepełnosprawnej.

2. art. 8 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 a k.p.a. oraz w zw. z art. 6 ust.

5 lit. c, art. 34 i art. 35 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17

czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem

wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, polegające na prowadzeniu

postępowania administracyjnego, w tym dokonanie oceny zebranego materiału

dowodowego, w sposób wyłączający realizację zasady pogłębiania zaufania do

organów administracji publicznej i niedokonanie rozstrzygnięcia na korzyść

strony, pomimo wykazania, dowodami z dokumentów tj.: odpisem orzeczeniem o

niepełnosprawności z dnia 22 stycznia 2013 r. z adnotacją "za zgodność z

oryginałem (...) z dnia 3 lipca 2017 r wnioskiem E. S. o dokonywanie

wypłat z tytułu wynagrodzenia przelewem na rachunek złożonego pracodawcy

osoby niepełnosprawnej z dnia 10 lipca 2017 r. kwestionariuszem osobowym

pracownika E. S. z dnia 25 sierpnia 2017 r. oraz oświadczeniami E. L. , że w momencie zatrudnienia E. S.

pracodawca miał wiedzę o

okoliczności, że ten pracownik jest osobą niepełnosprawną;

3. art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i przez to niewydanie przez

organ decyzji umarzającej postępowanie, z powodu jego bezprzedmiotowości,

skoro w momencie zatrudnienia E. S., pracodawca posiadał wiedzę o jego

niepełnosprawności, przez co spełnił jeden z warunków uzyskania efektu

zachęty;

4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji należytego

uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności:

a. nie wyjaśnienie w sposób dostateczny przez organ przyczyn, z powodu

których uznał za wystarczające do nakazania zwrotu środków

przekazanych tytułem dofinansowania, dowody zgromadzone w

postępowaniu,

b. brak umotywowania przesłanek, dla których innym dowodom odmówiono

wiarygodności, w szczególności dokumentom stanowiącym załącznik do

pisma strony z dnia 16 września 2018 r. i wniosku o ponowne rozpatrzenie

sprawy z dnia 11 października 2018 r.;

c. brak odniesienia się przez organ do wyjaśnień, twierdzeń oraz wniosków,

w zakresie dokonania prawidłowej interpretacji art. 6 ust. 5 lit. c, art. 34 i

art. 35 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014

r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym

w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu;

d. niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w zakresie korelacji

normy art. 2 a ust. 1 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej

i społecznej z przepisami Rozporządzenia Komisji (UE) nr

651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje

pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i

108 Traktatu, w kontekście ich zastosowania do rozstrzygnięcia

sprawy;

5. art. 78 § 2 zdanie in fine k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.,

przez bezzasadne wydanie przez Organ postanowienia oddalającego wnioski

dowodowe o przesłuchanie w charakterze świadków E. L. i E. S., zgodnie z wnioskiem strony;

6. art. 22 § 1 k.p. przez przyjęcie, że podczas rekrutacji, jak i czynności

związanych jedynie z technicznym podpisaniem umowy o pracę, a nie

faktycznym rozpoczęciem wykonywania przez pracownika czynności w

ramach stosunku pracy, pracodawca może żądać od pracownika okazania

pełnego odpisu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zatem dokumentu,

który oprócz wskazana, że dana osoba jest osobą niepełnoprawną, zawiera

dane dotyczące stopnia niepełnosprawności, jak i jednostki chorobowej z

uwagi, na którą dana niepełnosprawność oraz stopień niepełnosprawności

posiada. W ocenie Strony posiadanie tak szerokiego zakresu danych na

etapie rekrutacji/jedynie formalnego podpisania umowy o pracę jest

nieuprawnione (minimalizacja danych). Zbyt wczesne posiadanie przez

pracodawcę takowych danych może spowodować nieuprawnioną niechęć

zatrudnienia danej. Zgodnie z punktem 52 preambuły do rozporządzenia

Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre

rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i

108 Traktatu wspieranie szkoleń oraz rekrutacji i zatrudnienia pracowników

znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji i pracowników

niepełnosprawnych to niezwykle istotne cele polityki gospodarczej i społecznej

Unii i jej państw członkowskich, tym samym uznać należy, że aby wspieranie

zatrudnienia miało szansę realizacji (brak stosowania przez pracowników

pośredniej dyskryminacji), wiedza pracodawcy na etapie rekrutacji/formalnego

podpisywania umowy o pracę winna ograniczać się jedynie do wiedzy, że

dana osoba jest osobą niepełnosprawną.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu

przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej:

"p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji

publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem

wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu

pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające

w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do

właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie

naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla

zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem

administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do

treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie

będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą

prawną.

Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych wskazanymi przepisami

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do zarzutów skargi w pierwszej kolejności rozpoznać należy

zarzuty dotyczące naruszeń przepisów prawa procesowego, gdyż ich uwzględnienie

spowoduje bezcelowość rozważań w zakresie sformułowanych zarzutów prawa

materialnego.

Istotne w sprawie są oświadczenia pracowników Skarżącej wskazujące datę w

której do pracodawcy wpłynęło orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność osoby

zatrudnianej. I tak w K. S. w przedłożonym organowi oświadczeniu

wskazał, że orzeczenie do pracodawcy złożył w dniu podpisania umowy o pracę. Po

przeprowadzeniu postepowania odwoławczego do takich samych wniosków doszedł

organ również w stosunku do M. N., która to również w oświadczeniu

wskazała, że orzeczenie do pracodawcy złożyła w dniu podpisania umowy o pracę,

tj. w dniu 31 sierpnia 2017 r.

Jak już wskazano powyżej organ II instancji uznał wyjaśnienia Strony za

wiarygodne i uznał, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności M. N.

wpłynęło do pracodawcy w dniu podpisania umowy o pracę, w odpowiedni sposób

korygując decyzję organu I instancji.

Spór zatem dotyczy jedynie zwrotu środków PFRON przekazanych tytułem

dofinansowania do wynagrodzeń pracownika niepełnosprawnego E. S. Co

znalazło swój wyraz w stanowisku pełnomocnika Skarżącej, który na rozprawie w

dniu 28 sierpnia 2019 r. wniósł o uchylenie decyzji właśnie w tej części.

Organ uznał, iż skoro w toku postępowania Strona nie przedstawiła

oświadczenia pracownika E. S. dotyczącego daty przekazania orzeczenia do

pracodawcy, które mogłoby potwierdzać, że pracodawca w dniu zatrudnienia ww.

pracownika był w posiadaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ww.

pracownika, to istnieje konieczność zwrotu dofinasowania pobranego na E. S., gdyż ww. pracownik nie

został zatrudniony w warunkach efektu zachęty, co

oznacza, że pracodawca nie spełnił warunku ubiegania się o dofinasowanie do

wynagrodzenia ww. pracownika.

Należy jednakże zauważyć, iż choć w przypadku E. S. strona skarżąca

nie przedstawiła oświadczenia pracownika podobnego w treści do oświadczeń M. N.

i K. S., to jednak wniosła wnioski dowodowe o

przesłuchanie w charakterze świadka E. S. na okoliczność prawidłowego

zgodnego z art. 2 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, wliczenia ww. pracownika do stanu

osób niepełnosprawnych, w tym daty powzięcia wiedzy przez pracodawcę o

okoliczności, że osoba ta jest osobą niepełnosprawną.

W ocenie Sądu, odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę

dowodów z przesłuchania świadka E. S., z powołaniem się przez organy obu

instancji na zgromadzone w sprawie dowody narusza w istotny sposób powołane

wyżej przepisy postępowania administracyjnego, a uchybienie to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy. Organ nie może bowiem odmawiać przeprowadzenia

dowodu, powołując się na to, że na podstawie innych dowodów doszedł do

przeciwnych wniosków. Stanowi to istotne naruszenia obowiązku wyczerpującego

zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i uzasadnia obawy o prowadzenie

postępowania, pod z góry przesądzone rozstrzygnięcie sprzeczne z zasadą

pogłębiania zaufania do organów państwa.

Podkreślenia wymaga, iż organ prowadzący postępowanie, na podstawie art.

7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., obowiązany jest w postępowaniu

wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia

stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes

obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący

całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału

dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki

sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy

będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej

uzasadnienia. W samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do

wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu

sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowody na których się

oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy

dowodowej.

W ocenie Sądu, postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja Prezes

Zarządu PFRON oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, dotknięte są

wadami wynikającymi z istotnego naruszenia zasad i przepisów postępowania

administracyjnego, odnoszących się do kwestii gromadzenia materiału dowodowego

i jego oceny. Zarówno bowiem organ odwoławczy, jak i organ I instancji, nie dopełnili

obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu wystarczającym do jej

rozstrzygnięcia.

Nie można się bowiem zgodzić ze stanowiskiem Prezes Zarządu PFRON, że

przedmiotem dowodów, o które przeprowadzenia wniosła strona, zostały stwierdzone

inny mi dowodami.

Podkreślić należy, iż sam organ pismem z dnia 19 lipca 2017 r. wezwał Stronę

do przesłania oświadczenia o dacie wpływu orzeczenia o niepełnosprawności

pracowników niepełnosprawnych do pracodawcy. W sytuacji kiedy Skarżąca nie

przedstawiła żądanego oświadczenia E. S., a natomiast wniosła o

przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka E. S., to jak już

stwierdzono powyżej ten wniosek Strony należało uwzględnić.

Trzeba stwierdzić, że wyrażanie oceny dowodu "z góry", zanim zostanie on

przeprowadzony i w ten sposób eliminowanie go z katalogu dowodów mających

znaczenie dla sprawy, w ocenie Sądu jest niedopuszczalne.

Nie tylko nie ma to bowiem nic wspólnego z zasadą prawdy obiektywnej

wynikającą z treści art. 7 k.p.a., ale niewątpliwie narusza również zasadę zaufania do

organów administracji określoną w art. 8 k.p.a.

Przypomnieć należy, że stosownie do dyspozycji art. 75 k.p.a., jako dowód

może posłużyć wszystko co jest zgodne z prawem i może przyczynić się do

wyjaśnienia sprawy. Podkreślić także trzeba, że Kodeks postępowania

administracyjnego nie wskazuje dowodów "mocniejszych" oraz "słabszych",

przyjmując zasadę równej mocy środków dowodowych (Kodeks postępowania

administracyjnego - komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2014, s.

316) i nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać

pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks

postępowania administracyjnego - komentarz, Warszawa 2009, s. 317).

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się jednolicie, że w sytuacji gdy wniosek

dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku

postępowania podatkowego, organ podatkowy nie może żądania jego

przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone

przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów.

Możliwość przeprowadzenia dowodu jest bowiem podstawową gwarancją

procesową. Jeżeli zatem strona zgłasza dowód, to organ może nie uwzględnić

wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony.

Jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia

sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien

być dopuszczony. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności

procesowych zmierzających do zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza gdy

strona powołuje się na ważne dla niej okoliczności, stanowi uchybienie przepisom

postępowania podatkowego, oznaczające wadliwość decyzji. Organy administracji

obowiązane są do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy i nie

mogą dowolnie selekcjonować dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, co

oznacza, że nie mogą odmawiać przesłuchania świadka zgłaszanego przez

Skarżącą na okoliczności przez niego przytaczane, z tego np. powodu, że według

organu okoliczności te są już wyjaśnione.

Sąd za zasadne zatem uznał podniesione przez stronę skarżącą zarzuty

naruszenia art. 10 k.p.a. jak również art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9

k.p.a. w powiązaniu z art. 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 78 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a.

poprzez bezzasadne wydanie przez organ postanowienia oddalającego wniosek

dowodowy o przesłuchanie w charakterze świadka E. S., zgodnie z

wnioskiem strony.

W ocenie Sądu, inaczej przedstawia się sytuacja w przedmiocie odmowy

przesłuchania jako świadka E. L. W toku postępowania administracyjnego

świadek ten kilkakrotnie składał wyjaśnienia w sprawie i przedstawiał swoje

stanowisko odnośnie daty powzięcia wiedzy przez pracodawcę o okoliczności, że

osoba ta jest osobą niepełnosprawną.

Jak słusznie wskazał organ administracji w zaskarżonej decyzji początkowo

E. L. poinformowała, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ww.

pracownika zostało przedstawione pracodawcy w dniu 1 września 2017 r. Następnie

w dniu 15 października 2018 r. (wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy)

wpłynęło oświadczenie E. L. informujące, iż orzeczenie o stopniu

niepełnosprawności ww. pracownika zostało dostarczone do pracodawcy w dniu 31

sierpnia 2017 r.

Organ ocenił oświadczenia składane przez E. L. i uznał jej

wyjaśnień strony dotyczących daty wpływu orzeczenia E. S. za

niewiarygodne, gdyż dopiero po wydaniu decyzji nakazującej zwrot dofinasowania

E. L. postanowiła dokonać zmiany wcześniej przedstawionego stanowiska.

Sąd przypomina, iż co prawda strona, zgodnie z art. 78 k.p.a., posiada

uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu. Jednakże uprawnienie

to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności

zapewnienia szybkości postępowania.

Jak już wskazano, nie ma konieczności niejako ponownego odbierania

wyjaśnień od E. L., gdyż pracownik ten swoje stanowisko i wiedzę na

temat daty dostarczenia do pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

E. S. już przedstawił przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy może w ponownym postępowaniu skonfrontować jedynie

uzyskane już od E. L. oświadczenia z ewentualnymi zeznaniami E. S. I jeżeli z zeznań ww. pracownika

niepełnosprawnego będzie wynikać

konieczność przesłuchania E. L., to dopiero wtedy należy dokonać tej

czynności dowodowej.

Rozpatrując sprawę ponownie organ administracji będzie zobowiązany do

uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu,

zapewniając jednocześnie Skarżącej czynny udział w każdym stadium

postępowania.

Powyższe naruszenia w zakresie braku przesłuchania świadka E. S. i

bezzasadnym wydaniem postanowienia oddalającego wnioski dowodowe o

przesłuchanie w charakterze świadka E. S., zdaniem Sądu, mogły mieć

istotny wpływ na wynik sprawy; skoro bowiem na obecnym etapie ustalenia faktyczne

są niepełne, to dopiero dokonanie dalszych niezbędnych ustaleń pozwoli na

wyrażenie kompleksowej, właściwej oceny tak zgromadzonego materiału, która może

być odmienna od przedstawionej w decyzjach organów administracji. Tym bardziej

zaś wskazane przez Sąd naruszenia organu w zakresie oceny już zgromadzonych w

sprawie dowodów, mogą przełożyć się na inny wynik sprawy niż ujęty w zaskarżonej

decyzji, podobnie jak korzystna dla Skarżącej analiza oświadczeń M. N. i

K. S.

Z uwagi na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w

sprawie, przedwczesnym jest odnoszenie się do podniesionych zarzutów naruszenia

prawa materialnego, w tym do załączonego do skargi pisma Ministra Rodziny Pracy

Biura Pełnomocnika Rządu Do Spraw Osób Niepełnosprawnych znak [...], z dnia [...] października 2017 r.,

które to pismo - w opinii strony

skarżącej - formułuje zasadę otwartego katalogu dowodowego umożliwiającego

weryfikację statusu osoby niepełnosprawnej.

Z powyższych względów, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w części

dotyczącej środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń

pracownika niepełnosprawnego E. S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ II instancji zobowiązany

jest naprawić wskazane uchybienia. Przede wszystkim organ powinien w sposób

wyczerpujący ustalić stan faktyczny w sprawie, w szczególności poprzez

przesłuchanie świadka E. S. wskazywanego przez Skarżącą.