Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2565/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynikało, że na skutek pism Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" dotyczących legalności realizacji i użytkowania garaży dobudowanych do budynków jednorodzinnych szeregowych, położonych w [...] przy [...] (między innymi [...]) przeprowadzono czynności kontrolne przedmiotowych nieruchomości, w wyniku których ustalono, iż na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] przy elewacji ogrodowej usytuowany jest garaż z tarasem na dachu garażu o wymiarach ok. 335 x 545 cm.

Organ ustalił, że budynek mieszkalny jednorodzinny położony przy ul. [...] został zrealizowany na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1988 r., udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" pozwolenia na budowę budynku szeregowego [...] (8 segmentów jednorodzinnych) na terenie nieruchomości przy ul. [...] (obecnie [...]) w [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 1993 r. udzielono pozwolenia na dobudowę garaży do budynku jednorodzinnego szeregowego [...] (obecnie segmenty przy ul. [...]). Decyzja z dnia [...] marca 1993 r. została jednak uchylona przez Urząd Wojewódzki w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1993 r.

W dniu [...] września 1993 r. po przeprowadzeniu oględzin w terenie przez pracownika Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy – Gminy [...]-[...], stwierdzono wstrzymanie robót budowlanych przy dobudowie garaży z wjazdami od strony ul. [...]. Jedynie w przypadku garażu dobudowanego do segmentu (obecny adres ul. [...]) stwierdzono prawdopodobną kontynuację prac i realizację na etapie ścian garażu. W dniu [...] grudnia 1993 r. Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" zgłosiła do użytkowania zespół segmentów [...] położonych przy ul. [...]. Następnie poświadczeniem przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego nr [...] z dnia [...] maja 1994 r. przyjęto do użytkowania segment przy ul. [...] z garażem.

Organ wskazał, że z uwagi na datę wybudowania spornego garażu, zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 24.10.1974 r.- Prawo budowlane, nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej, tarasu oraz garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...] w [...], zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełnienia wymogi określone w przepisach, warunkach technicznych, jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza interesu osób trzecich, inwentaryzacji geodezyjnej w/wym. budynku sporządzonej przez uprawnionego geodetę.

Z przedłożonej do akt sprawy "Oceny technicznej" z czerwca 2012 r., sporządzonej przez mgr inż. arch. T. R., posiadającą uprawnienia budowlane nr [...] (legitymującą się przynależnością do[...] Okręgowej Rady Izby Architektów RP pod nr [...]) wynikało, że: "w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem należy wykonać przewód wentylacyjny z garażu i wyprowadzić go ponad dach budynku, a w dolnej części wrót wykonać kratkę nawiewną oraz wymienić drzwi i okienko między garażem i pomieszczeniami na poziomie -115 na posiadające odporność ogniową El 30"

Decyzją z dnia [...].11.2012 r. nałożono na Spółdzielnię Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej położonym przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z przepisami poprzez: wykonanie przewodu wentylacyjnego z garażu i wyprowadzenie go ponad dach budynku, a w dolnej części wrót wykonanie kratki nawiewnej, wymianę drzwi i okna między garażem i pomieszczeniami budynku na poziomie -115 na posiadające odporność ogniową El 30.

Na skutek odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].03.2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonania przewodu wentylacyjnego z garażu i wyprowadzenia go ponad dach budynku, a w dolnej części wrót wykonania kratki nawiewnej oraz w części dotyczącej nakazu wymiany drzwi między garażem i pomieszczeniami budynku na poziomie - 115 na posiadające odporność ogniową El 30, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Pismem z dnia 4.04.2013 r. Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego "[...]" poinformowała, że: "wymiana okna, pomiędzy garażem a pomieszczeniem na poziomie - 115 od poziomu 0, 00 posadzki, na okno odporności ogniowej klasy 0,5 co odpowiada klasie odporności ogniowej El 30 w aktualnych przepisach, została zrealizowana". W związku z powyższym, przeprowadzono czynności kontrolnych. W trakcie oględzin stwierdzono wykonanie nałożonych na inwestora obowiązków.

Reasumując organ powiatowy uznał, że: "Pomieszczenie wraz z tarasem nad nim stanowi dobudowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] od strony zachodniej budynku. Ściana południowa dobudowy przebiega wzdłuż linii podziału z sąsiednim segmentem przy ul. [...]. Pomieszczenie garażu pod tarasem zabudowane jest pełnymi ścianami od strony południowej i północnej, od strony zachodniej znajduje się otwór wrót garażu. Do wrót garażu prowadzi pochylnia między murkami oporowymi w linii ścian bocznych dobudowy, nawierzchnia z kostki betonowej, wjazd przez bramę od strony ul. [...]. Od strony północnej zabudowano schody z tarasu do ogródka w konstrukcji stalowej, schody przylegają do ściany budynku mieszkalnego, od strony zewnętrznej schody mają balustradę stalową. Balustradę tarasu stanowi murek o wysokości ok. 70 cm na obwodzie dobudowy, na którym zamontowane są kraty stalowe (...).

Przedmiotowa dobudowa znajduje się w odległości ok. 6 m od granicy zachodniej terenu segmentu. Powierzchnia użytkowa rozbudowanej części budynku - garażu wynosi 14,47 m2, a wysokość 2,28 m. Ponadto, stwierdzono, że stan techniczny budynku jest dobry, nie zagraża w użytkowaniu. Budynek spełnia przepisy warunków technicznych obowiązujących przed 1994 r. Wykonana dobudowa jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego.

Stosownie do art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. W świetle powyższych ustaleń, zdatność przedmiotowego obiektu do użytkowania w charakterze garażu, zdaniem organu nie budzi wątpliwości.

Wykluczone zostały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. - Prawo budowlane, a zdatność do użytkowania ww. garażu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...] w [...], daje podstawę do zakończenia postępowania decyzją legalizującą obiekt poprzez wydanie pozwolenia na użytkowanie.

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przedmiotem postępowania była kwestia legalności budowy garażu. Dlatego przywoływana w odwołaniu złożonym przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]", sprawa własności drogi dojazdowej (działka gruntu nr [...], z obrębu [...] w [...]) – ulicy [...], pozostaje bez związku z tym postępowaniem.

Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...], złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]". Skarżąca podniosła, że garaż dobudowany do istniejącego budynku mieszkalnego powstał bez ważnego pozwolenia na budowę i pomimo wydania decyzji o nakazie wstrzymania prac budowlanych, a okoliczności te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Spółdzielnia podniosła, że w niniejszym postępowaniu oprócz ustalenia, czy lokalizacja dobudowanego obiektu nie jest sprzeczna z obowiązującym aktualnie planem zagospodarowania przestrzennego oraz wyjaśnienia, czy został on zrealizowany zgodnie z obowiązującymi w dacie budowy normami budowlanymi, konieczne było także ustalenie, czy samowolnie pobudowany obiekt posiada dostęp do drogi publicznej.

Spółdzielnia podniosła, że garaż nie posiada (i w dacie budowy nie posiadał) dostępu do drogi publicznej. Dostęp ten jest możliwy wyłącznie przy wykorzystaniu ciągu ul. [...] (działka gruntu nr [...], z obrębu [...] w [...]), znajdującej się w samoistnym posiadaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Spółdzielnia natomiast nie wyraża zgody na zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez ul. [...].

Skarżąca podkreśliła też, że dobudowa garażu powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Wskazała, że droga dojazdowa, ul. [...], została zaplanowana jako wyłączny dojazd do osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", a jej parametry uniemożliwiają właściwe jej wykorzystanie przez mieszkańców Spółdzielni i jednocześnie przez właścicieli dobudowanych garaży. W efekcie korzystanie z drogi dojazdowej (ul. [...]) jest bardzo utrudnione, powoduje konflikty społeczne i sąsiedzkie, a więc niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Jest to zatem przesłanka, która winna skutkować nakazem rozbiórki obiektu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Uwzględniając powyższe kryteria i nie będąc związany zarzutami skargi Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lipca 2013 r., którą udzielono pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego (garażu) przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" .

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania. Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ - we wstępnej fazie postępowania - ma obowiązek ustalenia, czy żądanie zgłoszone w tym przedmiocie pochodzi od strony postępowania. Ustalenie, że odwołanie wniosła osoba nie posiadająca przymiotu strony, obliguje organ odwoławczy do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa.

Stosownie do art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozpoznawanej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki.

Interes prawny w takim rozumieniu oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania nie decyduje więc sama wola czy subiektywne przekonanie podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować jego interes jako interes prawny.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przedwcześnie rozpatrzył sprawę merytorycznie, nie zajmując się w ogóle kwestią, czy podmiot wnoszący odwołanie jest stroną postępowania.

Składając odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] (o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego przy ul. [...] w [...]), Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podniosła, że nie wyraża zgody na korzystanie przez właścicieli dobudowanego garażu z działki nr [...], stanowiącej drogę wewnętrzną, ul. [...].

Jednakże, jak wskazała sama Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" ( co wiadomo Sądowi z urzędu, między innymi ze sprawy VIISA/Wa 1653/13), jest ona jedynie samoistnym posiadaczem tej działki.

Obecnie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" potwierdziła, że nadal toczy się postępowanie o zasiedzenie ww. działki na rzecz Spółdzielni, w Sądzie Rejonowym dla [...], sygn. akt [...]. Właścicielem działki nr [...] jest natomiast Miasto [...]. W takiej sytuacji nie budzi wątpliwości, że Spółdzielnia posiada interes faktyczny w niniejszej sprawie, natomiast organ nie wyjaśnił, czy można mówić o interesie prawnym Spółdzielni.

Zauważyć jednocześnie trzeba, że wprawdzie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", jednakże fakt ten nie kreuje po stronie Spółdzielni przymiotu strony w niniejszej sprawie.

Rozpoznając ponownie sprawę organ w pierwszej kolejności wyjaśni, czy Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" posiada przymiot strony niniejszego postępowania, a następnie podejmie odpowiednią decyzję.

Ujawnione naruszenie przepisów postępowania powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Na mocy art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.