Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 134/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia WSA del. Mirosław Wincenciak Protokolant starszy inspektor sądowy Barbara Dąbrowska-Skóra po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1192/12 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1192/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z [...] marca 2012 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Starosty Sokołowskiego z [...] stycznia 2012 r. nr [...].

Decyzjami tymi skierowano M. G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. BCT, a wydano je wobec wystąpienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w R., z [...] listopada 2011 r., o wszczęcie postępowania kontrolnego, z uwagi na otrzymanie przez M. G., w okresie od 19 lutego 2011 r. do 12 listopada 2011 r., łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów prawa drogowego.

W odwołaniu, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. G. podnosił, że 6 grudnia 2012 r. odbył szkolenie, co powinno skutkować odjęciem 6 punktów, zaś odmowa uwzględnienia tego jest niezgodna z brzmieniem § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 198 ze zm.), który to przepis jest niekonstytucyjny, jako wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137).

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że zarówno z ww. przepisów Prawa o ruchu drogowym – art. 30 ust. 1, jak i ww. rozporządzenia – § 8 – ewidencja punktów za naruszenie przepisów prawa drogowego, w tym ich zmniejszenie z uwagi na odbycie szkolenia – § 8 ust. 2 i 4, prowadzą organy Policji i to do nich należy wystąpić o podjęcie określonego aktu lub czynności, łącznie ze skargą do sądu administracyjnego. Bez uprzedniego dokonania przez komendanta wojewódzkiego Policji weryfikacji punktów, starosta związany jest ich liczbą, wynikającą z ewidencji Policji i sam nie może dokonywać oceny co do prawidłowości wpisów – wywodził dalej Sąd. Wojewódzki Sąd podkreślił, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest decyzją związaną, co oznacza, że w razie wystąpienia przez komendanta wojewódzkiego z wnioskiem o takie sprawdzenie, w którym podano liczbę punktów, starosta jest tym wnioskiem związany.

Reprezentowany przez adwokata, M. G. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania lub, po uchyleniu, rozpoznania skargi. W skardze na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), "p.p.s.a.", zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów zawartych w skardze, a także podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a odnoszących się do niezgodności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm. – dalej jako rozporządzenie), z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (dalej jako p.or.d.), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem uwzględnienie ww. zarzutu skutkowałoby uwzględnieniem skargi;

2) naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ lub c/ p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzje obu organów – nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wydanej przez działającego z upoważnienia Starosty Sokołowskiego Inspektora w Wydziale Komunikacji i Transportu oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] zostały wydane z naruszeniem prawa, a mianowicie:

a) na podstawie § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który wykracza poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym;

b) z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci rozstrzygnięcia przez właściwy organ Policji wniosku strony o usunięcie wpisu punktów karnych z ewidencji

co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem doprowadziło do oddalenia skargi złożonej przez p. M. G..

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm. – dalej jako rozporządzenie) w zw. z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy ww. § 8 ust. 6 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem ustawowej delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i jest w związku z powyższym niezgodny z tą ustawą, wobec czego nie powinien mieć zastosowania;

2) art. 130 ust. 3 p.or.d. przez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w drodze odbycia szkolenia przewidzianego w tym przepisie jest uzależnione od dodatkowych kryteriów poza przewidzianymi w art. 130 ust. 3 zd. 2 p.or.d., a mianowicie dodatkowego kryterium w postaci braku możliwości zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed rozpoczęciem szkolenia dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, podczas gdy nie wynika to z przepisów ustawy, w szczególności zaś z art. 130 ust. 3 p.or.d.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów wskazanych w jej podstawach.

Jakkolwiek w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie tak przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, to zarzuty te w istocie sprowadzają się do jednej kwestii, a mianowicie niekonstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.), dalej "rozporządzenie". Taka wada tego przepisu, zdaniem skarżącego, wynika z przekroczenia delegacji ustawowej, zawartej w art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Na taki zarzut, gdyż jest on podnoszony konsekwentnie w całym postępowaniu, Wojewódzki Sąd odpowiedział w zaskarżonym wyroku. Z oceną Sądu, iż jest on skierowany nie do postępowania będącego podmiotem zaskarżonej przez M. G. decyzji należy się zgodzić.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy. Podlega mu osoba, o której mowa w art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. To osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, która przekroczyła 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Takiego kierowcę, jeśli komendant wojewódzki Policji wystąpi z wnioskiem do starosty, organ ten jest obowiązany skierować na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zasadnie Wojewódzki Sąd podkreślił, iż decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie jest decyzją związaną, gdyż w istocie starosta, otrzymując wniosek komendanta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu, co wynika wyraźnie z art. 114 ust. 1 pkt b/ Prawa o ruchu drogowym. Natomiast ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywanie temu naruszeniu punktów karnych jest kwestią odrębną, bowiem ewidencję tę prowadzi Policja, zaś kontroli prawidłowości prowadzenia ewidencji nie może dokonywać starosta w ogóle, w tym w postępowaniu dotyczącym kierowania ukaranego kierowcy na sprawdzenie kwalifikacji.

Regulacja dotycząca ewidencji zawarta jest w art. 130 Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia wynikającego z ust. 4 tego artykułu.

W postępowaniu Policji dotyczącym przypisywania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów, ich zmniejszenia, a także właśnie konstytucyjności przepisów, w tym wykonawczych, tj. rozporządzenia. To do organów Policji należy kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji.

Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych i w przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania – aktu lub czynności – mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu.

W takim stanie rzeczy w sprawie organy nie mogły naruszyć przepisów rozporządzenia, bowiem nie miały one zastosowania w sprawie. Wojewódzki Sąd również w postępowaniu ze skargi na decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie mógł odnosić się do konstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia, bowiem pozostawało to poza podmiotem sprawy.

Natomiast jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez organ Policji wniosku o usunięcie punktów karnych z ewidencji, to stwierdzić należy, że w aktach brak jest dowodu, aby takie postępowanie było przez policję prowadzone. Jest natomiast dokumentacja wykazująca, że skarżący złożył odwołanie od decyzji kierującej go na badanie psychologiczne, które zostało rozstrzygnięte decyzją organu odwoławczego z 2 lutego 2012 r. w sposób niekorzystny dla skarżącego się, a którą to dokumentację dołączono do postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czemu Samorządowe Kolegium Odwoławcze dało wyraz w zaskarżonej decyzji.

Nie było zatem podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż przed innym organem nie toczyło się postępowanie, które mogłoby być uznane za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).