Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 729/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 200
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 30 par. 4, art. 61 par. 1 i 3, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 pkt 5, par. 14, ust. 2 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
article: art. 1 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 225 poz 1635
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi E. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. S.A. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 5 lipca 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 16 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez E. S.A. w W. Oddział w K. prawa użytkowania wieczystego udziału w wysokości 679/10000 części w nieruchomościach położonych w K. przy ul. T. 18, oznaczonych w ewidencji gruntów m. K. jako działki nr: 942/4 o pow. 0,1430ha, 942/8 o pow. 0,0450 ha, 942/15 o pow. 0,0680ha, 942/22 o pow. 0,0414 ha, stanowiące własność Gminy K. oraz działki nr: 942/2 o pow. 0,1174 ha, 942/20 o pow. 0,1612 ha, obręb 0010, stanowiące w udziale 7230/10000 współwłasność Gminy K. oraz prawa własności w udziale 679/10000 części w zlokalizowanych na tym gruncie budynkach, innych urządzeniach i lokalach.

W motywach organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawach nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 65 ze zm.). (dalej u.g.n,). Zgodnie z art. 200 u.g.n w sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z 1991 r. ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie zasady określone w tym przepisie. Sposób dokumentowania zarządu określa § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.).

W dniu 29 grudnia 1995 r. został złożony przez przedsiębiorstwo państwowe- B. w W. "E." Odział w K. wniosek w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek przy ul. T. 18 w K. oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budynku w 679/10000 części.

Aktem notarialnym rep. A Nr [...] z dnia 16 stycznia 2004 r. nastąpiło przeniesienie przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą B. w W. na spółkę pod firmą "E." Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Z aktu notarialnego wynika, iż w skład przedsiębiorstwa państwowego wchodziły m. in. prawa i roszczenia do budynku stanowiącego odrębną nieruchomość i udziału w użytkowaniu wieczystym działek gruntu położonych przy ul. T. w K. w części wynikającej z ustaleń dokonanych w procesie uwłaszczenia.

Po kilkukrotnej modyfikacji wniosku wnioskodawca- E." Spółka Akcyjna- wniósł stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego udziału w wysokości 679/10000 części w nieruchomościach położonych w K. przy ul. T. 18, oznaczonych w ewidencji gruntów m. K. jako działki nr: 942/4 o pow. 0,1430ha, 942/8 o pow. 0,0450 ha, 942/15 o pow. 0,0680ha, 942/22 o pow. 0,0414 ha, stanowiące własność Gminy K. oraz działki nr: 942/2 o pow. 0,1174 ha, 942/20 o pow. 0,1612 ha, obręb 0010, stanowiące w udziale 7230/10000 współwłasność Gminy K. oraz prawa własności w udziale 679/10000 części w zlokalizowanych na tym gruncie budynkach, innych urządzeń i lokalach.

Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktrynę wyjaśnił, że na podstawie art. 200 u.g.n. może być uwłaszczona państwowa osoba prawna, a nie jej następca prawny, przesłanki uwłaszczenia powinny być spełnione zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, zaś spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą być państwowymi osobami prawnymi tylko wtedy, gdy wszystkie udziały stanowią mienie państwowe.

"E." S.A., co wynika z pisma z dnia 27 lutego 2013r., nie jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa. W związku z powyższym nie może zostać uwłaszczona, nie została bowiem spełniona jedna z przesłanek warunkujących możliwość nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego udziału w wysokości 679/10000 części we wskazanych wyżej działkach położonych w K. przy ul. T. 18, stanowiących w części własność Gminy K. a w części współwłasność Gminy K. w udziale 7230/10000 oraz prawa własności w udziale 679/10000 części w zlokalizowanych na tym gruncie budynkach, innych urządzeniach i lokalach.

Organ podniósł, że na mocy decyzji Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia 9 stycznia 1989 r., znak: [...] zmienionej następnie decyzjami Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 20 marca 1990 r. i z 14 maja 1990 r. znak: [...] przekazano dla przedsiębiorstwa państwowego B. w W. "E." Odział w K. na czas nieokreślony w zarząd 679/10000 części nieruchomości o łącznej powierzchni 9746m2 oznaczonej jako działki nr 17/1, 18/1, 18/2, 86/1, 14/1, 15/1, 130/1,9, 10, 11, 12, 13, 4, 5, 6 i 7, jednakże decyzją z dnia 19 kwietnia 2001 r., znak: [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność tych decyzji zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt [...] oddalił skargę na wskazaną decyzję.

Decyzja której nieważność stwierdzono, nie wywołuje skutków prawnych od chwili jej wydania. Oznacza to, że "E." S.A. nie dysponował na dzień 5 grudnia 1990 r. prawem zarządu do wskazanych we wniosku nieruchomości. Treść przepisu art. 200 u.g.n. wprost determinuje, że o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego może ubiegać się podmiot, który w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadał dany grunt w zarządzie. Dla stwierdzenia prawa zarządu niezbędna jest natomiast decyzja administracyjna o ustanowieniu zarządu.

W ocenie organu istotnym jest też fakt, iż Gmina K. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. nabyła udział w wysokości 7320/10000 części do nieruchomości zabudowanej zgodnie z decyzją Wojewody z dnia 10 maja 2007r., znak: [...] a zatem Gmina K. nie była jedynym właścicielem nieruchomości. Zgodnie z art. 200 ust. 4 u.g.n. uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących oparcia zaskarżonej decyzji na błędnej podstawie prawnej, tj. przepisach art. 200 u.g.n., bez uwzględnienia przepisów ustawy uwłaszczeniowej, Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 200 u.g.n., jako przepis przejściowy, stosuje się do niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy spraw stwierdzenia nabycia z mocy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczonych nieruchomości z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego. Sformułowanie tego przepisu świadczy o tym, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego następuje na podstawie art. 200 u.g.n. Jest to stwierdzenie z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości została uchylona na mocy art. 241 pkt 2 u.g.n.

Kolegium jako niezasadny uznało zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., art. 77§1 k.p.a.

Na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego E. S.A. w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy - art. 200 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia z dniem 5 grudnia 1990 r. nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe pn. B. "E." w W. z mocy prawa udziału w prawie użytkowania wieczystego w przedmiotowych nieruchomościach stanowiących własność lub współwłasność Gminy K.,

naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej, a jedynie w oparciu o dowolną i niczym nieuzasadnioną interpretację przepisów, dokonaną wbrew ich oczywistej treści;

- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady budowania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej i usankcjonowanie działań organów administracji, które poprzez swoje opieszałe działanie (zawieszenie toku postępowania na przeszło 10 lat) doprowadziły do sytuacji, w której skarżący ma znacznie utrudnioną możliwość dochodzenia swych praw;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie i w rezultacie wydanie decyzji bez rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności bez rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r.;

- -art. 107 §1 i 3 k.p.a. poprzez brak w przedmiotowej decyzji wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie, w jakim organ II instancji nie zgodził się z zarzutem naruszenia przez organ I instancji art. 6.k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a.

Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że Kolegium podobnie jak organ pierwszej instancji bezzasadnie przyjęły, że w dniu 29 grudnia 1995 r. został złożony wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w K. przy ul. T. 18 przez "E." S.A w W. Oddział w K. Rozpatrywany był zatem wniosek którego nie było. Powinno to skutkować wyeliminowaniem decyzji z obiegu prawnego. Podkreśliła, że w złożonym odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. jednoznacznie żądała uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy, zgodnie z treścią wniosku odwołującego. Skarżąca nigdy nie ubiegała się o uwłaszczenie spółki. Złożony w dniu 29 grudnia 1995 r. wniosek dotyczył stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz nabycia prawa własności budynku w 679/1000 części przez przedsiębiorstwo państwowe B. "E." w, który to wniosek został podtrzymany przez następcę prawnego tj "E." S.A. w W. Oznacza powyższe, że organy orzekły niezgodnie z wnioskiem.

Podniosła, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 marca 2010 r. SA/Wa [...] na który powołuje się organ został uchylony przez NSA wyrokiem z 8 lipca 2011 r. sygn. [...], na co wskazywała skarżąca w odwołaniu od decyzji. W wyroku wskazano, że data 5 grudnia 1990 r. ma decydujące znaczenie dla przypisania określonemu podmiotowi interesu prawnego oraz spełnienia warunków wskazanych w art. 200 ust 1 u.g.n. Datę tę Naczelny Sąd Administracyjny odnosi do wszystkich okoliczności będących warunkami uwłaszczenia w myśl art. 200 u.g.n., a więc zarówno co do staniu władania (np. zarząd nieruchomością) jak i bytu prawnego przedsiębiorstwa państwowego.

Skarżąca podkreśliła, że skoro proces przekształceń własnościowych przedsiębiorstwa państwowego B. "E." w W. (które to przedsiębiorstwo niewątpliwie spełniało wymogi z art. 200 u.g.n., a którego następcą prawnym jest skarżąca) został prawidłowo wykazany, a przedsiębiorstwo niewątpliwie istniało w dniu 5 grudnia 1990 r. i spełniało przesłanki do "uwłaszczenia", nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że spółka nie jest legitymowana do występowania z wnioskiem o "uwłaszczenie" w trybie art. 200 u.g.n. przedsiębiorstwa państwowego posiadanymi w tym dniu w zarządzie nieruchomościami (zgodnie z wnioskiem z 29 grudnia 1995 r.). Wbrew poglądom wyrażonym przez Kolegium, utrwalony pogląd doktryny i orzecznictwa prezentuje właśnie przytoczony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2011 r., a jego uzasadnienie prawne w opisywanej kwestii w pełni obala wszelkie argumenty stojące w sprzeczności ze stanowiskiem skarżącego.

W ocenie skarżącej Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 200 u.g.n. Przepis ten nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania przedmiotowej decyzji. Konieczne jest odniesienie się również do przepisów ustawy uwłaszczeniowej. Nabycie gruntów pozostających w zarządzie następowało ex lege, zaś decyzja organu ma skutek deklaratoryjny. Podstawę do jej wydania stanowi stan faktyczny i prawny dotyczący danej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Stanowisko to potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. I SA/Wa 337/2008). W dniu 5 grudnia 1990 r. tytuł własności Gminy K. do przedmiotowej nieruchomości został bezspornie udokumentowany, gdyż w przeciwnym razie nie byłoby możliwe wydanie co do przedmiotowych nieruchomości decyzji komunalizacyjnej. Po wydaniu decyzji komunalizacyjnej Skarb Państwa i Gmina K. stali się współwłaścicielami nieruchomości na której - działając z zaufaniem do organów państwowych - wybudowany został budynek administracyjny ze środków własnych uczestników inwestycji wspólnej — za zezwoleniem właściwych władz. Decyzja Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z dnia 9 stycznia 1989 r. (znak [...]) na podstawie której oddano w zarząd udział w wysokości 673/10000 nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. była prawomocna, a zatem obowiązująca i stanowiła prawny tytuł do sprawowania zarządu nieruchomością. Od prawa zarządu skarżący musiał uiścić także stosowną opłatę. Stan, który pozwalał na uwłaszczenie trwał także w dniu wszczęcia postępowania. Dopiero w następstwie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z dnia 31 lipca 2001 r. (znak [...]) została stwierdzona nieważność decyzji z dnia 9 stycznia 1989 r., przy czym prawomocność decyzji stwierdzającej nieważność miała miejsce dopiero po 9 grudnia 2003 r. (ostateczne rozstrzygnięcie NSA). Przyczyna stwierdzenia nieważności decyzji leży po stronie organu, a nie po stronie skarżącego (ówczesnego wnioskodawcy), któremu na etapie wydawania decyzji komunalizacyjnej odmówiono przymiotu strony.

Powoływanie się przez Kolegium na stwierdzenie nieważności decyzji i skutki takiego rozstrzygnięcia jest nieuzasadnione i sprzeczne z konstytucyjną zasadą nienaruszalności praw nabytych. Skoro w drodze ustawy uwłaszczeniowej nabycie prawa użytkowania wieczystego następowało w dniu 5 grudnia 1990 r. ex lege, to żadne dalsze zdarzenia prawne nie mogą mieć wpływu na stan, który był zgodny ze stanem faktycznym i prawnym istniejącym w tym dniu.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotową decyzją organ odmówił stwierdzenia nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez E. S.A. w W. Oddział w K. prawa użytkowania wieczystego udziału w wysokości 679/10000 części w nieruchomościach położonych w K. przy ulicy T. 18 oznaczonych w ewidencji gruntów m. K. jako działki nr 942/4, 942/8, 942/15, 942/22 stanowiących własność Gminy K. oraz działki nr 942/2, 942/20 stanowiące w udziale 7230/10000 współwłasność Gminy K. oraz prawa własności w udziale 679/10000 części w zlokalizowanych na tym gruncie budynkach, innych urządzeniach i lokalach.

Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej prawo użytkowania wieczystego gruntu na którym posadowiony jest budynek przy ul T. 18 wraz z prawem własności budynku w 679/10000 części, jak wynika z uzasadnienia decyzji, zostało zainicjowane wnioskiem złożonym w dniu 29 grudnia 1995 r. przez przedsiębiorstwo państwowe B. w W. E. Oddział w K. Jako podstawę wniosku wskazano art. 2 pkt 1, 2, 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. W piśmie zawarto wniosek ewentualny o uwłaszczenie na podstawie art. 88 a ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Prawo wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku miało zostać stwierdzone na wnioskujące przedsiębiorstwo państwowe, jako podmiot, który posiadał w dniu 5 grudnia 1990 r. przedmiotowe grunty na podstawie decyzji znak [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w K. z 9 stycznia 1989 r., zmienionej decyzjami Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Wojewódzkiego w K. z 20 marca 1990 r. i 14 maja 1990 r. w przedmiocie przekazania przedsiębiorstwu państwowemu B. w W. E. Oddział w K. na czas nieokreślony w zarząd 679/10000 części nieruchomości o łącznej pow. 9746 m².

Z akt administracyjnych wynika, że ponowny wniosek o uwłaszczenie częścią nieruchomości położonej w K. przy ulicy T. 18 przedsiębiorstwo państwowe B. w W. E. złożyło w dniu 14 kwietnia 2000 r. pismem znak [...] do Wojewody. Jako beneficjent prawa został wskazany wnioskujący, natomiast jako podstawę żądania wskazano przepis art. 200 u.g.n. Wniosek w części dotyczącej uwłaszczenia na udziale Gminy K. został przekazany przez Wojewodę do organu I instancji w dniu 15 lutego 2012 r.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie wszczyna się na żądanie strony zaś stosownie do § 3 tego przepisu datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Powyższe unormowanie wskazuje, że w dniu 29 grudnia 1995 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego B. w W. E. Odział w K. Postępowanie to nie zostało zakończone.

Z treści § 3 umowy A Nr [...] 2004 r. zawartej w dniu 16 stycznia 2004 r. pomiędzy Skarbem Państwa a E. S.A. w W. przenoszącej własność przedsiębiorstwa na rzecz spółki wynika, że przedsiębiorstwo państwowe B. w W. E. zostało wpisane do rejestru przedsiębiorstw i wykreślone postanowieniem z dnia 29 listopada 2001 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego dla m. W. w W. XIX Wydział Gospodarczy. Z dniem wykreślenia z rejestru przedsiębiorstwo utraciło zatem osobowość prawną. Utrata osobowości prawnej w toku postępowania administracyjnego powoduje utratę zdolności bycia stroną przez osobę prawną i wiąże się z kwestią następstwa prawnego po tej osobie prawnej. Kwestię następstwa prawnego reguluje przepis art. 30 § 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następca prawny wstępuje do postępowania na miejsce dotychczasowej strony, w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a., w takim stadium, w jakim postępowanie to znajduje się w chwili jego zgłoszenia się, co w szczególności oznacza, iż wszystkie czynności procesowe dokonane przed zaistnieniem następstwa przez organ lub poprzednika prawnego pozostają ważne (wiążące). Jeżeli zaś czynność zdziałana przez poprzednika ma charakter odwołalny, to, zgodnie z ogólną zasadą dyspozycyjności, następca prawny może ją zmienić lub odwołać na takich zasadach, jak strona postępowania.

Paragraf 3 aktu notarialnego z dnia 16 stycznia 2004 r. przenoszącego własność przedsiębiorstwa na rzecz spółki stanowi, że w skład przedsiębiorstwa wchodziły prawa i roszczenia do budynku stanowiącego odrębną nieruchomość i udziału w użytkowaniu wieczystym w części wynikającej z ustaleń w procesie uwłaszczenia, które to prawa zostały zgodnie z § 5 umowy zostały przeniesione na spółkę. Przeniesienie przedsiębiorstwa obejmowało zatem roszczenia związane w ocenie przekazującego z ekspektatywą uwłaszczenia (uzyskania prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności budynków przez przedsiębiorstwo). Zaznaczyć należy, że aktem notarialnym z dnia 2 stycznia 2001 r. Rep A Nr [...] przedsiębiorstwo państwowe B. w W. w rozumieniu art. 55¹ zostało oddane do odpłatnego korzystania przez spółkę. Podstawą czynności stanowił przepis art. 39 ust 1 pkt 3 ust 2, oraz art. 51 art. 52 ustawy z dnia 20 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U.2013.216 j.t.)

Na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji nabywca wstępuje w prawa i obowiązki prywatyzowanego przedsiębiorstwa państwowego. Przywołany § 3 aktu notarialnego z 16 stycznia 2004 r. oraz przepis art. 40 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przewidujący wstąpienie kupującego lub przejmującego przedsiębiorstwo we wszelkie prawa i obowiązki poprzednika, bez względu na charakter stosunku prawnego z którego wynikają, przesądza o następstwie prawnym E. S.A. w W. jako strony postępowania toczącego się z wniosku przedsiębiorstwa państwowego B. w W. o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 r. przez to przedsiębiorstwo prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności budynków i urządzeń.

Pismem z 26 marca 2012 r. E. S.A. odpowiadając na zapytanie organu I instancji podtrzymał wniosek złożony przez przedsiębiorstwo o uwłaszczenie częścią nieruchomości na podstawie art. 200 u.g.n. powołując się na następstwo prawne wynikające z aktu notarialnego z 2 stycznia 2001 r. Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Organ nie jest uprawniony do modyfikowania wniosku a w razie zaistnienia wątpliwości sprecyzowanie żądania należy wyłącznie do strony. Jak wskazano wyżej wniosek wszczynający postępowanie dotyczył uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego B. w W. i do takiego wniosku odwoływał się E. S.A. w W. (pisma z dnia 9 października 2007 r., k 281 akt, 29 października 2008 r., k 284 akt, z 13 listopada 2009 r. k. 287 akt, z 25 listopada 2011 r. k. 300 akt).

Jakkolwiek skarżący kilkakrotnie w toku postępowania precyzował wniosek (pisma z 11 lipca 2012 r. k 346 akt, z 25 września 2012 r.,k.368, z 26 listopada 2012 r. k. 372), to modyfikacja nie dotyczyła zmiany podmiotu na rzecz którego miało nastąpić uwłaszczenie. Zauważyć należy, że organ I instancji wydając postanowienie o wszczęciu postępowania (k. 373 akt) jako przedmiot wszczętego postępowania wskazał uwłaszczenie przedsiębiorstwa państwowego i prowadził postępowanie w takim zakresie (pismo z 21 lutego 2013 r. k 379 akt). Z kolei w odwołaniu skarżący przywołując wyrok NSA z 8 lipca 2011 r. sygn. akt [...] jednoznacznie stwierdził, że wniosek spółki jako następcy prawnego zmierza do uwłaszczenia na podstawie art. 200 u.g.n. przedsiębiorstwa państwowego B. E. nieruchomościami pozostającymi w dniu 5 grudnia 1990 r. w jego zarządzie, które to przedsiębiorstwo istniało w dniu 5 grudnia 1990 r.

Istotne znaczenie ma charakter decyzji o uwłaszczeniu. Decyzja uwłaszczeniowa wydana w trybie art. 200 u.g.n. jak i w trybie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ma charakter deklaratoryjny. Decyzja ta nie kreuje nowego stanu prawnego, bowiem stan ten powstał z mocy ustawy ale potwierdza nabycie prawa do gruntu i znajdujących się na nim naniesień.

Organy swoje rozstrzygniecie w przedmiocie odmowy uwłaszczenia odniosły do podmiotu, który ma wprawdzie przymiot następcy prawnego w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a., czyli był uprawniony do wstąpienia do postępowania na zasadach strony w miejsce przedsiębiorstwa państwowego B. w W. E., ale który nie zmienił treści żądania wniesionego przez poprzednika prawnego. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z przepisu tego wynika, iż w każdym przypadku przystępując do rozpoznawania sprawy, dokonania ustaleń faktycznych organy zobowiązane są dokładnie ustalić treść oraz zakres żądania kierowanego do organu. Wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli podmiotu, od którego pochodzi. W przeciwnym razie dochodzi do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Treść wniosku wyznacza granice rozpoznania sprawy przez organ i determinuje zakres ustaleń faktycznych.

W przedmiotowej sprawie ustalenia stanu faktycznego nie dotyczą istoty sprawy zainicjowanej przez przedsiębiorstwa państwowego B. w W. E. wnioskiem złożonym w dniu 29 grudnia 1995 r., który został w pierwotnym kształcie podtrzymany przez skarżącą spółkę. Organy badając istnienie przesłanek uwłaszczenia w stosunku do spółki pozostawiły poza ustaleniami faktycznymi istotę sprawy czyli spełnienie przesłanek uwłaszczenia przez przedsiębiorstwo państwowe B. w W. E. a tym samym nie rozpoznały żądania strony naruszając tym samym przepis art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 61 k.p.a.

Wobec braku ustaleń i braku rozpoznania istoty sprawy wyznaczonej żądaniem strony inicjującym postępowanie bezprzedmiotowe staje się odnoszenie do pozostałych zarzutów skargi.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe uwagi, przeprowadzi postępowanie i dokona ustaleń faktycznych w zakresie spełnienia przesłanek uwłaszczenia przez przedsiębiorstwo państwowe B. w W. E. zgodnie z wnioskiem oraz regułami określonymi w art.7 i art. 77 k.p.a,

Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 ustawy p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy p.p.s.a . w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193) i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 14 pkt 2 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349) i art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1282) w zw. z częścią IV załącznika do ww. ustawy.