Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 4257/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2015 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. Sp. z o.o. K. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 w okresie od 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. tj. za I rok działalności.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

decyzją nr [...] z dnia [...].02.2013 r. Marszałek Województwa [...] dokonał wpisu Grupy do Rejestru Grup Producentów Rolnych .

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor Oddziału przyznał skarżącej pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 w okresie od dnia 18 lutego 2013 r. do dnia 17 lutego 2018 r.

W dniu 27 lutego 2014 r. Grupa złożyła wniosek o płatność za okres od dnia 18 lutego 2013 r. do dnia 17 lutego 2014 r., to jest za pierwszy rok prowadzenia działalności.

W dniach 09-10.04.2014 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. przeprowadzili kontrole na miejscu w siedzibie G. Sp. z o.o. oraz w siedzibie 2 członków grupy tj. w siedzibie spółki M. Sp. z o.o. i w gospodarstwie P. S.

Podczas kontroli w siedzibie Grupy (w trakcie której został sporządzony raport z czynności kontrolnych nr [...]) inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. stwierdzili błędnie wskazaną datę wystawienia faktury nr [...].

W związku z kontrolą administracyjną oraz kontrolą na miejscu - w dniu 27.05.2014 r. wystosowano do Strony wezwanie nr 1/12 do złożenia wyjaśnień dotyczących poprawienia błędu dotyczącego daty wystawienia faktury nr [...] wpisanej w formularzu wniosku, do wskazania powodów oraz okoliczności zawiązania spółki M. Sp. z o.o. (będącej członkiem G. Sp. z o.o.), wskazania działalności jaką prowadził ten podmiot od momentu powstania do momentu wstąpienia do Grupy oraz o dostarczenie dokumentów finansowo - księgowych potwierdzających poniesienie przez w/w członka Grupy kosztów produkcji jeżeli podmiot ten przed przystąpieniem do Grupy prowadził działalność zbieżną z jej zakresem działania.

W odpowiedzi na wezwanie Strona złożyła pismo z dnia 04.06.2014 r., w którym dokonała poprawy błędnej daty wystawienia faktury nr [...] poprzez złożenie korekty do wniosku o płatność oraz wyjaśniła, że spółka M. Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...]. Podstawowym celem założenia spółki był zamiar przetwórstwa mleka i wyrobów sera. Spółka bez powodzenia ubiegała się o dofinansowanie budowy mleczarni. Od roku 2012 spółka M. rozpoczęła działalność w swoim drugim zakresie tj. uprawy zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona. O dopłaty do gruntów za rok 2012, zgodnie z umową dzierżawy wystąpił podmiot wydzierżawiający grunty spółce. Od 2013 r. o dopłaty do gruntów występuje spółka M.. Strona przekazała także kopie dokumentów finansowo-księgowych potwierdzających poniesione koszty produkcji i przychody uzyskane w roku 2012 wraz z rozliczeniem z Urzędem Skarbowym odnoszące się do grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od 18.02.2013 r. do 17.02.2014 r., to jest za pierwszy rok korzystania z pomocy.

Na skutek odwołania strony Prezes ARiMR w dniu [...] listopada 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, w tym konieczność dokonania kontroli na miejscu w siedzibie każdego członka Grupy.

W toku ponownego rozpoznania sprawy na zlecenie Dyrektora [...] OR ARiMR w dniach 04-18.03.2015 r. uprawnieni kontrolerzy przeprowadzili kontrolę na miejscu w siedzibie G. Sp. z o.o. oraz u jej członków w postaci S. sp. z o.o., G. w B. sp. z o.o., T. sp. z o.o., M. sp. z o.o., P. S..

Z każdej kontroli sporządzono stosowny protokół, który był podpisywany przez upoważnione do tego osoby.

Na podstawie zgromadzonych materiałów Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2015 r. odmówił Grupie przyznania płatności z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. tj. za pierwszy rok działalności.

Na skutek odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ II instancji wskazał przepisy prawa zarówno unijnego jak i krajowego mające zastosowanie w sprawie i po analizie materiału dowodowego uwzględniając elementy obiektywne i subiektywne uznał, że członkowie Grupy, a tym samym Grupa stworzyli pozorną działalność, poprzez stworzenie sztucznych warunków pozwalających na prowadzenie produkcji ziarna zbóż i nasion roślin oleistych przez spółkę M. Sp. z o.o. (jednego z członków Grupy), w oparciu o zasoby innego członka Grupy, wyłącznie w celu spełnienia wymogu określonego w załączniku do rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 642), zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją ziarna zbóż i nasion roślin oleistych, powinna wynosić 5 producentów, czyli na potrzeby spełnienia warunku minimalnej liczby członków w Grupie.

Odwołując się do szczegółowo omówionego materiału dowodowego, w tym wyników przeprowadzonych kontroli na miejscu u członków Grupy Prezes wskazał, że dokonana przez organ I instancji indywidualna analiza danych dotyczących poszczególnych członków Grupy (w dostępnych rejestrach publicznych KRS) wskazała, iż pomiędzy członkami grupy istnieje więź prawna, ekonomiczna, a także personalna. Podkreślił, że szczególnie istotne dla sprawy są ustalenia z kontroli na miejscu w siedzibie członka G. Sp. z o.o., przeprowadzonej w dniach 03-18 marca 2015 r., z której sporządzono protokół, numer [...], w trakcie której obecni byli G. P. Prezes oraz L. L. upoważniona do reprezentowania podmiotu w trakcie kontroli. G. P. podpisał w dniu 18 marca 2015 r. raport z czynności kontrolnych bez zastrzeżeń.

W wyniku wspomnianej kontroli między innymi stwierdzono, że: M. Sp. z o.o. ubiega się o dopłaty bezpośrednie składając wnioski do ARiMR od 2013 roku, w 2012 roku nie posiadała własnych gruntów, przy czym na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu 1 czerwca 2012 r. wydzierżawiła 32,89 ha gruntów od Spółki T., która jest członkiem Grupy, umowa ta została wypowiedziana w dniu 31 maja 2013 r., dnia 1 września 2013 r. Spółka zawarła umowę poddzierżawy tych samych gruntów o pow. 32,89 ha od S. Sp. z o.o., która jest również członkiem Grupy. M. Sp. z o.o. nie zatrudnia własnej kadry oraz nie dysponuje zapleczem produkcyjnym. M. Sp. z o.o. zabiegi uprawowe zleca S. (zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 31 grudnia 2012 r. za usługi związane z uprawami rolnymi).

Organ II instancji ustalił, że wielkość produkcji M. Sp. z o.o., w ujęciu procentowym w stosunku do wielkości produkcji Grupy Producenckiej w okresie od 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. wyniosła niespełna 0,08% (wielkość produkcji 4,16 tony przy średnim możliwym do uzyskania plonie kukurydzy na ziarno wynoszącym ok. 6,5 - 7 ton z 1 ha), uzyskiwana przy dzierżawionym areale 32,8897 ha nieruchomości rolnej. Organ uznał, iż członek Grupy – M. Sp. z o.o. jest podmiotem, który nie może z ekonomicznego punktu widzenia odgrywać jakiejkolwiek roli, a na pewno nie odgrywał jej w pierwszym roku działalności Grupy utworzonej dla produktu rolnego "ziarno zbóż i nasiona roślin oleistych" (przy produkcji Grupy wynoszącej w tym samym okresie 5 357,844 ton).

Z dokumentów wynika, że (zgodnie z umową kooperacyjną zawartą pomiędzy S. Sp. z o.o. i spółką M. Sp. z o.o. w dniu 1 marca 2013 r.) spółka M. Sp. z o.o. prowadzi działalność rolniczą w zakresie upraw w pełnej zależności od S. sp. z o.o., natomiast brak jest potwierdzenia, że spółka M. Sp. z o.o. w sposób samodzielny prowadzi produkcję "ziarna zbóż i nasion roślin oleistych", albowiem nie posiada zaplecza technicznego a zabiegi agrotechniczne wykonuje S. Sp. z o.o. będąca w 100% jej właścicielem, co potwierdziły wyniki z przeprowadzonych kontroli na miejscu. Powyższe ustalenia potwierdzają, iż umożliwienie członkowi G. Sp. z o.o. produkcji w zakresie upraw, nie znajduje faktycznie uzasadnienia ekonomicznego i funkcjonalnego, wręcz przeciwnie stanowi utrudnienie formalne w procesie produkcji S. Sp. z o.o., a powyższe ustalenia potwierdzają tezę o pozorności prowadzenia przez spółkę M. Sp. z o.o. samodzielnej działalności rolniczej.

Organ odwoławczy stwierdził także, że spółki kapitałowe tworzące Grupę powiązane są ze sobą osobowo poprzez osobę G. L. i kapitałowo. Ta sama osoba fizyczna, G. P. - pośrednio bądź bezpośrednio - posiada w nich udziały. Podobnie ustalenia zostały poczynione w odniesieniu do procesu zarządzania tymi spółkami.

Mając powyższe na uwadze, Prezes ARiMR uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały wypełnione przesłanki wskazane w art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie, z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zdaniem Prezesa ARiMR, zaistniałe okoliczności i poczynione ustalenia na etapie odwoławczym wskazują, iż Grupa wypełniła zarówno obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki tj. poprzez utworzenie Grupy niezgodnie z celem wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. b "rozporządzenia 1698/2005" oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie Grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005, a w dalszej kolejności powodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia.

Tym samym organ II instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wypłaty Grupie pomocy finansowej za okres od dnia 18 lutego 2013 r. do 17 lutego 2014 r. tj. za 1 rok prowadzenia działalności.

Od decyzji Prezesa pełnomocnik strony złożył skargę do Sądu, w której wniósł o jej uchylenie, zasądzenie kosztów postępowania sadowego i zarzucił:

I. Błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie że:

a) skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym oraz co dokonane zostało w pominięciu z przedstawionymi przez stronę celami działania Grupy Producentów Rolnych zawartymi w Planie Działania Grupy na lata 2013 - 2017 a także licznymi dokumentami przedstawionymi przez stronę w trakcie składania wniosku oraz w trakcie przeprowadzanych kontroli w tym m.in. fakturami VAT i rachunkami, potwierdzającymi przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona w okresie od dnia 18.02.2013 r. do dnia 17.02.2014 r., fakturami VAT i rachunkami, potwierdzającymi wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków w okresie od dnia 18.02.2013 r. do dnia 17.02.2014 r. oraz fakturami VAT i rachunkami, potwierdzającymi przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy w okresie od dnia od dnia 18.02.2013 r. do dnia 17.02.2014 r.,

b) wydzierżawienie gruntów przez spółkę rolną K. sp. z o.o. dla członka grupy producentów rolnych M. sp. z o.o. oraz wykonywanie przez nią zabiegów agrotechnicznych (uprawowych) na jej rzecz miało na celu sztuczne rozdrobnienie produkcji wyłącznie na potrzeby spełnienia warunku minimalnej liczby członków Grupy oraz świadczyło o ich wzajemnej zależności ekonomicznej i braku samodzielności spółki M. sp. z o.o. co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym a także pomimo złożenia przez stronę stosownych wyjaśnień co do celu założenia spółki z o.o. M., przedłożenia przez nią zarówno w trakcie przeprowadzanych kontroli jak i składanych wyjaśnień licznych dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności przed założeniem Grupy oraz poniesione nakłady, ilości i koszty produkcji w tym m.in. kopii dokumentów finansowo - księgowych potwierdzających poniesione koszty produkcji i przychody w 2012 roku wraz z rozliczeniem z Urzędem Skarbowym a także pomimo obowiązującej zasady swobody umów i braku w obowiązujących przepisach prawa zakazu takiego działania,

c) przyjęcie, że podmiotowe i prawne powiązania pomiędzy poszczególnymi członkami wchodzącymi w skład Grupy Producentów Rolnych odbiera niniejszym podmiotom samodzielność gospodarczą i świadczy o stworzeniu sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści co nie znajduje oparcia w zgromadzonym przez organ administracyjny materiale dowodowym albowiem wskazywane połączenia pomiędzy podmiotami gospodarczymi nie wykazują stworzenia przez spółkę "sztucznych warunków" wymaganych do otrzymania tej płatności,

d) pominięcie faktu, że działalność G. sp. z o.o. przyczynia się do osiągnięcia celów zamierzonych przez rozporządzenie nr 1698/2005 i nie jest sprzeczna z żadnym z celów wsparcia zakreślonym przez prawodawcę co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania przepisu art. 4 ust 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich

II. Naruszenie przepisów postępowania mającą wpływ na treść wydanej decyzji tj.

a) art. 7 w zw. z art. 77 kpa poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego tj. wydanie decyzji zawierającej arbitralne kwalifikacje czynności strony a następnie nienaprawienie tych rażących uchybień przez organ II instancji, które to decyzje w sposób rażący naruszyły zasadę zaufania do organów administracyjnych

b) art. 80 Kpa w zw. z art. 75 kpa poprzez błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez niedopuszczenie wszystkiego co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a co nie jest sprzeczne z prawem i poprzez te okoliczności przedwczesność wydania zaskarżonej decyzji

c) art.107 § 3 kpa w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez ogólnikowe uzasadnienie wydanej decyzji, nie realizujące zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa tj. art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia a także art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady 2988/95 z dn. 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, zgodnie z którym działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania tej korzyści prowadzą do nie przyznania lub wycofania korzyści.

W uzasadnieniu skargi spółka przedstawiła argumentację dotyczącą przedstawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz. 173) w tym, w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).

W treści art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1, czyli jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).

Zgodnie z art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 "wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności."

Przepisy wykonawcze do powyższego rozporządzenia nr 1698/2005 zostały zawarte m. in. w rozporządzeniu nr 65/2011. Z treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 wynika, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Wydanie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej jest wynikiem spełnienia przez beneficjenta warunków określonych w art. 3 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r., który przewiduje, że pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów. Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Stosownie zaś do § 8 ust. 1 rozporządzenia wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku, jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami krajowymi i unijnymi.

Zadaniem organów administracji było zatem zbadanie, czy Grupa spełniła kryteria przyznania pomocy oraz, czy przyznanie pomocy będzie zgodne z przepisami rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. Zgodnie ze wskazywanym wyżej art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 65/2011 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni omówionych wyżej przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Istotą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest uznanie przez organy, że doszło do stworzenia przez Grupę czy też jej członków sztucznych warunków do otrzymania płatności w rozumieniu powołanego art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011. Należy zauważyć, że przepis ten ma takie same brzmienie jak obowiązujący w poprzednim stanie prawnym art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. U.E. L. 2006. 368.74). Kwestia dotycząca właściwego zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1141/11. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką odmowy płatności jest:

1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności oraz

2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1595/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) pogląd ten podzielił i stwierdził, że pozostaje on aktualny na gruncie obecnie obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011. Oznacza to, że oceniając zgodność z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 4 ust. 8 powołanego rozporządzenia należy skonfrontować jego subsumcję z tymi elementami stanu faktycznego, które potwierdzają, że beneficjent, w tym wypadku, grupa producentów rolnych, stworzył sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, oraz tymi ustaleniami, które wykazują cel ich stworzenia.

Kwestia interpretacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 była też przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości UE w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. C-434/12 w sprawie ze skargi [...] przeciwko [...]. Trybunał wskazał, że aby zbadać czy stworzono sztuczne warunki do uzyskania płatności należy ocenić elementy obiektywne i subiektywne. W ramach tych pierwszych należy ocenić warunki i cele wsparcia – czy są przez dany projekt realizowane (np. skierowanie pomocy do określonego kręgu podmiotów). Co do elementu subiektywnego to przy dokonywaniu tego oceny można wziąć pod uwagę, okoliczności faktyczne takie jak więzi natury prawnej, ekonomicznej lub personalnej pomiędzy osobami zaangażowanymi w rozpatrywaną inwestycję (LEX nr 1362597).

W ocenie Sądu obie kwestie zostały przez organy administracji wyjaśnione i uzasadnione w sposób zgodny z wykładnią prawa dokonaną w przytoczonych orzeczeniach. Wyjaśniono dlaczego pomimo spełnienia formalnych warunków do uzyskania pomocy Grupa nie realizuje celów wsparcia, zaś jej powstanie i sposób działalności miały na celu obejście przepisów prawa. Ponadto poprzez wykazanie wzajemnych powiązań między członkami Grupy organy w sposób czytelny odniosły się do elementu subiektywnego – zamiaru uzyskania korzyści majątkowej sprzecznej z celami wsparcia. Suma okoliczności faktycznych sprawy sprawia, że stanowisko organów o spełnieniu w realiach tej konkretnej sprawy, sztucznych warunków w celu uzyskania pomocy jest w pełni zasadne.

Sąd podziela ocenę, że w rozpoznawanym przypadku doszło do stworzenia przez Grupę - przede wszystkim zaś przez członka Grupy – M. Sp. z o.o pozornej ich działalności, poprzez powstanie sytuacji, w której stworzono warunki pozwalające na powstanie Grupy z udziałem podmiotu, który jakkolwiek w sposób formalny spełniał warunki do działania w niej, w rzeczywistości do 2012 r., nie zajmował się wytwarzaniem produktów, ze względu na które została ona utworzona i nie posiadał w tej mierze ani w owym czasie, ani w okresie będącym przedmiotem oceny, zaplecza do takiego działania, zaś jego działania nie były działaniem samodzielnego podmiotu. Należy przypomnieć bowiem, że z materiału dowodowego wynika, że spółka M. Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu [...] a podstawowym celem jej założenia (zgodnie z wyjaśnieniem Strony z dnia 4 czerwca 2014 r.), był zamiar przetwórstwa mleka i wyrobów sera. Spółka ubiegała się o dofinansowanie budowy mleczarni, lecz go nie dostała, co spowodowało, że nie rozpoczęła tej działalności, zaś działalność w zakresie uprawy zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona rozpoczęła dopiero od 2012 r. Jak wynika z ustaleń organów podstawą działalności wspomnianego członka Grupy stały się grunty rolne o pow. 32, 89 ha, które od 1 czerwca 2012r. zostały przez niego wydzierżawione od S. również członka Grupy, a po wypowiedzeniu tej umowy w dniu 31 maja 2013 r., poddzierżawiła je od S. Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 1 września 2013 r. Dopiero od 2013 r. członek G. Sp. z o.o. ubiegał się o dopłaty bezpośrednie. Jak wynika z ustaleń organów na gruntach tych członek Grupy uprawiał kukurydzę, która w ilości 4,16 tony została sprzedana Grupie na podstawie faktury Nr [...] z dnia 19 września 2013. r. - zał. nr 2 do wniosku o płatność – co stanowiło 0,08%. Nadto organy w oparciu o wyniki kontroli na miejscu ustaliły, że wspomniany członek Grupy nie zatrudnia własnej kadry, nie posiada żadnego sprzętu, wszelkie zabiegi agrotechniczne prowadzi S.Sp. z o.o., która posiada 100% udziałów w M. sp. z o.o. Prawidłowo zatem organy wyprowadziły wniosek, że utworzenie Grupy z udziałem wspomnianego członka Grupy, z którym zawarto stosowną umowę dzierżawy a następnie umożliwiono zbiór kukurydzy celem sprzedaży tej produkcji do Grupy dowodzi okoliczności, że niejako "rozpoczęcie" działalności przez wspomnianego członka Grupy w przedmiotowej dziedzinie ( uprawy zbóż, roślin oleistych), miało na celu umożliwienie jej działalności poprzez spełnienie wymogu działalności przez minimum 5 członków, w postaci producentów rolnych uprawiających ten sam produkt/produkty. Zauważyć przy tym należy, że Grupę stanowią cztery Spółki z o.o. i osoba fizyczna. Jeśli chodzi o członków Grupy będących spółkami to w spółkach w postaci M. Sp. z o.o. , G. Sp. z o.o., T.Sp. z o.o. - 100% udziałów w tych Spółkach, posiada S. Sp. z o.o., w której 99,92% udziałów posiada G. P. będący w tej spółce Prezesem Zarządu tak jak i w pozostałych spółkach. Rację mają zatem organy wskazując na powiązania kapitałowe i osobowe między członkami Grupy, które są jej udziałowcami posiadającymi 80% udziałów, w których z kolei w zarządach zasiada ta sama osoba fizyczna, co w toku zawiązywania Grupy jak i w okresie jej działania, pozwalało na określoną koordynację działań zmierzających do stworzenia optymalnej sytuacji w wyżej wspomnianych działaniach, które w konsekwencji miały doprowadzić do uzyskiwania dopłat. Oczywiście nie ma zakazu tworzenia grup, w których będą działać powiązane podmioty, ale ich tworzenie powinno wskazywać, że rzeczywistym celem jest ułatwienie prowadzenia działalności przez faktycznie działających producentów określonego produktu czy produktów, poprzez wzmocnienie ich pozycji na rynku, ułatwienie sprzedaży poprzez stworzenie odpowiednich warunków organizacyjnych. Tymczasem utworzenie przedmiotowej Grupy, nie przyniosło w istocie żadnej jakościowej zmiany, która stanowiłaby ułatwienie działania dla jej członków w zakresie spełnienia celu w postaci przygotowania wytworzonych produktów do sprzedaży i ich dostawy odbiorcom hurtowym. To, że członkowie wytworzyli produkty, które sprzedali Grupie a następnie ona je sprzedawała odbiorcom zewnętrznym i to ona wystawiała faktury dotyczące wytworzonego produktu, nie może być uznane za wystarczające do przyznania pomocy. Należy zauważyć też, że jakkolwiek przepisy nie przewidują konkretnego okresu działania poszczególnych producentów rolnych, późniejszych członków Grupy przed założeniem Grupy, czy też nie przewidują minimalnego limitu produkcji dla poszczególnych producentów produktu, nie może być to rozumiane jako przyzwolenie na powstanie Grupy z udziałem członków, którzy w zasadzie jedynie formalnie spełniają warunki uczestnictwa w niej. Należy przypomnieć, że treść cytowanego już art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. Dz. U. 88 poz. 983) ( w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) dotyczącym organizowania się grup producentów rolnych określa też cele działania grup. Treść tego przepisu wskazuje na konieczność uprzedniego prowadzenia gospodarstwa rolnego i osiągania produkcji a zorganizowanie się w Grupę ma pomóc w osiągnięciu lepszych efektów tego gospodarowania przewidzianych zarówno w tym przepisie jak i przede wszystkim w przepisie art. 35 rozporządzenia Rady (WE) z dnia 20 września 2005 r. nr 1698/2005.

Sąd podziela w związku z tym stanowisko organów, że Grupa w istocie jest sztucznym ogniwem utworzonym w celu uzyskania korzyści finansowej w postaci pomocy finansowej w ramach działania grup producentów rolnych.

Działaniem sprzecznym z celem funkcjonowania analizowanego systemu wsparcia było zatem wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych do obrotu produktów swoich członków. W przypadku G.Sp. z o.o. następowało bowiem "sztuczne" działanie dotyczące samego założenia a następnie działania Grupy w podanym wyżej zakresie czyli wspólne przygotowanie do sprzedaży, jej centralizacji i następnie dostawy produktu w sytuacji niewiele znaczących działań ze strony jednego z członków. W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił przedmiotową okoliczność jak również prawidłowo uznał na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, że powołano grupę producentów rolnych składającą się z pięciu członków, w odniesieniu do których, w przypadku czterech członków Grupy zachodzą powiązania kapitałowe jak i osobowe pomiędzy osobami prawnymi tworzącymi Grupę Producentów tj. S. Sp. z o.o. a pozostałymi trzema spółkami jak również, że poprzez osobę Prezesa w tych spółkach możliwa była koordynacja działań zmierzająca do umożliwienia wstąpienia do Grupy jej członkowi M.Sp. z o.o..

Posiadanie wszystkich udziałów w tych spółkach przez S., w której 99,92% udziałów posiada Prezes P. wskazuje na stworzenie sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy poprzez obejście przepisów.

W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych skutkującego przyjęciem, że działanie Grupy świadczy o braku spełnienia celu działania i stworzenia tym samym sztucznych warunków, co prowadzi do wskazania przez stronę, że doszło do naruszenia treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi, organy obydwu instancji prawidłowo i wszechstronnie oceniły również zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Należy przy tym mieć na uwadze, że zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu, to na stronie ciąży obowiązek przedstawiania dowodów i dawania zgodnych z prawem wyjaśnień, co do okoliczności sprawy, zwłaszcza dowodzących faktów, z których strona wywodzi skutki prawne. Z treści art. 21 ustawy o wspieraniu wynika, że organ działa na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 Kpa. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym pochodzących od Strony i dały temu wyraz w uzasadnieniu decyzji.

Organ szczegółowo przedstawił fakty, które uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł przy czym Skarżący nie wykazał aby poczynione przez organy I i II instancji ustalenia, były niezgodne ze stanem faktycznym a jedynie negował wyciągnięte na ich podstawie wnioski .

W związku z powyższym brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 7, art. 8 i 11, art. 80 w zw. z art. 75, art. 77 § 1, jak też art. 107 § 3 Kpa.

Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając skargę za niezasadną, Sąd oddalił ją na podstawie art.151 p.p.s.a.