Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1396/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2007r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną

w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia

[...] r. przedmiocie pozbawienia W. K. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą pozbawienia uprawnień kombatanckich W. K. było zatrudnienie w strukturze Urzędów Bezpieczeństwo. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaznaczył przy tym, że W. K. nie wskazał w toku postępowania dowodów, dotyczących okoliczności wykonywania przez niegow ramach niniejszego zatrudnienia wyłącznie zadań nie związanych ze zwalczaniem organizacji lub osób działających na rzecz suwerenności RP, oraz dowodów, że do wymienionych służb został skierowany przez organizacje niepodległościowe, co skutkowałoby zachowaniem uprawnień.

Na powyższą decyzję ostateczną W. K. w dniu [...] r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie.

Wyrokiem z dnia [...] r. Sygn. akt SA/Sz 812/98 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzje te wydane zostały

z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności z naruszeniem art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie obowiązku zapoznania W. K. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ponownie, z tych samych podstaw, orzekł o pozbawieniu W. K. uprawnień kombatanckich.

Od powyższej decyzji W.K. złożył do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] r.

Na tę decyzję ostateczną W. K. w dniu [...]. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2003 r. Sygn. akt SA/Sz 1129/2001 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu

z dnia [...] r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał między innymi, że z uwagi na to iż, przedmiotem oceny jest decyzja ostateczna Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...]r. o pozbawieniu W. K. uprawnień kombatanckich, wydana po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]r. decyzji z dnia 8 kwietnia 1998r. i 17 grudnia 1997r., to w takiej sytuacji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ma zastosowanie przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) obowiązujący w dacie uchylonej decyzji (por. Uchwała Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 marca 2001r., OPS 14/00, ONSA 3/2001 poz. 101).

Sąd wskazał też, że Kierownik Urzędu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, ustali i rozważy czy w rozpatrywanej sprawie zachodzą negatywne przesłanki do pozbawienia uprawnień kombatanckich określone w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 25 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 68, poz. 436). Ponadto organ wykona zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 25 lutego 1999r. i stosownie do art. 10 § 1 kpa zapewni skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwi mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów.

W dniu [...] r., w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust 2 pkt 1 lit "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" w związku z art. 25 ust 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz.371), wydał decyzję Nr DO-II/K0773/K-230252/5/2003, o pozbawieniu W. K. uprawnień kombatanckich.

Kierownik Urzędu w uzasadnieniu decyzji wskazał, że W. K. orzeczeniem Zarządu [...] uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w [...] od [...]r. do [...] r., w [...] od [...] r. do [...]r. i walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...]r. do [...]r.

W toku postępowania skarżąca pismem z dnia [...]r. został poinformowany o prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań. Skarżący nie skorzystał z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, ale wypowiedział się co do zebranych dowodów.

W dalszej części uzasadnienia Kierownik Urzędu stwierdził, że z dokumentu urzędowego w postaci wyciągu z karty ewidencyjnej przebiegu [...] W. K., sporządzonego przez [...] Prokuraturę [...] wynika, że pełnił on służbę w strukturach Urzędu [...].

W okresie od [...] r. do [...]r. W. K. był funkcjonariuszem Ministerstwa [...], następnie w okresie do [...]r. do [...]. jako [...] i [...] w Urzędzie [...] .W okresie od [...]r. do [...]r. był słuchaczem Szkoły [...].

W ocenie organu do przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych, mają zastosowanie przepisy art. 25 ust 2 pkt 1 lit "a" w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, zgodnie z którymi pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby pełniące służbę lub funkcję i będące zatrudnione

w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa, Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności

i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W dalszej uzasadnienia, Kierownik Urzędu przytoczył orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego w kwestiach dotyczących pełnienia służby lub funkcji i zatrudnienia w strukturach UB, SB i JW oraz wynikających stąd konsekwencji dla bytu posiadanych uprawnień kombatanckich.

Organ orzekający wskazał, że Sąd Najwyższy w Uchwale Siedmiu Sędziów z dnia 7 maja 1992r. (II UZP 7/91, OSNCP z 1992r., Nr 10, poz. 174) dokonując wykładni art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "a" ustawy o kombatantach (...) stwierdził, iż określenie "osoba zatrudniona" oznacza również osoby zatrudnione w aparacie bezpieczeństwa publicznego w ramach stosunku pracy.

Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 15 lutego 1994r. sygn. K 15/95 (OTK ZU 1994r. , cz. I, poz. 4) interpretując pojęcie "zatrudnienia" w aparacie bezpieczeństwa publicznego uznał, że oznacza ono pozostawienie w stosunku pracy zarówno na podstawie umowy o pracę jak też innych podstawach (mianowanie, powołanie). Trybunał Konstytucyjny stwierdził też, że "współpraca z organami represji nastawionym na zwalczanie polskich ruchów niepodległościowych musi być oceniona negatywnie i to bez względu na to, o jakie stanowiska i jaki charakter zatrudnienia w tych organach chodzi. Dotyczy to zarówno aparatu represji państw obcych, jak i komunistycznego aparatu represji w Polsce. Jednostkami, które wypełniły wyżej wskazane kryteria aksjologiczne i które mogą być zaliczone do "komunistycznego aparatu represji w Polsce" były struktury Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej".

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 września 1999r., sygn. K 11/99 (OTK ZU z 1999r., Nr 6, poz. 116) podkreślił, że krąg osób objętych zakresem art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" nie może być sprowadzony tylko do funkcjonariuszy, lecz dotyczy wszystkich osób związanych z tymi strukturami, jednostkami organizacyjnymi i stanowiskami, bez względu na to jaki charakter miało zatrudnienie.

Powyższe poglądy podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 21 października 2002r. (sygn.akt OPS 2/02) stwierdzając, że: "Przepis art. 21 ust. 2 pkt 2 lit."a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach (...) ma zastosowanie także do osoby, która w latach 1944 – 1956 była zatrudniona w Urzędzie Bezpieczeństwa i nie pełniła w strukturach takiego Urzędu Służby lub funkcji".

Z dalszej części uzasadnienia wynika, że Kierownik Urzędu nie znalazł na podstawie dowodów zebranych w sprawie podstaw do zastosowania przepisu art. 21 ust. 3 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawanej decyzji.

Kierując się orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrokiem NSA z dnia 23 kwietnia 2003r. Kierownik Urzędu poddał ocenie zebrany materiał dowodowy pod kątem ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki ustalone w art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) w brzmieniu nadanym art. 21 ust. 3 ustawy zmieniającą z 25 kwietnia 1997r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 68, poz.4 36), obowiązujący w dniu wydania w sprawie uprzednich uchylonych przez Sąd decyzji, pozwalający na zachowanie uprawnień kombatanckich osobom, które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 w pkt 4 lit. a i b niniejszego artykułu, wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie organu, znajdujące się w aktach sprawy dokumenty wskazują, że W. K. pełnił w aparacie [...] [...] , za jakie uznać należy [...] , a przede wszystkim wykonywanie [...]. Kierownik Urzędu wskazał, że celem istnienia UB było likwidowanie wszelkich organizacji oraz osób mających na celu walkę o niepodległość RP. W. K. pełniąc funkcję [...] musiał wykonywać zadania prowadzące do likwidacji organizacji niepodległościowych, w szczególności poprzez prowadzenie stosownych postępowań, w tym przesłuchiwanie. Podejmowanie niniejszych zadań wynika wprost z definicji zajmowanego przez W. K. stanowiska, bowiem trudno sobie wyobrazić, że [...], który został przeszkolony w celu wykonywania ściśle określonych zadań, wykonywał jedynie funkcje [...]. Ponadto historia przebiegu służby W. K. wskazuje na to, że na przełomie [...]r. [...] r. został on skierowany do Szkoły [...].

Okoliczność tą organ potraktował jako swego rodzaju nagrodę za sumienne wykonywanie obowiązków służbowych. Organ podkreślił również, że okres pełnienia przez W. K. służby w [...] oraz w [...] zakwalifikowany został przez [...] , jako [...]. Poza tym Kierownik Urzędu wskazał, że W. K. sam także nie przedstawił dowodów świadczących, iż w odniesieniu do jego sytuacji prawnej ma zastosowanie omawiany przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), lecz ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w strukturach [...] nie wykonywał zadań związanych [...] oraz osób działających na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja z dnia [...] r. wydana została na podstawie nieprawdziwego dowodu, a jej treść jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. W piśmie W. K. jednocześnie wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z licznych wymienionych i opisanych w nim tytułów.

Nadto W. K. i stwierdził, że rozstrzygnięcie decyzji z dnia [...]r. oparte zostało na nieznanym mu wyciągu z karty ewidencyjnej, sporządzonej bez wskazania daty, przez [...]. Zdaniem skarżącego pracownik organu wydający decyzję z upoważnienia Kierownika Urzędu uznał na podstawie [...] , że w okresie od [...]r. był on funkcjonariuszem [...], podczas gdy we wskazanym okresie pracował w [...] w [...]. Ponadto podkreślił, że nie był także [...] , a co więcej, z uwagi na brak predyspozycji, nikt go na tego rodzaju stanowiska nie mianował, jak też nie składał mu w tym zakresie jakichkolwiek propozycji. W związku z powyższym nie odbył żadnego przeszkolenia w tym przedmiocie, a nawet nie były mu znane obowiązki związane z zajmowaniem stanowiska [...]. Następnie W. K. stwierdził, że w [...] był od [...]r. do [...] r., a nie jak wskazano w uzasadnieniu decyzji z [...]r. od [...]r. do [...]r. Zdaniem W. K. wobec wskazanych przez niego nieścisłości, wyciąg

z karty ewidencyjnej nie jest wiarygodny i powinien zostać zweryfikowany przez organ z dokumentacją [...], czego on nie jest w stanie dokonać, ze względu na brak możliwości dostępu do dokumentów archiwalnych byłych organów bezpieczeństwa publicznego. W. K. wyjaśnił, że został wcielony do [...]a następnie skierowany do [...] z rozkazu dowódcy naczelnego [...], a nie jak uznał organ z własnej woli. Stwierdził, że skierowanie do Szkoły [...] nastąpiło to w trybie [...] , że nie stanowiło nagrody, ale także pokrzyżowało życiowe plany, starał się bowiem o [...], jednakże wystosowany przez niego wcześniej drogą służbową do ministra [...] wniosek w tym zakresie załatwiony został odmownie. Udało mu się zwolnić z [...], jednak już po ukończeniu Szkoły [...] , tj. pod koniec [...]r.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych,

w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust 2 pkt 4 lit a i b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r.

W uzasadnieniu decyzji organ ustalił na podstawie analizy zgromadzonych w sprawie akt, że bezsporny jest fakt zatrudnienia W. K. w organach [...]. Kierownik Urzędu wskazał, że w myśl dyspozycji art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "a" ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, sam udział w strukturach aparatu [...] stanowi obligatoryjną przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich, a wyjątek od powyższego stanowić może jedynie, w myśli stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej decyzji, przewidziana w art. 21 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, okoliczność przedłożenia przez osoby zatrudnione w tychże strukturach dowodów, że do wspomnianych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zastosowania przewidzianego w art. 21 ust. 3 pkt 1 wyjątku, bowiem, zarówno W. K. nie podnosił by został skierowany do [...] przez organizację [...], jak również żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie potwierdza takiej wersji zdarzeń. Dla potwierdzenia tego stanowiska organ wskazał, że W. K. w sporządzonym przez siebie w dniu [...]r. życiorysie, sam zaznaczył, że brał bezpośredni udział w walkach z [...]. Ponadto W. K. od [...]r. był aktywnym członkiem [...], a następnie od [...] r. , w której pełnił funkcje [...] i [...] . Znajduje to potwierdzenie – w ocenie organu – we własnoręcznych życiorysach W. K., zaświadczeniu [...], z dn. [...]., uzasadnienia wniosku o nadanie medalu "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej" (k.10). Przebieg służby wskazuje, że W. K. był wyróżniającym się funkcjonariuszem, [...]. W ocenie organu, w świetle aktualnej wiedzy historycznej, a także doświadczenia życiowego, brak jest podstaw do uznania, że pełniąc funkcję [...] W. K. mógł nie wykonywać zadań związanych ze [...]. Na prawidłowość powyższego rozumowania wskazuje – zdaniem Kierownika Urzędu – zakres właściwości UB. Jednym z głównych celów [...]. Ścieżka kariery strony : awanse, [...], otrzymanie uprawnień [...] m.in. z tytułu utrwalenia władzy ludowej potwierdza, że W. K. był aktywnym [...]. Zdaniem organu powyższe twierdzenia znajdują potwierdzenie w uzyskanej z IPN dokumentacji [...], z których wynika, że był on [...]. Organ wskazał dalej, że powyższe okoliczności nie pozwalają również na uznanie, by do W. K. mógł mieć zastosowanie obowiązujący w czasie toczącego się pierwotnie postępowania weryfikacyjnego art. 21 ust 3 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który przewidywał, zachowanie uprawnień kombatanckich przez osoby, "które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w organach Bezpieczeństwa Publicznego wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej".

Kierownik Urzędu ustalił ponadto, iż działalność W. K. wyczerpuje także dyspozycję art. 21 ust. 2 pkt 4 lit "b" cytowanej wyżej ustawy, zgodnie z którym uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która. była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej. Organ wskazał bowiem na okoliczności, iż W. K. służył w strukturach wojskowego wymiaru sprawiedliwości, jako oficer śledczy, p.o. prokurator, wiceprokurator i prokurator.

Wobec powyższych ustaleń, Kierownik Urzędu rozważył przesłankę określoną w art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach (...) i doszedł do wniosku, że w świetle zgromadzonych dokumentów, wskazań aktualnej wiedzy historycznej, a także doświadczenia życiowe, brak jest podstaw by uznać, że W. K. pełniąc wyżej opisane funkcje mógł nie wykonywać zadań związanych ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Wskazuje na to – zdaniem organu – kariera strony [...]. W końcowej części uzasadnienia organ uznał za udowodnione, że wskazane przez W. K. okoliczności [...], służby [...] oraz akcji zbrojnych [...] i grupom [...] gdyż one znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym.

Według organu okoliczności te wyczerpują dyspozycję art. 1 ust. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jednakże wobec treści przewidzianego w niej art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a, przewidującego obligatoryjne pozbawienie uprawnień kombatanckich osób wymienionych w art. 21 ust 2 pkt 1, 2 i 4, przy braku przesłanek negatywnych określonych w art. 21 ust. 3 tejże ustawy, okoliczności te pozostają prawnie obojętne, wobec czego Kierownik Urzędu uznał, że należało orzec jak w sentencji decyzji.

W dniu [...] r. W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie w całości decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z [...] r. [...].

Skarżący wniósł :

1) o uchylenie obu decyzji ze względu na : błędną interpretację przepisów prawa; brak dowodów "winy" i gołosłowne obarczanie Go czynami, których nie popełnił, nieznajomość wydarzeń i faktów historycznych, jakie miały miejsce na Ziemiach Odzyskanych w okresie powojennym; subiektywność i dowolność w interpretowaniu ówczesnych zdarzeń; zaślepienie i mściwość polityczną oraz wyjątkowo krzywdzący Go – Sybiraka i inwalidę wojennego - dyskryminujący charakter podjętych decyzji;

2) o przywrócenie i przyznanie należnych uprawnień kombatanckich ze względu na:

a) represje wojenne stosowne przez władze [...] wobec skarżącego i Jego rodziny, [...]

b) pełnienie służby wojskowej [...]

c) aktywny udział w zwalczaniu terrorystyczno – dywersyjno – sabotażowych i rabunkowych pohitlerowskich konspiracyjnych organizacji zbrojnych [...]

d) pełnienie funkcji kierownika [...]

Skarżący podniósł, że tylko osoby które nie brały udziału w ówczesnych wydarzeniach i nie zmagały się z szalejącym bandytyzmem, sabotażem i terroryzmem, nie narażały swego życia i własnej rodziny oraz nie dążą do poznania prawdy obiektywnej – mogą dziś bezceremonialnie, bezkrytycznie, w sposób krzywdzący negatywnie oceniać dokonania skarżącego.

Pełniąc służbę w wojskowych organach wymiaru sprawiedliwości nigdy nie stosował żadnej represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W. K. w piśmie z dnia [...],. wyraził zgodę na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu, zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – dalej P.p.s.a., doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Wobec treści zarzutów skargi wyjaśnić trzeba na wstępie, że Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego, natomiast nie zastępuje organów w orzekaniu merytorycznym, co oznacza między innymi, że nie przyznaje uprawnień i świadczeń, ani ich nie pozbawia.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Badając zatem czy Kierownik Urzędu wykonał zalecenia wynikające z wyroku z dnia 23 kwietnia 2003r. w sprawie o sygn.akt SA/Sz 1129/2001 Sąd stwierdził, że w aktualnie kontrolowanym postępowaniu organ ten przestrzegał zasady aktywnego udziału strony w zakresie adekwatnym do realiów sprawy wynikających z wieku i stanu zdrowia skarżącego, który sygnalizował w piśmie z dnia [...] (k – 152 akt adm.) niemożność osobistego zapoznania się z aktami.

Jednakże Kierownik Urzędu przesłał skarżącemu kopie wszystkich istotnych dokumentów (wymienionych w piśmie z dnia [...]), umożliwiając stronie wypowiedzenie się do ich treści, co też skarżący uczynił w piśmie [...]r. (k.[...]).

Zebrany w sprawie materiał dowodowy Kierownik Urzędu poddał wszechstronnej i wyczerpującej analizie odwołując się do źródeł historycznych [...] oraz posiadanej wiedzy i doświadczenia życiowego.

W świetle treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji w dokonanej ocenie nie można dopatrzeć się dowolności. Co prawda skarżący w skardze kwestionuje wszystkie fakty – w jego mniemaniu – dla niego niekorzystne, jednakże twierdzenia strony są odosobnione w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nie wytrzymują krytyki w świetle znajdującej oparcie w dowodach, logiki rozumowania organu.

Z tego powodu Sąd nie dopatrzył się podstaw do podważenia prawidłowości ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, w świetle zebranych dowodów, Kierownik Urzędu, prawidłowo zatem ustalił, że skarżący W. K. był zatrudniony i pełnił [...]. Skarżący bowiem od [...]r. do [...]. był funkcjonariuszem [...], od[..]. był [...].

W okresie od [...]. do [...[ . był słuchaczem Szkoły [...].

Skarżący służył także w latach [...] w strukturach wojskowego wymiaru sprawiedliwości, początkowo jako [...] (dowód [...] Także dokonana zaskarżoną decyzją ocena prawna tych ustaleń nie budzi, w ocenie Sądu, zastrzeżeń.

Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 43, poz. 371) pozbawia się uprawnień kombatanckich osobę, która w latach [...] pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w [...] , a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnień kombatanckich pozbawia się również osobę, która w powołanym wyżej okresie była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej, w sądownictwie powszechnym lub wojskowym, w służbie więziennej.

Jedynym mechanizmem wyłączającym stosownie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) ustawy o kombatantach (...) jest art. 21 ust. 3 tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie weryfikacyjne zostało wszczęte [...] r. i toczyło się w czasie obowiązywania postępowanie weryfikacyjne zostało wszczęte [...] . i toczyło się w czasie obowiązywania ustawy z dnia [...]r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 25 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 68, poz. 436), która w art. 21 ust. 3 stanowiła, że nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób:

pkt 1) które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy,

pkt 2) które przedłożą dowody, że podczas zatrudnienia, pełnienia służby lub funkcji w strukturach, jednostkach i na stanowiskach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 lit. a) i b), wykonywały wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawą z dnia 4 marca 1999r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 77, poz. 862) pkt 2 ust. 3 art. 21 został skreślony.

W dniu 17 grudnia 1997r. Kierownik Urzędu wydał decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, którą następnie utrzymał w mocy decyzją z dnia [...].

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 lutego 1999r. w sprawie o sygn. SA/Sz 812/98 uchylił obie decyzje.

Kierownik Urzędu, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r. pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich i decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z dnia [...].

Sąd administracyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2003r. w sprawie o sygn. 1129/2001 uchylił powyższe decyzje podzielając pogląd wyrażony w uchwale Siedmiu Sędziów NSA z dnia 12 marca 2001r., OPS 14/00 (ONSA 2001/3/101), że : "Do oceny decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, wydanej po wejściu w życie ustawy z dnia 4 marca 1999r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 77, poz. 862), jeżeli decyzja ta została wydana w wyniku postępowania toczącego się po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji ostatecznej w tej samej sprawie, wydanej przed wejściem w życie powołanej ustawy, ma zastosowanie przepis art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) obowiązujący w dniu wydania uchylonej decyzji.

Tak więc, Kierownik Urzędu, rozpoznając sprawę po wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 2003r. był zobowiązany ustalić i rozważyć, czy wystąpiły obie negatywne przesłanki z art. 21 ust. 3 powołanej ustawy, tj. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 4 marca 1999r. o zmianie ustawy o kombatantach (...) (Dz.U. Nr 77, poz. 862), których wystąpienie skutkowałoby zachowaniem przez skarżącego uprawnień kombatanckich.

Pamiętać przy tym trzeba, że przedstawione wyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że jeżeli w stosunku do określonej osoby zachodzą okoliczności przewidziane w art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a) i b), przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o kombatantach, wówczas właściwy organ jest zobowiązany do pozbawienia tej osoby posiadanych uprawnień kombatanckich.

W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo opisanego i ocenionego przez organ orzekający za prawidłowe uznać trzeba ustalenia, że skarżący w latach [...] pełnił służbę i był zatrudniony [...].

Potwierdzeniem tych okoliczności stanowią nie tylko kwestionowane przez skarżącego dowody z dokumentów w postaci [...], [...], ale także Jego własne oświadczenia i pisma w tym życiorys, sporządzony [...] i [...], co trafnie dostrzeżono w uzasadnieniu decyzji.

Jednocześnie ze zgromadzonych dowodów w sprawie wynika, że skarżący nie spełnił żadnej z wyżej wymienionych przesłanek negatywnych wskazanych w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach.

Wprawdzie skarżący w toku postępowania wyjaśniającego podnosił, że w okresie służby o organach [...] nigdy nie stosował represji wobec osób działających na rzecz niepodległości i suwerenności RP, lecz pomimo prawidłowego wezwania organu, nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie tych twierdzeń.

Z treści art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy wynika, że ciężar dowodu zmierzającego do wykazania istnienia przesłanek prowadzących do "samooczyszczenia" spoczywa na stronie, co trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skoro, skarżący nie przedłożył dowodów o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, a Kierownik Urzędu istnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie tego przepisu nie dopatrzył się w ramach prawidłowo prowadzonego postępowania weryfikacyjnego, zatem zaskarżona decyzja o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich nie może być uznana za niezgodną z prawem.

Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę należało oddalić.