Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 140/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6; art. 15; art. 10; art. 138 par 1 pkt 1;art. 7; art. 8; art. 77; art. 80;
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 par 1; art. 297 par 1; art. 69 par 1 i 2; art. 70 par 1; art.. 76 par 1; art. 106;
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a;
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi I. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego I. O. kwotę 680 zł ( sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.


UZASADNIENIE

I. O. (dalej jako: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej "SKO") z dnia [...] października 2018 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. W. (dalej "Prezydent") z dnia [...] lutego 2016r. nr [...], którą uchylił on decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. - licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką i odmówił skarżącemu udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy zaakceptował sytuację, w której Prezydent, jako organ I instancji po tym, jak [...] sierpnia 2014 r. udzielił I. O.. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: E., licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wznowił [...] grudnia 2015 r. to postępowanie z uwagi na nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi licencyjnemu. Mianowicie, pozyskał [...] października 2015 r. informację z Krajowego Rejestru Karnego o skazaniu tego przedsiębiorcy [...] lipca 2014 r. z art. 19 § 1 w związku z art. 297 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.). Wyrok uprawomocnił się [...] sierpnia 2014 r. Wobec uznania, że przestępstwo określone w art. 297§1 Kodeksu karnego mieści się w katalogu przestępstw przeciwko obrotowi gospodarczemu, cofnięto skarżącemu licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Przedsiębiorca ubiegający się o licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką nie może być bowiem skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu oraz nie wydano wobec nich prawomocnego orzeczenia zakazującego wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 5c ust. 1 pkt1 ustawy o transporcie drogowym).

Rozpatrując złożone odwołanie przedsiębiorcy, SKO w zaskarżonej decyzji z [...] października 2018r. uznało, że prawomocny wyrok sądu karnego wiąże organy administracji. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia uznało art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 t.j. - w takim samym brzmieniu aktualnym Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), który przewiduje, że licencję cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Powołał się na art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o transporcie drogowym wskazującym, że licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwa karne skarbowe lub przestępstwa umyślne: przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, środowisku lub warunkom pracy i płacy albo inne mające związek z wykonywaniem zawodu. Uznał, że Informacja o osobie z Krajowego Rejestru Karnego sporządzona na dzień [...] października 2015 r., z której wynika, że wyrokiem z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla [...] w W. skazał I. O. za przestępstwo z art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k., art. 69 § 1 k.k. i art. 69 § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. (data uprawomocnienia orzeczenia [...] sierpnia 2014 r.) na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby – stanowiła o podstawie do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie udzielenia licencji, uchylenie decyzji o udzieleniu licencji nr [...] i odmówienie jej udzielenia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że przedsiębiorca nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko obrotowi gospodarczemu.

Skarżący nie zgodził się z decyzją SKO i w terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1. art. 10 w zw. z art 81 oraz 140, art 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 78 i art. 136 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu mu dokonania końcowego zapoznania się z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji, co pozbawiło go możliwości obrony jego praw i wniesienia dalszych wniosków dowodowych;

2. art. 7 w zw. z art. 77 § 4 i art. 80 k.p.a. polegające na pominięcie faktów znanych organowi II instancji z urzędu tj. faktu, że czyn za jaki został skazany uległ zatarciu co najmniej z dniem [...] lutego 2017 r., a w konsekwencji organ II instancji nie mógł w swoim orzeczeniu powoływać się na tą okoliczność, jako uzasadniającą cofniecie licencji;

3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym wyjaśnienia czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta,

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Prezydenta w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji lub orzeczenie o uchyleniu wskazanej decyzji.

5. art. 15 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit a) u.t.d., gdyż w dniu wydania decyzji przez organ II instancji brak było przesłanek, które uprawniały organ do cofnięcia licencji.

Skarżący wniósł jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zapytania o udzielenie informacji o jego osobie z [...] lutego 2017 r., które załączył do skargi, w celu wykazania, że w chwili orzekania przez SKO nie było podstaw do cofnięcia mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz kopii decyzji SKO nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. w celu wykazania wiedzy organu o braku podstaw do prowadzenia postępowania. Wskazując na powyższe uchybienia Organu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazało, że co do zasady skarga zasługuje ona na uwzględnienie i winna skutkować uchyleniem decyzji Kolegium z powodu podniesionego zatarcia skazania w stosunku do I. O. za przestępstwo, które legło u podstaw wznowienia postępowania przed organem licencyjnym pierwszej instancji i odmowie udzielenia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Zdaniem organu odwoławczego, on nie mógł skargi uwzględnić w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż nie mógł podzielić wszystkich podniesionych zarzutów naruszenia prawa procesowego. W tej sytuacji musiał skargę przekazać do rozstrzygnięcia przez wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.

W świetle odpowiedzi na skargę i dowodów przedstawionych przez skarżącego, w dacie orzekania przez SKO istniały podstawy uwzględnienia odwołania ze względu na to, że skazanie uległo zatarciu i w istocie odpadły przyczyny do odmowy udzielenia mu licencji.

Poza sporem w sprawie pozostaje, że skarżący posiadał licencję nr [...] z [...] sierpnia 2014r. na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Fakt powzięcia informacji o skazaniu, wyrokiem karnym z [...] lipca 2014r. stał się podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.

Niemniej jednak kara 3 miesięcznego pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata uległa zatarciu w trakcie postępowania administracyjnego i przed wydaniem orzeczenia przez organ odwoławczy. Okoliczność powyższa miała zatem wpływ na rozstrzygnięcie, w który organ I instancji – w decyzji z [...] lipca 2016r., a nie – jak wskazuje zaskarżone rozstrzygnięcie, w decyzji z [...] lutego 2016r - uchylił decyzję o udzieleniu licencji nr [...] i jednocześnie – na tej samej podstawie prawnej – odmówił skarżącemu udzielenia licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

O ile decyzja organu I instancji z [...] lipca 2016r. odpowiadała stanowi faktycznemu i prawu, to istotne jest, że nie uległa uprawomocnieniu z powodu złożonego od niej odwołania strony. Oznacza to, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jego orzekania, co wynika wprost z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w doktrynie i ugruntowanym orzecznictwem istotą zasady dwuinstancyjności jest to, że strona ma prawo do tego, aby jej sprawa była dwukrotnie rozpatrywana pod względem merytorycznym, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty, opinie i żądania i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznemu interesowi strony (por. uchwałę SN z 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III AZP 8/94, OSNA PiUS 1995, Nr 7, poz. 82).

Ma także rację skarżący, że pouczenie go przed organem II instancji, przed zakończeniem postepowania, o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. umożliwiłoby mu złożenie wniosków dowodowych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, czyli informacji o zatarciu skazania. W istocie doszło do ograniczenia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym (art. 10 k.p.a.). Od złożenia odwołania, które wpłynęło do organu I instancji 23 sierpnia 2016 r. do wydania decyzji [...] października 2018 r., SKO nie powiadomiło skarżącego ani o przysługujących mu uprawnieniach - o tym, że w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy i że skarżący przed wydaniem decyzji odwoławczej może z nim się zapoznać, ani tym bardziej o możliwości wypowiedzenia się.

Nie stanowi jednak skutecznego zarzutu złożona kopia decyzji SKO nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., skoro zaskarżona decyzja jest z października 2017r., co oznacza, że SKO w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie posiadało informacji o zatarciu skazania. Niemniej jednak nie poczyniło żadnych działań, także z urzędu – mimo długotrwałego postępowania przed organem odwoławczym, by takie informacje uzyskać. Tym bardziej, że jak wyżej wskazano, także nie pouczono strony o uprawnieniach z art. 10 k.p.a.

Dodatkową kwestią w niniejszej sprawie jest to, że organ II instancji powinien rozpoznać odwołanie strony zgodnie z jego treścią, czyli od decyzji Prezydenta z [...]lipca 2016r. o nr [...]. Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wpisał wprawdzie, że rozpoznaje odwołanie od decyzji nr [...], ale decyzji o innej dacie – z [...] lutego 2016r. Z akt administracyjnych wynika natomiast jednoznacznie, że odwołanie z 17 sierpnia 2016r. dotyczyło decyzji Prezydenta z [...] lipca 2016r. o nr [...], a nie decyzji z [...] lutego 2016r. Brak jest także postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, o ile taka zaszła.

Te dwie kwestie organ winien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy na mocy art. 153 p.p.s.a., w którym nadal pozostaje rozpatrzenie odwołania strony.

Co więcej, organ odwoławczy uwzględni okoliczność podnoszoną w skardze i ostatecznie przyznaną w odpowiedzi na skargę, że nastąpiło zatarcie skazania. O fakcie skazania obszernie rozpisywał się organ odwoławczy w decyzji z [...] października 2018r., gdy tymczasem w dacie tej skazanie było już zatarte. Podnoszona okoliczność zatarcia skazania prawomocnym wyrokiem sądu za pomocnictwo (art. 19 § 1 k.k.) innej osobie w popełnieniu czynu zabronionego z art. 297 § 1 k.k. – tj. umyślnego czynu przeciwko obrotowi gospodarczemu na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem jej wykonania na okres dwóch lat (art. 69 § 1 i § 2 w zw. z art. 70 § 1 k.k.) musi być niewątpliwie ustalona i oceniona wobec bezwzględnie obowiązującego art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Z zestawienia dat i faktów wynika bowiem, że rację ma skarżący podnosząc w skardze, że w dniu orzekania przez SKO, tj. [...] października 2017 r., jego skazanie uległo już zatarciu. Należy podnieść, że z chwilą zatarcia skazania, co do zasady skazanie to uważa się za niebyłe, usuwa się je z rejestru karnego, a osoba taka może formalnie podawać się za osobę niekaraną (art. 106 k.k.). Oczywiście czas, po jakim skazanie ulega zatarciu, jest różny w zależności od rodzaju wydanego w sprawie wyroku lub wysokości wymierzonej kary, nadto następuje ono na wniosek lub z mocy prawa. W przypadku skarżącego - został on skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z zawieszeniem na 2 lata, zatarcie jego skazania nastąpiło z mocy prawa, po 6 miesiącach od upływu okresu próby (art. 76 § 1 k.k.).

W niniejszej sprawie istnieją zatem mankamenty procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę SKO wskazuje samo na fakt zatarcia skazania w dacie zaskarżonej decyzji. Tym samym, skoro w październiku 2017 r. skarżący był osobą niekaraną, bo jego skazanie uległo zatarciu, to tym samym w odniesieniu do jego osoby nie było podstawy do zaakceptowania decyzji organu I instancji, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza to bowiem, że z dniem zatarcia skazania skarżącego nie można mu skutecznie zarzucić, jak to uczyniło SKO w skarżonej decyzji, że jako przedsiębiorca prowadzący licencjonowaną działalność gospodarczą nie spełnia on przesłanki z art. 5c ust. 1 pkt 1 lit. a u.t.d. Skoro skazanie uległo zatarciu, i jako takie uznaje się za nie byłe, SKO rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego od prawidłowo oznaczonej decyzji winno dokonać rozstrzygnięcia z katalogu określonego w art. 138 k.p.a., ale uwzględniającego nowe okoliczności w sprawie. Tym samym, zasadne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przez SKO wskazanych w niej przepisów prawa procesowego, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Nowe ustalenia faktyczne wymagają prawidłowej subsumpcji na zastosowane przepisy prawa materialnego.

Zatem SKO, mając na uwadze, że wyrok skazujący skarżącego pochodził z 2014 r. i przewidywał 2-letni okres próby, SKO winno było poczynić ustalenie, czy skazanie to nie uległo zatarciu, tym bardziej, że w przypadku skarżącego zatarcie to nastąpiło z mocy prawa, a nie na wniosek (art. 76 § 1 k.k.). Fakt zatarcia skazania był i jest kluczowy dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, ale dodatkową kwestią jest także, co wyżej wskazano, prawidłowe oznaczenie daty aktu organu I instancji. Mająca bowiem miejsce nieprawidłowość jest także tego rodzaju wadą, która może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. W konsekwencji SKO dopuściło się naruszenia art. 7, art. 8, a także art. 77, i art. 80 k.p.a., gdyż rozpoznając sprawę nie ustaliło w sposób prawidłowy jej stanu faktycznego istniejącego na dzień wydania skarżonej decyzji. Ponadto, SKO rozpoznając odwołanie miało obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy, a nie zbadania legalności decyzji organu I instancji. W konsekwencji dopuściło się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie, mimo wskazanych wyżej mankamentów procesowych.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że SKO, niezależnie od uchybienia ww. normom, dopuściło się w toku postępowania administracyjnego również istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli.

Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie orzekającym uznał, że mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie procedury administracyjnej, we wskazanym wyżej zakresie uzasadnia, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów postępowania w wysokości 680 zł zostało oparte o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804), które wynosi 480 zł oraz 200 zł wpisu sądowego zgodnie z § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).