Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1844/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk (sprawozdawca) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi D. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska [...]. (dalej jako CWKL) orzeczeniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze. zm.), § 3 oraz 11 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), a także § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm. – dalej jako rozporządzenie z dnia 8 stycznia 2010 r.), po uchyleniu orzeczenia CWKL wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2149/14, uchyliła w całości orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] (dalej jako – RWKL [...] ) z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], rozpoznała u sierż. rez. D. L. (pkt 8 orzeczenia): 1) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego z dyskopatią L5-S1, niewielką rotacją kręgów i spłyceniem lordozy lędźwiowej nieupośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 5 (w zastosowaniu), § 34 pkt 1 (załącznika nr 1) powołanego rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r., 2) zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa piersiowego z nierównym zarysem blaszek granicznych pojedynczych trzonów kręgów prawdopodobnie po przebytej jałowej martwicy nieupośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 5 (w zastosowaniu), § 34 pkt 9 ww. rozporządzenia, 3) zniesienie lordozy szyjnej z osteofitami kręgu C4 oraz zwapnieniami w więzadle podłużnym przednim kręgosłupa nieupośledzające sprawności ustroju - § 34 pkt 1 (w zastosowaniu), § 34 pkt 5 (w zastosowaniu) tego rozporządzenia, 4) braki uzębienia z utratą zdolności żucia 30% przy zachowanych zębach przednich - § 24 pkt 1 powołanego rozporządzenia, 5) skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa - § 26 pkt 3 ww. rozporządzenia i orzekła kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej (pkt 9 orzeczenia): "Kategoria N — Zal. 1 Grupa I - niezdolny do zawodowej służby wojskowej" oraz określiła (pkt 10 orzeczenia), iż rozpoznania w punkcie 1, 2, 3, 4 i 5 - pozostają bez związku ze służbę wojskową.

Z ustaleń CWKL i akt orzeczniczych wynika następujący stan sprawy:

Wyrokiem z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2149/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił orzeczenie CWKL z dnia [...] września 2014 r. nr [...], wydane w wyniku rozparzenia odwołania D. L. od orzeczenia RWKL [...]. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, iż CWKL sporządzając uzasadnienie orzeczenia nie wyjaśniła w nim powodów, dla których uznała, że przepis § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Zaś z samego stwierdzenia, iż ww. norma prawna jest najbliższa ustalonemu rozpoznaniu, nie sposób uznać za wystarczające. Należy bowiem mieć na względzie, że zakres przedmiotowy powyższego przepisu odnosi się do innego stanu faktycznego niż ustalony w rozpoznaniu dokonanym przez organ. W takiej sytuacji jako konieczne jawiło się więc szczegółowe wyjaśnienie motywów, jakimi kierował się organ wskazując dany przepis prawa jako podstawę swego rozstrzygnięcia. Organ winien dokładnie wyjaśnić to, dlaczego uznał, że w realiach niniejszej sprawy zasadną jest konkluzja, iż mimo stwierdzonych u strony zwyrodnień, które nie upośledzają sprawności ustroju, należało uznać skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. Winien ewentualnie wskazać, czy na tego rodzaju wniosek wpływała, zauważona w uzasadnieniu orzeczenia, okoliczność kandydowania przez stronę do pełnienia służby w jednostce desantowo-szturmowej.

W związku z powyższym zespół orzeczniczy CWKL ponownie zbadał sprawę dokonując analizy zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej, z uwzględnieniem zarzutów stawianych w odwołaniu do orzeczenia RWKL [...]. oraz wziął pod uwagę zalecenia Sąd zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku i w dniu [...] września 2015 r. wydał orzeczenie o treści jak na wstępie.

W motywach podjętego rozstrzygnięcia CWKL wskazała, iż w sprawie sierż. rez. D. L. RWKL [...]. w dniu [...] stycznia 2014 r. wydała dwa orzeczenia. Jedno orzeczenie o numerze [...] w sprawie ustalenia zdolności do służby wojskowej, które zostało uchylone i zapoczątkowało postępowanie w niniejszej sprawie oraz drugie orzeczenie o numerze [...] w sprawie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo- szturmowych. Kandydaci do tych jednostek mają wykonywane oprócz standardowych badań i konsultacji do oceny stanu zdrowia i zdolności do zawodowej służby wojskowej, również dodatkowe badania rentgenowskie całego kręgosłupa. Takie badania wykonuje się w celu ustalenia, czy istnieją wady i schorzenia kręgosłupa, które mogą stanowić przeciwwskazanie do służby w jednostkach desantowo-szturmowych. W dniu [...] stycznia 2014 r. orzekany miał wykonane badanie Rtg kręgosłupa szyjnego, a w dniu [...] stycznia 2014 r. Rtg odcinka piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Wyniki tych badań z niewiadomych powodów nie zostały dołączone do dokumentacji orzeczenia RWKL [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 20 14 r., co stanowiło powód uchylenia tego orzeczenia przez CWKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. W wydanym orzeczeniu nr [...] sierż. rez. D. L. został uznany za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej w jednostkach desantowo-szturmowych i od tej decyzji nie odwołał się. Wszystkie zmiany radiologiczne stwierdzone w badaniach Rtg zostały ujęte w rozpoznaniu w punkcie 8.1, 8.2 i 8.3 nowego orzeczenia RWKL [...]. nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. CWKL postanowiła to orzeczenie uchylić i wydać własne, ponieważ zastrzeżenia budziły zaproponowane przez RWKL rozpoznania ad 8.1 i 8.2, w których wyszczególniono schorzenia stwierdzone w badaniach radiologicznych jednocześnie stwierdzając ich nieznaczny stopień upośledzenia sprawności ustroju, choć takiego upośledzenia nie stwierdzały konsultacje neurologiczna i ortopedy oraz zakwestionował to sam zainteresowany.

CWKL podkreśliła, iż we wcześniej wydanych orzeczeniach, znajdujących się w aktach sprawy, nie rozpoznano schorzeń kręgosłupa. Poza wszelką wątpliwością jest fakt istnienia, stwierdzonych na podstawie badań rentgenowskich, zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego. Zmiany te aktualnie nie powodują u badanego upośledzenia sprawności ustroju, o czym świadczą wspomniane wyżej konsultacje specjalistyczne. W związku z tym CWKL ustaliła rozpoznanie jak na wstępie niniejszego orzeczenia CWKL. Wojskowe komisje lekarskie ustalają rozpoznania m. in. na podstawie zleconych badań i konsultacji, a ich kwalifikacji dokonują w oparciu o przepisy stosownych rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej. W analizowanej sprawie orzekany jako kandydat do zawodowej służby wojskowej jest kwalifikowany wg. przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Wymogiem jest, aby każdej jednostce chorobowej ustalić kwalifikację wg. odpowiednio dobranego § i punktu na podstawie załączników do tego rozporządzenia. W przypadku kandydata do zawodowej służby wojskowej kwalifikację ustala się na podstawie załącznika nr 1 tego rozporządzenia. Schorzenia kręgosłupa są pogrupowane w jedenastu punktach paragrafu 34 tego załącznika. I tak skrzywienia i wady kręgosłupa wrodzone i nabyte w zależności od stopnia upośledzenia ustroju rozpatrywane są wg pkt 1, 2 i 3; garb wg. pkt 4; choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa w zależności od stopnia upośledzenia ustroju wg. pkt 5, 6 i 7; zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa wg. pkt 8; natomiast inne choroby kręgosłupa (takie jak zmiany pourazowe, zapalenia, martwice, guzy itp.) w zależności od stopnia upośledzenia wg. pkt 9, 10, 11 § 34. Chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa nie upośledzającej sprawności ustroju nie przypisano stosownego punktu. W zaistniałej sytuacji prawodawca w rozdziale 4 w zapisach § 18 ust. 2 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. wskazał, że jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego § lub punktu w załącznikach nr 1 i nr 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według § lub punktu najbardziej zbliżonego. Chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa przypisane są w § 34 punkty 5, 6 i 7. Najbliższym odpowiadającym tej chorobie i stopniowi upośledzenia sprawności ustroju stwierdzonemu u orzekanego jest § 34 pkt 5. Ustawodawca przewidział, w przypadku osób kandydujących do zawodowej służby wojskowej, zaliczonych do grupy osobowej I wyłącznie kategorię N, bez jakiejkolwiek alternatywy.

CWKL wyjaśniła, iż choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa jest schorzeniem pojawiającym się z wiekiem i polega na tworzeniu się zmian wytwórczych (osteofitów) w wyniku dekompensacji procesów degeneracyjnych i syntezy na poziomie komórkowym i tkankowym. W zależności od przyczyny schorzenie dzieli się na pierwotne (idiopatyczne) o nieznanej przyczynie oraz wtórne (pourazowe lub związane z chorobami ogólnoustrojowymi lub czynnikami środowiskowymi). W chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa wyróżnia się trzy rodzaje zmian: 1) Spondylosis deformans — zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze trzonów kręgowych - wiążą się ze zmianami degeneracyjnymi krążka międzykręgowego z wytworzeniem odczynów wytwórczych (osteofitów) trzonów kręgów; mogą dawać objawy bólu stopniowo po zmęczeniu i nadmiernym wysiłku; 2) Spondyloarthrosis deformans — zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze stawów, które są procesem związanym z podchrzęstnymi zwyrodnieniami powierzchni stawowych stawów międzykręgowych; pewną rolę w tym procesie, obok powtarzających się niewielkich urazów i przeciążeń, odgrywają także czynnik dziedziczny, otyłość i wiek; 3) zwyrodnienie krążka międzykręgowego (dyskopatia) — początkowo uszkodzeniu ulega zewnętrzna część pierścienia włóknistego, powtarzające się minimalne urazy powodują jego dalsze pęknięcia obwodowe doprowadzając w konsekwencji do całkowitego rozerwania i powstania przepukliny jądra miażdżystego. Wewnętrzne uszkodzenie krążka prowadzi do utraty jego normalnej wysokości, co w obrazie radiologicznym manifestuje się zwężeniem przestrzeni międzykręgowej. Zmiany w odcinku lędźwiowym kręgosłupa najczęściej lokalizują się w segmencie L4/L5 i L5/S1. Zaawansowane zmiany prowadzą do kompresji worka oponowego rdzenia kręgowego oraz nerwów rdzeniowych, powodując ich naciągnięcie i podrażnienie z promieniowaniem bólu wzdłuż odpowiedniego deramtomu unerwionego przez uciśnięty korzeń. Zaś każdy z wyżej wymienionych rodzajów zmian, a najczęściej wspólne ich występowanie, prowadzą do zwężenia kanału rdzeniowego i otworów międzykręgowych. Choroba zwyrodnieniowa ma charakter postępujący i stanowi obok schorzeń pourazowych, najczęstszą przyczynę długotrwałej absencji chorobowej wśród żołnierzy.

CWKL podniosła, iż stwierdzona u sierż. rez. D. L. choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa ma postać mieszaną, występują zmiany wytwórcze trzonów kręgów oraz dyskopatia; zmiany zwyrodnieniowe obejmują cały kręgosłup (odcinek szyjny, piersiowy i lędźwiowo-krzyżowy) i świadczy o zaawansowanym uogólnionym procesie chorobowym, aktualnie bezobjawowym. Na każdym etapie stwierdzenia zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa zalecana jest profilaktyka polegająca na utrzymywaniu w dobrej kondycji mięśni przykręgosłupowych odpowiednio dobranymi ćwiczeniami wzmacniającymi, a także unikania przeciążeń i niekorzystnych warunków atmosferycznych. Leczenie jest objawowe. Służba wojskowa polegająca na wykonywaniu zadań służbowych w pełnym rynsztunku, w zmiennych warunkach pogodowych i poligonowych, z narażeniem na wzmożony wysiłek fizyczny, nienormowany czas pracy, może spowodować nasilenie objawów chorobowych oraz wpłynąć na progresję zmian chorobowych, znacznie upośledzając sprawność ustroju. Dlatego choroba zwyrodnieniowa pod każdą jej postacią stanowi od dawna u osób kandydujących przeciwwskazanie do zawodowej służby wojskowej. W przypadku rozpoznania choroby zwyrodnieniowej zalecane jest unikanie przeciążeń oraz przebywania w warunkach niskich temperatur, czego nie da się uniknąć w warunkach służby wojskowej. Kandydowanie orzekanego do służby w jednostkach desantowo-szturmowych ujawniło w wyniku wdrożonej diagnostyki radiologicznej kręgosłupa chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, która powoduje niezdolność do tej służby oraz do zawodowej służby wojskowej.

Odnosząc się do postanowienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w kwestii dotyczącej odniesienia się do wcześniej wydanych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, CWKL wyjaśniała, że w żadnym ze znajdujących się w aktach sprawy orzeczeń, tj. Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. nie rozpoznano żadnych schorzeń kręgosłupa, a stwierdzone w nich braki uzębienia kwalifikowane wg. § 24 pkt 1 nie stanowiły przeciwwskazania do żadnego z rodzajów służby wojskowej. Jednakże ostatnie z wyżej wymienionych orzeczeń zostało wydane przed dziewięciu laty. Ujawnione w obecnym postępowaniu RWKL [...]. zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa dobitnie wskazują na progresję tych zmian. Schorzenia ujęte w rozpoznaniu w pkt 1, 2 i 3 niniejszego orzeczenia CWKL powodują niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Schorzenia w pkt 4 i 5 tej niezdolności nie powodują, gdyż zostały one ustalone na podstawie badania stomatologicznego i laryngologicznego, zleconego w ramach postępowania orzeczniczego RWKL i nie stanowiły przedmiotu wniesionego odwołania. Wszystkie wymienione w orzeczeniu CWKL schorzenia pozostają bez związku ze służbą wojskową, ponieważ pełniona wcześniej przez orzekanego służba wojskowa nie przyczyniła się do ich ujawnienia.

Orzeczenie CWKL z dnia [...] września 2015 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez D. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zakresie uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych, pełnomocnik skarżącego zarzucił kwestionowanemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, tj. § 25 ust. 4 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r., poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ całego materiału dowodowego, a to poprzez nieskierowanie skarżącego na dodatkowe badania lekarskie.

Uzasadniając podniesione w skardze zarzuty i zawarte w niej wnioski pełnomocnik strony podniósł, iż CWKL nie skorzystała z uprawnienia wynikającego z § 23 ust. 1 powołanego rozporządzenia i nie wezwała skarżącego do przedłożenia aktualnych badań lekarskich, jak również nie skierowała D. L. na takie badania. Orzekała zatem bez aktualnych badań skarżącego, co w znacznym stopniu miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a co zdaniem strony skarżącej jest błędem ze strony organu. W związku z tym, wydaje się być zasadnym, iż w sprawie sierż. rez. D. L. powyższy przepis winien mieć zastosowanie, a co za tym idzie, D. L. winien być poddany ponownym badaniom lekarskim w zakresie schorzeń kręgosłupa. Wydawanie opinii lekarskiej w oparciu o nieaktualne wyniki badań nie powinno mieć w ogóle miejsca. Ostatnie badanie Rtg. kręgosłupa przeprowadzane było w dniu [...] stycznia 2014 r. oraz w dniu [...] stycznia 2014 r. Dyskopatia zdiagnozowana u skarżącego, w momencie prowadzenia normalnego trybu życia, uwzględniając stosowną rehabilitację bądź ćwiczenia wykonywane samodzielnie, może ulec zahamowaniu. Nie jest tak jak twierdzi organ, że zmiany zwyrodnieniowe stwierdzone ponad półtora roku temu dobitnie wskazują na progresję tych zmian. Dopiero ponowne badanie Rtg. mogłoby potwierdzić tezę postawioną przez organ. Bowiem na dzień dzisiejszy nie można stwierdzić czy choroba zwyrodnieniowa nieznacznie upośledza sprawność ustroju, czy może w innym stopniu wpływa na zdolność skarżącego. Nadto, większość skoczków spadochronowych będących w czynnej służbie wojskowej posiada zwyrodnienie kręgosłupa, nikt jednak nie dyskwalifikuje takich osób ze służby wojskowej.

W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie. Uznając zarzuty odwołania za całkowicie niezasadne organ w całości podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. CWKL w zaskarżonym orzeczeniu uwzględniła wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 2149/14, albowiem rozpatrzyła sprawę w jej całokształcie i należycie uzasadniła podjęte rozstrzygniecie.

Na wstępie zauważyć należy, że wojskowe komisje lekarskie działają jako organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Z tych względów, w zakresie nienormowanym przepisami szczególnymi, do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie - określone w Kodeksie postępowania administracyjnego - ogólne zasady postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt I SA 2114/97, publ. Lex nr 47973). Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się zatem w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym.

W myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.) orzeczenia wydawane przez komisje lekarskie są decyzjami administracyjnymi.

Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 k.p.a.), a także prawne i faktyczne uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 5 ust. 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: (1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, (la) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, (2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

Kwestie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach reguluje szczegółowo rozporządzenie z dnia 8 stycznia 2010 r. wydane przez Ministra Obrony Narodowej na podstawie delegacji ustawowej – art. 5 ust. 8 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa wykaz chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach sił zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, a w załączniku nr 5 określa wzór orzeczenia w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia odsyła przepis § 24 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.

Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia). Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do właściwej wojskowej komisji lekarskiej wyższego stopnia (§ 29). Wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Jednakże, w razie potrzeby, może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 30 ust. 2).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego kandydata do zawodowej służby wojskowej, czy dokonana kwalifikacja zdolności do zawodowej służby wojskowej była zgodna z przepisami w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Sąd nie jest natomiast uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Ustalony między innymi na podstawie wyżej wymienionych dokumentów stan faktyczny sprawy winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia właściwej komisji lekarskiej.

Biorąc pod uwagę treść art. 134 i art. 153 p.p.s.a. Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego orzeczenia uwzględniając przy tym wskazany powyżej dopuszczalny zakres kontroli.

Skarżący został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej, co oznacza, że zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi zawartymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. - zaliczony został do grupy I.

CWKL orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia. Orzeczenie zostało wydane w następstwie wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione.

Komisja II instancji podkreśliła, iż orzeczenie w przedmiocie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej zostało poprzedzone badaniami i ich szczegółową analizą. W wyniku przeprowadzonych badań, m.in. Rtg (z dnia [...] i [...] stycznia 2014 r.) kręgosłupa szyjnego oraz odcina piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego, u skarżącego stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowo krzyżowego, bez upośledzenia sprawności ustroju. Komisja podkreśliła, iż wprawdzie tego typu chorobie zwyrodnienia kręgosłupa nie przypisano stosownego punktu w wykazie chorób i ułomności w rozdziale VIII - szyja, klatka piersiowa i kręgosłup (§ 31- 34 załącznik nr 1 do rozporządzenia), lecz przypadek ten, z uwagi stwierdzoną mieszaną formę zwyrodnienia kręgosłupa (obszerne wyjaśnienia tej kwestii zawarto w uzasadnieniu orzeczenia, o czym wyżej), należy kwalifikować do § 34 pkt 5. Wskazanemu zaś rozpoznaniu odpowiada kategoria "N", bezwzględnie kwalifikująca badanego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Komisja przy tym wyjaśniła, iż przypisując stwierdzonym u orzekanego schorzeniom kręgosłupa odpowiednie rozpoznanie z rozdziału VIII załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. była zobligowana uwzględnić dyspozycję § 18 ust. 2 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. W tym kontekście, kwalifikacja przedmiotowego schorzenia według punktu i paragrafu zbliżonego, tj. § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jawi się jako prawidłowa. W istocie wykaz chorób i ułomności stanowiący załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia nie zawiera pozycji, która wprost odpowiadałaby stwierdzonej u skarżącego jednostce chorobowej. Należało zatem przyjąć kwalifikację według pkt i § najbardziej zbliżonego z zastrzeżeniem, że jednostka ta nie odpowiada bezpośrednio, lecz mieści się w zakresie pojęciowym § 35 pkt 5 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia – "w zastosowaniu". Taki sposób kwalifikacji tejże jednostki chorobowej oraz jej specyfika nie pozwala również na bezpośrednie zastosowanie objaśnień szczegółowych, a w konsekwencji nie pozwala na przyjęcie, iż w tym konkretnym przypadku skarżący winien być zakwalifikowany jako zdolny do zawodowej służby wojskowej.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaliczenie skarżącego do kategorii N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej, znalazło potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które zostały szczegółowo omówione w zaskarżonym orzeczeniu. Sąd nie ma podstaw kwestionować tych ustaleń skoro zostały one dokonane w oparciu o ww. badania Rtg. kręgosłupa, a które przesądziły o stanie niezdolności fizycznej skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi o wydaniu zaskarżonego orzeczenia w oparciu o nieaktualne w dacie orzekania wynikach badania Rtg. należy wskazać, iż ten zarzut jest niezasadny. Albowiem zasadą wynikająca z art. 25 ust 4 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. jest, iż wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. Jest ona władna przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów, lecz tylko w razie potrzeby. Owa potrzeba wystąpi wówczas, gdy badania przeprowadzone przez komisję orzeczniczą I instancji okażą się niewystarczające. Zdaniem Sądu, Komisja orzecznicza II instancji nie naruszyła powyższego przepisu, gdyż stwierdzone w toku postępowania u skarżącego schorzenia kręgosłupa są następstwem choroby zwyrodnieniowej. Oznacza to, że u skarżącego mamy do czynienia z postępującym procesem chorobowym kręgosłupa, nie zaś z jego wadami wrodzonymi, czy też nabytymi. Dostrzegł to również autor skargi stwierdzając, iż dyskopatia stwierdzona u skarżącego, w momencie prowadzenia normalnego trybu życia, uwzględniając rehabilitację bądź ćwiczenia wykonywane samodzielnie, może ulec zahamowaniu. Stan zdrowia skarżącego, stwierdzony spornymi badaniami diagnostycznymi, według wiedzy i doświadczenia medycznego CWKL, nie może ulec poprawie. Tym samym wykonane przez organ I instancji badania Rtg. w styczniu 2014 r. nie tracą na swej aktualności.

Podkreślenia przy tym wymaga, iż skarżący ubiega się o przyjęcie do służby. W takim przypadku prawodawca stawia większe wymagania zdrowotne, niż żołnierzom pozostającym w służbie. Po pierwsze dlatego, że przyjmując żołnierza do służby organ wojskowy zakłada, iż będzie on tę służbę pełnił przez co najmniej kilka lat. Po drugie warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza w realiach poligonowych, czy bojowych są bardzo trudnie, zarówno w aspekcie obciążeń fizycznych, czynników pogodowych (chłód, upał), jak i żywieniowych. Te zaś nie sprzyjają, czy wręcz uniemożliwiają prowadzenie rehabilitacji, czy "zdrowego trybu życia" sygnalizowanych przez stronę w skardze.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CWKL, kwalifikujące skarżącego jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.