Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 306/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-03-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2 i 3, art. 246 par. 1 pkt 1 i 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi G. L. i J. G. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania J. G. prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 306/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę G. L. i J. G. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]".

Do pisma z dnia 26 lipca 2013 r., w którym skarżący, będący małżonkami, ujawnili zamiar złożenia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku, załączony został, podpisany przez obydwoje, urzędowy formularz PPF z dnia 26 lipca 2013 r. We wniosku tym - jak przyjąć należy w oparciu o rubrykę nr 4 - każdy ze skarżących wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu skarżący powołali się na "bardzo złą sytuację materialną" i oświadczyli: "pieniądze z emerytury rozeszły się na życie i niezbędne utrzymanie (...) bowiem zwlekano w WSA z wydaniem zarządzenia (...). Z racji tej nie mogliśmy nawet z tej emerytury poszukać prawnika, któryby sporządził w naszym imieniu tę skargę. Pieniędzy teraz nie mamy do otrzymania następnej emerytury, z której też raczej będzie wątpliwe coś uszczknąć, chyba że tyle ile Państwo płaci prawnikom z urzędu za sporządzenie s. kasacyjnej." Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem ich dochodu jest emerytura skarżącego w kwocie "[...]". Dla potwierdzenia jej wysokości do wniosku załączony został przekaz pocztowy, z którego wynika ponadto, iż do wypłaty przypada kwota "[...]". W rubryce nr 7, w której należy podać stan majątkowy wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie, skarżący nie wypełnili ani nie skreślili pozycji "dom", "mieszkanie" i "nieruchomość rolna" (rubryka nr 7.1.), skreślili natomiast poz. "inne nieruchomości" (rubryka nr 7.1.) oraz rubryki nr 7.2.1. (Posiadane zasoby pieniężne ) i nr 7.2.2. (Przedmioty wartościowe). W rubryce nr 11, przeznaczonej do wskazania innych danych, które składający oświadczenie uważa za istotne, wskazali, iż na skarżącego zarejestrowany jest samochód osobowy marki "[...]", rok prod. "[...]", oraz dodali, że wpis od skargi w niniejszej sprawie i w sprawie o sygn. akt "[...]" oraz opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem uiścili z "oszczędności robionych od początku roku na zakup opału na zimę". Oświadczyli: "dom nie ma c.o., "[...]". Mamy gospodarstwo rolne ale o klasach "[...]" i "[...]" w większości, część nieużytki. Nie posiadamy żadnych dofinansowań unijnych czy państwowych, jest jedynie użytek zielony dla "[...]" kóz i kozła, bez żadnego dochodu."

Pismami z dnia 31 lipca 2013 r., skarżący (każdy z osobna) wezwani zostali do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 26 lipca 2013 r. poprzez wypełnienie lub skreślenie pozycji "dom", "mieszkanie" i "nieruchomość rolna" w rubryce nr 7.1. przesłanych im w tym celu odpisów tego wniosku oraz do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących ich sytuacji majątkowej i finansowej (w zakresie odnoszącym się do gospodarstwa rolnego, którego są właścicielami, prowadzonej działalności rolniczej oraz wysokości przychodu i dochodu/straty uzyskanych/poniesionych z tego tytułu, ponoszonych wydatków, zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt "[...]", a także wyciągów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W związku z treścią rubryk nr 4 i 5, skarżących wezwano ponadto do wskazania w jakim zakresie są w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na wezwania skarżący przedłożyli pismo procesowe z dnia 8 sierpnia 2013 r., w którym oświadczyli, że przedkładają "2 odpisy uzupełnione" i wyjaśnili, iż niewypełnienie rubryk formularza wynikało z pośpiechu i przeoczenia. Wbrew oświadczeniu skarżących, uzupełnione odpisy formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. nie zostały jednak załączone do przedmiotowego pisma. W dalszej części pisma skarżący dodali, iż podtrzymują wszystko co zostało przez nich napisane w formularzu oraz, że "po zastanowieniu się i rozważeniu sprawy nie jest możliwe zaoszczędzenie jakiejś kwoty na koszty czy zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika" szczególnie, że dowiedzieli się, że koszt sporządzenia skargi kasacyjnej to ok. 2.000 zł i nikt nie sporządzi jej za 300 zł. Skarżący wskazali również, iż dotychczas nie została im zwrócona kwota wpisu ze sprawy o sygn. akt "[...]" i dodali, że nawet po jej zwrocie będzie musiała być przeznaczona na zakup opału na zimę. Oświadczyli, iż poza wysokością emerytury praktycznie nic nie zmieniło się w ich sytuacji od czasu przyznania im prawa pomocy postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", którego kopię załączyli do przedmiotowego pisma. Zgodnie z uzasadnieniem tego postanowienia: "Źródło utrzymania 2-osobowej rodziny stanowi emerytura (...) w wysokości "[...]" brutto ("[...]" netto). Majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni "[...]" wraz z domem o powierzchni "[...]", samochód m-ki "[...]" ("[...]") oraz stary sprzęt rolniczy. Dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze wymagają kapitalnego remontu. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Nie ma także warunków do otrzymywania dopłat. Brak kupców na hodowane kozy ("[...]" szt.) i kozły ("[...]" szt.). Wiążą się z nimi jedynie koszty utrzymania."

W dalszej części pisma skarżący wskazali, iż w gospodarstwie, tak jak poprzednio, mają te same stare maszyny i grunty z użytkami zielonymi dla potrzeb chowanych kóz, których nikt nie chce kupić, a które pozostały z dawnych lat, dożywając starości. Posiadają "[...]" kóz i 1 kozła. Zabudowa gospodarstwa wykorzystywana jest dla potrzeb ich chowu i jako garaż dla maszyn rolniczych i samochodu. Skarżący wykazali następujące wydatki: energia, telefon, śmieci – ok. "[...]" miesięcznie, utrzymanie samochodu: paliwo – ok. "[...]" miesięcznie i ubezpieczenie, przegląd techniczny – ok. "[...]" rocznie, prowadzenie chowu kóz – ok. "[...]" rocznie. Dodali, iż w tym roku przygotowanie samochodu do przeglądu technicznego będzie wymagało poniesienia dodatkowych kosztów w wysokości "[...]". Podnieśli również, iż skarżąca zalega z opłatą do KRUS w wysokości "[...]" (opłata kwartalna) i wystąpiła o jej rozłożenie na raty. Oświadczyli ponadto, że załączają "kartę analityczną" z banku, w którym skarżąca ma rachunek bankowy ["wpłata (...) była po to by otrzymać ww. kartę, bo wyciągów nie dają gdy nie było operacji"] oraz, że skarżący nie posiada rachunku bankowego. Do przedmiotowego pisma skarżący załączyli ponadto kopie: dokumentów potwierdzających wysokość ich wydatków i fakt zmniejszania się liczebności stada kóz oraz decyzji w sprawie wymiaru podatku (z której wynika, że do skarżących należą użytki rolne o pow. "[...]", nieużytki o pow. "[...]" oraz budynek mieszkalny o pow. "[...]").

W przedmiotowym piśmie skarżący zawarli jednocześnie wniosek o wyłączenie wskazanych w nim sędziów i referendarza sądowego, wyznaczonego do rozpoznania ich wniosków, zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF). Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 306/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek skarżących, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1145/13, oddalił ich zażalenie na przedmiotowe postanowienie.

Po zwrocie akt sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, akta te przekazane zostały Referendarzowi sądowemu.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.

W niniejszej sprawie, wbrew przekonaniu skarżących, uzupełnione odpisy formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. nie zostały załączone do ich pisma z dnia 8 sierpnia 2013 r. Mając jednak na uwadze to, że w aktach sprawy znajduje się oryginał tego formularza, zaś we wskazanym piśmie skarżący odnieśli się do swojej sytuacji majątkowej (w zakresie posiadanych nieruchomości), wskazując, iż nie uległa ona zmianie od czasu przyznania im prawa pomocy postanowieniem z dnia "[...]", sygn. akt "[...]", uznano, że w okolicznościach niniejszej sprawy, mimo niezastosowania się przez skarżących do wezwania w sposób wymagany, zasadne jest przyjęcie, że braki formalne formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. zostały uzupełnione, a w konsekwencji, że zawarte w nim wnioski każdego ze skarżących podlegają merytorycznemu rozpoznaniu.

Z uwagi na znaczny upływ czasu od złożenia przez skarżących formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. oraz pisma procesowego z dnia 8 sierpnia 2013 r., uznano jednak, że w warunkach niniejszej sprawy zachodzi konieczność aktualizacji zawartych w nich informacji na temat sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżących. Dlatego też, pismami z dnia 30 stycznia 2014 r., skarżący (każdy z osobna) wezwani zostali do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Skarżących, po wskazaniu w wezwaniach jaki stan rodzinny zadeklarowali w rubryce nr 6 formularza, a także jaki stan majątkowy i finansowy wynika z ich oświadczenia, zawartego w piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2013 r., i załączonych do niego załączników oraz rubryk nr 7.2.1., nr 7.2.2. i nr 10 formularza, wezwano do wskazania, czy ich stan rodzinny, majątkowy i finansowy uległ zmianie (pkt-y 2 i 3 wezwania). Wskazując, iż z formularza i pisma procesowego z dnia 8 sierpnia 2013 r. wynika, że działalność rolnicza skarżących podporządkowana jest w istocie jedynie chowowi kóz, których skarżący nie mogą zbyć, i nie przynosi dochodu, wezwano ich również do wskazania, czy także w kondycji gospodarstwa rolnego, którego są właścicielami, zaszły jakieś zmiany (pkt 5 wezwania). Wskazując rodzaj i wysokość wydatków wykazanych w piśmie procesowym z dnia 8 sierpnia 2013 r., skarżący wezwani zostali także do wskazania aktualnej wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez nich wydatków (pkt 6 wezwania). W celu zobrazowania ich sytuacji finansowej od daty złożenia przez nich formularza PPF wezwano ich również do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych i kart z okresu ostatnich 6 miesięcy (pkt 7 wezwania). Z uwagi na to, że z rubryki nr 5 formularza wynika, że skarżący byli w stanie wygospodarować z dochodu rodziny pewne oszczędności z przeznaczeniem na koszty postępowania, a od ich pisma z dnia 8 sierpnia 2013 r., w którym po zastanowieniu się oświadczyli, iż nie jest możliwe zaoszczędzenie jakiejkolwiek kwoty na ten cel, upłynęło prawie 6 miesięcy, za zasadne uznano również uaktualnienie oświadczenia skarżących także w tym przedmiocie i wezwanie ich do wskazania w jakim zakresie są w stanie obecnie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie (pkt 1 wezwania). Skarżący wezwani zostali również do wskazania, czy skarżąca otrzymała już zwrot kosztów postępowania sądowego ze sprawy o sygn. akt "[...]" (pkt 4 wezwania). W wezwaniach zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w wyznaczonym terminie (7 dni od daty doręczenia wezwań) może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwania, skarżący złożyli pismo procesowe z dnia 11 lutego 2014 r., w którym oświadczyli, że ich "sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie zmieniła się od poprzedniej abyśmy mogli ponieść koszty sądowe i zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika". Na dzień dzisiejszy zobowiązani są do poniesienia dodatkowych kosztów związanych z leczeniem skarżącego ["[...]"]. Dodali, iż padła im również jedna koza. Powołując się na informacje dostępne na stronie internetowej Instytutu Pracy i Spraw Społecznych zauważyli, iż górną granicę ubóstwa w gospodarstwie 2-osobowym stanowi kwota ok. 1.758-1.774 zł, "[...]". W tej sytuacji podnieśli, iż jeśli Sąd uważa, że ma prawo żądać od nich poniesienia kosztów postępowania to powinien to stwierdzić, a nie szukać pretekstów do odmowy przyznania im prawa pomocy.

W przedmiotowym piśmie, skarżący wnieśli ponadto "o przesunięcie terminu podanego w wezwaniu".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 ppsa, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia

i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej.

W niniejszej sprawie, z uwagi na konieczność - z przyczyn wskazanych wyżej -aktualizacji informacji na temat sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżących, pismami z dnia 30 stycznia 2014 r., wezwani oni zostali (każdy z osobna) do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz pouczeni, że ich nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Pomimo pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania, ani skarżąca ani skarżący nie złożyli wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, co w warunkach niniejszej sprawy uniemożliwia stwierdzenie, że spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym.

W piśmie z dnia 11 lutego 2014 r. skarżący stwierdzili wprawdzie, że ich sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie uległa zasadniczej zmianie, lecz mimo wezwań nie przedłożyli ani aktualnego oświadczenia o nieposiadaniu przez nich jakichkolwiek rachunków bankowych ani wyciągów z posiadanych przez skarżącą i/lub skarżącego rachunków i kart z okresu ostatnich 6 miesięcy, mimo że w wezwaniach wskazano (w związku z ich oświadczeniem z dnia 8 sierpnia 2013 r.), że w przypadku nieotrzymania wyciągów z rachunków bankowych za określone miesiące z powodu braku operacji na tych rachunkach wystarczające będzie przedłożenie oświadczenia o wysokości salda na tych rachunkach w określonych miesiącach (pkt 7 wezwania). Mając na uwadze oświadczenie skarżących z dnia 8 sierpnia 2013 r., przyjęto bowiem, że w przypadku dokonywania operacji na rachunku bankowym skarżąca otrzymuje wyciągi z tego rachunku bez potrzeby występowania o ich wydanie. Niezłożenie żądanych oświadczeń i/lub dokumentów źródłowych we wskazanym zakresie, przy jednoczesnym braku wyjaśnienia powodu ich niezłożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia skarżących co do ich możliwości płatniczych oraz ocenę jak kształtowała się i kształtuje obecnie ich sytuacja finansowa.

Pomimo wezwań, skarżący nie przedłożyli również dodatkowego oświadczenia wskazującego aktualną wysokość i przeznaczenie ponoszonych wydatków (pkt 6 wezwania). Nie stwierdzili również, że ich wysokość i przeznaczenie nie uległy zmianie, mimo że w wezwaniu - w oparciu o pismo z dnia 8 sierpnia 2013 r. i jego załączniki - wskazano jakie dotychczas wydatki wykazali. Podkreślić natomiast należy, że na ocenę sytuacji finansowej strony ma wpływ nie tylko wysokość jej dochodu, ale również wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków. Zależnie bowiem od indywidualnych potrzeb strony, jej wydatki konieczne mogą, lecz nie muszą, wyczerpywać cały uzyskiwany przez nią dochód. W pewnych zatem okolicznościach, nawet przy niskim dochodzie strona może być w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. W innych natomiast - nie i to przy takim samym dochodzie lub nawet wyższym z uwagi na wysokie wydatki konieczne - różne - zależnie od wieku strony, stanu jej zdrowia, stanu rodzinnego, stanu posiadania, itd. O przyznaniu prawa pomocy decydują zatem każdorazowo indywidualne okoliczności danej sprawy, dlatego też wartości minimum socjalnego, na które powołują się skarżący, czy też wartości minimum egzystencji, mogą być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku strony jedynie posiłkowo.

W dalszej kolejności stwierdzić należy, iż skarżący nie wskazali również, czy skarżąca otrzymała już zwrot kosztów postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt "[...]"; jeśli tak – to kiedy i czy jest jednak możliwe przeznaczenie tych środków na koszty postępowania w niniejszej sprawie, a jeśli nie – to dlaczego (pkt 4 wezwania). Nie udzielili także wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie do wskazania w jakim zakresie (wskazać należało kwotę) są w stanie obecnie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie, a jeśli nie są w stanie ponieść kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie – to dlaczego nie było i nie jest możliwe poczynienie oszczędności na ten cel, skoro uprzednio byli w stanie z poczynionych oszczędności pokrywać koszty sądowe wymagane w prowadzonych przez nich sprawach, w tym w sprawie niniejszej w łącznej kwocie 606 zł (pkt 1 wezwania).

W rubryce nr 11 formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. sami skarżący wskazali bowiem, iż "wpis od skargi w tej sprawie i w innej z nią związanej (sygn. akt "[...]") oraz opłatę za uzasadnienie wyroku (zrobili) za oszczędności robione od początku roku na zakup opału na zimę". Wpis od skargi w sprawie o sygn. akt "[...]" wynosił 200 zł, natomiast w niniejszej – 500 zł (wpłata w dniu "[...]" – k. 15), a opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem – 100 zł (wpłata w dniu 11 czerwca 2013 r. – k. 48). Dodatkowo z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący ponieśli opłatę kancelaryjną w łącznej kwocie 6 zł (wpłata w dniu 27 czerwca 2013 r. – k. 65-66) za kopie dokumentów z akt sprawy. Mając zatem na uwadze zakres żądania skarżących (zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika) oraz to, że w rubryce nr 5 formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r., pomimo deklarowanego braku pieniędzy, dopuścili możliwość zabezpieczenia z emerytury pewnych środków pieniężnych ("tyle ile Państwo płaci prawnikom z urzędu za sporządzenie s. kasacyjnej") z przeznaczeniem na pokrycie kosztów postępowania, za uzasadnione uznano założenie, że skarżący są w stanie poczynić pewne oszczędności, które mogliby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania.

W warunkach niniejszej sprawy, z przyczyn wskazanych wyżej, w pełni uzasadnione było zatem zarówno wezwanie skarżących do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jak i zakres tych wezwań. Nieuzyskanie odpowiedzi na przedmiotowe wezwania we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwia natomiast ocenę aktualnych, rzeczywistych możliwości płatniczych skarżących, a w konsekwencji stwierdzenie, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też w zakresie częściowym.

Podkreślić jednocześnie należy, że Referendarz sądowy nie neguje, że sytuacja materialna skarżących może być rzeczywiście trudna i może uzasadniać przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest jednak instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynili.

Dodać należy, iż w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r. skarżący wnieśli wprawdzie o przedłużenie terminu, wyznaczonego w wezwaniach, lecz wskazać należy, iż stosownie do art. 84 ppsa, przedłużenie terminu sądowego może nastąpić jedynie z ważnej przyczyny. W przedmiotowym piśmie jako powód przedłużenia terminu wskazano natomiast: "bo Sąd w wezwaniu nie podał ile wynoszą koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika choć je wymienił, nadto prosimy też uszczegółowić tę kwotę 606 zł z pkt 1 wymienioną w zdaniu: "skoro uprzednio skarżący byli w stanie z poczynionych oszczędności pokrywać koszty sądowe wymagane w prowadzonych przez nich sprawach, w tym w niniejszej sprawie (w łącznej kwocie 606 zł)", prosimy o podanie w jakich sprawach i jakie wpłaty i z jakich oszczędności?"

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż wskazany powód w żaden sposób nie uzasadnia dlaczego, skarżący nie mogli przedłożyć obecnie oświadczeń i dokumentów źródłowych z pkt-ów 4, 6 i 7 wezwań. Informacje, jakich podania żądają, pochodzą natomiast od nich samych, gdyż to oni w rubryce nr 11 formularza PPF z dnia 26 lipca 2013 r. powołali się na fakt uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie i w sprawie o sygn. akt "[...]" z oszczędności. Odnosząc się natomiast do kwestii kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, to wskazać należy, iż w wezwaniach wskazano jedynie, że na obecnym etapie postępowania koszty związane z wniesieniem skargi kasacyjnej to: wpis od tej skargi w kwocie 250 zł oraz koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata. Nie wskazano jednocześnie wysokości tych drugich, gdyż w przypadku profesjonalnego pełnomocnika z wyboru wysokość tych kosztów zależna jest od indywidualnej umowy pełnomocnika z klientem. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić zatem należy, że w warunkach niniejszej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących.

Dodać również należy, iż w warunkach niniejszej sprawy zastosowanie się przez skarżących do pkt-ów 1, 4, 6 i 7 wezwań nie nastręczało, w ocenie Referendarza sądowego, szczególnych trudności, nie wiązało się też z ponoszeniem dodatkowych kosztów. Jedynymi dokumentami źródłowymi, do których przedłożenia zobowiązani zostali skarżący były bowiem wyciągi z rachunków bankowych i to tylko w sytuacji, gdy wyciągi takie otrzymali z banku. Z pisma z dnia 8 sierpnia 2013 r. wynikało bowiem, że rachunek bankowy posiada tylko skarżąca i że wyciągi z tego rachunku otrzymuje tylko wtedy, gdy dokonywane są na nim operacje bankowe. W celu uzupełnienia informacji na temat aktualnej sytuacji finansowej skarżących, poza przedmiotowymi dokumentami, wystarczyło natomiast złożyć jedynie jednoznaczne oświadczenia na wystosowane do nich pytania, co nie wykraczało poza zakres ich wiedzy.

Reasumując stwierdzić należy, iż uzyskanie powyższych informacji było istotne dla oceny aktualnej sytuacji materialnej skarżących oraz dla podjęcia decyzji o zakresie przyznanego ewentualnie prawa pomocy. Brak przedłożenia wszystkich żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych uniemożliwia natomiast podjęcia korzystnego dla skarżących rozstrzygnięcia. Oświadczenia niepełne oraz takie, które budzą wątpliwości nie mogą bowiem stanowić podstawy przyznania prawa pomocy.

Stwierdzić jednocześnie należy, iż wprawdzie skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata na jednym, wypełnionym wspólnie, formularzu PPF, lecz mając na uwadze brzmienie art. 246 § 1 ppsa, w oparciu, o który przyjąć należy, iż zarówno przyznanie, jak i odmowa przyznania, prawa pomocy następuje względem osoby fizycznej, w niniejszej sprawie wydać należy dwa odrębne postanowienia, przyjmując, iż w formularzu tym zawarte są dwa wnioski – skarżącej i skarżącego.

Mając zatem na uwadze powyższe, z przyczyn wskazanych wyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, po rozpoznaniu zawartego w formularzu PPF z dnia 26 lipca 2013 r. wniosku skarżącego, należało orzec jak w sentencji.