Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 164/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 pkt 3b
journal: Dz.U. 2018 poz 1509
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst. jedn,

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K.-G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., po rozpoznaniu odwołania J. K. – G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] roku określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w wysokości 31.116,00 zł - uchylił w całości decyzję organu I instancji i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012r. w kwocie 26.991,00 zł.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w W. I Wydział Cywilny sygn. Akt [...] z dnia [...]r. zasądzono od Skarbu Państwa - Wojewody [...] na rzecz skarżącej odszkodowanie w kwocie 5.050.754,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2012 roku do dnia zapłaty. Odszkodowanie zostało zasądzone w trybie art. 160 k.p.a. tytułem szkody poniesionej na skutek orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. st. W. z dnia 6 listopada 1951 roku o odmowie przyznania poprzednikom prawnym powoda prawa własności czasowej do nieruchomości [...] położonej przy ul. A 26, oznaczonej nr hip. [...], co do którego decyzją z dnia [...] r Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził jego nieważność uznając, że nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w przedmiocie badania przeznaczenia nieruchomości w obowiązujących planach zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowa nieruchomość była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. W. (Dz. U. Nr 50, póz. 279 ze zm.).

W dniu 29 kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła do Urzędu Skarbowego w K. zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2012.

W dniu 16 maja 2018 r. sporządzono protokół z czynności sprawdzających, w którym stwierdzono, że w złożonym zeznaniu podatkowym skarżąca podwyższyła koszty uzyskania przychodu z wynagrodzenia ze stosunku pracy do kwoty 1.112,50 zł, podczas gdy płatnik wykazał koszty uzyskania przychodu w kwocie 890,00 zł oraz nie wykazała przychodu w wysokości 115.129,52 zł z tytułu odsetek wypłaconych w 2012 r. przez Ministerstwo Skarbu Państwa z powodu opóźnienia wypłaty odszkodowania.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego organ I instancji decyzją z dnia [...] r. określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok w wysokości 31.116,00 zł.

Od decyzji organu I instancji strona wniosła odwołanie (uzupełnione późniejszymi pisami kierowanymi do organu).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podniósł, że przedmiot postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., póz. 361, ze zm), przewidują opodatkowanie, czy też zwolnienie z opodatkowania odsetek od odszkodowania, zasądzonego wyrokiem Sądu. Poza sporem natomiast jest to, że zasądzone wyrokiem Sądu odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przypomniano, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w W. I Wydział Cywilny sygn. Akt [...] w dniu 23 stycznia 2012r. zasądzono od Skarbu Państwa - Wojewody [...] na rzecz skarżącej odszkodowanie w kwocie 5.050.754,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2012 roku do dnia zapłaty. Nadto, zgodnie z pkt. III w/w wyroku z zasądzonego na rzecz skarżącej odszkodowania Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa - Kasa Sądu Okręgowego w W. kwotę 66.130,00 zł tytułem opłaty od pozwu w części przegranej przez skarżącą oraz kwotę 676,78 zł tytułem pokrycia wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa - Kasę Sądu Okręgowego w W. na wynagrodzenie biegłego sądowego, w części przegranej przez skarżącą.

W dniu 26 marca 2012r. na rachunek Kancelarii A, została przekazana przez Ministerstwo Skarbu Państwa kwota 5.099.076,74 zł. Kwota ustawowych odsetek wyniosła 115.129,52 zł (według wyliczenia: kwota wypłacona 5.099.076,74 - kwota 4.983.947,22 zł stanowiąca różnicę pomiędzy wysokością zasądzonego odszkodowania a sumą kosztów obciążających skarżącą z tytułu opłat od pozwu oraz wydatków związanych z wynagrodzeniem biegłego sądowego w części przegranej). Wskazane odsetki zostały wyliczone za okres od dnia 23 stycznia 2012 r. do dnia 26 marca 2012 r.

Organ odwoławczy, powołując się na art. 359 § 3 Kodeksu Cywilnego oraz Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych z dnia 4 grudnia 2008r. (Dz.U. nr 220, poz. 1434) wyjaśnił, że ustawowe odsetki od zasądzonego odszkodowania, tj. od kwoty 5.050.754,00 zł, liczone od 23 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty czyli do 26 marca 2012 r. wyniosły 115.129,52 zł. Następnie, Kancelaria A, po potrąceniu kosztów z tytułu doradztwa prawnego w sprawie zasądzonego na rzecz skarżącej odszkodowania, przesłała na konto skarżącej kwotę 4.590.399,07 zł (5.099.076,74 zł - 508.677,67 zł). Udokumentowaniem realizacji przez w/w Kancelarię usług doradztwa prawnego jest wystawiona faktura VAT z dnia 29 marca 2012 r. na kwotę 508 677,67zł.

W dalsze kolejności organ wskazał, treść art. 9 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. pkt 3, 3a, 3b, 3c i 3d ustawy i wyjaśnił, że otrzymana przez skarżącą na mocy wyroku Sądu kwota odszkodowania korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie art. 21 ust. l pkt 3b ustawy. Stanowiące natomiast przedmiot sporu odsetki zasądzone wyrokiem sądu i naliczone od kwoty głównej odszkodowania nie będą – w ocenie organu - korzystać z takiego zwolnienia z opodatkowania.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał na treść art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 230 póz. 1370 ze zm.) i podkreślił, iż podstawą zasądzenia na rzecz skarżącej odsetek nie była szkoda związana za szkodę poniesioną na skutek orzeczenia administracyjnego - tutaj funkcję odszkodowawczą realizowała wyłącznie zasądzona kwota główna odszkodowania - lecz szkoda polegająca na pozbawieniu skarżącej możliwości dysponowania we wskazanym okresie kapitałem jakim była w/w kwota odszkodowania. Innymi słowy, odsetki te miały na celu wyrównanie szkody spowodowanej utratą przez ewentualnych korzyści, które mogłaby odnieść, gdyby szkoda w takiej postaci nie zaistniała. W ocenie organu, nie budzi wątpliwości, iż będące wyłącznym przedmiotem obecnego postępowania odsetki (kwota główna odszkodowania nie była sporna) stanowiły inne odszkodowanie wynikające z wyroku sądu, o którym mowa wart. 21 ust 1 pkt 3b ustawy i jako takie z uwagi na przewidziane w tym przepisie wyłączenie z zakresu zwolnienia odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Przypomniano, ze zawarty w art. 21 ust. 1 ustawy katalog przychodów wolnych od podatku dochodowego wymienia wprost przypadki zwolnienia odsetek z opodatkowania – tym samym skoro ustawodawca wyraźnie określa, że w tych przypadkach także odsetki od określonych przychodów wolne są od podatku, natomiast w stosunku do innych kategorii przychodów zwolnionych od podatku o odsetkach związanych z tymi należnościami nie wspomina.

Organ podatkowy odnosząc się do dalszych zarzutów odwołania powołał się na orzecznictwo sądowe i wskazał iż podstawowym celem uchwał podejmowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Wskazana uchwała III FPS 2/16 została podjęta celem rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, tj.: "Czy odsetki za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje powinny zostać zaliczone do przychodów ze źródła kapitały pieniężne, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca J991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, póz. 176 ze zm.), czy do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. l pkt 9 w związku z art. 20 ust. l tej ustawy?".

Wyjaśniono, że podjęta w przedmiotowej sprawie uchwała wiąże od dnia jej podjęcia. Powyższe odnosi zatem ten skutek, że od dnia jej podjęcia dokonana w ten sposób interpretacja przepisów prawa jest wiążąca dla innych sądów w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego, rozpoznającemu taką sprawę, nie wolno samodzielnie (bez wykorzystania trybu określonego w art. 269 § 1 p.p.s.a.) przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony NSA. W ocenie organu bez znaczenia zatem dla wpływu rzeczonej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego na rozpoznanie sprawy skarżącej pozostaje okoliczność jej wydania po upływie okresu rozliczeniowego (roku 2012), za który toczy się przedmiotowe postępowanie.

W związku z powyższym przychód z tytułu wynikających z wyroku sądowego odsetek od odszkodowania nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tego rodzaju odsetki stanowią przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy i podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy.

Nie zgodzono się również z skarżącą, że organ podatkowy I instancji nie przedstawił dokumentów, z których jasno wynika, że Ministerstwo Skarbu Państwa wypłaciło na rzecz skarżącej odszkodowanie wraz z ustawowymi odsetkami. Już sam fakt, że wypłacona reprezentującej skarżącą kancelarii prawnej kwota 5.099.076,74 zł była wyższa niż kwota zasądzonego na odszkodowania, tj. 5.050.754,00 zł świadczy, iż skarżąca otrzymała nie tylko świadczenie główne, ale także naliczone od niego odsetki.

Wyjaśniono ponadto, że przelana na konto reprezentującej skarżącą Kancelarii prawnej kwota odszkodowania i odsetek była należnością przysługującą wyłącznie skarżącej, stanowiąc jej przychód podatkowy, nie podlegający opodatkowaniu w części dotyczącej odszkodowania. Kwestia rozliczeń skarżącej z Kancelarią prawną z tytułu płatności za świadczone usługi prawne (przelanie na rachunek bankowy skarżącej otrzymanej przez Kancelarię kwoty pomniejszonej o należne jej honorarium) nie czyni z podmiotu świadczącego usługi prawne na rzecz skarżącej podmiotu uzyskującego przychód z tytułu wypłaty odszkodowania czy też należnych od niego odsetek, albowiem to skarżąca, z należnych środków finansowych, uregulowała w ten sposób płatność związaną z realizowaną obsługa prawną.

Konkludując stwierdzono, że zgodnie z art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 9 oraz art. 20 ust. 1 ustawy, kwota odsetek 115.129,52 zł, która została wypłacona za okres od dnia 23 stycznia 2012r. do dnia 26 marca 2012r. tytułem opóźnienia w wypłacie odszkodowania zasądzonego na rzecz skarżącej od Skarbu Państwa - Wojewody [...] w kwocie 5.050.754,00 zł za szkodę poniesioną na skutek orzeczenia administracyjnego (wyrok Sądu Okręgowego w W. I Wydział Cywilny z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn akt: [...]), stanowi podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym Pani przychód z innych źródeł.

W ocenie organu II instancji zgromadzony sprawie materiał dowodowy wskazuje zatem na poniesione przez skarżącą następujących wydatków celem uzyskania odszkodowania i odsetek za zwłokę:

– kwota 508.677,67 zł, udokumentowana duplikatem z dnia 21 sierpnia 2018 r. faktury VAT nr [...] z dnia 29 marca 2012 r. wystawionej przez Kancelarię Adwokacką A za doradztwo prawne w sprawie odszkodowawczej przed Sądern Okręgowym w W. sygn. [...];

– kwota 66.330,00 zł (66.130 zł + 200 zł) tytułem opłaty sądowej od pozwu w części przegranej przez skarżącą oraz kwota 676,78 zł tytułem pokrycia wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa - Kasę Sądu Okręgowego w W. na wynagrodzenie biegłego sądowego, w części przegranej przez Panią zasądzonych w pkt III wyroku Sądu Okręgowego w W. I Wydział Cywilny z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. Akt [...],

– wpłata w wysokości 2.351,52 zł na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej RP tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zasądzonych w pkt VI wyroku Sądu Okręgowego w W. I Wydział Cywilny z dnia 23 stycznia 2012 r. sygn. Akt [...].

Uznano, że poniesione przez skarżącą jako dochodzącą swoich praw, zarówno opłaty za doradztwo prawne, opłaty sądowe, wynagrodzenie biegłego sądowego, wpłata na rzecz Skarbu Państwa tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego miały na celu ochronę interesów prawnych. Wydatki te poniesione zostały w związku z dochodzeniem przez skarżącą odszkodowania w drodze złożonego pozwu, którego efektu finalnego nie mogła znać składając ów pozew. Stąd zasądzone od skarżącej koszty, tj. opłata sądowa i koszty biegłego sądowego, mimo że dotyczą przegranej części pozwu, to również pozostają w związku z dochodzonymi przez skarżącą od Skarbu Państwa należnościami. Z tego powodu winny one zostać stosownie uwzględnione w rozliczeniu podatkowym.

Organ podniósł również, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że płatnik - Zespół Szkół nr [...], adres siedziby W., ul. B 3 w złożonej deklaracji PIT-11 wykazał koszty uzyskania przychodu ze stosunku pracy w wysokości 890,00 zł, tj. 111,25 zł x 8 miesięcy. Skarżąca natomiast zastosowała podwyższoną kwotę kosztów uzyskania przychodu, tj. 139,06 zł za miesiąc, czyli 8 x 139,06 zł wykazując w złożonym zeznaniu koszty w kwocie 1.112,50 zł.

Zgodzono się z organem podatkowym I instancji, że podwyższone koszty można zastosować, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę. Historyczne dane identyfikacyjne i adresowe wskazują, że w okresie od 23 lipca 2011r. do 29 października 2012 r. skarżąca zamieszkiwała na terenie W., pod adresem ul. C 4/4, w związku z czym miejsce zamieszkania skarżącej w tym okresie znajdowało się w tej samej miejscowości, w której znajdował się zakład pracy. W toku prowadzonego postępowania podatkowego przed organem podatkowym I instancji skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że kwota kosztów mogłaby być podwyższona. Słusznie zatem organ podatkowy I instancji przyjął wysokość kosztów uzyskania przychodu w wysokości wynikającej z PIT-11.

Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Strona skarżąca wniosła o: wycofanie z obiegu prawnego Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art.156 kpa oraz poprzedzającej ją Decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., a także nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zaliczenie do materiału dowodowego akt sprawy Urzędu Skarbowego w K., zaliczenie do materiału dowodowego akt sprawy Izby Skarbowej w Ł..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonuje sądowej kontroli zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów i sformułowanych wniosków ale także zgodnie z art. 134 § 1 ppsa w granicach danej sprawy , co oznacza ,że nie jest związany w tym zakresie stanowiskiem strony. Z tej normatywnej perspektywy w pierwszej kolejności należało dokonać oceny , czy zobowiązanie nie uległo przedawnieniu . Co do zasady zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca kalendarzowego , w którym upłynął termin płatności podatku ( art. 70 § 1 Op. ). Z uwagi na to ,że strona w rozliczeniu podatku za 2012 r. nie ujęła przychodu z tytułu odsetek od uzyskanego odszkodowania , składanym i rozliczanym do dnia następującego po roku podatkowym ( art. 45 § 1 updof) bieg termin przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczął się 1 stycznia 2014 r. i upływał z dniem 31 grudnia 2018 r. . Decyzję zaskarżoną doręczono stronie 7 stycznia 2019 r. a zatem po upływie ww. terminu , jednakże organ wykazał ,że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia wobec zastosowania środka egzekucyjnego , o którym podatnik został zawiadomiony ( art. 70 § 4 Op. ). Z akt administracyjnych wynika ,że zostały wystawione tytuły wykonawcze obejmujące zaległość podatkową ( str. 56 i 55 akt adm. ) , które zostały skierowane do strony ( wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego ) a zawiadomieni o zajęciu wierzytelności zostało doręczone do banku ( C S.A.) 17 października 2018 r. Powyższe powoduje ,że organ był uprawniony do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy.

Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy tego czy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( w brzmieniu 2012 r. ) przewidywały opodatkowanie , czy też zwolnienie z opodatkowania odsetek od odszkodowania. W okolicznościach niniejszej sprawy strona uzyskała odszkodowanie na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w W. ( [...] ) z 23 stycznia 2012 r. od Skarbu Państwa wraz z odsetkami liczonymi od 23 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty. Odszkodowanie wraz z odsetkami zostało wypłacone 26 marca 2012 r. W zeznaniu podatkowym PIT-36 strona nie wykazała przychodu w wysokości 115.129,52 zł z tytułu wypłaconych odsetek za czas opóźnienia w wypłacie odszkodowania. Wobec stwierdzonej nieprawidłowości organ I instancji określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w wys. 31.116,00 zł , a odwołanie strony spowodowało zmianę tego rozstrzygnięcia w zakresie wysokości daniny , którą określono na kwotę 26.991,00 zł , będącą wynikiem przyjęcia innej kwoty kosztów uzyskania przychodu z tytułu wypłaconych odsetek ustawowych.

Strona kwestionuje zasadności opodatkowania odsetek co do zasady , podnosząc także zaniedbanie płatnika Ministerstwa Finansów , które nie wystawiło formularza PIT -8C , który powinien zawierać stosowną informację o otrzymanych odsetkach.

Na wstępie rozważań sąd stwierdza ,że podniesione zarzuty są niezasadne a zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odnotować przy tym należy ,że nie ma sporu co do tego , że zasądzone i wypłacone skarżącej odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3b updof , w brzmieniu roku kontrolowanego : "Wolne od podatku dochodowego są: inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: a/ otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością, b/ dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Sformułowanie art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. powoduje, że nie budzi wątpliwości istnienie zwolnienia podatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia zasądzonego wyrokiem sądu. Natomiast dla rozstrzygnięcia sporu istotne jest zinterpretowanie ustawowego określenia: odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, zamieszczonego w art. 21 ust. 1 pkt 3b cyt. ustawy. W tym zakresie należy odwołać się do poglądów judykatury , które sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1629/06 (dostępny w internetowej bazie CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przepis ten stanowi niemal dosłowne, poza słowem podatnik, powtórzenie treści art. 361 § 2 K.c. w jego końcowej części. Nie ma żadnych podstaw, by treść pojęcia "utracone korzyści", które ma utrwalone znaczenie w języku prawniczym, wykładać odmiennie, stosując przepis ustawy podatkowej. Odsetki należne w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 K.c.) należy traktować jako wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z cudzego kapitału. Inaczej rzecz ujmując, jest to odszkodowanie za pozbawienie wierzyciela możliwości dysponowania kapitałem, a tym samym pozbawienie go spodziewanych z tego tytułu korzyści (np. przez korzystną lokatę) ( ... ) W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że głównym motywem legislacyjnym uregulowania takiego jak w art. 481 § 1 K.c. jest uznanie, że wierzyciel ponosi przez opóźnienie co najmniej szkodę w postaci odsetek, na jakie mógłby ulokować otrzymaną w terminie sumę (wyrok z dnia 24 kwietnia 1997 r. sygn. akt II CKN 118/97, OSP 1998, nr 1, poz. 3 z glosą A. Szpunara). Odsetki zatem są kompensatą tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej. Prowadzi to do konkluzji, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 K.c.) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Kwestia odsetek otrzymanych na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego była również przedmiotem analizy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r. II FSK 588/2008 oraz w wyrokach tutejszego sądu z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1234/14 oraz 8 stycznia 2016 roku sygn. akt I SA/Łd 1204/15 . W wyrokach tych sądy administracyjne wyraziły pogląd, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 K.c.) stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i jako takie nie są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b u.p.d.o.f. jednoznacznie wyłącza ze zwolnienia podatkowego wskazane odszkodowania. Taka interpretacja w pełni współbrzmi ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 5 lutego 2015r. sygn. akt V CSK 231/14 . Wskazano w nim, że roszczenie o odsetki, określane mianem roszczenia akcesoryjnego uzależnione jest w całości od zasadności dochodzenia długu głównego. Jednakże ta akcesoryjność dotyczy wyłącznie chwili powstania roszczenia o odsetki, które później mają charakter samodzielny (samoistny) wobec roszczenia głównego i mogą być dochodzone oddzielnie, a nawet niezależnie od wytoczenia powództwa o roszczenie główne. Roszczenie o odsetki na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego przysługuje wierzycielowi wtedy, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Co istotne, roszczenie to jest niezależne od zawinienia dłużnika i od wystąpienia po stronie wierzyciela szkody, co wynika wprost z treści tego przepisu. Odsetki są świadczeniem ubocznym, zależnym od istnienia i wymagalności długu podstawowego, jednak od momentu powstania uzyskują byt samoistny, niezależny od długu głównego. W piśmiennictwie wskazuje się ,że odsetki za opóźnienie mają także charakter swoistego odszkodowania (zob. Zdzisław Gawlik, komentarz do art. 481 Kodeksu cywilnego, LEX 2014). Swoistość ta polega na tym, że roszczenie o odsetki nie wymaga wykazania jakiejkolwiek szkody po stronie wierzyciela świadczenia pieniężnego, a ponadto wysokość odsetek i tym samym kwota będąca iloczynem stopy odsetek i ilości dni opóźnienia nie jest związana z wysokością ewentualnej szkody wynikłej z opóźnienia świadczenia pieniężnego, co oznacza, że zasadniczą rolą odsetek nie jest pokrycie zaistniałej szkody. Jednocześnie można przyjąć, że powyższy przepis cyt. "potwierdza pewną prawidłowość, że jakiekolwiek opóźnienie w terminowej realizacji świadczenia pieniężnego, z uwagi na zmianę siły nabywczej pieniądza, przynosi zawsze uprawnionemu szkodę w postaci wielkości oprocentowania, które wierzyciel by uzyskał, gdyby należne świadczenie pieniężne otrzymał w terminie i podjął w odniesieniu do otrzymanej sumy pieniędzy decyzję o ich ulokowaniu w banku. Przyjąć zatem należy założenie, iż opóźnienie w wykonaniu świadczenia pieniężnego zawsze rodzi szkodę, bez względu na to, jakie zamiary w odniesieniu do oczekiwanego świadczenia miał wierzyciel" (zob. Zdzisław Gawlik, komentarz do art. 481 Kodeksu cywilnego, LEX 2014).

Mając powyższe na uwadze, organ podatkowy prawidłowo uznał, że zwolnienie od opodatkowania odszkodowania lub zadośćuczynienia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f., nie dotyczy odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, dla których podstawą prawną ich wypłaty był art. 481 Kodeksu cywilnego. Należy mieć na uwadze, że przepisy regulujące zwolnienia podatkowe powinny być interpretowane ściśle. Nie należy ich interpretować rozszerzająco. Skoro odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem to nie mieszczą się w zakresie zwolnienia podatkowego. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie jeśli ustawodawca nie wymienił odsetek od odszkodowania, jako podlegających zwolnieniu to przyjęcie odmiennego poglądu, byłoby przejawem niedopuszczalnego zastosowania wykładni rozszerzającej (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. II FSK 2780/15 i powołane w nim orzecznictwo , także wyrok z 14 marca 2019 r. sygn. akt II FSK 918/17 ). Ponadto , jak trafnie zauważył sąd odwoławczy w ostatnim z przytoczonych wyroków – " Obok wykładni językowej również wynik wykładni systemowej wewnętrznej doprowadza do wniosku, że przedmiotowe odsetki nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b u.p.d.o.f. W przepisie art. 21 u.p.d.o.f. zostały zawarte zwolnienia dotyczące innego rodzaju odsetek. I tak - wolne od podatku są odsetki wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 52, pkt 95 i pkt 119, pkt 130, pkt 130a oraz pkt 130b u.p.d.o.f., gdzie wyraźnie wyodrębniono świadczenie odsetkowe jako przedmiot zwolnienia podatkowego. Ustawodawca nie pomija zatem odsetek w swoich uregulowaniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które, w jego ocenie, zasługują na szczególną ochronę. Tym samym, skoro ustawodawca w ramach art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. (a więc w obrębie jednej i tej samej jednostki redakcyjnej) wyraźnie określa przypadki, w których odsetki od określonych przychodów uznaje za wolne od podatku, to wynika z tego, że tylko w tych przypadkach można mówić o objęciu świadczeń odsetkowych zwolnieniem od podatku dochodowego. Inaczej rzecz ujmując, wynik w tym przypadku wnioskowania a contrario wskazuje, że odsetki, które nie zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, podlegają opodatkowaniu" .

Wreszcie należy odwołać się do uchwały NSA z 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II FPS 2/16 , wzmacniającej powołane wyżej stanowisko, jakkolwiek dotyczy ona odsetek za nieterminowe uiszczenie ceny za zbyte akcje , ale dotyczyła odsetek , to ten element w istotnym zakresie łączy ją ze sporawą rozpoznawaną przez sąd w tym składzie, gdyż w obu tych sprawach odsetki stanowią świadczenie z tytułu opóźnienia świadczenia głównego.

Z powołanych wyżej rozważań zakorzenionych w judykaturze oraz jurysprudencji , pełną aprobatę sądu uzyskało stanowisko organu o zasadności opodatkowania odsetek wypłaconych stronie z tytułu opóźnienia w wywiązaniu się z uregulowania zasądzonego odszkodowania, na tle przytoczonych regulacji prawnych, jako nie korzystających ze zwolnienia podatkowego. Nie zmienia tego brak wystawienia przez płatnika PIT-8C albowiem jak słusznie podniesiono , wskazując na regulacją art. 45 ust. 1 updof , obowiązkiem podatnika jest opodatkowanie wszystkich dochodów osiągniętych w roku podatkowym i ich wykazania w złożonym zeznaniu rocznym , wynikających z ustawy podatkowej, za które to obowiązki odpowiedzialność podatnika jest samoistna.

W ocenie sądu wbrew zarzutom skargi uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kompletne, wskazuje na przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia regulacje prawne, przedstawia szczegółowo wyliczenia wraz z ich analizą i zastosowaniem, przedstawiając również zagadnienie kosztów uzyskania przychodu z tytułu wypłaconych odsetek , które wszystkie razem prowadzą do czytelnej konkluzji w postaci określenia daniny. Spełnia zatem kryteria z art. 210 § 4 Op.

Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 ppsa , sąd skargę oddalił.

Nie orzeczono o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej w ramach przyznanego skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym ( postanowienie referendarza sądowego z 16 kwietnia 2019 r. ) wobec nie zgłoszenia stosownego wniosku przez ustanowionego pełnomocnika z urzedu, zgodnie z art. 254 § 1 ppsa.

ak