Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 492/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art.10a, art.22 ust.2a, art.22 ust.3
journal: Dz.U. 2018 poz 2332
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego z 16 października 2019 r. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 18 marca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej "O.p."), art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm., dalej: "ustawa o SENT"), po rozpatrzeniu odwołania M. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego z dnia 16 października 2019 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 18 marca 2019 r. na drodze krajowej nr 6 funkcjonariusze Służby Celno -Skarbowej przeprowadzili kontrolę pojazdu marki MAN z cysterną o numerze rejestracyjnym [...]. W toku kontroli ustalono, że przewóz towaru w postaci oleju napędowego (pozycja CN 2710) w ilości 5000 litrów, według numeru zgłoszenia [...] nastąpił z naruszeniem ustawy o SENT. W chwili dokonania czynności kontroli stwierdzono, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ww. ustawy, tj. przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem SENT.

Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego decyzją z dnia 16 października 2018 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł w związku z niewywiązaniem się przez przewoźnika z obowiązku wynikającego z art. 22 ust. 2a ww. ustawy, tj. przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...] w trakcie całej trasy przewozu.

W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła organowi naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p.; art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p.; art. 24 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o SENT; art. 24 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i 3 Konstytucji RP oraz art. 22 ust. 2a ustawy SENT.

Decyzją z dnia 18 marca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że strona wywiązała się z nałożonych ustawą obowiązków na podmiot wysyłający oraz przewoźnika, tj. dokonała zgłoszenia przewozu towaru do systemu SENT oraz uzupełniła dane zawarte w tym zgłoszeniu stosownie do obowiązujących przepisów, to jednak z zapisów zawartych w systemie SENT oraz SENT GEO wynikało, że w momencie rozpoczęcia czynności kontroli przedmiotowego przewozu, tj. o godz. 1345 strona nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy, tj. przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem SENT.

Strona wykorzystała posiadany zewnętrzny system lokalizacji (art.2 pkt 15a ustawy o SENT), tj. system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu, przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (tzw. GPS), któremu przypisano numer urządzenia [...]. Powyższe zostało uwidocznione w zgłoszeniu SENT, i udokumentowane przez stronę potwierdzeniem rejestracji urządzeń GPS przewoźnika powiązanych z usługą ZSL (SENT471).

Przedstawione przez stronę dowody w postaci raportu karty drogowej i karty drogowej dziennej dla podlegającego kontroli pojazdu, pobrane ze strony widziszwszystko.pl (monitoring GPS pojazdów) potwierdzają w istocie, że urządzenie emitowało dane przez całą dobę i w żadnym momencie nie było wyłączone. Niemniej jednak fakt emisji danych z urządzenia nie oznacza, że dane te były przekazywane do systemu KAS. Wyposażenie pojazdu w zewnętrzny system lokalizacji nie jest równoznaczne z przekazywaniem danych geolokalizacyjnych środka transportu do systemu KAS, w trakcie całej trasy przewozu.

Analiza zapisów w systemie KAS potwierdziła, że w przypadku urządzenia, w które był wyposażony podlegający kontroli pojazd nie odnotowano zdarzeń przed godziną 1621, co oznaczało, że w momencie rozpoczęcia czynności kontrolnych, tj. o godz. 1345, dane geolokalizacyjne nie zostały przekazane do systemu SENT GEO. Nie stwierdzono również awarii i nieprawidłowego działania systemu SENT GEO w analizowanym okresie. Nie jest tym samym możliwe rozważanie zaistniałej sytuacji na gruncie okoliczności, o których mowa w art. 10c ust. 1 ustawy, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym lub w najbliższej zatoce postojowej.

Dopełnienia ustawowego obowiązku przekazu danych geolokalizacyjnych do systemu SENT GEO w dniu kontroli nie potwierdzają również przedłożone przez stronę dowody w postaci listy aktywnych urządzeń GPS korzystających z usługi ZSL wraz z ostatnią lokalizacją (SENT 475) wykazujące, że urządzenie [...] było aktywne dnia 19 marca 2019 r., tj. następnego dnia po dniu kontroli.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, iż strona wykonując przedmiotowy przewóz nie dołożyła należytej staranności w kwestii upewnienia się, że urządzenie zainstalowane w kontrolowanym pojeździe w prawidłowy sposób spełnia swoją funkcję. Nadesłany przez stronę dokument w postaci potwierdzenia rejestracji urządzeń GPS przewoźnika powiązanych z usługą ZSL (SENT471) nie jest równoznaczny z aktywacją urządzenia.

Strona posiadała w dniu kontroli zainstalowane w pojeździe urządzenie do przesyłu danych geolokalizacyjnych, jednakże nie wywiązała się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego ustalono, że pierwsze dane geolokalizacyjne dotyczące kontrolowanego pojazdu zostały przekazane do systemu KAS dopiero o godz. 1621, tj. w trakcie trwania kontroli.

W ocenie organu II instancji, przedłożone przez stronę dowody w postaci kart drogowych z dnia kontroli pojazdu, na których uwidocznione są okresy aktywności pojazdu nie potwierdzają faktu przekazania danych geolokalizacyjnych do systemu KAS, ponieważ wskazana przez przewoźnika strona internetowa nie należy do systemu KAS, a służy jedynie monitorowaniu pojazdów przez przewoźnika. Organ zaznaczył, że błąd w konfiguracji przekazywania danych lokalizacyjnych z systemu operatora ZSL, obciąża przewoźnika, tym bardziej, że istnieje możliwość zweryfikowania aktywnego urządzenia GPS korzystającego z usługi ZSL wraz z ostatnią lokalizacją, poprzez formularz SENT472.

Zdaniem organu II instancji, w sprawie nie zaistniała awaria, czy nieprawidłowe działanie systemów KAS, ponieważ stwierdzono zaniedbanie polegające na niedokonaniu czynności sprawdzających przez stronę w celu upewnienia się, czy urządzenie geolokalizacyjne, które zostało zamontowane w kontrolowanym pojeździe należycie funkcjonuje w powiązaniu z usługą ZSL i w prawidłowy sposób emituje dane do systemu KAS.

Jako bezpodstawne organ ocenił zarzuty dotyczące nieustalenia organ I instancji stanu faktycznego sprawy, nieprawidłowej i fragmentarycznej analizy materiału dowodowego, co do ustalenia przyczyny nieprzekazywania danych lokalizacyjnych z systemu operatora ZSL do systemu KAS. Odpowiedzialność za przekazywanie danych do systemu KAS ciąży na przewoźniku, a nie operatorze ZSL, czy organie. Korzystanie przewoźnika z usług firmy zewnętrznej, z którą zawarł umowę na obsługę urządzeń geolokalizacyjnych jest dobrowolne i nie zwalnia go z odpowiedzialności za nieprawidłowe funkcjonowanie tej usługi. Zatem podniesione okoliczności odnośnie powstałego błędu w transmisji danych na linii od operatora ZSL do systemu KAS nie uprawniają do zwolnienia z zastosowania przepisów, o których mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, tym bardziej, że administrator strony www.puesc.gov.pl umożliwił przewoźnikowi weryfikację takich danych.

Odnosząc się do zarzutów w zakresie odstąpienia od nałożenia kary, organ II instancji wskazał, iż stosownie do treści art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że użyte przez ustawodawcę sformułowanie "organ może odstąpić" oznacza, że decyzje w tym względzie mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstania sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej.

Ważny interes przewoźnika, zdaniem organu odwoławczego, oznacza sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować nałożonej kary. Nałożenie kary godzi w ważny interes przewoźnika, gdy wskutek nieprzewidywalnych losowych okoliczności, jej uregulowanie mogłoby zachwiać podstawami prowadzonej przez niego jego działalności. Są to zatem sytuacje o charakterze wyjątkowym i szczególnym, których przewoźnik dbający należycie o swoje interesy, nie mógł przewidywać.

W ocenie Dyrektora, strona nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na istnienie ważnego interesu przemawiającego za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej, zaś organ z urzędu nie posiada wiedzy o jakichkolwiek okolicznościach, które uniemożliwiłyby stronie regulowanie zobowiązań względem Skarbu Państwa. Zatem w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary ze względu na ważny interes przewoźnika.

W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego wskazano, że jest to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Na tle rozwiązań przyjętych w ustawach podatkowych scharakteryzowano w literaturze przedmiotu, że odwołanie się do interesu publicznego wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak, np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej. Zatem zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania, co w ocenie organów w niniejszej sprawie nie wystąpiło.

Organ odwoławczy argumentował, że w toku postępowania nie stwierdzono, aby istniały jakieś szczególne względy, wspólne społeczności, które przemawiałyby za odstąpieniem od nałożenia kary. Co więcej, rozstrzygnięcie takie w przedstawionym stanie faktycznym godziłoby w podstawowe zasady sprawiedliwości, równości wobec prawa i powszechności ponoszenia kar za niedopełnienie obowiązków płynących z ustawy. Każdy z przewoźników dokonując przewozu, o którym mowa w ustawie obowiązany jest do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu i w interesie publicznym jest powszechne prawidłowe stosowanie przez nich przepisów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisaną decyzję, M. K. wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów:

1.art. 210 § 4 w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez brak precyzyjnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego poprzedzającego ocenę w przedmiocie istnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego,

2.art. 187 § 1 w zw. z art. 122 O.p., polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego pozwalającej ustalić przyczynę nieprzekazania danych lokalizacyjnych z systemu operatora ZSL,

3.art. 24 ust. 3 zw. z art. 24 ust.1 ustawy o SENT, poprzez błędną wykładnię interesu przewoźnika, a w konsekwencji przyjęcie, że interes przewoźnika nie przemawiał za odstąpieniem od nałożenia kary,

4.art. 24 ust. 3 ustawy o SENT w zw. z art. 31 ust 1 i 3 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię naruszającą konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności,

5.art. 22 ust. 2a ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, poprzez:

- pominięcie, że stwierdzone uchybienie, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych Skarbu Państwa i nie miało żadnego wpływu na możliwość i przebieg kontroli, co winno skutkować nie wszczynaniem - jako zbędnego - postępowania i niewymierzeniem kary pieniężnej,

- pominięcie, że zarówno zasady sprawiedliwości, jak i bezpieczeństwa oraz zaufania do organów państwa, składające się na pojęcie "ważnego interesu publicznego", o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT wymagają, aby postępowanie w sprawie zostało umorzone lub zakończyło się odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, niewątpliwie bowiem w okolicznościach sprawy, tj. wypełnienia wszystkich nałożonych przez ustawodawcę obowiązków wynikających z art. 5 ust.1 i ust. 2 ustawy o SENT;

- pominięcie, że ustawodawca, poprzez nowelizację ustawy niespełna rok po wejściu w życie pierwotnego brzmienia ww. ustawy, jasno dał wyraz swoich intencji oraz dokonał w ten sposób swoistej autentycznej legalnej wykładni przepisów prawa, wskazując wyraźnie, co jest potrzebne do osiągnięcia celu ustawy, a co - z punktu widzenia osiągnięcia celu ustawy - jest zupełnie niepotrzebne i zbędne tj. wszczynanie postępowań w sprawach, w których nie doszło do uszczupleń wynikających z podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług,

- pominięcie faktu, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. stwierdził, że pojazd ruszając z miejsca załadunku miał sprawny lokalizator GPS, jednak z nieznanych powodów dane te nie były przekazywane przez operatora ZSL do systemu SENT GEO,

- wykładnię prowadzącą do absurdu i sytuacji, w której celem przepisu jest kara dla samego karania podatnika, a nie piętnowanie, czy zapobieganie nadużyciom;

- art. 10c ustawy o SENT, poprzez błędne przyjęcie, że nie ma on zastosowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) - dalej: "P.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności, Sąd stwierdził naruszenie prawa, które uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W konsekwencji, skarga podlega uwzględnieniu, chociaż nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

W pierwszej kolejności, podzielić należy stanowisko organów, że w świetle art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W przypadku zaś niewywiązywania się z tego obowiązku, na przewoźnika - na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT - nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Nakaz nałożenia wskazanej kary nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca, w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT dopuścił bowiem, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od jej nałożenia.

W warunkach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane to, że w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem dane geolokalizacyjne środka transportu skarżącego objętego tym zgłoszeniem nie były przekazywane do rejestru zgłoszeń SENT. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, w świetle wyraźnego brzmienia przytoczonych przepisów ustawy o SENT, brak wywiązania się przez niego z obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1, uzasadniał nałożenie na niego kary przewidzianej w art. 22 ust. 2a. Wskazane przepisy nie uzależniają bowiem jej wymierzenia od wystąpienia winy po stronie przewoźnika. Okoliczności towarzyszące naruszeniu art. 10a ust. 1 mogą mieć jednak znaczenie dla oceny podstaw odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej.

W świetle art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, organ może odstąpić od jej nałożenia w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. Konstrukcja tego przepisu jest oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. W przywołanej wyżej regulacji prawnej, ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej przywołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki.

Posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 22 ust. 3 ustawy o SENT nieostrymi pojęciami: "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny" oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu konkretnych okoliczności i faktów. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do tych pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika.

Pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67 a § 1 O.p. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 406/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, dokonując wykładni przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, przewidzianej w tym przepisie, należy także odwołać się do celów jakie przyświecały ustawodawcy, konstruującemu ten akt prawny. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o SENT (zob. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, s. 3, druk nr 1244, Sejm RP VIII kadencji, www.sejm.gov.pl), "ustawa ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za «wrażliwe», ułatwić walkę z «szarą strefą» oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów". Skoro zatem ustawa stanowi narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami, to nie można przyjąć, że w interesie publicznym leży automatyczne nakładanie na każdego przewoźnika dolegliwej kary pieniężnej za wszelkiego rodzaju uchybienia, które mieszczą się w hipotezie normy prawnej art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.

Jak wskazano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w zakresie rozumienia pojęcia "interes publiczny" można przenieść na grunt niniejszej sprawy, przez interes ten rozumie się "dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp." (zob. np. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01, publ. j.w.).

W konsekwencji, organ, oceniając, czy w sprawie może znaleźć zastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, powinien każdorazowo rozważyć, czy w okolicznościach konkretnej sprawy celowe jest także w świetle tego rodzaju wartości nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika. Dokonując tej oceny organ powinien zatem uwzględnić w szczególności rodzaj stwierdzonego naruszenia i jego konsekwencje, zachowanie przewoźnika po jego ujawnieniu, w tym fakt jego usunięcia, a także dotychczasowy sposób prowadzenia działalności gospodarczej, w tym stwierdzone naruszenia ustawy o SENT. Okoliczności te w całokształcie wpływają bowiem na ocenę, czy zgodnie z zasadami sprawiedliwości i proporcjonalności w interesie publicznym leży nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, czy też odstąpienie od jej nałożenia.

Trudno uznać bowiem, że w zgodzie z celami ustawy o SENT i w interesie publicznym leży karanie legalnie działających przedsiębiorców niezależnie od rodzaju i skali naruszeń, których się dopuścili. Odstąpienie od obowiązku nałożenia kary, o ile znajduje zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy, nie podważa funkcji prewencyjnej tej kary. Wręcz przeciwnie buduje zaufanie obywateli do organów władzy i przeświadczenie, że ich reakcja na naruszenie przepisów prawa będzie adekwatna do przewinienia. To, że ustawodawca przewidział możliwość odstąpienia od obowiązku nałożenia kary jest wyrazem tendencji do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Dopiero zatem wykazanie, że w realiach konkretnej sprawy określony podmiot uchybia swoim obowiązkom w taki sposób, że z uwagi na ważkość jego uchybień w interesie publicznym nie leży odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej uzasadnia jej nałożenie. W tym też kontekście stwierdzić należy, że dobra sytuacja finansowa przedsiębiorcy nie może sama w sobie wykluczać odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, także przy ocenie przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 166/20, publ. j.w.).

Rozważając zaistnienie tej przesłanki organ powinien bowiem rozważyć nałożenie potencjalnej kary w kontekście konkretnego przewozu, będącego jednym z przejawów prowadzonej działalności gospodarczej, a nie do przychodu/dochodu przedsiębiorcy, bowiem takie działanie w istocie zniekształca obraz faktycznej dolegliwości nakładanej kary. Przy takim podejściu w przypadku dobrej kondycji finansowej przedsiębiorcy jej wysokość często bowiem może wydawać się nieznaczna. Nałożenie kary powinno być natomiast w pierwszej kolejności zależne od stwierdzonego naruszenia, a nie od sytuacji finansowej przedsiębiorcy

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organy obu instancji dokonały nie w pełni właściwej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, czym dopuściły się naruszenia tego przepisu. W konsekwencji doszło też do naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 i art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy istotnego z punktu widzenia zastosowania przewidzianej we wskazanym przepisie instytucji.

Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie, kontrolowany przewóz towaru objęty był zgłoszeniem przewozowym, urządzenie GPS zostało prawidłowo zarejestrowane, zaś niedługo po stwierdzeniu braku przekazywania przez lokalizator aktualnych danych geolokalizacyjnych, dane zostały przekazane do systemu KAS (w dniu kontroli drogowej, o godz. 1621). Trasa przejazdu, mimo że nie została odzwierciedlona w rejestrze zgłoszeń SENT, zarejestrowana została w systemie używanym przez przewoźnika.

Uwzględniając te okoliczności, jak również dokonując oceny skali popełnionego naruszenia oraz dotychczasowego sposobu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, organ I instancji powinien ponownie ocenić, czy w warunkach niniejszej sprawy istnieje, czy też nie istnieje "interes publiczny" lub "ważny interes przewoźnika", uzasadniający odstąpienie od nałożenia na niego kary pieniężnej.

Skoro w systemie prawnym obowiązuje art. 22 ust. 3 ustawy SENT, to organ (działający przecież zgodnie z art. 120 O.p. na podstawie przepisów prawa) winien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zadaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na przesłanki wskazane w tym przepisie.

Organ I instancji uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną oraz poczyni niezbędne ustalenia faktyczne w tym zakresie.

Natomiast wskazywany w skardze przepis art. 24 ust. 3 ustawy o SENT nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy on możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 24 ust. 1-1b ustawy o SENT, a więc innej od nałożonej na skarżącego przez organ w kontrolowanych decyzjach.

Odnosząc się do argumentacji skargi, odwołującej się do celów znowelizowanej ustawy o SENT, wskazać należy, że ustawą z dnia 14 czerwca 2018 r. znowelizowany został przepis art. 30 ust. 4 ustawy o SENT, który przewiduje możliwość odstąpienia od wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia podlegające tej karze, jeżeli nie doszło do uszczuplenia podatku. Wskazana liberalizacja przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych nie dotyczy jednak przewoźników, na co wskazuje art. 30 ust. 5 ustawy o SENT (w znowelizowanym brzmieniu). Przepis ten wyłącza bowiem przewoźników z grupy pomiotów, w stosunku do których można odstąpić od nakładania kar pieniężnych w przypadku braku stwierdzenia uszczupleń danin publicznoprawnych. Regulacja wynikająca z art. 30 ust. 5 ustawy o SENT, zgodnie z którym ust. 4 nie stosuje się do przewoźników, oznacza że przewoźnik będzie odpowiadał za wszystkie popełnione naruszenia obowiązków określonych w ustawie o SENT, nawet jak nie skutkowały one uszczupleniami w podatku akcyzowym i podatku VAT.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10c ustawy o SENT, poprzez błędne przyjęcie, że nie ma on zastosowania w sprawie, podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono niesprawności, o której mowa w tym przepisie, ponieważ już od momentu rozpoczęcia przewozu, urządzenie geolokalizacyjne nie przekazywało danych do systemu SENT GEO. Stąd powyższy zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów ustawy o SENT.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200 i art. 209 P.p.s.a., zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.