Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 361/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości M. W. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił M.W. wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2008 rok, opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od tej decyzji, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną.

W dniu [...]. do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wpłynęło pismo pełnomocnika ustanowionego przez Syndyka Masy Upadłości M.W., zawierające wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją

z dnia [...]. oraz żądnie wstrzymania wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotowe postępowanie obarczone jest wadą z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p.", w związku z naruszeniem przepisu art. 145 § 2 i 3 O.p., polegającą na braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatnika ustanowionemu w sprawie

i spowodowanie, iż nie miał on możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy, co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania. Podano, że Syndyk udzielił pełnomocnictwa A. W., jednakże z uwagi na fakt jej przebywania na zwolnieniu lekarskim, udzielił pełnomocnictwa także P. G.. Upoważnienie do reprezentowania Syndyka w trakcie postępowania kontrolnego i odwoławczego udzielone P. G.zostało złożone w kancelarii Urzędu Kontroli Skarbowej

w B. w dniu [...]. w godzinach pracy organu wydającego decyzję, co potwierdza urzędowa prezentata widniejąca na egzemplarzu pełnomocnictwa pozostająca w posiadaniu Syndyka. W złożonym pełnomocnictwie P. G.została wskazana w sposób wyraźny i jednoznaczny jako pełnomocnik właściwy do odbioru korespondencji. Tym samym, organ kontroli skarbowej kierując przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...]. do A. W. pominął ustanowionego przez stronę pełnomocnika właściwego do odbioru korespondencji.

Postanowieniem z dnia [...]. organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej przedmiotową decyzją ostateczną organu kontroli skarbowej, a decyzją

z dnia [...]. działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. odmówił jej uchylenia, z uwagi na brak przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W decyzji stwierdził między innymi, że kierując przedmiotową decyzję do A. W. nie miał wiedzy o ustanowieniu drugiego pełnomocnika, właściwego do odbioru korespondencji, gdyż stosowne pełnomocnictwo w tym zakresie wpłynęło do siedziby Urzędu Kontroli Skarbowej w B. po wysłaniu przesyłki z decyzją.

Skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając naruszenie: art. 240 § 1 O.p. poprzez jego nieuwzględnienie, w momencie gdy okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na zaistnienie przesłanek do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, z uwagi na fakt, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także art. 245 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, w momencie gdy okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na zaistnienie przesłanek do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej

w B. uchylił własną decyzję z dnia [...]. i umorzył postępowanie

w sprawie.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 O.p., wznowienie postępowania

z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Z akt sprawy podatkowej wynika, że strona uzyskała wiedzę o wydaniu decyzji podatkowej z dnia [...]. wcześniej, niż w miesiąc przed wniesieniem wniosku o wznowienie postępowanie (wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu [...].). Na powyższe – zdaniem organu – wskazuje to, że dniu [...] przesyłka zawierająca decyzję podatkową została odebrana przez pełnomocnika pocztowego A. W. w placówce pocztowej. Dyrektor UKS zauważył, że

w momencie wydania decyzji oraz jej ekspedycji, organ kontroli skarbowej miał informację tylko o jednym pełnomocniku procesowym działającym w sprawie. Pełnomocnictwo dla drugiej osoby zostało w dniu nadania przesyłki dostarczone do Urzędu dopiero po godz. 15:03 (godzina wystawienia D. L. przepustki upoważniającej do wejścia na teren Urzędu). Tymczasem zaplombowany worek

z korespondencją odbierany jest przez pracownika Poczty Polskiej S.A. w godz. 14:30-15:00.

Poza tym, jak zauważył organ, nawet gdyby uznać, że doręczenie było obarczone wadą - pismo zostało skierowane nie do tego pełnomocnika, odróżnić należy sytuację braku doręczenia od sytuacji doręczenia wprawdzie wadliwego ale ostatecznie dokonanego, osobie upoważnionej do udziału w sprawie administracyjnej. Tym bardziej, że art. 241 § 2 pkt 1 O.p. mówi o dniu "powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji", co oznacza, że istotny jest fakt uzyskania informacji o decyzji, a nie jej doręczenia/braku doręczenia - wbrew opinii wyrażonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W przypadku obu pełnomocników adres do korespondencji był ten sam – B.,

ul. [...]. Ponadto, w dniu doręczenia przedmiotowej decyzji w siedzibie Urzędu stawiła się pełnomocnik – P. G., która dokonała przeglądu akt kontroli prowadzonej u M.W. i wykonała fotokopie części dokumentów. W aktach tych od dnia [...] znajdowała się również przedmiotowa decyzja. Najpóźniej więc tego dnia strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji.

W tej sytuacji, zdaniem organu, wszczęcie postępowania było niedopuszczalne

z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia żądania, opartego na przesłance

z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. Dlatego należało uchylić zaskarżoną decyzję wydaną we wznowionym postępowaniu, a samo postępowanie umorzyć.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie

- art. 240 § 1 O.p. poprzez jego nieuwzględnienie, w momencie gdy okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na zaistnienie przesłanek do uchylenia decyzji

w wyniku wznowienia postępowania, z uwagi na fakt, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

- art. 245 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, w momencie gdy okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na zaistnienie przesłanek do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wcześniejsza decyzja obarczona jest wadą polegającą na braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatnika ustanowionemu

w sprawie co spowodowało, iż nie miał on możliwości brania udziału w postępowaniu bez własnej woli, co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania. Sposób organizacji pracy urzędu, nie może natomiast wpływać na prawo strony do składania korespondencji i oświadczeń w godzinach jego urzędowania. Skoro zatem, istnieje możliwość złożenia pism w godzinach pracy urzędu, to tym samym należy uznać, iż Urząd ten związany jest treścią tych pism od chwili ich złożenia. Tym samym organ dokonując doręczenia decyzji z dnia [...]., mimo iż dysponował już wiedzą do kogo ma być kierowana dalsza korespondencja, nadając przesyłkę w dniu [...]. pominął pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Podniesiono, że godzina rzeczywistego odbioru korespondencji w dniu [...]. nie została wykazana.

Ponadto wskazano, że przesyłka nadana do pierwotnego pełnomocnika – A. W., została wadliwie zaadresowana. Koperta zawierająca decyzję, została zaadresowana "W. A. Syndyk Masy Upadłości M. W." podczas gdy A.W. nie jest Syndykiem Masy Upadłości M. W.. Błędne zaadresowanie uniemożliwiło, w ocenie strony, prawidłową identyfikację przesyłki. Jednocześnie, wskazano, że P. G., wykonując kopie akt sprawy M. W.. nie wykonywała kopii decyzji z dnia [...]. Strona podkreśliła, że fakt, iż decyzja ta znajdowała się w aktach postępowania, nie stanowi o jej prawomocności, albowiem brak prawidłowego doręczenia przedmiotowej decyzji jest przesłanką stanowiącą o nieskuteczności tej czynności podejmowanej przez organ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że M.W.pozostaje w upadłości likwidacyjnej od początku postępowania podatkowego. Adresatem ostatecznej decyzji z [...]. był syndyk masy upadłości, który w dniu [...]r. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotowe postępowanie obarczone jest wadą z art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613) – dalej jako: "O.p.", w związku

z naruszeniem przepisu art. 145 § 2 i 3 O.p., polegającą na braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatnika ustanowionemu w sprawie i spowodowanie, iż nie miał on możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy, co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału

w postępowaniu. Przepis ten należy czytać z art. 241 § 2 pkt 1 O.p., gdzie zapisano, że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1pkt 4 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości

o wydaniu decyzji.

Bezspornie [...]. pełnomocnik Syndyka przeglądał akta sprawy podatkowej, w których znajdowała się decyzja z [...]. WSA nie ma wątpliwości, że wykonanie kopii sprawy przez pełnomocnika strony, z pominięciem decyzji, na co powołano się skardze, nie ma istotnego znaczenia z punktu zastosowania art. 241 § 2 pkt 1O.p., który wyraźnie odwołuje się do "powzięcia wiadomości". Zatem w tym dniu

z pewnością pełnomocnik, którego pełnomocnictwo dotarło do organu w dniu wysyłki decyzji powziął o niej wiadomość i nawet przyjmując koncepcję skarżącego o błędnym doręczeniu decyzji ostatecznej innemu z pełnomocników, z pewnością każdorazowo wniosek złożony po [...] był wnioskiem spóźnionym. Skoro żądanie złożono [...]., to dywagacje na temat prawidłowości doręczenia decyzji poprzedniemu pełnomocnikowi, o czym będzie jeszcze niżej, są nieistotne dla badanego problemu.

Reasumując, skoro wniosek złożony w sprawie był wnioskiem spóźnionym, to należało odmówić wznowienia postępowania. Niemniej, co zostało już wyrażone

w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2016r., II GSK 2333/14,

w sytuacji gdy organ wadliwie uznał, że nie zachodzą przeszkody do wznowienia postępowania i na podstawie art. 243 § 1 O.p. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, pomimo że wystąpiły przyczyny niedopuszczalności wznowienia lub uchybiono terminowi do złożenia żądania wszczęcia postępowania, postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe winno podlegać umorzeniu na zasadzie art. 208

§ 1 O.p. a skoro to błędnie nie nastąpiło w pierwszej instancji, to zasadnym było odwołanie się przez drugą instancję do art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. Można tu uzupełnić, że tak określona w art. 208 § 1 jak w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p. przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania

w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Tak też, ostatecznie uczynił organ.

Wracając do prawidłowości doręczenia decyzji z [...]. A. W., gdyż było to przedmiotem szerokiej polemiki ze strony skarżącego, WSA wyjaśnia, że Skoro decyzja organu podatkowego nie została skutecznie doręczona, to nie posiada przymiotu decyzji ostatecznej, a to oznacza, że nie można skutecznie wnosić o wznowienie postępowania w trybie art. 240 O.p. (por. wyrok NSA Z 24 marca 2015r., II FSK 1040/13). Zatem i w takiej sytuacji gdyby uznać racje skarżącego o braku doręczenia, to ostatecznym wynikiem powinna być odmowa wznowienia, czy jeżeli organ wadliwie uznał, że nie zachodzą przeszkody do wznowienia postępowania i wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe winno podlegać umorzeniu.

Jednocześnie na koniec, WSA z urzędu dostrzega to, że nazwa strony umieszczona w decyzji nie doprecyzowuje, że chodzi konkretnie o syndyka. WSA wyjaśnia, że tak postępowanie zakończone decyzją ostateczną jak i wznowieniowe zostało wszczęte po dacie ogłoszenia upadłości wnioskodawcy obejmującej likwidację majątku. W konsekwencji powyższego, zgodnie z art. 52, art. 75, art. 144 ust. 1 oraz

art. 160 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

(Dz. U. z 2015r., poz. 233 t.j. ze zm. - dalej: "u.p.u.n."), organ zobligowany był do prowadzenia tego postępowania wobec syndyka, jako strony procesowej, gdyż upadły - pozostając stroną w znaczeniu materialnym - był pozbawiony legitymacji formalnej do występowania w postępowaniu. Zatem dla jasności należało posłużyć się tu wyraźnie określeniem "syndyk". Skoro prowadzone wobec wnioskodawcy postępowanie upadłościowe nie zostało zakończone, to nie zmienił się status prawny wnioskodawcy, który nie był uprawniony do występowania z jakimkolwiek wnioskiem i to nie przez niego powzięta wiadomość o decyzji z [...]., jej data, ma znaczenie dla sprawy.

Oczywiście jednym z elementów decyzji podatkowej jest prawidłowe oznaczenie strony postępowania (art. 210 § 1 pkt 3 O.p.). W zaskarżonej decyzji jako stronę wskazywano "M. W. (...) w upadłości likwidacyjnej" pomijając "Syndyka Masy Upadłości". Użycie takiego sformułowania należy uznać za nieprecyzyjne, niemniej w ocenie WSA nie było to uchybienie mogące skutkować uchyleniem decyzji, ponieważ użycie przez organ przy oznaczeniu strony postępowania pojęcia "w upadłości likwidacyjnej" wskazuje z kolei, że stroną postępowania nie był M. W.. Podmiot ten pozostawał już bowiem w momencie wszczęcia postępowania w stanie upadłości likwidacyjnej, co jest bezspornym w sprawie. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły utracił legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy upadłości. Legitymację tę nabył natomiast syndyk masy upadłości, jako strona w znaczeniu formalnym toczącego się postępowania kontrolnego (art. 144 ust. 1 u.p.u.n.). Wobec tego Sąd uznał, że prawidłowym było działanie organu, który jednoznacznie jako stronę postępowania traktował syndyka, a nie skarżącego. Z treści wszystkich czynności podejmowanych w sprawie, jasno to wynika. Uznano zatem, że nie wystąpiło błędne oznaczenie strony w tekście decyzji, co powodowałoby jej nieważność (art. 247 § 1 pkt 5 O.p.) nie wystąpiło również uchybienie procesowe, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wcześniej wskazano, uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić

w sprawie tylko gdyby zarzucane naruszenie prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku ze wskazaniem na datę powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji przez samego M. W., to nie ma to znaczenia dla sprawy, gdyż to nie on złożył wniosek o wznowienie postępowania.

Jednak skoro postulowane naruszenia prawa, abstrahując od ich zasadności, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a WSA w jej granicach nie dostrzegł uchybień o jakich mowa w art. 145 p.p.s.a., to skargę należało oddalić stosownie do art. 151 p.p.s.a.

M. Łent L. Kleczkowski J. Szulc