Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3022/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Lidia Ciechomska - Florek Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Gl 1956/12 w sprawie ze skargi [A] Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od [A] Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Katowicach kwotę 4.180 (cztery tysiące sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wnioskiem z dnia 27 lutego 2009 r., nr [...] (złożonym 6 marca 2009 r.) [A] Sp. z o.o. w W. na podstawie art. 32 w zw. z art. 24 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa śląskiego.

W toku prowadzonego postępowania wnioskodawca kilkukrotnie modyfikował wniosek poprzez zmianę punktów gier i ich liczby.

W dniu 20 marca 2009 r. wpłynęło pierwsze pismo, do którego strona dołączyła nowy wykaz punktów gier, zawierający 44 pozycje i mapy sytuacyjne.

W dniu 27 sierpnia 2010 r. wpłynęło do Izby Skarbowej w Katowicach pismo uzupełniające wniosek wraz z wykazem punktów gier, które rozszerzyło pierwotny spis o pozycje od 45 do 64 oraz mapy sytuacyjne.

Dnia 25 września 2009 r. strona wystąpiła o wykreślenie z dotychczasowego wykazu punktów gier w części pozycji oraz dostarczyła nowy ich wykaz, zawierający 62 pozycje oraz inne dokumenty.

W kolejnym piśmie z dnia 1 października 2009 r. strona wniosła o weryfikację punktów gry z pozycji 63-64, dołączając stosowne dokumenty.

Postanowieniem z dnia 4 września 2009 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej poinformował stronę o niezakończeniu postępowania w terminie i przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 15 grudnia 2009 r., z uwagi na konieczność uzupełnienia przez stronę brakującej dokumentacji.

W piśmie z dnia 6 października 2009 r. strona wniosła o wykreślenie z wykazu punktów gier pozycji: 32-33, 37-38, 43-44 i dołączyła do pisma nowy wykaz punktów gier, zawierający 58 pozycji oraz aktualny odpis z KRS.

Pismem z dnia 12 października 2009 r. strona wniosła o wykreślenie z wykazu punktów gier pozycji nr 43 oraz dołączyła nowy wykaz punktów gier zawierający 57 pozycji, a także inne dokumenty.

Pismem z dnia 13 października 2009 r. strona przedłożyła kolejne oświadczenie właściciela lokalu, a przy piśmie z dnia 22 października 2009 r. dwa oświadczenia.

II.

Przed zakończeniem prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania nastąpiła zmiana przepisów kompetencyjnych. W dniu 31 października 2009 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), która w art. 197 pkt 11 przeniosła kompetencje dyrektorów izb skarbowych w sprawie udzielania zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie m.in. gier na automatach o niskich wygranych na dyrektorów izb celnych. Na tej podstawie Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 16 listopada 2009 r. przekazał akta dotyczące strony skarżącej Dyrektorowi Izby Celej w Katowicach.

Właściwy według nowych przepisów organ z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz uzupełnienia materiału dowodowego postanowieniem z dnia 16 grudnia 2009 r. nr [...] zawiadomił wnioskującą Spółkę o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy.

W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540, aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm. - dalej jako u.g.h.). Zgodnie z jej art. 118 do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy, o ile nie stanowi ona inaczej. W myśl art. 8 u.g.h., do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).

Zgodnie z art. 129 ust. 2 u.g.h., postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy umarza się.

Dyrektor Izby Celnej w Katowicach (działając jako organ I instancji) decyzją z dnia 19 lutego 2010 r., nr [...] umorzył wszczęte na wniosek skarżącej postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia. W uzasadnieniu zaznaczył również, że brak było możliwości rozpatrzenia sprawy do dnia 31 grudnia 2009 r., ponieważ jako organ który przejął postępowanie był zobligowany do skompletowania dokumentacji i wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego, tak przez Izbę Skarbową w Katowicach jak i przez siebie.

III.

Po rozpatrzeniu odwołania spółki Dyrektor Izby Celnej w Katowicach (działając jako organ lI instancji) decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

Stwierdził, że zgodnie z art. 34 ustawy o grach i zakładach wzajemnych rozpatrzenie wniosku o wydanie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia jego złożenia.

Wniosek został wniesiony w dniu 6 marca 2009 r., a więc powinien był zostać rozpatrzony do dnia 6 września 2009 r. Jednakże, przed upływem terminu organ w dniu 4 września 2009 r. poinformował stronę o niezakończeniu postępowania w terminie i wskazał nowy termin załatwienia sprawy tj. do 15 grudnia 2009 r. motywując to koniecznością uzupełnienia przez stronę brakującej dokumentacji.

Za nieuzasadnione organ uznał twierdzenie odwołania, iż Dyrektor Izby Skarbowej przedłużał termin zakończenia sprawy tylko po to, aby kierować wezwania do uzupełnienia wniosku, które nie miały uzasadnienia w przepisach ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Zdaniem organu w okresie od dnia 16 listopada 2009 r. (otrzymanie akt sprawy) do dnia 31 grudnia 2009 r. (data obowiązywania ustawy o grach i zakładach wzajemnych), prowadzone było postępowanie sprawdzające, polegające na analizie dokumentów przekazanych przez poprzedni organ.

Powyższe czynności wymagały dużego zaangażowania czasowego, o czym świadczy obszerność zebranego materiału dowodowego, a także zgłaszane przez stronę kolejne zmiany wniosku (już po upływie terminu sześciomiesięcznego). Wnioskodawca składał kilkakrotnie nowe wykazy punktów gier na automatach o niskich wygranych, co z kolei wymagało korygowania złożonych wcześniej umów najmu oraz przedkładania nowych. Poza tym, zgłaszane były również zmiany powierzchni lokali, dostarczano brakujące oświadczenia właścicieli lokali, mapki usytuowania lokali w terenie oraz uzupełniano dokumentację zdjęciową.

W konsekwencji organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów:

▪ art. 129 § 2 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych,

▪ art. 5, art. 7, art. 8, art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej jako k.p.a.),

▪ art. 35 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.),

▪ art. 24 i art. 36 ustawy o grach i zakładach wzajemnych,

▪ art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie strona wielokrotnie modyfikowała wniosek, co powodowało konieczność ponownej analizy materiału dowodowego, w szczególności pod kątem spełnienia określonych przepisami prawa warunków, jakie powinny spełniać punkty gier na automatach o niskich wygranych.

IV.

Po rozpoznaniu skargi spółki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1956/12 uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając jednocześnie, iż nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz orzekł o kosztach postępowania.

Odwołując się do przepisów ustawy o grach hazardowych, dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L. z 1998, nr 204, poz. 37 - dalej jako dyrektywa 98/34/WE), a także do wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt C-213/11, C-214/11, C-217/11 (tzw. wyrok w sprawie Fortuna) WSA wskazał, iż uznanie art. 14 ust. 1 u.g.h. za przepis techniczny nie oznacza automatycznie, że przepisy zakazujące wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami, są również przepisami technicznymi. Z tezy i uzasadnienia wyroku TSUE wynika, że przepisy krajowe "mogą" powodować ograniczenia, a nie stwierdził, że "powodują" takowe, a także że stanowią one "potencjalnie" przepisy techniczne. To, czy rzeczywiście występuje taki przypadek należy ustalić w ramach procedury krajowej.

Ustalenia powinny być dokonane w pierwszej kolejności przez organy administracji publicznej, ponieważ to one rozstrzygają o prawach lub obowiązkach określonych podmiotów w toku instancji stosując właściwe przepisy materialne i procesowe. Wskazanie TSUE, że to "krajowy sąd powinien ustalić" dane okoliczności nie może być rozumiane wprost, tylko powinno być odczytane z uwzględnieniem instytucji procesowych przewidzianych w prawie krajowym w ramach zasady autonomii procesowej pełnej lub nawet ograniczonej. Sąd administracyjny, skupiając kompetencje kasacyjne, ma za zadanie badać zgodność z prawem działań lub zaniechań organów, a nie ich zastępowanie w załatwianiu spraw przez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie.

W przypadku, gdy organy w drodze interpretacji przepisów prawa krajowego w sposób zgodny z wymogami opisanymi w cytowanym wyroku TSUE ustalą, że krajowe regulacje mają charakter techniczny i w związku tym, że nie zostały notyfikowane Komisji, nie będą się mogły na nie powoływać wobec jednostek. Organy państwa (sądy i organy administracyjne) mają bowiem obowiązek odmowy zastosowania normy prawa krajowego w razie stwierdzenia jej niezgodności z prawem wspólnotowym, tak aby zapewnić mu pełną efektywność.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 135 ust. 2 u.g.h. naruszył prawo.

Nie przeprowadził ustaleń co do tego, czy przepis art. 135 u.g.h. nie ma charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Przyjmując natomiast, że przepis ten nie ma charakteru przepisu technicznego nie rozważył, czy regulacja taka nie prowadzi do naruszenia zasady swobody świadczenia usług, a także zasady niedyskryminacji i proporcjonalności w świetle przywoływanych wyroków TSUE. Organ nie wskazał też na określone podstawy stosowania ewentualnych ograniczeń uzasadniających wprowadzenie analizowanego zakazu zmiany decyzji lokalizacyjnej, a rozważania te winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organ mając obowiązek działania na podstawie przepisów prawa, nie zawężając swych rozważań jedynie do prawa krajowego, nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących notyfikacji przepisów technicznych, na które powoływała się strona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a co za tym idzie przedwcześnie uznał, że należy zastosować normę prawną wynikającą z przepisu art. 135 ust. 5 u.g.h. wywołującego skutek w postaci zakazu zmiany wydanego zezwolenia.

Postępowanie organu miało wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie ustalenia, że przepis krajowy uniemożliwiający prowadzenie danych usług naruszył ogólne zasady wspólnotowe, a nie wystąpiły ograniczenia tych zasad w ramach odstępstw traktatowych lub ochrony interesu ogólnego, prowadziłoby do tego, że przy stosowaniu prawa przez organy należałoby pominąć te regulacje na zasadzie pierwszeństwa i bezpośredniego skutku przepisów traktatowych. Konsekwencją powyższego jest także naruszenie krajowych przepisów procesowych, tj. art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h.

Udzielając wytycznych WSA wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić wskazane okoliczności, a następnie dokonać ustaleń czy przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. ma charakter techniczny. Jeśli tak, to winien go pominąć przy rozstrzyganiu sprawy stosując inne obowiązujące przepisy materialne i procesowe, jeśli nie, to powinien to szczegółowo uzasadnić. Organ winien również stwierdzić czy przywołany przepis narusza wskazane zasady ogólne; jeśli naruszenie takie występuje, to należy ocenić, czy nie zachodzą wskazane przez TSUE przypadki ograniczenia tych zasad; jeśli organ stwierdzi, że naruszenie to nie zachodzi może wydać decyzję.

V.

Powyższy wyrok został przez Dyrektora Izby Celnej w Katowicach w całości zaskarżony skargą kasacyjną.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) orzeczeniu WSA w Gliwicach zarzucono:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 135 ust. 2 u.g.h., poprzez przyjęcie, że organ naruszył prawo z uwagi na fakt, że nie przeprowadził właściwych ustaleń wskazanych w wyroku TSUE, które powinny zmierzać do ustalenia czy przepis ten nie ma charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE,

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 129 ust. 2 u.g.h. poprzez przyjęcie, że organ naruszył prawo przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ ewentualne ustalenie, że przepis ten ma jednak charakter techniczny oznaczałoby jego pominięcie w ramach podstaw prawnych przy rozstrzygnięciu sprawy na zasadzie pierwszeństwa i bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego,

3. naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 120 i art. 122 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 8 u.g.h., które to naruszenie w sposób istotny mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

4. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2), przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie się do wyroku TSUE,

5. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez sformułowanie wadliwych wskazówek dla organu co do dalszego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach,

2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu środka odwoławczego, odnoszącym się w głównej mierze do kwestii związanych z problemem techniczności przepisów ustawy o grach hazardowych, zauważono, że w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji sformułował wytyczne co do tego jakie czynności powinny zostać przeprowadzone przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ zauważył, iż wytyczne te dotyczą art. 135 ust. 2 u.g.h., natomiast decyzje zarówno pierwszej jak i drugiej instancji zostały wydane na podstawie art. 129 ust. 2 u.g.h.

Dyrektor Izby Celnej zauważył także, że sformułowania i wskazówki zawarte w wyroku TSUE w sprawie z tzw. grupy Fortuna (w pkt 37-39) kierowane są wyłącznie do sądów krajowych, jako jedynie zobowiązanych i uprawnionych do rozstrzygnięcia w tym zakresie. WSA w Gliwicach nie dokonał takiego ustalenia do czego obligował go wyrok TSUE, tj. nie ustalił czy sporne przepisy, w tym art. 129 ust. 2 u.g.h. wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów.

Analizując kwestie techniczności przepisów ustawy o grach hazardowych organ stwierdził, że nie mają one charakteru przepisów technicznych. Jednocześnie zauważył, że nawet w przypadku ewentualnego uznania przepisu art. 129 ust. 2 u.g.h. za przepis techniczny, nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Pominięcie i niezastosowanie ww. przepisu nie spowoduje w sposób automatyczny zastosowania przepisów uchylonej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2010 r. ustawa o grach hazardowych nie przewiduje wydania zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych.

Spółka nie skorzystała z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, biorąc jednakże z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały kompleksowo wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie brak jest jednak wad, które wskazywałyby na nieważność postępowania sądowego prowadzonego przez WSA w Gliwicach.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego środek odwoławczy skutecznie podważył zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji z powodu stwierdzonych uchybień procesowych.

W zarzucie naruszenia przepisów postępowania [art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.] autor skargi kasacyjnej zasadnie, choć lakonicznie, wytknął WSA sformułowanie wadliwych wskazówek co do dalszego postępowania (po wyroku uchylającym zaskarżoną decyzję), w sytuacji poczynienia przez ten Sąd niepoddających się instancyjnej weryfikacji wywodów prawnych widzianych w kontekście prawidłowo przyjętych ustaleń faktycznych.

W związku z powyższym należy zwrócić uwagę, iż bez wątpienia niniejsza sprawa dotyczyła postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych. Jej przedmiotem nie była natomiast zmiana obowiązującego zezwolenia. Powyższa uwaga jest w tym miejscu niezbędna, bowiem od przedmiotu sprawy zależy sposób postępowania organów celnych (ściślej mówiąc określone obostrzenia prawne mające zastosowanie w sprawie), a w konsekwencji zakres sądowoadministracyjnej kontroli wydanych przez nie rozstrzygnięć.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia podlegało restrykcjom wskazanym w art. 129 ust. 2 u.g.h. (zakaz wydawania zezwoleń tego rodzaju po dniu 31 grudnia 2009 r.), zaś postępowanie w przedmiocie zmiany zezwolenia wiązało się z obostrzeniami, o jakich mowa w art. 135 ust. 2 u.g.h. (zakaz ich rozszerzającej modyfikacji od dnia 1 stycznia 2010 r.).

Tymczasem WSA, pomimo prawidłowego wskazania w części historycznej uzasadnienia przebiegu dotychczasowego postępowania, zwłaszcza jego przedmiotu, dokonał całkowicie zbędnych i indyferentnych z punktu widzenia niniejszej sprawy rozważań na tle art. 135 ust. 2 u.g.h., tym samym nie dokonując wywodu prawnego względem mającego zastosowanie art. 129 ust. 2 u.g.h. W efekcie tego, WSA udzielił całkowicie błędnych wskazań co do dalszego postępowania administracyjnego, formułując je na tle przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h.

Dodatkowo zauważyć także trzeba, iż Sąd pierwszej instancji powołuje się na art. 135 ust. 5 u.g.h., choć taka jednostka redakcyjna w ustawie o grach hazardowych w ogóle nie występuje. Nie jest to przy tym jedyna stwierdzona niekonsekwencja. Analiza spraw rozpoznanych przez WSA dnia 25 lutego 2013 r. (data wyrokowania) wskazuje, iż uzasadnienie orzeczenia wydanego w sprawie niniejszej, jest w zasadzie wierną kopią uzasadnienia ze sprawy oznaczonej sygn. akt III SA/Gl 1955/12 (w istocie dotyczącej zmiany istniejącego zezwolenia, a nie udzielenia nowego, tak jak w sprawie niniejszej). Oprócz wywodu prawnego, wskazuje na to również np. błędne powielenie uzasadnienia rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania. W kontrolowanej bowiem sprawie, w której została poniesiona opłata od pełnomocnictwa w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (k. 114 akt) WSA wskazuje - tak jak w sprawie III SA/Gl 1955/12 - że takiej opłaty nie uiszczono, choć ją w rzeczywistości zasądza.

Wspomniane uchybienia nie pozwalają przyjąć, iż Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę zagadnienia. Przypomnieć należy, iż organ celny orzekał co do wniosku złożonego w roku 2009 jednakże rozpoznanego już po dniu wejściu w życie ustawy o grach hazardowych i w związku z tym nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego (przepis art. 129 ust. 2 u.g.h. zobowiązywał go do umorzenia wszczętego postępowania). Przedmiotem sądowej kontroli były więc decyzje umarzające postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia, a nie decyzje orzekające o zmianie miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. Przeprowadzenie przez WSA kontroli zaskarżonych decyzji w kontekście art. 135 ust. 2 u.g.h., a nie art. 129 ust. 2 tej ustawy, narusza treść art. 141 § 4 p.p.s.a., nie pozwalając na jego prawidłową instancyjną weryfikację. Uzasadnienie orzeczenia sądowego powinno bowiem zawierać podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, przez co należy rozumieć odniesienie się przez sąd do podstawy prawnej mającej w sprawie zastosowanie, a nie do jakiejkolwiek podstawy prawnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazana wadliwości uzasadnienia kontrolowanego wyroku stanowi wadę prawną, skutkującą brakiem możliwości instancyjnej weryfikacji przyjętego przez WSA stanowiska. Konieczne jest zatem przeprowadzenie przez Sąd pierwszej instancji ponownej kontroli zaskarżonej decyzji.

Ponownie badając sprawę Sąd pierwszej instancji odniesie się przede wszystkim do prawidłowego przedmiotu postępowania, a zatem do rozstrzygnięć administracyjnych wydanych w przedmiocie wniosku spółki o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych. Analizę sprawy przeprowadzi również pod kątem zastosowanego przez organy celne art. 129 ust. 2 u.g.h. WSA rozważy także podnoszone przez spółkę zarzuty dotyczące przewlekłego procedowania organu, uwzględniając w tej ocenie również zachowanie samej strony.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż analiza pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej jest w niniejszej sprawie, co do zasady, przedwczesna. Podkreślić jednakże należy, iż to, czy przepis art. 129 ust. 2 u.g.h. ma charakter przepisu technicznego, może i powinno zostać poddane ocenie WSA w Gliwicach. Okoliczność wydania przez TSUE wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., jak również późniejszego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego oraz ukształtowanej linii orzeczniczej w tym zakresie, powinna zostać oceniona przez Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

O kosztach postępowania w kwocie 4.180 zł, na które składa się wpis od skargi kasacyjnej oraz wynagrodzenie pełnomocnika organu, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).