Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1447/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.F. na postanowienie Wojewody z dnia 27 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 27 września 2016 r. (znak: .....), na podstawie:

- art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 z późn. zm. – dalej jako: u.g.n.) oraz

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 149 § 3 i art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.),

po rozpatrzeniu zażalenia A.F. reprezentowanego przez adw. M.H. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lutego 2016 r. (znak: .....),

utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), Prezydenta Miasta K. odmówił zwrotu części dz. nr [....] objętej [....] i części dz. nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , w granicach byłej parceli [....] . kat. [....] , b. gm. kat. Ł. na rzecz J.F. z uwagi na niewystępnie z wnioskiem o zwrot przez wszystkie uprawnione osoby. W uzasadnieniu decyzji podano, że parcela 1. kat. [....] , gm. kat. Ł. , stanowiąca współwłasność P.K. w 1/2 cz. i A.K. w 1/2 cz., została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 30 listopada 1970 r. Nr [....] , na rzecz Skarbu Państwa, na cele realizacji narodowych planów gospodarczych pod budowę ośrodka szkoleniowego [....] . Następnie organ wskazał, że na podstawie załączonych do akt sprawy postanowień spadkowych ustalono, iż do kręgu spadkobierców po współwłaścicielach parceli 1. kat. [....] , b. gm kat. [....] , w chwili wydania ww. decyzji, należeli J.F. oraz M.K. (lub jego spadkobiercy). Organ podkreślił przy tym, że zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. oraz ugruntowanymi na jego tle poglądami judykatury i doktryny, brak zgody wszystkich poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców na zwrot nieruchomości stanowił negatywną przesłankę jej zwrotu i wobec jej zaistnienia Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu części dz. nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. K. w granicach b. parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. Ł.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. w zakresie, w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

W dniu 9 lutego 2016 r. A.F. złożył do organu I instancji wniosek, w którym powołując się na art. 145a k.p.a. w zw. z art. 58 k.p.a. zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....) z jednoczesną prośbą o przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku. Do wniosku załączony został akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 19 czerwca 2013 r. Rep. [....] , z którego wynikało, że spadkobiercą J.F. jest A.F.

Postanowieniem z dnia 18 lutego 2016 r. (znak: .....), Prezydent Miasta K. odmówił przywrócenia terminu dla wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), orzekającej o odmowie zwrotu części dz. nr [....] i nr [....] , obr. [....] jedn. ewid. [....] , w granicach parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. Ł. na rzecz J.F. oraz odmówił wznowienia na wniosek A.F. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że określony w art. 145a k.p.a. termin miesięczny od publikacji ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw upłynął w dniu 24 sierpnia 2015 r. Ponadto Prezydent Miasta K. podkreślił, że strona uchybiła ww. terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie o kilka dni, ale o ponad 5 miesięcy, a okoliczność, na którą wskazywał wnioskodawca – opieka nad chorą matką małżonki A.F. oraz brak wiedzy o treści i rozstrzygnięciu Trybunału Konstytucyjnego – nie pozwala na przyjęcie, iż uchybienie terminowi miało charakter niezawiniony.

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł A.F. , zarzucając mu naruszenie: art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ I instancji podjęcia jakichkolwiek czynności celem zapewnienia wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem postanowienia umożliwienia wnioskodawcy wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto naruszenie art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez Prezydenta Miasta K. wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, a to żony oraz syna wnioskodawcy. A.F. zarzucił również naruszenie art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przedwczesne merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania mimo zaniechania przeprowadzenia jakichkolwiek ustaleń odnośnie merytorycznej oceny wniosku o wznowienie oraz poprzez przedwczesne merytoryczne rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia, mimo niezakończenia postępowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także art. 58 k.p.a. poprzez bezpodstawną odmowę co do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. Z uwagi na powyższe, A.F. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 18 lutego 2016 r., a następnie wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją. Jednocześnie wniósł o przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta K. do merytorycznego rozpoznania wniosku o wydanie postanowienia o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....) oraz rozpoznania sprawy co do istoty z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14).

W wyniku rozpatrzenia złożonego zażalenia Wojewoda [....] wskazał, że badając sprawę może on kontrolować i odnieść się tylko do tego, co było przedmiotem postanowienia organu I instancji, na które wniesiono zażalenie. W ocenie organu odwoławczego szersze rozpatrzenie sprawy oznaczałoby bowiem wkroczenie w kompetencje organu I instancji oraz pozbawienie strony prawa do dwukrotnego merytorycznego jej rozpoznania. Organ II instancji podał, że w analizowanej sprawie, przedmiotem postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 18 lutego 2016 r. była kwestia przywrócenia terminu dla wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....), orzekającą o odmowie zwrotu części dz. nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , w granicach byłej parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. Ł. oraz odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia 28 lutego 2013 r., orzekającą o odmowie zwrotu części dz. nr [....] i części dz. nr [....] , obr. [....], jedn. ewid. K. , w granicach byłej parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. Ł. na rzecz J.F. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych, zaś jedną z przesłanek wznowieniowych, stosownie do treści art. 145a k.p.a., jest uznanie przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego decyzja została wydana. Organ II instancji podkreślił jednak, że w przypadku powołania się na taką przesłankę, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145 § 2 k.p.a.), a więc od dnia ogłoszenia orzeczenia w organie publikacyjnym, nie zaś od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, powołany jako przesłanka wznowieniowa, został wydany w dniu 14 lipca 2015 r. w sprawie o sygn. akt SK 26/14, a następnie opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2015 r., poz. 1039 z dnia 24 lipca 2015 r. Powołując się na treść art. 57 § 3 k.p.a., organ odwoławczy zaznaczył, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca, natomiast stosownie do treści art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, z uwagi na fakt, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14) zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym w dniu 24 lipca 2015 r. i nie określało odrębnego terminu utraty mocy obowiązującej kontrolowanego przepisu, termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie upłynął z dniem 24 sierpnia 2015 r.

Ponadto organ II instancji wskazał, że A.F. złożył w dniu 9 lutego 2016 r. w Urzędzie Miasta K. wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....). Odnosząc się do drugiego z wniesionych wniosków, organ odwoławczy, przywołując treść art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wskazał, że aby można było przywrócić termin, zainteresowany powinien, m.in. uprawdopodobnić, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie A.F. podał, iż nie miał wiedzy o postępowaniu przeprowadzonym i zakończonym decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), treści rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lipca 2015 r., a ponadto, że brak możliwości złożenia wniosku z zachowaniem terminu wynikał z konieczności opieki nad chorą matką małżonki. Niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego, odwołującego się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stanowiska doktryny, powołanie się na śmierć osoby bliskiej bądź też chorobę członków rodziny nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, jako że nie wyklucza ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia wniosku) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Dlatego też, zdaniem Wojewody [....], należało stwierdzić, iż strona nie wykazała braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, należało uznać, że A.F. nie zachował ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), a zatem organ I instancji w postanowieniu z dnia 18 lutego 2016 r. (znak: ....) prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. , jak również odmówił wznowienia postępowania w ww. sprawie z uwagi na niedotrzymanie terminu określonego art. 145a k.p.a.

Odnosząc się zaś do zarzutu rażącego naruszenia przez organ I instancji art. 10 k.p.a. organ odwoławczy podkreślił, że A.F. w postępowaniu odwoławczym nie wskazał żadnych nowych dowodów w sprawie, ani też nie wykazał, by omawiane uchybienie organu I instancji uniemożliwiło mu przedstawienie jakichkolwiek argumentów czy też dowodów, które miałyby jakiekolwiek znaczenie dla niniejszej sprawy. Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, z uwagi na niewykazanie powyższych okoliczności zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.

Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący – A.F. , domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, zobowiązania przez Sąd organu administracji – w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. – do wydania postanowienia o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych uwzględniając uiszczoną opłatę od pełnomocnictwa.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 10 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Wojewodę [....] merytorycznego rozpoznania zarzutu odwołania od decyzji organu I instancji w zakresie, w jakim Prezydent Miasta K. nie podjął jakichkolwiek czynności celem zapewniania skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem postanowienia umożliwienia skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów poprzez jednoczesne twierdzenie, że uchybienie to nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy;

2. art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przez Wojewodę [....] (powielającego w tym wypadku naruszenie organu I instancji) wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, tj. żony oraz syna skarżącego;

3. art. 149 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Wojewodę [....] decyzji organu I instancji, która pozostawała przedwczesnym merytorycznym rozstrzygnięciem o odmowie wznowienia postępowania mimo niezakończenia postępowania o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

4. art. 58 k.p.a. poprzez utrzymanie przez Wojewodę [....] decyzji organu I instancji, która stanowiła bezpodstawną odmowę co do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....);

5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Wojewodę [....] uchylenia błędnej decyzji organu I instancji, a dalej merytorycznego orzeczenia zgodnie z żądaniem skarżącego.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Prezydent Miasta K. podczas rozpoznania wniosku wszczynającego postępowanie zaniechał zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem orzeczenia. Skarżący podniósł, że Prezydent Miasta K. nie odniósł się w ogóle do wniosku dowodowego skarżącego, przez co – zdaniem skarżącego – wyłączył go od współdziałania oraz pominął złożone przez niego wnioski. Skarżący podkreślił również, że organ I instancji przedwcześnie rozstrzygnął o wniosku o wznowienie postępowania poprzez odmowę tego wznowienia, podczas gdy jeszcze nie zostało merytorycznie zakończone postępowanie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponadto skarżący podał, że w okresie, w którym wydano i opublikowano wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wiedział on o prowadzonym postępowaniu o znaku: [....] , zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. , a z uwagi na fakt, iż nie brał on udziału w tym postępowaniu, nie musiał kontrolować działalności orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący dodał przy tym, że ww. sprawa dotyczyła jego spadkodawcy - J.F. i to do niej były w toku postępowania kierowane decyzje (w tym ostateczne), a w związku z tym - w ocenie skarżącego - nie można od niego, jako spadkobiercy, wymagać jakichkolwiek szczególnych działań wobec spraw, o których nie wiedział bo prowadzono je i zakończono jeszcze z udziałem jego spadkodawcy. Skarżący wskazał także, że termin, którego przywrócenia się domaga, a wynikający z wydania wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest terminem szczególnym, kształtującym sytuację nadzwyczajną i wyjątkową, która nie powinna pozostawać bez wpływu na ocenę dochowania należytej staranności przez skarżącego. Ponadto skarżący, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że brak wiedzy prawniczej wnioskodawcy, brak profesjonalnej reprezentacji wnioskodawcy oraz brak samej wiedzy wnioskodawcy o publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stanowią przesłankę do dalszego uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 145a § 1 i 2 k.p.a. strona może domagać się wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W takiej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.

Stosownie natomiast do treści art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 Konstytucji RP podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (ust. 2). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (ust. 3 in principio).

Z kolei zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 296 z późn. zm.) w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, ogłasza się orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw. Stosownie zaś do treści art. 20 ust. 2 ww. ustawy dniem ogłoszenia aktu jest dzień jego ogłoszenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy. Sąd podziela przy tym stanowisko skarżącego, że jest to termin szczególny, ale w przekonaniu składu w tym znaczeniu, że posiada zarówno pewne elementy terminu materialnoprawnego, jak i procesowego, gdyż za publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw stoi domniemanie powszechnej znajomości jego treści i ekspektatyw materialnoprawnych, jakie wynikają z niego dla podmiotów prawnie zainteresowanych. Jednak przyjmując wykładnię norm art. 145a k.p.a. korzystną dla skarżącego, prezentowaną w przewadze w orzecznictwie sądów administracyjnych, Sąd kontroluje sprawę uznając, że jest to termin procesowy.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i uregulowania prawne, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie jako okoliczność bezsporną należało uznać fakt uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....), orzekającą o odmowie zwrotu części dz. nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , w granicach parceli 1. kat. [....] , b. gm. kat. [....] na rzecz J.F. – na podstawie art. 145a k.p.a. Wskazać bowiem należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14), powołany przez skarżącego jako przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania został ogłoszony w Dzienniku Ustaw w dniu 24 lipca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1039) i nie określał on odrębnego terminu utraty mocy obowiązującej kontrolowanego przepisu (tj. art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n.). Tym samym zgodnie z treścią art. 145a § 2 k.p.a. termin do wniesienia wniosku o wznowienie ww. postępowania upłynął w dniu 24 sierpnia 2015 r., podczas gdy skarżący złożył ww. wniosek dopiero w dniu 9 lutego 2016 r., a więc uchybiając temu terminowi o ponad pięć miesięcy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się natomiast do ustalenia czy skarżący przedkładając wniosek, o którym mowa w art. 58 k.p.a., wypełnił przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....).

Skarżący A.F. w przedłożonym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....) wskazał bowiem, że uchybienie ww. terminowi było spowodowane niewiedzą o przeprowadzonym i zakończonym postępowaniu w sprawie [....] , brakiem wiedzy o fakcie publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i uprawnieniach z tym związanych oraz koniecznością objęcia opieką chorej matki żony skarżącego.

Zgodnie zaś z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z przytoczonej regulacji prawnej wynika zatem, że organ administracji publicznej będzie zobligowany przywrócić termin, w sytuacji w której zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, a ponadto zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 58, teza nr 4, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX 2016). Tym samym niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek będzie stanowiło podstawę do odmowy przywrócenia terminu skarżącemu do dokonania czynności, której terminowi uchybił.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że Wojewoda [....] prawidłowo uznał, iż argumenty powołane przez A.F. w przedłożonym przez niego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....) nie mogły być uznane za okoliczności uprawdopodabniające brak winy skarżącego w uchybieniu terminu określonego w art. 145a § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bowiem, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu o, którym stanowi art. 58 § 1 k.p.a. nie jest przy tym możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a zatem może mieć ono miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I OSK 672/14, LEX nr 1985962 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2015 r., sygn. akt I OSK 301/14, LEX nr 1985891). Tym samym, za przeszkodę taką nie może być uznana niewiedza skarżącego o przeprowadzonym i zakończonym postępowaniu w sprawie [....] , czy też brak wiedzy o fakcie publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i uprawnieniach z tym związanych, jako że nie są to okoliczności, które przy dochowaniu należytej staranności uniemożliwiałyby skarżącemu złożenie w terminie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....). Z pewnością też nie uprawdopodabnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu wskazanie, że sprawował on opiekę nad chorą matką swojej żony. Nie jest to bowiem okoliczność, która uniemożliwiałaby skarżącemu dokonanie czynności procesowej, jaką jest przygotowanie i złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, osobiście na poczcie lub też przez innego domownika, czy też ustanowionego pełnomocnika. Warto w tym miejscu podkreślić, jak zrobił to zasadnie w postanowieniu z dnia 18 lutego 2016 r. Prezydent Miasta K. , że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym nawet choroba skarżącego osobiście zainteresowanego, nie zawsze będzie stanowiła podstawę do przywrócenia terminu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 99/16, LEX nr 2032866, w którym wskazano, że tylko choroba uniemożliwiająca osobiste działanie, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób, usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności; podobnie też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1004/14, LEX nr 1999997). Tym bardziej więc – wbrew twierdzeniom skarżącego – przywrócenia terminu nie może uzasadniać choroba członka rodziny.

Dlatego też zdaniem Sądu, wobec niespełnienia przesłanki braku winy w uchybieniu przez skarżącego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: .....), zarówno Prezydent Miasta K. , jak i następnie Wojewoda [....] zasadnie odmówili skarżącemu przywrócenia tego terminu.

Jak słusznie wskazał przy tym organ odwoławczy, konsekwencją takiego rozstrzygnięcia była natomiast odmowa na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 28 lutego 2013 r. (znak: ....). Wymaga przy tym podkreślenia, że złożenie żądania w tym względzie po upływie ustawowo przewidzianego terminu, gdy jednocześnie termin ten nie został skarżącemu przywrócony, stanowi bowiem jedną z przyczyn przedmiotowych uniemożliwiających wznowienie postępowania (zob. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 149, teza nr 4, w: A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej LEX 2016).

Ponadto w ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie stanowi naruszenia art. 149 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy fakt jednoczesnej odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i odmowy wznowienia tego postępowania, w szczególności, że po nowelizacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18), oba te rozstrzygnięcia mają formę postanowienia, na które służy zażalenie. Warto w tym miejscu wskazać, że w analogicznej sytuacji w odniesieniu do postępowania zwyczajnego sądy administracyjne dopuszczały jednoczesną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdy bezsporną w sprawie pozostawała okoliczność, iż termin do wniesienia odwołania nie został zachowany przez stronę, a przy tym nie doszło do jego przywrócenia na skutek rozpatrzenia w pierwszej kolejności wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1015/12, LEX nr 1487933, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 3035/13, LEX nr 1561571 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 1315/13, LEX nr 1457790). Wprawdzie, jak zostało to już wyżej zaznaczone, w powołanych orzeczeniach chodziło co prawda o uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś przedmiotem niniejszej sprawy była odmowa wznowienia postępowania, to jednak istota zagadnienia w obu przypadkach pozostawała ta sama. Przede wszystkim sprowadzała się ona bowiem do dopuszczalności wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, zanim ostateczne stanie się orzeczenie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Stąd też argumentacja zaprezentowana w ww. wyrokach sądów administracyjnych analogicznie uzasadnia także stanowisko Sądu w tej kwestii w rozpoznawanej sprawie.

Taki sam pogląd wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1135/13 (LEX nr 1779504).

W ocenie Sądu, za nieuzasadniony należało również uznać zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., a w konsekwencji także art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy zasadnie zaznaczył, że skarżący nie wykazał, aby omawiane uchybienie organu I instancji uniemożliwiało mu przedstawienie jakichkolwiek argumentów czy też dowodów, które miałyby jakiekolwiek znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. W orzecznictwie podkreśla się bowiem, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się i składania wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonania konkretnych czynności procesowych, przy czym w takiej sytuacji to na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1994/14, LEX nr 2108318 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 787/16, LEX nr 2152094). Dodać również należy, że ani Prezydent Miasta K. , ani Wojewoda [....] nie kwestionowali również w wydanych przez nich postanowieniach ważności przedłożonego przez skarżącego Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 19 czerwca 2013 r., Rep. [....] , z którego wynikało, że spadek po zmarłej w dniu 19 maja 2013 r. J.F. nabył w całości wprost skarżący A.F. Tym samym, wobec niewykazania w przedmiotowej sprawie zaistnienia tego rodzaju okoliczności uniemożliwiających skarżącemu dokonania konkretnej czynności procesowej mającej wpływ na wynik postępowania, także i ten zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając zatem na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.