Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 75/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2006 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego L. K. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1, art.81 ust. 1 pkt 2. art. 82 ust.1 i 2, art. 55 ust.l pkt 3, art. 59 Ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, Starosta [...] udzielił K. i J. B. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr: [...] przy ul. [...] w [...] .

W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] stwierdził, co następuje:

Postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego na działce nr: [...] przy ul. [...] w [...] prowadzone było przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] w trybie nadzoru budowlanego, ponieważ w trakcie budowy inwestor dokonał odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż brak jest przesłanek do zastosowania art. 48 ustawy prawo budowlane i w oparciu o art. 51 ust. l pkt 2 cyt. wyżej ustawy wydal decyzję znak: [...] z dnia [...] .08.2001r. nakazującą Inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

O zakończeniu postępowania w trybie nadzoru PINB zawiadomił Starosta [...] pismem z dnia [...] .05.2002r, znak: [...] . Po otrzymaniu z PINB dokumentów dnia [...] lipca 2002 r. zapoznaniu się z ich treścią, wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku postanowieniem z dnia [...].07.2002 r., znak: [...] określając termin uzupełnienia na dzień [...] sierpnia 2002r.

Inwestor wywiązał się z nałożonych obowiązków w terminie, wobec czego organ podjął czynności administracyjne zmierzające do wydania pozwolenia na użytkowanie i w dniu [...]. 09. 2002r. przeprowadził na miejscu wizję lokalną. Wobec stwierdzonych na miejscu faktów, po przeanalizowaniu całości przedłożonych dokumentów oraz na podstawie powołanych na wstępie przepisów orzeczono jak wyżej.

Od powyższej decyzji odwołali się R. i L. K., zarzucając , że PINB w decyzji z dnia [...] . 08. 2001 r. [...] nie wypowiedział się jednoznacznie , czy budynek został zrealizowany zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu— ówczesnym zatwierdzonym planem realizacyjnym. Budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, zatwierdzonego projektu budowlanego, oraz planu realizacyjnego : z podwyższeniem posadowienia , podwyższeniem szczytu budynku, wykonaniem dodatkowych otworów okiennych, podniesieniem połaci od strony południowo-zachodniej, zmianą kierunku spadku dachu . Dopuszczono się samowoli realizując dobudowę ganku. Na skutek powyższych odstępstw budynek został podwyższony o ok. 2,50 m, co powoduje pogorszenie doświetlenia pokoi, nasłonecznienia budynku i działki uczestników, zmiana kierunku spadku dachu powoduje zwiększoną emisję spalin. Powyższe odstępstwa powodują zmniejszenie atrakcyjności budynku uczestników . Nadto działka inwestorów położona jest na terenie budownictwa jednorodzinnego z obowiązującą zabudową parterową z poddaszami czyli dwukondygnacyjną, natomiast sporny budynek jest trzykondygnacyjny. W aktach brak dziennika budowy obiektu. Uczestnicy zażądali przeprowadzenia przez organ II instancji wizji lokalnej. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania R. i L. K., Wojewoda [...] decyzją z dnia 3 grudnia 2002 r. znak [...] , wydaną na podstawie art. 81 ust. l pkt 2, art.82 ust. 3, ustawy Prawo budowlane, oraz art. 138 § l pkt l kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu wskazał, co następuje.

K. i J. B., jako inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, polegającej na dokonaniu istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę udzielonego decyzją Urzędu Miejskiego w [...] znak: [...] z dnia [...] .07.1988r, oraz zrealizowali ganek bez wymaganego prawem pozwolenia. W związku z powyższym właściwy w tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , decyzją znak: [...] z dnia [...] . 08. 2001 r., w oparciu o art. 51 ust. l pkt 2 prawa budowlanego nakazał inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem .W/w decyzja organu I instancji stała się ostateczna. W dniu [...] . 04. 2002r. PINB w [...] protokolarnie stwierdził wykonanie przez pp. B. nakazanych czynności a następnie pismem z dnia [...] .05.2002 r. kierowanym do Starostwa Powiatowego w [...] poinformował o tym fakcie i jednocześnie o zakończeniu postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Starosta [...] właściwy do wydania pozwolenia na użytkowanie postanowieniem znak: [...] , dnia. [...] . 07. 2002 r. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty w terminie do dnia [...] sierpnia 2002r. Po uzupełnieniu przez inwestora braków, Starosta Powiatowy [...] pismem z dnia [...] .08.2002r. znak: [...] powiadomił biorące udział strony o wszczęciu postępowania. Starosta [...] posiadając komplet wymaganych dokumentów, jak :

-inwentaryzacja budynku,

-inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza,

-ekspertyza techniczna budynku wykonana przez rzeczoznawcę,

-oświadczenie kierownika budowy,

-oświadczenie o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 prawa budowlanego,

-protokoły badań i sprawdzeń,

po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy , że budynek ten nadaje się do użytkowania, działając w oparciu o art. 55 ust. ł pkt. 3 i art. 59 prawa budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda [...] stwierdził : na budowę budynku mieszkalnego przed rokiem 1995 ówczesne przepisy nie przewidywały uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wymagane natomiast było zatwierdzenie planu realizacyjnego i wydanie pozwolenia na. budowę i w tym aspekcie jak również w aspekcie zgodności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego sprawa była badana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , który zgodnie z właściwością rozstrzygnął sprawę popełnionej samowoli budowlanej przez K. i J. B. na działce nr [...] w [...] . Wydając decyzję z dnia [...] . 08.2001 r. nakazał doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem . W sprawie ograniczenia doświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w budynku pp K. dokonano, podczas rozprawy administracyjnej w dniu [...] .11.1998 r. stosownych pomiarów, które posłużyły do wykonania analizy graficznej zgodnie z art. 13 warunków technicznych z której wynika, że odległość budynku pp K. od budynku pp B. wynosi 9.15 m., natomiast wysokość budynku przesłaniającego, mierzona zgodnie z art. 13 warunków technicznych wynosi 9.09 m. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , badając sprawę (decyzja znak: [...] stwierdził, że: cyt "brak jest podstaw do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, stanowiącego , że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego. Brak jest również podstaw do zastosowania art. 37 prawa budowlanego z roku 1974.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego m. [...] działka nr [...] przy ulicy [...] w [...] objęta została obrysem o symbolu G.39.MN jako teren przeznaczony pod budownictwo mieszkalne jednorodzinne, adaptowane z możliwością dogęszczenia ł uzupełnienia zabudowy. Obowiązuje zabudowa parterowa z poddaszami. Z analizy inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz projektu budowlanego wynika , że zamiast projektowanego przyziemia zagłębionego wykonano pomieszczenia , których poziom posadzki na gruncie znajduje się na wys. 0.3 m powyżej poziomu terenu i tym samym posadowienie budynku zostało podwyższone. Przedmiotowych pomieszczeń nie można uznać za pomieszczenia parteru ponieważ nie spełniają warunków minimalnych wysokości w świetle pomieszczeń mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych zgodnie z § 72 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej ł Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który mówi, że wysokość pomieszczeń mieszkalnych powinna wynosić 2.50 m. natomiast przedmiotowe "przyziemie" ma wysokość 2,40 m. Wojewoda stwierdził nadto, iż nie widzi konieczności zorganizowania wizji lokalnej .

Powyższą decyzję Wojewody [...] zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. K.. W skardze zarzucił : naruszenie przez organ II instancji przepisów art 59 ust l pkt l i 2 , oraz art. 81 ust. l pkt l pkt a prawa budowlanego. Nadto zarzucił, że nie został przez organ I instancji powiadomiony o terminie wizji lokalnej, zaś organ II instancji nie widział potrzeby zorganizowania takiej wizji. Zarzucił, że PINB w [...] prowadził postępowanie w sposób nierzetelny i niezgodny z prawem. Powtórzył zarzuty dotyczące przesłaniania swojego budynku przez sporny budynek, oraz nierzetelnego rozpatrzenia przez PINB art. 13 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14. 12. 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniósł, że wbrew stanowisku Wojewody, sporny budynek posiada trzy kondygnacje- zgodnie z § 72 w/w Rozporządzenia, natomiast teren, na którym znajduje się budynek objęty jest strefą G-39 MN, gdzie przewidziano dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwie kondygnacje Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie jej nieważności, zgodnie z art. 156 § l pkt. 2,4,6 i 7 kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując -się na istnienie i treść decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2001 r. [...] wydanej w trybie art. 51 prawa budowlanego i stwierdzając, że w powyższej sytuacji organ wydający pozwolenie na użytkowanie badał wykonanie warunków określonych w art. 59 ust. l, art. 57 ust. 1-4, oraz art. 58 prawa budowlanego. Wobec doręczenia przez inwestora kompletu dokumentów, spisany został na miejscu budowy protokół stwierdzający zdatność budynku d.o użytkowania. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w skrócie ppsa. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności .administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej Kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi-art. 134 ustawy ppsa.

Jak stanowi przepis art. 55 ust. l pkt. 3 pr. bud. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane m. in., jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. l pkt. 2 lub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek.

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2001 r. PINB-7355/16/99/01 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał inwestorowi budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] – K. i J. B. wykonanie balustrady przy schodach oraz na balkonach zgodnie z § 298 Rozporz. Min. Gospod. Przestrz. i Bud. z dn.14. 12. 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie- w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego zlokalizowanego na w/w działce do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania tych czynności. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu z dnia [...] . 07. 1988, znak [...] . Zgodnie z przeznaczeniem w MPO Miasta [...] działka nr [...] położna jest w strefie G39 MN-budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego, z możliwością adaptacji z dogęszczeniem i uzupełnieniem zabudowy, budynki parterowe z poddaszami. Budynek został zrealizowany przed 1995 r. PJJSJB nadto uznał, że :

-w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 pr. bud. ani art. 37 pr. bud. z 1974 r.,

-w związku z położeniem działki na terenie G 39 MN -budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne ...obowiązuje zabudowa parterowa z poddaszami, podniesienie poziomu J posadzki przyziemia do 0,3 m nad poziom gruntu nie może być uznane za zrealizowanie f pomieszczeń parteru, ponieważ nie spełniają one warunków minimalnych wysokości w świetle pomieszczeń mieszkalnych w budynkach jednorodzinnych (zgodnie z 72 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 14.12. 1994 r.),

- przedmiotowa budowa ani też ganek będący początkowo przedmiotem wniosku L. K. nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.. Dokonane odstępstwa należy rozpatrywać w oparciu o art. 51 ust. 4 pr. bud. –dający możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Powyższa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stała się ostateczna z dniem 19. 09. 2001 r. Następnie organy architektoniczno-budowlane przeprowadziły postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego budynku mieszkalnego, zakończone zaskarżoną decyzją.

W związku z wydaniem na podstawie art. 51 ust. l pkt. 2 decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności, stało się wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu-- zgodnie z treścią art. 55 ust. l pkt. 3 pr. bud.

Jak wynika z treści przepisu art. 59 pr. bud. istota sprawy - a więc dokonanie niezbędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę udzielenia pozwolenia na użytkowanie- wymagała protokolarnego stwierdzenia na miejscu budowy okoliczności, przewidzianych w ust. l pkt. l i 2 powyższego przepisu, a także stwierdzenia wykonania czynności wynikających z decyzji nakładającej wykonanie określonych obowiązków celem doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem. W aktach administracyjnych znajduje się protokół z dnia [...] . 09. 2002 r. sporządzony na działce stanowiącej własność inwestorów, zabudowanej spornym budynkiem "na okoliczność wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego", z którego nie wynika, aby skarżący, bądź jego żona brali udział w dokonanych oględzinach budynku. Brak także w aktach sprawy dowodu, że o terminie dokonania przedmiotowych oględzin R. i L. K. zostali powiadomieni przez organ prowadzący postępowanie. Protokolarne stwierdzenie na miejscu budowy faktów, o których mowa w przepisie art. 59 pr. bud. było istotną czynnością organu. Przepis ten nie przewiduje odstępstwa od obowiązku jego przeprowadzenia w żadnym wypadku. Okoliczność powyższa stanowi podstawę do uznania przez sąd, że został naruszony przepis art. 10 kpa , który zobowiązuje organ administracji do zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania. Udział w postępowaniu administracyjnym jest udziałem stron we wszystkich czynnościach przygotowawczych organu a zapewnienie stronie możliwości tego udziału spoczywa na organie prowadzącym postępowanie. Przepis art. 10 kpa został naruszony także poprzez brak umożliwienia skarżącemu i jego żonie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. Prawo strony do wypowiadania się ustanowione w art. 10 kpa jest prawem szerszym od prawa z art. 81 kpa , które obejmuje prawo do wypowiadania się co do przeprowadzonych dowodów. Jako zrealizowanie tylko tego ostatniego prawa należy uznać zawiadomienie skarżącego i jego żony , zawarte w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, o możliwości zapoznania się z całością załączonych dokumentów. Należy to rozumieć jako możliwość zapoznania się z całością dotychczas zebranych dokumentów, skoro po tym fakcie miały jeszcze miejsce istotne czynności przygotowawcze organu w postaci oględzin spornej nieruchomości. Brak natomiast zawiadomienia, o którym mowa w art. 10 kpa - o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań. Fakty stwierdzone protokolarnie podczas, oględzin nie mogły więc stanowić podstawy do wydania decyzji, skoro przepis art. 81 kpa stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa. Skarżący podnosił w odwołaniu od decyzji organu I instancji kwestię "dokonania wizji lokalnej" , jednak organ odwoławczy, pomimo oczywistego uchybienia , o którym mowa wyżej uznał, że nie widzi potrzeby jej przeprowadzenia. W sytuacji stwierdzenia uchybień, o których mowa wyżej, organ odwoławczy był zobligowany do uchylenia decyzji organu I instancji, celem prawidłowego powiadomienia wszystkich stron o czynnościach postępowania.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie mogą one odnieść skutku. Kwestionują one bowiem treść i ustalenia prawomocnej decyzji PESfB z dnia [...] . 08. 2002 r. [...] , która zakończyła postępowanie dotyczące spornego budynku, mające na celu doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, a także przebieg postępowania w tamtej sprawie. Akt powyższy nie jest przedmiotem badania sądu w niniejszej sprawie. Zarzuty skarżącego dotyczą kwestii badanych, rozstrzygniętych i przesądzonych decyzją PESfB i sprowadzają się do nieprawidłowości-zdaniem skarżącego-których dopuścił się organ prowadzący postępowanie zakończone tamtą decyzją, wydaną w oparciu o art. 51 prawa budowlanego.

W związku z powyższym, w oparciu o przepis art. 145 par. l pkt. l lit.c) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy.