Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2913/98
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2000-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Obowiązek ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej nie dotyczy wyłącznie podatników, którzy sprzedają towary i świadczą usługi jednocześnie. Obejmuje on zarówno podatników sprzedających towary na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, jak i podatników świadczących usługi na rzecz tych osób; bądź wykonujących obie te czynności łącznie. Zastosowana koniunkcja "(...) sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług (...)" wcale nie oznacza, jakoby obowiązkowi stosowania kas rejestrujących podlegali tylko podatnicy jednocześnie wykonujący te czynności.

TEZY

Obowiązek ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej nie dotyczy wyłącznie podatników, którzy sprzedają towary i świadczą usługi jednocześnie. Obejmuje on zarówno podatników sprzedających towary na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych, jak i podatników świadczących usługi na rzecz tych osób; bądź wykonujących obie te czynności łącznie. Zastosowana koniunkcja "(...) sprzedaż towarów i odpłatne świadczenie usług (...)" wcale nie oznacza, jakoby obowiązkowi stosowania kas rejestrujących podlegali tylko podatnicy jednocześnie wykonujący te czynności.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 lipca 1998 r. Urząd Skarbowy opierając się na wynikach kontroli, w związku z wykrytymi nieprawidłowościami ustalił Spółce cywilnej zaległość podatkową, odsetki za zwłokę i dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT za styczeń 1998 r. Ustalono, że Spółka dokonywała sprzedaży towarów w miesiącach od lutego do kwietnia 1997 r. o wartości 335.450,55 zł /netto/ na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, a sprzedaż dokumentowała rachunkami uproszczonymi VAT i paragonami.

Zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, a mianowicie par. 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 1996 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 157 poz. 806/ Spółka była obowiązana rozpocząć ewidencję obrotu z tego tytułu za pomocą kasy rejestrującej od trzeciego miesiąca po miesiącu, w którym nastąpiło przekroczenie obrotu w wysokości 200.000,00 zł, tj. od lipca 1997 r. Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ podatnicy naruszający obowiązek określony w ust. 1 do czasu rozpoczęcia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących tracą prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą 30 procent podatku należnego przy nabyciu towarów i usług.

Odwołanie Spółki nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 4 listopada 1998 r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego i w tym zakresie orzekła brak podstaw do ustalenia dodatkowego zobowiązania, utrzymując w mocy w pozostałym zakresie decyzję.

Artykuł 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowi, że obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących spoczywa na podatnikach sprzedających towary i świadczących usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii, na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej lub prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych. Z przepisu par. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 1996 r. w sprawie kas rejestrujących /Dz.U. nr 157 poz. 806/ wynika, że podatnicy rozpoczynający działalność w 1997 r. są obowiązani do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej od początku trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym wysokość obrotów osiągniętych w działalności określonej w art. 29 ust. 1 ustawy o VAT przekroczyła 200.000,00 zł.

Spółka powyższy obrót przekroczyła w kwietniu 1997 r., kiedy to sprzedaż udokumentowana paragonami wyniosła 314.591,00 zł. W związku z tym powinna była rozpocząć ewidencjonowanie za pomocą kas rejestrujących od lipca 1997 r. Z obowiązku tego Spółka nie wywiązała się w lipcu 1997 r., ani też w miesiącach późniejszych, tj. od sierpnia 1997 r. do stycznia 1998 r.

Powyższą decyzję Spółka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego, niedopełnienie przez Urząd Skarbowy obowiązku poinformowania podatnika o konieczności instalacji kasy rejestrującej i nieuzasadnione naliczenie odsetek.

Skarżąca Spółka nie podważyła tej części decyzji Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję w zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego i orzekła brak podstawy do jego ustalenia. W konsekwencji domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jest oczywiście niezasadny, a zarzut niedokonania przez organy podatkowe wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienia twierdzeń podatnika, oraz nie przeprowadzenia dowodu zeznań świadków pozostaje w sprzeczności z rachunkami uproszczonymi i paragonami, zestawieniami komputerowymi z każdego miesiąca, które stanowiły podstawę przeprowadzonej kontroli. Wobec tego, że skarżąca Spółka zgłosiła zaprzestanie z dniem 31 stycznia 1998 r. wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, kontrolą została objęta dokumentacja podatkowa dostarczona przez Spółkę w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 1997 r. i miesiąc styczeń 1998 r.

Organy podatkowe nie naruszyły zasad postępowania wymienionych w art. 122 i art. 123 Ordynacji podatkowej, ponieważ zgodnie z brzmieniem tych przepisów przyjęły za dowód wystawione przez Spółkę osobom fizycznym rachunki i paragony.

Teoretyczne rozważania skarżącej Spółki na temat art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług w świetle gramatycznej wykładni tego przepisu nie mogły spowodować uchylenia decyzji. Słusznie zauważa Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, że sformułowanie sprzedający towary i świadczący usługi nie oznacza, że dotyczy ono wyłącznie podatników, którzy sprzedają towary i świadczą usługi jednocześnie. Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym jest skierowana do podatników, którzy sprzedają towary, wykonują usługi albo równocześnie sprzedają towary i wykonują usługi. Już z samej nazwy ustawy wynika, że podatek jest od towarów i podatek jest od usług, a nie od sprzedaży towarów i jednocześnie usług. Z samej nazwy ustawy również wynika odmienna interpretacja przepisu art. 29 aniżeli ta, którą sugeruje w skardze skarżąca Spółka jakoby opodatkowaniu podlegało tylko jednoczesne wykonywanie tych czynności.

Skarżąca Spółka miała obowiązek do rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej od początku trzeciego miesiąca po miesiącu, w którym wysokość obrotów osiągniętych z działalności przekroczyła 200.000 zł, tj. od lipca 1997 r.

Z treści skargi nie wynika, by skarżąca kwestionowała inne pozycje składające się na wymierzone jej uzupełnienia w należnościach podatkowych VAT. W tym stanie rzeczy i wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.