Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 900/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a, art. 2 pkt 35b, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 art. 140ab ust. 1 pkt 2 ust. 2, ust. 4, art. 61
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Sp. j. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137; dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260;dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej także: "organ I instancji") z dnia [...] października 2013 r. nr [...]

o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych – utrzymał

w zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] września 2013 r. o godz. 15:30 w miejscowości M., na drodze krajowej nr [...], zatrzymano do kontroli drogowej dwuosiowy ciągnik samochodowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Pojazdem tym w dniu kontroli wykonywała krajowy przewóz drogowy cementu na paletach na potrzeby własne

z N. do M.Firma Handlowo Usługowa J. Spółka Jawna. Pojazdem kierował D. K. Przewożony ładunek nie spełniał definicji ładunku niepodzielnego, o którym mowa w art. 2 pkt 35b p.r.d. Ładunek był podzielny. Ważenie kontrolowanego zespołu pojazdów zostało przeprowadzone na punkcie kontrolnym w M., droga krajowa nr [...] 588km + 350m, na stanowisku do ważenia wyposażonym we wnęki fundamentowe. Kontrolowany zespół pojazdów poruszał się po drodze krajowej Nr [...], na odcinku K. – J. – K., na której zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z dnia 25 września 2012 r., poz. 1061), mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 10 ton. Po przeprowadzeniu ważenia, pomiarów szerokości, długości

i wysokości ustalono, iż nacisk osi napędowej pojazdu po odjęciu możliwych błędów ważenia (tj. 2% wartości wskazanej przez wagę dla każdej osi zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg ze względu na możliwe błędy wskazań wag wynikające

z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych) wyniósł 10,1 tony i został przekroczony o 0,1 tony. Na pisemny wniosek kierowcy przeprowadzono drugie ważenie zespołu pojazdów. Pozostałe parametry zespołu pojazdów nie przekraczały dopuszczalnych wartości, tj. dla szerokości - 2,55 m, dla długości - 16,5 m, dla wysokości - 4 m i dla dopuszczalnej masy całkowitej - 40 ton. Wobec przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 0,1 tony stwierdzono, że kontrolowany pojazd był nienormatywny. Przejazd pojazdu nienormatywnego o rzeczywistych naciskach osi przekraczających wartości dopuszczalne dla danej drogi, ale nie przekraczające wartości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 tony wymaga uzyskania zezwolenia kategorii IV i w takim przypadku przewoźnik powinien posiadać takie zezwolenie. Kierowca nie okazał oraz oświadczył, że nie posiada w pojeździe takiego zezwolenia. W tym miejscu organ

I instancji powołał się na treść art. 2 pkt 35a i art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 p.r.d. Wskazał jednocześnie, iż w przypadku naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (140 ab ust. 2 p.r.d.). W ocenie organu I instancji nie zasługują na uwzględnienie wyjaśnienia przedsiębiorcy, z których wynika, iż kierowca dołożył wszelkich starań, aby rozmieścić ładunek prawidłowo, a bez specjalistycznej aparatury pomiarowej nie jest możliwe określenie dopuszczalnego obciążenia na oś, ponadto pojazd był zatankowany do pełna, co również mogło się przyczynić do przeciążenia osi ciągnącej. Organ I instancji podniósł, iż przewożony ładunek nie był prawidłowo rozmieszczony, albowiem przewożony ładunek nie przekraczał dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Został przekroczony o 0,1 t nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu, zaś nacisk na potrójną oś nienapędową naczepy wyniósł 21,30 t. W ocenie organu istniała tym samym możliwość takiego rozmieszczenia ładunku, aby nie powodował on przekroczenia dopuszczalnych nacisków.

Powyższe ustalenia stały się podstawą wydania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji nr [...] z dnia [...] października 2013 r., mocą której na podstawie art. 64, art. 140aa ust. 1-3, art. 140 ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. nałożono na Firmę Handlowo Usługową J. Sp. jawna karę pieniężną

w kwocie 5 000 zł za brak zezwolenia kategorii III-VI.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Firma Handlowo Usługowa "J." Sp. jawna w M. (dalej także: "Skarżąca", "Spółka").

Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzji zarzuciła błędne zastosowanie sankcji określonej w art. 140 ab ust. 1 pkt. 2, art. 140aa ust. 1 - 3 p.r.d. w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia w treści: za brak zezwolenia kategorii III – VI i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, iż nałożona kara pieniężna

w wysokości 5 000 zł za przekroczenie o 100 kg jest rażąco wysoka w stosunku do przewinienia. Dodała, iż organ I Instancji nie ma podstawy prawnej do ukarania Spółki za powyższe przekroczenie, albowiem obowiązujące przepisy prawne wykluczają możliwość nałożenia sankcji administracyjnej w sytuacji jaka zaistniała

w trakcie kontroli drogowej. Skarżąca wskazała, iż przewożony ładunek był podzielny i był to węgiel kamienny luzem. Powołując się na art. 1 pkt 8 ust. 2 p.r.d. oraz załącznik do ww. ustawy wskazała, iż kontrolowany w dniu [...] września 2013 r. pojazd nie wymagał żadnego pozwolenia. Odniesienie się do złożonych wyjaśnień, jako nie stanowiących podstawy do odstąpienia od nałożenia kary uznała za niewyczerpujące, biorąc pod uwagę rażącą wysokość kary w stosunku do przewinienia. Podniosła, iż postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 8 k.p.a. Organ mógł bowiem pouczyć kierowcę i nakazać przesunięcie ładunku

w postępowaniu wykroczeniowym. Ponadto organ nie sprawdził kto miał wpływ na powstanie naruszenia. Załadowcy zwykle posiadają wagi całościowe, natomiast

w przypadku minimalnego przekroczenia nacisku na oś, jak w niniejszej sprawie problem tkwił w rozmieszczeniu ładunku. Tymczasem nie stworzono kierowcy warunków do zweryfikowania nacisku osiowego.

Główny Inspektor Transportu Drogowego opisaną na wstępie i zaskarżoną

w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przypomniał przebieg postępowania w niniejszej sprawie, po czym przytoczył definicję pojazdu nienormatywnego zawartą w art. 2 ust. 35a p.r.d., podając, iż pojazdem nienormatywnym według ustawowej definicji jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych lub którego wymiary, lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem, lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Podczas kontroli z dnia [...] września 2013 r., której przebieg utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia żadnych innych parametrów, które pozostawały w dopuszczalnej normie. Organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej 10,1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,1,

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Wskazując na art. 41 ust. 1 u.d.p. organ podniósł, iż po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. W art. 41 ust. 1 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu zgodnie, z którą ustalono wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t. Został on zawarty w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr [...] została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ odwoławczy wskazał, iż w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu po drodze krajowej o parametrach określonych w tym przepisie.

Wskazano jednocześnie, iż stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii III—VI. Tym samym w niniejszej sprawie kara pieniężna wynosi: 5000 złotych.

Organ odwoławczy w oparciu ustalenia dokonane podczas kontroli pojazdu (dokumentu dostawy Wz nr [...] z dnia [...] września 2013 r., okazanego podczas kontroli drogowej), podniósł, iż brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności ładunku, w rozumieniu art. 2 ust. 35 lit.b p.r.d.

Ustalając kategorię wymaganego zezwolenia organ kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Powyższe warunki zostały określone przez ustawodawcę w załączniku nr 1 do prd. Następnie organ ustala kategorię zezwolenia, której posiadanie zwalniałoby stronę postępowania z konsekwencji prawnych wynikającymi z treści art. 140ab ust. 1 prd. Zgodnie z art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie kryteria jakimi kieruje się ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania. Wskazano, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] marca 2013 r.,

z jednoczesnym dodaniem, iż pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: 856028 i 856012, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do dnia 31 marca 2015 r. Pojazd zważono dwukrotnie, a za podstawę do stwierdzenia naruszenia przyjęto wyniki korzystniejsze dla kontrolowanego.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy w pełni odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny i wynika z niego niewątpliwie, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do argumentów strony organ odwoławczy podniósł, iż organ

I instancji nie mógł zakwalifikować stwierdzonego podczas kontroli naruszenia jako wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii I, gdyż zgodnie z lp. 1 załącznika nr 1 do p.r.d., zezwolenia kategorii

I dotyczą wykonywania przejazdu drogowego przez drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie wskazane w zezwoleniu, zaś kontrolowany pojazd członowy zatrzymano na drodze krajowej nr [...]. Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony na podstawie dokumentu dostawy Wz nr [...] z dnia [...] września 2013 r.

i wynika z treści protokołu kontroli, podpisanego przez kierowcę bez uwag. Przepis art. 64 ust. 2 p.r.d. ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Wskazano, iż z treści art. 140ab ust. 2 p.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III - VII nie ma znaczenia, albowiem ustawodawca przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenia norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi, jest ono odrębną kategorią prawną naruszeń. Organ odwoławczy podniósł także, iż strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Organ odwoławczy przywołał treść art. 140aa ust. 4 p.r.d. oraz podniósł, iż brak jest w p.r.d. legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna". Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust.

4 pkt 2 ww. ustawy. W ocenie organu odwoławczego ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. W niniejszej sprawie przewożono cement w workach na paletach. Przewóz luzem oznacza przewóz w pojazdach lub w kontenerach nieopakowanych materiałów stałych lub przedmiotów, określenie to nie dotyczy towarów opakowanych oraz materiałów przewożonych w cysternach. Brak jest zatem podstaw do zastosowania

w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d. W odniesieniu do pojęcia "należytej staranności", czy "braku wpływu" należy posiłkować się regulacjami zawartymi w art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), przy czym wzorzec należytej staranności będzie wyższy względem osób prowadzących działalność o charakterze zawodowym. Odnośnie terminu "braku wpływu" organ posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust.

7 ustawy o transporcie drogowym, według treści obowiązującej do dnia 31 grudnia 2012 r. dnia 1 stycznia 2012 r. Podniósł, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku syg. akt. II GSK 404/10 z dnia 6 kwietnia 2011 r. odnośnie "braku wpływu" stwierdził, że "(...) sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne

i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa". Art. 61 p.r.d. określa obowiązki w zakresie przewozu ładunku. Wskazuje, że ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę,

a ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Wskazano jednocześnie, iż podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku

w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany, powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe.

W okolicznościach niniejszej sprawy między zachowaniem strony niniejszego postępowania administracyjnego, a stwierdzonym naruszeniem istnieje normalny

i bezpośredni związek przyczynowy. Zauważono, iż kierowca po wykonaniu pomiarów doprowadził pojazd do normatywności (co wynika z pozwolenia na, kontynuowanie jazdy godz. 17:30 dnia [...] września 2013 r. ), co jednoznacznie świadczy o braku należytej staranności w realizacji czynności związanych

z przejazdem i wpływie podmiotu wykonującego przejazd na powstanie naruszenia. Organ odwoławczy wskazał, iż wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności

w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem. Wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych określa art. 140ab p.r.d., gdzie zgodnie z ust. 1 pkt 2, za brak zezwolenia kategorii III—VI wymierza się karę pieniężną

w wysokości 5000 złotych, a organy kontrolne nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości kar pieniężnych, z uwagi na ścisłe określenie tego

w ustawie.

Pismem z dnia 5 lutego 2014 r. Firma Handlowo-Usługowa "J." Sp. jawna w M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.

Spółka zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając obrazę art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz błędne zastosowanie sankcji określonej pod art. 140 ab ust. 1 pkt. 2, art. 140aa ust. 1- 3 p.r.d. w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia w treści: za brak zezwolenia kategorii IV, poprzez niedostrzeżenie braku podstawy prawnej do ukarania Skarżącej za powyższe przekroczenie, albowiem obowiązujące przepisy prawne wykluczają możliwość nałożenia sankcji administracyjnej w sytuacji jaka zaistniała w trakcie kontroli drogowej. Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c"), tj.: art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepowiadomienie strony o zakończeniu postępowania administracyjnego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn,

z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.

Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi podniosła między innymi, iż z art. 1 pkt 8 ust. 2 p.r.d. wynika, iż "...Zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II...". Z przepisu tego wynika, że na przewóz ładunków podzielnych jest wymagane jedynie zezwolenie kategorii I, ponieważ kategoria II dotyczy pojazdów wolnobieżnych oraz maszyn

i ciągników rolniczych. Tymczasem organ nałożył na Spółkę karę za brak zezwolenia kategorii IV. Wskazano także, iż załącznik do ww. ustawy stanowi, że pojazd musi posiadać wymiary oraz rzeczywistą masę całkowitą nie większą od dopuszczalnych oraz naciski osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Parametry pojazdu Skarżącej mieściły się dokładnie w powyższych wymaganiach, niestety ustawodawca nie przewidział przy tej kategorii standardu drogi krajowej ponieważ załącznik wymienia tylko drogi gminne, powiatowe, wojewódzkie. Jest to kolejną abstrakcją, ponieważ parametr 11,5 jest dopuszczalny jedynie na wybranych drogach krajowych. Z załącznika wynika, iż kategoria IV, na którą brak zezwolenia zarzuca organ jest wymagana w sytuacji, gdy pojazd przekracza łącznie wskazane w załączniku przesłanki. Z przytoczonych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że na kontrolowany pojazd w dniu [...] września 2013 r. Skarżąca nie potrzebowała żadnego zezwolenia. Przepisy nie określają jakie zezwolenie jest potrzebne. Spółka wskazała także, iż nałożona kara pieniężna w wysokości 5 000 zł za przekroczenie o 100 kg jest rażąco wysoka w stosunku do przewinienia. Dodała także, iż w niniejszej sprawie powinien zostać nałożony na kierowcę mandat w oparciu o przepisy

o wykroczeniach. Wskazała jednocześnie, iż przekroczenie nacisku osi ciągnącej ciągnika mogło powstać wyłącznie na skutek źle przeprowadzonych czynności załadunkowych. Tym samych zaszły okoliczności uchylające odpowiedzialność skarżącej, określone w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł

o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację i stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonywana w tak określonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w sposób uzasadniający uchylenie decyzji.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią: art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (określanej także jako "p.r.d.").

W myśl art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Ładunek niepodzielny to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków (art. 2 pkt 35b p.r.d.). Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy. Zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d. zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny,

z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Jak wynika z art. 64a ust. 1 p.r.d. zezwolenie kategorii I na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu po drodze wskazanej w zezwoleniu. Załącznik nr 1 do p.r.d. w punkcie oznaczonym lp. 1 wskazuje, iż zezwolenie kategorii I jest udzielane na przejazd po drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Z kolei zezwolenie kategorii II jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej (art. 64b ust. 1 p.r.d.). W myśl art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 (art. 140aa ust. 3 p.r.d.).

Postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd nie wszczyna się, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa

w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych

z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI.

W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 64 ust. 2 p.r.d.).

Z ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego wynika, iż pojazd należący do Skarżącej, będącej podmiotem wykonującym przewóz był kontrolowany w dniu [...] września 2013 r. i podczas tej kontroli, co wynika z ustaleń organów oraz treści protokołu kontroli nr [...], znajdującego się w aktach administracyjnych stwierdzono, iż nacisk na oś pojedynczą napędową, po odjęciu 2% wartości wskazanej przez wagę dla każdej osi zaokrąglone w górę do każdych pełnych 100 kg ze względu na możliwe błędy wskazań wag wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych) wyniósł 10,1 tony. Pojazd został zatrzymany

w miejscowości M. na drodze krajowej nr [...], pojazdem tym był przewożony cement na paletach. Protokół został podpisany przez osobę kontrolowaną bez uwag. Wobec stwierdzenia przewozu cementu na paletach, trafnie organy oceniły, iż ładunek nie odpowiada definicji wskazanej w art. 2 pkt 35b p.r.d. i był ładunkiem podzielnym. Okolicznością istotną w niniejszej sprawie, w szczególności z uwagi na zarzuty skargi jest fakt, iż do przejazdu, podczas którego miało miejsce zatrzymanie

i kontrola doszło na drodze krajowej (nr [...], kierunek K. – J. – K.), na której zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061) w załączniku nr 1 określającym wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t pod poz. lp. 3 została wskazana droga krajowa nr [...] na odcinku, na którym miała miejsce kontrola. Wobec tego, iż kontrolowany pojazd nie stanowi pojazdu, o którym mowa w art. 64b ust. 1 p.r.d., wymagającego zezwolenia kategorii II i przejazd był dokonywany na drodze krajowej, co wyłącza stosowanie zezwolenia kategorii I, wydawanego dla przejazdów na drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich, stanowiąc pojazd nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na oś (art. 2 pkt 35a p.r.d.), podczas przewozu ładunku podzielnego, wbrew twierdzeniom Skarżącej zostały spełnione przesłanki z art. 64 ust. 2 p.r.d. Na marginesie wskazać należy, iż w odniesieniu do przywoływanego

w skardze art. 1 pkt 8 ust. 2 p.r.d., wobec treści przepisu przytoczonej za tym oznaczeniem, w istocie intencją Skarżącej było przywołanie art. 64 ust. 2 p.r.d. Wskazuje na to treść przytoczona za błędnym, nieznanym ustawie Prawo o ruchu drogowym oznaczeniem jednostki redakcyjnej. Wbrew twierdzeniom Spółki, iż

w każdym przypadku przewozu ładunku podzielnego wymagane jest jedynie zezwolenie kategorii I wskazać należy, iż zezwolenie tej kategorii jest udzielane

w odniesieniu do dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Z zapisów załącznika nr 1 przywołanego wyżej wynika, iż wobec nie wymienia w odniesieniu do zezwolenia nr I np. dróg krajowych nie może być ono udzielone do przejazdu na drodze krajowej. Jednocześnie analizując treść zapisów załącznika, o którym mowa wskazać należy, iż organy trafnie ustalił kategorię zezwolenia w niniejszej sprawie. W tych okolicznościach nie budzi wątpliwości stwierdzenie przez organy naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d. Powyższe zaś prowadzi do zastosowania art. 140ab ust. 2 p.r.d. Jak już wskazano wyżej w przypadku naruszenia tego zakazu za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Użycie słowa "jak" w przytoczonym wyżej przepisie sprawia, iż kara

w przypadku, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, to jest w przypadku naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d. jest ustalana w taki sam sposób jak w przypadku przejazdu bez zezwolenia. Biorąc pod uwagę parametry pojazdu, który podczas tego przejazdu był pojazdem nienormatywnym oraz przejazd po drodze krajowej

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t trafnie organy ustaliły karę jak za przejazd bez zezwolenia kategorii IV. Okoliczności te zostały przez organ odwoławczy w wyczerpujący sposób wyjaśnione. Brak jest zatem podstaw do dopatrywania się wadliwości w nałożeniu kary w kwocie 5 000 zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d., która to kwota określa karę za brak pozwolenia kategorii od III do VI. Przepis ten nie przewiduje też możliwości miarkowania kary z uwagi na wielkość przekroczenia. Tym sam organy, jak to wynika z wyjaśnienia organu odwoławczego były związane wysokością kary, jaką w ustalonym stanie faktycznym były zobligowane nałożyć.

Trafne są także ustalenia i wywody organu co do określenia strony niniejszego postępowania. Wobec treści art. 140 ab ust. 2 p.r.d., który wskazuje na nakładanie kary w przypadku naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d. jak za przejazd bez zezwolenia, zastosowanie ma art. 140aa ust. 1 i ust. 3 p.r.d. Redakcja art. 140 aa ust. 3 p.r.d. wskazuje, iż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd

i odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym są niezależne. Zgodnie z ustaleniami organu, które w tym zakresie nie są kwestionowane, wykonującym przewóz w okolicznościach niniejszej sprawy jest Skarżąca Spółka. Art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności przewoźnika, niezależną od odpowiedzialności innych osób i w niniejszej sprawie został zastosowany prawidłowo.

W ocenie Sądu brak jest też podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości ustaleń i wywodów organu co do zaistnienia przesłanek nie wszczynania lub umorzenia wszczętego postępowania, o których mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Wobec zawodowego charakteru prowadzonej działalności w zakresie przewozu należy zgodzić się ze stwierdzeniem co do podwyższonego miernika należytej staranności w wykonywaniu przewozu. Nie ulega wątpliwości, iż obejmuje on także dbałość o prawidłowe rozmieszczenie przewożonego ładunku. Obowiązki w zakresie przewozu ładunku określa art. 61 p.r.d. Art. 61 ust. 2 pkt 1 p.r.d. obliguje do rozmieszczenia ładunku w sposób nie powodujący przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Wobec przekroczenia jedynie dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu, bez przekroczenia wartości masy całkowitej, należy się zgodzić ze Skarżącą, że problem tkwił w rozmieszczeniu ładunku. Wskazuje na to także udokumentowany pozwoleniem na kontynuowanie jazdy fakt usunięcia przez kierowcę przekroczenia stwierdzonego podczas kontroli. Tym samym, w ocenie Sądu trafna jest argumentacja organu co do nie dochowania należytej staranności

w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz istnienie wpływu na powstanie naruszenia. Jak już wspomniano wyżej wielkość tego naruszenia pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność, jak i wysokość kary. Za prawidłową należy uznać także ocenę organu, co do tego, iż ładunek był ładunkiem podzielnym, ale jednocześnie nie był ładunkiem sypkim. Argumentacja organu odwoławczego, iż cement przewożony w workach na paletach nie może być potraktowany jako przewóz ładunku sypkiego, albowiem dotyczy do jedynie przewozu luzem jest trafna, wyczerpująca i nie budzi wątpliwości. Tym samym nie zaistniała także przesłanka z art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do stwierdzenia wskazywanych przez Spółkę naruszeń prawa materialnego zarówno w zakresie ustawy Prawo

o ruchu drogowym jak i Konstytucji RP. Organ prawidłowo zastosował obowiązujące

i mające zastosowanie w niniejszej przepisy prawa.

Wbrew twierdzeniom Spółki orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie w aktach administracyjnych brak jest zawiadomienia o zakończeniu postępowania, nie mniej jednak organ I instancji zapewnił stronie czynny udział

w postępowaniu, umożliwił złożenie wyjaśnień oraz doręczył kopię protokołu kontroli nr [...]. Innych dowodów poza tym protokołem, sporządzanymi przy okazji kontroli dokumentami, dokumentami udostępnianymi przez kierującego pojazdem oraz wyjaśnieniami strony zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie gromadził. Tym samym stwierdzić należy, iż Skarżąca została zapoznana z dowodami zgromadzonymi w postępowaniu oraz miała możliwość wypowiedzenia się co do ich treści. Organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, wywiązując się z obowiązków wynikających z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zastosował prawidłowo przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie naruszając słusznego interesu Spółki. Okoliczność, iż organ nie podzielił zarzutów Skarżącej nie oznacza, że się do nich nie odniósł. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji

w sposób wyczerpujący odniósł się do zarzutów odwołania i wyjaśnił przyczyny, dla których zarzutów tych nie podzielił.

Z tych względów wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.