Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 697/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 29 § 2 a
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta (dalej "Prezydent") jako wierzyciel wystawił w dniu 14 grudnia 2016 r. na zobowiązanego - Skarb Państwa - Prezydenta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej działającego jako starosta (następcę prawnego m.in. Spółdzielni "A" – dalej jako "Spółdzielnia" i Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "B"– dalej jako "Spółdzielnia B"), tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011-2015 r., a następnie przekazał przedmiotowe tytuły wykonawcze wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego (dalej: "Naczelnik US").

Postanowieniem z [...] 2017 r. Naczelnik orzekł o nieprzystąpieniu do egzekucji administracyjnej z uwagi na niespełnienie przez wskazane tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), dalej jako "u.p.e.a." Wskazał w uzasadnieniu, że tytuły wykonawcze zawierają braki nieprawidłowe w postaci niewskazania danych zobowiązanego u którego powstał obowiązek oraz odpowiedzialności Skarbu Państwa jako następcy prawnego, ponadto nie sposób określić majątku, do którego organ powinien skierować egzekucję.

We wniesionym zażaleniu Prezydent podniósł, że z dniem 1 stycznia 2016 r. Spółdzielnie na mocy art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r., nr 121, poz. 770 ze zm.), dalej jako "ustawa Przepisy wprowadzające KRS", zostały wykreślone z KRS, a Skarb Państwa z mocy prawa nabył nieodpłatnie mienie tych podmiotów, przy czym odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania tych podmiotów przeszła na Skarb Państwa. Spółdzielnie nie złożyły deklaracji dotyczącej podatku od nieruchomości, w związku z powyższym decyzjami Prezydent ustalił kwotę do zapłaty zobowiązania podatkowego Skarbowi Państwa - Prezydentowi wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej, działającemu jako starosta.

Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US. W motywach swojego rozstrzygnięcia, wskazując na treść art. 9 ust. 2a i 2b ustawy Przepisy wprowadzające KRS uznał, że w polu 2 części E tytułu wykonawczego zamiast podatku od nieruchomości, należało wskazać odpowiedzialność Skarbu Państwa z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 2a wskazanej ustawy. Odnosząc się do kwestii aktu normatywnego, jaki powinien był zostać wskazany w tytule wykonawczym, Dyrektor stwierdził, że w polu 1 części E tytułu, prawidłowym byłoby wskazanie ustawy Przepisy wprowadzające KRS zamiast ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zdaniem Dyrektora, za nieuzasadnione należy uznać pominięcie przez wierzyciela wypełnienia części rubryk dotyczących danych zobowiązanego, u którego powstał obowiązek. Podniesiono również, że zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające KRS, Skarb Państwa jest uprawniony do nabycia mienia, które pozostało po wykreślonym z rejestru KRS podmiocie, ale ponosi odpowiedzialność jedynie z nabytego mienia. Wierzyciel nie określił wysokości zobowiązania podatkowego odrębnie dla każdego z podmiotów wskazanych w poszczególnych decyzjach z dnia [...] 2016r., tylko łącznie dla wszystkich podmiotów, po czym podjął czynności zmierzające do wyegzekwowania tych należności z majątku innych podmiotów. Powoduje to, że organ egzekucyjny nie jest w stanie ustalić ograniczenia zobowiązania Skarbu Państwa zgodnie z art. 9 ust. 2b ww. ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na opisane wyżej postanowienie Dyrektora Skarżący zarzucił mu mającą wpływ na wynik sprawy niezgodność z prawem polegającą na naruszeniu przepisów prawa poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie, w szczególności przepisów art. 29 § 2 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 u.p.e.a. oraz art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.

W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z 14 marca 2018r., sygn. akt I SA/Gd 130/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Prezydenta na ww. postanowienie Dyrektora w przedmiocie nieprzystąpienia do egzekucji. Oddalając skargę Sąd wskazał m.in., że na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy przepisy wprowadzające KRS, podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, które były wpisane do rejestru sądowego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tej ustawy i które do dnia 31 grudnia 2015 r. nie złożyły wniosku o wpis do rejestru, uznano za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa na podstawie art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające KRS ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w ust. 2a. Dlatego też w ocenie WSA, w niniejszej sprawie za obowiązek podlegający egzekucji należało uznać odpowiedzialność Skarbu Państwa, który podlega ograniczeniu wyłącznie do majątku nabytego na zasadzie sukcesji wskazanej w art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające KRS. Tym samym zasadnie organ uznał, że w polu 2 części E tytułu wykonawczego, zamiast podatku od nieruchomości, należało wskazać odpowiedzialność Skarbu Państwa z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające KRS. Ponadto w tytule wykonawczym w polu 1 części E należało wskazać ustawę Przepisy wprowadzając KRS, a nie ustawę o podatkach i opłatach lokalnych.

WSA stwierdził również, że w przypadku egzekucji administracyjnej prowadzonej do majątku przejętego przez Skarb Państwa na mocy art. 9 ust. 2b ustawy Przepisy wprowadzające KRS, przedmiotem decyzji, która staje się podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o które organ egzekucyjny ma prowadzić egzekucję z tego majątku (nieruchomości), nie mogą być zobowiązania dotyczące innych podmiotów, niż podmiotu, do którego przed 1 stycznia 2016 r. należał przedmiotowy majątek (nieruchomość). Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy - Prezydent - określił wysokość zobowiązania podatkowego nie odrębnie dla każdego z podmiotów wskazanych w decyzji z [...] 2016 r., lecz dla wszystkich podmiotów łącznie. Wystawienie tytułu wykonawczego na podstawie decyzji, w której określono zobowiązania podmiotów, o których mowa art. 9 ust. 2a ustawy Przepisy wprowadzające KRS, względem wierzyciela w wysokości łącznej, powoduje, że organ egzekucyjny, do którego skierowano wniosek o wszczęcie egzekucji należności wynikających z takiej decyzji, nie jest w stanie ustalić ograniczenia zobowiązania Skarbu Państwa zgodnie z art. 9 ust. 2b powyższej ustawy.

We wniesionej skardze kasacyjnej Prezydent na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, pomimo tego, że organy orzekające w sprawie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego w postaci art. 29 § 2a w zw. z art. 27 § 1 u.p.e.a., poprzez bezzasadne nieprzystąpienie do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z 14 grudnia 2016r. wskutek wadliwego przyjęcia za organami administracji publicznej obu instancji, że tytuły te nie spełniają wymogów formalnych;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie dostrzegł naruszenia przepisów i nie zastosował określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. środków kontroli legalności i w konsekwencji nie uchylił zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości, choć postępowanie administracyjne było dotknięte wadami polegającymi na naruszeniu przepisów postępowania w taki sposób, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W oparciu o tak postawione zarzuty, które zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Prezydent wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowień organów administracji obu instancji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Dyrektor w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 2352/18 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku.

W uzasadnieniu NSA wskazał m.in., że dochodzona należności pieniężna wynika z orzeczenia, jakim jest decyzja Prezydenta, którą określono Skarbowi Państwa zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2011 - 2015. Z rozstrzygnięcia tego wynika, że Skarb Państwa został uznany za podatnika tego podatku, zaś podstawę materialnoprawną nałożenia obowiązku stanowiły przepisy u.p.o.l. NSA podkreślił, że konsekwencją wydania decyzji określającej obowiązek Skarbu Państwa zapłaty podatku od nieruchomości było skonkretyzowanie i zindywidualizowanie tego obowiązku. Wystawiając zatem tytuł wykonawczy Prezydent zobowiązany był kierować się treścią decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, która stanowiła podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Skoro zatem z decyzji Prezydenta wynikało, że podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku był Skarb Państwa, nie zaś inne podmioty, to w tytule wykonawczym prawidłowo wskazano ten podmiot jako zobowiązanego. Zdaniem NSA, prawidłowo również podano podstawę prawną prowadzonej egzekucji, gdyż odpowiedzialność Skarbu Państwa, jako podatnika podatku od nieruchomości, określona została w decyzji Prezydenta na podstawie przepisów u.p.o.l. Zaakceptowanie zaś przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów egzekucyjnych, że Prezydent powinien w decyzji jako zobowiązanych wskazać inne podmioty, gdyż to one posiadały status podatnika podatku od nieruchomości, jak również, że odpowiedzialność Skarbu Państwa powinna wynikać z Przepisów wprowadzających KRS, pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji Prezydenta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ponownie rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem wyrokowania NSA, który w wyniku złożonej przez Prezydenta skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 2352/18 uchylił w całości wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 130/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający w sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny

Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania.

Jak podkreśla się w piśmiennictwie, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną NSA co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268). Jednakże w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie.

W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak-Molczyk [w:] H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy WSA w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku NSA. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji.

W wyroku z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt II FSK 2352/18 NSA wskazał,

że możliwość odmowy przystąpienia do egzekucji administracyjnej ma miejsce m.in. wówczas, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. (art. 29 § 2a tej ustawy). W rozpatrywanej sprawie Dyrektor stanął na stanowisku, że w tytule wykonawczym błędnie wskazano podstawę prawną prowadzenia egzekucji, gdyż zamiast powołania u.p.o.l., wierzyciel powinien był wskazać Przepisy wprowadzające KRS. Ponadto Dyrektor wskazał, że wierzyciel w tytule wykonawczym błędnie określił osobę zobowiązanego, gdyż Skarb Państwa nie był podatnikiem podatku od nieruchomości za wskazany okres, lecz ponosił odpowiedzialność za inne podmioty, które takimi podatnikami były i powinno to zostać uwzględnione w treści tytułu wykonawczego.

Zdaniem NSA, z powyższym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić. Niesporne w rozpoznawanej sprawie było, że dochodzona należności pieniężna wynika z orzeczenia, jakim jest decyzja Prezydenta, którą określono Skarbowi Państwa zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2011-2015. Z wydanego rozstrzygnięcia wynika, że Skarb Państwa uznany został za podatnika tego podatku, zaś podstawę materialnoprawną nałożenia obowiązku stanowiły przepisy u.p.o.l.

W ślad za NSA należy powtórzyć, że konsekwencją wydania decyzji określającej obowiązek Skarbu Państwa zapłaty podatku od nieruchomości było skonkretyzowanie i zindywidualizowanie tego obowiązku. Wystawiając zatem tytuł wykonawczy Prezydent zobowiązany był kierować się treścią decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, która stanowiła podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Skoro zatem z decyzji Prezydenta wynikało, że podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku był Skarb Państwa, nie zaś inne podmioty, to w tytule wykonawczym prawidłowo wskazano ten podmiot jako zobowiązanego. Prawidłowo również podano podstawę prawną prowadzonej egzekucji, gdyż odpowiedzialność Skarbu Państwa jako podatnika podatku od nieruchomości określona została w decyzji Prezydenta na podstawie u.p.o.l. Zaakceptowanie zaś stanowiska organów podatkowych, że Prezydent powinien w decyzji jako zobowiązanych wskazać inne podmioty, gdyż to one posiadały status podatnika podatku od nieruchomości, jak również, że odpowiedzialność Skarbu Państwa powinna wynikać z ustawy Przepisy wprowadzające KRS, pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji Prezydenta. Wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sprowadzają się zatem do podważenia prawidłowości wydanej przez Prezydenta decyzji, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego.

Po wpłynięciu wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny nie może bowiem badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co wyraźnie wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. Jeżeli podstawę prawną egzekwowanego obowiązku stanowi decyzja administracyjna, to zakwestionowanie jej prawidłowości, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, stanowi nieuprawnione wkroczenie w kompetencje organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. W konsekwencji na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznaczne została rozstrzygnięta w decyzji podatkowej, kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji i ograniczenie możliwości ich weryfikacji jedynie w przypadkach wyraźnie wskazanych w ustawie (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2019 r. sygn. akt II FSK 3082/17, LEX nr 2751945). W konsekwencji, na etapie postępowania egzekucyjnego nie można badać, czy skonkretyzowany w decyzji podatkowej obowiązek w odniesieniu do zobowiązanego istniał i czy prawidłowo przy ustalaniu takiego obowiązku zastosowano przepisy prawa materialnego.

W rozpatrywanej sprawie organy administracyjne stanęły na stanowisku,

że zobowiązany Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za podatek od nieruchomości, gdyż nie można było uznać go za podatnika. Ponadto jego odpowiedzialność nie może wynikać z powołanej w decyzji podstawy prawnej, gdyż podstawę odpowiedzialności stanowi inny akt prawny i ma to zasadnicze znaczenie

w zakresie możliwości egzekwowania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Rozważania takie sprowadzają się jednak do dokonania nieprzewidzianej w u.p.e.a. kontroli decyzji, stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, co - jak wyżej wskazano - jest niedopuszczalne. Zaakceptowanie takiego działania prowadziłoby do przekształcenia się postępowania egzekucyjnego w postępowanie rozpoznawcze, zaś organ egzekucyjny stałby się tym samym kolejną instancją w zakończonym decyzją ostateczną postępowaniu rozpoznawczym.

W ślad za stanowiskiem NSA, należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie może przesądzić o tym, czy decyzja Prezydenta określająca Skarbowi Państwa wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości była prawidłowa. Kwestia ta bowiem wykracza poza materię rozpoznawanej sprawy. Jeżeli zobowiązany kwestionuje prawidłowość decyzji, której wykonanie zostało skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego, ma możliwość uruchomienia postępowania nadzwyczajnego, zmierzającego do zakwestionowania takiej decyzji. Sąd ma przy tym świadomość, że w niniejszej sprawie ten sam organ łączy w sobie funkcję organu podatkowego i wierzyciela, co może utrudniać zainicjowanie takiego postępowania. Niemniej jednak zawsze istnieje możliwość złożenia sprzeciwu przez prokuratora, którego konsekwencją będzie uruchomienie właściwego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem Dyrektora, że w pewnych przypadkach organ egzekucyjny uprawniony jest do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Pogląd taki ukształtował się w doktrynie i orzecznictwie na kanwie rozpatrywania zarzutów na egzekucję administracyjną.

W doktrynie wskazuje się, że w sytuacji zarzutów zmierzających do wykazania, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nie istnieje, organ egzekucyjny niekiedy będzie zmuszony do zajęcia się merytoryczną stroną zobowiązania mimo zakazu z art. 29 § 1 u.p.e.a. (zob. R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2012, s. 226). W orzecznictwie prezentowane są poglądy, że przy rozpatrywaniu zarzutów opartych na niektórych podstawach (np. wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku) organ egzekucyjny w pewnym sensie wnika w meritum sprawy i dotyczy to przede wszystkim obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa (por. np. wyroki NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 610/12, LEX nr 1228465; z dnia 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2794/16, LEX nr 2559187). Niemniej jednak stanowisko takie sformułowane zostało w odniesieniu do odmiennych sytuacji, aniżeli występująca w rozpatrywanej sprawie. Formułowano je w odniesieniu do nieistnienia obowiązków, które nie wynikały z rozstrzygnięcia stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku, jak również w przypadku, gdy organ egzekucyjny był jednocześnie wierzycielem. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie, odmawiając przystąpienia do egzekucji, organ egzekucyjny zakwestionował rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta, czyli obowiązek wprost w niej określony, jak również nie był on jednocześnie wierzycielem.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 120 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni zaprezentowaną

w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów u.p.e.a.

Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd, zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.