Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 116/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4, 545
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skarg: J. Ś. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Wójt Gminy T. decyzją z 1 października 2019 r. znak: [...]:

1. nakazał A. S., W. S. oraz J. Ś. przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie poprzez usunięcie nieprzepuszczalnego materiału z terenu działki nr [...] w m. J. do poziomu terenu działek nr [...] w m. W. R. , [...] w m. J. , w taki sposób aby teren działki nr [...] był porównywalny z poziomem terenu sąsiednich działek nr [...], [...] z uwzględnieniem faktu, iż poziom terenu działki nr [...] w sąsiedztwie drogi powiatowej nr [...] należy wyprofilować, z łagodnym spadkiem tak, aby zjazd z drogi powiatowej odbywał się bez przeszkód;

2. nakazał A. S. obniżenie terenu działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] pasem o szerokości 2,0 m (tj. wzdłuż granicy), w taki sposób aby teren działki nr [...] był porównywalny z poziomem terenu sąsiedniej działki nr [...];

3. nakazał J. Ś. obniżenie terenu działki nr [...], bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] pasem o szerokości 2,0 m (tj. wzdłuż granicy), w taki sposób aby teren działki nr [...] był porównywalny z poziomem terenu sąsiedniej działki nr [...];

4. nakazał A. S. obniżenie terenu działki nr [...] bezpośrednio przylegającej do działki nr [...] pasem o szerokości 4,0 m (tj. wzdłuż granicy) w taki sposób, aby teren działki nr [...] był porównywalny z poziomem terenu na działce nr [...];

5. nakazał J. Ś. obniżenie terenu działki nr [...],bezpośredni o przylegającej do działki nr [...] pasem o szerokości 4,0 m (tj. wzdłuż granicy) w taki sposób, aby teren działki nr [...] był porównywalny z poziomem terenu na działce nr [...];

6. nakazał A. S. wykonanie kolumn materiałem przepuszczalnym na istniejącej sieci drenarskiej do pełnej wysokości nawiezionego gruntu na terenie działki nr [...] oraz wykonanie zagęszczenia sączków drenarskich na terenie działki nr [...] oraz ich podłączenie do istniejącej sieci drenarskiej. Dodatkowy drenaż należy wykonać w taki sposób, aby, rozstawa sączków nowowykonanych jak i istniejących była ca (tj. około) 10,0 m jak dla gruntów gliniastych. Na nowowykonanych sączkach należy także wykonać kominy materiałem przepuszczalnym do pełnej wysokości nawiezionego gruntu na terenie działki nr [...].

7. nakazał J. Ś. wykonanie kolumn materiałem przepuszczalnym na istniejącej sieci drenarskiej do pełnej wysokości nawiezionego gruntu na terenie działki nr [...] oraz wykonanie zagęszczenia sączków drenarskich na terenie działki nr [...] oraz ich podłączenie do istniejącej sieci drenarskiej. Dodatkowy drenaż należy wykonać w taki sposób, aby, rozstawa sączków nowowykonanych jak i istniejących była ca 10,0 m jak dla gruntów gliniastych. Na nowowykonanych sączkach należy także wykonać kominy materiałem przepuszczalnym do pełnej wysokości nawiezionego gruntu na terenie działki nr [...].

8. odmówił wydania nakazu przywrócenia stanu pierwotnego oraz wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr [...]

Powyższe rozstrzygniecie zapadło w wyniku złożenia podania z dnia 9 listopada 2015 r. B. S. właściciela działki nr [...] w miejscowości J. o "kontrolę legalności i zgodności z przepisami prawa dokonania podniesienia całości terenu o około 1 metr powyżej rzędnych, przez właściciela działki nr [...]: [...] w miejscowości J. ". Następnie podaniem z dnia 2 grudnia 2015 r. z podobnym wnioskiem zwróciła się B. T. (właścicielka działki nr [...] w miejscowości J. W.) wskazując na podniesienie terenu w/w działek. Z kolei pismem z dnia 22 lutego 2016 r. P. S. właściciel działki nr [...] w miejscowości J. W. zwrócił się o wydanie decyzji w spawie podniesienia poziomu terenu działek nr [...] i [...] w miejscowości J. W..

W toku postępowania organ l instancji dwukrotnie przeprowadził oględziny terenu (3 grudnia 2015 r. i 15 kwietnia 2016 r.) oraz zlecił wykonanie opinii E. K. biegłej w zakresie postępowania wodnoprawnego. Opinia taka sporządzona została w kwietniu 2016 r. Następnie wskazano, iż kilkukrotnie decyzjami Wójt Gminy T. nakazywał określone obowiązki, lecz były one uchylane decyzjami organu odwoławczego tj. decyzja organu I instancji z dnia 30 maja 2016 r. uchylona decyzją z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt: [...] z uwagi na uchybienia natury formalnej, jak i na konieczność uzupełnienia postępowania. Następnie decyzję z dnia 8 lutego 2017 r. Wójta Gminy T. uchylono decyzją z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt: [...] W toku ponownego rozpoznania sprawy organ l instancji przeprowadził oględziny w dniu [...] września 2017 r. W trakcie tych czynności ustalono, że na działce nr [...], na wysokości budynku mieszkalnego, jest zastoisko wodne na długości ok. 20 m. W dalszej części działki nr [...] w kierunku południowym stwierdzono nieckę na długości ok. 15 m. Na dalszym odcinku działki nr [...] tj. na wysokości działki nr [...], nie zaobserwowano zastoisk wodnych. Dalej ustalono, że działka nr [...] jest zaniżona w stosunku do działek nawiezionych o ok. 1 m. Zaobserwowano na niej zastoiska wodne przy granicy z działkami nr [...] oraz [...]. W dalszej części działki nr [...], przy granicy z działką nr [...], która nie była nawożona i stanowi teren pierwotny, nie zaobserwowano zastoisk wodnych. Wzdłuż drogi powiatowej po jej południowej stronie znajduje się rów przydrożny, który ma za zadanie zebrać wody opadowe z drogi. Na wysokości działki w [...] zlokalizowany jest rów, który jest zarośnięty i niedrożny-zalega w nim woda, co jest przyczyną podmokłego terenu w północnym fragmencie działki nr [...]. Na odcinku działek nr [...] i [...] jest rów w formie przepustu, który jest zasypany do poziomu drogi powiatowej, następnie na wysokości działki nr [...] w rowie zalega woda. Do protokołu z oględzin i dokumentację zdjęciową. W trakcie postępowania organ włączył do materiału dowodowego opinię M. K. na okoliczność "Ustalenia czy i jak prace obwinionych przeprowadzone w okresie od września do października 2015 r. w miejscowości J. W. na działkach nr [...], [...] zmieniły stosunki wodne na działce należącej do B. T.- sygn.akt: II W [...]"

Następnie 31 stycznia 2018 r. znak: [...] Wójt Gminy T. wydał kolejną decyzję uchyloną decyzją z dnia 17 maja 2018 r. sygn akt: [...] Po tym pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. Wójt Gminy T. zwrócił się do biegłej E. K. o uzupełnienie opinii wodnoprawnej poprzez wskazanie: Czy w obecnej sytuacji występowania roślinności na podniesionym terenie spływ wód opadowych jest taki sam jak wcześniej tj. przed zmianą wód opadowych (1); czy zmiana stosunków wodnych na terenie działek nr [...], [...], [...] powoduje szkody dla działki nr [...] oraz działek nr [...], [...] (2); Jakie działania należy podjąć powinni właściciele działek nr [...], [...], [...], aby możliwie najskuteczniej i najprościej zapobiec szkodliwemu wpływowi zmian w przypadku negatywnego oddziaływania (3).

W odpowiedzi z 30 czerwca 2019 r. - stanowiącej aneks do opinii E. K. stwierdziła, że materiał gliniasty, który w 2015r. został nawieziony na teren działek nr [...], [...] i [...] w miejscowości J. W., a później przysypany zebraną wierzchnią warstwą humusu nie był badany. Jednakowoż jego struktura makroskopowa, barwa oraz zastoiska wody opadowej na działkach sąsiednich, które nie występowały na taką skalę w latach poprzednich mogą świadczyć- zdaniem biegłej-o małej przepuszczalności nawiezionego materiału. Stan wody na w/w gruntach obserwowany był również w latach 2017, 2018 i 2019 zarówno w okresach suszy jak i okresach po intensywnych opadach. Obecnie, jak stwierdziła biegła, sytuacja w terenie uległa pewnym zmianom tj. nawieziony materiał oraz warstwa humusu na działach nr [...], [...] i [...] zostały porośnięte trawą oraz roślinnością łąkową, co częściowo zwiększyło retencję terenową na powierzchni w/w działek, łagodząc warunki spływu wód opadowych z ich terenu. Dodatkowo rozpoczął się również częściowy proces osiadania gruntu na nawiezionym terenie. Niemniej jednak w dalszym ciągu istnieje bariera dla swobodnego spływu wód opadowych w kierunku południowo-wschodnim, co nie wymaga specjalnych badań, a jest wynikiem analizy warunków gruntowo-wodnych oraz przeprowadzonych obserwacji.

D. E. Klimkiewicz stwierdziła: "Przeprowadzone wizje w terenie we wrześniu 2017r., lipcu 2018 r. i kwietniu 2019 r. (w okresie suszy hydrologicznej) wykazały, że teren nawiezionych działek oraz działek zalewanych, na których stagnowała woda po opadach w latach 2015 - 2017 był suchy, co udokumentowano szczególnie na fotografiach z lipca 2018 r. oraz z kwietnia 2019 r. (załączonych do niniejszego aneksu). W maju br. wystąpiły intensywne opady atmosferyczne. Przeprowadzone wizje w kilka dni po zakończeniu opadów w dniach 17.05 oraz 29.05.2019 r. (protokoły w załączeniu aneksu) podtopienia na działkach nr [...] w J. oraz na działce nr [...] w W. R. , które były zalewane w latach 2015 i 2016. Fotografie przedstawiają stan wody na w/w gruntach w dniach 17.05.2019 r. oraz 29.05.2019 r. W trakcie wizji terenowych w maju b. r. zauważono, że wydzielony areał upraw rolnych na działce Nr [...] w W. R. został odwodniony przez P. S. rowkami opaskowymi, co wyeliminowało zastoiska wodne na tym obszarze. Na pozostałej części działki Nr [...] w W. R. w szczególności wzdłuż drogi dojazdowej na działce Nr [...] w J. zastoiska wody były obecne po kilku dniach od ostatnich opadów. Jeszcze gorsza sytuacja wystąpiła na działce Pani T.

Na podstawie przeprowadzonych wizji terenowej w dniach 17 i 29.05. 2019 r. brak jest możliwości oszacowania w jakim stopniu porośnięcie działek Nr [...], [...] i [...] roślinnością oraz częściowe osiadanie nawiezionego materiału wpływa na ograniczenie podtopień przy długotrwałych opadach atmosferycznych w stosunku do stanu przed nawiezieniem mas ziemnych. [...] problem podtopień na działkach graniczących z działkami Nr [...], [...] i [...] przy długotrwałych opadach deszczu występuje w dalszym ciągu. Mając na uwadze przytoczone powyżej fakty, zakres prac zmierzających do wyeliminowania opisanych podtopień w stosunku do określonych w opinii z kwietnia 2016r. należałoby podzielić na dwa etapy. W pierwszym etapie uwzględniając szkody P. S. należy wykonać:

- obniżenie terenu działki [...] w m. J. pasem o szerokości 2,5 m do poziomu działek Nr [...] w m. W. R. i [...] w m. J. w taki sposób, aby teren działki Nr [...] był porównywalny z poziomem terenu sąsiednich działek Nr [...] w W. R. , [...] J.

- obsadzenie tak utworzonej skarpy na granicy działek [...] , [...] i [...] roślinnością płożącą,

- wykonanie u podnóża skarpy bruzdy terenowej o szerokości 30 cm na całej długości nawiezionego terenu wzdłuż działki [...] zatrzymującej wodę że spływu powierzchniowego.

Uwzględniając szkody B. T. należy wykonać:

-obniżenie terenu działek [...] i [...] bezpośrednio przylegających do działki nr [...] w J. pasem o szerokości 2 m do poziomu działki [...] tak, aby teren działki Nr [...] i [...] był porównywalny z terenem sąsiadującej działki [...]

- Na zebranym pasie terenu wykonać rów odwadniający o szerokości 0,6m oraz głębokości 0,4m ze spadkiem 0,02 O/oo z dwoma studniami chłonnymi o wymiarach min.: 0 0,800m i głębokości 1,2 m według koncepcji dołączonej do niniejszego aneksu. Rów należy zasypać materiałem filtracyjnym dla częściowego przejmowania nadmiaru wód opadowych".

W dniu 20 sierpnia 2019 r. biegła E. K. sporządziła Aneks Nr [...] do opinii z kwietnia 2016 r. W dokumencie tym wskazano, że rozpoznano warunki gruntowo-wodne terenu w oparciu o dostępne opracowania geologiczne. Przeanalizowano zatem opinię geologiczną dotyczącą warunków gruntowo-wodnych na terenach wsi J. W. i W. R. dla przebiegu kolektorów kanalizacji sanitarnej p.n. ,, Dokumentacja Geotechniczna Podłoża Gruntowego dla projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej w m. J. , czerwiec 2005r." wykonaną przez "firma A Jak stwierdzono na podstawie tej dokumentacji działki leżące na terenie przedmiotowego sporu wodnego posiadają warstwę humusu ca od 0,1 m do 0,5 m p.p.t, następnie występują grunty piaszczyste do głębokości ca 2,0 - 2,5 m p.pt. Poniżej zalegają grunty nieprzepuszczalne. Zwierciadło wody gruntowej układa się na głębokości ca od 0,85 m do 1,0 m. Wobec opinii M. K., biegła ponownie dokonała analizy sytuacji w terenie, także w okresach suchych ( II połowa 2018 r., I-V 2019r). Dalej biegła zaproponowała różne warianty rozwiązania sporu tj. w przypadku nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego bądź określając obowiązki w przypadku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W oparciu o powyższe zaskarżoną decyzją Wójt Gminy T., decyzją z dnia 1 października 2019 r. określił obowiązki dla wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż przedmiotowe działki są usytuowane na granicy miejscowości W. R. i J. , od strony południowej drogi powiatowej nr [...] K. Droga powiatowa jest odwodniona rowem przydrożnym, który jest usytuowany po południowej stronie drogi. Tutejszy organ wystąpił do Powiatowego Zarządu Dróg o udrożnienie rowu przy drodze powiatowej nr [...] na wysokości działek nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości J.- W. oraz działki nr [...] w m. W. R. . Wykonanie powyższego udrożnienia potwierdzono podczas oględzin w terenie.

Ww działki charakteryzują się łagodnym spadkiem terenu w kierunku południowo - wschodnim oraz południowym. Przed nawiezieniem gruntu na działki nr [...], [...], [...], spływ wód opadowych odbywał się zgodnie ze spadkiem terenu jak wyżej.

Działki stanowią nieużytki, łąki oraz są użytkowane rolniczo. Dojazd do działek jest drogami gruntowymi, które krzyżują się z w/w drogą powiatową. Organ, na podstawie map otrzymanych od [...] Zarządu Melioracji Urządzeń Wodnych ustalił, iż opisywane działki jak i teren do nich przyległy są zdrenowane. Na działkach nr [...], [...], [...] w m. J. , w miesiącach letnich 2015 r. ściągnięto warstwę wierzchnią gruntu - humus, kolejno nawieziono znaczne ilości materiału gliniastego, następnie przykryto uprzednio zebranym materiałem wierzchnim. Spadek opisywanego terenu został ukształtowany w kierunku południowo - wschodnim. Powyższe roboty ziemne spowodowały podwyższenie terenu wyżej opisywanych działek od ca 0,2 do 1 m w stosunku do poprzedniego stanu. W trakcie prowadzonego postępowania (opinia biegłego) ustalono, iż działki leżące na terenie przedmiotowego sporu posiadają warstwę humusu ca od 0,1 m do 0,5 m p.p.t, następnie występują grunty piaszczyste do głębokości ca 2,0 - 2,5 m p.p.f. Poniżej zalegają grunty nieprzepuszczalne. Zwierciadło wody gruntowej układa się na głębokości ca od 0,85 m do 1,0 m. W toku postępowania ustalono, iż w wyniku podwyższenia terenu działek nr [...], [...], [...] zostały zakłócone naturalne kierunki odpływu wód z działki nr [...]. Przed podwyższeniem terenu działek nr [...], [...], [...] wody opadowe z działki nr [...] odpływały w kierunku południowo wschodnim tj. na działki nr [...], [...], [...]. Na skutek podniesienia działek nr [...], [...], [...] materiałem nieprzepuszczalnym, wody opadowe nie mają swobodnego spływu i zatrzymują się na granicy omawianych działek, uniemożliwiają prawidłowe użytkowanie gruntu na działce nr [...]. Działki nr [...], [...] od wschodu graniczą ż działką m [...]. Na działce nr [...] przy granicy z działkami [...], [...] podczas oględzin w terenie zaobserwowano zastoiska wodne. Teren działki nr [...] przy granicy z działkami nr [...], [...] podmokły i grząski (przy środkowej części nasypu). Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas wizji lokalnych obrazuje negatywne oddziaływanie na działki nr [...] oraz [...] spowodowane podniesieniem terenu działek nr [...], [...], [...] . Nawiezienie terenu działek nr [...], [...], [...] materiałem nieprzepuszczalnym, gliniastym zmieniło istniejące naturalne kierunki spływu wód oraz warunki wodochłonności i wodoprzepuszczalności w/w działkach. Obecnie grunt na tych działkach cechuje się niskim wskaźnikiem infiltracji opadów w podłoże, czego nie było wcześniej. Wykonany nasyp (o wysokości ok. 1 m gliny) uniemożliwia przeniknięcie wody do warstwy przepuszczalnej. Na nawiezionym terenie z braku infiltracji wgłębnej do istniejącego drenażu występuje szybki spływ wód opadowych na działkę nr [...] w ilości takiej jakiej nie było wcześniej. W odniesieniu do źle funkcjonującej sieci drenarskiej, organ stwierdził, iż przed nawiezieniem spornego terenu uczestnicy postępowania nie wnosili zastrzeżeń co do nieprawidłowego funkcjonowania sieci drenarskich. Ponadto wykonany nasyp tworzy barierę nieprzepuszczającą wody opadowe do drenażu. Reasumując wielkość zlewni nie uległa zmianie, jednakże wykonany nasyp tworzy blokadę, która zmienia stan wody na gruncie, tj. od strony działki nr [...] zatrzymuje naturalny odpływ, a od strony działki nr [...] zmienia prędkość spływu na działkę nr [...]. W toku postępowania organ kilkukrotnie przeprowadzał oględziny w terenie, aby stwierdzić, jak wygląda sytuacja na gruncie po zadarnieniu się działek oraz po upływie czasu od wydania ostatniej decyzji. Przeprowadzone wizje w terenie we wrześniu 2017 r., lipcu 2018 r. i kwietniu 2019 r. (w okresie suszy hydrologicznej) wykazały, że teren nawiezionych działek oraz działek zalewanych, na których stagnowała woda po opadach w latach 20155 - 2017 był suchy, co udokumentowano szczególnie na fotografiach z lipca 2018 r. oraz z kwietnia 2019 r. W maju b. r. wystąpiły intensywne opady atmosferyczne. Przeprowadzone wizje w kilka dni po zakończeniu opadów w dniach 17.05.2019 r. oraz 29.05.2019 r. wykazały podtopienia na działkach nr [...] w J. oraz na działce nr [...] w W. R. , które były zalewane w latach 2015 i 2016. Zgromadzono szczegółową dokumentację fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy, która ukazuje problem podtapiania działek nr [...], [...] w latach 2016, 2018, 2019".

J. Ś. w odwołaniu zarzucił organowi, iż ten za prawidłowy uznał dowód z opinii E. K., tymczasem opinia ta wraz z aneksami jest sprzeczna z poprawnym rozumowaniem i nie może zostać uwzględniona. Nie zawiera ona bowiem żadnych wyliczeń hydrologicznych, pomiarów dotyczących poziomu nawiezionego terenu, jest sprzeczna wewnętrzne. Zdaniem strony winno się w tej sprawie uwzględnić opinię M. K..

W. S. w odwołaniu zwrócił uwagę na to, że organ bezzasadnie uznał, iż nawieziony materiał jest nieprzepuszczalny, czego nie poparto żadnymi badaniami. Według odwołującego wykonanie decyzji "niemal całkowicie uniemożliwi ich zabudowę".

A. S. w odwołaniu powtórzyła zarzuty o nieprawidłowych ustaleniach dokonanych przez biegłą E. K. i pominięcie dowodu z opinii biegłego M. K..

Z kolei B. T. częściowo zaskarżyła decyzję organu l instancji. Zdaniem odwołującej aby wykorzystać wszystkie możliwości dla zabezpieczenia Jej działki (nr [...]) przed podtopieniem "na zebranym pasie 4 m należałoby wykonać rów odwadniający z dwoma studzienkami zbierającymi nadmiar wody co również stosowane jest na terenach ilasto- gliniastych cechujących się znikomą infiltracją". Odwołująca zwróciła uwagę na konieczność ustalenia granicy pomiędzy działkami nr [...], [...], a działką nr [...]. Otóż, zdaniem B. T. właściciele działek nr [...] i [...] nawożąc ziemię zniszczyli punkty graniczne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 121), art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. póz. 1566), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podkreślono, iż w miesiącach letnich 2015 r. podniesiono teren działek nr [...], [...], [...]. Spowodowało to, że teren w/w nieruchomości jest wyższy w stosunku do stanu poprzedniego o 0,2 m do 1,0 m. Jak podała biegła E. K. przed podwyższeniem terenu, wody opadowe z działki nr [...] (stanowiącej własność P. S.) spływały w kierunku południowo- wschodnim tj. na teren działek nr [...], [...], [...]. Obecnie, na skutek podwyższenia terenu wody opadowe z działki nr [...] nie mają swobodnego spływu, stagnują przy granicy podwyższonego terenu, tworząc lokalne zastoiska i podmakanie gruntu działki [...]. Według biegłej obecnie grunt na działkach na których nawieziono ziemię, cechuje się niskim wskaźnikiem infiltracji opadów w podłoże, czego wcześniej nie było. Powoduje to, że następuje szybki spływ wody na działkę nr [...] stanowiącą własność B. T.. Spływ wody opadowej w tym kierunku odbywa się bezpośrednio po nawiezionym terenie z większą energią i nasileniem". Skutkuje to tworzeniem się lokalnych zastoisk wodnych na działce nr [...], przez co nie można tej działki prawidłowo użytkować. Dalej E. K. zauważyła, iż na działki nr [...] przy granicy z działką nr [...] (na której nie podwyższono terenu) brak jest zastoisk wodnych, co sugeruje, że utrzymujące się zastoiska wodne są spowodowane nienaturalnym podwyższeniem terenu działek nr [...], [...], [...], a nie wadliwie działającą siecią drenarską. W konkluzji biegła odnotowała: "Należy stwierdzić, że dokonana zmiana stanu wody na gruncie działek nr [...], [...], [...] w m. Jodłówka- Wałki wpłynęła szkodliwie dla gruntów sąsiednich tj. działki nr [...] położonej w m. W. R. oraz dz. [...] położonych w m. J. ".

W piśmie z dnia 7 listopada 2016 r. biegła E. K. stwierdziła, iż zmiana stanu wód na działkach nr [...], [...], [...] nie spowodowała szkód na działce nr [...], której właścicielami są B. i M. S.. Biegła doprecyzowała wykonanie obowiązku, które ma polegać na odwozie nawiezionego materiału, którym dokonano makroniwelacji terenu w/w działek. Zakres odwozu materiału ma sięgać do poziomu działek nr [...], [...], [...] bezpośrednio przylegających do działek nr [...], [...], [...] i do takiego poziomu "należy odwieźć nieprzepuszczalny materiał z terenu działek nr [...], [...], [...]". W piśmie z dnia 31 maja 2016 r. E. K. przedstawiła propozycję alternatywnego rozwiązania niniejszej sprawy. Wskazała: "W celu naprawienia szkód S. S. proponuje wykonanie robót niwelacyjnych skarpy wschodniej działek nr [...] i [...] wraz z obsianiem/obsadzeniem terenu działek roślinnością płożącą (bez zastosowania folii półprzepuszczalnej), a także wykonanie bruzd do zatrzymania wód pochodzących ze spływu powierzchniowego. Akceptujemy te rozwiązania jako możliwe do wykonania, które ograniczą negatywny wpływ nadmiernego spływu powierzchniowego na teren działki nr [...]. Niemniej w/w roboty nie rozwiążą problemu zmniejszenia wodoprzepuszczalności działek nr [...] i [...], dlatego podtrzymujemy aby na istniejącej sieci drenarskiej na terenie działek nr [...] i [...] wykonać kolumny żwirowe do pełnej wysokości terenu".

W toku postępowania jako dowód organ l instancji dopuścił opinię M. K. sporządzoną na zlecenie Sądu Rejonowego w T. II Wydział Karny- Sekcja ds. Wykroczenia, przed którym toczyło się postępowanie w sprawie S. S. i D. Ś. z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Wyrokiem z 6 lutego 2017 r. II W 2461/16 Sąd uniewinnił w/w osoby od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 194 ust. 1 w/w ustawy. Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. II Ka 174/17 utrzymał w mocy w/w wyrok Sądu Rejonowego z 6 lutego 2017 r.

W opinii M. K. stwierdził, iż pierwotnie woda opadowa i roztopowa spływała na sporny teren od strony zachodniej z terenów położonych powyżej działki nr [...] w stronę tej działki oraz od strony drogi powiatowej na południe w stronę wszystkich działek na spornym terenie. Woda opadowa i roztopowa spływająca od strony zachodniej z terenów położonych powyżej działki [...] i spływająca od strony południowej (z górnej części asfaltu drogi powiatowej zlokalizowanej na odcinku wzdłuż spornego terenu) gromadziła się w niecce pomiędzy położoną wyżej drogą powiatową i wyniesioną ponad inne działki na spornym terenie - drogą na działce nr [...] i stagnowała tam aż do wyschnięcia lub wsiąknięcia. Nadmiar wody z tej niecki spływał wzdłuż zachodniej skarpy tej drogi na południe, po czym płynął dalej bruzdą biegnącą pomiędzy drogą dojazdową do pola ornego P. S. a tym polem ornym na południe. Część wody odprowadzana była z tej niecki także na wschód niewielkim rowkiem wykonanym tam prawdopodobnie przez P. S.. Woda opadowa i roztopowa z terenu działek nr [...], [...] i [...] spływa zgodnie ze spadkiem terenu w kierunku południowo - wschodnim w stronę [...].

Dalej M. K. stwierdził, iż za stan pierwotny należy uznać okres przed wakacjami 2015 r. tj. bezpośrednio przed rozpoczęciem nawożenia działek nr [...], [...] i [...]. Biegły stwierdził: "W stosunku do stanu pierwotnego doszło do jednej krótkotrwałej zmiany stosunków wodnych. Zmiana ta polegała na tym że przez pewien okres czasu (do czasu zakorzenienia się trawy i innej roślinności) woda z terenu działek [...], [...] i nr [...] podczas opadów mogła szybciej spływać na teren działki i B. T.. Okresowy brak roślinności na tych działkach spowodował także, że niewielka część ziemi z tych działek mogła zostać wypłukana przez spływającą z tych działek wodę na teren działki p. T. Ponieważ jednak działka p. T. zarówno przed tą zmiana jak i po tej zmianie była nieużytkowana to ta okresowa zmiana na terenie działek [...], [...] i nr [...] stanu wody nie spowodowała żadnej szkody dla tej działki p. Trojnar [...] Stan pierwotny został przywrócony w momencie kiedy teren działek [...], [...] i nr [...] został porośnięty ponownie roślinnością tak jak to było przed zmianami związanymi z nawiezieniem ziemi".

Wg Kolegium w niniejszej sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Potwierdzają to cytowane wyżej opinie. W opinii z kwietnia 2016 r. E. K. zwróciła uwagę, że nawiezienie ziemi na teren działek nr [...], [...] i [...] gliniastym materiałem nieprzepuszczalnym zmieniło istniejące naturalne kierunki spływu wód oraz warunki wodochłonności i wodoprzepuszczalności na w/w działkach. Jak stwierdzono na nawiezionym terenie z braku infiltracji wgłębnej do istniejącego drenażu występuje szybki spływ wód opadowych na działkę nr [...], w ilości takiej jakiej nie było wcześniej. Wreszcie wykonany nasyp tworzy barierę nieprzepuszczającą wody opadowe do drenażu. Spływ wody opadowej odbywa się bezpośrednio po nawiezionym terenie z większą energia i nasileniem Skutkuje to- jak wskazuje biegła- tworzeniem się lokalnych zastoisk wodnych na działce nr [...] oraz namakanie gruntu działki [...] przez co nie można jej prawidłowo użytkować. Po zapoznaniu się z dokumentacją zdjęciową załączoną do protokołu z oględzin z dnia 3 grudnia 2015 r. i do opinii E. K. z kwietnia 2016 r. widać wyraźnie skalę podniesionego terenu i niewątpliwie takie działanie musiało mieć negatywny wpływ na działki wnioskodawców. W piśmie z 4 kwietnia 2016 r. (na które zresztą powołuje się M. K. w swojej opinii) P. S. zaznaczył, iż działka nr [...], będąca drogą dojazdową, była posadowiona wyżej od działek sąsiednich, ale tylko na odległości kilku metrów od drogi powiatowej- był to zjazd z drogi powiatowej. Na dalszym jej odcinku była ona na poziomie działek sąsiednich. Te same twierdzenia P. S. powtórzył w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. W aneksie do opinii z dnia 30 czerwca 2016 r. biegła zwróciła uwagę, iż obecnie sytuacja w uległa zmianom tj. nawieziony materiał oraz warstwa humusu na działach nr [...], [...] i [...] zostały porośnięte trawą oraz roślinnością łąkową, co częściowo zwiększyło retencję terenową na powierzchni w/w działek, łagodząc warunki spływu wód opadowych z ich terenu. Dodatkowo rozpoczął się również częściowy proces osiadania gruntu na nawiezionym terenie. [...] jednak w dalszym ciągu, jak twierdzi biegła, istnieje bariera dla swobodnego spływu wód opadowych w kierunku południowo-wschodnim, co nie wymaga specjalnych badań, a jest wynikiem analizy warunków gruntowo-wodnych oraz przeprowadzonych obserwacji.

W toku ponownego rozpoznania sprawy organ trzykrotnie przeprowadził kontrole terenu. W trakcie tych czynności w dniu 17 maja 2019 r. organ wskazał, iż kontrolę przeprowadzono po opadach deszczu. W dniu oględzin pogoda była słoneczna, jednakże zaobserwowano zastoiska wodne na działce P. S. nr [...], które koncentrowały się wzdłuż nasypu. Także na działce B. T. nr [...] woda stagnuje wzdłuż nasypu. W trakcie kontroli w dniu 17 maja 2019 r. wykonano dokumentację zdjęciową, która potwierdza ustalenia organu. Taki sam stan faktyczny zastano podczas kontroli w dniu 29 maja 2019 r., co również potwierdza bogata dokumentacja zdjęciowa.

Podniesienie poziomu działek doprowadziło do naruszenia stosunków wodnych. Otóż na działkach wnioskodawców wyraźnie widać szkody jakie powstały w wyniku podniesienia poziomu działek nr [...], [...], [...]. Fakty te sprawiają, że nastąpiła przesłanka do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Niezasadny jest zarzut stron wskazujący na brak podstaw do przyjęcia opinii E. K.. E. K. była biegłą z listy Wojewody [...] w zakresie postępowania wodnoprawnego (nr upr [...]). Stosownie do art. 84 § 1 Kpa, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Przepis ten nie formułuje warunków jakie biegły musi spełnić, za wyjątkiem tego, że powinien mieć wiedzę w danej dziedzinie. E. K. niewątpliwie posiada wiedzę w zakresie postępowań wodnoprawnych. W Aneksie nr [...] do opinii z 20 sierpnia 2019 r. biegła wskazała, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym zgromadzono szczegółową dokumentację fotograficzną, która ukazuje problem podtapiania działek nr [...] i [...] w latach 2016- 2019, na skutek nawiezienia mas ziemnych gliniastych, nieprzepuszczalnych. Warunki gruntowe, rozpoznano na podstawie opinii geologicznej dotyczącej warunków gruntowo-wodnych na terenach wsi J. W. i W. R. dla przebiegu kolektorów kanalizacji sanitarnej p.n. "Dokumentacja Geotechniczna Podłoża Gruntowego dla projektowanej sieci kanalizacji sanitarnej w m. Jodłówka Wałki, czerwiec 2005r." wykonaną przez "firma A Na podstawie tego dokumentu stwierdzono, że działki leżące na terenie przedmiotowego sporu wodnego posiadają warstwę humusu ca od 0,1 m do 0,5 m p.p.t, następnie występują grunty piaszczyste do głębokości ca 2,0 - 2,5 m p.pt. Poniżej zalegają grunty nieprzepuszczalne. Odnosząc się do zarzutów stron, jak i do opinii M. K., biegła wskazała, że przeszkoda w postaci nasypanych mas ziemi gliniastej, nieprzepuszczalnej dla swobodnego odpływu wód z działek nr [...], [...] i [...], wprawdzie została złagodzona, to jednak nie zniknęła. W tym celu biegła zaproponowała rozwiązanie, które jest mniej rygorystyczne od tego zaproponowanego z aneksie z 30 czerwca 2019 r. W ocenie Kolegium twierdzenia biegłej są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze, konsekwentne oraz korespondują z ustaleniami poczynionymi przez organ l instancji w toku postępowania. Opinia E. K. wskazuje w sposób precyzyjny i szczegółowy, «iż faktycznie nastąpiła zmiana stanu wody na działkach oraz naprowadziła na przyczyny tego stanu rzeczy.

W odwołaniach wskazano, iż organ winien posiłkować się opinią M. K. sporządzoną na zlecenie Sądu Rejonowego w T. II Wydział Karny- Sekcja ds. Wykroczenia, przed którym toczyło się postępowanie w sprawie S. S. i D. Ś. z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Wyrokiem z 6 lutego 2017 r. II W 2461/16 Sąd uniewinnił w/w osoby od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 194 ust. 1 w/w ustawy. Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z 14 czerwca 2017 r. II Ka 174/17 utrzymał w mocy w/w wyrok Sądu Rejonowego z 6 lutego 2017 r.

Wg Kolegium sama opinia M. K. (z listopada 2016 r.) nie różni się od opinii E. K.. Otóż M. K. przyznał, iż doszło do krótkotrwałej zmiany stanu wody poprzez to, że woda z podniesionego terenu działek nr [...], [...], [...] mogła szybciej spływać na teren działki B. T.. Jak zauważył M. K., brak roślinności na podniesionym terenie spowodował, że niewielka część ziemi z tych działek mogła przedostać się na teren działki B. T.. Dalej biegły stwierdził: "Ponieważ działka p. T. zarówno przed zmianą jak i po tej zmianie była nieużytkowana to okresowa zmiana na terenie działek [...], [...], [...] stanu wody nie spowodowała żadnej szkody dla tej działki p. T. ". Kolegium nie zgadza się ze stwierdzeniem, że jeżeli ktoś nie użytkuje swojej nieruchomości, to jej zalewnie nie czyni żadnej szkody. W tym kontekście opinia ta nie może zostać uwzględniona w tym postępowaniu. Trzeba dodać, że opinia M. K. została wykonana na użytek postępowania w sprawie o wykrocznie z art. 194 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Innymi zasadami rządzi się postępowanie dotyczące wykroczeń, a innymi sprawa administracyjna dotycząca naruszenia stosunków wodnych. Przepis art. 194 reguluje bowiem odpowiedzialność karną, wskazując na przepisy, które określają obowiązki w zakresie korzystania z wód. Uchybienie wobec tych przepisów stanowi wykroczenie.

Dodatkowo opinia M. K. nie dotyczy naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] należącej do P. S.. Reasumujące, wbrew twierdzeniom stron opinia M. K. z 2016 r. nie dokonuje oceny w aspekcie całej sprawy administracyjnej, tylko jej wycinek. Ponadto biegły stwierdził, że doszło do naruszenia stosunków wodnych.

Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniom odwołujących, opinia E. K. nie musi zawierać szczegółowych obliczeń hydrologicznych w zakresie wielkości spływu wód. Woda z podniesionego terenu będzie spływała niżej, a z drugiej strony będzie blokować spływ z innej działki, która usytuowana jest niżej. Obrazują to zdjęcia wykonane w toku sprawy. Według Kolegium skala podniesionego terenu i jego powierzchnia nie wymaga szczegółowych matematycznych obliczeń, co do wielkości spływu wód. Fakt porośnięcia terenu przez roślinności, ma znaczenie w tej sprawie, czemu zresztą biegła dała wyraz, jednak jest oczywiste, że przy opadach deszczu sama roślinności nie zablokuje spływającej wody, jak również nie spowoduje, że woda z działki nr [...] będzie miała swobodny spływ wody. Podobnie jest z zarzutem formułowanym przez J. Ś. i A. S., iż "niepełność opinii biegłej polega na pominięciu jakichkolwiek badań granulometrycznych gruntu w zakresie współczynnika filtracji nawiezionego gruntu (a obecnie zagęszczonego) i nawierzchni humusu". Zdaniem Kolegium woda opadowa w przytłaczającej większości będzie spływać na teren położony niżej zanim wsiąknie w ziemię. Trzeba powtórzyć, że materiał zdjęciowy pokazuje skalę podniesienia poziomu terenu. Doświadczenie życiowe każe stwierdzić, że takie działania nie mogą pozostać bez wpływu na działki sąsiednie.

Odnosząc się do zarzutów B. T., zwrócono uwagę, iż przedmiotowe postępowanie nie dotyczy całościowego uregulowania stosunku wodnych panujących na tym terenie. Celem tegoż postępowania jest wydanie orzeczenia w sprawie naruszenia stosunków wodnych. W aneksie nr [...] do opinii biegła w sposób szczegółowych określiła obowiązki jakie powinny być wykonane w celu wykonania urządzeń zabezpieczających szkody. Biegła uznała, że w aktualnym stanie faktycznym nie ma podstaw do nakładania dodatkowych obowiązków, w tym wykonania rowu z ze studzienkami zbierającymi wody.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli J. S. i A. S. zarzucając naruszenie:

- art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów w sposób sprzeczny z zasadami poprawnego rozumowania i dowolny w zakresie oceny dowodu z opinii wodnoprawnej sporządzonej przez E.. K. podczas gdy: opinia ta jest niepełna, albowiem:

a) nie zawiera żadnych wyliczeń hydrologicznych w zakresie wielkości spływu powierzchniowego przy zmieniających się współczynnikach terenowych i zmieniającej się szybkości spływu powierzchniowego;

b) nie zawiera żadnych pomiarów dotyczących poziomu nawiezionego terenu i terenu sąsiednich pomimo konstatacji, iż doszło do opadnięcia terenu;

c) nie zawiera żadnego uzasadnienia dotyczącego powzięcia odmiennych wniosków niż poczynione przez biegłego M. K.;

d) wizja lokalna poprzedzająca opinie przeprowadzona została bezpośrednio po wystąpieniu ponadnormatywnych opadów;

e) opinia ta musiała zostać uzupełniona przez organ poprzez sięgnięcie do literatury fachowej w zakresie oceny elementu przepuszczalności nawiezionego materiału; opinia ta jest sprzeczna wewnętrznie, albowiem w aneksie nr 1 biegła wskazuje, że brak jest możliwości oszacowania w jakim stopniu porośnięcie działek [...],[...] i [...] roślinnością oraz częściowe osiadanie nawiezionego materiału wpływa na ograniczenie podtopień przy długotrwałych opadach atmosferycznych w stosunku do stanu sprzed I nawiezienia mas ziemnych, a w aneksie nr 2 przesądza tę kwestię w sposób kategoryczny;

- naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie samodzielnie przez organ okoliczności wymagających wiadomości specjalnych w zakresie przepuszczalności nawiezionego materiału i oparcie się na literaturze fachowej zacytowanej w uzasadnieniu decyzji podczas gdy: okoliczność ta winna być rozstrzygnięta przez biegłego, a odwołanie się przez organ do zacytowanej literatury fachowej jest niedopuszczalne, albowiem fakty tam zawarte nie stanowią faktów powszechnie znanych, ani też faktów znanych organowi z urzędu, lecz winny być potwierdzone przez podmiot posiadający wiadomości specjalne;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k,p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez całkowite pominięcie dokumentu z opinii biegłego M. K. zalegającej w aktach sprawy i nieuwzględnienie tego dokumentu jako dowodu w sprawie podczas gdy: organy zobowiązane były do analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, także ww. opinii, jak również do uzasadnienia dlaczego konkretny dowód nie został uznany za przydatny przy dokonywaniu ustaleń faktycznych, a w przypadku opinii biegłego wykazanie, że opinia ta jest niepełna i sprzeczna;

- naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów w zakresie:

a) wniosków wynikających z opinii biegłego inż. M. K. w zakresie ustalenia czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie na skutek działania odwołującej się

b) prawidłowego funkcjonowania sieci drenarskiej na działkach stron;

c) braku wpływu wcześniejszego wyniesienia działki drogowej nr [...] względem działki [...] na kierunek spływu wód;

d) uznania, że rowy przydrożne spełniają swoją funkcję odprowadzającą wodę z działek stron;

e) oceny zeznań stron postępowania w zakresie stanu faktycznego na gruncie przed nawiezieniem ziemi przez strony podczas gdy: okoliczności te ustalono pomijając całkowicie treść opinii M. K., stanowisk stron i faktyczne urządzenie i stan sieci drenarskiej i rowu, ich prawidłowe funkcjonowanie przyjęto na podstawie domniemania;

- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 u.p.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie stronom przywrócenia stanu poprzedniego na działce o nr [...] bez wskazania ilości ziemi czy grubości warstwy ziemi do usunięcia; użycie określeń nieostrych, niemożliwych do zweryfikowania przez nakazanie obniżenia działek w sposób porównywalny do poziomu działek sąsiednich; podczas gdy: organ winien wskazać jeden ze sposobów zapobieżenia szkodom, a obowiązki nałożyć w taki sposób, który umożliwi organowi skontrolowanie ich wykonania;

- naruszenie art. 29 ust. 3 u.p.w. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu pomimo braku realizacji przesłanki stwierdzenia szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie podczas gdy: nie każde działanie wpływające na stan wód na gruntach sąsiednich jest prawnie relewantne w rozumieniu art. 29 u.p.w., lecz tylko takie, które powoduje powstanie na tych gruntach szkody.

W uzasadnieniu podkreślono, iż opinia biegłej E.. K. jest opinią niepełną, albowiem nie zawiera ona żadnych wyliczeń hydrologicznych w zakresie wielkości spływu powierzchniowego przy zmieniających się współczynnikach terenowych i zmieniającej się szybkości spływu powierzchniowego. Brak jest również obliczeń spadku terenu przed nawiezieniem dokonanych na podstawie ma topograficznych, którymi posiłkowała się biegła jak i po nawiezieniu. Obliczenia te są istotne dla oceny szybkości spływu powierzchniowego i wynikających z tego wniosków. Biegła w sposób dowolny ustala te okoliczności, podobnie jak okoliczności związane z poziomem terenu na działkach stron. Biegła konstatuje, iż teren nieznacznie opadł, ale nie wskazuje żadnych konkretnych wartości, co rodzi podejrzenie, że biegła pomimo wielości oględzin dokonuje oceny stanu wód na gruncie na oko. Podkreślono ogromną różnicę jakościową pomiędzy opiniami dwóch biegłych zalegającymi w aktach sprawy. Organ w dalszym ciągu nie zobowiązał biegłej do ustosunkowania się do obliczeń poczynionych przez biegłego M. K.. W aneksie nr 2 do opinii wodnoprawnej biegła odnosząc się do opinii biegłego M.. K. stwierdza jedynie, że się nie zgadza z wnioskami tejże opinii w zakresie braku szkodliwego wpływu na działki sąsiednie, albowiem materiał gliniasty nadal na działkach stron się znajduje. Stwierdziła też, że rzeczywiście doszło do częściowego złagodzenia sytuacji podtopień, nie wskazała jednak w jakiej części doszło do złagodzenia tej sytuacji, a to ma znaczenia dla rozwoju sprawy. Mając na uwadze rozbieżności pomiędzy obiema opiniami i zaniechanie biegłej E. K. w zakresie ustosunkowania się do wniosków biegłego M. K. za uzasadniony jawi się wniosek o przeprowadzenie konfrontacji obu biegłych. Podkreślono także pominięcie jakichkolwiek badań granulometrycznych gruntu w zakresie współczynnika filtracji nawiezionego gruntu (a obecnie zagęszczonego) i o nawierzchni z humusu. Tylko ustalając współczynnik filtracji możliwe jest ustalenie zdolności przesączania wody będącej w ruchu laminarnym przez skały porowate. Bez tychże wyliczeń nieuprawiony jest także wniosek organu ze wykonany nasyp tworzy barierę nieprzepuszczającą wody opadowe do drenażu. Opinia biegłej jest sprzeczna wewnętrznie, albowiem w aneksie nr 1 biegła wskazuje, że brak jest możliwości oszacowania w jakim stopniu porośnięcie działek [...],[...] i [...] roślinnością oraz częściowe osiadanie nawiezionego materiału wpływa na ograniczenie podtopień przy długotrwałych opadach atmosferycznych w stosunku do stanu sprzed nawiezienia mas ziemnych, a w aneksie nr 2 przesądza tę kwestię w sposób kategoryczny, narzuca bowiem stronom pewne obowiązku, nie popierając tego na żadnych wyliczeniach potwierdzających skuteczność zaproponowanych rozwiązań. Co charakterystyczne, biegła wykonała opinię na podstawie oględzin w czasie bezpośrednio po wystąpieniu ponadnormatywnych opadów, pomimo faktu, że wcześniej przekładała dwukrotnie wizję z powodu suszy hydrologicznej. Dla rzetelności opinii wizja powinna być przeprowadzona w czasie, kiedy opady były typowe. W analizowanym okresie tj. w miesiącu maju, spadło aż 184,4 mm wody (w porównywalnym okresie wcześniejszych lat: 48,8 mm, 85,8 mm czy 64,2 mm.), co spowodowało zalania i podtopienia na terenach, na których wcześniej nie występowały tego typu zdarzenia, wówczas tez na terenie powiatu tarnowskiego obowiązywał 3 stopień zagrożenia powodziowego. Z tego też względu wnioski oparte na wizji lokalnej w takim terminie były całkowicie nieuzasadnione.

Organ całkowicie pominął fakt, że poziom działki o nr [...] zawsze był wyższy w stosunku do działki [...], albowiem działka ta służyła jako droga dojazdowa od kilkudziesięciu lat. Przy tej działce znajduje się niecka, gdzie od bardzo dawna zbierała się woda, a działka ta od zawsze była barierą dla wody spływającej z działki o nr [...]. Organ w sposób niezrozumiały ustalił też, że sieć drenarska na spornym terenie działa w sposób prawidłowy, dokonując tego ustalenia oparł się w istocie na domniemaniu faktycznym, wywiedzionym z faktu, że przed nawiezieniem ziemi nie zgłaszano zastrzeżeń co do funkcjonowania sieci drenarskiej. Nie przeprowadzono czynności odkrycia części gruntu celem zweryfikowania tego faktu. Na funkcjonowanie tejże sieci miały wpływ prace budowlane związane z budowa drogi. Rów przydrożny, którego funkcjonowanie organ ocenił jako prawidłowe, w istocie został oczyszczony tylko przy działkach [...],[...],[...] i częściowo przy działce [...]. Na dalszych odcinkach rów jest nieoczyszczony, a przez kilkadziesiąt metrów jest całkowicie zasypany i nie wykonano tam studzienek rewizyjnych. Tymczasem biegły M. K. stwierdził, że podsiąknięcia na działce B. T. mogą być efektem wadliwego działania sieci melioracyjnej. Uznanie tej opinii jako pełnoprawnego dowodu w sprawie pozwoliłoby oprzeć ustalenia w tym zakresie nie na domniemaniu, lecz na podstawie wiedzy podmiotu posiadającego wiadomości specjalne. Sieć drenarska, która odprowadza wodę z tego terenu jest bardzo długa, nie funkcjonuje prawidłowo, gdyż teren niegdyś uprawny jest obecnie ugorem, od lat porośnięty jest drzewami i krzewami, woda stagnuje na wielu polach i zamiast szybko spływać całym przekrojem sączek jedynie cieknie. O tym, ze drenarka źle funkcjonuje zgodnie wypowiadali się wszyscy uczestnicy pierwszych oględzin w terenie w grudniu 2015 r, ale fakt ten nie został zapisany w protokole. Z tego tez powodu nie został przeze mnie podpisany. O niedrożności drenarki świadczy fakt wykonania przez jednego z mieszkańców dodatkowego odwodnienia odprowadzającego wodę do pobliskiego rowu. Wszystkie wskazane powyżej uchybienia doprowadziły do powzięcia błędnych ustaleń faktycznych i subsumcji tychże ustaleń pod normę prawa materialnego, a to art. 29 u.p.w. W

efekcie tego doszło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu i oparcia na nim decyzji w sprawie, pomimo faktu, że nie stwierdzono aby doszło do takiej zmiany na gruncie na skutek działania właścicieli działek o nr [...],[...] i [...], które spowodowałoby szkodę na działkach sąsiednich.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji.

W odpowiedzi na skargi skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W odpowiedzi na skargi uczestnik postępowania P. S. poparł stanowisko organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 20 października 2020 r.

Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b wskazanego przepisu Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Skargi skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji organu II instancji, z powodu nieścisłości w decyzji organu I instancji, które mogą spowodować spór, czy decyzja została wykonana czy nie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 i art. 107 § 1 pkt 5 kpa), co winien precyzyjnie skorygować organ odwoławczy. W szczególności dotyczy to zwrotu z pkt 1, o nieprzepuszczalnym materiale z uwagi na brak jednoznacznego zdefiniowania, jak należy to określenie rozumieć w zaistniałym stanie faktycznym, a nadto o zwroty odnoszące się w pozostałych punktach decyzji dotyczące obniżenia terenu do porównywalnej wysokości (podobnej wysokości jak działki sąsiednie). Dla właścicieli poszczególnych spornych działek ocena poziomu tychże działek względem działek sąsiednich już sporna, stąd tak nieprecyzyjnie określone zwroty w sytuacji, gdy skarżący twierdzą iż poziom jest obecnie porównywalny, uniemożliwia zweryfikowanie wykonalności decyzji. Organ nie może nakładać na stronę obowiązków, których wykonania nie będzie mógł zweryfikować w ramach własnych kompetencji i uprawnień.

Nieprecyzyjny zwrot o nieprzepuszczalnym materiale można zastąpić określeniem o konieczności obniżenia tereny, jak w dalszych punktach decyzji. Z kolei precyzyjny zakres obniżenia terenu wskazanego w kolejnych punktach decyzji powinien przed wydaniem wiążącej w tej kwestii decyzji winien być skonsultowany z biegłą, tak aby wyjaśniła jaką konkretnie tolerancję należy wprowadzić, aby zachować wskazaną przez nią zasadę obniżenia terenu do podobnej (porównywalnej) wysokości. Z uwagi na to, aby precyzyjnie wskazać taką tolerancję wysokości, winno się określić np. zakresowe – widełkowe oznaczenie wykonania obowiązku lub nawiązanie do rzędnej terenu sprzed jego podniesienia, tak aby orzeczone nakazy były adekwatne do zaistniałej sytuacji.

Z kolei pozostałe zarzuty skarg są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie.

Wbrew argumentacji zawartej w skargach, kwestionowana opinia biegłej E. K. jest prawidłowa, zawierając wszystkie wymagane ustalenia i wyliczenia względem tak ewidentnych okoliczności stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, jakim było nawiezienie przez skarżących na ich działki, na powierzchni ok. 125m na 23 m nasypu (mas ziemnych gliniastych) o wysokości do około 1m.

Powyższe zostało w szczególności w sposób wystarczający i prawidłowy ustalone odpowiednią dokumentacją fotograficzną oraz innymi szczegółowo wskazanymi przez organy dowodami. Z uwagi na to, stwierdzenie decyzji o zmianie stosunków wodnych było w tak ewidentnej sprawie prawidłowe i nie ma, w ocenie Sądu żadnych uzasadnionych podstaw, aby opisywane w skardze poszczególne elementy odnoszące się do błędów w ustaleniach faktycznych czy prowadzonym postępowaniu dowodowym, mogły mieć wpływ na wynik tego postępowania. Nie ma konieczności dzielenia poszczególnych elementów stanu faktycznego i wywiedzenia z nich naruszeń przepisów postępowania.

W kontrolowanej sprawie zasadnie organy oceniły zatem, iż doszło do zmiany stosunków wodnych przez skarżących, poprzez zablokowanie spływu wody i częściowe spowodowanie że z w/w nasypu spływa woda na działki sąsiednie. Wykazano także oczywistą szkodę dla tych gruntów poprzez podmakanie działek i lokalne zastoiska.

Kwestionowana w skardze dokumentacja fotograficzna również jest wystarczająca, ponieważ wykonano ją w odpowiednim czasie to jest w okresie kilku dni po opadach, co było konieczne dla zobrazowania zjawiska spływu wód.

Istotne dla rozstrzygnięcia jest, iż wydanie decyzji o nałożeniu lub o odmowie nałożenia sankcji określonej w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego celem jest ustalenie, czy właściciel nieruchomości w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te spowodowały szkodę dla sąsiadujących gruntów. Postępowanie takie wymaga wiedzy specjalistycznej i w ocenie Sądu wskazania biegłej są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze, konsekwentne oraz korespondują z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w toku postępowania. Opinia E. K. wskazuje w sposób prawidłowy, iż faktycznie nastąpiła zmiana stanu wody na spornych działkach oraz przekonująco podała przyczyny tego stanu rzeczy.

W odniesieniu do zarzutów skarg odnośnie tej opinii, w ocenie Sądu zatem opinia E. K. nie musi, wbrew argumentacji skarg, zawierać szczegółowych obliczeń hydrologicznych w zakresie wielkości spływu wód, skoro ustalono w sposób prawidłowy i wystarczający, iż woda z podniesionego terenu będzie w zaistniałych badanych okolicznościach sprawy spływać niżej, a z drugiej strony podniesiony teren będzie blokować spływ z innej działki, która usytuowana jest niżej. Powyższe jednoznacznie obrazują zdjęcia wykonane w toku sprawy. Zatem skala podniesionego terenu i jego powierzchnia nie wymaga dalszych szczegółowych matematycznych obliczeń, co do wielkości spływu wód.

Nadto również okoliczność porośnięcia terenu przez roślinności, mając pewne znaczenie w tej sprawie, czemu skarżona biegła dała wyraz, jednak zasadnie przy tym oceniła, iż przy opadach deszczu sama roślinności nie zablokuje spływającej z nasypu wody, jak również nie spowoduje, że woda z działki nr [...] będzie miała swobodny spływ.

Z uwagi na to, niezasadne jest kwestionowanie tej opinii, poprzez odwoływanie się do opinii M. K. z listopada 2016 r. Organy szczegółowo wskazały okoliczności z powodu których, o ile opinia ta nie różni się stanowczo od opinii E. K., gdyż obie stwierdzają, iż doszło do zmiany stanu wody, to nie została ona uwzględniona w tym postępowaniu. W szczególności bowiem została wykonana na użytek postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 194 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, a nadto opinia M. K. nie dotyczy naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] należącej do P. S.. Zatem wbrew argumentacji skarg, opinia M. K. z 2016 r. nie dokonuje oceny w aspekcie całej sprawy administracyjnej, tylko jej wycinek.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien, kierować się wyżej przedstawionymi wskazaniami.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" p.p.s.a.