Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 186/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 28
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 28 ust. 2 , art. 51
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi R.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 1365,- zł (tysiąc trzysta sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) zatwierdził R.G. i A.D. projekt budowlany zamienny, uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dotyczących realizacji inwestycji urządzenia gospodarstwa rolno-hodowlanego (hodowla norek) wraz z adaptacją budynków istniejących na budynek socjalno-biurowy oraz podręczny warsztat stolarski, prowadzonych na nieruchomości położonej w [...] (dz. nr [...], ark. [...]) wraz z uzgodnieniami rzeczoznawców w zakresie bhp, bezpieczeństwa przeciwpożarowego i wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz zezwolił na wznowienie robót dotyczących realizacji opisanej wyże inwestycji. Jednocześnie nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej inwestycji.

Podstawą powyższej decyzji były następujące ustalenia i wnioski:

W dniu 31 maja 2005r. przeprowadzono kontrolę budowy fermy norek realizowanej w miejscowości [...], w trakcie której ustalono, że budowa prowadzona jest niezgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki. Mianowicie inwestor wykonał niezgodnie z projektem dodatkowe utwardzenie terenu przesuwając linię zabudowy klatek o 50m w stronę drogi relacji [...]. Przesunięcie linii zabudowy było wynikiem poszerzenia pasów między klatkami. Dokonane zmiany spowodowały umniejszenie odległości zabudowy pawilonów od drogi z odległości 195m do 145m od drogi i wymagały zmiany udzielonego pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] wstrzymano wykonywane roboty budowlane, a decyzją z dnia [...]. nakazano inwestorom przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zamiast pierwotnie projektowanej odległości między pawilonami zwiększono odległość między nimi do 6m, a w konsekwencji zmniejszono ilość rzędów pawilonów z 20 do 16. Projekt zamienny przedstawiono 27 czerwca 2005r. Odległość od drogi [...] nie została zmieniona i wynosi 195m.

W obiegu prawnym znajduje się ostateczna decyzja Wójta Gminy z [...] nr [...] ustalająca warunki zabudowy dla pomieszczeń dla hodowli norek – stado podstawowe 10 tys. sztuk.

Powyższą decyzję doręczono inwestorom – R.G. i A.D. w dniu 9 sierpnia 2005r. (potwierdzenie odbioru na odwrocie decyzji) oraz Wójtowi Gminy dniu 10 sierpnia 2005r. (k. 133 akt sąd.)

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 24 sierpnia 2005r. między innymi R.B. – osoba nie uczestnicząca w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (k. 94-100 akt adm. oznaczonych nr [...]). W motywach odwołania R.B. między innymi podniósł, że przedmiotowa inwestycja narusza jego uprawnienia właścicielskie i dobra osobiste. Powołując się na ekspertyzę I.C. i J.K. podniósł, że realizacja inwestycji spowoduje emisję na teren jego nieruchomości odorów i innych zanieczyszczeń powietrza.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu odwołania R.B. od opisanej wyżej decyzji organu I instancji umorzył postępowanie odwoławcze.

W motywach swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył następujące ustalenia i wnioski:

W związku z podaniem wniesionym przez Stowarzyszenie A z 12 maja 2005r. organ I instancji przeprowadził kontrolę budowy gospodarstwa rolno-hodowlanego w [...] dz. nr [...] ark. [...]. Podczas kontroli ustalono, że przedmiotowa budowa prowadzona była na podstawie ostatecznej decyzji Starosty z [...] o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została następnie przeniesiona na rzecz innych podmiotów (art. 40 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane) decyzjami Starosty z [...] oraz z [...].

Również wówczas ustalono, że budowa prowadzona jest niezgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki. Ta przesłanka była powodem wstrzymania prowadzenia robót budowlanych (postanowienie PINB z [...]).

Następnie decyzją z [...] organ I instancji nakazał inwestorom przedstawienie w terminie do 31 lipca 2005r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót wraz z wymaganymi uzgodnieniami. Błędy pisarskie we wspomnianej decyzji zostały sprostowane postanowieniem z dnia [...].

Po wykonaniu przez zobowiązanych obowiązków wynikających z ostatnio wymienionej decyzji, organ I instancji decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dotyczących posadowienia w miejscowości [...] (działka nr [...]) inwestycji – urządzenia gospodarstwa rolno-hodowlanego (hodowla norek) wraz z adaptacją budynków istniejących na budynek socjalno-biurowy oraz podręczny warsztat stolarski.

W odwołaniu od tej decyzji R. B. wniósł o jego uchylenie zarzucając naruszenie w sprawie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, z "ostrożności" wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ decyzja pierwszoinstancyjna nie została mu doręczona.

Zagadnieniem, któremu w niniejszej sprawie należy przypisać znaczenie pierwszorzędne jest kwestia dopuszczalności wniesienia odwołania przez R.B.. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Należało więc ustalić, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony toczącego się postępowania administracyjnego. R. B. nie jest właścicielem działki będącej działką sąsiednią w stosunku do działki, na której posadowione jest gospodarstwo rolno-hodowlane. Po wtóre, nie sposób przyjąć, by ferma norek oddziaływała na dalej położone (niż sąsiadujące) działki wokół niej.

Jak wynika z wniosków sformułowanych w Kompleksowej Ocenie Oddziaływania na Środowisko (str. 29) "Pod względem ochrony powietrza atmosferycznego stwierdza się, że z tereny fermy nie będą emitowane zanieczyszczenia przekraczające wartości dopuszczalne", nadto "Ewentualna emisja odorów zostanie prawie całkowicie wyeliminowana przez projektowaną zieleń izolacyjną wokół projektowanych pawilonów hodowlanych", zaś "Pod względem uciążliwości akustycznej (...) stwierdza się, że analizowana inwestycja nie stanowi zagrożenia dla środowiska".

Wskazać też należy, że odległość pawilonów hodowlanych od drogi relacji [...] pozostała bez zmiany w stosunku do tej jaka była ustalona w zatwierdzonym projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo inwestorzy zmniejszyli ilość rzędów pawilonów hodowlanych z 20 do 16.

Zgodnie z art. 28 kpa status strony musi wynikać z przepisów prawa materialnego stanowiących o prawach i obowiązkach. W świetle powyższych ustaleń niemożliwe jest stwierdzenie, że R.B. posiada interes prawny, którego dotyczyłoby prowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie. W tej sytuacji należało umorzyć postępowanie odwoławcze zainicjowane przez podmiot nie będący stroną postępowania (por. uchwała NSA z 5.VII.1999r. sygn. OPS 16/98 opubl. ONSA z 1999r. z.4 poz. 119).

Bezprzedmiotowe zatem było rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania tym bardziej, że z przepisu art. 58 kpa może skorzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym (por. wyrok NSA z 13.VII.1999r. sygn. IV SA 703/97, Lex nr 47299).

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.B. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania skarżący zarzucił jej:

– rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. artykułów 48 ust. 1 i ust. 2, 49 ust. 1, 51 ust. 3 pkt 2 i pkt 4, 32 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 4 pkt 1, 33 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane,

– rażące naruszenie artykułów 104 § 1, 107 § 3, 136, 77-80, 7-12, 28 kpa,

– rażące naruszenie przepisów prawa Unii Europejskiej, tj. art. 3 i preambuły Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego nr 2003/35/WE i art. 1 oraz preambuły Dyrektywy Rady i Parlamentu Europejskiego nr 2002/49/WE.

Uzasadniając zarzuty skargi, w pierwszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art., 28 kpa. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 22.X.1987r. sygn. IV SA 590/87, wyrok NSA z 24.IV.2001r. sygn. IV SA 558/99, wyrok NSA z 55.XI.1987r. sygn. IV SAB 23/87) podkreślił, że wprawdzie przymiot strony przysługuje przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, to nie oznacza to, że "grupa ta nie może być znacznie szersza", jeżeli inwestycja ingeruje w prawo własności i dobra osobiste właścicieli nieruchomości sąsiadujących pośrednio z inwestycją. Oddziaływanie inwestycji nie ulega zmniejszeniu przez to, że pomiędzy nieruchomościami znajduje się pas zieleni należący do innego właściciela. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego jest szeroka, a wyliczenie zawarte w ust. 2 art. 5 jest przykładowe. Obejmuje więc ona zakazy niektórych emisji określonych w art. 144 kc. Ekspertyza I.C. i J.K. nie pozostawia żadnych wątpliwości odnośnie intensywności smrodu, jaki mieszkańcy będą musieli znieść w przypadku dokończenia inwestycji, zwłaszcza w jej bezprawnie rozszerzonej wersji. Ponadto doprowadzi ona do sprowadzenia ogromnej ilości szczurów i owadów pasożytniczych, a w konsekwencji roznoszenia zarazków wielu chorób. Dojdzie też do bezpośredniego naruszenia własności przez spadek możliwości użytkowania nieruchomości dla celów mieszkalnych i gospodarczych i spadek wartości samego gruntu. Zdaniem skarżącego w sprawie należało badać "stosunki i oddziaływania pomiędzy nieruchomościami" z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego i cywilnego. Nieruchomości sąsiednie to nie tylko nieruchomości posiadające wspólną granicę, lecz także nieruchomości położone w granicach wzajemnego oddziaływania. W odwołaniu skarżący wskazał sposób oddziaływania i środki dowodowe dla jego wykazania. Te argumenty skarżącego zostały pominięte przez organ odwoławczy.

W dalszej kolejności skarżący wywiódł, że w sprawie istniały podstawy do nakazania rozbiórki przynajmniej części obiektu skoro inwestorzy realizują budowę o znacznie większych rozmiarach niż określone w zatwierdzonym projekcie, a to znacznie zwiększy szkodliwość i uciążliwość inwestycji. Nie można też było legalizować przedmiotowej budowy na podstawie art. 48 Prawa budowlanego bowiem na przedmiotowym terenie nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a równocześnie inwestor nie dysponuje decyzją o warunkach zabudowy, gdyż decyzja Wójta z [...] została uchylona decyzją z [...].

W ocenie skarżącego w sprawie naruszono także art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego bowiem zatwierdzono projekt budowlany zamienny w sytuacji, gdy inwestycja nie została jeszcze ukończona. Wreszcie w sprawie nie przeprowadzono postępowania w sprawie oceny oddziaływani przedmiotowej inwestycji na środowisko i nie wyjaśniono przyczyn zaniechania jego przeprowadzenia.

Skarżący wskazał także na naruszenie art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 prawa budowlanego podnosząc, że nie było podstaw do udzielenia pozwolenia na budowę, gdyż inwestor nie dysponował decyzją o warunkach zabudowy.

Wskazując na naruszenia przepisów procesowych skarżący wywiódł, że w postępowaniu administracyjnym pominięto udział innych mieszkańców [...] i to posiadających nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, a także pominięto słuszny interes społeczny i obywatelski związany z potrzebą ochrony środowiska i zdrowia. W ocenie skarżącego, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przepisy unijne nie zostały transponowane do prawa polskiego, a zatem zachodzi konieczność stosowania wprost norm prawa unijnego. Tymczasem w sprawie zignorowano potrzebę realizacji zadań określonych w powołanych na wstępie skargi dyrektywach,

Zdaniem skarżącego projekt budowlany stanowiący załącznik decyzji organu I instancji został sporządzony przez osobę nieuprawnioną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R.B. jako wniesioną z uchybieniem terminu. W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej przez R.B. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 marca 2007r. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przesłał sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę wyjaśnienia daty odbioru zaskarżonej decyzji przez pełnomocnika skarżącego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżący w pismach procesowych z dnia 22 maja 2007r. (k. 86-870, z 9 lipca 2007r. (k. 117-121) i z 31 lipca 2007r. (k. 140-141) rozszerzył argumenty skargi. Podniósł, że istniejąca ferma norek oddziałuje na nieruchomość skarżącego poprzez emisje substancji wywołujących choroby i degradację Środowiska. Tymczasem zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu każdej osobie przysługuje ochrona prawa do zdrowia, do życia prywatnego, rodzinnego i domu, a także prawa do życia w zrównoważonym środowisku naturalnym. Należy zatem ocenić negatywny wpływ inwestycji na otoczenie. Organy administracyjne ograniczyły postępowanie dowodowe jedynie do dowodów korzystnych dla inwestora, pomijając dowody zgłoszone przez skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Również o oddalenie skargi wnieśli uczestnicy postępowania R.G. i A. D..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należało stwierdzić, że w sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi.

Wbrew stanowisku wyrażonemu w piśmie organu odwoławczego z dnia 12 lipca 2007r. (k. 128 akt sąd.) skarżący R.B. nie uchybił terminowi do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w postępowaniu odwoławczym udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu B.B., o czym poinformował organ odwoławczy w piśmie z 29 listopada 2005r., załączając pełnomocnictwo opatrzone datą 24 listopada 2005r. Owe pismo, nadane w urzędzie pocztowym 29 listopada 2005r. wpłynęło do organu 30 listopada 2005r. (por. k. 183-189 akt adm. II inst.). Powołane okoliczności oznaczają, że pełnomocnik skarżącego zgłosił swoje wstąpienie do postępowania administracyjnego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

W takiej sytuacji nie było podstaw do uznania, że skarżący występował w postępowaniu odwoławczym bez pełnomocnika. Zaskarżona decyzja, wysłana do stron 1 grudnia 2005r. (por. k. 176 akt adm. II inst.), odebrana została przez pełnomocnika skarżącego w dniu 6 grudnia 2005r. (k. 181 akt adm. II inst.). Wniesienie więc skargi w dniu 5 stycznia 2006r. nie uchybiało ustawowemu terminowi przewidzianemu dla dokonania tej czynności procesowej.

Nawiązując do końcowych argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji dodać też należy, że skarżący dotrzymał 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jakkolwiek skarżący nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, to wniósł odwołanie w terminie ustawowym przewidzianym dla stron, które brały udział w tym postępowaniu. Decyzja organu I instancji z [...] doręczona bowiem została Wójtowi Gminy, reprezentującemu Gminę jako jedną ze stron postępowania administracyjnego w dniu 10 stycznia 2005r. (por. k. 133 akt sąd.), a odwołanie skarżącego wniesione zostało 24 sierpnia 2005r. (k. 100 akt organu II inst.).

Oceniając zaskarżoną decyzję in meriti na wstępie należy wyjaśnić, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania powołanej decyzji (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony należy określić kierując się postanowieniami art. 28 kpa. Ograniczenie stron postępowania wynikające z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczy bowiem spraw o udzielenie pozwolenia na budowę, a zatem nie może obejmować innych spraw związanych z procesem inwestycyjnym, w tym między innymi postepowania opartego o art. 51 Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Legitymację strony ma zatem taka osoba, która ma własny, indywidualny interes prawny oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W praktyce interes prawny strony należy ustalić każdorazowo na podstawie norm prawa materialnego, które mogą mieć zastosowanie w konkretnej sprawie.

Zgodnie przy tym z utrwalonym w orzecznictwie sądowym poglądem, w sprawach inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia, interes prawny ma podmiot, który ma tytuł prawny do obiektów położonych w strefie oddziaływania tej inwestycji, a nie tylko działki bezpośrednio z nią graniczącej (por. wyrok NSA z 5.VIII.2005r. OSK 1865/04, wyrok NSA z 11.III.2000r. sygn. IV SA 1355/99).

Odnosząc powyższe uwagi natury ogólnej do okoliczności niniejszej sprawy należało stwierdzić, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej stanowcze rozstrzygnięcie.

Uznając, że skarżący nie miał w niniejszej sprawie przymiotu strony, organ odwoławczy wskazał na położenie działki skarżącego w stosunku do nieruchomości inwestorów oraz ustalenia i wnioski zamieszczone w kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko.

Pierwszy z powołanych wyżej argumentów sprowadził się do lakonicznego stwierdzenia, że obie nieruchomości nie są położone w bezpośrednim sąsiedztwie. Istotnie z planu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego decyzja pierwszoinstancyjną z dnia [...] wynika, że obie nieruchomości dzieli droga gminna [...] o szerokości około 10 metrów. Taka odległość nie mogła jeszcze przesądzać o braku interesu prawnego skarżącego w rozpoznawanej sprawie. Należy w tym miejscu przypomnieć, że sama budowa fermy hodowli norek – zaliczona została w powołanej przez organ odwoławczy kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska.

Z kolei, wskazując na ustalenia i wnioski zawarte w wymienionej wyżej kompleksowej ocenie organ odwoławczy w ogóle nie wypowiedział się, czy i dlaczego owa ocena mogła być wykorzystana w rozpoznawanej sprawie jako środek dowodowy umożliwiający ocenę kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącego.

Wskazać bowiem należy, że kompleksowa ocena oddziaływania na środowisko sporządzona została na zlecenie inwestora w lipcu 2000r. i zawierała ocenę rozwiązań projektowych związanych z budową fermy norek. Poprzedzała ona decyzję Starosty z [...] Nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany z [...] Z treści wskazanej decyzji nie wynika przy tym, czy w postępowaniu zakończonym tą decyzją przeprowadzono postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko omawianego przedsięwzięcia (k. 14 akt oznaczonych [...] gm. [...]). W każdym razie, z dokumentów zamieszczonych w teczce zatyt. "Dokumentacja techniczna" [...], lipiec 2001 wynika, że kompleksowa ocena oddziaływania na środowisko została zaopiniowana przez organ inspekcji sanitarnej oraz organ ochrony środowiska (postanowienia z dnia [...] i [...]).

Przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było tymczasem zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, w związku z wykonaniem robot budowlanych w sposób odbiegający od wcześniej zatwierdzonego decyzją z [...] projektu budowlanego. Organ odwoławczy nie porównał, w sposób wyczerpujący rozwiązań wynikających z powołanego wyżej projektu budowlanego z lipca 2001r. z rozwiązaniami określonymi w projekcie budowlanym zamiennym, a w konsekwencji nie powołał żadnych argumentów, które pozwalałyby przyjąć, że ocena oddziaływania na środowisko sporządzona w lipcu 2000r. charakteryzuje również przedsięwzięcie określone w projekcie zamiennym.

Jakkolwiek do akt sprawy dołączono zarówno projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty z [...] jak i projekt budowlany zamienny sporządzony w maju 2005r., a w motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy ogólnie wskazał na czym polegały odstępstwa od warunków określonych w pozwoleniu na budowę z [...] to jednak organ ten w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał, że kompleksowa ocena z 2000r. odnost się również do przedsięwzięcia objętego projektem budowlanym zamiennym.

Dodać też należy, że w niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Sąd administracyjny nie jest uprawniony do ustalania stanu faktycznego sprawy, ale do oceny prawidłowości dokonanych przez właściwy organ administracyjny ustaleń faktycznych oraz wyprowadzonych z tych ustaleń wniosków. Dlatego Sąd Administracyjny nie mógł zastąpić organu administracji w wyjaśnieniu i ustaleniu, czy przedsięwzięcie objęte projektem zamiennym z maja 2005r. w takim samym, względnie większym lub mniejszym stopniu jak przedsięwzięcie objęte pozwoleniem na budowę z [...] oddziałuje na środowisko. W konsekwencji Sąd nie mógł ocenić prawidłowości stanowiska organu odwoławczego opartego na ustaleniach i wnioskach zawartych w kompleksowej ocenie oddziaływania na środowisko, odwołującej się do projektu pierwotnego.

Niezależnie od powyższych uwag należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się opracowanie autorstwa I.C. i J.K. z [...], zatytułowane: "Uwagi do kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko fermy hodowli norek". Opracowanie to zawiera zastrzeżenia dotyczące merytorycznej treści kompleksowej oceny, a nadto tzw. listę niezrealizowanych wymagań. Jakkolwiek cytowane opracowanie nie ma wartości opinii biegłego (nie zostało sporządzone w wyniku postanowienia organu o przeprowadzeniu takiego dowodu), a więc stanowi jedynie dokument prywatny, to jednak wymagało krytycznego odniesienia się przez organ orzekający do wywodów w nim zawartych. Na powołane opracowanie powoływał się skarżący już w swoim odwołaniu wskazując, że potwierdza ono fakt uciążliwego oddziaływania fermy hodowli norek na nieruchomość skarżącego.

Do tych zarzutów odwołania organ odwoławczy w żaden sposób nie nawiązał. Wskazane wyżej uchybienia oznaczają, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przechodząc do oceny obszernych i wielowątkowych zarzutów skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy, że w znacznym zakresie dotyczą one legalności decyzji pierwszoinstancyjnej. Ponieważ zaskarżona decyzja nie rozstrzyga meritum sprawy to zarzuty te należało uznać za przedwczesne. Dotyczy to w szczególności zarzutu naruszenia przez organ I instancji wymienionych w skardze przepisów Prawa budowlanego oraz zarzutu pominięcia w sprawie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w trybie ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.).

Przypomnieć też należy, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Dlatego poruszone w skardze kwestie związane z realizacją robót objętych zatwierdzonym decyzją pierwszoinstancyjną projektem budowlanym zamiennym lub ze sposobem prowadzenia hodowli wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Dodać też trzeba, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty z [...] udzielająca pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany z lipca 2001 r., przeniesiona ostatecznie na uczestników postępowania R.G. i A.D. (por. decyzja Wojewody z [...] – k. 25 akt administracyjnych oznaczonych [...] oraz k. 152 akt sądowych).

Skarżący nie mógł także, z oczekiwanym przez siebie rezultatem powoływać się na pominięcie w postępowaniu administracyjnym osób, którym - w jego ocenie – przysługiwał przymiot stron, bowiem w stosunku do wskazanych przez niego osób organ odwoławczy wydał odrębne decyzje, które następnie zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Dla porządku należy wskazać, że skargi A.B., K.K. i M.B. (sygn. akt II SA/Po 66/06, II SA/Po 65/06 i II SA/Po 62/06) zostały prawomocnie odrzucone, skarga K.G. prawomocnie oddalona (sygn. akt II SA/Po 63/06), a skarga Stowarzyszenia A wyrokiem z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Po 64/06 uwzględniona.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut skargi naruszenia art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego, to jest on o tyle zasadny, że w sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia tej kwestii, o czym była mowa we wcześniejszych rozważaniach Sądu.

Nawiązując do wywodów skargi należy jednak wyjaśnić, że wskazane przez skarżącego zagrożenia dotyczące rozprzestrzeniania się chorób, gryzoni, itp. w następstwie niekontrolowanego opuszczania fermy przez hodowane tam zwierzęta są jedynie wyrazem obaw skarżącego co do przestrzegania przez właścicieli fermy obowiązujących zasad hodowli. Tego rodzaju obawy wskazują jedynie na interes faktyczny skarżącego w niniejszej sprawie, a nie interes prawny. Podobnie należy ocenić hipotetyczne założenie skarżącego, że sąsiedztwo fermy wpłynie na wartość rynkową jego nieruchomości.

Przymiot strony postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie będzie natomiast przysługiwał skarżącemu, o ile okaże się, że przedsięwzięcie objęte zatwierdzonym decyzją pierwszoinstancyjną z dnia [...] projektem zamiennym oddziałuje na jego nieruchomość między innymi poprzez zmianę warunków korzystania z tej nieruchomości.

To oddziaływanie dotyczy przy tym wszelkich ewentualnych uciążliwości związanych z owym przedsięwzięciem (emisja zanieczyszczeń powietrza, emisja odoru, uciążliwości akustyczne itd.).

Rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego organ drugiej instancji uwzględni powyższe uwagi. W pierwszej kolejności organ ten wyjaśni i ustali, czy kompleksowa ocena oddziaływania na środowisko sporządzona w 2000 r. odnosi się również do przedsięwzięcia objętego projektem budowlanym zamiennym z maja 2005 r. Wymaga to porównania ostatnio wymienionego projektu z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty z dnia [...].

Niezależnie od tego organ orzekający wypowie się co do zasadności zarzutów zawartych w opracowaniu autorstwa I.C. i J.K. z [...] dotyczących wskazanej wyżej kompleksowej oceny, ewentualnie zobowiązując autora kompleksowej oceny do odniesienia się do powołanego opracowania.

Organ winien mieć przy tym na uwadze, że przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie było zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Zatem rozważając i oceniając, czy skarżący był legitymowany do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji (art. 127 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego), organ winien mieć na uwadze ten charakter i zakres oddziaływania, który wynika z przedsięwzięcia określonego w projekcie budowlanym zamiennym.

Inwestorzy dysponują bowiem ostateczną decyzją udzielającą im pozwolenia na budowę fermy norek z [...] Nr [...].

Z przyczyn wyżej wskazanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w punkcie I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III sentencji oparte zostało o art. 152 cytowanej wyżej ustawy, a orzeczenie o kosztach postępowania o art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

Koszty postępowania poniesione przez skarżącego objęły wpis od skargi oraz od skargi kasacyjnej (łącznie 750 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji i sądem drugiej instancji ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) – Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.

/-/ W. Batorowicz /-/ A. Zieliński /-/ J. Szaniecka

MarK