Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1335/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 września 2022 roku, sygn. akt SKO Gd/7115/21 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 września 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia R. K. (dalej: Skarżący) na postanowienie Prezydenta Miasta Wejherowa z dnia 16 listopada 2021 o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia samoistnego posiadania udziału w nieruchomości utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że Skarżący pismem z dnia 25 października 2021 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta Wejherowa o wydanie decyzji stwierdzającej samoistne posiadanie udziału w nieruchomości T. K.

Dalej SKO wyjaśniło, że stwierdzenie samoistnego posiadania nieruchomości nie jest kwestią ustalaną przez organ administracji publicznej, czy też organ podatkowy. Żaden przepis prawa nie nadaje tym organom takich kompetencji. Tym bardziej ani organ administracji publicznej, ani też organ podatkowy nie ma uprawnienia do wydania decyzji stwierdzającej samoistne posiadanie nieruchomości. Wydanie przez organ administracji publicznej albo organ podatkowy decyzji bez podstawy prawnej stanowi zaś rażące naruszenie prawa i powoduje, że decyzja taka jest nieważna. Kwestia samoistnego posiadania nieruchomości może być natomiast badana i ustalana przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Ponieważ Skarżący domagał się wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie, która nie jest sprawą administracyjną, tylko cywilną, Prezydent Miasta Wejherowa prawidłowo orzekł o odmowie wszczęcia postępowania, odwołując się do przepisu art. 61 a § 1 k.p.a., w myśl którego gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. K. wniósł o uchylenie postanowienia SKO, zarzucając mu naruszenie prawa i niezgodność ze stanem faktycznym istniejącym od 1996.

W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że od 1996 r. jest posiadaczem samoistnym 1/3 udziału w działce Nr [...] Obr. 13 W. [...]. Ponadto Skarżący jako posiadacz samoistny od 1996 r. reguluje należne opłaty w podatku od nieruchomości za rzekomy 1/3 udział T. A. K.

W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity: Dz. U z 2023 r. poz. 259z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie SKO z dnia 26 września 2022 r.

Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przywołany wyżej przepis art. 61a § 1 k.p.a. reguluje swoistego rodzaju postępowanie wstępne, do którego przeprowadzenia zobligowany jest organ administracji, celem dokonania weryfikacji żądania strony, pod kątem zaistnienia warunków i możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie. Przy czym wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie bada merytorycznie wniosku, a ogranicza się jedynie do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z treści analizowanego przepisu wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, do których należą: wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną lub niemożność wszczęcia postępowania z jakichkolwiek innych przyczyn. Przy czym co istotne przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, co oznacza, że ich ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Jeżeli natomiast kwestia ta wymaga poczynienia szerszych ustaleń, zwłaszcza w kontekście argumentów podawanych przez wnioskodawcę, bądź jest nieoczywista, to w takich sytuacjach organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie, celem wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości i w zależności od wyniku przeprowadzonych czynności, bądź orzec merytorycznie, co do zasadności wniosku, bądź też, w przypadku stwierdzenia wystąpienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2020 r., II OSK 2579/20; z 14 października 2020 r., II OSK 1622/20; wyrok WSA w Warszawie z 18 czerwca 2020 r., VII SA/Wa 714/20; wyrok WSA w Szczecinie z 18 marca 2021 r., II SA/Sz 324/20; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że jakkolwiek pierwsza z przesłanek – "wniesienie podania przez osobę niebędąca stroną", co do zasady nie powinna budzić wątpliwości interpretacyjnych, to druga z przesłanek – "inne uzasadnione przyczyny" nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Należy przez nią jednak rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W doktrynie prawa oraz orzecznictwie sądów administracyjnych do takich uzasadnionych przyczyn zalicza się m.in.: wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, powagę rzeczy osądzonej, sprawę w toku, upływ terminu prawa materialnego skutkujący brakiem możliwości domagania się przyznania określonego uprawnienia (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 61a; wyroki WSA w Gliwicach z dnia: 25 maja 2022 r., II SA/Gl 25/22; II SA/Gl 289/22; wyrok WSA w Krakowie z 25 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1625/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Wejherowa o wydanie decyzji stwierdzającej samoistne posiadanie udziału w nieruchomości należącej do T. K.

Stwierdzenie samoistnego posiadania udziału w nieruchomości nie leży w kompetencji organów administracji publicznej. Kwestia ta może być badana i ustalana wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Trafnie zatem przyjęły organy administracji orzekające w sprawie, że żądanie Skarżącego nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, co w myśl art. 61 a § 1 k.p.a., musiało skutkować odmową wszczęcia postępowania.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał podniesione zarzuty za nieuzasadnione i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.