Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2752/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 707
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - tekst jednolity
article: art. 51 ust. 2
journal: Dz.U. 1977 nr 32 poz 140
law: Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.
article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 21 poz 118
law: Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 186/14 w sprawie ze skargi I. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 186/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach nakazał I. W. - właścicielce budynku gospodarczego i mieszkalnego, położonych na nieruchomości w miejscowości B. na terenie działki o nr ew. [...], stanowiącej współwłasność K. R. i R. R., wykonanie, w terminie do 30 kwietnia 2014 r., następujących czynności mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w ww. budynkach, celem ich doprowadzenia do właściwego stanu technicznego:

– naprawy zniszczonych ścian w budynku gospodarczym,

– naprawy zniszczonych dachów w budynkach,

– naprawy zniszczonych stropów w budynkach,

– naprawy zniszczonych kominów w budynku mieszkalnym,

– naprawy zniszczonego pokrycia dachu na budynkach,

– naprawy zniszczonych tynków w budynkach, naprawy i uzupełnienia zniszczonej stolarki okiennej i drzwiowej w budynkach,

– naprawy zniszczonych opierzeń blacharskich na budynkach,

– naprawy zniszczonych posadzek w budynkach.

Organ zobowiązał jednocześnie I. W. do wykonania tych prac pod nadzorem uprawnionej osoby oraz przedłożenia oświadczenia stwierdzającego, że zostały one wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującym prawem.

W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2013 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Gryficach przeprowadzili wizję lokalną w sprawie stanu technicznego przedmiotowych budynków. W wyniku powyższych czynności ustalono, że obiekty te wybudowane zostały w okresie międzywojennym w technologii tradycyjnej. Budynek gospodarczy ma ściany murowane z cegły, dwuspadowy dach o konstrukcji drewnianej, kryty dachówką zakładkową, ściany szczytowe na wysokości dachu zrobione z deskowania. Natomiast budynek mieszkalny jest dwukondygnacyjny z ceglanymi fundamentami, ścianami murowanymi z cegieł, stropie drewnianym, dachem o konstrukcji drewnianej, dwuspadowym, krytym płytami falistymi z eternitu zawierającego azbest. Na podstawie oględzin ustalono, że dachy w budynkach są zniszczone, pokrycie nieszczelne powodujące zalewanie budynków przez wody opadowe i powodujące ich dalszą dewastację. Tynki w budynkach są zniszczone, podobnie jak stolarka okienna i drzwiowa, wymagające naprawy. Również instalacje w budynku mieszkalnym są zdewastowane a ubytki murów ceglanych w budynku gospodarczym wymagają odtworzenia.

W oparciu o wypis z ksiąg wieczystych organ stwierdził, że budynki stanowią własność I. W., natomiast grunt pod budynkami jest współwłasnością K. R. i R. R. Co prawda w dniu [...] grudnia 2013 r. I. W. złożyła w organie oświadczenie, że budynki nie są jej własnością, tylko K. R. i R. R - właścicieli działki nr [...], na której są one posadowione, jednak z okazanego przez skarżącą wypisu z Księgi Wieczystej (rubryka 2.8, komentarz w Dziale II) wynika, że jest ona właścicielką zabudowań stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, na podstawie umowy darowizny i ustanowienia służebności osobistej mieszkania z dnia [...] stycznia 1991 r., Rep. [...]. Zatem to skarżąca jest właścicielką budynków, pomimo, że grunt na którym je wybudowano należy do innych osób i w świetle art. 61 oraz art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, należało zobowiązać właścicielkę budynków do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Od powyższej decyzji I. W. złożyła odwołanie. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, poprzez przyjęcie, że jest właścicielką budynków położonych na działce nr [...] w m. B, podczas gdy z Księgi Wieczystej nr [...] wynika, że prawo własności przysługuje K. R. i R. R. Zgodnie z wolą ustawodawcy wszystko co na stałe jest związane z gruntem stanowi jego część składową, jako takie jest własnością właściciela rzeczy głównej, w tym przypadku właściciela gruntu. W polskim ustawodawstwie wyjątek od tej reguły przewidziany jest tylko wówczas, gdy budynki stanowią na mocy przepisów szczególnych odrębny od gruntu przedmiot własności, gdy grunt pod tymi budynkami stanowi własność Skarbu Państwa i oddany został w użytkowanie wieczyste.

W sytuacji, gdy organ nie podzielił zaprezentowanego poglądu skarżąca wniosła o wyjaśnienie przez organ dlaczego w księdze wieczystej widnieją jako właściciele nieruchomości zabudowanej K. R. i R. R.

Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, w pełni podzielając stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji, wyjaśnił, że obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 ustawy Prawa budowlanego związanego z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego każdorazowo nakładane są na właścicieli lub zarządców obiektu budowlanego, zatem w ustalonym stanie faktycznym sprawy, wydanie zaskarżonej decyzji nakazującej skarżącej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jest zgodne z prawem i słuszne co do zasady.

Odnośnie do podnoszonych przez skarżącą zarzutów organ wskazał, że K. R. i R. R. są wyłącznie współwłaścicielami gruntu, tj. działki nr [...], natomiast nie posiadają oni prawa własności do budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, a zatem nie mogą być adresatami obowiązku określonego w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Opisaną decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie I. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto, zakwestionowała treść uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, podnosząc, że nie zawiera ona uzasadnienia merytorycznego, z którym mogłaby polemizować, ponieważ organ ograniczył się jedynie do przepisania treści decyzji organu I instancji, lakonicznie stwierdzając odnośnie do meritum sprawy, że jest ona właścicielem nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 186/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podstawę materialnoprawną nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wynikające z tego przepisu obowiązki obciążają podmioty wskazane w art. 61 tej ustawy, czyli właściciela lub zarządcę obiektu, którzy na podstawie art. 61 i 5 ust. 2 powołanej ustawy, są obowiązani użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z określonych w nim przesłanek to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Dokonane w sprawie ustalenia, potwierdzone protokołem oględzin z dnia [...] listopada 2013 r. oraz dokumentacją fotograficzną jednoznacznie wykazały, że będące przedmiotem nakazu budynki są zdewastowane, mają zniszczone dachy, tynki, stolarkę okienną i drzwiową. Budynek mieszkalny pozbawiony jest instalacji, a ubytki muru w budynku gospodarczym wymagają odtworzenia. Okoliczności te nie są sporne. W ocenie Sądu, poczynione ustalenia stanu faktycznego, znajdujące oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, uprawniały organy nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że ww. budynki znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym, a w konsekwencji do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

I. W. kwestionując nałożony na nią obowiązek, podniosła zarzut, że nie jest właścicielem przedmiotowych budynków, ponieważ stanowią one własność właścicieli gruntu, na którym są posadowione, czyli K. R. i R. R. Ustalenia w powyższym zakresie dotyczącym adresata obowiązku, organ budowlany oparł na prawidłowo odczytanej treści Księgi Wieczystej nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że z zapisu w Dziale II wynika, że I. W. jest właścicielką zabudowań stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności na podstawie umowy darowizny i ustanowienia służebności osobistej mieszkania z dnia [...] stycznia 1991 r., Rep. [...].

Zdaniem Sądu, przedmiotowy wpis korzysta z tzw. domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych, która wynika z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 707). Księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona i stan ten jest chroniony domniemaniem zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to działa od dnia dokonania wpisu prawa, a można je obalić wyłącznie udowadniając w osobnym postępowaniu, np. w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, że stan prawny nieruchomości jest inny, niż wynika to z wpisu (por. S. Rudnicki Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Lex polonica, teza 3, do art. 3).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała w sposób wyżej wskazany (orzeczeniem ustalającym niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym), że wpisanie jej jako właściciela budynku gospodarczego i budynku mieszkalnego w Dziale II jest niezgodne z prawdą. Brak również informacji o toczącym się lub zakończonym postępowaniu o ustalenie niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Stąd organ administracji nie miał żadnych podstaw, ani tym bardziej uprawnień, aby podważać zapis księgi wieczystej w tym zakresie.

Powyższej oceny nie może również zmienić powoływanie się przez skarżącą na obowiązującą w polskim ustawodawstwie regułę, że wszystko co na stałe jest związane z gruntem stanowi jego część składową i jako takie jest własnością właściciela rzeczy głównej, w tym przypadku właściciela gruntu, bowiem na dzień orzekania przez organy, z treści księgi wieczystej jednoznacznie wynikało, że sporne budynki stanowią odrębną, należącą do niej własność. K. R. i R. R. są jedynie współwłaścicielami nieruchomości, na której obydwa budynki zostały posadowione.

Podsumowując, Sąd stwierdził, że w czasie podejmowania rozstrzygnięć przez organy nadzoru budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego, właścicielem spornych budynków, według księgi wieczystej, była I. W., która prawidłowo została zobowiązana do wykonania wymienionych czynności w celu ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Sąd nie dostrzegł również innych wad, które powodowałby konieczność eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Nadto, zdaniem Sądu, stwierdzić należy, że do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu faktycznego nie jest wystarczające jedynie ogólne stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że zachodzą przesłanki określone w ust. 1 art. 33 ustawy Prawo budowlane. W treści decyzji organ powinien, co też uczynił, określić zakres stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego obiektu oraz termin ich likwidacji. Oznacza to, że wydanie decyzji administracyjnej w tym względzie powinno być poprzedzone dokonanymi czynnościami i wyjaśnieniami stanu faktycznego w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Za nieskuteczny Sąd uznał również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 K.p.a., dotyczący niewłaściwego sporządzenia uzasadnienia decyzji. Sąd wyjaśnił, że uwzględnienie skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania może nastąpić jedynie wówczas, gdy Sąd dojdzie do przekonania, że uchybienia, o charakterze procesowym, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Tymczasem uchybień o takich skutkach procesowych Sąd orzekający w sprawie nie dostrzegł.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną wniosła I. W. podnosząc zarzuty:

1) naruszenia art. 46 § 1 K.c. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że budynki posadowione na gruncie osób fizycznych stanowią odrębny przedmiot własności wbrew jasnym normom prawnym w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane,

2) dokonania błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie wpisana jest w księdze wieczystej, jako właściciel podczas gdy w księdze wieczystej jest jedynie wzmianka o nabyciu budynków w czasie, gdy grunt stanowił własność Skarbu Państwa.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie jest ona wpisana do ksiąg wieczystych jako właściciel i nie figuruje w takiej rubryce. W papierowej wersji księgi wieczystej istnieje jedynie wzmianka o tym, że nabyła budynki posadowione na gruncie, jako odrębny przedmiot własności w drodze dziedziczenia. W czasie nabycia tych budynków właścicielem gruntu była gmina, a tym samym taka instytucja faktyczna i prawna była zgodna z treścią art. 235 § 1 K.c. Po zbyciu przez gminę gruntu, na którym posadowione są budynki na rzecz osób fizycznych stały się one częścią składową gruntu i jako takie utraciły walor odrębnego od gruntu przedmiotu własności (art. 47 § 1 K.c.).

W ocenie skarżącej kasacyjnie, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu, że aby stracić status właściciela budynków koniecznym jest złożenie pozwu o ustalenie niezgodności wpisu ze stanem faktycznym i prawnym. Takie powództwo nie może zostać uwzględnione, gdyż z woli ustawodawcy dotyczy ono niezgodności wpisu, a wzmianka w księdze wieczystej nie jest wpisem sensu stricte. W rubryce właściciel skarżąca kasacyjnie nie występuje i nie ma też odrębnej księgi budynkowej.

Zgodnie z wolą ustawodawcy budynki stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności tylko i wyłącznie wówczas, gdy przepis szczególny tak stanowi. W przeciwnym razie, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, budynki są częścią składową gruntu i przynależą właścicielowi gruntu.

W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną K. R. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez I. W nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 j.t. dalej jako K.c.). Przepis ten stanowi, że nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Skarżąca kasacyjnie nie jest właścicielką działki o nr ew. [...] jednakże jest właścicielką budynków znajdujących się na tej działce. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie sytuacja taka znajduje oparcie w przepisach prawa.

W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w Gryficach Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 marca 1995 r., sygn. akt Dz. Kw. 632/95. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że matka skarżącej S. R. przekazała gospodarstwo rolne gminie w zamian za rentę w 1977 r. pozostawiając sobie własność budynków. Zabudowania te przekazała w 1982 r. na mocy umowy darowizny synowi K. R. Następnie w 1989 r. S. R. darowiznę tę odwołała i w 1991 r. darowała córce I. W..

Przekazanie gospodarstwa rolnego za rentę nastąpiło na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). Art. 11 ust. 1 tej ustawy stanowił, że rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne za rentę, mógł zatrzymać budynki wchodzące w skład nieruchomości przekazywanych Państwu. Budynki takie stawały się odrębnym od gruntu przedmiotem własności z chwilą przejęcia nieruchomości. Z chwilą śmierci rolnika i nie wcześniej niż z chwilą śmierci jego małżonka uprawnionego do renty w zamian za przekazane gospodarstwo budynki przechodziły na własność Państwa (art. 11 ust. 2). sytuacja ta uległa zmianie

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 czerwca 1997 r., sygn. akt II CKU 63/97 (OSNC 1997/12/208) stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy budynki te stały się z chwilą przejęcia gospodarstwa przez Państwo odrębnym od gruntu przedmiotem własności, czyli nieruchomościami budynkowymi w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. W myśl art. 11 ust. 2 wymienionej ustawy, własność budynków wyłączonych z przekazanego Państwu gospodarstwa była prawem niedziedzicznym. Wygasała ona w chwili śmierci rolnika, który przekazał gospodarstwo, a jeżeli jego małżonek przeżył go - w chwili śmierci małżonka. Ten stan prawny uległ zmianie w wyniku wejścia w życie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140). Brak w tej ustawie przepisu o treści odpowiadającej art. 11 ust. 2 jej poprzedniczki spowodował, że odrębna własność budynków wyłączonych z przekazanego Państwu gospodarstwa stała się, zgodnie z ogólnymi regułami prawa cywilnego, prawem dziedzicznym. Jak wyjaśniono w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1978 r. III CZP 51/78 (OSNCP 1979, z. 3, poz. 42), mającej moc zasady prawnej, nowym uregulowaniem objęta została także niewygasła w chwili jego wejścia w życie własność budynków zatrzymanych przez rolnika na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Artykuł 51 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 1977 r. przyznał ponadto rolnikowi, który przekazał Państwu gospodarstwo z wyłączeniem budynków, związaną z odrębną własnością budynków służebność gruntową w zakresie niezbędnym do korzystania z budynków. Tak ukształtowane prawo własności budynków, wyłączonych przez rolnika z przekazanego Państwu gospodarstwa na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., jak też na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r., nie uległo zmianie w następstwie wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (jedn. tekst: Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.).

Przytoczony wyżej pogląd Sądu Najwyższego należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie.

Przepisem odrębnym, o którym mowa w art. 46 § 1 K.c., na mocy którego budynki znajdujące się na działce o nr ew. [...] stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności jest art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Prawo wynikające z tego przepisu w chwili przekazywania go skarżącej kasacyjnie było prawem zbywalnym i skarżąca kasacyjnie skutecznie prawo to nabyła. Istnienie tego prawa nie jest uzależnione od tego, czy nieruchomość na której znajdują się budynki należy do gminy lub Skarbu Państwa. Odrębna własność budynków może istnieć także wówczas, gdy nieruchomość, na której budynki te się znajdują jest własnością osoby fizycznej. Żaden przepis nie wprowadza sankcji wygaśnięcia prawa odrębnej własności budynków z tego powodu, że nieruchomość, na której znajdują się te budynki przestała być własnością gminy lub Skarbu Państwa i stała się własnością osoby fizycznej.

Przywołany w skardze kasacyjnej art. 235 § 1 K.c. nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku. Przepis ten dotyczy instytucji prawnej jaką jest odrębna własność budynków na gruncie znajdującym się w użytkowaniu wieczystym. W przedmiotowej sprawie odrębna własność budynków nie była i nie jest związana z użytkowaniem wieczystym nieruchomości tylko z oddaniem nieruchomości rolnej w zamian za rentę.

Przytoczone okoliczności wskazują, że zarówno organy administracji jak i Sąd I instancji zasadnie uznały, że skarżąca kasacyjnie jest właścicielką budynków znajdujących się na działce o nr ew. [...]. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 t.j. ze zm.) poprzez nałożenie obowiązku usunięcia nieprawidłowości na osobę nie będącą właścicielem budynków.

Odnośnie do zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych stwierdzić należy, że zarzut ten nie został powiązany z jakimkolwiek przepisem prawa. Stąd też nie mógł być on przedmiotem merytorycznej oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdzić jedynie należy, że mając na uwadze wskazane wcześniej argumenty brak jest podstaw do przyjęcia, że wpis w księdze wieczystej wskazujący na to, że skarżąca kasacyjnie jest właścicielką budynków nie odpowiada rzeczywistości.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.