Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 759/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 39e ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 31
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 879
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 14 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Protokolant Sylwia Kizińska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 marca 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 2141/07 w sprawie ze skargi "M." T. i S. Spółki jawnej – M. M., M. M. w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2141/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi "M." T. i S. Spółki Jawnej M. M., M. M. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 1 w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie za każdy dzień pracy kierowców (J. W., M. Ś., W. W., M. M., R. S., Z. C., Z. T., M. B., J. K., W. K., M. J., A. K. i K. Z.) oraz w tym samym zakresie uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2006 r., a także orzekł, że uchylone decyzje w opisanym zakresie nie podlegają wykonaniu i zasądził zwrot kosztów postępowania. W pozostałym zakresie Sąd I instancji umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

W okresie od [...] sierpnia do [...] września 2004 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w T. przeprowadził kontrolę w przedsiębiorstwie prowadzonym przez "M." T. i S. Spółka Jawna M. M., M. M. z siedzibą w T. (dalej zwana spółką "M."). Kontrolowano przestrzeganie przepisów o czasie pracy kierowców, a kontrolą objęto okres od 1 czerwca 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. W wyniku kontroli organ stwierdził nieprawidłowości dotyczące nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu oraz nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego i nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w T. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 16.900,00 zł z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie oraz za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego poprzez nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, wskutek czego kontrola była niemożliwa.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca spółka stwierdziła, że po kontroli przedłożyła dokumenty potwierdzające nieprowadzenie przez kierowców pojazdów, zaś organ nie odniósł się do tych dowodów. W tym zakresie skarżąca dokonała szczegółowej analizy poszczególnych przypadków, stwierdzając nieprawidłowość uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a także przedłożyła dodatkowe wykresówki wskazujące na ciągłość czasu pracy kierowców oraz ciągłość kilometrażu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 lutego 2007 r. uchylił decyzję organu II instancji.

Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozpoznał odwołanie spółki "M." od decyzji z dnia [...] marca 2006 r.

Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2006 r. w zakresie kar pieniężnych nałożonych z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, za każdy dzień pracy kierowcy, w częściach dotyczących kar ustalonych w oparciu o analizę dokumentów dotyczących kierowców: J. W., M. Ś., W. W., M. M., R. S., Z. C., Z. T., M. B., J. K., W. K., M. J., A. K. i K. Z. oraz w części dotyczącej nałożenia kar pieniężnych za nieprawidłowe działanie przełącznika kontrolnego: nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, wskutek czego kontrola była niemożliwa, zaś w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (co do kar związanych z analizą dokumentów 5 wymienionych w decyzji kierowców).

Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ powołał art. 14 ust. 2 i art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8; dalej zwane rozporządzeniem 3821/85) w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., str. 1, dalej zwane rozporządzeniem 561/2006), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) w związku z art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), a także lp.1.11.11 ust. 1 lit. a) i lp.1.11.9 ust. 1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088; dalej zwana utd).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji prawidłowo zostało wykazane, że przedsiębiorca wykonujący przewozy drogowe nie okazał wszystkich wymaganych prawem dokumentów. Przedsiębiorca ma obowiązek posiadać w siedzibie firmy i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Przedsiębiorca powinien udokumentować czas pracy kierowców przez co najmniej rok. Udokumentowanie czasu pracy kierowców może odbyć się przez okazanie wykresówek lub wystawienie zaświadczeń wykazujących przyczyny braku wykresówek. Oświadczenia w sprawie wolnych dni kierowcy przedsiębiorca ma obowiązek przechowywać w siedzibie firmy i okazywać w czasie kontroli. Zaświadczenia powinny być dostarczone organowi w momencie kontroli, gdyż tylko dostarczenie zaświadczenia w tej chwili daje organowi pewność, co do faktu nieprowadzenia pojazdu.

Skargę do WSA w W. na powyższą decyzję w zakresie kar pieniężnych nałożonych z tytułu nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek lub dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu i nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu wniosła spółka "M.". Zarzuciła naruszenie art. 7 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej zwanej: k.p.a.) oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Podkreśliła, że pismami z dnia [...] i [...] września 2004 r. organ I instancji wezwał stronę do przedstawienia wymienionych enumeratywnie dokumentów, które następnie skarżąca dostarczyła. Żadne z tych wezwań nie dotyczyło kart potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez kierowcę w okresie objętym kontrolą. Skarżąca wskazała, że w dniu 24 września 2004 r. przedłożyła wyjaśnienia do protokołu kontroli przedstawiając odnalezione po kontroli dokumenty, w tym wykresówki kierowców oraz odebrane z bazy transportowej oświadczenia kierowców o nieprowadzeniu pojazdu. Skarżąca wskazała, że organ kontrolujący ma obowiązek zwrócenia się do przedsiębiorcy z żądaniem wydania właściwych zaświadczeń, czego w przypadku przedmiotowej kontroli organ nie uczynił. Zdaniem skarżącej na wykresówce oprócz czasu pracy zapisywany jest również dystans, który pokonało auto. Na tej podstawie można stwierdzić brak ciągłości w następujących po sobie wykresówkach, który świadczy o fakcie prowadzenia pojazdu przez kierowcę. Jeżeli auta nie wykazywały braków w zapisach pokonanych kilometrów należy przyjąć, że nikt ich w tym czasie nie używał.

W dniu 28 marca 2008 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. skarżąca spółka cofnęła skargę w zakresie kar za nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, wskutek czego kontrola była niemożliwa .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwana p.p.s.a.) w zakresie wskazanym na wstępie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, zaś w pozostałej części umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.

W uzasadnieniu Sąd I instancji przeanalizował podstawę materialno prawną rozstrzygnięcia i wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zdaniem Sądu nie miał w sprawie zastosowania art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 bowiem przepis ten nakłada na przedsiębiorcę dodatkowe obowiązki i wymogi, których nie mógł spełnić w chwili kontroli, gdyż wówczas te przepisy nie obowiązywały w prawie polskim.

W niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania również art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw, albowiem nakładał dodatkowe obowiązki, których przedsiębiorca nie mógł spełnić w dacie kontroli z tej racji, że ich po prostu nie było.

Zdaniem Sądu I instancji w czasie kontroli i w okresie ją poprzedzającym nie było dostatecznie sprecyzowanego normatywnie obowiązku przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu danego dnia pojazdu przez kierowcę.

Sąd stwierdził, że ustawa o transporcie drogowym (utd) w art. 39e ust. 1 pkt 4, precyzując dokumenty, jakie obowiązany jest przechowywać przedsiębiorca wykonujący transport drogowy, nie wymieniała zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę. Takiego obowiązku nie nakładała również ustawa o czasie pracy kierowców. Z kolei w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 obowiązek przechowywania ograniczono do wykresówek.

Skoro żaden przepis nie nakładał na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania i udostępniania przedmiotowych zaświadczeń, to brak jest podstaw do penalizacji nieokazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Organ nie mógł wobec tego domagać się od przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy okazania obok wykresówek również zaświadczeń o nieprowadzeniu w danym dniu pojazdu przez kierowcę, pod rygorem nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w lp. 1.11.11 załącznika do utd. Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz w tym samym zakresie decyzję I instancji. Sąd umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie, w którym strona cofnęła skargę. Jako podstawę prawną swego działania WSA wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, to jest art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., polegające na:

- niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku przepisu lub przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił oraz na niewykazaniu prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik niniejszej sprawy administracyjnej, pomimo uwzględnienia przez Sąd skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

- niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku konkretnego przepisu lub konkretnych przepisów prawa materialnego, którym organ administracji publicznej uchybił oraz na niewykazaniu prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa materialnego na wynik niniejszej sprawy administracyjnej, pomimo uwzględnienia przez Sąd skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.;

- niezamieszczeniu w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, pomimo uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji, mający istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), poprzez ocenę działań administracji przez prymat własnych odmiennych od przyjętych przez organ ustaleń stanu faktycznego i prawnego polegających na błędnym przyjęciu, że brak na dzień kontroli w obowiązujących przepisach prawa wyraźnego, normatywnie sprecyzowanego obowiązku przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę uniemożliwia organowi nałożenie kary pieniężnej na podstawie lp. 1.11.11 ust. 1 lit. a) załącznika do utd oraz błędne uznanie, że organ wymaga od przedsiębiorców realizacji przez nich obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę analogicznie do wykresówek, przez okres co najmniej jednego roku, podczas gdy organ wymaga jedynie udokumentowania czasu pracy kierowcy, do czego organ jest uprawniony na podstawie obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa;

3. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 39e ust. 1 pkt 4 utd polegającą na przyjęciu przez Sąd, że zakresem powyższego artykułu nie jest objęty obowiązek przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że w treści zaskarżonego wyroku Sąd I instancji enigmatycznie powołał się na naruszenie przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wskazując przy tym na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. jako na podstawę uwzględnienia skargi, przy czym w treści uzasadnienia w ogóle nie przywołał przepisu lub przepisów postępowania, które organ administracji miałby naruszyć i nie wykazał wpływu ewentualnych naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej. W treści uzasadnienia Sąd przywołuje przepisy prawa materialnego, ale nie wynika z tego, czy Sąd zarzuca organowi naruszenie, a jeśli tak, to których norm prawa. Ponadto, Sąd pominął w treści uzasadnienia wskazania, co do dalszego toku postępowania, które w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji są obligatoryjne, zaś ich brak stanowi uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem organu wnoszącego skargę kasacyjną, pomimo braku na dzień kontroli obowiązku przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę, organ został uprawniony przez ustawodawcę do nałożenia kary pieniężnej. Sąd błędnie uznał, że organ wymaga od przedsiębiorców przechowywania przedmiotowych zaświadczeń analogicznie do wykresówek przez okres co najmniej jednego roku, podczas gdy organ wymaga jedynie udokumentowania czasu pracy kierowcy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, Sąd dokonał błędnej wykładni art. 39e ust. 1 pkt 4 utd. W przepisie tym jest mowa o prowadzeniu przez przewoźnika drogowego dokumentacji dotyczącej m.in. pracy kierowcy, do której należy zaliczyć również wykresówki, jak i zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej zwany NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię i naruszeniu przepisów postępowania.

Oceniając badaną sprawę w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej uznać należy, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie ocenić należy zarzut błędnej wykładni prawa materialnego, bowiem od oceny tej wykładni zależy ocena prawidłowości zakresu postępowania dowodowego i ustaleń koniecznych do wydania decyzji.

W sprawie niniejszej kluczowe znaczenie ma wykładnia przepisów prawa materialnego i wynikające z niej ustalenie, czy przedsiębiorcy mieli obowiązek przechowywania w przedsiębiorstwie przez rok wystawionych przez siebie zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę.

Wskazać należy, że w decyzji II instancji, jako jej podstawa prawna, zostały powołane przepisy rozporządzenia 561/2006 oraz ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców, zaś w uzasadnieniu decyzji wskazano, że przepisy te nie znajdują w sprawie zastosowania. W tym stanie rzeczy wyjaśnienie właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia było niezbędne, a Sąd I instancji trafnie wskazał przepisy, które powinny być zastosowane w sprawie. Zważywszy, że kontrola obejmowała okres od [...] czerwca do [...] czerwca 2004 r., a kontrolowana decyzja wydana została [...] września 2007 r. Sąd I trafnie wywiódł, że nie mogą to być przepisy, które weszły w życie po okresie objętym kontrolą. Jest oczywiste, że ocena prawidłowości działania przedsiębiorcy, które miało miejsce w czerwcu 2004 r. może być dokonana tylko w oparciu o przepisy wówczas obowiązujące. Te przepisy to art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 oraz art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym kontrolą, a także wspomniany wyżej art. 39 e ust. 1 pkt 4 utd.

W ocenie NSA Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni wszystkich znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a zarzut kasacji błędnej wykładni art. 39e ust. 1 pkt 4 utd, polegającej na wadliwym uznaniu, iż przepis ten nie obejmuje obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę jest nietrafny.

Wynikający z art. 39e ust. 1 pkt 4 utd obowiązek prowadzenia dokumentacji kierowcy jest powiązany ściśle z przepisami rozporządzenia 3821/85 ustanawiającymi przedmiot tego obowiązku.

Sąd dokonał prawidłowej analizy powołanych przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85, art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców i art. 39e ust. 1 pkt 4 utd i trafnie wywiódł, że z obowiązujących przepisów prawa nie wynikał sprecyzowany normatywnie obowiązek przechowywania przez kierowcę zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę w konkretnym dniu. Podobny pogląd wyraził NSA w wyrokach z dnia 4 lipca 2007 r. (I OSK 1144/06) oraz z dnia 12 czerwca 2008 r. (II GSK 182/08).

NSA wskazuje, że art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85, który to przepis znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej, reguluje obowiązek przechowywania wykresówek w przedsiębiorstwie. Wykresówki w porządku chronologicznym i czytelnej formie należy przechowywać w przedsiębiorstwie, co najmniej rok. Wykonywanie tego obowiązku podlega sprawdzeniu w czasie kontroli w przedsiębiorstwie.

Art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców dotyczy kontroli kierowców i ustanawia obowiązek posiadania przez kierowców w czasie kontroli drogowej dokumentacji czasu pracy kierowcy. Ta dokumentacja to wykresówki oraz zaświadczenia od pracodawcy o przyczynie nieposiadania wykresówek za objęty kontrolą okres (okres wskazany w art. 15 ust. 7 rozporządzenia 3821/85).

Oba przepisy, tj. art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 i art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, regulują odmienne obowiązki przedsiębiorcy.

Pierwszy obowiązek (z art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85) dotyczy gromadzenia w przedsiębiorstwie dokumentacji pracy kierowców przez co najmniej rok. Ta wymagana prawem dokumentacja, to wszystkie wykresówki wszystkich kierowców. Jeżeli jest ona kompletna, to wszystkie przejechane kilometry są udokumentowane odpowiednimi zapisami na wykresówkach. Dlatego właśnie rozporządzenie 3821/85 nakłada obowiązek przechowywania przez przedsiębiorcę wszystkich wykresówek przez co najmniej rok.

Drugi obowiązek (wynikający z art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców) dotyczy wyposażenia kierowcy wykonującego przewóz w dokumenty wykazujące jego czas pracy w badanym, krótkim okresie czasu poprzedzającym kontrolę drogową. Dokumenty te podlegają sprawdzeniu w chwili kontroli drogowej. Kontrolerzy mają do dyspozycji tylko wykresówki kontrolowanego kierowcy, a te wykresówki nie dokumentują pracy innych kierowców i nie wyjaśniają rozbieżności między zapisem przejechanych kilometrów na kolejnych wykresówkach, a czasem pracy kontrolowanego kierowcy. Niepełna informacja wynikająca z wykresówek, w sytuacji kontroli drogowej, jest uzupełniana zaświadczeniem wystawionym przez przedsiębiorcę w trybie art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców. To zaświadczenie wystawione przed rozpoczęciem przewozu, wyjaśnia przyczyny nieposiadania przez kontrolowanego kierowcę wykresówek na konkretne dni.

Jest oczywiste, że w czasie kontroli w przedsiębiorstwie, gdzie przechowywane są wszystkie wykresówki wszystkich kierowców żadne zaświadczenia nie są potrzebne, gdyż pełny obraz czasu pracy kierowców wynika z kompletu wykresówek. Zatem trafny jest pogląd, że ani art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85, ani art. 39e ust. 1 pkt 4 utd nie nakładają na przedsiębiorcę obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowców.

Nie jest więc zasadny zarzut kasacji błędnej wykładni prawa materialnego - art. 39e ust. 1 pkt 4 utd, polegającej na uznaniu, iż przepis ten nie obejmuje obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę. Jak wywiedziono wyżej art. 39e ust. 1 pkt 4 utd nie obejmuje obowiązku przechowywania przez przedsiębiorcę zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu, bowiem art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 obowiązku takiego nie ustanawia.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutów procesowych przypomnieć należy, że podstawą skargi kasacyjnej może być tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Kasator zarzuca wadliwość uzasadnienia wyroku polegającą na niewskazaniu, które przepisy procesowe naruszył organ, mimo iż jako podstawa prawna wyroku wskazany jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz niewskazaniu konkretnych przepisów prawa materialnego, którym uchybił organ mimo, że podstawą prawną wyroku jest także art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Kasator zarzuca także brak wskazań, co do dalszego postępowania oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., a także art. 3 § 1 i art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez ocenę działań organu przez prymat (pryzmat?) własnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego i błędnym przyjęciu, że na dzień kontroli brak było normatywnie sprecyzowanego obowiązku przechowywania zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu przez kierowcę i błędne przyjęcie, że organ wymagał przechowywania zaświadczeń, podczas gdy organ wymagał jedynie udokumentowania pracy kierowcy. Powołane zarzuty są nieuzasadnione.

Wskazać należy, że z art. 184 p.p.s.a. wynika, że zarzuty dotyczące uzasadnienia wyroku tylko wtedy mogą być podstawą jego uchylenia, gdy wyrok na skutek braków uzasadnienia nie poddaje się kontroli. Inne błędy uzasadnienia, przy prawidłowym rozstrzygnięciu, nie stanowią podstawy uchylenia wyroku.

Z treści uzasadnienia wyroku i dokonanej tam wykładni art. 14 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 i art. 39e ust. 1 pkt 4 utd wynika, że nie istnieje normatywny obowiązek przechowywania zaświadczeń w przedsiębiorstwie, a przeciwny pogląd organu jest błędny. Trafnie zatem Sąd I instancji zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego i jako podstawę uchylenia decyzji wskazał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący niewskazania, na czym polegało naruszenie prawa materialnego nie jest więc uzasadniony, gdyż sposób naruszenia prawa przez organ wynika wprost z wykładni przepisów prawa dokonanej przez Sąd.

Dalej wskazać należy, że ponieważ trafny jest pogląd, iż przedsiębiorca nie miał obowiązku przechowywania zaświadczeń, wadliwe są wszystkie te ustalenia organów I i II instancji, które zaświadczenia traktują jako część dokumentacji niezbędnej w przedsiębiorstwie, a brak zaświadczeń traktują jako istotny element stanu faktycznego, z którego wynika naruszenie obowiązku ustawowego i wystarczający powód do nałożenia kary. Te wadliwe ustalenia wyniknęły z nierozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i skupienia się na braku zaświadczeń, zamiast na analizie wszystkich wykresówek. Takie działanie stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i jest uchybieniem procesowym, które miało oczywisty wpływ na treść rozstrzygnięcia, co uzasadnia uchylenie decyzji także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przywołana przez Sąd podstawa rozstrzygnięcia była więc prawidłowa i wynika z całokształtu wywodów uzasadnienia, choć naruszone przez organ przepisy procesowe nie zostały powołane wprost.

Zważywszy powyższe uznać należy, iż wskazanie przez Sąd I instancji, jako przyczyny uchylenia decyzji, naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego, było zgodne z prawem, a zarzut kasacyjny dotyczący niewyjaśnienia stwierdzonych przez Sąd naruszeń prawa materialnego i procesowego nie jest usprawiedliwiony.

Sąd istotnie nie wyodrębnił wskazań, co do dalszego postępowania, jednak wynikają one z całokształtu rozstrzygnięcia i są oczywiste. Skoro obowiązkiem przedsiębiorcy było przechowywanie tylko wykresówek (nie zaś zaświadczeń), organ musi zbadać wykresówki i ustalić, czy występuje brak ciągłości w następujących po sobie wykresówkach, a zatem, czy okazane mu wykresówki wszystkich kierowców są kompletne i dokumentują wszystkie kilometry kolejno przejechane przez pojazdy należące do przedsiębiorstwa.

Zważywszy powyższe Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę tą oddalił.