Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1239/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3, ar. 41 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1620
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1m lit. c, art. 132, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Agnieszka Góra – Błaszczykowska Sędzia WSA – Danuta Kania Protokolant sekretarz sądowy – Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] Polskiej Akademii [...] w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Instytutu [...] Polskiej Akademii [...] w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2016 r., poz. 2045 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o przyznanie kategorii naukowej, przyznał Instytutowi M. kategorię naukową B na okres do dnia przyznania kategorii naukowej na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej przeprowadzonej w najbliższym terminie określonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i ogłoszonym w drodze komunikatu opublikowanego na stronie podmiotowej Ministra w Biuletynie Informacji Publicznej.

W uzasadnieniu podał, że na podstawie § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (Dz. U. poz. 2154), jednostka naukowa Instytut M. wystąpiła o przyznanie kategorii naukowej przekazując w dniu [...] kwietnia 2017 r. systemie teleinformatycznym POL-on wypełnioną ankietę. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach finansowania nauki, kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo – doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Stosownie z kolei do treści art. 42 ust. 1 i 3 ustawy, kategoria naukowa (Ah— poziom wiodący, A - poziom bardzo dobry, B - poziom zadowalający, z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej, badawczo-rozwojowej lub stymulującej innowacyjność gospodarki, C - poziom niezadowalający) jest przyznawana w wyniku kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej, przeprowadzanej na podstawie wyników oceny poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz ich efektów w odniesieniu do standardów międzynarodowych, a także oceny znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju. Natomiast według art. 42 ust. 5 ustawy, podstawowymi kryteriami oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostki naukowej są: ocena poziomu naukowego prowadzonych badań naukowych lub prac rozwojowych oraz efektów działalności naukowej w odniesieniu do standardów międzynarodowych, w tym zwłaszcza publikacje autorstwa pracowników jednostki naukowej w renomowanych wydawnictwach oraz monografie naukowe, opracowane nowe technologie, materiały, wyroby, systemy i usługi, wdrożenia, patenty, licencje i prawa ochronne na wzory użytkowe, a także ocena znaczenia działalności jednostki naukowej dla rozwoju nauki w skali międzynarodowej oraz wzrostu innowacyjności w skali kraju, a w zakresie twórczości artystycznej aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych. Zgodnie z § 9 rozporządzenia stanowiącym, iż kompleksową ocenę jednostek naukowych przeprowadza się w grupach nauk, o których mowa w art. 39 pkt 2 – 5 ustawy obejmujących obszary wiedzy określone w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 z późn. zm.), ocenę jednostki przeprowadzono w grupie nauk ścisłych i inżynierskich, obejmującej obszar nauk ścisłych i obszar nauk technicznych. Szczegółowe parametry oceny jednostek naukowych z uwzględnieniem powyższych grup nauk oraz rodzajów jednostek naukowych i ich wielkości, sposób przeprowadzania kompleksowej oceny jakości działalności naukowej lub badawczo – rozwojowej jednostek naukowych oraz sposób dokumentowania wyników oceny zostały określone w rozporządzeniu. Kompleksową ocenę Jednostki na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji [...], złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy. Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny [...] zwanej dalej "[...]", do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia. Komitet ustala składy poszczególnych GWO, przyporządkowując do nich jednostki, które złożyły ankiety w terminie ogłoszonym na podstawie § 3 ust. 7 rozporządzenia, z uwzględnieniem specyfiki każdej z grup nauk oraz wielkości i rodzaju jednostek, określonych w szczególności na podstawie analizy publikacji naukowych ich pracowników oraz uprawnień do nadawania stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki, a także dziedzin nauki albo dziedzin sztuki, w których pracownicy ocenianych jednostek uzyskali stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki. Składy poszczególnych GWO zostały ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministra. Jednostki mogły zgłaszać do Komitetu zastrzeżenia dotyczące ich przyporządkowania dodanej GWO, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia projektu składów GWO. Komitet, na wniosek zespołu ewaluacji, może zmienić przyporządkowanie jednostki do GWO, jeżeli przeprowadzona podczas kompleksowej oceny analiza informacji przedstawionych w ankiecie uzasadnia jej przyporządkowanie do innej GWO, ze względu na charakter osiągnięć naukowych i twórczych oraz innych efektów działalności naukowej i artystycznej tej jednostki. Zespół nie zgłosił wniosku o zmianę przyporządkowania Jednostki do GWO [...]. Zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria:

1) osiągnięcia naukowe i twórcze,

2) potencjał naukowy,

3) praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej,

4) pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej,

dalej zwane:

- kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

- kryterium II "Potencjał naukowy",

- kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

- kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

W celu obliczenia wyników oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" oraz według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" ustalone zostały wartości liczb N i No, gdzie N - oznacza średnią arytmetyczną, z okresu objętego ankietą, liczby pracowników zatrudnionych w jednostce w poszczególnych latach przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych w ramach stosunku pracy, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, ustaloną na podstawie oświadczeń, o których mowa w art. 4c ust. 11 ustawy, składanych przez tych pracowników do celów ubiegania się przez jednostkę o przyznanie środków finansowych na działalność statutową, a No - oznacza liczbę pracowników, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy, uwzględnianych przy określeniu liczby N, którzy byli zatrudnieni w jednostce łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami łub współautorami osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, z wyłączeniem: pracowników inżynieryjno-technicznych; pracowników inżynieryjnych i technicznych; pracowników, którzy w okresie objętym ankietą przebywali na urlopach związanych z rodzicielstwem, udzielonych na zasadach określonych w przepisach Kodeksu pracy, albo pobierali zasiłek chorobowy lub świadczenia rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy, w tym spowodowaną chorobą wymagającą rehabilitacji leczniczej łącznie przez okres co najmniej 3 lat. Wartości liczb N = 41,00 i No = 0,00 zostały ustalone na podstawie wykazu pracowników Jednostki umieszczonego w złożonej przez nią ankiecie oraz zawartych tamże informacji na temat autorstwa zgłoszonych osiągnięć naukowych. Na podstawie § 22 ust. 1 rozporządzenia Zespół przyznał Jednostce odrębną ocenę według każdego z ww. kryteriów kompleksowej oceny. W ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" Zespół dokonał oceny osiągnięć, których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-6 i 11-13 rozporządzenia, spośród przedstawionych przez Jednostkę w złożonej ankiecie, uwzględniając ograniczenia wynikające z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia, w myśl których:

- ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, łącznie z liczbą osiągnięć naukowych i twórczych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie, nie mogą być większe niż (3N-2No)*T/48, gdzie T oznacza liczbę miesięcy okresu objętego ankietą ocenianej jednostki, która dla Jednostki wyniosła 48;

- do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki zalicza się publikacje naukowe, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia, jeżeli ich autorzy lub współautorzy zostali uwzględnieni przy określeniu liczby N i wskazali Jednostkę jako afiliację, a także publikacje autorów nieuwzględnionych przy określeniu liczby N, jeżeli wskazali Jednostkę jako afiliację, z zastrzeżeniem, że liczba tych publikacji nie może przekroczyć 20% wartości (3N-2N0)*T/48,

- liczba zaliczanych do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki recenzowanych publikacji naukowych w języku innym niż polski, o objętości co najmniej 0,5 arkusza wydawniczego, zamieszczonych w zagranicznym czasopiśmie naukowym niezamieszczonym w wykazie czasopism naukowych ogłaszanym przez Ministra, nie może przekroczyć 10% wartości (3N-2No)*T/48,

- do osiągnięć naukowych i twórczych jednostki zalicza się monografie naukowe i rozdziały w monografiach naukowych, jeżeli ich autorzy lub współautorzy zostali uwzględnieni przy określeniu liczby N i wskazali Jednostkę jako afiliację, a także monografie naukowe lub rozdziały w monografiach naukowych autorów nieuwzględnionych przy określeniu liczby N, jeżeli wskazali Jednostkę jako afiliację, z zastrzeżeniem, że liczba tych monografii i rozdziałów nie może stanowić więcej niż 20% wszystkich monografii naukowych i rozdziałów w monografiach naukowych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie w poszczególnych grupach nauk,

- liczba monografii naukowych i rozdziałów w monografiach naukowych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie nie może łącznie przekroczyć: w grupie nauk humanistycznych i społecznych - 40%, nauk o sztuce i twórczości artystycznej - 25%, nauk ścisłych i inżynierskich - 20%, nauk o życiu - 10%, wartości (3N-2N0)*T/48,

- liczba uwzględnianych przy kompleksowej ocenie monografii naukowych uznanych za dzieła wybitne i rozdziałów w tych monografiach, a w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej łączna liczba monografii naukowych uznanych za dzieła wybitne i rozdziałów w tych monografiach oraz dzieł artystycznych uznanych za wybitne, nie może przekroczyć 5% wartości liczby N,

- w grupie nauk ścisłych i inżynierskich w zakresie dyscypliny naukowej architektura

i urbanistyka oraz dyscypliny artystycznej sztuki projektowe liczba dzid architektonicznych lub wzorniczych uwzględnianych w ocenie nie może przekroczyć 20% wartości (3N-2N0)*T/48.

Nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy kwalifikowaniu osiągnięć do przyznania punktów z zastosowaniem powyższych ograniczeń jest maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie i pozytywnie zaopiniowanych przez Zespół. Przy zachowaniu powyższych zasad liczba osiągnięć Jednostki uwzględnionych w ramach oceny według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" wyniosła 136. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 2401,75 punktów, w związku z czym końcowa ocena według kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia wyniosła QI = 58,58 pkt. W ramach oceny według kryterium II "Potencjał naukowy", Zespół pozytywnie zaopiniował 35 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę w ankiecie jednostki naukowej. Ocena według kryterium II "Potencjał naukowy", obliczona według zależności określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże oraz zasad oceny zawartych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, wyniosła QIII = 153,03 pkt. W ramach oceny według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół pozytywnie zaopiniował 2240 osiągnięć zgłoszonych przez Jednostkę. Za osiągnięcia te Zespół przyznał Jednostce łącznie 418,00 punktów, w związku z czym, końcowa ocena według kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" obliczona zgodnie z zależnością określoną w załączniku nr 6 do rozporządzenia, z uwzględnieniem ograniczeń punktacji wskazanych tamże, wyniosła QIII 10,20 pkt. W ramach oceny według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" Zespół dokonał oceny najważniejszych osiągnięć Jednostki o znaczeniu naukowym, gospodarczym i ogólnospołecznym, zgłoszonych przez nią w ankiecie. W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) efektów badań naukowych, prac rozwojowych lub działalności artystycznej o znaczeniu międzynarodowym, w tym publikacji naukowych, monografii naukowych i naukowych baz danych oraz działań artystycznych, mających szczególne znaczenie dla rozwoju nauki, kultury i sztuki lub dziedzictwa narodowego;

2) udokumentowanych zastosowań wyników badań naukowych lub prac rozwojowych o dużym znaczeniu społecznym, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia, w tym jakości i bezpieczeństwa żywności, ochrony środowiska, ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa państwa, ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, ochrony miejsc pracy, zwiększania innowacyjności gospodarki, w tym posiadania statusu państwowego instytutu badawczego;

Zespół przyznał Jednostce 50,00 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia:

- Kompleksowy cykl badań dotyczących sorpcji wymiennej

- Określenie przemieszczeń poziomych powierzchni terenu spowodowanych eksploatacją podziemną

- Konfiguracja systemu monitoringu zagrożeń gazowych w oddziałach górniczych kopalni rud miedzi

- Unikalny system do badania czasoprzestrzennych rozkładów prędkości i stężenia metanu

- Cyfrowy Rejestrator Emisji Metanu

- Metanoanemometr ręczny SOM 2303

- Wytyczne rozmieszczenia anemometrów stacjonarnych

- Wzorcowanie układu do pomiaru małych prędkości przepływu powietrza

- Zastosowanie metody fal cieplnych do pomiaru bardzo małych prędkości przepływu mieszaniny gazów

- Nowatorska metoda oraz system pomiarowy do wyznaczania wektora prędkości przepływu płynów.

W wyniku oceny zgłoszonych osiągnięć z uwzględnieniem:

1) osiągnięć świadczących o pozycji międzynarodowej jednostki na tle GWO, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w realizacji międzynarodowych projektów obejmujących badania naukowe lub prace rozwojowe, wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia; posiadania logo [...]; a w grupie nauk humanistycznych i społecznych oraz w grupie nauk o sztuce i twórczości artystycznej - także dokonań potwierdzających oddziaływanie jednostki na rozwój społeczeństwa w dłuższym przedziale czasowym;

2) organizacji lub współorganizacji międzynarodowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których co najmniej 1/3 uczestników wygłaszających referaty reprezentowała zagraniczne ośrodki naukowe; organizacji lub współorganizacji krajowych konferencji (sympozjów, kongresów, warsztatów), w których wzięli udział przedstawiciele co najmniej 5 jednostek; upowszechniania wiedzy, w tym organizacji festiwali nauki i innych form promocji i popularyzowania nauki; działalności popularnonaukowej;

Zespół przyznał Jednostce 0,00 pkt, biorąc pod uwagę następujące osiągnięcia: nie dotyczy. Łączna ocena osiągnięć Jednostki według kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" wyniosła zatem Qiv = 50,00 pkt. Zgodnie z § 22 ust. 1 rozporządzenia, wyniki kompleksowej oceny Zespół przedstawił w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia. Komisja do spraw Grupy Nauk ścisłych i inżynierskich na podstawie § 22 ust. 6 rozporządzenia dokonała porównania ocen Jednostki, przyznanych jej przez Zespół według każdego z czterech ww. kryteriów, z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii naukowych A i B - zatwierdzonymi przez Ministra dla GWO [...] - stosując algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Jednostka referencyjna oznacza zestaw 4 referencyjnych wartości ocen punktowych określonych dla każdego z kryteriów kompleksowej oceny, o których mowa w § 8 rozporządzenia, służących kwalifikacji jednostek do kategorii naukowych A, B lub C. Jednostki referencyjne dla GWO [...] charakteryzują się następującymi wartościami ocen:

1. Jednostka referencyjna dla kategorii A:

- kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 60,00 pkt,

- kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII = 733,78 pkt,

- kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 10,15 pkt,

- kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena Oiv = 62,16 pkt;

2. Jednostka referencyjna dla kategorii B:

- kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - ocena OI = 36,49 pkt,

-kryterium II "Potencjał naukowy" - ocena OII =446,22 pkt,

-kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIII = 6,17 pkt,

- kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - ocena OIV = 37,80 pkt.

Całkowity wynik punktowy porównania Jednostki z każdą z jednostek referencyjnych jest obliczany z uwzględnieniem wag przypisanych poszczególnym kryteriom kompleksowej oceny w zależności od rodzaju jednostki naukowej oraz grupy dziedzin nauki przez nią reprezentowanej, zgodnie z tabelą nr 2 w załączniku nr 9 do rozporządzenia. W związku z powyższym, do obliczenia całkowitego wyniku punktowego Jednostki wyniki punktowe porównania uzyskanych przez nią ocen według poszczególnych kryteriów z odpowiadającymi im ocenami jednostek referencyjnych dla kategorii A i dla kategorii B zostały wzięte z następującymi wagami:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze" - 65,

2) kryterium II "Potencjał naukowy" - 10,

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej" - 15,

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej" - 10.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -17,16 pkt, porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 80,00 pkt, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B. W związku z powyższym Komisja w dniu [...] października 2017 r. podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej B, a w dniu [...] października 2017 r. Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ustawy wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

We wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Instytut M. w K. zarzucił nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III i oceny osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej". Ponadto Jednostka przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej przez nią w terminie do dnia [...] kwietnia 2017 r.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację w niej zawartą oraz na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że rozpatrując zastrzeżenia Jednostki dotyczące wyników oceny w ramach kryteriów I-III wzięto pod uwagę, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia, ważona liczba publikacji naukowych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia oraz liczba pozostałych osiągnięć naukowych i twórczych, uwzględnianych przy kompleksowej ocenie według kryterium I, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 6 i 11-13 rozporządzenia, łącznie nie mogą być większe niż (3N - 2No)*T/48. Definicje liczb N i No zawarte w przywołanych przepisach podano wyżej. Ustalenie osiągnięć, które mogą być włączone do oceny według kryterium I, wymagało także uwzględnienia ograniczeń wynikających z przepisów § 13 ust. 1 i 7-14 rozporządzenia. Dodatkowym, nadrzędnym priorytetem uwzględnianym przy zastosowaniu wszystkich powyższych ograniczeń była maksymalizacja wyniku punktowego oceny w ramach kryterium I poprzez kwalifikowanie osiągnięć najwyżej punktowanych spośród zgłoszonych przez Jednostkę oraz pełne wykorzystanie liczby (3N - 2No)*T/48. Z uwzględnieniem decyzji podjętych odnośnie każdego z rozpatrywanych osiągnięć nastąpiło ponowne obliczenie ocen Jednostki według kryteriów I-III w karcie kompleksowej oceny jednostki naukowej dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, sporządzonej zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr 6 do rozporządzenia. Co zaś do oceny w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej", wartość punktowa oceny przyznanej Jednostce w ramach kryterium IV została ustalona w sposób prawidłowy, odpowiadający znaczeniu osiągnięć przedstawionych przez Jednostkę w ust. 15 cz. B ankiety jednostki naukowej w porównaniu z osiągnięciami przedstawionymi przez pozostałe jednostki naukowe oceniane w GWO [...], a argumenty przedstawione przez Jednostkę nie uzasadniają przyznania jej wyższej oceny punktowej w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej". Jednocześnie Komitet dokonał sprawdzenia, czy uwzględnienie w ocenie wszystkich osiągnięć, faktów i okoliczności przedstawionych przez Jednostkę we wniosku, a nie ujętych uprzednio w złożonej ankiecie - przy założeniu uzyskania przez nie akceptacji Zespołu - dałoby podstawę do przyznania Jednostce kategorii naukowej wyższej niż kategoria B, określona na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sprawdzenia dokonano stosując przepisy rozporządzenia, w szczególności przepisy § 13. W efekcie stwierdzono, że przy założeniu pozytywnej oceny wszystkich osiągnięć zgłoszonych we wniosku, a nie ujętych w ankiecie, wynik oceny z pewnością nie dawałby podstaw do przyznania Jednostce kategorii wyższej niż przyznana decyzją Ministra z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...]. W związku z powyższym, Komitet odstąpił od szczegółowej oceny tych osiągnięć i wprowadzania ich do karty oceny Jednostki odwzorowanej w systemie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Instytutu M. w K. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzucając:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o zasadach finansowania nauki polegające na utrzymaniu w mocy decyzji przyznającej Instytutowi kategorii naukowej B, mimo że prawidłowo przeprowadzone postępowanie odwoławcze, w którym doszłoby do właściwego ponownego rozpatrzenia sprawy i prawidłowego rozpatrzenia zarzutów odwołania, powinno doprowadzić organ do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 47 ust. 1 i 3 oraz w zw. z art. 42 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy poprzez uchylenie decyzji tego organu i przyznanie Instytutowi kategorii naukowej A;

2) naruszenie art. 7 i art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 80 i art. 14 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 i art. 127 § 3 k.p.a. przez to, że organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący, bowiem nie odniósł się merytorycznie do wszystkich podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Instytut zarzutów. Tym samym, zaskarżona decyzja nosi cechy dowolności i nie poddaje się kontroli, bowiem uzasadnienie nie odnosi się do merytorycznych zagadnień podniesionych przez Instytut we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Żaden przepis ustawy, ani rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, nie daje organowi podstawy prawnej do ograniczenia uzasadnienia decyzji, sporządzanej w postaci papierowej, poprzez odniesienie się organu do treści zapisanych w systemie teleinformatycznym POL-on. Informacje zawarte w systemie powinny znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji doręczanej skarżącemu, bowiem stanowią jego integralną część;

3) naruszenie art. 41 ust. 1 i art. 47 ust. 4 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy, bowiem Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie rozstrzygnął sprawy samodzielnie, a wyłącznie oparł się na opinii organu opiniodawczo – doradczego, jakim jest Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Nie został więc zastosowany prawidłowo art. 47 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym to Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej, a nie Komitet. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że o kategorii naukowej zdecydował Komitet, zaś Minister nie dokonał własnej oceny opinii Komitetu, a jedynie ją podzielił. To naruszenie przepisów ustawy miało wpływ na wynik sprawy, bowiem organ nie przedstawił w zaskarżonej decyzji własnego uzasadnienia rozstrzygnięcia tej decyzji.

4) naruszenie art. 47 ust. 1, 3 i 4 ustawy w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i z § 22 ust. 1, 3 i 4 pkt. 2 i w zw. z § 22 ust. 6 i 7 rozporządzenia, bowiem:

a. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiono uzasadnienia przyznania punktów dla poszczególnych parametrów kolejnych kryteriów kompleksowej oceny Instytutu, które stały się podstawą określenia przez Komitet kategorii naukowej N proponowanej dla Instytutu.

b. w uzasadnieniu nie przedstawiono, w jaki sposób zastosowano algorytm określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia, a tylko podano wynik jego zastosowania, co uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości zastosowania algorytmu na podstawie samego uzasadnienia decyzji

c. w uzasadnieniu nie wyjaśniono, dlaczego zdaniem Komitetu (a nie organu), wynik oceny z pewnością nie dawałby podstaw do przyznania Instytutowi kategorii naukowej wyższej, niż przyznana w decyzji I instancji, przy założeniu pozytywnej oceny wszystkich osiągnięć zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co spowodowało, że Komitet odstąpił od szczegółowej oceny tych osiągnięć i wprowadzania ich do karty oceny Instytutu odwzorowanej w systemie, które to naruszenia przepisów postępowania miały wpływ na wynik sprawy i zastosowanie przez Ministra art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez utrzymanie decyzji nr [...] mimo niepełnego przeprowadzenia postępowania odwoławczego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja została wydana w specyficznym postępowaniu, w którym ciężar postępowania wyjaśniającego spoczywa na Komitecie i zespołach ewaluacji, o których mowa w § 2 pkt 3 rozporządzenia. Niemniej, to ostatecznie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozstrzyga o przyznaniu kategorii naukowej jednostce naukowej w drodze decyzji administracyjnej, jak stanowi art. 47 ust. 1 ustawy. Jest to klasyczna decyzja administracyjna, w której organ administracji publicznej ma wyrazić własne stanowisko w sprawie, w oparciu o postępowanie zwane kompleksową oceną jednostki naukowej. To, że Komitet przedstawia Ministrowi uchwałę, w której proponuje przyznanie kategorii naukowej nie zwalnia Ministra z obowiązku dokonania własnej oceny całokształtu sprawy oraz z oceny tego, czy kompleksowa ocena jednostki naukowej została przeprowadzona przez Komitet i zespół ewaluacji zgodnie z prawem. Do tej zgodności z prawem należy również zaliczyć to, czy oceny są uzasadnione, a nie dokonane dowolnie. Własnej oceny organu zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie obszernie opisuje to, co zrobił Komitet. Nawet bezkrytycznie powtórzono w uzasadnieniu decyzję Komitetu o odstąpieniu od szczegółowego uzasadnienia oceny osiągnięć zgłoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co powoduje, że w istocie organ nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, iż ponownie rozpatrzył sprawę Instytutu i odniósł się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono 20 zarzutów i 18 stanowiły odwołania od zdarzeń ewaluacyjnych, po 1 stanowiły odwołania od oceny pozostałych efektów działalności naukowej i od tzw. innych aspektów. We wniosku tym odparto rzeczowo te decyzje dotyczące zdarzeń ewaluacyjnej, które w toku postępowania w I instancji miały uzasadnienie. W odniesieniu do decyzji dotyczących zdarzeń ewaluacyjnych nr [...] wskazano, że uzasadnienie ich nie wyjaśniał, z jakiego powodu ta pozycja została odrzucona i niezaliczona do dorobku naukowego Instytutu. Ponadto, Instytut nie zgodził się z tym, że nie uwzględniono publikacji naukowych, a przede wszystkim nie uzasadniono odmowy uwzględnienia, o ID zdarzenia [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], nie uwzględnienie aktywności Instytutu w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych o ID zdarzenia [...], [...], [...], [...], jak również w zakresie oceny "pozostałych efektów działalności naukowej" (ID zdarzenia [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), co doprowadziło do wydania decyzji o charakterze uznaniowym już w I instancji. Instytut podniósł także, że Minister nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, bowiem nie wskazał w uzasadnieniu decyzji I instancji kryterium, które zdecydowało, że projekty o ID zdarzenia [...], [...], [...], [...] nie zasługują na uwzględnienie. Ponadto wskazano, że błędy te doprowadziły do przyznania mu kategorii naukowej B, mimo że uwzględnienie odrzuconych przez Komitet zdarzeń ewaluacyjnych spowodowałoby, iż Instytut spełniałby warunki do przyznania mu kategorii naukowej A. Minister w ogóle nie odniósł się do tych zarzutów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wykazał w ogóle, że rozpatrzył ponownie sprawę, bowiem w całości i bezkrytycznie podzielił stanowisko Komitetu, które także nie zawiera właściwego uzasadnienia, co czyni decyzję dowolną, nieuzasadnioną i tym samym wadliwą. Jak bowiem wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1587/14 "To jedynie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydaje w przedmiotowej sprawie decyzje, a nie Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych. Zadaniem Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych jest takie przygotowanie, zgodnie z treścią art. 41 i art. 42 ustawy oraz w dalszej kolejności, zgodnie z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, zawartymi w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym (tu przede wszystkim § 2, § 6, § 15, § 16, § 17, § 18 i § 25) materiału, aby Minister mógł wydać decyzję prawidłowo wyważoną i zawierającą wszystkie elementy ocenne i aby mógł tę decyzję prawidłowo uzasadnić. Zatem nie wystarczy tu ograniczyć się do podania jedynie ocen punktowych jednostki naukowej odnośnie każdego kryterium oceniania wskazanego w § 6 rozporządzenia (kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze"; kryterium II "Potencjał naukowy"; kryterium III "Materialne efekty działalności naukowej"; kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej") i następnie dokonać stosownych wyliczeń, zgodnie z treścią § 15 i § 18 rozporządzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister powinien ustosunkować się także do tych ocen wyrażonych w punktach części składowych każdego z kryterium, które obrazują oceny dokonań danej jednostki naukowej i nie wynikają z prostych przemnożeń np. liczby kadry profesorskiej, ale dotyczą ocen o charakterze uznaniowym - gdy dana wartość punktowa może być zmienna, w zależności od oceny przez Komitet danego dokonania albo faktu.". Z kolei w wyroku z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1475/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyraził stanowisko, iż organ nie może odwoływać się w uzasadnieniu decyzji do treści zamieszczonych w systemie POL-on. Żaden przepis prawa na to nie zezwala i nie można zastąpić formy pisemnej uzasadnienia tzw. systemem. Uzasadnienie decyzji nie może sprowadzać się do równania matematycznego w sytuacji, gdy u podstaw przypisania pewnych wartości punktowych występują niekiedy sytuacje, kiedy dana wartość jest zmienna i zostaje ustalana przez Komitet w zależności od jej arbitralnej oceny. Mimo zmiany rozporządzenia i przepisów ustawy, nadal w obecnym stanie prawnym nie ma przepisu, który umożliwiałby Ministrowi zawężenie treści uzasadnienia decyzji pisemnej przez odwołanie się do systemu POL-on. Dlatego stanowisko wyrażone w powyższym wyroku jest aktualne także i w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę, Minister Nauki i Szkolnictwa wyższego wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że analizując wyniki prac Komitetu nie znalazł podstaw do uznania wyników oceny Jednostki za niezgodne z zasadami ewaluacji określonymi w rozporządzeniu. Co zaś się tyczy zarzutów dotyczących oceny pozostałych efektów działalności naukowej (kryterium IV) to podkreślono, że osiągnięcia wykazane przez Jednostkę w ankiecie były przedmiotem wnikliwej analizy i oceny. Ocena ekspercka w ramach IV kryterium była wynikiem szerokiej analizy przedstawionych przez Jednostkę osiągnięć, w zestawieniu z osiągnięciami pozostałych jednostek wchodzących w skład GWO - [...]. Po wnikliwej analizie, przedstawionego przez Jednostkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zakresie kryterium IV dokonano ponownie oceny zgłoszonych osiągnięć i w jej wyniku liczba punktów przyznanych w kryterium IV pozostała bez zmian. Wyniki tej dodatkowej oceny eksperckiej zostały wprowadzone do systemu teleinformatycznego, stąd nie ma ich w pisemnym uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie Komitet dokonał sprawdzenia, czy uwzględnienie w ocenie wszystkich osiągnięć, faktów i okoliczności przedstawionych przez Jednostkę we wniosku, a nie ujętych uprzednio w złożonej ankiecie - przy założeniu uzyskania przez nie akceptacji Zespołu - dałoby podstawę do przyznania Jednostce kategorii naukowej wyższej niż kategoria B, określonej na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sprawdzenia dokonano stosując przepisy rozporządzenia, w szczególności przepis § 13. W efekcie stwierdzono, że przy założeniu pozytywnej oceny wszystkich osiągnięć zgłoszonych we wniosku, a nie ujętych w ankiecie, wynik oceny z pewnością nie dawałby podstaw do przyznania Jednostce kategorii wyższej niż przyznana decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2017 r. [...]. W związku z powyższym, Komitet odstąpił od szczegółowej oceny tych osiągnięć i wprowadzania ich do karty oceny Jednostki odwzorowanej w systemie. Nie można podzielić zarzutu braku samodzielności organu. Minister przed wydaniem decyzji dokonał wnikliwej analizy danych dotyczących Jednostki zawartych w systemie, w tym zgłoszonych osiągnięć oraz sposobu ich oceny przez Komitet. Dokonana analiza, zarówno na etapie ankiety jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgłoszonych osiągnięć, zdarzeń stanowiących przedmiot postępowania odwoławczego oraz uzasadnień prezentowanych przez ekspertów stanowisk, wykazała słuszność opinii wyrażonej przez Komitet, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy. W konsekwencji, organ administracji ponownie badający sprawę (po przeanalizowaniu materiału faktycznego i dokonaniu właściwej subsumcji, mając również na uwadze wszystkie aspekty wskazane przez Jednostkę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy), zajął stanowisko w sprawie zbieżne ze stanowiskiem Komitetu w niniejszej sprawie. Dodano, że przedmiotem kontroli przed Sądem nie może być celowość czy słuszność działania organu w procesie przyporządkowania jednostek do danej Grupy Wspólnej Oceny, a w szczególności nie może być przedmiotem tej kontroli kwestia słuszności doboru kryteriów w oparciu, o które dokonano przyporządkowania danego Instytutu do danej GWO. Niezależnie od powyższego organ nie naruszył przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego, a organ administracji rozpatrując przedmiotową sprawę działał wyłącznie na podstawie norm prawnych określających jego kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczających tym samym granice jego aktywności. Ponadto dokonano kompleksowej i spójnej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie oraz wniosków zgłoszonych przez Jednostkę w ich wzajemnej łączności. Następnie, konkretnie ustosunkowano się do żądań i twierdzeń Jednostki oraz sformułowano logiczne wnioski, mające oparcie w obowiązujących przepisach prawa i stanie faktycznym sprawy. Wskazanie faktów, które organ administracji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zawarto w uzasadnieniu decyzji. Nadto dopełniono wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, przejawiającego się w ścisłym przestrzeganiu prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń Instytutu oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2018 r. skarżący Instytut podtrzymał zarzuty ze skargi i dodatkowo wskazał, że przekazane Sądowi przez organ akta postępowania administracyjnego wykazują istotne braki tego postępowania. Organ nie wykazał bowiem daty wprowadzenia do Systemu Ewaluacji Jednostek Naukowych POL-on uzasadnień decyzji ewaluatorów w odniesieniu do poszczególnych zdarzeń ewaluacyjnych. Opinie i uzasadnienia zespołu oceniającego znalazły się w systemie z blisko miesięcznym opóźnieniem względem daty doręczenia Instytutowi zaskarżonej decyzji Ministra. Opinie te w przeważającej większości lakoniczne były wprowadzane do systemu z plików elektronicznych jakimi posługiwał się Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych (dalej" Komitet"), co budzi nie tylko zastrzeżenia co do formy, ale także do procesu, który mógł być obarczony błędami lub pomyłkami. Te fakty podważają stanowisko Ministra o transparentności postępowania oraz faktu uwidocznienia decyzji w systemie. Nieprawdziwe jest również stanowisko Ministra, że procedura jest prowadzona w całości przy zastosowaniu systemu teleinformatycznego. Wskazane naruszenie prowadzi do naruszenia wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, która pozwala przypuszczać, że dokonywane wobec strony postępowania czynności są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Reasumując, wskazane naruszenie zasady praworządności jest jednocześnie naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uwzględnienie wewnętrznych wytycznych w sprawie miało bezpośrednie przełożenie na treść zaskarżonej decyzji. W aktach nie udokumentowano również uchwał właściwej komisji Komitetu w sprawie kategorii naukowych proponowanych dla jednostek, co stanowi naruszenie § 32 ust. 3 pkt. 4 w zw. z § 25 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych .W aktach tych nie ma również dowodu umożliwiającego stronie zweryfikowanie sposobu porównania ocen przyznanych Jednostce przez zespół ewaluatorów w każdym z kryteriów kompleksowej oceny z wartościami ocen jednostek referencyjnych właściwej GWO dla kategorii naukowych A i B w ramach każdego z kryteriów kompleksowej oceny z zastosowaniem algorytmu określonego w załączniku nr 9 do rozporządzenia. Ponadto odpowiedź na skargę nie w pełni dotyczy niniejszej sprawy. Zupełnie niezrozumiała jest argumentacja dotycząca rzekomo postawionego w skardze zarzutu dotyczącego przyporządkowania Instytutu do danej Grupy Wspólnej Oceny. Takiego zarzutu w skardze nie ma. Poczyniono też uwagi natury ogólnej co do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym ocenę jednostki naukowej przeprowadza się wyłącznie w oparciu o informacje zawarte w ankiecie, czyli we wniosku jednostki o przyznanie kategorii naukowej, nie odpowiada przepisom rozporządzenia. W toku postępowania nie zastosowano § 29 rozporządzenia, a powzięte przez Komitet i organ wątpliwości nie zostały wyjaśnione. Stan ten miał wpływ na wynik sprawy. Przesądził bowiem o nieuwzględnieniu pewnych informacji przedstawionych przez Jednostkę, których uwzględnienie pozwoliłoby przyznać jej kategorię A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie jest dwuinstancyjne. Z kolei w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), minister przyznaje kategorię naukową jednostkom naukowym w drodze decyzji, zaś według art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi, zaś zgodnie z treścią § 3 tegoż przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Niezależnie od powyższego powołać w tym miejscu należy zasadę pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. w myśl którego, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., poz. 235), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Ponadto zgodnie z art. 127 § 3 in fine k.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z przytoczonego art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także – o ile to konieczne – rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (vide: wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).

Natomiast brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, iż decyzja o charakterze mieszanym nosi cechy dowolności, co – w ocenie Sądu – miało miejsce w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie ustosunkował się do zarzutów zawartych przez skarżący Instytut we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2017 r., bowiem zostało ich podniesionych 20, które w żadne sposób nie zostały rozpoznane, a mianowicie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odparto decyzje dotyczące zdarzeń ewaluacyjnej, które w toku postępowania w I instancji miały uzasadnienie. W odniesieniu do decyzji dotyczących zdarzeń ewaluacyjnych nr ID [...]-[...] wskazano, że uzasadnienie ich nie wyjaśnia, z jakiego powodu ta pozycja została odrzucona i niezaliczona do dorobku naukowego Instytutu. Ponadto nie zgodziono się z tym, że nie uwzględniono publikacji naukowych, a przede wszystkim nie uzasadniono odmowy uwzględnienia, o ID zdarzenia [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], nie uwzględnienie aktywności Instytutu w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych o ID zdarzenia [...], [...], [...], [...], jak również w zakresie oceny "pozostałych efektów działalności naukowej" (ID zdarzenia [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]), co doprowadziło do wydania decyzji o charakterze uznaniowym już w I instancji. Podniesiono również, że Minister nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, bowiem nie wskazał w uzasadnieniu decyzji I instancji kryterium, które zdecydowało, że projekty o ID zdarzenia [...], [...], [...], [...] nie zasługują na uwzględnienie. Ponadto wskazano, że błędy te doprowadziły do przyznania mu kategorii naukowej B, mimo że uwzględnienie odrzuconych przez Komitet zdarzeń ewaluacyjnych spowodowałoby, iż Instytut spełniałby warunki do przyznania mu kategorii naukowej A. należy przyznać rację Instytutowi, że żadne przepisy w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, nie daje organowi podstawy prawnej do ograniczenia uzasadnienia decyzji, sporządzanej w postaci papierowej, poprzez odniesienie się organu do treści zapisanych w systemie teleinformatycznym POL-on. Informacje zawarte w systemie powinny znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji doręczanej skarżącemu, bowiem stanowią one jego integralną część.

Reasumując – jak słusznie zauważa skarżący Instytut – w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do jego zarzutów i wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy i dotyczy to również przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z przytoczonych powyżej powodów nie do zaakceptowania jest stanowisko, że skoro ewentualnie odniesiono się w "systemie" do zarzutów, to tym samym uzasadnienie decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone, bowiem żaden przepis prawa na to nie zezwala i nie można zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji.

Wobec powyższego, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozpoznając sprawę na nowo, winien uwzględnić powyższe ustalenia Sądu i zaskarżoną decyzję wydać zgodnie z przytoczonymi już wyżej przepisami zwracając szczególną uwagę na fakt jej właściwego uzasadnienia poprzez odniesienie się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.