Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 572/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 690
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst  jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] maja 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Ke [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2021 r. [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej "Szefem Urzędu") utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2021 r. nr [...], którą odmówił S. B. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Podstawę prawną ww. decyzji stanowiły m.in. art. 5 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 319), zwanej dalej "ustawą".

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ przedstawił następujący stan faktyczny i argumentację prawną.

S. B. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, do którego przedłożył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 20 listopada 2020 r., w której stwierdzono, że wnioskodawca nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez organy bezpieczeństwa państwa, wobec powyższego w świetle cytowanej ustawy strona może ubiegać się o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Organ stwierdził więc, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość przyznania ww. statusu na gruncie przepisów powołanej wyżej ustawy.

Organ wyjaśnił jednak, że jako podstawę swojego wniosku skarżący wskazał na okoliczność represji ze strony służb bezpieczeństwa, gorsze warunki pracy i płacy z uwagi na prezentowane poglądy polityczne oraz odebranie jego matce gospodarstwa rolnego. Strona wraz z wnioskiem o potwierdzenie przedmiotowego statusu przesłała dokumenty udostępnione z archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, tj. akta paszportowe skarżącego oraz kartę z kartoteki ogólnoinformacyjnej byłego wydziału "C" KWMO/WUSW w K., kopię zapisu z dziennika rejestracyjnego KWMO/WUSW w K. i kopię karty z kartoteki odtworzeniowej MSW.

Zdaniem organu, analiza ww. dokumentów nie pozwalała jednak na wniosek, że skarżący mógł prowadzić działalność, o której mowa w art. 2 ustawy lub podlegać represjom wskazanym w art. 3 tej ustawy. Załączone dokumenty potwierdzają jednie, że skarżący podlegał sprawdzeniu jako podejrzany o działalność na rzecz obcego wywiadu z uwagi na kontakty z siostrą przebywającą w Anglii oraz że ubiegał się o paszport i odbył podróż do Anglii.

Nadto organ wskazał, że skarżący przedłożył oświadczenia świadków,

tj. Z. O. i M. P.. W oświadczeniu z dnia 14 stycznia 2021 r. M. P. głównie odniósł się do okoliczności "zabrania" gospodarstwa rolnego matki skarżącego i wcielenia go do spółdzielni produkcyjnej. I dodał, że S. B. "dość aktywnie działał na rzecz zmiany tegoż ustroju". W oświadczeniu z dnia 12 marca 2018 r. Z. O. potwierdził, że kilkakrotnie osobiście zawoził stronie ulotki i plakaty oraz że był on prześladowany i nękany w pracy. Niemniej organ ocenił, że powyższe oświadczenia nie wskazują na to aby strona przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

W toku postępowania organ zwrócił się do Świętokrzyskiej Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Sprawy Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych, która w uchwale z dnia 17 lutego 2021r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o przyznanie wnioskowanego statusu wskazując, że nie przedstawiał on jednoznacznych dokumentów, które można by uznać za potwierdzające jego działalność antykomunistyczną.

Reasumując, organ uznał, że skarżący nie udowodnił w sposób niebudzący wątpliwości swojej antykomunistycznej działalności ani doznanych represji określonych w przepisach ustawy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Szefa Urzędu złożył S. B., podnosząc, że rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące.

W uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że cała jego rodzina doznała krzywd od systemu komunistycznego. Skarżący wskazał, że od młodych lat prowadził działalność, o której mowa w art. 2 ustawy, biorąc udział m.in. w zebraniach wiejskich, naradach w "strukturach solidarnościowych" w S., rozprowadzał plakaty na terenie Sarbinowa, Rogowa i przyległych miejscowości. W związku z powyższym skarżący był wielokrotnie zatrzymywany na posterunku Milicji w M. , pozbawiono go możliwości wykonywania zawodu kierowcy i skierowano do sprzątania zakładu pracy. Strona dodała, że Naczelnik Gminy M. odebrał jego matce gospodarstwo rolne, promując zakładanie spółdzielni produkcyjnych dla dobra socjalizmu, zaś Niemcy odebrali życie jego ojcu.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. skarżący poparł skargę i oświadczył, że świadek Z. O. zmarł około dwóch, trzech lat temu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej była decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2019 r. odmawiającą skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Na wstępie wskazać należy, że prawidłowo prowadzone przez organ administracji publicznej postępowanie musi odpowiadać określonym wymogom procesowym tak, aby można było uznać, że wydana w jego następstwie decyzja odpowiada prawu. Obowiązkiem organów jest więc w pierwszej kolejności podjęcie wszelkich prawem dozwolonych czynności, które są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, mając na uwadze słuszny interes obywateli, jak i interes społeczny (art. 7 k.p.a.). Po wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego organ zobowiązany jest do jego rozpatrzenia w całości (art. 77 k.p.a.), dokonując oceny czy dana, istotna dla sprawy okoliczność faktyczna została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Nieustalenie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest wadą, jako rezultat dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. obliguje bowiem organ administracji publicznej do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia, w którym organ ma obowiązek wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a. Zasada ta oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania. Ocena materiału dowodowego winna również znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, do czego obliguje art. 107 § 3 k.p.a.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania skarżącemu wnioskowanego statusu wymagało od szefa Urzędu poczynienia wszechstronnych ustaleń w zakresie dotyczącym spełnienia przez skarżącego przesłanek zastosowania przepisu prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę decyzji w tym zakresie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 690), zwanej dalej jako "ustawa".

Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (art. 2 ust. 2 tej ustawy).

Natomiast osobą represjonowaną z powodów politycznych, w myśl art. 3 powołanej ustawy, jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z

2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Przy czym, zgodnie z art. 4 tej ustawy, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: (1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i (2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

W rozpoznawanej sprawie skarżący przedłożył na powyższe okoliczności decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] listopada 2020 r. (k. 81 akt adm.), w której stwierdzono, że S. B. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Niewątpliwie przedłożenie powyższej decyzji nie jest warunkiem wystarczającym dla wydania przez organ decyzji potwierdzającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te okoliczności bowiem ustala organ na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgromadzonych dowodów, które potwierdzają spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w art. 2 lub 3 ustawy.

Status działacza opozycji antykomunistycznej przyznany może zostać wyłącznie osobie, która w okresie wskazanym w art. 2 tej ustawy prowadziła działalność w warunkach i celu określonym w ustawie. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 powołanej ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej, stanowiły dużą dolegliwość (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., sygn. II SA/Ke 540/17, lex nr 2400100, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. II SA/Po 742/16, lex nr 2231407).

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem kwestii, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki dla wnioskowanego przez siebie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Takimi okolicznościami, które w ocenie skarżącego uzasadniają jego wniosek o przyznanie tego statusu mają być przypadki represji ze strony służb bezpieczeństwa, gorsze warunki pracy i płacy z uwagi na prezentowane poglądy polityczne oraz odebranie jego matce gospodarstwa rolnego. Na dowód powyższego skarżący przedstawił oświadczenia świadków - Z. O. i M. P..

Odmawiając stronie skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych organ wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie potwierdza antykomunistycznej działalności strony w zakresie wymaganym powołaną ustawą.

Zdaniem Sądu, taka ocena organu w okolicznościach niniejszej sprawy jest przedwczesna, albowiem materiał dowodowy nie został w toku postępowania zebrany z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Zdaniem Sądu, w toku postępowania organ powinien był przesłuchać w charakterze świadków osoby podpisane pod złożonymi przez skarżącego do akt sprawy oświadczeniami tj. Z. O. oraz M. P.. Skoro bowiem z jednej strony skarżący wskazał ww. osoby jako te, które potwierdzą jego działalność antykomunistyczną, a z drugiej strony treść oświadczeń tych osób również wskazuje na podejmowanie przez skarżącego aktywności wyrażającej sprzeciw wobec ówczesnej władzy, to Szef Urzędu – nawet bez formalnego wniosku dowodowego skarżącego - powinien był dopuścić i przeprowadzić ww. dowody osobowe. Trzeba mieć na uwadze w sprawach tego rodzaju jak niniejsza to, że z uwagi na podeszły wiek wnioskodawców, znaczny upływ czasu i zazwyczaj utajnioną formę prowadzonej działalności, osoby ubiegające się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych mają ograniczone możliwości zdobycia dowodów na potwierdzenie zaistnienia przesłanek z art. 2 i 3 ustawy, a wręcz często jest to niemożliwe.

Dlatego od organu należy szczególnie w takich sprawach oczekiwać wnikliwego, wszechstronnego prowadzenia postępowania dowodowego. Nie może wobec tego zasługiwać w żadnym razie na akceptację takie procedowanie, gdy organ nie wykorzystuje możliwości procesowych, jakie posiada nawet w obliczu, gdy strona postępowania – może nieudolnie- ale jednak wskazuje kierunek poszukiwania dowodów. W niniejszej sprawie skarżący przedstawił oświadczenia osób, które organ mógł przesłuchać w toku postępowania, zwłaszcza, gdy poparte to było kopią dokumentów uwiarygadniających wiedzę tych osób o działalności zorganizowanej struktury prowadzącej działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (tu: Z. O. – członek Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność"). Powyższe działania procesowe okazują się niezbędne tym bardziej, że organ poddaje w wątpliwość treść oświadczeń świadków wskazanych przez skarżącego.

Z tych powodów Sąd uznał, że postępowanie dowodowe w sprawie prowadzone było w sposób dotknięty uchybieniem procesowym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne stanie się przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyeliminowanie tych uchybień. Trzeba jednak zauważyć, wobec złożonego podczas rozprawy sądowej oświadczenia skarżącego, że niezbędne będzie w pierwszej kolejności ustalenie, czy Z. O. zmarł. Jeżeli te informacje zostaną potwierdzone, wówczas przesłuchanie tej osoby w charakterze świadka będzie już niemożliwe. Informacja, w ramach jakich struktur działał Z. O., umożliwi jednak Szefowi Urzędu podjęcie aktywności dowodowej w kierunku ustalenia wśród żyjących członków tej struktury (możliwe że może także o potwierdzonym statusie działaczy opozycji antykomunistycznej lub osób represjonowanych z powodów politycznych), czy skarżący prowadził i w jakim zakresie wymaganą art. 2 ustawy działalność w ramach tych struktur. Niewykluczone bowiem, że znane są organowi dane osób – działaczy ww. struktur z okolic miejsca zamieszkania skarżącego. Według Sądu przeprowadzenie wskazanych czynności procesowych jest konieczne dla wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługuje status działacza opozycji antykomunistycznej.

Odnosząc się zaś do opinii [...] Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Sprawy Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych, która w uchwale z dnia 17 lutego 2021 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego o przyznanie wnioskowanego statusu, wskazać trzeba, że opinia ta nie jest wiążąca dla Szefa Urzędu, tym bardziej, że w treści uzasadnienia ww. uchwały wskazano, iż cyt. "P. Z. G. i nie przedstawił żadnych jednoznacznych dowodów które można by uznać za potwierdzenie działalności w ramach opozycji antykomunistycznej". Po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie niniejszej, organ winien zatem ponownie zwrócić się do ww. Rady o wydanie stosownej opinii.

W świetle powyższego, organy nie wyczerpały wszystkich możliwości ustalenia okoliczności faktycznych i przedwcześnie uznały, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu prawa materialnego, poprzez potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W tym miejscu zauważyć należy, że na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych. Sąd wskazuje jednak, że powyższy fakt nie zwalnia całkowicie organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza gdy strona – działająca przecież nie przez fachowego pełnomocnika – wskazuje kierunki poszukiwania dowodów w sprawie.

Prowadząc postępowanie ponownie organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni poczynione wyżej uwagi, wyeliminuje dotychczasowe uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Stwierdzając naruszenie przez organ przepisów procesowych, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.