Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 725/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Ż. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Nr [...], Starosta Ż. na podstawie art. 151, art. 7 i art. 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149 ze zm., dalej jako "ustawa o promocji zatrudnienia"), po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z [...] marca 2016 r. Nr [...], uchylił decyzje własne z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], orzekającą o uznaniu E. S. z dniem [...] lipca 2015 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z tym dniem oraz z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] orzekającą o utracie przez ww. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2016 r. z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy, jednocześnie orzekając o odmowie uznania ww. za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2015 r.

W jej uzasadnieniu organ wskazał, że ww. zarejestrowała się [...] lipca 2015 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Z dniem [...] stycznia 2016 r. utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy. W dniu [...] lutego 2016 r. do urzędu wpłynęła informacja z KRUS, z której wynika, że ww. na dzień rejestracji jako osoba bezrobotna pozostawała w związku małżeńskim z M. S., właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych [...] ha przeliczeniowych. Ponadto, uzyskano informację z ww. instytucji, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 5 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277), ubezpieczenie społeczne rolników jest obowiązkowe również dla małżonka rolnika, jeżeli pracuje w gospodarstwie rolnym, nie podlega innemu ubezpieczeniu, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty ani nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. We wskazanej informacji podano, że z dokumentów złożonych w KRUS przez p. S. wynika, że obowiązek ubezpieczenia E. S. powstaje od [...] lipca 2015 r. Organ wyjaśnił pojęcie "osoby bezrobotnej" i podniósł, że na dzień rejestracji E. S. nie spełniała ustawowych warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, albo uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na brak podstaw prawnych do wznowienia postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 2 ust. 1 pkt 2 lit d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez uznanie, iż E. S. nie spełnia wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną, podczas gdy z samej treści przepisów powołanych w decyzji wynika, że przesłanki te spełnia, nie była bowiem na dzień wydawania decyzji właścicielem ani posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, jak również nie pracowała w gospodarstwie rolnym;

- art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 5 oraz art. 16 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez błędne przyjęcie że ubezpieczenie społeczne rolników jest obowiązkowe również dla małżonka rolnika z pominięciem okoliczności, jaką jest fakt braku wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (skarżąca pracowała zawodowo i nie wykonywała pracy w gospodarstwie rolnym);

- art. 7 k.p.a. - tj. brak podjęcia kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy i oparcie twierdzeń na dowolnych ustaleniach w zakresie tego, że E. S. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników, jedynie na podstawie pisma przesłanego przez KRUS bez wyjaśnienia okoliczności czy małżonka rolnika (skarżąca) pracuje faktycznie w gospodarstwie rolnym;

- art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów Państwa;

- art. 77 § 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;

- art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie organ uznał fakty za udowodnione;

- art. 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez wznowienie postępowania mimo braku podstaw.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił pojęcie "osoby bezrobotnej" i podkreślił, że istotne w sprawie jest ustalenie, czy organ I instancji udzielił odwołującemu informacji o obowiązkach, jakie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakłada na osoby bezrobotne. Organ odwoławczy dokonując oceny materiału dowodowego stwierdził, że wymóg ten został spełniony, ponieważ strona została prawidłowo pouczona, na co wskazuje dowód w sprawie: podpis strony w części "C" Karty rejestracyjnej bezrobotnego - "Oświadczenie bezrobotnego", pkt 23, pod klauzulą zawartą w niniejszych oświadczeniach. E. S. została również pouczona o odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 k.k. za składanie fałszywych zeznań, oświadczeń, co również potwierdziła własnoręcznym podpisem. W konsekwencji, organ uznał, że strona miała świadomość, że zaistnienie pewnych zdarzeń będzie skutkowało utratą statusu bezrobotnego.

Organ podał, że strona w dniu rejestracji oświadczyła, iż nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe lub stanowiącym dział specjalny produkcji rolnej w rozumieniu przepisów podatkowych. Organ wskazał ponadto, że strona, na dzień rejestracji w urzędzie pracy pozostawała w związku małżeńskim z M. S., właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych [...] ha przeliczeniowych, podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu dla małżonka rolnika, jeżeli pracuje w gospodarstwie rolnym, nie podlega innemu ubezpieczeniu, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, ani nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych od dnia [...] lipca 2015 r., strona nie wskazała ażeby nie świadczyła pracy na rzecz gospodarstwa rolnego i domowego współmałżonka.

W konsekwencji powyższego, organ odmówił uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2015 r. przyjmując za udowodniony fakt, iż strona nie spełnia warunku nie bycia posiadaczem samoistnym, jak i zależnym nieruchomości rolnych o powierzchni użytków większej niż 2 ha przeliczeniowe. Jako współmałżonek rolnika posiadającego gospodarstwo rolne o pow. [...] ha przeliczeniowego skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu dla małżonka rolnika w KRUS. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, iż art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stawia na równi zarówno właściciela oraz posiadacza samoistnego i zależnego nieruchomości rolnej, czyli osobę która posiada możliwość władania rzeczą. Zdaniem Wojewody, trafnie w ustalonych okolicznościach organ I instancji uznał, że strona jest posiadaczem nieruchomości rolnych o powierzchni użytków rolnych przekraczających powierzchnię 2 ha. Fakt ten potwierdzają dowody, z których wynika, że strona podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.

Organ podkreślił, że trudno przyjąć za odpowiadające rzeczywistości oświadczenie strony złożone w dniu rejestracji w urzędzie o nie posiadaniu nieruchomości rolnych męża, w sytuacji gdy została przez organy KRUS uznana za rolnika.

W konsekwencji organ wskazał, że przy wydaniu spornej decyzji nie zostały naruszone przepisy postępowania, ani też prawa materialnego przez organ I instancji, bowiem strona w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Skargę do Sądu złożyła E. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości i skierowanie sprawy do ponownego jej rozpoznania przez organ I instancji. Decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania do organów Państwa, a w sposób rażąco naruszający prawo skarżącej, poprzez brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, od których uzależnione jest przyznanie jej statusu osoby bezrobotnej;

- art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez uznanie, iż E. S. nie spełnia wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną począwszy od dnia [...] lipca 2015 r., podczas gdy z samej treści przepisów powołanych w treści decyzji wynika, że przesłanki te spełnia, nie była bowiem na dzień wydawania decyzji właścicielem, ani posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny, jak również nie pracowała w gospodarstwie rolnym;

- art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.p.z. - polegające na błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, że skoro skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, w tym ubezpieczeniu emerytalno- rentowemu, to sytuacja taka odpowiada hipotezie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.p.z., bez względu na fakt, czy skarżąca wykonuje stałą pracę w gospodarstwie rolnym czy też pracuje w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym. Konsekwencją błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.p.z. było uznanie, że skarżąca nie spełniła warunków do nabycia statusu osoby bezrobotnej, pomimo że nie wykonywała pracy w gospodarstwie rolnym należącym do jej męża;

- art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez błędną wykładnię, polegającą na pominięciu istnienia dwóch, samoistnych odrębnych podstaw objęcia małżonka rolnika ubezpieczeniem społecznym rolników, w tym podstawy w postaci pracy w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z gospodarstwem rolnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, powoływanej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, niezależnie od zarzutów, żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Podstawę orzekania sądu administracyjnego stanowią akta sprawy administracyjnej przekazane przez organ wraz ze skargą i odpowiedzią organu na skargę.

W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może ją wyeliminować z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (treść decyzji), prawo procesowe w stopniu, który mógł mieć wpływ na ten wynik (art. 145 § 1 pkt 1it. a i c p.p.s.a.). Uchylenie decyzji może też nastąpić w przypadku w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W przypadku zaś stwierdzenia przyczyn o jakich mowa w art. 156 k.p.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c p.p.s.a. zachodzi wówczas gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, że stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Kontrola sądowa przeprowadzona według przytoczonych zasad wykazała, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy postępowania, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ż. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie uchylenia po wznowionym postępowaniu jego decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną oraz przyznaniu jej prawa do zasiłku z dniem [...] lipca 2015 r., uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w sprawie utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...] stycznia 2016 r., z powodu odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji pracy i orzekająca o odmowie uznania skarżącej za osobą bezrobotną z dniem [...] lipca 2015 r.

Kontroli Sądu podlegało zatem orzeczenie wydane w wyniku wznowienia postępowania, objętego postanowieniem o wznowieniu z dnia [...] marca 2016 r., co wiązało się z określonymi obowiązkami organu wynikającymi z istoty trybu postępowania wznowieniowego.

Przypomnieć bowiem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną, badając, czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a k.p.a. nie wpłynęły na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. mogą zapaść jedynie rodzaje rozstrzygnięć administracyjnych wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.

W ocenie Sądu organ prowadzący postępowanie powinien w pierwszej kolejności skupić się na przesłankach, które stanowiły podstawę do wznowienia postępowania i ocenić, czy rzeczywiście okoliczności, że skarżąca zawarła związek małżeński w dniu [...] czerwca 2015 r., a następnie w dniu [...] czerwca 2015 r. złożyła wraz z mężem dokumenty w KRUS, mogły zostać uznane za nowe w sprawie, nieznane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej o uznaniu skarżącej za bezrobotną. Niewątpliwie negatywną przesłanką do uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] lipca 2015 r. byłoby ustalenie, że podlegała ona w tym dniu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Ta okoliczność nie została na dzień orzekania przez organy poparta dowodami.

Zgodnie z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. d- ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest to osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 i 933), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.

Z uwagi na wyżej przytoczoną definicję bezrobotnego, kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie miało to, czy w dniu złożenia wniosku o zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna oraz w dniu wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną, skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ta okoliczności jest głównym zagadnieniem, które należy wyjaśnić w przedmiotowej sprawie i ocenić, czy stanowiła ona tak jak uznał organ w postanowieniu z dnia [...] marca 2016 r. przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję w dniu [...] lipca 2015 r. Tylko po wyjaśnieniu powyższej kwestii, będzie możliwe, w ramach wznowionego postępowania badanie sprawy od samego początku, a więc jeszcze raz i ocena nieprawidłowości uznania skarżącej z dniem [...] lipca 2015 r. za osobę bezrobotną. Dopiero wówczas organ będzie uprawniony do wydania decyzji na podstawie jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 kpa.

W ocenie Sądu analiza uzasadnienia wydanych przez organy administracji decyzji, zwłaszcza organu odwoławczego, całkowicie pomija okoliczności badania sprawy w oparciu o przesłanki wznowienia postępowania. Organ odwoławczy w ogóle nie zawarł w uzasadnieniu ustaleń w zakresie badania przesłanki wznowienia postępowania zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Poza tym organy zupełnie pominęły stanowisko zawarte w piśmie KRUS z dnia [...] kwietnia 2016 r. (k- 25 akt administracyjny sprawy), w którym organ ubezpieczeniowy wyraźnie wypowiedział się, że ze względu na pobierany zasiłek dla bezrobotnych przez skarżącą placówka nie może dokonać objęcia jej obowiązkiem ubezpieczenia od daty [...] lipca 2015 roku bez pozyskania informacji o słuszności pobierania przez nią zasiłku dla bezrobotnych w okresie od [...] lipca 2015 roku do [...] stycznia 2016 roku. Poza tym z powyższego pisma wynika, że placówka KRUS nadal oczekuje odpowiedzi na pismo, które skierowała do Powiatowego Urzędu Pracy.

Należy zauważyć, że organ ubezpieczeniowy nie neguje tego, że skarżąca wraz z mężem w dniu [...] czerwca 2015 r. złożyła do KRUS dokumenty, w tym akt zawarcia związku małżeńskiego oraz świadectwo pracy. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016r. Kierownik Referatu Ubezpieczeń KRUS wyjaśnił, że skarżąca nie wskazała, żeby nie świadczyła pracy na rzecz gospodarstwa rolnego i domowego swojego małżonka i w takiej sytuacji obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia [...] lipca 2015 r., ale tak naprawdę z treści pisma ww. organu ubezpieczeniowego nie wynika, że skarżąca definitywnie została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem dla rolników, ponieważ organ KRUS nie mógł tego wykonać z uwagi na nabycie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że Starosta Ż. wydając decyzję w dniu [...] kwietnia 2016 r., po zakończeniu wznowionego postępowania nie władał żadnym dowodem, z którego wynikałoby, że skarżąca podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.

Akta administracyjne sprawy potwierdzają natomiast, że w dacie rejestracji jako osoba bezrobotna, skarżąca wykazała na podstawie Świadectwa Pracy z dnia [...] czerwca 2015 r., że była zatrudniona w [...] w Ż., w okresie od [...] września 2014r. do [...] czerwca 2015r.

W tej sytuacji organ w pierwszej kolejności powinien ocenić czy staż pracy skarżącej uprawniał ją w dacie [...] lipca 2015 r. do uznania jej za osobę bezrobotną, ponieważ uznanie skarżącej za osobę bezrobotną wiąże się z tym, że podlega ona ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu niż ubezpieczenie społeczne rolników i przepracowany okres uprawnia ją do tego, aby nabyła uprawnienia jako osoba bezrobotna. Sąd nie mógł takiego stanowiska wyprowadzić na podstawie akt administracyjnych sprawy. Natomiast z pisma KRUS z [...] czerwca 2016 r. wprost wynika, że organ nie mógł dokonać objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem skarżącej.

W ocenie Sądu nie można przekreślić tego, że skarżąca wcześniejszym zatrudnieniem doprowadziła do spełnienia przesłanki nabycia uprawnień jako bezrobotna.

W przedmiotowej sprawie niezrozumiałym jest dlaczego organy pominęły uprawnienia, które przysługiwały skarżącej na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy, jako osobie poszukującej pracy zarejestrowanej w powiatowym urzędzie pracy. Skarżąca następnego dnia po ustaniu zatrudnienia zarejestrowała się jako osoba poszukująca pracy, do czego miała prawo. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 2 lit. ł ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017r., poz. 1778) powiatowy urząd pracy jest płatnikiem składek w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 9 obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez powiatowy urząd pracy, zwanymi dalej "bezrobotnymi".

Dlatego nie można uznać, że w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji została spełniona przesłanka nowej okoliczności nieznanej organowi w dniu wydania decyzji, tj. skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Mając na uwadze przywołane w powyższym przepisie zastrzeżenie z art. 9 ust. 6a, które dotyczy pobierających zasiłek dla bezrobotnych, osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 9, obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych.

W dacie rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej i wydania decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. o uznaniu jej jako osobę bezrobotną i przyznaniu jej prawa do zasiłku organy nie wykazały, że skarżąca z innego tytułu miała obowiązek ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy.

Z kolei według art. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2016 r., poz. 277). Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.

Należy w tym miejscu podkreślić, że na dzień [...] czerwca 2016 r., mimo, że w dniu [...] czerwca 2015 r. skarżąca zawarła związek małżeński z rolnikiem, była zatrudniona w przedszkolu. Niewątpliwie, skarżąca jako żona rolnika stała się domownikiem w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy, ponieważ ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Z powyższej definicji domownika nie wynika, że osoba ta musi pracować w gospodarstwie rolnym. Może to być osoba, która tylko pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie.

Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy domownik rolnika, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny - jeżeli ten domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Powyższy przepis obejmuje z mocy ustawy ubezpieczeniem społecznym rolników domownika, m.in. również tego z art. 6 pkt 2 lit b ustawy, tj. tego, który pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, jeżeli ten domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu. W tym miejscu należy zauważyć, że w chwili zawarcia związku małżeńskiego skarżąca mimo, że była domownikiem, to podlegała ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu, ponieważ była zatrudniona w przedszkolu. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 16 ust. 2 pkt 1 przewiduje sytuacje w których ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Zgodnie z ust. 3 przepisu tego nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Wobec powyższego na podstawie ustaleń faktycznych dokonanych przez organy nie można uznać, że w dacie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji została spełniona przesłanka nowej okoliczności nieznanej organowi w dniu wydania decyzji, tj. że skarżąca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Organy nie wyjaśniły, czy skarżąca złożyła wniosek o objęcie jej ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Ustalenie tej okoliczności jest konieczne, ponieważ w piśmie KRUS z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazano, że w Placówce małżeństwo S. złożyło dokumenty. Mimo to organy nie ustaliły jednak w jakim celu złożono te dokumenty i w jakiej dacie dokonano tej czynności. Powyższe organ powinien również wyjaśnić przy ustalaniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

W realiach niniejszej sprawy uznać należało, iż w prowadzonym przez oba organy postępowaniu doszło do naruszenia ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 k.p.a., jak i rozwijającego zasadę prawdy obiektywnej przepisu art. 77 § 1 k.p.a. oraz statuującego zasadę oceny dowodów art. 80 k.p.a.

Orzekając ponownie organ, mając na względzie poczynione wyżej uwagi, wyda stosowne rozstrzygnięcie, eliminując tym samym dotychczasowe naruszenia prawa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.