Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 355/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 49 § 2 art 58 § 1 pkt 3 art 73 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 105/22 o odrzuceniu skargi A.F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 15 listopada 2021 r. nr K[...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Postanowieniem z 14 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 105/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 15 listopada 2021 r., nr K[...], w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że pismem z 7 lutego 2022 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 19 stycznia 2022 r., Sąd wezwał Skarżącą (na wskazany w skardze adres) do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez własnoręczne podpisanie skargi z 20 grudnia 2021 r.

Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została dwukrotnie awizowana w dniach 11 lutego 2022 r. i 21 lutego 2022 r., po czym zwrócona z powodu niepodjęcia. Wobec powyższego zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., doręczenie nastąpiło z dniem 25 lutego 2022 r., a zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upływał 4 marca 2022 r.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca 7 marca 2022 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) nadała do Sądu podpisany przez nią własnoręcznie egzemplarz skargi z 20 grudnia 2021 r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.

Na ww. postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, zarzucając mu:

1. naruszenie art. 73 § 2 w zw. z § 3 p.p.s.a. poprzez próbę doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi za pośrednictwem nieczytelnych zawiadomień umieszczonych w oddawczej skrzynce pocztowej, z których treści nie wynikało jednoznacznie, w jakiej dacie przypadnie fikcja doręczenia pisma, co doprowadziło jednocześnie do naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi,

2. naruszenie art. 49 § 2 p.p.s.a. poprzez brak poprzedzenia postanowienia o odrzuceniu skargi zarządzeniem o pozostawieniu pisma bez rozpoznania,

3. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odebranie stronie prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy polegającego na nadmiernie sformalizowanej kontroli terminowości uzupełnienia braku formalnego pisma, przeczącej zasadzie budowania zaufania obywateli do państwa.

Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu jako niezasadne.

Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała własnoręcznego podpisu skarżącej. Z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. wynika wprost, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać własnoręczny podpis. W tej sytuacji prawidłowo Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podpisanie własnoręcznie skargi z 20 grudnia 2021 r., w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że przesyłka zaadresowana do skarżącej była dwukrotnie awizowana w dniach 11 lutego 2022 r. i 21 lutego 2022 r., po czym zwrócono ją do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Zgodnie zatem z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie nastąpiło 25 lutego 2022 r., a termin na usunięcie braku formalnego, polegającego na wysłaniu odpisu skargi z własnoręcznym odpisem upływał w dniu 4 marca 2022 r. W terminie tym skarżąca nie uzupełniła jednak braku, uczyniła to dopiero 7 marca 2022 r., a więc po wyznaczonym terminie do uzupełnienia tego braku. Tym samym nie ulega wątpliwości, że skarżąca nie wykonała w siedmiodniowym terminie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci przesłania odpisu skargi z własnoręcznym podpisem, co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do jego odrzucenia.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 73 § 2 w związku z § 3 p.p.s.a. Przepis art. 73 § 2 p.p.s.a. stanowi, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Przepis art. 73 § 3 p.p.s.a. stanowi zaś, że w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.

Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka została prawidłowo dwukrotnie awizowana. Pierwsze awizowanie miało miejsce w dniu 11 lutego 2022 r., zaś powtórne – w dniu 21 lutego 2022 r. Przesyłkę – jako niepodjętą w terminie – zwrócono do nadawcy w dniu 28 lutego 2022 r. Z potwierdzenia odbioru wynika również, że zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał zatem przesyłkę za skutecznie doręczoną z dniem 25 lutego 2022 r.

Zaznaczyć należy, że skarżąca nie kwestionuje faktu, że otrzymała awiza. Świadczą o tym stwierdzenia, że zawiadomienia były nieczytelne ora że z ich treści nie wynikało jednoznacznie, w jakiej dacie przypadnie fikcja doręczenia pisma. Skarżąca nie wskazuje jednak, które elementy zawiadomień były nieczytelne. Zarzut braku jednoznaczności co do daty uznania pisma za doręczone wskazuje natomiast na to, że skarżąca była w stanie odczytać ten element zawiadomień, który dotyczył tej kwestii. Argumentacja skarżącej jest zatem wewnętrznie sprzeczna. W tym stanie rzeczy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do uznania za zasadny powyższego zarzutu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 49 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, że przepis ten nie jest stosowany w przypadku, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wyłączona jest wówczas możność pozostawienia skargi bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zatem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Nie można uznać, że działanie Sądu I instancji cechowało się nadmiernym rygoryzmem lub formalizmem, co miało spowodować naruszenie wobec skarżącej prawa do sądu w niniejszej sprawie. Realizacja prawa do sądu jest bowiem uwarunkowana spełnieniem przez wnoszącego skargę szeregu wymogów o charakterze formalnym. Nie można argumentować, że niespełnienie tych wymogów nie może zamykać dostępu do sądu. Tak więc wnoszący skargę musi mieć świadomość, że musi respektować zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP należy uznać za bezzasadny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.