Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 576/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  23 ust. 1; art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1169
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne - t.j.
article: art. 187 § 1; art. 190; art. 191 art. 194 § 1 i 3; art. 197 § 1 (Dz.U.2020.1325)
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 5 pkt 12; art. 69; art. 70 ust. 1, 2 i 3; art. 74; art. 77 ust. 2 i 3; art. 172 ust. 1; art. 194 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Joanna Kiełb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2020 r. sprawy ze skargi F. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania F. G., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celnego Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2017 r, w Oddziale Celnym w L. objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, według dokumentu SAD Nr [...], używany samochód osobowy marki Peugeot 308, nr nadwozia [...], rok produkcji 2016, sprowadzony z Japonii. Do zgłoszenia załączono m. in. fakturę importową nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., określającą wartość wyżej wymienionego samochodu na kwotę 415.000 JPY, wystawioną na S. LTD, Japonia.

W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego oraz rewizji celnej towaru stwierdzono, że ww. samochód jest uszkodzony (rozbity przód, szyba czołowa, deska rozdzielcza, wystrzelone dwie poduszki powietrzne)..

Towar został zwolniony do zawnioskowanej procedury.

W 2018 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. przeprowadzili w przedsiębiorstwie F. G. (dalej jako "skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] F. G., kontrolę dotyczącą prawidłowości obrotu towarowego w przywozie na obszar celny Unii Europejskiej w zakresie wartości celnej towarów za okres od [...] marca 2016 r. do [...] grudnia 2017 r. W wyniku kontroli ustalono, że skarżący dokonał zakupu i przywozu na obszar celny Unii Europejskiej 12 używanych samochodów, minikoparki i pojazdu strażackiego, które zostały objęte procedurą dopuszczenia do obrotu, na podstawie 10 zgłoszeń celnych, w tym na podstawie zgłoszenia celnego wymienionego na wstępie. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia [...] marca 2018 r., nr [...]

W trakcie kontroli stwierdzono dokonywanie przelewów na rachunki bankowe japońskich kontrahentów z rachunków bankowych nienależących do skarżącego, wykonywanie płatności w kilku transzach oraz bez wskazania w tytule czego dotyczą (których samochodów i faktur).

W związku z tym, że dopuszczony do obrotu wyżej wymieniony samochód nie został sprzedany, w dniu [...] lutego 2018 r. funkcjonariusze przeprowadzili jego oględziny.

W celu wyeliminowania wątpliwości co do rzetelności wartości podanej w wyżej wymienionej fakturze, Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy w sprawach celnych przez władze celne Japonii.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] japoński organ celny porównał dane z faktury zakupu z danymi zawartymi w deklaracji wywozowej złożonej w Urzędzie Celnym w Japonii. Z informacji tej wynikało, że cena pojazdu z deklaracji wywozowej jest wyższa od wartości pojazdu jaka została zadeklarowana w wyżej wymienionym zgłoszeniu celnym.

Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. poddał następnie analizie ceny podobnych pojazdów sprzedawanych na rynku japońskim. W tym celu dokonał przeglądu ofert na stronach internetowych [...] i [...]. Ustalił, że na dzień [...] maja 2019 r. ceny modelu Peugeot 308, rok produkcji 2016 (uwzględniając tylko oferty samochodów używanych, nieuszkodzonych) wynosiły od 1.740.000,00 JPY do 3.680.000,00 JPY.

Na podstawie wyników weryfikacji wartości celnej sprowadzonego pojazdu, protokołu kontroli oraz analizy wartości podobnych pojazdów sprzedawanych w Japonii, organ celny powziął uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna pojazdu stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L z dnia 10 października 2013 r., Nr 269, str. 1, dalej jako "UKC").

Organ celny powołał biegłego z zakresu techniki samochodowej celem określenia wartości katalogowej pojazdu podobnego do objętego zgłoszeniem celnym o wskazanym wyżej numerze, wyprodukowanego poza Wspólnotą.

W opinii z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] biegły wybrał - jako pojazd porównawczy, najbardziej zbliżony do samochodu sprowadzonego - pojazd tej samej marki (Peugeot 308), wyprodukowany w Chinach. Biegły określił wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym na kwotę 112 .200 zł, w stanie uszkodzonym – 73 900 zł.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. określił kwotę długu celnego w wysokości 3 149 zł (różnica pomiędzy kwotą należną, a zapłaconą) i wezwał skarżącego do jej uiszczenia.

W wyniku rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w świetle postanowień Unijnego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumienia w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana głównie na bazie wartości transakcyjnej, to jest ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Organy celne mogą jednak badać wiarygodność dokumentów przedkładanych przez stronę pod względem formalnym i materialnym.

Podstawę prawną do zakwestionowania deklarowanej wartości celnej stanowi przepis art. 140 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) [...] z dnia [...] listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L z dnia [...] grudnia 2015 r., Nr [...] str. 558, dalej jako "RW"). Powołany przepis uprawnia organy celne, w razie powzięcia wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną kwotę określoną w art. 70 UKC, do pominięcia metody wartości transakcyjnej i zastosowania innej metody, wskazanej w art.. 74 ust. 2 UKC.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie przepis art. 140 RW zastosowano na podstawie pisma władz celnych Japonii z dnia [...] czerwca 2018 r., protokołu kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego z dnia [...] marca 2018 r. oraz porównania zadeklarowanej wartości transakcyjnej pojazdów z cenami podobnych pojazdów na rynku kraju eksportu.

Organ odwoławczy podniósł, że z pisma Urzędu Celnego w Japonii wynikało, że cena sprzedaży pojazdu Peugeot 308 zadeklarowana w Japonii wynosiła 565.000,00 JPY, a w Polsce - 415.000,00 JPY. Organ uznał na tej podstawie, że dołączona do zgłoszenia celnego faktura nie może stanowić wiarygodnego dokumentu.

Organ II instancji podkreślił, że w świetle art. 194 Ordynacji podatkowej pismo japońskich władz celny należy uznać za dokument urzędowy, który ma zwiększoną moc dowodową i stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ odwoławczy podkreślił, że organy celne prowadzące postępowanie nie mogą swobodnie oceniać ani kwestionować treści takiego dokumentu.

Ustalenia kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego wykazały, że dokonywano przelewów na rachunki bankowe japońskich kontrahentów z rachunków bankowych nienależących do skarżącego. W przypadku pojazdu importowanego w rozpoznawanej sprawie przelew na kwotę 670.00,000 JPY tytułem "[...], [...], wykonano z rachunku B. G.. Organ stwierdził ponadto rozbieżności w zakresie nazwy i adresu kupującego w odniesieniu do wyżej wymienionej faktury z dnia [...] maja 2017 r., zaewidencjonowanej w Podatkowej Księdze Przychodów i Rozchodów, gdzie jako kupujący i adres zostały wskazane M. [...] Str. [...], L. , Poland.

Z wyjaśnień skarżącego wynikało, że kontakty handlowe z kontrahentem widniejącym na fakturze – S. Ltd. miały miejscem gdy firma była zarejestrowana na żonę skarżącego, prowadzącą działalność pod nazwą [...] A. G., ul. [...]. Działalność ta została zamknięta i od dnia [...] marca 2016 r. została zarejestrowana działalność [...] F. G..

Organ odwoławczy podniósł, że różnice stwierdzone w cenach pojazdów z rynku japońskiego i cenach zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym są kolejnym dowodem na to, że przedstawiony dokument zakupu nie jest wiarygodny. Organ II instancji wskazał, że z analizy cen podobnych pojazdów sprzedawanych na rynku japońskim wynikało, że na dzień [...] maja 2019 r. ceny dla modelu, rok produkcji 2016, kształtowały się od 1.740.000,00 JPY do 3 680.000,00 JPY. Biorąc pod uwagę stopień uszkodzenia pojazdu przyjęty przez biegłego w opinii – 8,32 % i odejmując uszkodzenia pojazdu od wartości pojazdu nieuszkodzonego (1.740.000,00 JPY), organ przyjął, że wartość pojazdu uszkodzonego wynosi 1. 595232 JPY i jest dużo wyższa od ceny pojazdu zadeklowanej w zgłoszeniu celnym w niniejszej sprawie – [...] lipca 2017 r..

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej pojazdów było ustalenie tej wartości jedną z metod określonych w art. 74 UKC.

Organ odwoławczy stwierdził, że wartość celna samochodu w rozpoznawanej sprawie została ustalona prawidłowo, na podstawie art. 74 ust. 3 UKC, czyli metodą ostatniej szansy.

Organ odwoławczy wywiódł, że zgodnie z Porozumieniem w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., w przypadku ustalania wartości celnej przywożonych używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów, w których wydawca zestawia średnie ceny pojazdów samochodowych na podstawie ogólnokrajowych badań rzeczoznawczych, prowadzonych w sposób fachowy przez specjalistów w dziedzinie (np. Eurotax, Info-Ekspert). Zgodnie zaś z zaleceniami Światowej Organizacji Celnej, dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia przyjąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, w kraju trzecim.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy jako podstawę wyliczeń wartości celnej sprowadzonego pojazdu przyjęto wartość rynkową samochodu w kwocie 74 063 zł, wynikającą z opinii technicznej biegło z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...], obliczoną metodą uszkodzenia bez uwzględnienia spółczynnika zbywalności, odliczając marże, cło, podatek akcyzowy i podatek VAT. Biegły określił wartość rynkową pojazdu zgodnie z metodyką zawartą w programie Info-Ekspert. Jako pojazd porównawczy, najbardziej zbliżony do importowanego wybrał samochód tej samej marki, ale produkowany w Chinach, a nie na obszarze celnym Unii Europejskiej.

Organ odwoławczy uznał, że prawidłowo przyjęto do wyliczenia wartości celnej pojazdu wartość rynkową wskazaną w opinii, obliczoną metodą stopnia uszkodzenia, ponieważ istotne znaczenie ma wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie wartość uwzgledniająca potencjalne nakłady naprawcze. Podstawą do określenia wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części. Organ podkreślił, że koszty naprawy nie mogą mieć wpływu na ustalenie średniej wartości samochodu z chwili importu. Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji, że współczynnik zbywalności w przypadku importu pojazdów stanowi element wtórny i nie powinien być stosowany do ustalenia wartości celnej pojazdu, ponieważ nie jest związany z ceną, za którą towar został nabyty za granicą.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie oględzin pojazdu, organ odwoławczy stwierdził, że wartość celna pojazdów jest ustalana na dzień objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu. Organ celny powinien uwzględnić stan techniczny importowanego pojazdu jaki istniał w chwili importu, w rozpoznawanej sprawie w lipcu 2017 r. Dowód z przeprowadzenia oględzin pojazdu po upływie dwóch lat od zgłoszenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ podkreślił, że biegły dysponował dokumentacją fotograficzną i wynikami rewizji, za zatem miał pełną wiedzą o uszkodzeniach pojazdu.

Organ nie uwzględnił zarzutów skarżącego, że przy wycenie wartości pojazdu należało uwzględnić okoliczność, że pojazd w Japonii miał niższą wartość, ponieważ jest przystosowany do ruchu prawostronnego, a w Japonii obowiązuje ruch lewostronny oraz, że opinia biegłego powinna odzwierciedlać wartość pojazdu na terenie kraju pochodzenia, czyli Japonii. Organ odwoławczy podkreślił, że powołany z urzędu biegły posiada pełną wiedzę oraz wiadomości specjalne, aby dokonać wyliczenia wartości rynkowej pojazdów i na tej podstawie przyjmuje wysokość współczynników, o które zmniejsza się wartości pojazdu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 90d Prawa celnego, organ II instancji podniósł, że przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, w którym stronie wyznacza się termin 7 dni na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze F. G. zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie:

- art. 70 UKC w związku z art. 140 RW, poprzez zakwestionowanie wartości transakcyjnej jako niemiarodajnej dla przyjęcia wartości celnej pojazdów zadeklarowanej przez skarżącego, w sytuacji gdy brak dowodów pozwalających na przyjęcie, że zadeklarowana wartość transakcyjna odbiega znacznie od wartości średniej pojazdów na rynku ich pochodzenia, co jest warunkiem niezbędnym wszczęcia procedury weryfikacyjnej, oraz nie wezwanie skarżącego do przedstawienia dodatkowych informacji w tym zakresie;

- art. 74 UKC w związku z art. 141 i art. 144 RW, poprzez przyjęcie do wyliczenia wartości pojazdów metody ostatniej szansy, z podważeniem możliwości zastosowania metody porównawczej, w sytuacji gdy wyliczenia biegłego sprowadzały się do przyjęcia metody porównawczej z zastrzeżeniem, że do porównania nie przyjęto pojazdów najbardziej zbliżonych do pojazdów objętych procedurą weryfikacyjną, ale pojazdy bardziej różniące się od nich, a w zakresie wyliczeń nie uwzględniono jako czynników obniżających wartość pojazdu kosztów transportu, ubezpieczenia oraz kosztów opłat manipulacyjnych, załadunku, rozładunku, nie wykazano również w jaki sposób wyliczono wysokość zwyczajowej marży;

2) naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 187 § 1 i art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych poprzez orzekanie w rozpoznawanej sprawie w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, niewyjaśnienie wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję, zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy: niezbadanie stanu technicznego importowanych pojazdów i błędne określenie wartości celnej towaru, w sytuacji gdy skarżący wskazywał w toku postępowania na uszkodzenia pojazdów, wartość ich nabycia i przedkładał liczne dokumenty wskazujące na uszkodzenia pojazdów;

- art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, nieprzeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej ceny importowanych z Japonii samochodów osobowych, w sposób pozwalający na jednoznaczne ustalenie, czy podstawa opodatkowania została zaniżona i jaką stawką podatku o towarów i usług podlegają opodatkowaniu, w szczególności poprzez oparcie się na opiniach biegłego, które:

a/ zostały sporządzone jedynie w oparciu o wyliczenie programu eksperckiego, który miał przedstawić dane o wartości bazowej pojazdu, podczas gdy jak wynika z instrukcji programu, nie zawiera on wartości bazowej pojazdów starszych niż 20 lat (jak w rozpoznawanej sprawie), a co za tym idzie opinia biegłego jest sporządzona w oparciu o jego samodzielne, niczym nie poparte, ustalenia;

b/ miały zawierać dane pojazdu wyprodukowanego poza terenem Unii Europejskiej, podczas gdy pojazd importowany w rozpoznawaj sprawie nigdy nie był produkowany poza teren UE, a biegły nie powołuje jako przykładowego pojazdu wyprodukowanego poza teren UE, a jedynie prawdopodobnie dystrybuowanego pierwotnie poza terenem Unii Europejskiej, co podważa możliwość zastosowania metody ostatniej szansy;

c/ zostały sporządzone w oparciu o niepełny materiał dowodowy, nieobrazujący stanu pojazdów i nieuwzględniający zakresu uszkodzeń pojazdów, które były szersze niż te przyjęte przez biegłego;

d/ zostały sporządzone w oparciu o porównanie pojazdów innych niż te, które były przedmiotem wyceny, co było jednocześnie konsekwencją przyjęcia wadliwej techniki wyceny w oparciu o metodę ostatniej szansy, przy wykluczeniu metody porównawczej, w sytuacji gdy w praktyce biegły i tak wyliczył wartość pojazdów metodą porównawczą, co też wynika wprost z treści opinii;

e/ zostały sporządzone pomimo braku oględzin pojazdów i weryfikacji stanu technicznego, jedynie w oparciu o numery VIN pojazdów, co w przypadku pojazdów jest dyskwalifikujące dla opinii, w sytuacji gdy pojazdy były dostępne dla biegłego w stanie technicznym podobnym do tego, jaki miały w chwili importu;

f/ zostały sporządzone w oparciu o wyliczenie cen pojazdów podobnych na terenie Polski, w sytuacji kiedy dla ich wyceny, która powinna odzwierciedlać ich wartość na terenie państwa pochodzenia, czyli Japonii, należało brać pod uwagę porównanie cen ofertowych pojazdów na terenie państwa pochodzenia, tj. Japonii;

g/ zostały sporządzone w oparciu o porównanie do cen pojazdów podobnych, w sytuacji gdy biegły nie przedstawia ofert zbycia tych podobnych pojazdów, co podważa możliwość oceny zasadności opinii, tym bardziej w zestawieniu z ofertami aukcyjnymi z Polski oraz wydrukami z aukcji w Japonii, które znacząco odbiegają od wartości tego samego rodzaju pojazdów in minus;

h/ przyjęcie wartości według wyliczeń biegłego, podczas gdy pojazd został zbyty po naprawie za wartość niższą, niż w opinii biegłego miał przedstawiać w chwili nabycia w stanie uszkodzonym;

i/ zostały sporządzone w oparciu o wyliczenie wartości zredukowanego kosztu naprawy przy przyjęciu dokonania jej w Polsce, podczas gdy należało wyliczyć ten koszt przy uwzględnieniu kosztów naprawy na terenie państwa pochodzenia – Japonii, opinia nie uwzględnia, że części i naprawy na terenie Japonii są znacznie droższe, co powoduje automatycznie, że pojazd uszkodzony ma niższą wartość;

j/ nie zawierają co do zasady żadnych wyliczeń, a w szczególności wskazania cen, które biegły wziął do porównania przy wyliczaniu wartości pojazdów oraz z jakich źródeł te ceny wynikały, nie zawierają opisu metodologii przyjętej przy wycenie przez biegłego, co uniemożliwia ocenę, w jaki sposób biegły doszedł do prezentowanych wniosków i weryfikację opinii;

- art. 187 § 1 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez zaniechanie przez organ samodzielnego zebrania materiału dowodowego i przekazanie tej funkcji biegłemu, który sam zajął się uzyskaniem materiałów mogących być podstawą do opiniowania, zaniechanie weryfikacji faktur za naprawy pojazdów przedstawionych przez stronę oraz wydanie stronie tych materiałów z naruszeniem zasad postępowania, co w konsekwencji spowodowało usunięcie z akt sprawy części materiałów istotnych dla wyjaśnienia sprawy;

- art. 90d Prawa celnego w związku z art. 187 § 1 oraz art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez wydanie decyzji bez wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu na ustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału dowodowego;

- art. 187 § 1 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez przyjęcie, że cena transakcyjna pojazdu jest zaniżona, gdyż ceny transakcyjne na portalu aukcyjnym są wyższe niż cena nabycia wskazana przez skarżącego, w sytuacji gdy strona zakupiła pojazdy uszkodzone, a do porównania wartości przyjęto pojazdy nieuszkodzone, pojazdy nabyto na aukcji państwowej, gdzie są tańsze, nie uwzględniono, że przedmiotem transakcji były pojazdy przystosowane do ruchu prawostronnego, podczas gdy w Japonii obowiązuje ruch lewostronny, co powoduje, że wartość tego rodzaju pojazdów jest niższa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowoadministracyjna działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne.

W rozpoznawanej sprawie kontroli poddano decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2019 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika L. Urzędu Celnego Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie długu celnego.

Z uwagi na charakter sporu trzeba wskazać w pierwszej kolejności, że wdrożenie procedury weryfikacyjnej przez organ celny (i badanie prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym w zakresie wartości transakcyjnej importowanego towaru) jest czynnością dopuszczalną w świetle art. 48 Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) przewidującego instytucję kontroli po zwolnieniu towarów do zawnioskowanej procedury. Z powyższego przepisu wynika m. in., że do celów kontroli celnych organy celne mogą weryfikować nie tylko prawidłowość i kompletność informacji podanych w zgłoszeniu celnym, ale także weryfikować istnienie, autentyczność, prawidłowość i ważność wszelkich załączonych dokumentów oraz mogą kontrolować księgowość zgłaszającego i pozostałą dokumentację dotyczącą operacji odnoszących się do towarów lub uprzednich lub późniejszych operacji handlowych związanych z tymi towarami po ich zwolnieniu.

W myśl art. 5 pkt 12 UKC zgłoszenie celne oznacza czynność, przez którą osoba w wymaganej formie i w określony sposób wyraża zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną, wskazując w stosownych przypadkach wszelkie szczegółowe ustalenia, które mają mieć zastosowanie.

Z art. 172 ust. 1 UKC wynika, że zgłoszenie celne spełniające wymagane warunki jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym.

Jeżeli spełnione są warunki do objęcia towarów daną procedurą i towary nie są przedmiotem żadnych zakazów i ograniczeń, organy celne zwalniają towary po weryfikacji danych w zgłoszeniu celnym lub po przyjęciu ich bez weryfikacji (art. 194 ust. 1 UKC).

W badanej sprawie organ celny powziął wątpliwości odnośnie zadeklarowanej – w zgłoszeniu celnym z dnia [...] lipca 2017 r. przyjętym przez organ - wartości transakcyjnej sprowadzonego z Japonii używanego samochodu marki Peugeot 308, rok produkcji 2016.

Przypomnienia wymaga zatem, że stosownie do art. 69 UKC, do celów stosowania wspólnej taryfy celnej oraz środków pozataryfowych, ustanowionych w przepisach unijnych regulujących określone dziedziny wymiany towarowej, wartość celna towarów określana jest zgodnie z przepisami art. 70 i 74.

Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana (art. 70 ust. 1 UKC)..

Cena faktycznie zapłacona lub należna to całkowita płatność, która została lub ma zostać dokonana przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego stronie trzeciej na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności, które zostały lub mają zostać dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów (art. 70 ust. 2 UKC).

Spełnienie wszystkich wymienionych w art. 70 ust. 3 UKC warunków: umożliwia stosowanie wartości transakcyjnej.

Przepis art. 74 UKC przewiduje dodatkowe (zastępcze) metody ustalania wartości celnej. Jeżeli wartość celna towarów nie może zostać ustalona na podstawie art. 70, ustala się ją, stosując kolejno procedury z ust. 2 lit. a)-d) aż do pierwszej litery, na podstawie której możliwe będzie ustalenie wartości celnej towarów. (art. 74 ust. 1 UKC). Stosownie do art. 74 ust. 2 UKC, zgodnie z ust. 1 wartością celną jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Unii i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne lub podobne sprzedawane są na obszarze celnym Unii w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi; lub

d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

(i) kosztów lub wartości materiałów i wytworzenia lub innych procesów zastosowanych przy produkcji przywożonych towarów;

(ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Unii;

(iii) kosztu lub wartości elementów, o których mowa w art. 71 ust. 1 lit. e).

Przepis art. 74 ust. 3 UKC stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, ustala się ją na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi:

a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;

b) artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu;

c) niniejszym rozdziałem.

Jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych (art. 172 ust. 2 UKC).

Istnieje możliwość odrzucenia przez organ zadeklarowanej przez importera wartości transakcyjnej towaru. W myśl art. 140 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L z dnia 29 grudnia 2015 r., Nr 343 str. 558, dalej jako "RW"),, w przypadku gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 70 ust. 1 kodeksu, mogą one wezwać zgłaszającego do przedstawienia dodatkowych informacji.

Według art. 140 ust. 2 RW, jeśli wątpliwości nie zostaną rozwiane, organy celne mogą zdecydować, że wartość towarów nie może być ustalona zgodnie z art. 70 ust. 1 kodeksu.

W świetle przywołanych wyżej przepisów możliwe jest ustalanie wartości celnej towarów według ich wartości transakcyjnej (metoda podstawowa) oraz metodami zastępczymi. Do tych ostatnich zalicza się

- metodę wartości towarów identycznych (art. 74 ust. 2 lit. a/ UKC);

- metodę wartość towarów podobnych (art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC);

- metodę opartą na cenie jednostkowej towaru (metoda dedukcyjna - art. 74 ust. 2 lit. c/ UKC);

- metodę wartości kalkulowanej (art. 74 ust. 2 lit. d/ UKC);

- metodą ostatniej szansy (art. 74 ust. 3 UKC, art. 144 RW).

W przedmiocie zasad wyboru metody ustalania wartości celnej w orzecznictwie sygnalizuje się, że tylko wówczas, gdy metoda wartości transakcyjnej nie będzie mogła być w konkretnym przypadku zastosowana, wartość celna sprowadzanych towarów zostanie ustalona na podstawie jednej z zastępczych metod ustalania wartości celnej, tj. metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, metody dedukcyjnej, metody wartości kalkulowanej lub metody tzw. ostatniej szansy. Co do zasady stosowanie zastępczych metod ustalania wartości celnej odbywa się w kolejności sekwencyjnej, co oznacza, że można przejść do kolejnej metody ustalania wartości celnej, wskazanej w przepisach celnych tylko wówczas, gdy poprzedzająca ją metoda nie może być w danym przypadku użyta (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 290/18).

Przepis art. 144 ust. 1 RW przewiduje, że przy ustalaniu wartości celnej zgodnie z art. 74 ust. 3 kodeksu dopuszczalna jest rozsądna elastyczność w stosowaniu metod określonych w art. 70 i art. 74 ust. 2 kodeksu. Ustalona w ten sposób wartość powinna opierać się w możliwie największym stopniu na wcześniej ustalonych wartościach celnych.

Stosownie do art. 144 ust. 2 RW, .jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona zgodnie z ust. 1, stosuje się inne odpowiednie metody. W takim przypadku wartości celnej nie ustala się na podstawie którejkolwiek z następujących wartości lub metod:

a) ceny sprzedaży na obszarze celnym Unii towarów wyprodukowanych na tym obszarze;

b) systemu polegającego na przyjęciu na potrzeby ustalenia wartości celnej wyższej z dwóch alternatywnych wartości;

c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu;

d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla towarów identycznych lub podobnych na podstawie art. 74 ust. 2 lit. d) kodeksu;

e) cen w wywozie do kraju trzeciego;

f) minimalnych wartości celnych;

g) arbitralnych lub fikcyjnych wartości.

W wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt I GSK 183/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że metoda "ostatniej szansy" najczęściej jest stosowana przy ustalaniu wartości celnej importowanych samochodów używanych, dla których - właśnie z uwagi na zróżnicowany stan techniczny pojazdów używanych - trudno jest znaleźć właściwy materiał porównawczy. Powyższe wynika z opinii Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO), który - odnośnie importu używanych pojazdów - z podanych wyżej względów uznał za problematyczne ustalanie wartości celnej w oparciu o metodę towarów identycznych lub podobnych i wypowiedział się przeciwko stosowaniu metody ceny jednostkowej i wartości kalkulowanej. Tym samym w przypadku importu używanych samochodów ustalanie wartości celnej metodą "ostatniej szansy" - z pominięciem poprzedzających ją metod zastępczych - jest regułą.

W orzeczeniu z dnia 16 czerwca 2016 r. w sprawie C - 291/15 Trybunał Sprawiedliwości UE (na tle poprzednio obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego i przepisów wykonawczych) wyjaśnił, że art. 181 a RWKC (odpowiednik obecnego art. 140 RW) należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie stosowaniu przez organy celne praktyki polegającej na ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, jeżeli zadeklarowana wartość transakcyjna została uznana za nienormalnie niską w porównaniu ze średnią statystyczną cen zakupu stosowanych w przywozie towarów podobnych, mimo że organy celne nie podważyły ani nie zakwestionowały w inny sposób autentyczności faktury i świadectwa przelewu bankowego przedłożonych w celu wykazania ceny faktycznie zapłaconej za przywożone towary, przy czym importer nie przedstawił na żądanie organów celnych dodatkowych dowodów lub informacji w celu wykazania prawidłowości zgłoszonej wartości transakcyjnej. Organy celne mogą bowiem, celem ustalenia wartości celnej, odrzucić zadeklarowaną cenę przywiezionych towarów i zastosować podrzędne metody określania wartości celnej przywożonych towarów.

Organy celne nie są bezwzględnie związane wartością transakcyjną towaru, deklarowaną przez importera towaru i mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez stronę (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 22/17).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organ celny był uprawniony do zakwestionowania wartości transakcyjnej deklarowanej przez skarżącego. Uzasadnione wątpliwości organu odnośnie tej wartości były uzasadnione w świetle wyników kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącego (z raportu z czynności kontrolnych z dnia [...] marca 2018 r. wynikało m.in., że przelewu środków pieniężnych tytułem zapłaty za kupiony pojazd dokonano z rachunku bankowego należącego do B. G.), porównania cen notowanych na rynku japońskim z maja 2019 r. oraz informacji przekazanych przez japońskie władze celne w przedmiocie wartości eksportowanych samochodów.

Rozliczenie zadeklarowane przez skarżącego oraz dołączona do zgłoszenia celnego faktura zakupu pojazdu (art. 145 RW wprowadza obowiązek dołączenia do zgłoszenia celnego dokumentów dotyczących wartości celnej) nie oznaczało, że przyjęcie zgłoszenia i zwolnienie towaru jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego z dnia [...] lipca 2017 r. za prawidłowe. Dane w nim zawarte korzystały z domniemania prawdziwości do czasu ich podważenia przez organ celny. Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. .Prawo celne w art. 23 ust. 1 stanowi, że zgłaszający oblicza i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych (zasada obliczania należności przez samego zgłaszającego).

Podważając wartość transakcyjną (podaną w zgłoszeniu celnym) organ skorzystał z prawnej możliwości jaką przewiduje ustawa Prawo celne. Dokumenty zagraniczne są bowiem dowodami w postępowaniu prowadzonym przez organ celny. W myśl art. 86 ust. 1 Prawa celnego, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Organ ustalił na podstawie pisma (z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]) japońskiego organu celnego (mającego dostęp do danych zawartych w deklaracjach wywozowych składanych w Urzędzie Celnym w Japonii), że cena pojazdu z deklaracji wywozowej jest wyższa od wartości pojazdu, która została zadeklarowana w wyżej wymienionym zgłoszeniu celnym.

Skarżący deklarował, że kupił pojazd marki Peugeot 308 za cenę 415 000 JPY (poświadczenie zgłoszenia celnego – k. 31 akt adm., rachunek z dnia [...] maja 2017 r. – k. 30 akt adm.) w sytuacji, kiedy pismo japońskich władz celnych z dnia [...] czerwca 2018 r. wskazywało na wartość takiego pojazdu wynoszącą 565 000 JPY (k. 20 akt adm.).

Organ stwierdził, że przedstawiony dokument zakupu nie jest wiarygodny, co znalazło potwierdzenie w analizie cen pojazdów z rynku japońskiego w porównaniu do zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej. Według stanu na dzień [...] maja 2019 r. cena samochodu marki Peugeot 308, rok produkcji 2016 wahała się w przedziale od 1.740.000,00 JPY do 3 680.000,00 JPY. Organ przyjął uwzględniając, że sprowadzono uszkodzony pojazd, że jego wartość według podanych notowań cenowych wynosi 1. 595 232 JPY.

Powyższe oznacza, że organ celny wykazał istotną rozbieżność pomiędzy wartością pojazdu marki Peugeot 308 wskazaną w deklaracji (zgłoszeniu celnym), a cenami rynkowymi takiego pojazdu, a tym samym, że wystąpiły uzasadnione wątpliwości, co zadeklarowanej wartości transakcyjnej jako całkowitej faktycznie zapłaconej lub należnej kwocie, o której mowa w art. 70 ust. 1 UKC.

W związku z tym pogląd prawny wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 642/12, że organ celny nie może negować zapłaconej ceny, jeśli nie wykaże istotnej rozbieżności pomiędzy wartością pojazdu wskazaną w deklaracji a jego średnią ceną rynkową, nie potwierdzał tezy skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. Skład orzekający WSA w Lublinie całkowicie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w powyższym wyroku, że w przypadku kiedy cena samochodu odbiega od średniej wartości rynkowej "z uzasadnionej przyczyny", jej weryfikacja w ogóle nie następuje i tylko wtedy, kiedy cena budzi wątpliwości organu co do przyczyny jej wysokości podanej przez podatnika (i jego kontrahenta), zasadna jest weryfikacja, zaś wstępnym i najważniejszym działaniem organu jest zbadanie, czy istniały rzeczywiste, uzasadnione przyczyny, dla których cena nabycia samochodu odbiega od średniej wartości rynkowej.

W rozpoznawanej sprawie organ podjął działania – co wyżej udowodniono -wskazujące na występujące obiektywne i uzasadnione wątpliwości w przedmiocie zadeklarowanej wartości transakcyjnej podanej w zgłoszeniu celnym.

Wątpliwości co do wartości celnej towaru (i to uzasadnione) potwierdziła wreszcie opinia rzeczoznawcy samochodowego C. S. powołanego w trybie art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten określa, że w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.

Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2020r. sygn. akt II FSK 952/18, zgodnie z treścią art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej kwestia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego pozostawiona została ocenie organu podatkowego, albowiem użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego. Granice korzystania z tej swobody wyznacza zasada prawdy obiektywnej, gdyż z niej wypływa obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Organ podatkowy obowiązany jest wykorzystać ten środek dowodowy w sprawie o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami.

W sprawie niniejszej powołano biegłego celem określenia wartości katalogowej importowanego pojazdu. W swojej opinii z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] biegły jako pojazd porównawczy, najbardziej zbliżony do samochodu sprowadzonego, wybrał pojazd tej samej marki (Peugeot 308), wyprodukowany w Chinach. Biegły ustalił, że wartość wycenianego pojazdu w stanie nieuszkodzonym wynosi 112 .200 zł, zaś w stanie uszkodzonym – 73 900 zł. Opinia ta mimo, że może być uznana za lakoniczną odzwierciedla wartość rynkową wycenianego pojazdu. Biegły w sposób zwięzły, ale dokładny wyjaśnił sposób oszacowania importowanego samochodu (przyjmując wartość pojazdu w stanie "przed szkodą", jak i w stanie uszkodzonym ze wskazaniem kryteriów wartościowania).

Opinia biegłego odzwierciedla wartość rynkową pojazdu, jaką posiadał on w lipcu 2017 r. i wobec tego prawnie obojętną jest okoliczność podnoszona w skardze, że w Japonii obowiązuje ruch lewostronny i w związku z tym ceny pojazdów przystosowanych do ruchu prawostronnego są tam duże tańsze.

Zarzut skargi o sporządzeniu przez biegłego wyceny w oparciu o wyliczenie programu eksperckiego, który nie zawierał informacji o wartości bazowej pojazdów starszych niż 20 lat, jest całkowicie oderwany od stanu faktycznego sprawy, w której importowany pojazd był wyprodukowany w roku 2016 r (okoliczność bezsporna), zaś odprawy celnej dokonano w lipcu 2017 r.

Słusznie skarżący zauważa, że w opinii nie przedstawiono ofert sprzedaży podobnych pojazdów. Nie podważa to legalności zaskarżonej decyzji, opierającej się przede wszystkim na szacunku wartości dokonanym przez rzeczoznawcę majątkowego, który sporządził rzetelną ekspertyzę ze wskazaniem (w arkuszu ustalenia wartości) przyjętego sposobu wyliczenia wartości pojazdu - metodą zredukowanego kosztu naprawy uszkodzonego pojazdu. Biegły uwzględnił m. in. notowania wartości rynkowych z katalogu "Pojazdy samochodowe – Wartości rynkowe VII 2017" Oznacza to, że biegły powołany przez organ celny korzystał z informacji zawartych w publikowanym specjalistycznym wydawnictwie z branży motoryzacyjnej. Informacje te niewątpliwie należą do "danych", o których mowa w art.74 ust. 3 UKC, dostępnych na obszarze celnym Unii. Przeczy to stanowisku skarżącego, że doszło do wadliwej techniki wyceny. Brak informacji na temat cen uzyskanych w przypadku transakcji obejmujących sprzedaż podobnych pojazdów, nie dyskredytuje spornej opinii i nie podważa jej prawidłowości. Wyceny dokonywanej przez biegłego, dysponującej specjalistyczną wiedza, nie powinno się utożsamiać z prostym porównaniem danych "katalogowych" odnośnie wartości, przykładowo 10 podobnych pojazdów i uśrednieniu ich cen rynkowych. W przeciwnym przypadku powołanie biegłego w celu zasięgnięcia specjalistycznej opinii nie miałoby racjonalnego uzasadnienia.

Zdaniem Sądu, nie budzi większych wątpliwości prawidłowość stanowiska organu, że przyjęty w opinii biegłego współczynnik zbywalności w przypadku importu towarów stanowi element wtórny (drugorzędny) i nie stosuje się tego współczynnika, ponieważ nie jest on ściśle powiązany z ceną pojazdu nabytego za granicą. W tym zakresie ugruntowanym jest orzecznictwo sądów administracyjnym o potrzebie pomijania współczynnika zbywalności w przypadku określania wartości celnej (zob. wyrok NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GSK 1558/14, wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 września 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 821/12, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 342/19).

Organ celny bez naruszenia art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, ocenił go (w tym wspomnianą opinię rzeczoznawcy majątkowego). Miarodajny dla oceny wartości pojazdu był jego stan techniczny w dacie zgłoszenia celnego. Dług celny powstaje bowiem z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 77 ust. 2 UKC). Dłużnikiem jest zgłaszający (art. 77ust. 3 UKC). Prawidłową czynnością ze strony biegłego było przyjęcie i porównanie wycenianego pojazdu do pojazdu tej samej marki, ale wyprodukowanego poza Unią Europejską (w Chinach). Taki tryb postępowania wynika z art. 144 ust. 2 lit. a/ RW (wartość celna nie może być ustalana dla towarów wyprodukowanych na obszarze Unii celnej). W świetle przepisów prawa celnego bez znaczenia jest okoliczność, że biegły nie przeprowadził oględzin pojazdu i osobiście nie zbadał jego stanu technicznego (w tym stopniu uszkodzeń poszczególnych mechanizmów i elementów), skoro decydujące znaczenie ma wartość importowanego towaru w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego, co wyżej wykazano. O wadliwości opinii biegłego nie świadczy więc fakt, że biegły zaniechał podjęcia tego rodzaju czynności przy sporządzaniu ekspertyzy. Z akt sprawy wynika, że biegły dysponował dokumentacją fotograficzną i wynikami rewizji, a zatem wiedział, że ma do czynienia z uszkodzonym pojazdem.

Bez naruszenia art. 70, art. 74 ust. 3 UKC, art. 140 RW i przepisów Ordynacji podatkowej, regulującej tryb prowadzenia postępowania dowodowego i jego oceny, organ celny oparł swoje rozstrzygnięcie głównie na spornej opinii, stosując metodę ostatniej szansy, wyjaśniając przy tym, dlaczego należało pominąć prawem przewidziane inne metody wyceny i przyjąć, że wartość celna spornego pojazdu wynosi 48 267 zł (1 408 803,013 JPY) - po uwzględnieniu korekt z tytułu zwyczajowej marży (w wysokości 10 %), cła (10 %), podatku akcyzowego (3,1 %), podatku VAT (23 %). Zmieniona wartość celna pojazdu uzasadniała określenie nowej wysokości długu celnego i wezwanie skarżącego do uiszczenia kwoty 3 149 zł (różnicy pomiędzy kwotą należną - 4 827 zł, a zapłaconą wcześniej przez zgłaszającego – 1 678 zł).

Podstawowa zasada postępowania dowodowego, to jest zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) nie została naruszona. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że występujące i uzasadnione wątpliwości, co do wartości transakcyjnej usprawiedliwiały wdrożenie procedury weryfikacyjnej i przeprowadzenie postepowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją Jest to rozstrzygnięcie niewadliwe – wbrew stanowisku strony skarżącej.

W ramach procedury weryfikacyjnej organ celny dwukrotnie (w dniach [...] lipca 2017 r. i [...] września 2018 r.) wzywał skarżącego do przedłożenia dowodów i informacji mających uwiarygodnić zadeklarowaną wartość transakcyjną.

W dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżącego powiadomiono na podstawie art. 22 ust. 6 UKC o prawie bycia wysłuchanym i przedstawienia swojego stanowiska przed wydaniem decyzji w terminie 30 dni. Decyzję organu I instancji wydano w dniu [...] czerwca 2019 r. po złożeniu przez stronę wyjaśnień.

Skarżący podniósł w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. m. in., że samochody kupowane w Japonii muszą być tańsze o 80 % w porównaniu do cen notowanych w Polsce, aby transakcja taka była opłacalna, że biegły poszedł na skróty tworząc dokument, który trudno nazwać opinią w sytuacji, kiedy prawidłowo wykonana opinia powinna polegać na oględzinach pojazdu, wykonaniu zdjęć i ustaleniu stanu technicznego pojazdu, a takich możliwość brak, gdy ocenę wykonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego i zdjęcia.

Skarżącego zawiadomiono w trybie art. 190 Ordynacji podatkowej po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego (k. 59 akt adm.) dniu [...] lutego 2019 r. Skarżący złożył w tej sprawie wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2019r.

W dniu [...] czerwca 2019 r. zapoznano profesjonalnego pełnomocnika skarżącego (działającego na podstawie szczególnego pełnomocnictwa z dnia [...] czerwca 2019 r.) i sporządzono w trybie art. 172 § 1 Ordynacji podatkowej protokół z tej czynności. Z powyższego przepisu wynika, że organ sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powyższe oznacza, że skarżącemu zapewniono możliwość aktywnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Wniesione odwołanie od decyzji Naczelnika L. Urzędu Celnego Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie długu celnego – podobnie jak i wniesiona do Sądu skarga - powiela w istocie i rozwija nieskuteczną argumentację zaprezentowaną wcześniej przez skarżącego o wadliwości opinii i sporządzeniu jej przez biegłego pomimo braku oględzin pojazdu i weryfikacji jego wartości "jedynie w oparciu o numer VIN".

Bezpodstawny jest zarzut skargi, że miarodajną była wartość transakcyjna pojazdu i organ niesłusznie wszczął postępowanie weryfikacyjne. Organ nie mógł nie uwzględnić urzędowego dokumentu (w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej), którym było wspomniane pismo japońskich władz celnych z dnia [...] czerwca 2018 r. Stanowiło ono jeden z wielu dowodów zgromadzonych w sprawie. Wobec tego chybiony jest zarzut skargi o braku dowodów pozwalających na przyjęcie, że zadeklarowana wartość transakcyjna odbiega znacznie od wartości rynkowej importowanego pojazdu. Należy zauważyć, że skarżący nie przedstawił dowodu podważającego domniemanie zgodności z prawdą tej informacji (dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu - art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej).

W nawiązaniu do zarzutów i wniosków skarżącego, że błędnie wykluczono zastosowanie "metody porównawczej" (wbrew art. 74 UKC w związku z art. 141 i art. 144 RW), zastosowano metodę ostatniej i nie uwzględniono czynników (w postaci kosztów transportu, ubezpieczenia, opłat manipulacyjnych i innych) obniżających wartość celną towaru, należy stwierdzić, po pierwsze, że metody wartości towarów podobnych, o której mowa w art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC, nie powinno się stosować do używanych pojazdów. Kwestie tę organ prawidłowo ocenił powołując się na opinię Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, uznającego metodę wartości towarów podobnych za problematyczną. Po drugie, przy ustalaniu wartości celnej towaru metodą dedukcyjną, o której mowa w art. 142 RW, od ceny odlicza się zwyczajowo płacone lub uzgodnione marże (art. 142 ust. 5 lit. a/ RW) oraz zwykłe koszty transportu i ubezpieczenia (art. 142 ust. 5 lit b/ RW). Organ nie zastosował metody dedukcyjnej i odliczenie na przykład kosztów transportu towaru i jego ubezpieczenia nie wchodziło w grę.

Organ przyjmuje z korzyścią dla skarżącego, że zwyczajowa marża w wysokości 10 % stanowi korektę pomniejszającą wartość rynkową pojazdu ustaloną przez biegłego. Skarżący nie wykazał, poza gołosłownym wyjaśnieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., że samochody kupowane w Japonii muszą być tańsze o 80 % od tych sprzedawanych w Polsce. Wobec tego organ nie miał podstaw do przyjęcia zasugerowanej marży w wysokość 80 %.

Skontrolowane postępowanie przeprowadzono w zgodzie z wymaganiami wynikającymi z treści art. 187 § 1 i art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja jest rozstrzygnięciem niewadliwym, wyjaśniającym w bardzo obszernym uzasadnieniu motywy i przesłanki, którymi kierował się organ celny ustalając wartość celną metodą ostatniej szansy i wzywając skarżącego do uregulowania należności celnej. Stąd też nieuzasadnionym jest zarzut o naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych. Zgromadzony materiał dowodowy okazał się całkowicie wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Skarżący używa ogólnikowego argumentu, że pominięcie przez organ celny licznych dokumentów wskazujących na kupno części zamiennych świadczy o błędnym określeniu wartości celnej. towaru. Faktura dokumentująca kupno materiałów lub części zamiennych, niezbędnych do naprawy uszkodzonego pojazdu, nie jest dowodem w sprawie. Decydującym kryterium dla określenia wartości rynkowej pojazdu jest jego stan techniczny w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego. Bez znaczenia jest więc okoliczność, że później pojazd został poddany renowacji zwiększającej jego cenę rynkową.

Czynnością bezprzedmiotową organu byłoby przeprowadzenie żądanego przez skarżącego postępowania dowodowego w celu ustalenia notowanych na rynkach Japonii rzeczywistych cen pojazdów samochodowych (łącznie z zasięgnięciem przez organ celny opinii biegłego w tej materii). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 144 ust. 2 lit. c/ RW wprowadza zakaz ustalania wartości celnej na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu.

W ocenie Sądu, organ celny zasadnie argumentuje, że Porozumienie w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przewiduje, że w przypadku ustalania wartości celnej sprowadzanych używanych pojazdów w oparciu o wymienioną metoda ostatniej szansy, istnieje możliwość skorzystania z opinii rzeczoznawców, wyspecjalizowanych katalogów, czy czasopism zawierających ceny rynkowe pojazdów.

Nieskuteczny jest zarzut, że organ celny wyręczył się biegłym w zebraniu materiału dowodowego. Rzeczą biegłego było dokonanie wyceny pojazdu i sporządzenie opinii o wartości spornego pojazdu. Poza tym analiza akt sprawy nie daje żadnych podstaw do formułowania zastrzeżeń, że organ w sposób niesamodzielny zgromadził materiał dowodowy.

Wyniki kontroli sądowej nie potwierdziły zarzutów o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego (organ prawidłowo zinterpretował przepisy art. 70, art. 74 UKC oraz 140 i art. 144 RW) i procesowego (organ celny podjął niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przeprowadził wszystkie konieczne dowody dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie z dyrektywami postępowania określonymi w art. 180 § 1, art.181 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej). Nietrafny był w szczególności zarzut o naruszeniu przepisu art. 90 d Prawa celnego, mającego zastosowanie wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy. W dniu [...] sierpnia 2019 r. organ odwoławczy zawiadomił stronę o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zaskarżoną decyzję wydano ponadto po uprzednim zawiadomieniu strony o "prawie bycia wysłuchanym", czego dowodzi pismo organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Skarżący bezpodstawnie podnosi zarzut naruszenia przepisu art. 141 RW, który w sprawie nie był stosowany przez organ celny. Niemniej wypada wyjaśnić, że powyższy przepis stanowi, że do ustalania wartości celnej przywożonych towarów zgodnie z art. 74 ust. 2 lit. a) lub b) kodeksu wykorzystuje się wartość transakcyjną identycznych lub podobnych towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i zasadniczo w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna (art. 141 ust. 1 RW). Organ nie uwzględnił ani metody wartości towarów identycznych (art. 74 ust. 2 lit. a/ UKC), ani metody wartości towarów podobnych (art. 74 ust. 2 lit. b/ UKC);. Zastosował mianowicie metodę ostatniej szansy, o której mowa w art. 74 ust. 3 UKC i art. 144 RW.

W tym stanie rzeczy skarga pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.