Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 184/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 151, art. 152 i art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 19 par 4, art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 5 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części uchylającej postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia [...], nr [...] w zakresie nieuznania zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekającej o oddaleniu zarzutu z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia; 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. orzeka, że zaskarżone postanowienie w części uchylonej nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej B. K., kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. i w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 6, pkt 8, pkt 9 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 listopada 2013r. w związku z art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013r. Nr 1289) po rozpatrzeniu zażalenia B. K. na postanowienie z Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział Ł. dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] o nieuznanie zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 6, 8 i 9 ww. ustawy na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...], uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nieuznania zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i oddalił ten zarzut z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] października 2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wystawił wobec B. K. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...] obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. zawiadomieniami z dnia 16 października 2012r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w A Bank S.A. w Ł. Zawiadomienia doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 22 października 2012r. W tym samym dniu zawiadomienia wraz z odpisami powyższych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej.

W dniu 29 października 2012r. B. K. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. pismo z dnia 29 października 2012r. zatytułowane "Zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". W ww. piśmie zobowiązana wskazała, że na skutek otrzymania zawiadomień z dnia 16 października 2012r. o zajęciu rachunku bankowego oraz odpisów tytułów wykonawczych, składa "zarzut niezgodnego z prawem postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległości w składkach". Zaznaczyła, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. nie ma prawa do egzekucji składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, stąd też egzekucja świadczeń zawartych w tytułach wykonawczych oraz zawiadomieniach skierowanych do banku nie może być skuteczna - z uwagi na art. 1 i 4 ust. 3 oraz art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi Dyrektor Zakładu ma prawo tylko do egzekucji składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto powołując się na art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaznaczyła, że nie posiadała i nie posiada świadczeń wymienionych we wskazanym przepisie, a zatem zawiadomienia i tytuły wykonawcze są niezgodne z istniejącym prawem. Podniosła, że biorąc pod uwagę jej sytuację, składane wyjaśnienia, dokumenty oraz wielokrotne wnioski o umorzenie zaległych składek -"zaległe składki dotyczące ubezpieczenia społecznego, odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne podlegają umorzeniu z uwagi na sytuację rodzinną. Wskazała, że na dzień dzisiejszy nie posiada żadnych środków finansowych z tytułu jednoosobowej samodzielnej działalności gospodarczej, którą zarejestrowała w dniu 9 kwietnia 2009r., a którą z powodu Zakładu zmuszona została zawiesić z dniem 27 czerwca 2012r. Aby zniwelować zadłużenie powstałe z tytułu składek usiłowała podjąć prace w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (złożyła 17 ofert pracy na ogłaszane wolne stanowiska pracy, co do których spełniała zarówno warunki formalne, jak i posiadała merytoryczne przygotowanie), niemniej jednak nie otrzymała zatrudnienia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. nie uznał zarzutu wniesionego na postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...].

Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy m.in. podniósł, iż w jego ocenie uzasadnione wątpliwości budzi rodzaj wniesionych przez stronę zarzutów. Zobowiązany przy wnoszeniu zarzutu może bowiem oprzeć się na podstawach wyczerpująco wyliczonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem treść pisma strony z dnia 29.10.2012r. nie wskazuje jednoznacznie jakiego rodzaju zarzuty zostały złożone, tj. czy zobowiązana podniosła wyłącznie zarzut nieistnienia obowiązku, jednocześnie argumentacja strony mogła wskazywać na zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Natomiast organ pierwszej instancji, po rozpatrzeniu ww. pisma, nie uznał za zasadny zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny nie sprecyzował przy tym jakiego rodzaju zarzuty (z wymienionych w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) zobowiązana wniosła, czym naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, określone w art. 7 - 10 K.p.a.

Pismem z dnia 17 września 2013r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wezwał zobowiązaną do sprecyzowania charakteru prawnego żądania zawartego w piśmie z dnia 29 października 2012r.

W piśmie z dnia 25 września 2013r. zatytułowanym "Uzupełnienie wniosków" skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą zgłoszonych przez nią zarzutów są:

-pkt 6, tj. zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

-pkt. 8, tj. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

- pkt 9, tj. zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

Zaznaczyła, że art. 33 pkt 9 ww. ustawy, został przez nią przywołany w celu określenia zarzutu zawartego w prawomocnym postanowieniu Sądu Okręgowego w Ł. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2012r., które przez ZUS I Oddział w Ł. zostało zlekceważone. Natomiast pkt 6 i 8 są podstawą składanych przez zobowiązaną do Zakładu od 2011 r. wielokrotnych odwołań, wyjaśnień i oświadczeń, popartych licznymi dokumentami. Ponadto zaznaczyła, że od stycznia 2010r. nie prowadziła zarejestrowanej w dniu 9 kwietnia 2009r. działalności gospodarczej, ponieważ nie miała takiej możliwości, o czym wielokrotnie informowała. Nie wyrejestrowała działalności, ponieważ miała nadzieję, że będzie miała, większa szansę na rynku pracy podczas poszukiwania źródła utrzymania w ramach umów cywilnoprawnych, które były i są najczęściej preferowaną formą zatrudnienia zarówno przez pracodawców prywatnych jak i państwowych. Zauważyła, że rejestrując działalność gospodarczą, niektóre zgłoszone przez nią usługi wymagały zarejestrowania się jako podatnik podatku od towarów i usług. W związku z powyższym, obowiązkiem zobowiązanej było rozliczanie się przez biuro rachunkowe, bez względu na to, czy zarejestrowana działalność jest prowadzona czy też nie. Zaznaczyła, że jej niewielkie przychody pojawiające się sporadycznie (w 2010r. -jedno pięciodniowe szkolenie, w 2011r. - pięć szkoleń, łącznie 18 dni na 365 dni w roku, w 2012r. - jedno dwudniowe szkolenie) pochodziły z prowadzenia autorskich szkoleń z zakresu zainteresowań i były organizowane przez inne podmioty gospodarcze. Sporadycznie uzyskiwane pozostałe niewielkie środki finansowe miały charakter umowy o dzieło i nie miały

żadnego związku z zarejestrowaną działalnością gospodarczą. Z uwagi na to, że wszystkie przychody osób fizycznych podlegają wykazaniu, rozliczeniu i zgłoszeniu do Urzędu Skarbowego, zobowiązana prowadziła ich ewidencje. Nie jest natomiast jednoznaczne, że zobowiązana prowadziła w okresie od 2010r. do 27.06.2012r. zarejestrowaną działalność gospodarczą, od której ma obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazała, że pozostałe wyjaśnienia i dokumenty na poparcie swych twierdzeń złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...], Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uznał zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 6, 8 i 9 ww. ustawy na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B. K. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] oraz ód [...] do [...]",

Odnosząc się do zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny podniósł, że z akt sprawy wynika, że zobowiązana występowała z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek. Decyzją z dnia [...] października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zobowiązanej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 08.2010r. do 10.2011r., od 02.2012r. do 06.2012r. w kwocie 7.343,38 zł oraz odsetek za zwłokę i kosztów upomnień i z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 02.2010r. do 10.2011r., od 02.2012r. do 6.2012r. w kwocie 6.148,89 zł oraz odsetek za zwłokę i kosztów upomnień w kwocie 35,20 zł. Dyrektor Oddziału jako organ egzekucyjny miał prawny obowiązek dochodzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, skoro zobowiązana nie uregulowała ich dobrowolnie. Zatem nie można zgodzić się z zarzutem, że egzekucja jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie wyłączają możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązanego.

W kwestii zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 19 § 4 ww. ustawy, jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji wyłącznie z następujących składników majątkowych: z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z rachunków bankowych oraz z innych niż wymienione wierzytelności pieniężnych. Ponadto upoważnienie wynikające z art. 19 ww. ustawy przyznaje Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi egzekucyjnemu możliwość dochodzenia należności o ściśle określonym charakterze i w tym trybie może dochodzić wyłącznie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten Oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnym przypadku organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to jest uprawniony do jego zastosowania niezależnie od stopnia jego dolegliwości dla zobowiązanego. W związku z powyższym, że Dyrektor Oddziału dysponował jedynie informacją o składniku majątkowym, którym był rachunek bankowy zobowiązanej w A Banku S.A., dokonał jego zajęcia.

Ponadto organ egzekucyjny zaznaczył, że zgodnie z art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą wniesienia zarzutu jest prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Organ pierwszej instancji zauważył, że powołując się na wymieniony przepis zobowiązana wskazała postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2012r. Jak. wynika z akt sprawy, Sąd na podstawie wymienionego postanowienia przekazał do rozpoznania organowi egzekucyjnemu wniosek zobowiązanej o umorzenie postępowania egzekucyjnego i należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia [...] października 2011r., będącej podstawą złożenia przez Oddział wniosku o ustanowienie hipoteki na nieruchomości, uzyskanej przez zobowiązaną, w spadku po zmarłych rodzicach. Pismem z dnia 5 września 2013r. zobowiązana została poinformowana, że wniosek w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne będzie przedmiotem rozpatrzenia. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w dniu [...] października 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. wydał decyzję o odmowie umorzenia wymienionych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Zatem nie można zgodzić się z zarzutem, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem uprawnionym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności wskazanych w decyzji z dnia [...] października 2013r.

Ponadto Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. zaznaczył, że jak wynika z art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składki oraz odsetki za zwłokę a także koszty egzekucyjne i koszty upomnienia podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sadowej. Powyższy przepis znajduje także zastosowanie do składek na ubezpieczenie zdrowotne na mocy art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym do składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika oraz stosowania ulg i umorzeń, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W związku z powyższym, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest uprawniony do stosowania egzekucji ze składników majątku wymienionych w powołanym przepisie.

Uzupełniając wniosek pismem z dnia 25 września 2013r. skarżąca podniosła również, że od stycznia 2010r. nie prowadzi działalności gospodarczej zarejestrowanej w dniu 9 kwietnia 2009r., ponieważ nie miała takiej możliwości. Natomiast jak wynika z akt sprawy, prowadzona przez zobowiązaną działalność gospodarcza została zawieszona od dnia 27 czerwca 2012r. i nie została wykreślona z rejestru CEiDG. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarcza podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia działalności do dnia wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Na powyższe postanowienie B. K. wniosła zażalenie, w którym wniosła o uznanie za uzasadnione zarzutów złożonych na podstawie art. 33 pkt 6, 8 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie. W uzasadnieniu podniosła, że pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych począwszy od 2011 r., pomimo bardzo licznych kontaktów nie udzielili jej informacji o możliwości okresowego zawieszania działalności w okresie jej faktycznego niewykonywania, aby uniknąć automatycznego naliczania składek z wirtualnej działalności, a tym samym od wirtualnych przychodów. Wskazała również, iż od 2010r. nie prowadziła zarejestrowanej działalności gospodarczej zgonie z art. 5 a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, które określają, że prowadzenie działalności gospodarczej jest uzależnione od prowadzenia działalności zarobkowej we własnym imieniu w sposób zorganizowany i ciągły i dopiero od takiej działalności naliczane są odsetki. W trakcie licznych kontaktów z pracownikami Zakładu zobowiązana wielokrotnie podkreślała, że nie miała możliwości prowadzenia w sposób zorganizowany i ciągły zarejestrowanej od dnia 9 kwietnia 2009r. działalności gospodarczej zarówno w 2010r., 2011r. jak i obecnie.

Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia podniosła, że z uwagi na art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na który powołała się w piśmie z dnia "25.10.2013r.", tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6) miała na uwadze swoją sytuację, a nie przykładową, na którą powołuje się organ egzekucyjny. Przysługujące Dyrektorowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uprawnienie do stosowania określonych środków egzekucyjnych nie oznacza, że może je stosować w sposób automatyczny, nie przyjmując żadnych faktów oraz argumentów strony i to bez żadnego logicznego uzasadnienia w konkretnym przypadku. Co do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8) wyjaśniła, iż przytaczając ww. zarzut, miała na celu wskazanie, że postępowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. "ma się nijak" do art. 18 i art. 77 § 1 K.p.a. obligującego organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nawet z udziałem osobistym strony. W przypadku wątpliwości co do intencji strony, organ zobowiązany jest je wyjaśnić w sposób rzetelny, budzący zaufanie do organów administracji publicznej. Zobowiązana podniosła, iż gdyby została zatrudniona przez Zakład, o co wielokierunkowo zabiegała, miałaby środki finansowe na opłacenie składek i nie ze względu na obowiązek, na który powołuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a dobrowolnie, aby zabezpieczyć sobie środki na przyszłe świadczenia i nie byłoby żadnej uciążliwości w opłacaniu za siebie składek, ponieważ tak jak inni pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych miałaby na nie stosowne środki finansowe. Okoliczności tej Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uwzględnił – ponieważ w przeciwieństwie do zobowiązanej, nie działa w dobrej wierze, a w celu zniszczenia jej dobrego imienia i bezwzględnego zablokowania dotychczasowych starań oraz osiągnięć od 1998r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nieuznania zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i oddalił zarzut z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w analizowanej sprawie brak jest jednak podstaw do uwzględnienia zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując, że o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują dwa rodzaje przesłanek o charakterze podmiotowym oraz przedmiotowym. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego i organu prowadzącego egzekucję i dot. np. sytuacji, gdy przepisy prawa wyłączają możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym, gdy egzekucja został wszczęta przez organ, który nie posiada statusu organu egzekucyjnego. Z kolei przesłanki przedmiotowe odnoszą się do przedmiotu i podstaw egzekucji. W takim przypadku egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej (inne niż określone w art. 2, 3, 3a i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), tj. np. świadczenie podlegające egzekucji sadowej, o ile jego wykonanie nie zostało przekazane na drogę egzekucji administracyjnej.

W analizowanej sprawie egzekucja administracyjna prowadzona jest na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych wobec B. K., która jest zobowiązaną do uiszczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Bezspornym jest również, że egzekucja prowadzona jest w celu wykonania obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Stosownie do art. 47 ust. l ww. ustawy, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. la, 2a i 2b, nie później niż:

1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;

2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Z kolei w myśl art. 32 cytowanej ustawy, do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach, i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 2 powyższej ustawy, składki oraz odsetki za zwłokę. koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Stosownie natomiast do art. 3a § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne egzekucję administracyjną stosuje się również, jeżeli wynikają one z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 22 maja 2014r., wierzyciel jest obowiązany do systematycznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych. Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli należność nie zostanie zapłacona w terminie określonym w decyzji lub wynikającym z przepisu prawa, wierzyciel, z zastrzeżeniem ust. 2, wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia upomnienia. Stosownie natomiast do § 5 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy.

Skarżąca w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą była zobowiązana do terminowego opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne. Z uwagi na niewywiązanie się z tego obowiązku, na koncie rozliczeniowym powstały zaległości. Wierzyciel w dniach 26 września 2011 r. i 2 października 2012r. skierował do zobowiązanej upomnienia wzywające do uiszczenia zaległości w terminie 7 dni od ich doręczenia, z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu ich przymusowego ściągnięcia w trybie egzekucji administracyjnej. W dniach [...] października 2011r., [...] grudnia 2011r., [...] stycznia 2012r., [...] stycznia 2012r. i [...] stycznia 2012r. wierzyciel wydał decyzje określające zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Z uwagi zaś na brak ich uregulowania przez skarżącą, w dniu [...] października 2012r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...], które zostały następnie skierowane na drogę postępowania egzekucyjnego w administracji.

Uprawnienie do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. wynika z art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W świetle zaistniałych w niniejszej sprawie okoliczności faktycznych oraz obowiązujących regulacji prawnych, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., dopuszczalnym było wystawienie wobec skarżącej tytułów wykonawczych z dnia [...] października 2012r. oraz wszczęcie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego, jak również zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (tj. art. 33 pkt 8 ww. ustawy), Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że w analizowanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu, o którym mowa w art. 33 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 7 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z § 2 cytowanego przepisu, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Podkreślenia przy tym wymaga, że wynikający z przytoczonego wyżej art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wymóg stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, gdy istnieje możliwość wyboru pomiędzy kilkoma środkami egzekucyjnymi, zapewniającymi realizację celu postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny podejmuje decyzję o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego, w tym w postaci egzekucji z rachunku bankowego, po uprzednim przeanalizowaniu posiadanych informacji o składnikach majątkowych zobowiązanego, przy jednoczesnym uwzględnieniu zaistniałych w danej sprawie okoliczności faktycznych.

Ze zgromadzonego w analizowanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby na dzień wystosowania przez organ egzekucyjny do A Banku S.A. zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego, Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. dysponował informacjami o możliwości skutecznego zastosowania innego środka egzekucyjnego. Zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W konsekwencji, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., brak jest podstaw do uwzględnienia sformułowanego przez stronę zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (tj. art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), organ podkreślił, że zarówno sformułowanie powyższego zarzutu, jak i argumentacja na jego poparcie, zostały zawarte dopiero w piśmie z dnia 25 września 2013r. Pismo to strona złożyła w wyniku wezwania Dyrektora I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. do sprecyzowania zarzutów zawartych w piśmie z dnia 29 października 2012r., niemniej jednak, biorąc pod uwagę ustawowy termin do wniesienia zarzutów, wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia 25 września2013r. należało przeanalizować w kontekście zarzutów wniesionych pismem z dnia 29 października 2012r. Tymczasem, zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny stanowi w rzeczywistości nowy zarzut, a nie sprecyzowanie zarzutów złożonych pismem z dnia 29 października 2012r.

Powyższe okoliczności związane ze złożeniem ww. zarzutu są o tyle istotne, iż w zaistniałym stanie faktycznym organ egzekucyjny nie powinien był w swym rozstrzygnięciu odnieść się do stanowiska strony w tym zakresie. Merytorycznej oceny powyższego zarzutu nie może również dokonać organ odwoławczy, gdyż jak wskazuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych, zarzuty są środkiem zaskarżenia przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, iż nie można się nimi posługiwać w kolejnych stadiach postępowania. Przedmiotem zarzutów mogą być tylko te zarzuty, które zostały zgłoszone w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Po upływie tego terminu zobowiązany nie może uzupełniać zarzutów o nowe podstawy prawne lub faktyczne, gdyż takie zarzuty są spóźnione, niedopuszczalne i nie podlegają rozpatrzeniu

W związku z powyższym, niezbędnym było uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny i orzeczenie o oddaleniu zarzutu z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia.

Kwestia natomiast prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 2010r. do 27.06.2012r. i ich ewentualne znaczenie dla istnienia zaległości objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...] oraz [...] i [...], wykraczają poza zakres przedmiotowy analizowanej sprawy. Poza zakres analizowanej sprawy wykraczają również zawarte w zażaleniu zarzuty dotyczące nieprawidłowości w funkcjonowaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., w tym w szczególności w zakresie udzielania informacji o możliwości okresowego zawieszania działalności w okresie jej faktycznego niewykonywania.

W dniu 20 stycznia 2015r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie p.u.s.a.), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [jednolity tekst Dz. U. z 2012 r., poz.270, ze zm.], powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według wyżej wymienionych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, iż skarga jest częściowo uzasadniona.

Na wstępie należy podnieść, że uprawnienia i kompetencje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określone są w art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm., dalej jako "u.s.u.s."). Zgodnie z powyższym przepisem, do zakresu działania tego organu należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa w zakresie wskazanym w art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W świetle art. 24 ust. 2 tej ustawy składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Na podstawie art. 32 w/w ustawy do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W myśl art. 19 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych.

Z uwagi na przedmiot egzekucji, w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek określony w art. 19 § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym Dyrektor Oddziału ZUS jest organem egzekucyjnym uprawnionym do zastosowania egzekucji. Ponadto wskazany przepis przewiduje pełnienie przez Dyrektorów Oddziałów ZUS na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych funkcji wyspecjalizowanego organu egzekucyjnego.

Podstawy zarzutu, jako środka obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym wymienione zostały w art. 33 u.p.e.a., przy czym zarzuty sformułowane w oparciu o pkt 1-7, 9 i 10 tego artykułu, w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, wymagają do ich rozpoznania przez organ egzekucyjny uprzedniego uzyskania stanowiska wierzyciela. Stosownie do art. 26 § 4 u.p.e.a., jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego. Oznacza to, że bezprzedmiotowe jest wydawanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, o których mowa w art. 34 u.p.e.a.. Tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego czyni bezprzedmiotowym wyodrębnianie wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego w administracji (por. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 - ONSAiWSA 2007/5/112).

W świetle cytowanych wyżej przepisów należy stwierdzić że wbrew twierdzeniom skarżącej Dyrektor Oddziału ZUS skupia kompetencje organu egzekucyjnego i wierzyciela. Wobec tego, po zgłoszeniu przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, organ ten powinien je rozpoznać merytorycznie. Postanowienie organu I instancji, Dyrektora Oddziału ZUS w Ł. z dnia [...] listopada 2013 r. stanowiło więc wypowiedź wierzyciela oraz rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego I instancji. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej sprawujący na mocy art. 23 § 2 u.p.e.a. i art. 83c ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nadzór nad egzekucją administracyjną w stosunku do Dyrektora Oddziału ZUS i będący jednocześnie organem odwoławczym od orzeczeń wydawanych przez nadzorowany organ egzekucyjny winien ocenić zasadność powyższego orzeczenia pod względem merytorycznym.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie przez organu obu instancji postanowień stanowiły przepisy art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które, normują możliwość wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są swoistym środkiem zaskarżenia. Stanowią środek prawny do zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 600/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podstawą prawną zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie:

1.wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,

2.odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,

3.określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ww. ustawy,

4. błąd co do osoby zobowiązanego,

5.niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,

6.niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

7.brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy,

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,

10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia (por. zob. R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 110).

Zarzuty wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać pouczenie o możliwości wniesienia tego środka prawnego. Trzeba też wyraźnie podkreślić, iż zobowiązany nie może po upływie 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów oraz wnosić nowych zarzutów w terminie późniejszym, przywołując nowe ich podstawy.

W badanej sprawie w związku ze sformułowaniem zarzutów w piśmie z dnia 29 października 2012r. powstały wątpliwości co do tego, na którą z przyczyn wymienionych w art.33 u.p.e.a. się dłużnik w istocie powołuje. W związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zobowiązał organ pierwszej instancji do wezwania zobowiązanej do sprecyzowania pisma poprzez wskazanie podstawy zarzutu. Odpowiedź zobowiązanej zawarta w piśmie z dnia 25 września 2013 r. była jednoznaczna. Skarżąca wyjaśniła, że podstawą zarzutów jest art. 33 pkt 6, 8 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rezultacie Dyrektor Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że zarzuty dłużnika należy poddać ocenie mając na uwadze wskazane przyczyny. Wprawdzie biorąc pod uwagę fakt, iż zarzuty można wnieść w ściśle określonym terminie, a treść tych zarzutów zakreśla nieprzekraczalne ramy rozpoznawania ich przez organ egzekucyjny to jednak w sytuacji, gdy treść pisma z dnia 29 października 2012r. wymagała sprecyzowania i organ odwoławczy zobowiązał organ egzekucyjny do wezwania skarżącej w celu sprecyzowania zarzutów i skarżąca to w zakreślonym terminie uczyniła, zasadnie zdaniem Sądu organ pierwszej instancji rozpoznał wskazane zarzuty. Podniesiony bowiem w piśmie z dnia 29 października 2012r. ogólny zarzut bezprawnego egzekwowania przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego można było jak to uczyniła skarżąca interpretować również jako prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny. Wprawdzie w piśmie z dnia 25 września 2013r. skarżąca stwierdziła, że "pkt 9 art. 33 w/w ustawy został przywołany przeze mnie w celu określenia zarzutu zawartego w prawomocnym postanowieniu Sądu Okręgowego w Ł. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 października 2012r., które przez ZUS I Oddział w Ł. zostało zlekceważone" to jednak w ocenie Sądu nie upoważniało to organu odwoławczego do stwierdzenia, że dopiero w tym piśmie zarzut ten był podniesiony po raz pierwszy, a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zdaniem Sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec nieprecyzyjnego sformułowania zarzutu, można było, jak to uczynił organ pierwszej instancji uznać, że zarzut skarżącej zawarty w piśmie z dnia 29 października 2012r. obejmował również przesłankę z art. 33 pkt 9 u.p.e.a. Jak bowiem wynika z akt sprawy w momencie składania pisma z dnia 29 października 2012r., skarżąca była już w posiadaniu powoływanego postanowienia Sądu, mocą którego Sąd przekazał wniosek o wstrzymanie wykonalności decyzji ZUS I Oddział w Ł. z dnia [...] czerwca 2012r., [...] lipca 2012, [...] lipca 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł. – P. Z takim postanowieniem Sądu koreluje twierdzenie skarżącej (abstrahując od jego zasadności) zawarte w piśmie z dnia 29 października 2012r., że "Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. nie ma prawa do egzekucji składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego(...)". Z korespondencji ze skarżąca znajdującej się w aktach sprawy wynika bowiem, że skarżąca uważa, że ZUS nie jest organem właściwym do egzekucji składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dodatkowo należy podnieść, że to właśnie wątpliwości co do przesłanek wniesionego zarzutu były podstawą wezwania skarżącej do jego sprecyzowania, a organ pierwszej instancji rozpoznając wskazane zarzuty zadziałał na korzyść strony. Rozważenie zatem przez organ pierwszej instancji okoliczności wskazanych we wniesionych zarzutach z punktu widzenia możliwości przypisania ich do poszczególnych, wymienionych w art.33 u.p.e.a. podstaw było uzasadnione. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] grudnia 2014r. w części uchylającej zaskarżone postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2013r. w zakresie nieuznania zarzutu wniesionego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i orzekającej o oddaleniu zarzutu z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia należało uznać za wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 , 107 § 3 Kpa w związku z art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpozna merytorycznie zażalenie w zakresie dotyczącym zarzuty sformułowanego w oparciu o art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.

W pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

W kwestii zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 6 u.p.e.a. wskazać należy, że w przepisie tym chodzi o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Jako przykład wskazuje się na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Przepis ten dotyczy więc sytuacji, gdy występuje okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek to zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne należne za okres prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej , które podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 24 ust. 2 w zw. z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez uprawniony organ administracji publicznej, na podstawie tytułu wykonawczego prawidłowo wystawionego i nadającego się do wykonania, a zobowiązana nie wskazała okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia tego postępowania ze względów na jej osobę. Tytuł wykonawczy został opatrzony klauzulą wykonalności. W doktrynie i orzecznictwie wywodzi się z art. 6 § 1 u.p.e.a. istnienie zasady prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przyjmuje się, że zasada ta polega na tym, że jeżeli zobowiązany nie wykona obowiązku dobrowolnie, wierzyciel musi podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszczynać egzekucję, ale ciąży na nim taki obowiązek. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie zależy od jego woli (wyr. NSA z 9.2.2011 r., II FSK 1604/09, Legalis; wyr. NSA z 18.11.2011 r., II OSK 1663/10, niepubl.). Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nie tylko nie naruszało zasady wspomnianej w art. 6 § 1 u.p.e.a., ale stanowiło jej należyte wypełnienie. W konsekwencji skoro, w zaistniałym stanie faktycznym, prowadzenie egzekucji było dopuszczalne, organy trafnie uznały, że nie doszło w postępowaniu egzekucyjnym do naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wskazać należy, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Celem postępowania egzekucyjnego jest jednak zgodnie z art. 1 u.p.e.a. doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, musi być ono zatem przede wszystkim skuteczne.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia tej zasady postępowania egzekucyjnego, tj. stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązków w połączeniu z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka. Organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę powyższe reguły miał obowiązek zbadać czy zastosowane czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego doprowadzą bezpośrednio do celu egzekucji oraz jednocześnie będą najmniej uciążliwe. Wskazać należy, że skoro prawo nakazuje prowadzącemu działalność gospodarczą dokonywanie transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego, a skarżąca taką działalność prowadziła, zasadne było stwierdzenie organów egzekucyjnych, że posiada ona rachunek lub rachunki bankowe. Sąd stwierdza również, że zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego w świetle przepisów u.p.e.a. stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy na rachunku skarżącej nie było żadnych środków, a skarżąca formułując ten zarzut nie wskazała żadnego innego środka , który jej zdaniem byłby mniej uciążliwy.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w piśmie z dnia 27 kwietnia 2015r., złożonym po zamknięciu rozprawy, a zatytułowanym "Sprostowanie do protokołu po zamknięciu rozprawy Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.", Sąd wyjaśnia, że nie dopatrzył się wbrew twierdzeniom skarżącej wprowadzania w błąd Sądu poprzez podanie przez organ nieprawdziwych informacji w piśmie organu z dnia 24 kwietnia 2015r. "Głos do protokołu po zamknięciu rozprawy".

W piśmie z dnia 24 kwietnia 2015r. organ wskazał, że tytuły wykonawcze będące przedmiotem niniejszej sprawy zostały wystawione w oparciu o "decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. z dnia [...].12.2011r., [...].01.2012r., [...].01.2012r., [...].01.2012r. jak również na podstawie deklaracji po uprzednim doręczeniu zobowiązanej upomnień z dnia 16.09.2011r. i z dnia 02.10.2012r. Wymienione decyzje nie zostały objęte wnioskiem strony o wstrzymanie ich wykonania. Ponadto przedmiotowe zaległości nie zostały objęte innymi niż przedmiotowe tytułami wykonawczymi." Znajduje to odzwierciedlenie w treści tytułów wykonawczych opatrzonych klauzulą wykonalności. Nie jest więc prawdą, na co wskazuje skarżąca, że organ w przedmiotowym piśmie wskazał tylko 4 decyzje jako podstawy wystawienia tytułów wykonawczych oraz, że okresy dotyczące tytułów wykonawczych z dnia [...].10.2012r. pokrywają się z okresami rozpatrywanymi w Sądzie Okręgowym w Ł. w dniu 11 października 2012r.

Postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 11 października 2012r. sygn. akt [...], na które powołuje się skarżąca dotyczy innych decyzji, aniżeli tych, które są podstawą wystawienia tytułów wykonawczych w przedmiotowej sprawie. Brak jest więc dowodów na twierdzenie skarżącej, że występowała z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych w niniejszej sprawie jak również na okoliczność podnoszonej tożsamości okresów których dotyczą egzekwowane należności składkowe. Należy w tym miejscu wskazać, że jak wynika z akt sprawy (pisma samej skarżącej z dnia 27 kwietnia 2015r.) w stosunku do skarżącej zostały wystawione jeszcze inne tytuły wykonawcze oprócz tych, które są przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Również w oparciu o te inne tytuły wykonawcze prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wszystkie tytuły wykonawcze, których dotyczy przedmiotowa sprawa zostały wystawione prawidłowo i wskazują istniejące podstawy prawne ich wystawienia, co znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Reasumując należy jeszcze raz przypomnieć, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanej, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Jeżeli zatem dany zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne. Zarzuty stanowiące środek ochrony zobowiązanego są rozpatrywane przez organ egzekucyjny, a po wyczerpaniu toku instancji służy na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W skardze tej strona może podnosić zarzuty wobec zaskarżonego postanowienia wydanego przez organ egzekucyjny na skutek wniesionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Sąd, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. Jak już wspomniano w przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym).

W kwestii podniesionej w skardze terminowości prowadzenia postępowania przez organy Sąd wyjaśnia, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy może być przedmiotem odrębnego postępowania, na które również służy skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Należy jednak wskazać, że na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015r. skarżąca jednoznacznie oświadczyła, że nie składa odrębnej skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu w części zaskarżonego postanowienia jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pozostałej części zgodnie z art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia w części uchylonej. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.

m.m.