Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 916/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a)
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 2, art. 32, art. 69,  art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 21 ust. 1, 5, 6 i 7, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 299
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Burmistrz "[...]" (dalej: "organ pierwszej instancji"), po rozpoznaniu wniosku I. K. (dalej: "skarżąca", "strona") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. K., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, podając jako przyczynę wystąpienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r."), tj. na fakt, że strona ma ustalone prawo do renty.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem i dlatego wnosi o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i jego wypłatę.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w "[...]" (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), decyzją z dnia "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do stanu faktycznego, wskazało, że syn skarżącej został uznany za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]". Jest osobą "[...]". W związku z powyższym, wymaga sprawowania długotrwałej opieki i pomocy innych osób. Opiekę nad synem sprawuje skarżąca, co nie jest w sprawie kwestionowane. Pomaga mu w wykonywaniu czynności życiowych, czyli utrzymywaniu porządku w domu i jego obejściu, przygotowywaniu posiłków, praniu, robieniu zakupów, załatwianiu spraw urzędowych, wizyt u lekarzy. Kolegium wskazało, że skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej i pobiera rentę z KRUS. Z wywiadu środowiskowego wynika jednak, że jest zdolna do wykonywania czynności związanych z opieką nad synem, nie przeszkadzają jej w tym problemy zdrowotne.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż fakt, że skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej stanowi o wystąpieniu w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zgodnie bowiem z tym przepisem, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Kolegium wskazało, że renta jest prawem niezbywalnym,

a co więcej, nie została wymieniona w art. 27 ust. 5 u.ś.r., regulującym kwestię zbiegu uprawnień do świadczeń, co oznacza, że w razie zbiegu uprawnień do renty

i świadczenia pielęgnacyjnego, stronie nie przysługuje prawo wyboru jednego z nich. Tym bardziej, brak jest podstaw prawnych do wypłacania obu tych świadczeń.

Kolegium wskazało również, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie to ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Jego istotą jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi rezygnacji z niej w związku

z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Organ odwoławczy stwierdził, że

w realiach niniejszej sprawy, taka zależność nie występuje, bowiem skarżąca jest osobą pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy. Nie sposób zatem przyjąć, że rezygnuje ona z aktywności zawodowej po to, aby sprawować opiekę nad synem.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając organom naruszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., wydanego w sprawie SK 2/17, a tym samym, art. 2 i 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu podniosła, że jako matka osoby niepełnosprawnej, spełnia przesłankę z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. warunkującą przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. W odniesieniu zaś do przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., powołała się na wskazany wyżej wyrok TK,

w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zd. drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz że we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca zauważyła, że ogłoszenie wyroku nastąpiło dnia 8 lipca 2019 r., co oznacza, że przepis ten we wskazanym zakresie utracił moc

i dodała, że w świetle art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przytaczając obszerne fragmenty wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., wskazała, że Trybunał uznał, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, pomimo że sytuacja faktyczna osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogliby podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego), jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami

a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325

z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, Sąd stwierdził bowiem naruszenie prawa, które uzasadnia wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. - świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie organów, przeszkodą dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej opiekującej się niepełnosprawnym synem jest to, że ma ona ustalone prawo do renty rolniczej. Organ odwoławczy dodał ponadto, że nie można przyjąć, iż skarżąca jako osoba pobierającą rentę z tytułu niezdolności do pracy rezygnuje z aktywności zawodowej po to, aby sprawować opiekę nad dzieckiem.

Mając to na uwadze, wskazać należy, że ustawodawca w art. 17 ust. 5 u.ś.r. enumeratywnie wymienił przesłanki negatywne, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie też z art. 17 ust. 5 pkt 1

lit. a u.ś.r. - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia

31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, prawo do renty, niezależnie od organu, który ustalił prawo do tego świadczenia, nie może automatycznie przekreślać możliwości ubiegania się przez opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2511/20 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), istotną cechą osób, będących adresatami zawartej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. normy prawnej "określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. naruszałaby jednak konstytucyjną zasadę równości, zgodnie

z którą wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. (...). Sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, została zróżnicowana

w ten sposób, że podmioty, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17

ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., zostały pozbawione świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie tym podmiotom, które mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 u.ś.r., umożliwiono wybór świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei podmiotom, które otrzymują inne dochody niż wymienione w przywołanych przepisach, przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń. W związku z tym zróżnicowaniem należy podkreślić, że wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach."

Brak jest natomiast przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Pomimo braku przepisów wyraźnie regulujących kwestię zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego

i świadczeń emerytalno-rentowych, mając na uwadze konstytucyjne zasady równości

i niedyskryminacji, wyrażone w art. 32 Konstytucji RP, przyjąć zatem należy, że emeryt/rencista, który spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ma prawo wybrać korzystniejsze dla siebie świadczenie. Wybór ten może zrealizować przez złożenie wniosku o zawieszenie prawa do emerytury/renty, skutkujące wstrzymaniem wypłaty świadczenia, co jak uznać należy eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2511/20, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ograniczenie się przez organy administracyjne do wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przy interpretacji tego przepisu uznać należy zatem za niewystarczające. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądwoadministracyjnym wskazuje się, że interpretacja tego przepisu powinna uwzględniać także kontekst historyczny jego pojawienia się w systemie prawa, który przesądza o konieczności zastosowania także reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej. W dacie uchwalenia u.ś.r., wysokość ówczesnego świadczenia pielęgnacyjnego była bowiem niższa, niż najniższe ówczesne wysokości świadczeń wyłączających prawo do tego świadczenia. W przypadku osób, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., wyłączenie prawa do tego świadczenia było zatem konsekwencją posiadania źródła utrzymania, którego wysokość przewyższała pierwotnie wysokość tego świadczenia. Intencją ustawodawcy wprowadzającego przedmiotowe wyłączenie było zatem, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy otrzymuje świadczenie wyższe (zob. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec wzrostu wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, które zaczęło obecnie przewyższać najniższe świadczenia emerytalno-rentowe, konieczne jest zatem odejście przez organy administracyjne od interpretacji opartej wyłącznie na wykładni językowej i uwzględnienie konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1), sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej

i społecznej (art. 71 ust. 1 zd. drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69) – por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Podkreślić jednocześnie należy, na co zwróciła uwagę również skarżąca, że

w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym, która ma ustalone prawo do renty

z tytułu częściowej niezdolności do pracy, może (...) faktycznie pracować. Co istotne, nie istnieją również legislacyjne przeciwwskazania do tego, aby podejmowała ona zatrudnienie. Wobec takich osób ustawodawca przewidział jedynie mechanizm zapobiegający pobieraniu przez nie świadczenia. Mechanizm ten polega na zmniejszeniu lub zawieszeniu renty w przypadku osiągnięcia określonego przychodu, według zasad wynikających z art. 103-106 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270 z późn. zm.; dalej: "u.e.r.").

W konsekwencji, "wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania przez opiekuna-rencistę świadczenia pielęgnacyjnego, a przez to również obarczenie rodziny osoby niepełnosprawnej kosztami związanymi z opieką nad osobą niepełnosprawną oraz pozbawienie w tym zakresie niepełnosprawnego członka rodziny pomocy socjalnej, stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione różnicowanie. Brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (...)."

W warunkach niniejszej sprawy, zgodnie z ustaleniami organów administracyjnych, skarżąca ma ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i pobiera rentę z KRUS. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności.

Z wywiadu środowiskowego wynika, że jest zdolna do wykonywania czynności związanych z opieką nad synem, nie przeszkadzają jej w tym problemy zdrowotne.

Mając to na uwadze wskazać należy, że w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r., poz. 174

z późn. zm.; dalej: "u.u.s.r."), "renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który łącznie spełnia następujące warunki: 1) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez wymagany okres, o którym mowa w ust. 2; 2) jest trwale lub okresowo całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym; 3) całkowita niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu lub w okresach, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2, lub nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów."

Stosownie do dalszych przepisów art. 21 u.u.s.r., za całkowicie niezdolnego do pracy

w gospodarstwie rolnym uważa się ubezpieczonego, który z powodu naruszenia sprawności organizmu utracił zdolność do osobistego wykonywania pracy

w gospodarstwie rolnym (ust. 5). Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za trwałą, jeżeli ubezpieczony nie rokuje odzyskania zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 6). Całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za okresową, jeżeli ubezpieczony rokuje odzyskanie zdolności do osobistego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym

(ust. 7).

Zgodnie też z art. 22 ust. 1 u.u.s.r. - rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy przyznaje się jako rentę stałą, jeżeli całkowita niezdolność ubezpieczonego do pracy

w gospodarstwie rolnym jest trwała i nie orzeczono celowości przekwalifikowania zawodowego. W pozostałych przypadkach renta rolnicza z tytułu niezdolności do pracy przysługuje jako renta okresowa przez okres wskazany w decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

Z powyższego wynika, że nie w każdym przypadku osoba mająca ustalone prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy nie będzie mogła podjąć pracy. Osiąganie przez rencistę przychodów z tytułu wykonywania działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego może spowodować zawieszenie rolniczych świadczeń rentowych lub ich zmniejszenie. W świetle 34 ust. 1 u.u.s.r., prawo do renty rolniczej ulega wówczas zawieszeniu na zasadach określonych w art. 103-106 u.e.r. Niezaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej powoduje z kolei zawieszenie wypłaty renty rolniczej na zasadach określonych w art. 28 u.u.s.r.

Mając zatem na uwadze stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone na tle sprawy, w której osoba wnosząca skargę konstytucyjną miała ustalone prawo do renty w oparciu o przepisy u.e.r. oraz przytoczone przepisy u.u.s.r., stwierdzić należy, że ustalenie na rzecz opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia rentowego nie przekreśla automatycznie możliwości ubiegania się przez niego

o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W warunkach niniejszej sprawy skarżąca opiekuje się niepełnosprawnym synem. Wysokość pobieranej przez nią renty rolniczej jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego. Organy administracyjne, odmawiając przyznania jej świadczenia korzystniejszego, nie ustaliły jednak, czy prawo skarżącej do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy wiąże się z utratą zdolności do wykonywania przez nią jakiejkolwiek pracy, czy jednak nie stanowi to przeszkody do jej podjęcia. Wywiedzenie

z samego faktu pobierania przez stronę renty rolniczej, że podejmując się opieki nad niepełnosprawnym synem nie rezygnuje z aktywności zawodowej, było zatem nieusprawiedliwione. Jak bowiem zauważył Trybunał Konstytucyjny "sytuacja faktyczna oraz prawna opiekunów mających ustalone prawo do renty, lecz rezygnujących

z dalszego zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w tym chociażby przytoczony wyżej mechanizm ograniczenia czy wyłączenia możliwości pobierania świadczenia, wskazuje na podobieństwo ich sytuacji do sytuacji opiekunów, którzy są zdrowi i nie mają tym samym prawa do renty, lecz również rezygnują

z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną."

Nie dokonując wskazanych ustaleń w niniejszej sprawie naruszono, tym samym, przepisy art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) w zakresie nakazującym dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz załatwienie sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organ odwoławczy uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę prawną oraz poczyni niezbędne ustalenia faktyczne we wskazanym zakresie.

Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Organ odwoławczy zgłosił bowiem wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia jej o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.