Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2073/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2073/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - del. do WSA Henryk Ożóg Sędzia NSA - del. do WSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA - Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/ Protokolant - Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz A. D. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm./ odmówił A. D. przyznania uprawnienia do wyżej wymienionego świadczenia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 2 cyt. ustawy z dnia 31 maja 1996r. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona doznała, we wnioskowanym okresie, prześladowań nie objętych przepisami ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. D. podniósł, iż w decyzji nie zostało określone doznanie prześladowań, które nie jest objęte przepisami ustawy. Wskazał, że został przedłożony dokument wystawiony przez władze niemieckie; [...] z dnia [...]r., który bezspornie potwierdza pobyt na tzw. robotach, oraz Przepustka z dnia [...]r. Polskiej Milicji Miastowej w R., potwierdzająca powrót z Niemiec. Wnioskodawca zaznaczył, iż dokumenty są wystawione na nazwisko matki, bowiem dzieciom nie wystawiano odrębnych.

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]-wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych - działając na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 pkt 2 lit. "a" pkt 2 lit. "b" i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz.U. Nr 87 poz. 395 z póź. zm/ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ rozstrzygający przywołał treść przepisu art. 2 pkt 2 lit. "a", art. 2 pkt 1, art. 2 pkt 2 lit. "b" ustawy z dnia 31 maja 1996r. Ponadto organ stwierdził, że z uzyskanych przez Urząd dowodów, wynika, iż strona przebywała w obozach koncentracyjnych od [...]r. do [...]r.

Natomiast art. 2 pkt 2 lit. b) przewiduje przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy.

Nie obejmuje zaś osób osadzonych w obozach koncentracyjnych.

W skardze na powyższą decyzję A. D. zarzucił, iż ten sam organ wydał odmowne decyzje, których uzasadnienia przeczą sobie wzajemnie.

W decyzji z dnia [...]r. o odmowie przyznania uprawnień osoby represjonowanej stwierdzono, iż "z dokumentacji nie wynika, aby matka wraz z Nim i siostrą przebywała w obozie koncentracyjnym".

Natomiast w decyzji z dnia [...]r. odmawiającej przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej wskazano, iż "Nie obejmuje natomiast osób osadzonych w obozach koncentracyjnych".

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, powołując się na argumentację w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo podniesiono, iż z uwagi na wiek /[...]lat/ należy wykluczyć, że wywiezienie miało na celu zmuszenie do pracy przymusowej. Pojęcie represji wyrażone w art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. dookreśla art. 3 ust. 1 tej ustawy, z którego wynika, iż świadczenie pieniężne "przysługuje /.../ Za każdy pełny miesiąc trwania pracy, o której mowa w art. 2 ...". Fakt deportacji nie stanowi więc wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego. Niezbędne jest jeszcze wykonywanie w tych warunkach pracy przymusowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołano orzecznictwo sądowoadministracyjne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./.

Ustawa ta jednakże utraciła moc z chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r., ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1271/.

Art. 97 § 1 tych Przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości chyba, że wynika to z przepisu prawa.

Przed podjęciem decyzji w indywidualnej sprawie organ orzekający zobowiązany jest, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, zbadać wszechstronnie sprawę, a w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego /art. 7 i art. 77 kpa/. Następnie dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/.

W niniejszej sprawie Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych /zwany dalej Kierownik Urzędu/ uchybił tym zasadom postępowania administracyjnego.

W materiałach sprawy jest opinia Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę w W. z dnia [...]r., w której stwierdzono, iż A. D. udowodnił doznanie represji w formie wykonywania pracy przymusowej na deportacji. Opinię wydano "na podstawie dokumentów oryginalnych, oświadczeń świadków i relacji własnej".

Akta zawierają także zaświadczenie Krajowego Zakładu Ubezpieczeń /"[...]"/ wydane H. D. /matce skarżącego/. Z dokumentu tego wynika, iż w dniu [...]r. była robotnicą rolną w miejscowości B.

Ponadto w dniu [...]r. E. D.-K. złożyła oświadczenie na okoliczność pobytu skarżącego na deportacji i wykonywaniu pracy przymusowej w B.

Stwierdzić trzeba, iż organ nie dokonał oceny powyższych dowodów.

W szczególności istotne jest, jaką okoliczność stwierdza "[...]", czy data jej wystawienia stanowi datę początkową zatrudnienia matki skarżącego, w związku z czym została ona wystawiona.

Zdaniem Sądu oświadczenia skarżącego i jego siostry są zbyt lakoniczne by można je należycie ocenić, wobec czego rozważenia wymagało przesłuchanie skarżącego i jego siostry na okoliczność sprawy w szczególności jak długo trwał ich pobyt w G. R. i B.; jakie prace wykonywali w Niemczech. Należy tutaj dodać, że istnieje różnica w oświadczeniach obu tych osób. Powoływanie się skarżącego na przepustkę wydaną przez MO w R. zdaje się potwierdzać, że przebywali w Niemczech do początku [...]r. Okoliczność ta jest doniosła z tego względu, że ustawa, wcześniej powołana, wymaga określonego czasu trwania represji. Może zaistnieć więc taka sytuacja, że jeśli nawet przyjąć, że skarżący wraz z matką i siostrą był w Niemczech na przymusowych robotach to wątpliwości może wzbudzić okres tego pobytu.

W sprawie pozostaje jeszcze inna do wyjaśnienia kwestia a mianowicie związek sprawy przyznania A. D. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej i sprawy przyznania uprawnień kombatanckich.

W obecnie bowiem rozpatrywanej skardze A. D. wyraźnie wskazuje, iż uzasadnienia obu decyzji przeczą sobie wzajemnie.

W decyzji z dnia [...]r. o odmowie przyznania uprawnień osoby represjonowanej stwierdzono, iż "z dokumentacji nie wynika, aby matka wraz z Nim i siostrą przebywała w obozie koncentracyjnym".

Natomiast w decyzji z dnia [...]r. odmawiającej przyznania uprawienia do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej wskazano, iż "Według uzyskanych przez Urząd dowodów, strona przebywała w obozach koncentracyjnych od [...]r. do [...]r.".

Należy bowiem podkreślić, że wyłącznie prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala dopiero na ocenę czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.

Bezspornym jest, iż w sprawie nie przeprowadzono prawidłowego postępowania dowodowego.

Oceniając zatem zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że narusza ona przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stąd też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 - Przepisy wprowadzające /.../.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma przymiotu wykonalności /art. 152 Prawo o postępowaniu /.../.