Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1487/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 243 par.1, art. 245 par. 1 i 3, art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par.1 i 2 pkt 7.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 3 stycznia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 rok oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W dniu 18 października 2011 roku J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 rok oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 0 zł. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach podatnik wskazał, iż wspólnie z żoną, synem, córka oraz wnuczkiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego jego żonę oraz syna, z której miesięczny dochód wynosi około 6.000 zł. Skarżący jest właścicielem trzech działek budowlanych o powierzchni: 1.000 m2 w K., 1.000 m2 w miejscowości C. i 700 m2 w miejscowości C., a także samochodu osobowego Ford Galaxy z 2000 r oraz busa transportowego Volkswagen z 2003 roku, nie posiada innego majątku ani oszczędności. Jego syn jest właścicielem działki budowlano-rolnej o powierzchni 5.800 m2. Wnioskodawca wskazał, że jest obciążony obowiązkiem spłaty kredytu, którego rata wynosi 1.760 zł miesięcznie. Zaś miesięczne koszty utrzymania określił na kwotę 610 zł (woda, energia elektryczna oraz ogrzewanie) dodatkowo około 500 zł wynoszą rachunki za telefony. Wobec tego, że skarżący zmuszony był do wniesienia łącznie 9 skarg do sądu administracyjnego suma należnych od nich opłat przekracza kwotę 6.500 zł, która znacznie przewyższa możliwości finansowe skarżącego i zmusza go do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2011 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: nadesłanie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów skarżącego oraz członków jego rodziny za ostatni rok podatkowy 2010 w sposób umożliwiający określenie wysokości uzyskiwanych przychodów i kosztów ich uzyskania, bądź nadesłania odpisów zeznań podatkowych, nadesłanie ostatniego rachunku zysków i strat z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego jego żonę oraz syna; nadesłanie odpisów deklaracji VAT-7 z dwóch ostatnich okresów rozliczeniowych z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez poszczególnych członków rodziny, nadesłanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego i członków jego rodziny rachunków i ewentualnych lokat bankowych za ostatnie 2 miesiące (prywatnych i firmowych), udokumentowanie wysokości rat kredytowych i faktu ich spłaty; udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków eksploatacyjnych gospodarstwa domowego, na które wskazuje w swoim wniosku oraz wyjaśnienie jakiego budynku dotyczą wskazane we wniosku koszty ogrzewania bowiem z formularza PPF nie wynika by skarżący pozostawał właścicielem jakiegokolwiek budynku, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie jest zasadny.

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. M. wskazał, iż wspólnie z żoną, synem, córka i wnuczkiem prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza skarżącego, jego żony i syna przynosząca miesięczny dochód w granicach 6.000 zł, który nie pozawala na uiszczenie kosztów postępowania. Skarżący jest właścicielem trzech nieruchomości budowlanych i dwóch samochodów, jego syn także pozostaje właścicielem nieruchomości W tym miejscu należy wskazać, iż w sytuacji, w której oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego okaże się niewystarczające dla oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych bądź wzbudza wątpliwości strona jest obowiązana złożyć dodatkowe oświadczenia lub dokumenty źródłowe. Skarżący nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków w żaden też sposób nie udokumentował wydatków na utrzymanie rodziny, ani poziomu dochodów z działalności gospodarczej poszczególnych członków rodziny posiadanych na utrzymanie, nie odpowiedział także na skierowane wezwanie dotyczące sprecyzowania sytuacji mieszkaniowej rodziny i ponoszonych na ten cel wydatków. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, w ocenie zaś referendarza jego postawa służy zaprezentowaniu swojej sytuacji majątkowej w taki sposób by odpowiadała przesłankom określonym w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Skarżący w żaden sposób nie udokumentował wysokości uzyskiwanych dochodów, nie wykazał też wysokości ponoszonych kosztów utrzymania. Powyższe w kontekście znacznej wartości majatku nieruchomego, którego pozostaje właścicielem czyni niewiarygodnym oświadczenie wnioskodawcy o trudnej sytuacji materialnej i braku jakichkolwiek środków finansowych, z których mogłoby zostać pokryte koszty procesu. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. obowiązkiem strony jest partycypacja w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy leży na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności, a rozstrzygnięcie sądu w kwestii prawa pomocy zależne jest od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por. postanowienie NSA z dnia 30.04.2009 r. II OZ 379/09). Zwolnienia od kosztów sądowych nie uzasadnia także chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań (w tym z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych), preferencyjnie traktowanych przez skarżącego. Skarżący nie wywiązał się z obowiązku udzielenia informacji nałożonych wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy, jego postawa uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej i należy ją potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

P.Z-C.