Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 451/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów.

TEZY

Wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykazania właścicieli w rejestrze ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] marca 2009 r. numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje adwokatowi A. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

II SA/Bk 451/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Starosta Powiatowy w S. odmówił A. Ch. wprowadzenia zmian w rejestrze gruntów obrębu H. gm. Sz. polegających na wpisaniu A. Ch., D. B. i J. S. jako współwłaścicielek nieruchomości rolnej oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha, według stanu ujawnionego w 1964 r. w księdze wieczystej Kw [...], zgodnie z postanowieniem Sądu Powiatowego w S. z dnia [...] stycznia 1964 r. nr [...].

Organ ustalił, że aktem nadania ziemi z [...] listopada 1951 r. przyznano S. S., ojcu wnioskodawczyni, na własność nieruchomość o pow. [...] ha i nr [...] położoną we wsi H. gm. Sz., dla której założono księgę wieczystą Kw [...] z wpisem w/w jako właściciela. W wyniku wniosku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1964 r. Sąd Powiatowy w S. dokonał zmian w księdze wieczystej nr [...] poprzez wpisanie nowego numeru działki – [...] i sprecyzowanie powierzchni – [...] ha.

Organ ustalił, że działka figurowała w kolejnych rejestrach z lat 60-tych. W 1961 r. w rejestrze gruntów wsi H. zapisana była na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi. W rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym szczegółowym założonym w 1963 r. do celów sprostowania numeracji działek oraz powierzchni gruntów z aktów nadania ziemi z 1951 r. – S. S. figurował jako posiadacz działki nr [...]. W rejestrze szczegółowym pomiarowo – szacunkowym ułożonym w 1967 r. przed wymianą gruntów – działka ta była zapisana na Skarb Państwa. Zdaniem organu, niewykazanie S. S. w ewidencji gruntów z lat 60-tych jako właściciela spowodowane było niezgłoszeniem przez niego otrzymanego aktu nadania ziemi do organu prowadzącego operat ewidencji gruntów i budynków, pomimo obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 1 dekretu z 02 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32).

Następnie wskazano, że w latach 70-tych przeprowadzano wymiany gruntów. Przedmiotową działkę nr [...] najpierw połączono z działką nr [...] tworząc nową o nr [...] zapisaną na rzecz Skarbu Państwa. W trakcie tej wymiany nie zgłoszono organowi faktu nadania w roku 1951 działki nr [...] S. S.

W 1972 r. przeprowadzono kolejną wymianę gruntów, w wyniku której podzielono działkę nr [...] na dwie części o nr [...]. Pierwsza przypadła uczestnikowi scalenia A. S., druga – położona w miejscu dawnej działki nr [...] – Skarbowi Państwa.

S. S. zmarł [...] listopada 1970 r. Aktem własności z 1975 r. J. S. otrzymała działki nr [...] o pow. [...] ha, które następnie przejęto w 1978 r. na własność Skarbu Państwa za rentę. Podniesiono, że podczas przeprowadzanego w 1978 r. scalenia J. S. wniosła o wydzielenie dla niej działki rencisty we własnym ogrodzie, nie wnosiła zaś o wydzielenie gruntów opisanych w akcie nadania ziemi jej zmarłemu mężowi z 1951 r.

Decyzją Wojewody B. z [...] września 1978 r. nr [...] o scaleniu działka nr [...] została włączona do działki nr [...] o pow. [...] ha obecnie zapisanej na rzecz Skarbu Państwa w Kw [...] pozostającej we władaniu Agencji Nieruchomości Rolnych.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. stwierdził nabycie spadku po S. S. na rzecz żony J. S. oraz córek A. Ch. i D. B. w wymiarze po 1/3 części.

Obecnie w Kw [...] S. S. figuruje nadal jako właściciel działki nr [...], który to ujawniony stan nie jest, zdaniem organu, zgodny z rzeczywistym stanem prawnym, co stwierdzono na podstawie powyżej podanych okoliczności.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny organ ocenił, że nie jest możliwe wprowadzenie żądanej zmiany w ewidencji gruntów. Wywiódł, że w najstarszych rejestrach wsi H. działka nr [...] jest zapisana na rzecz Skarbu Państwa. Podniósł, że jeżeli małżonkowie S. prowadzili wspólne gospodarstwo rolne do 1970 r. to należało stwierdzić prawa do spadku po S. S. co do działki nr [...], a następnie J. S. powinna przekazać w zamian za rentę na rzecz Skarbu Państwa wszystkie nieruchomości rolne, a nie tylko ich część. Wskazano, że organ ewidencyjny obecnie orzekający nie może ponosić odpowiedzialności za zapisy z lat 60-tych, zaś wszelkie spory cywilne powinny być rozstrzygane w drodze sądowej.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. Ch. zarzucając naruszenie obowiązku dołożenia należytej staranności w wyjaśnieniu sprawy wynikającego z art. 7, 9 i 77 Kpa. Podniosła, że błędy popełnione przez organy prowadzące ewidencję powodują obecnie trudności w zamieszczeniu w księdze wieczystej spornej nieruchomości zapisów wynikających z postanowienia stwierdzającego spadek po S. S.

Wskazała, że jedynym rozstrzygnięciem, na podstawie którego przyjęto przejęcie działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa jest decyzja scaleniowa z 1978 r., w której włączono tę działkę do działki nr [...]. Z akt nie wynika jednak, by następcy prawni S. S. brali udział w tym postępowaniu zakończonym w/w decyzją. Jeśli zatem nie brali tego udziału i nie uzyskali nieruchomości zamiennej to stan ten jest bezprawny, a prawidłowo powinny być traktowani jak współwłaściciele nieruchomości poscaleniowej. Podniosła, że właściwe informowanie jej przez organ o skutkach decyzji z [...] września 1978 r. spowodowałoby możliwość podjęcia działań we właściwym trybie np. z art. 155 Kpa celem naprawienia błędów wywołanych przy scaleniu nieprawidłowymi zapisami w ewidencji.

Zarzuciła bezpodstawność stwierdzenia, że nie dokonano zgłoszenia aktu nadania ziemi z 1951 r. do ewidencji wskutek czego nie wykazano jej ojca jako właściciela działki nr [...]. Wskazała, że na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie trybu postępowania przy zgłaszaniu i dokonywaniu zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków - organ miał obowiązek sam wprowadzać zmiany wynikające z decyzji organów administracji państwowej wydanych na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej, zatem nie było potrzebne, w przypadku jej ojca, zgłoszenie. Zdaniem odwołującej się niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy polega również na niepodjęciu starań by odnaleźć archiwalne rejestry geodezyjne, które - jak twierdzi – wdziała w Starostwie Powiatowym w Sokółce. Nie zgodziła się z twierdzeniem o braku odpowiedzialności organu za zapisy prawne ewidencji z lat 60-tych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno – Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na deklaratoryjny charakter zapisów w ewidencji gruntów, podlegających zmianie na wniosek lub z urzędu i wyłącznie na podstawie określonych ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne dokumentów. Następnie organ ten ustalił stan faktyczny dotyczący działki nr [...] identycznie jak organ I instancji podając jako podstawę swych ustaleń te same dokumenty w postaci rejestrów pomiarowo - klasyfikacyjnych z 1960 r. oraz z 1963 r. – w których jako właściciel spornej działki wpisany jest Skarb Państwa (poprzednio Państwowy Fundusz Ziemi), rejestru gruntów z 1961 r. z wpisem własności na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi, wykazu rozrachunkowego nabywców gospodarstw rolnych z lutego 1966 r. w którym wskazano S. S. jako nabywcę działki nr [...], wniosku Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] sierpnia 1963 r. i postanowienia tego organu z [...] września 1963 r., jak również postanowienia Sądu Powiatowego w S. z dnia [...] stycznia 1964 r. o wpisaniu w księdze wieczystej Kw [...] numeru działki nr [...] i powierzchni [...] ha.

Organ odwoławczy ocenił, że na obecnym etapie postępowania nie jest w stanie ustalić, dlaczego S. S. nie został wpisany w rejestrze gruntów wsi H. Podał, że obecnie działka nr [...] jest faktycznie wpisana w dwóch księgach wieczystych: Kw [...] i Kw [...] – tu jako część działki nr [...]. Z tego powodu oceniono, że sprawa nie może zostać rozstrzygnięta w trybie postępowania administracyjnego, a powinna zostać oceniona w postępowaniu wieczystoksięgowym przed sądem powszechnym.

Odnośnie złożonego w toku postępowania przez A. Ch. wniosku o zawieszenie podano, że nie było możliwe jego uwzględnienie z uwagi na to, że nie poparła tego żądania inna strona – Agencja Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego J. S. Podała, że działka nr [...], należąca poprzednio do jej zmarłego męża, obecnie faktycznie nie istnieje, a stan ten jest wynikiem przejęcia jej na rzecz Skarbu Państwa bez tytułu prawnego. Podniosła, że jej mąż był wpisany w archiwalnych rejestrach znajdujących się w Wydziale Geodezji Starostwa Powiatowego w S., które widziała jej córka, jednak nie zostały one wzięte pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu. Podobnie w postępowaniu tym pominięto kwestie związane z nieprawidłowym przebiegiem postępowania scaleniowego w 1978 r., w wyniku którego sporną działkę nr [...] włączono do gruntów Skarbu Państwa jako część działki obecnej nr [...]. Nieprawidłowości te polegały na pominięciu stron tego postępowania i jednocześnie spadkobierców S. S.. Zarzuciła, że organ – uznając się niewłaściwym do rozpatrywania kwestii dotyczących prawidłowości scalenia – powinien był przekazać sprawę w tej części innemu organowi według właściwości. Skarżąca podniosła również, że nie wyjaśniono rozbieżności pomiędzy zapisami wniosku Powiatowej Rady Narodowej o założenie dla działki nr [...] księgi wieczystej z 1963 r., w którym wskazuje się na rejestr klasyfikacyjny z 1963 r. i pozycję tej działki nr [...] a danymi z rejestru stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, w których organ powołuje się na rejestr z 1963 r. z zapisem działki nr [...] pod pozycją [...]. Wskazała, że chodzi o dwa różne dokumenty, czego organ nie wziął pod uwagę, a co potwierdza jej stanowisko o istnieniu dokumentacji archiwalnej nieuwzględnionej w przedmiotowym postępowaniu z naruszeniem zasad kodeksowych jego prowadzenia. Skarżąca zwróciła również uwagę na inne uchybienia procesowe. Podniosła nierozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania i nierozważenie możliwości zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w sytuacji, w której toczy się postępowanie wieczystoksięgowe w sądzie powszechnym. Wskazała na uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenie się co do tego materiału na końcowym etapie postępowania oraz nierozpoznanie jej wniosków dowodowych o dopuszczenie dowodu z odpisu Kw [...]. Podniosła, że sposób prowadzenia postępowania przez organy geodezyjne budzi jej wątpliwości co do rzetelności i realizacji obowiązku dążenia do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutów naruszenia zasad procesowych podano, że wniosek o zawieszenie postępowania nie został uwzględniony poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, zaś wniosek dowodowy został zgłoszony po zakończeniu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, bowiem w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów procesowych i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd był zatem zobowiązany do uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a.

Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej była zasadność wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków, na wniosek strony, zmian polegających na wpisaniu jako współwłaścicielek działki nr [...]: A. Ch. (wnioskodawczyni), D. B. oraz J. S. (skarżącej). Organy obydwu instancji odmówiły wprowadzenia tych zmian. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej przedmiotowa odmowa narusza przepisy art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 Kpa i jest przedwczesna. Organ II instancji nie ustosunkował się, w wymaganej procesowo formie postanowienia, do wniosku strony o zawieszenie postępowania na podanych wyżej podstawach prawnych. Również uszło uwadze organów, że w sprawie zachodziła podstawa do obligatoryjnego, a więc nie tylko na wniosek, zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.

W trakcie kontrolowanego postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów powstała wątpliwość co do prawa własności nieruchomości nr [...] - wskazanej we wniosku jako dotkniętej zmianami podmiotowymi. Dołączone do wniosku inicjującego postępowanie dokumenty pozostawały bowiem w sprzeczności z tymi, którymi dysponował organ. We wniosku wskazano jako dotychczasowego właściciela działki nr [...] S. S. (na podstawie treści księgi wieczystej Kw [...]). Prawa po nim nabyły (a w związku z tym podlegały, zdaniem wnioskodawczyni, wpisaniu do ewidencji jako współwłaścicielki działki) – J. S., A. Ch. i D. B. (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z [...] lipca 2008 r.). Tymczasem organ na podstawie posiadanej dokumentacji ustalił, że w ewidencji jako właściciel obecnej działki nr [...] figuruje nie S. S., a J.K. (k. 17 akt adm. I inst.), zaś działka o poprzednim numerze [...] stała się w wyniku scalenia przeprowadzonego w 1978 r. częścią obecnej działki nr [...] należącej do Agencji Nieruchomości Rolnych i wpisana jest do księgi wieczystej Kw [...] (k. 5, 34 akt adm. I inst.). Okazało się więc, że prawa do nieruchomości nr [...] wpisane są w dwóch księgach wieczystych na rzecz dwóch różnych podmiotów, jak również, że obecna działka nr [...] nie jest prawdopodobnie tożsama z poprzednią o tym samym numerze.

Niewątpliwie rozstrzygnięcie powyższego sporu, posiadającego charakter sporu o własność, jak oceniły organy, przekracza ramy postępowania ewidencyjnego, a wymaga przeprowadzenia postępowania na drodze cywilnej. Wynika to z faktu, że stwierdzony w ewidencji stan ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie (np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym) powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno - rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA w Warszawie z dnia 04 marca 1999 r. w sprawie sygn. akt II SA 17/99, Lex nr 46214).

Z akt sprawy wynika, że konkretne kroki w kierunku rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym zaistniałego w sprawie sporu o własność zostały przez zainteresowane strony podjęte. W dniu [...] kwietnia 2009 r. organ II instancji został poinformowany przez wnioskodawczynię, iż J. S. wniosła do Sądu Rejonowego w S. pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jak również informacja ta zawierała wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 98 Kpa. Strona dołączyła również treść pozwu (k. 9, 10 akt adm. II inst.).

Niewątpliwie organy dostrzegły zaistniały w sprawie spór o własność i konieczność przeprowadzenia postępowania przed sądem powszechnym celem ustalenia rzeczywistych właścicieli działki nr [...] (vide końcowa część uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Również organ II instancji posiadał wiedzę o podjętych przez strony krokach celem wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym (wynika to z porównania daty wydania decyzji – [...] czerwca 2009 r. oraz daty poinformowania o złożonym pozwie i złożenia wniosku o zawieszenie – [...] kwietnia 2009 r.). Okolicznościom tym nie nadano jednak, zdaniem sądu, właściwego znaczenia w sprawie i nie wyprowadzono z posiadanej wiedzy procesowych konsekwencji w zakresie wpływu tych okoliczności na postępowanie ewidencyjne.

Przede wszystkim wskazać trzeba, że złożony w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosek o zawieszenie postępowania nie doczekał się prawidłowego procesowego rozpoznania. Niezależnie bowiem od tego, czy organ argumentację zawartą w przedmiotowym wniosku podzielał, czy też nie i z jakich powodów, jak również niezależnie od wskazanej przez stronę podstawy żądania zawieszenia – organ powinien wydać w przedmiocie takiego wniosku postanowienie. Nierozpoznanie w formie postanowienia wniosku strony o zawieszenie postępowania powoduje pozbawienie jej możliwości poddania kontroli stanowiska organu co do zasadności i podstaw zawieszenia. Każde postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego podlega bowiem, w myśl art. 101 § 1 i § 3 Kpa, zaskarżeniu. Zatem nierozpoznanie zgłoszonego w sprawie niniejszej wniosku o zawieszenie postępowania spowodowało naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 Kpa, przy czym, jak zostanie wykazane w dalszej części uzasadnienia, miało ono wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż powstanie w trakcie postępowania o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów sporu o własność stanowi zagadnienie wstępne dla tego postępowania i zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii praw właścicielskich do nieruchomości i usunięcia powstałych rozbieżności. W orzecznictwie wskazano m.in., że przesłanką zawieszenia postępowania ewidencyjnego w takim przypadku jest zawisłość przed sądem powszechnym sprawy z powództwa o ustalenie prawa własności w trybie art. 189 Kpa lub też sprawy z wniosku o zasiedzenie (vide wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1010/05, Lex nr 266309, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 30/08, http//:orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie wniosek o zawieszenie postępowania z dnia [...] kwietnia 2009 r. wskazywał, że do Sądu Rejonowego został wniesiony pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Co prawda na załączonym pozwie brak jest prezentaty tego Sądu świadczącej o tym, że czynność wniesienia pozwu rzeczywiście miała miejsce – nie usprawiedliwia to jednak organu. Jego obowiązkiem było zobowiązanie strony do wykazania tej okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości. Należy ponadto podkreślić, że informacja o krokach podjętych w celu zainicjowania postępowania przed sądem powszechnym dotarła do organu II instancji w dniu [...] kwietnia 2009 r., podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] czerwca 2009 r. a więc ponad miesiąc od wpływu wniosku o zawieszenie wraz z informacją o pozwie. Z akt nie wynika, by organ w tym czasie podejmował działania w celu wyjaśnienia, czy pozew wpłynął. Nadto z pisma J. S. z dnia [...] maja 2009 r. (k. 24 akt adm. II inst.) wynika, że zbagatelizował kserokopię potwierdzenia nadania pozwu w dniu [...] kwietnia 2009 r.

Przedstawione wyżej postępowanie organu kwalifikuje się jako naruszenie przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym stanowi bowiem zagadnienie wstępne w postępowaniu o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów. W zależności od treści końcowego rozstrzygnięcia postępowania przed sądem powszechnym możliwa jest ocena, czy istnieje podstawa do wprowadzenia zmian w ewidencji zgodnie z wnioskiem strony, czy też takiej podstawy brak. W tych okolicznościach niezbędne było rozpoznanie wniosku o zawieszenie postępowania przez wydanie w tym przedmiocie odpowiedniego zaskarżalnego postanowienia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Również organ winien w procesowej formie postanowienia rozstrzygnąć wniosek złożony na podstawie art. 98 Kpa, bowiem przepis ten stanowi samodzielną podstawę zawieszenia. Brak wymaganych przepisami Kpa postanowień kwalifikować należy jako wadę postępowania, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a..

Należy ponadto wskazać, że powstanie w sprawie zagadnienia wstępnego, od którego rozstrzygnięcia zależy wynik postępowania, zobowiązuje organ do zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a zatem nawet bez wniosku. Nierozważenie zatem w niniejszej sprawie z urzędu podstawy do zawieszenia stanowi również o poważnym uchybieniu zasadom postępowania.

W postępowaniu prowadzonym ponownie na skutek niniejszego wyroku ustalić należy, czy w sprawie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 §1 pkt 4 Kpa, w szczególności czy toczy się przed sądem powszechnym postępowanie, którego wynik ma charakter prejudycjalny dla postępowania w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Następnie, w zależności od wyników tych ustaleń, organ oceni zasadność zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie mając na uwadze stanowisko zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu. W przypadku, gdy postępowanie przed sądem powszechnym zostało zakończone – organ wyda decyzję merytoryczną.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji, przy czym kierując się zasadą ekonomii postępowania oraz mając na uwadze konieczność zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania, w tym również wpadkowego, przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. sąd uchylił obydwie decyzje.

W punkcie 2. wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

W oparciu o art. 250 cyt. ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) orzeczono o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego wykonanego na zasadzie prawa pomocy.