Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 747/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2020-07-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 4, art. 51 ust. 1, art. 36a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K.-W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. K.-W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2019 r., [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2017 r., nr [...], i odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na działce nr [..] położonej przy ulicy C. w G. rozpoczęto budowę inwestycji – budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Inwestycję realizowano na podstawie decyzji z dnia 24 października 1986 r., [..], zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej od nr [.] (10 obiektów) na osiedlu "S." Spółdzielni Mieszkaniowej". Powyższą decyzję przeniesiono w części dotyczącej obiektu przy ul. C. na rzecz M.K.-W. decyzją Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2000 r., nr [..], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody z dnia 23 stycznia 2001 r., nr [..].

W stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego wprowadzono zmiany polegające na przesunięciu budynku w stronę ulicy C. o ok. 4 m, co spowodowało jego przybliżenie do krawędzi drogi na odległość od 3,50 - 3,80 m, a szerokość obiektu została zwiększona o 6,40 m. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego wszczął i prowadził postępowanie w oparciu o procedurę wynikającą z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, w trakcie którego postanowieniem z dnia 8 czerwca 2001 r., wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie domu mieszkalnego na działce przy ulicy C. w G., a następnie w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na wznowienie robót, decyzją z dnia 25 czerwca 2001 r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r., uzgodnionego z Wydziałem Dróg i Komunikacji Urzędu Miasta, projektu budynku (zawierającego inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu, inwentaryzację geodezyjną z uwzględnieniem odległości obiektu od granic nieruchomości i od budynków sąsiednich, sposób doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami) oraz dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 listopada 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, natomiast decyzją z dnia z dnia 12 listopada 2001 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia 25 czerwca 2001 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi nadzoru budowlanego I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zakres dokumentacji objętej nakazem dostarczenia winien zostać poszerzony o orzeczenie techniczne zawierające ocenę samowolnie dokonanych odstępstw. Takie orzeczenie zaś winno zawierać ocenę wpływu budowanego obiektu na segment nr [..] i stanowić podstawę opracowania projektu dokończenia budowy budynku nr [..].

Decyzją z dnia 19 listopada 2001 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do 31 maja 2002 r. inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego segmentu skrajnego, orzeczenia technicznego dotyczącego segmentu skrajnego zawierającego ocenę samowolnie dokonanych odstępstw oraz ocenę wpływu obiektu na przylegający segment przy ul. C. w G. a także uzgodnionego z Wydziałem Dróg i Komunikacji Urzędu Miasta projektu budynku wykonanego na podstawie wniosków i zaleceń wynikających z orzeczenia technicznego i zawierającego sposób doprowadzenia obiektu do zgodności z przepisami.

W dniu 2 kwietnia 2002 r. inwestor przedłożył orzeczenie techniczne opracowane przez dr inż. L. N. dotyczące oceny wpływu budynku przy ul. C. na przyległy budynek nr [..], a następnie przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2002 r. przekazała orzeczenie techniczne opracowane w kwietniu 2002 r. przez mgr inż. K. D. dotyczące sposobu wykonania ścian parteru i stropu nad parterem budynku przy ul. C. w G., zawierające między innymi zakres prac naprawczych do wykonania w przedmiotowym budynku.

Po dostarczeniu przez inwestora wymaganej dokumentacji decyzją z dnia 5 września 2003 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany dokończenia budowy oraz udzielił M. K. – W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku w mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 stycznia 2004 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z ustaleń dokonanych przez organ II instancji wynikało m.in., że projekt dokończenia robót narusza obowiązujące warunki techniczne (otwory okienne w ścianie odległej mniej niż 4 m od granicy z działką nr [..]), w projekcie znajduje się nieaktualny przekrój, brak uzgodnienia z Wydziałem Dróg i Komunikacji w zakresie usytuowania budynku nr [..], brak ustosunkowania się do opinii dr inż. W. C. w zakresie kwalifikowania obiektu do konkretnej kategorii geotechnicznej. Organ odwoławczy wskazał również na zagadnienia dotyczące studni, wykonanych fundamentów, stateczności skarpy, nośności gruntu stwierdzając, że pomiary osiadań nie mogą być jedynym miarodajnym czynnikiem, zwrócił uwagę organowi I instancji szczególnie na sprawę stabilności skarpy oraz potwierdzenie nośności gruntu przyjętej do obliczeń sprawdzających. Tym samym, w ocenie organu odwołąwczego obowiązek nałożony na inwestora nie został wykonany w pełnym zakresie, co nie dawało podstaw do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Pismami z 30 stycznia 2004 r. i 4 lipca 2004 r. inwestorka przedłożyła dokumenty wnosząc o wydanie pozwolenia na dokończenie budowy. Wśród dostarczonych dokumentów znalazło się oświadczenie autorów projektu - dr inż. arch. M. P. i mgr inż. S. K., zgodnie z którym stabilność skarpy została wykazana i potwierdzona obliczeniami konstrukcyjnymi i dokumentacją geotechniczną. Z przedłożonego oświadczenia wynika, że dokonano obliczeń sprawdzających dla obciążeń występujących od zamierzenia inwestycyjnego przy ul. C. i stwierdzono zachowanie stateczności skarpy oraz bezpieczeństwo projektowanej inwestycji. Z wniosków zawartych w przywołanej dokumentacji geotechnicznej sporządzonej w celu rozpoznania warunków gruntowo - wodnych w podłożu realizowanego budynku przy ul. C. i skarpy na zapleczu budynku wynikało, że w podłożu badanej skarpy występują grunty morenowe nie predysponowane do powstawania w nich osuwisk, a projektowana budowa nie powoduje zagrożenia stateczności skarpy.

Decyzją z dnia 19 listopada 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany dokończenia budowy oraz udzielił inwestorowi kolejnego pozwolenia na wznowienie robót. Decyzją z dnia 16 marca 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo podjęcia starań inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 19 listopada 2001 r. i w tej sytuacji organ I instancji nie miał podstaw do zatwierdzenia projektu dokończenia robót i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, ponieważ przedłożony projekt budynku przy ul. C. przewiduje o jedną kondygnację więcej niż projekt z lipca 2002 r., właściciele budynku przy ul. C. przedłożyli kontrekspertyzę opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. F. G., a autor orzeczenia technicznego z marca 2002 r. dr inż. L. N. udzielając organowi nadzoru budowlanego II instancji odpowiedzi pismem z dnia 10 marca 2005 r. uznał nadbudowę piętra nad tarasem za niedopuszczalną powołując się na zalecenia wynikające z własnego orzeczenia z 2002 r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy do powiatowego organu nadzoru budowlanego wpływały sprzeczne w treści wnioski, stanowiska, oświadczenia i opinie stron, ich pełnomocników, projektanta i rzeczoznawcy budowlanego. Analiza tych stanowisk prowadziła do wniosku, że każda opinia dopuszczała wznowienie budowy budynku nr [..], tylko pod odmiennymi warunkami. Według organu I instancji przedstawiona wersja projektu dokończenia budowy budynku nr [..] - w części dotyczącej konstrukcji - nie mogła być wykorzystana dla celu wznowienia budowy tego obiektu, ponieważ sposób redystrybucji obciążeń ławy fundamentowej "przy sąsiedzie" podany przez dr inż. L. N. nie dotyczył przypadku zabudowy tarasu, a ponadto "projekt dokończenia budowy" nie spełniał wymagań rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ ocenił ponadto, że pomimo toczącego się od kilku lat postępowania inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych decyzją z dnia 19 listopada 2001 r. W związku z tym decyzją z dnia 28 lipca 2005 r. powiatowy organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę znajdującego się w budowie budynku mieszkalnego przy ul. C. w G.

Decyzją z 11 grudnia 2006 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia 13 lipca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy decyzją z dnia 21 lutego 2008 r. W wyniku jej zaskarżenia przez inwestora Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 312/08, uchylił decyzje organów I i II instancji. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 89/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji, w następstwie czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 203/10, ponownie uchylił decyzje organów I i II instancji zwracając uwagę na potrzebę przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy w dniu 17 października 2013 r. przeprowadzono dowód z oględzin na terenie działki przy ul. C. w G., w toku których nie stwierdzono widocznych rys lub zarysowań co potwierdził A. H. stwierdzając, że od czasu wstrzymania budowy przy ul. C., w budynku przy ul. C. nie pojawiły się żadne nowe pęknięcia lub zarysowania.

Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego dokończenia budowy przedmiotowego budynku pod względem kompletności w zakresie określonym w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem wymogów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz spełnienia wymagań określonych w art. 34 Prawa budowlanego.

W dniu 25 września 2015 r. zamiast poprawionego i uzupełnionego projektu autorstwa dr inż. arch. M. P. i mgr inż. bud. S. K., złożony został nowy projekt "dokończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z inwentaryzacją stanu istniejącego w G. przy ul. F. C." na działce nr [...], [..] obręb [..]) z 17 sierpnia 2015 r. sporządzony przez inny zespół projektantów: mgr inż. arch. L. M., dr inż. J. B., inż. K. Ż., mgr inż. Ł. B. i inż. J. S. Projekt zawierał m.in. ekspertyzę dotyczącą konstrukcji budynku przy ul. C. w G. autorstwa rzeczoznawcy budowlanego dr inż. J. B., w którym autor, zdaniem organu I instancji, w sposób czytelny, przejrzysty i jednoznaczny ustosunkował się do wcześniejszych opinii i ekspertyz sporządzonych w postępowaniu, a swoje wywody dotyczące możliwości wznowienia robót poparł wynikami z oględzin po wykonaniu odkrywek oraz stosownymi obliczeniami (w przeciwieństwie na przykład do ekspertyzy autorstwa dr inż. F. G.). Organ uznał ekspertyzę dr inż. J.L. za rzetelną, wyjaśniającą jednoznacznie sprzeczności wcześniejszych opinii i ekspertyz. W ocenie organu wyniki ekspertyzy w sposób jednoznaczny wskazują na możliwość kontynuacji przedmiotowej inwestycji zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym zawierającym między innymi rozwiązania zgodne z tą ekspertyzą, które wyeliminują popełnione podczas wcześniejszej budowy błędy budowlane. W konsekwencji, decyzją z dnia 12 października 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zauważył, iż organ I instancji skupił się jedynie na ocenie przedłożonych przez skonfliktowane strony ekspertyzach, nie przeanalizował przedłożonego projektu zamiennego pod kątem zgodności z przepisami art. 35 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia 23 października 2017 r. organ I instancji zatwierdził projekt budowlany zamienny "dokończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wraz z inwentaryzacją stanu istniejącego w G. przy ul. F. C." na działce nr [..] i [..] obręb [..] (archiwalne numery działek [..], [..] obręb [..]) udzielając inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nakładając na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Organ I instancji stwierdził bowiem, że usytuowanie budynku przy ul. C. nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na tym obszarze, albowiem nieznaczne przybliżenie frontowej ściany budynku do krawędzi drogi uzyskało, w trybie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, akceptację zarządcy drogi. Uznano również, że projekt ten spełnia wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Po rozpatrzeniu odwołania I. M.-H. i A. H. decyzją z dnia 25 czerwca 2018 r. wojewódzki organ nadzoru budowlanego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zakwestionował ustalenia, że usytuowanie budynku przy ul. C. w G. nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nieznaczne przybliżenie frontowej ściany budynku do krawędzi drogi uzyskało, w trybie art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, akceptację zarządcy drogi. W ocenie organu odwoławczego ewentualna zgoda zarządcy drogi na zmniejszenie ustawowej odległości obiektu od istniejącej drogi nie może być traktowana jako zgodność z planem w zakresie linii zabudowy. Dodatkowo zwrócono uwagę, że w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono kwestii "zamurowania" (zasłonięcia) luksferów znajdujących się w ścianie sąsiedniego budynku.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła inwestor. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 489/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy dokonał odmiennej niż organ I instancji oceny zawartego w aktach materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zgodności projektu budowlanego zamiennego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy zajął kategoryczne stanowisko, co do tego, że część budynku zlokalizowanego przy ul. C., w odległości 1,90 m od działki stanowiącej ulicę C. w G., przekracza linię zabudowy wyznaczoną w planie miejscowym, wynoszącą 4 m od linii rozgraniczającej ulicę C., i tym samym narusza ustalenia tego planu. Sąd uznał, że nie zachodziły podstawy do przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji, jako że organ odwoławczy sam mógł orzec co do istoty sprawy skoro stanowiska obu organów różniły się wyłącznie co do oceny prawnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 11 października 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji z dnia 16 grudnia 2016 r. uchylającej decyzję organu nadzoru I instancji organ odwoławczy wskazał, że istnieje potrzeba sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami obowiązującymi w dacie podejmowania decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 Prawa budowlanego. Analizując stanowisko organu I instancji w zakresie zgodności rozwiązań projektowych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego organ odwoławczy stwierdził, że jest ono nieprawidłowe. Według organu odwoławczego zgoda zarządcy drogi na zmniejszenie ustawowej odległości obiektu od istniejącej drogi, nie może być traktowana jako zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie linii zabudowy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XXX/668/09 Rady Miasta z dnia 25 marca 2009 r. (karta terenu nr [..], nr terenu [..]) nieprzekraczalna lina zabudowy od linii rozgraniczającej ulicę 121 KD-D tj. ulicę C., wynosi 4 m. Przy czym nieprzekraczalna linia zabudowy jest to linia ograniczająca obszar, na którym dopuszcza się wznoszenie budynków. Jednocześnie nieprzekraczalne linie zabudowy określone planem nie dotyczą okapów i gzymsów wysuniętych nie więcej niż 0,5 m oraz balkonów i wykuszy wysuniętych nie więcej niż 1,0 m. Natomiast narożnik przedmiotowego budynku (poziom piwnicy i parteru) został wybudowany w odległości 1,90 m od działki stanowiącej ulicę C. w G., zatem część omawianego budynku została wybudowana z naruszeniem przytoczonego zapisu miejscowego planu.

Organ odwoławczy wskazał również, że właściciele budynku przy ul. C. podnieśli kwestię "zamurowania" luksferów znajdujących się w ścianie od strony budynku przy ul. C., które zostały wybudowane zgodnie z pozwoleniem na budowę, w związku z czym organ odwoławczy zwrócił się do organu I instancji w trybie art. 136 k.p.a. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. W odpowiedzi pismem z dnia 22 maja 2019 r. organ I instancji poinformował, że ścianę zewnętrzną budynku przy ul. C. w G. należy traktować jako ścianę pełną, jedynie zróżnicowaną materiałowo. Z tego powodu, zdaniem organu I instancji, projekt budowlany zamienny budynku przy ul. C. w G. z projektowaną ścianą usytuowaną bezpośrednio przy istniejącej ścianie pełnej (jedynie zróżnicowanej materiałowo) budynku przy ul. C. w G., jest do zaakceptowania w tym zakresie. Organ odwoławczy dokonał analizy dokumentacji projektowej archiwalnej, z której wynika, że doświetlenie luksferami znajduje się na granicy obu posesji (na "styku" obu budynków). Prześledzono chronologicznie przebieg procesu inwestycyjnego obu budynków celem rozpoznania i wyjaśnienia problemu. Stwierdzono, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 24 października 1986 r. zakładał doświetlenie luksferami pomieszczenia piętra oraz pomieszczenia poddasza każdego z budynków (również i przedostatniego w szeregu budynku nr [..] tj. C.) w środkowej części ściany budynku na granicy (do której przylega parterowy garaż sąsiedniego budynku nr [..] tj. C.). Wyżej wskazana decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie zmieniona (dla budynku C. nr [..] na działce nr [..]) decyzją z dnia 8 stycznia 1990 r., a w projekcie zamiennym w dalszym ciągu zaprojektowane było przedmiotowe doświetlenie luksferami pomieszczeń piętra i poddasza budynku przy ul. C.[..], w jego ścianie na granicy działki (ponad parterowym garażem z tarasem budynku przy ul. C.[..]). W zatwierdzonym decyzją z dnia 5 września 2003 r. projekcie budowlanym dokończenia budowy budynku przy ul. C. wrysowano już przedmiotowy parterowy do tej pory garaż na działce nr [..] jako dwukondygnacyjną bryłę (piwnica z pomieszczeniem gospodarczym i parter z pomieszczeniami). Kolejny projekt architektoniczno-budowlany dokończenia budowy budynku przy ul. C. [..] zatwierdzony decyzją z dnia 19 listopada 2004 r. zakładał już budowę 3 kondygnacyjnej bryły (piwnica z pomieszczeniem gospodarczym, parter z pomieszczeniami oraz cofnięte względem lica bryły piętro z tarasem od strony ulicy) przy granicy działki, ze ścianą budynku przy ul. C.[..] z luksferami. Zaprojektowana bryła "pierwotnego" garażu, obecnie 3 kondygnacyjnej części mieszkalnej C. [..], dochodzi stropodachem (projektowana rzędna względem terenu 6,09 m) pod sam okap dachu budynku C.[..], tak że wybudowana ściana tej bryły C.[..] przylega na całej wysokości do ściany sąsiedniego budynku C.[..], w tym w części w/w budynku doświetlonej luksferami (domurowanie w/w ściany budynku C[..] do ściany budynku C.[..]) powodując całkowite zasłonięcie doświetlenia luksferami wnętrza budynku C.[..]. Kolejny projekt zamienny zatwierdzony decyzją z dnia 23 października 2017 r. w ten sam sposób, co projekt z 2004 r., przedstawia przedmiotową kwestię: zaprojektowano budynek nr [..] tj. C.[.] z 3 kondygnacyjną bryłą (pierwotnego parterowego garażu), która to bryła całkowicie zasłania (przylegając do niej) środkową część ściany budynku nr [..] tj. C.[..]. Na podstawie powyższego organ odwoławczy ustalił, iż w wyniku wykonania przez inwestora istotnych odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego, zatwierdzonych decyzjami z 2004 i 2015 r., wykonanie projektowanego budynku przy ul. C.[..] przesłoni część ściany budynku sąsiedniego przy ul. C.[..], w tym doświetlenie luksferami pomieszczeń piętra i poddasza budynku. Przy czym organ odwoławczy przypomniał, że doświetlenie to istnieje od samego początku a wykonano je w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. Organ zauważył także, iż z materiału dowodowego wynika, że problem zasłonięcia luksferów nie występuje w pozostałych budynkach tego szeregu. Jak widać z materiału fotograficznego inne budynki w tym szeregu (poza przedmiotowymi budynkami przy ul. C.[..] i [..]) posiadają niższą bryłę dawnego garażu tj. 2 kondygnacyjną część, która ścianą nie przesłania doświetlenia znajdującego się w górnej części ściany budynku sąsiedniego.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązanie dotyczące ściany budynku przy ul. C.[..] na granicy z budynkiem sąsiednim jest nieprawidłowe. Nie można uznać, że w wyniku wykonania przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego ma on prawo wykonać następnie projekt budowlany zamienny budynku o takich parametrach, które naruszają zaprojektowane w zatwierdzonym projekcie w sąsiednim budynku w szeregu elementy (w tym przypadku doświetlenie poprzez luksfery). Sankcjonowanie takiego rozwiązania doprowadziłoby do sytuacji, w której przedmiotowe doświetlenie pomieszczeń sąsiedniego budynku nr [..], legalnie wykonane i wymagane przepisami techniczno-budowlanymi - zostałoby zlikwidowane (zamurowane przyległą ścianą) w wyniku przeprowadzenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania odnośnie innego (sąsiedniego) budynku w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy stwierdził, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane (przykładowo, sytuacja taka zaistnieje w razie realizowania budynku o parametrach naruszających ustalenia obowiązującego miejscowego planu - co ma miejsce w niniejszej sprawie). Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że przedmiotem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektu budowlanego wybudowanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, winien być obiekt o parametrach, cechach i funkcji aktualnych w dacie zakończenia tego postępowania, który powinien być całkowicie zgodny z przepisami prawa obowiązującymi w dacie podejmowania decyzji z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Jednakże część budynku przy ul. C.[..] została wybudowana z naruszeniem zapisu miejscowego planu w zakresie linii zabudowy, co powoduje, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest nieprawidłowa, co uzasadniało jej uchylenie i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

Organ odwoławczy odniósł się jeszcze do kwestii braku muru oporowego na który została w 1992 r. wydana decyzja o pozwoleniu na budowę i wyjaśnił, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest uprawnieniem i rezygnacja z jej realizacji nie jest sprzeczna z prawem. Natomiast kwestia stabilności skarpy została wyjaśniona w ekspertyzie dołączonej do przedmiotowego projektu zamiennego.

W skardze na powyższą decyzję inwestor zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 7, 8, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na niezebraniu i nierozważeniu całego materiału dowodowego w sprawie, w tym brak jakichkolwiek ustaleń co do tego, kiedy istniejąca część obiektu budowlanego została wybudowana w kontekście obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

b) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na nierozważeniu zawieszenia postępowania, pomimo innego toczącego się postępowania, a mianowicie postępowania pod sygn. akt [..],

c) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na całkowitym braku wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej decyzji,

2. przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na przyjęciu, iż zamierzenie inwestycyjne skarżącej dokończenia budowy jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W oparciu tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy stwierdził lakonicznie uznał, że zamierzone dokończenie budowy nie jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego jednocześnie nie wskazując, z którym konkretnie przepisem planu miejscowego a ma zgodności, a po drugie, który element przedłożonego do zatwierdzenia projektu jest z tym planem niezgodny. Skarżąca zauważyła, że słusznie organ odwoławczy wskazał, iż ta część budynku, która miałaby być niezgodna z miejscowym planem została wybudowana. Jednakże organ nie dokonał ustaleń, kiedy ta część została wybudowana, na podstawie jakich przepisów prawa, jakich decyzji, uzgodnień i pozwoleń. Organ podał, że obowiązujący plan miejscowy został uchwalony w 2009 r., podczas gdy prace budowlane został wstrzymane w dniu 8 czerwca 2001 r. Skoro zatem ta część budynku, o której wspomina organ, została wybudowana wiele lat przed wejściem w życie planu, to w ocenie skarżącej absurdem jest dokonywanie oceny tej wybudowanej części w oparciu właśnie o plan, który nie obowiązywał w czasie budowy. Wskazano, że obowiązkiem organu winno być dokonanie oceny, czy zamierzenie budowlane jako całość (czyli projekt dokończenia budowy) jest zgodny z obecnym planem. Zauważono także, iż gdyby postępowanie zainicjowane wstrzymaniem robót budowlanych w 2001 r. zakończyło się w odpowiednim, przewidzianym ustawowo terminie, nie byłoby problemu z planem miejscowym z 2009 r., bowiem w tym czasie już dawno wszelkie procedury byłyby zakończone. Skarżąca stanęła ponadto na stanowisku, że postępowanie legalizacyjne/naprawcze winno być oparte o przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji, jednak nie można tracić z pola widzenia przepisów obowiązujących w dacie wykonywania budowy. Konieczna jest zatem ocena wykonanych prac w kontekście przepisów obowiązujących w dniu ich wykonywania, a nie w dniu rozstrzygania o obiekcie budowlanym jako całości. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., I OPS 2/13, zauważono, że trzeba brać pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym ustalić, zgodność wykonanych prac budowlanych w oparciu o przepisy obowiązujące w czasie ich wykonywania.

Wskazano, że w toku wieloletniego postępowania skarżąca wskazywała, iż budynek przy ul. C. nr [..] był budowany przez Spółdzielnię na podstawie pozwolenia z 1986 r., które obejmowało 10 budynków jednorodzinnych. Architekt J. B. opracowujący plan zagospodarowania terenu osiedla przy ul. C. zlokalizował budynek nr [..] na spadku skarpy poza krawędzią. Ze względu na powyższe Spółdzielnia wykonała "Adaptację projektu powtarzalnego budynku jednorodzinnego do warunków terenowych oraz częściowej zmiany funkcji" z maja 1990 r. uzgodnioną z Wydziałem Architektury Urzędu Miejskiego dnia 9 maja 1990 r. Z uwagi na fakt, iż budynek nr [..] przekroczył granice działki nr [.]. o 31 cm i wykonano w nim ławę w kształcie litery T zamiast L, fundamenty budynku [..] musiały zostać dostosowane do zastanej sytuacji (zgodnie ze sztuką budowlaną) oraz ze względu na nasypowy grunt i niewłaściwe usytuowanie budynku w projekcie z 1986 r. (na spadku skarpy), budynek nr [..] musiał być przesunięty w kierunku ulicy. Nie były to samowolne decyzje, gdyż wszystkie zmiany zostały udokumentowane w dokumentacji budowy. Inspektor nadzoru - mgr inż. K. M. - pracownik Spółdzielni, wykonał obliczenia i wpisał do dziennika budowy zmiany, jakie był zmuszony zlecić w trakcie budowy.

Skarżąca wskazała, że obowiązujący miejscowy plan, na który powoływał się organ odwoławczy przewiduje, że na działkach istniejących, na których w momencie wejścia w życie planu przekroczone zostały powyższe, dopuszczalne gabaryty budynków, wysokość i rodzaj dachu, linie zabudowy lub intensywności wykorzystania terenu, dopuszcza się adaptację istniejącej zabudowy z zakazem jej rozbudowy lub nadbudowy, powodujących dalsze przekroczenie dopuszczalnych wskaźników lub parametrów. Dopuszczenie powyższe nie dotyczy zabudowy wzniesionej bez wymaganych pozwoleń i uzgodnień - w przypadkach legalizacji samowoli budowlanej, za zgodną z zapisami planu można uznać jedynie zabudowę spełniającą określone w planie wskaźniki i parametry". Zauważono ponadto, że od momentu wstrzymania robót budowlanych w 2001 r. całe postępowanie dotyczyło jedynie ustalania kwestii techniczno-budowlanych, nie było natomiast żadnych zastrzeżeń co do zgodności z prawem usytuowania wybudowanej części obiektu budowlanego. Kwestia ta również nie była podnoszona w trakcie postępowania przed WSA w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 203/10. Organ II instancji w ogóle nie wziął pod uwagę i nie ocenił w kontekście sytuacji skarżącej jakichkolwiek przepisów przejściowych planu z 2009 r. Zdaniem skarżącej zabrakło oceny organu, czy zamierzenie inwestycyjne dokończenia budowy jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu, przy uwzględnieniu oceny w oparciu o przepisy ówcześnie obowiązujące oraz przepisy przejściowe tych części obiektu budowlanego, które zostały wybudowane przed wejściem w życie tego planu. W zaskarżonej decyzji zabrakło także dokładnego wyjaśnienia przyjętej podstawy prawnej.

W ocenie skarżącej, jeśli organ odwoławczy dostrzegł niezgodność zaskarżonej decyzji z przepisami art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego to powinien zastosować art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia dostrzeżonych nieprawidłowości i dopiero po ich usunięciu lub bezskutecznym upływie terminu na ich usunięcie, wydać decyzję w przedmiocie zatwierdzenia bądź odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. Dotyczy to kwestii niezgodności z planem miejscowym oraz z przepisami technicznymi w zakresie luksferów. W niniejszej sprawie tego obowiązku, zdaniem skarżącej, zaniedbano. Dodatkowo skarżąca wskazała na błędną ocenę, że przedmiotowe przedsięwzięcie skarżącej narusza zaprojektowane w zatwierdzonym projekcie w sąsiednim budynku w szeregu przy ul. C. elementy, w tym przypadku doświetlenie pomieszczeń tego budynku poprzez płaszczyznę szklanych pustaków ściennych – luksferów. Zwrócono uwagę na przedwczesność powyższego stanowiska ze względu na toczące się postępowanie co do zgodności z prawem budowy budynku przy ul. C. oraz brak wskazania przepisów, które naruszają objęte projektem budowlanym rozwiązania projektowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany zamienny budynku przy ul. C. w G. dopuszcza lokalizację budynku, który narusza ustalenia obowiązującego na tym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. przekracza linię zabudowy ustaloną w planie o 1,90 m. Ponadto zaprojektowany budynek całkowicie zasłoni przeszkloną pustakami szklanymi (luksferami) część ściany sąsiedniego budynku (przy ul. C.) - która to wypełnienie (przeszklenie) fragmentu ściany na granicy miała zaprojektowane już w oryginalnym pierwotnym projekcie budowlanym.

Odnosząc się do zarzutów skargi, iż nie było nigdy żadnych zastrzeżeń do lokalizacji budynku przy ul. C. w stosunku do ustaleń obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ocenę wybudowanych do tej pory części budynku przy ul. C. należy odnieść do stanu prawnego sprzed wejścia w życie obecnego miejscowego planu, organ odwoławczy stwierdził, że argumenty te są niezasadne, gdyż ich akceptacja doprowadziłaby do sytuacji, w której w obecnym stanie można by wykonać i zatwierdzić projekt budowlany zamienny, który pozwoli aktualnie na wybudowanie budynku naruszającego ewidentnie ustalenia obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania na tym obszarze.

Natomiast w kwestii istniejących pustaków szklanych (luksferów) na części ściany budynku przy ul. C. organ zauważył, że aby zebrać w tej kwestii pełny materiał dowodowy, skorzystał z posiadanej dokumentacji archiwalnej tego budynku (sprawa sąsiedniego budynku C. toczy się aktualnie przed tym organem w trybie odwoławczym pod nr [..]), co pozwoliło na całościową analizę problemu. W ocenie organu, wbrew twierdzeniom strony zawartym w skardze, brak jest obecnie podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania dotyczącego budynku przy ul. C.

W piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2020 r. uczestnicy postępowania I. M. – H. i A. H., ustosunkowali się do skargi wskazując, że wbrew twierdzeniom skarżącej niedopuszczalne jest naruszenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym obowiązującej linii zabudowy. Przypomniano, że w momencie rozpoczęcia prac budowlanych na działce nr [..] przy ul. C. obowiązywał Plan Realizacyjny zatwierdzony przez Urząd Miasta w 1985 r. (decyzja nr [..] z dnia 28 października 1985 r.), z którym budowa przy ul. C. również nie jest zgodna a fakty te znalazły potwierdzenie już w trakcie pierwszej wizji lokalnej, po której wstrzymano roboty budowlane postanowieniem z dnia 8 czerwca 2001 r.

Uczestnicy przypomnieli, że projektant szeregowców - mgr inż. arch. J.B. - przedstawił swoje stanowisko w sprawie realizacji segmentu nr [..] w piśmie do urzędu Miasta z dnia 12 maja 2001 r. (które załączono do niniejszego pisma). Inwestor budynku nr [..] "wszedł" na sąsiednią działkę przeznaczoną dla budynku nr [..]. Projekt budowlany autorstwa J. B. jest zgodny z Planem Realizacyjnym zatwierdzonym w 1985 r. i nie wychodzi na skarpę, a także jest usytuowany w odległości 6 m od planowanej drogi. Natomiast realizując "swój projekt" inwestor budynku nr [..] powiększył jego powierzchnię o ok. 80 m2 (70%) oraz przybliżył do korony skarpy, co w konsekwencji spowodowało osunięcie się skarpy. Dodatkowo wskazano, że ławy fundamentowe budynku nr [..] zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem w kształcie odwróconej litery "T". Zauważono także, iż samowolne przybliżenie budynku nr [..] do drogi nigdy nie uzyskało akceptacji Urzędu Miasta a pisma Zarządcy Drogi dotyczą jedynie lokalizacji zjazdu z działki nr [..]. Uczestnicy podnieśli również, że luksfery w ścianie budynku nr [..] (sąsiadującej z budynkiem nr [..]) nie są oknem, lecz częścią ściany (pustaki szklane) pełniącą rolę doświetlenia i zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym budynku nr [..] i zgodnie z przepisami. Nie ma żadnych podstaw, aby dopuszczalna była jakakolwiek ingerencja zewnętrzna powodująca zmiany dotyczące luksferów. Wskazano jeszcze, że odrębne postępowanie toczące się na wniosek skarżącej w stosunku do budynku nr [..] nie ma wpływu na obecne postępowanie, wobec czego nie ma podstaw do jego zawieszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, tj. stwierdzeniu czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga danej sprawy administracyjnej a ocenia jedynie, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego podejmowania.

Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że organy nadzoru budowlanego procedowały w zgodzie z przepisami prawa procesowego, ustalając na podstawie kompletnego materiału dowodowego okoliczności istotne z punktu widzenia mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego i zastosowały je adekwatnie do poczynionych ustaleń.

Zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wydał będąc związany, na zasadzie art. 153 p.p.s.a, oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 89/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 203/10 oraz w wyroku z dnia 31 sierpnia 2018 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 489/18. Analizując zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd nie dostrzegł, ażeby doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji. Sąd analizując długotrwałość postępowania administracyjnego oraz wielość nowelizacji Prawa budowlanego, do których dochodziło w tym czasie, stwierdził, że organ odwoławczy podejmując zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy aktualne w dacie orzekania.

Kontrolowane postępowanie administracyjne wszczęte zostało w 2001 r. w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego w G. przy ul. C. z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pozwoleniem na budowę z dnia 24 października 1986 r. zatwierdzono plan realizacyjny i udzielono Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę dla całości inwestycji obejmującej budowę budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej od nr [..] (10 sztuk) położonych przy ul. C. w G., oś. S. Decyzją Prezydenta Miasta z dnia 16 października 2000 r. przeniesiono na skarżącą M. K. – W. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, segmentu budynku szeregowego w zabudowie jednorodzinnej realizowanego na działce nr [..] przy ul. C.

Postępowanie naprawcze w odniesieniu do przedmiotowego budynku zostało wszczęte w warunkach przewidzianych w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia postanowienia z dnia 8 czerwca 2001 r. o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych przy budowie segmentu jednorodzinnego przy ul. C. w G., z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ustalono bowiem, że realizowany budynek został poszerzony o 6,4 m oraz przesunięty w stronę ul. C. o około 4 m w stosunku do parametrów wynikających z zatwierdzonego w 1986 r. projektu budowlanego. Okoliczność odstąpienia w powyższy sposób od zatwierdzonego projektu budowlanego nie budziła żadnych wątpliwości w toku postępowania, w przeciwieństwie do natury tych zmian, które według organu stanowią istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, a według skarżącej miały charakter zmian zaakceptowanych na etapie ich realizacji, dokonywanych w oparciu o "Adaptację projektu powtarzalnego budynku jednorodzinnego do warunków terenowych oraz części zmiany funkcji" uzgodnioną z organem w dniu 9 maja 1990 r.

Ze zgromadzonej w aktach dokumentacji archiwalnej wynika, że roboty budowlane związane z budową segmentu przy ul. C. realizowane były od 1991 r. Z wpisów w dzienniku budowy datowanych na rok 1991 r. wynika, że ustalono wysunięcie budynku w stosunku do budynku nr [..] na odległość 6,50 m oraz uzgodniono przesunięcie budynku w kierunku południowym o 62 cm. W sierpniu 1991 r. odnotowano odbiór ław fundamentowych i wyrażono zgodę na ich zabetonowanie. Z tego wynika, że roboty budowlane, w wyniku których doszło o zmiany zatwierdzonych projektem budowlanym parametrów architektonicznych budynku przy ul. C. zostały wykonane w 1991 r., a więc pod rządami przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), które nie definiowały istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a zmiany wprowadzone przy realizacji inwestycji należało wskazać dopiero oddając do użytku obiekt budowlany, tj. w trybie uregulowanym w art. 41 tej ustawy, poprzez przedstawienie na tym etapie planu realizacyjnego i projektu z wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Oznacza to, że w ówczesnym stanie prawnym sankcjonowanie zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu następowało dopiero na etapie oddawania obiektu budowlanego do użytku, do którego w niniejszej sprawie pod rządami ustawy z 1974 r. w ogóle nie doszło.

Błędnie zatem wskazuje skarżąca w skardze, że zrealizowane odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z 1986 r. nie miały charakteru samowolnego, albowiem zostały odzwierciedlone w dokumentacji budowy i uzgodnione z właściwym organem. Powyższe okoliczności nie mają znaczenia w sprawie, albowiem realizacja budynku przy ul. C. nie zakończyła się przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. nr 111, poz. 726), która wprowadziła kategorię istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a przepisy przejściowe tego aktu nie przewidywały w takiej sytuacji stosowania przepisów dotychczasowych. Oznacza to, że ten stan "inwestycji w toku" podlegał reżimowi przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu aktualnym w dacie podejmowania aktywności orzeczniczej przez organy nadzoru budowlanego i świetle tych przepisów powinien być oceniany, co też miało miejsce.

Wykonanie robót budowlanych przy budynku przy ul. C. z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego potwierdził w piśmie z dnia 12 maja 2001 r. autor tego projektu stwierdzając, że zrealizowane piwnice obiektu oraz kontynuowana po ich obrycie budowa murów parteru nie odpowiada gabarytom budynku zaprojektowanego, w tym m.in. w zakresie wysunięcia budynku w stronę ulicy na odległość 6 m w stosunku do segmentu sąsiedniego (należącego do uczestników postępowania – Państwa H.), podczas gdy według projektu wysunięcie wynosiło 1,5 m. Projektant potwierdził, że żadne ze zmian dokonywane w ramach adaptacji nie były z nim uzgadniane.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego trafnie oceniły dokonane zmiany jako istotnie odbiegające od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, tj. kubatury, powierzchni zabudowy i szerokości obiektu budowlanego, w konsekwencji czego prawidłowo wdrożyły i procedowały zgodnie z przepisami Prawa budowlanego określającymi tryb postępowania naprawczego.

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu, jakie należy podjąć działania, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), wykonywane lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który - na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, który polega na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., II SA/Gd 288/14, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Postępowanie naprawcze prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego składa się z kilku etapów. Jeżeli postępowanie naprawcze wynika ze stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, to konsekwencją takich ustaleń jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ nadzoru budowlanego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Natomiast w przypadku przedmiotowej inwestycji podstawą podjęcia działań w oparciu o art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego był pkt 2, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia decyzji z dnia 19 listopada 2001 r., który stanowił wówczas, że przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Decyzja ta, nieprzerwanie funkcjonująca w obrocie prawnym, zobowiązała skarżącą do przedłożenia dokumentów niezbędnych do zakończenia postępowania naprawczego, tj. inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego skrajnego segmentu, orzeczenia technicznego tego obiektu oraz projektu budowlanego wykonanego z uwzględnieniem wniosków i zaleceń sformułowanych w orzeczeniu technicznym oraz wymogów technicznych wynikających z przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego.

W konsekwencji tego postępowania i wydanej decyzji z dnia 19 listopada 2001 r., niezależnie od zakresu dokonanych istotnych odstępstw, właściwy organ, na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, winien był uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, stosownie do dyspozycji art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku naruszenia przepisu ust. 1 (czyli dokonania istotnych odstępstw bez decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę), właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę.

W niniejszej sprawie dokonało się to decyzją Prezydenta Miasta z dnia 22 lipca 2004 r., którą uchylono decyzję tego organu z dnia 24 października 1986 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i udzieleniu Spółdzielni Mieszkaniowej pozwolenia na budowę budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej od nr [..] na działce położonej w G., Oś. S., w części dotyczącej budynku przy ul. C. w G. oraz decyzję tego organu z dnia 16 października 2000 r. przenoszącej na rzecz skarżącej wskazane pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, segmentu budynku szeregowego w zabudowie jednorodzinnej przy ul. C.[.].

Powyższe okoliczności oznaczały konieczność przedstawienia projektu budowlanego (zamiennego) uwzględniającego wytyczne techniczne umożliwiające przywrócenie stanu zgodności z prawem, do czego zobowiązano skarżącą decyzją z dnia 19 listopada 2001 r.

Projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego, albowiem musi on uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Obowiązkiem projektanta sporządzającego projekt budowlany zamienny jest zatem opracowanie tego projektu dla całej inwestycji w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Obowiązkiem organu natomiast jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1087/07, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 857/12, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł słuszny pogląd, zgodnie z którym: "Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego (...). Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Pojęcie to nie może oznaczać czego innego dla tych, którzy te przepisy naruszyli (wyrok NSA z 14 maja 2008 r., II OSK 603/07, LEX nr 510794). Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którym zgodny być musi obiekt budowlany, należą przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. - dalej u.p.z.p.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że celem postępowania naprawczego, toczącego się na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Pogląd ten pozostaje aktualny pod rządem art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Wskazywana zgodność z prawem to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny (wyrok NSA z 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11). Przemawia za tym w szczególności systemowa wykładnia Prawa budowlanego."

W toku postępowania naprawczego organ nadzoru powinien ustalić, czy wzniesiony obiekt narusza aktualnie obowiązujące przepisy, czy też nie. Tylko w tym drugim przypadku, gdy stwierdzi, że wykonane roboty, chociaż w sposób istotny odbiegają od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, ale jednak nie naruszają aktualnie obowiązującego prawa, może ograniczyć się tylko do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego. W innym wypadku, gdy organ stwierdzi, że wykonane prace z uwagi na aktualnie obowiązujące przepisy nie mogą zostać zalegalizowane, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem. Przy czym za stan zgodny z prawem należy uznać również taką sytuację, w której uwzględnione są interesy osób trzecich.

Należy przy tym pamiętać, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego nie ma charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego (np. obowiązującego w dacie wydania pierwotnego pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego, czy w dacie wszczęcia postępowania naprawczego). Jako postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa, w tym także w zakresie ładu przestrzennego na przepisach aktów prawa miejscowego takich jak miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie długotrwałość procedury naprawczej pozostaje bez wpływu na obowiązywanie zasady praworządności, wyrażonej w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W realiach badanej sprawy nie można stawiać organowi zarzutu uwzględnienia obowiązujących normom prawa miejscowego, skoro zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji posiadają uprawnienie do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów. Z zasady praworządności wywodzi się obowiązek organów administracji publicznej stosowania do stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji administracyjnej przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania tej decyzji (A. Wróbel /w:/ Komentarz aktualizowany do art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, Lex/el. 2013, nr 151021; wyrok NSA z dnia 16 maja 2007 r., I OSK 1080/06, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstępstwa od tej zasady mogą wynikać z przepisów intertemporalnych, które mogą wyłączyć lub ograniczyć stosowanie nowej ustawy do zdarzeń prawnych sprzed ich wejścia w życie.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że na przeszkodzie zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego stoją obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnic [..], zatwierdzonego uchwałą Nr XXX/668/09 Rady Miasta z dnia 25 marca 2009 r. Działka zabudowana budynkami jednorodzinnymi w zabudowie szeregowej, w tym budynek przy ul. C. w G., objęta jest postanowieniami karty terenu nr [..], nr terenu [..]. Zgodnie z pkt 6 lit. e) wskazanej karty terenu nieprzekraczalna linia zabudowy od linii rozgraniczającej ulicę 121 KD-D – ulicę C. wynosi 4 m. Parametr ten w sposób ewidentny jest przekroczony istniejącą zabudową szeregu skrajnego przy ul. C., albowiem narożnik tego budynku w poziomie piwnicy i parteru został wybudowany w odległości 1,9 m od działki stanowiącej ulicę C. W konsekwencji wskazana cześć przedmiotowego budynku została wybudowana z naruszeniem przepisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przy tym podkreślić należy, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nawet ewentualna zgoda zarządcy drogi publicznej na zmniejszenie odległości obiektu budowlanego od zewnętrznej krawędzi jezdni nie zastępuje wymaganej zgodności z przepisami planu miejscowego.

Przepisy przejściowe wskazanego planu z 2009 r. nie dawały podstaw do zaakceptowania budynku mieszkalnego skarżącej naruszającego wymagania planu. Zgodnie bowiem z pkt 6 lit. h) karty terenu nr [..] nr terenu [..], na działkach istniejących, na których w momencie wejścia w życie planu przekroczone zostały powyższe, dopuszczalne gabaryty budynków, wysokość i rodzaj dachu, linie zabudowy lub intensywność wykorzystania terenu, dopuszcza się adaptację istniejącej zabudowy z zakazem jej rozbudowy lub nadbudowy, powodujących dalsze przekroczenie dopuszczalnych wskaźników lub parametrów. Powyższy wyjątek nie dotyczy zabudowy wzniesionej bez wymaganych pozwoleń i uzgodnień - w przypadkach legalizacji samowoli budowlanej, za zgodną z zapisami planu można uznać jedynie zabudowę spełniającą określone w planie wskaźniki i parametry. Oznacza to, że zakresem dopuszczenia zabudowy ponadnormatywnej objęte zostały wyłącznie obiekty wybudowane legalnie. Wykładnia przytoczonych postanowień planu uzasadnia zastosowanie ich również do sytuacji objętej hipotezą art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, tj. do obiektów budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, czyli z naruszeniem zasad wynikających z Prawa budowlanego, w stosunku do których stosuje się konsekwencje przewidziane w art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, czyli uchylenie pozwolenia na budowę. Nie ma bowiem podstaw do różnicowania sytuacji inwestorów działających bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia od sytuacji inwestorów naruszających prawo poprzez samowolną zmianę istotnych warunków zatwierdzonego pozwolenia na budowę, gdyż ich działania mają charakter nielegalny, a ich legalizacja wymaga wydania odrębnego aktu stosowania prawa administracyjnego. Gdyby skrajny szereg skarżącej powstał zgodnie z zatwierdzonym w 1986 r. projektem budowlanym to obecnie skarżąca, w razie planów adaptacyjnych, mogłaby skorzystać z dobrodziejstwa przepisów przejściowych akceptujących legalny stan zastany. Z taką sytuacją jednak nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, w toku długotrwałej procedury naprawczej, postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., powiatowy organ nadzoru budowlanego, działając na podstawie art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązał inwestora do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego dokończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. C. pod względem kompletności projektu budowlanego w zakresie określonym w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. planu z 2009. Organ nadzoru budowlanego skorzystał zatem z instytucji wezwania do usunięcia ujawnionych nieprawidłowości, których skarżąca nie usunęła.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, argumentacji przemawiającej w niniejszej sprawie przeciwko zastosowaniu przepisów planu miejscowego z 2009 r. do oceny jej zabudowy szeregowej nie można czerpać ze stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II OPS 2/13, zgodnie z którym przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Z lektury uzasadnienia uchwały wynika, że dotyczyła ona zupełnie innej sytuacji faktycznej i prawnej przede wszystkim odnoszącej się do możliwości legalizacji samowoli budowlanej powstałej pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. z uwzględnieniem przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt, od daty jego budowy. W niniejszej sprawie przeszkodą do stwierdzenia zgodności z planem nie stanowi przeznaczenie terenu, co do którego nie ma wątpliwości, że jest i było mieszkaniowe. Poza tym wskazana wyżej uchwała odnosi się do sytuacji związanej z przewidzianym w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego wyjątkiem od pierwszeństwa zasady działania nowego prawa, w odniesieniu do sytuacji, w których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Takiego wyjątku, który uzasadniałby odstąpienie od stosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa miejscowego obowiązujących w dacie wydawania decyzji, Prawo budowlane z 1994 r. nie przewiduje.

Sąd podzielił i zaakceptował stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy w kwestii wpływu zaproponowanej przez skarżącą koncepcji projektowej na zabudowę szeregu sąsiedniego przy ul. C., pomimo tego, że argumentacja w tym zakresie nie wyjaśniła podstawy prawnej zajętego stanowiska, co nie przesądzało jednak o jej braku. W toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z powtarzalnym projektem budowlanym zatwierdzonym przez właściwy organ decyzją z dnia 24 października 1986 r. w każdym z dziesięciu projektowanych budynków szeregowych przewidywano doświetlenia w postaci luksferów. W budynku przy ul. C. takie luksfery zrealizowano w ścianie bezpośrednio sąsiadującej z zabudową przy ul. C. doświetlając pomieszczenia. Okoliczność wykonania przez właścicieli budynku przy ul. C. większej liczby luksferów niż przewidziana w zatwierdzonym projekcie pozostaje bez wpływu na ocenę rozwiązań projektowych zaproponowanych przez skarżącą, albowiem archiwalna dokumentacja projektowa potwierdza, że luksfery były pierwotnie zaprojektowane i przewidziane do wykonania w całej zabudowie szeregowej. Tak ukształtowany stan faktyczny wykreował interes prawny właścicieli nieruchomości przy ul. C. podlegający ochronie w toku realizacji inwestycji na działce sąsiedniej przy ul. C. na zasadzie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, który stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa, to interesy leżące w sferze prawa publicznego. Poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim samym zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi bądź wykonywania swojego prawa w sposób potwierdzony ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Do naruszenia interesów osób trzecich może dojść w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Tymczasem projekt dokończenia zabudowy przedłożony przez skarżącą przewidywał wykonanie 3 - kondygnacyjnej bryły budynku, której ściana zlokalizowana na granicy działki, przylegając bezpośrednio na pełną wysokość do ściany budynku przy ul. C., przesłania część ściany tego budynku, w tym doświetlenie luksferami pomieszczeń budynku. Takie rozwiązanie projektowe, pozostające w sprzeczności ze zrealizowaną koncepcją projektową wynikającą z zatwierdzonego pozwolenia na budowę z 1986 r., spowodowałoby naruszenie uprawnień właścicieli nieruchomości przy ul. C. w zakresie jej budowlanego wykorzystania na warunkach ostatecznie określonych w decyzji z dnia 24 października 1986 r. Powyższe stanowisko nie stoi w sprzeczności z przyjmowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, zgodnie z którym ścianę, w której znajdują się przeszklenia wykonane z luksferów należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowani. W ocenie Sądu, koncepcja projektowa skarżącej nie mogła abstrahować od całokształtu inwestycji w postaci zabudowy jednorodzinnej szeregowej zrealizowanej na jednym pozwoleniu na budowę z 1986 r., której elementem składowym był skrajny szereg skarżącej. Tylko projekt budowlany przewidujący rozwiązania projektowe uwzględniające interesy właścicieli sąsiednich szeregów mógłby zostać zaakceptowany.

Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowalnego, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast w myśl art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W orzecznictwie przyjmuje się, że wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego jest możliwe nie tylko w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku, ale również w przypadku braku możliwości zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, z powodu stwierdzenia nieprawidłowości projektu budowlanego i braku możliwości ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a tym samym braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 357/08, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednak Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 11 stycznia 2010 r., II OSK 89/09, w wydanym w niniejszej sprawie wyroku, którym organy, jak i Sąd są związani, wyraził stanowisko, że "przepis art. 51 ust. 4 Prawo budowlane nie może być tak rozumiany, (...) iż uprawnia on jedynie do wydania wyłącznie decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Rację ma wnoszący skargę kasacyjną organ, że już samo brzmienie przepisu, stanowiącego o tym, iż decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, oczywiście w zależności od warunków danej sprawy."

W świetle powyższego Sąd zaakceptował rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonej decyzji uznając je za adekwatne do ustalonej sytuacji faktycznej i prawnej. Przedstawiony bowiem, na podstawie decyzji podjętej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 27 marca 2003 r., projekt budowlany nie spełnia wymogów obowiązującego prawa, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów Prawa budowlanego, a udzielona skarżącej, w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, możliwość usunięcia nieprawidłowości w zakresie zgodności z planem, nie została wykorzystana. Przy czym podkreślić należy, że zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w procedurze naprawczej prowadzonej na podstawie art. 51 Prawa budowlanego nie znajduje podstaw prawnych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2020 r., II SA/Go 20/20, LEX nr 2977601). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie dawał również podstaw do tego, ażeby w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, wzywać skarżącą do usunięcia stwierdzonych naruszeń w zakresie projektowanego przesłonięcia luksferów w sąsiedniej ścianie budynku przy ul. C. Wskazać bowiem należy, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany nie spełniał wymogów określonych w decyzji nakładającej obowiązek jego sporządzenia co do zgodności z planem miejscowym, a stwierdzone braki miały zasadnicze dla sprawy znaczenie.

Poza tym, w ocenie Sądu, przepis art. 134 § 2 p.p.s.a., stanowiąc, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, był przeszkodą do uchylenia zaskarżonej decyzji z wiążącą na przyszłość argumentacją mogącą w dalszym postępowaniu administracyjnym prowadzić do wydania aktu lub podjęcia czynności pogarszającej sytuację skarżącego w stosunku do tej, która wynika z zaskarżonego aktu.

Organ administracji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo wykazał działanie na podstawie prawa w ciągu całego postępowania oraz przytoczył w decyzji podstawy prawne i uzasadnienie prawne, zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zarzuty skargi nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.