Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 256/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  92 a ust. 4 i  art. 93  ust. 7,  art. 42  ust. 1  pkt 5,  art. 3   ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7 i 77  par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art.  145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Sędzia WSA Marcin Miemiec, Protokolant aplikant radcowski Adam Małycha, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi [...] sp. jawna D. i K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i bez uiszczenia wymaganej opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja niepodległa wykonaniu.


UZASADNIENIE

W dniu 17 sierpnia 2006 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili – na drodze krajowej Nr[...] – kontrole dokumentów pojazdu samochodowego marki [...] (Nr rej. [...]), o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Jego właścicielami byli D i K S, prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki jawnej pod nazwą:[...] " Spółka Jawna D i K S, z siedzibą w L (dalej strona skarżąca). Pojazdem kierował K S, który podczas kontroli nie posiadał karty opłaty drogowej (karta dobowa Nr [...] została przedłożona dopiero w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w sprawie). Zeznał on do protokołu, że jest zatrudniony w przedsiębiorstwie "M" na stanowisku kierowcy, na podstawie umowy zlecenia. W dniu kontroli przewoził do S wykładziny PCV. Przesłuchany kilka miesięcy później zmienił zeznanie i stwierdził, że w dniu kontroli nie był zatrudniony przez stronę skarżącą, pojazd użyczono mu do prywatnego przewozu. Wszczęte – przez Naczelnika Urzędu Celnego w W – postępowanie wyjaśniające wykazało ponadto, że przedsiębiorca nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

Uwzględniając wszystkie te okoliczności, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...]r. decyzję (Nr [...]), w której wymierzył spółce następujące kary pieniężne: w wysokości [...] zł – za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, w wysokości [...] zł – za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Pierwszoinstancyjne orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej we W, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W , wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. [...]), uchylił powyższe rozstrzygnięcie uznając, że organ drugiej instancji winien uwzględnić, wprowadzone ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661), zmiany niektórych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dotyczy to: art. 92a ust. 4, stanowiącego, że "Postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia"; a także art. 93 ust. 7 stanowiącego, że "Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej(...)".

W konsekwencji Dyrektor Urzędu Celnego we W, decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylił decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W z dnia [...]r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Następnie, decyzją z [...] r. (sygn. [...]) Naczelnik Urzędu Celnego w W ponownie wymierzył [...] M Sp. jawna D i K S karę pieniężne w kwotach: [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przewóz po drogach krajowych oraz [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Od decyzji tej strona skarżąca wniosła odwołanie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że po wprowadzeniu art. 92a ust. 4 i art. 97 ust. 7 do ustawy o transporcie drogowym w aktualnym brzmieniu, podstawą ustalenia odpowiedzialności spółki jest winna przedsiębiorcy. W sprawie, skoro kierowca przyznał, że zapomniał zabrać karty opłaty drogowej, uznać należy, że przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności -zgodnie z art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym - gdyż nie miał wpływu na zachowanie kierowcy. Ponadto karta opłaty była wykupiona, jedynie nie znajdowała się w pojeździe.

Wskazano w odwołaniu ponadto, że podstawą odpowiedzialności spółki jest stwierdzenie, że to właśnie ten podmiot wykonywał transport drogowy. Zdaniem strony skarżącej w tej sprawie nie dokonano żadnych ustaleń faktycznych. Organ nie ustalił, czy przewożone wykładziny PCV były wykładzinami przedsiębiorcy, a tylko to pozwalałby na przyjęcie, że to przedsiębiorca dokonywał przewozu. Podniesiono, że użyczenie pojazdu osobie trzeciej nie jest tożsame z wykonywaniem przewozu przez przedsiębiorcę. Strona skrząca podniosła też, że w sentencji decyzji niewskazano właściwie podmiotu, na który nakłada się karę. Wniosła również o zbadanie, czy osoba podpisana na decyzji posiada upoważnienie do jej wydania.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Celnej we W, decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Celnej – po skrótowym przedstawieniu podstawowych okoliczności faktycznych sprawy – przywołał przepisy prawne, na podstawie których należało w sprawie orzekać (art., 4 pkt 4 lit. a, art. 5 ust. 1 art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1-3, art. 92 ust. 1 pkt 1-8 i ust. 4, art. 92 a ust. 4, art. 93 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - Dz. U. 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - a także pkt 1.1. i pkt 4.1. załącznika do tej ustawy).

Podniósł w uzasadnieniu, że mając na względzie zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 80 kpa, zasadnie przyznano prymat zeznaniom kierowcy złożonym do protokołu w dniu kontroli i podpisanym przez kierowcę bez żadnych uwag. Tym samym zasadne było uznanie, że kierowca zatrudniony był na umowę zlecenia u strony skrzącej oraz, że przedmiotem przewozu były wykładziny PCV, których sprzedaż strona skarżąca prowadzi. Wskazano w uzasadnieniu, że pośrednio potwierdziła to też strona skrząca przyznając, że - jako przedsiębiorca - wyposażyła kierowcę w kartę opłaty drogowej.

Odnosząc się do kwestii wymierzenia kary drogowej za nieposiadanie licencji Dyrektor Izby Celnej stwierdził w uzasadnieniu, że nie można było przyjąć, że chodzi w tym przypadku o przewóz na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, skoro kierowca nie był pracownikiem spółki, w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że w dacie kontroli strona skarżąca prowadziła zarejestrowaną działalność gospodarczą obejmującą między innymi sprzedaż hurtową i detaliczną wykładzin PCV oraz transport drogowy pojazdami specjalizowanymi (co wynika z wypisu z KRS Nr [...]), nie może budzić wątpliwości, że strona wykonywała w ocenianym przypadku przewóz drogowy z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej, w wysokości określonej ściśle w załączniku do wspomnianej ustawy.

Odnosząc się do kary za brak opłaty drogowej, organ odwoławczy stwierdził, że nie można uznać przedłożonej w terminie późniejszym dobowej karty opłaty, gdyż - stosownie do zapisu w pkt 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym - karta dobowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.

Organ odwoławczy, powołując się na art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wskazał, że przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowym lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty. Wyjaśnił, że użyte w tym przepisie pojęcie "wyposażenie", oznacza nie więcej jak wystawienie i wręczenie dokumentu (tu: kierowcy pojazdu), co wskazuje na konieczność ustalenia czy dokument ten został wręczony kierowcy. Niemniej zdaniem organu, przy interpretacji przepisu art. 87 ust. 3 ustawy należy uwzględnić art. 92 ust. 1 tej ustawy, w świetle którego przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za zgodne z prawem wykonywanie przewozu drogowego, a zatem ponosi odpowiedzialność za naruszenie obowiązków przez osoby, którymi się posługuje. W tej sytuacji, zdaniem organu, nawet w sytuacji, gdyby kierowca faktycznie zapomniał zabrać wręczonej mu karty opłaty drogowej, odpowiedzialność za jego działania ponosi przedsiębiorca, czyli strona skrząca.

W tym stanie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej we W, nie można w sprawie zastosować przepisów art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym. Nie można uznać, że strona skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia ustawy. Za działalność przedsiębiorstwa odpowiada osoba, która jej prowadzi. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest bowiem takie zorganizowanie pracy, aby odbywała się bez naruszania przepisów prawa przez osoby, którymi w trakcie tej działalności się posługuje. Zdaniem organu w sprawie nie znajduje także zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Pojęcie "nie mógł przewidzieć", użyte w tym przepisie należy rozumieć jako brak możliwości przewidzenia wystąpienia zdarzeń lub okoliczności skutkujących naruszeniem obowiązujących przepisów. Takimi zdarzeniami i okolicznościami nie do przewidzenia są zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich zaistnienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Tymczasem taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Strona mogła i winna była przewidzieć, że kierowca może zapomnieć karty opłaty drogowej, która znajdowała się w siedzibie przedsiębiorstwa.

W zakończeniu uzasadnienia Dyrektor Izby Celnej we W podniósł, że wskazanie w sentencji decyzji podmiotu, na który nałożono karę pieniężną, czyni zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 1 kpa, w prawidłowy sposób oznaczono stronę oraz wskazano jej reprezentanta. Ponadto podniósł, że osoba podpisująca decyzję pierwszoinstancyjną, posiadała stosowne upoważnienie do podpisywania decyzji wynikających z ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zażądała uchylenia decyzji organów celnych obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 79 i 107 kpa. Skoro kierowca wyraźnie przyznaje, że zapomniał zabrać karty opłaty drogowej, zaś w toku postępowania ustalono, że karta opłaty została wykupiona, tylko nie znajdowała się w pojeździe, to uznać należy, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia a tym samym, że brak jest podstaw do nakładania kary w tym zakresie. Zarzucono ponadto, że nie wyjaśniono na jakiej podstawie przyjęto, że to właśnie spółka jawna dopuściła się naruszenia obowiązków w zakresie przewozu. Organy nie ustaliły bowiem, że przewożone wykładziny PCV były własnością przedsiębiorcy.

Podniesiono także w skardze, że organy błędnie oceniają zeznania kierowcy złożone w dniu kontroli, jako złożone w toku postępowania administracyjnego. Przepisy kpa wymagają aby strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania, by mogła być obecne przy przesłuchaniu świadków. W tym stanie, dowód z przesłuchania kierowcy, przeprowadzony bez udziału strony i wbrew prawu, nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w toku postępowania administracyjnego. Zarzucono również, że w sentencji decyzji nie wskazano prawidłowo podmiotu, na który nakłada się karę pieniężną.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko co do braku naruszenia przez organ przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Podkreślono dodatkowo, że wina strony skrzącej, co do braku opłaty drogowej, sprowadza się do nie wdrożenia w sposób właściwy systemu kontroli, który uniemożliwiłby wyjazd pojazdu bez karty opłaty drogowej. Podtrzymano stanowisko odnośnie właściwego oznaczenia podmiotu na który nałożono karę pieniężną, oraz w zakresie uznania, że przedmiotem przewozu były wykładziny PCV należące do strony skarżącej.

W dopowiedzi na skargę organ nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 79 kpa. Wskazano na znaczenie protokołu kontroli sporządzonego na miejscu zdarzenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ podniósł, że niektóre przepisy kpa (w tym art. 77 § 1), doznają istotnego ograniczenia z uwagi na specyficzny charakter kar w transporcie drogowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy celne.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c").

Ponadto w sytuacji, gdy sprawa jest ponownie rozpatrywana należy także zauważyć, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną wcześniej w tej sprawie przez sąd. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ta ostatnia dyspozycja oznacza, że orzekające organy winny były bezwzględnie zastosować się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we W z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). Z drugiej strony, również skład Sądu orzekający obecnie w sprawie ze skargi na decyzję organu z dnia [...] r. jest związany stanowiskiem zawartym w tamtym wyroku, co oznacza obowiązek zweryfikowania wykonania wspomnianych zaleceń przez organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy.

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W wyroku z dnia [...] r. WSA we W dopatrzył się naruszenia przez orzekający organ przepisów procesowych, mającego wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie powinien był dokonać oceny sprawy także przez pryzmat nowych rozwiązań przyjętych w art. 92a ust. 4 i w art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Sąd wskazał, że nie można również wykluczyć potrzeby dokonania w tym zakresie dodatkowych ustaleń, które w tej konkretnej sprawie potwierdzałyby (lub wykluczały) istnienie okoliczności, o których mowa w obu przepisach.

Badając legalność ponownie wydanej decyzji, trzeba wskazać, że jakkolwiek organ celny prowadził postępowanie na podstawie znowelizowanych przepisów, wykonując w tej mierze wiążące zalecenia Sądu, jednakże zgodzić się należy z zarzutami skargi, że dokonana przez nie ocena rozpatrywanego przypadku, na tle zastosowanych norm prawnych zwłaszcza art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym nie jest jednak pełna. W sprawie kierowca wziął na siebie odpowiedzialność za brak karty opłaty drogowej. W tej sytuacji, niemożna wprost uznać - tak jak to uczynił organ - że nawet w przypadku, gdyby kierowca faktycznie zapomniał zabrać wręczonej mu karty opłaty drogowej, odpowiedzialność za jej brak ponosi przedsiębiorca, na zasadzie, że wina strony skrzącej, co do braku opłaty drogowej, sprowadza się do nie wdrożenia w sposób właściwy systemu kontroli, który uniemożliwiłby wyjazd pojazdu bez karty opłaty drogowej, bez uprzedniego przeprowadzenia stosowanego postępowania wyjaśniającego.

Ponadto w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności Dyrektor Izby Celnej obowiązany był ponownie rozstrzygnąć sprawę załatwioną wszak nieostatecznie decyzją organu pierwszej instancji. Powinien przy tym uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie rozpatrywania odwołania.

Dalej w uzasadnieniu oznaczonego wyżej wyroku Sąd wskazał, że w dniu 20 czerwca 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 661). Nowela ta dokonała również zmiany niektórych przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej ustawa o transporcie drogowym), dodano m.in. dwa przepisy: art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu orzekającego w dniu [...] r., mimo, że zdarzenie podlegające penalizacji oraz wszczęcie postępowania administracyjnego miały co prawda miejsce przed opisaną nowelizacją, skoro sprawa była jednak ostatecznie rozstrzygana przez organ odwoławczy już po zmianie przepisów, winien on zastosować znowelizowane przepisy. Wynika to, zdaniem Sądu - zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. - z konieczności respektowania dwóch zasad intertemporalnych: 1) zasady bezpośredniego stosowania nowej ustawy, jeżeli nowela – jak w tym wypadku – nie wprowadza odmiennych rozwiązań (np. w postaci tzw. vacatio legis lub przepisu przewidującego wprost zastosowanie dawnych rozwiązań normatywnych do spraw już wszczętych, lecz jeszcze nie zakończonych wydaniem decyzji ostatecznych); 2) zasady stosowania ustawy korzystniejszej (względniejszej) dla sprawcy.

Powyższe wskazuje, że z uzasadnienia Sądu rozpatrującego wcześniej przedmiotową sprawę wynika zalecenie uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dacie rozpatrywania odwołania. Zdaniem obecnego składu Sądu, powyższy wymógł, zastosowania aktualnie obowiązujących przepisów, dotyczy także niniejszego sprawy, zakończonej zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r.

Dnia 24 grudnia 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218, poz. 1391). Nowela ta dokonała również zmiany niektórych przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dotyczyło to m.in. art., 42 ust. 1, który otrzymał brzmienie: Podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton".

Poprzednio, przed powyższą nowelizacją, art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie zawierał wyłączenia wskazanego w pkt 5. Tym samym, zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o transporcie drogowych, przepisów ustawy – w tym, w zakresie obowiązku uiszczania opłat za przejazd pojazdem po drogach krajowych - nie stosowano do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.

Natomiast w świetle znowelizowanego przepisu art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowej, nie może można mówić o obowiązku uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. W konsekwencji, w wypadku przewozy drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton, bez wymaganej opłaty, nie można mówić o naruszeniu przepisów ustawy podlegającym karze pieniężnej, na zasadach określonych w art. 92 ustawy o transporcie drogowym.

Jak wynika z akt sprawy, protokołu kontroli z dnia [...] r., zatrzymano do kontroli pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton. Omawiane powyższe rozwiązanie obowiązywało w dacie orzekania przez organ pierwszej instancji ([...] r.), obowiązywały także w chwili ostatecznego rozstrzygania sprawy przez Dyrektora Izby Celnej ([...] r.).

W tym stanie, w rozpoznawanej sprawie, w ocenie składu orzekającego – stosownie do wskazanych wcześniej zaleceń - organ celny przy ferowaniu zaskarżonej decyzji, winien uwzględnić znowelizowane przepisy. W pierwszej kolejności rozważyć czy w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem objętym tym nowym przepisem. Następnie, stosownie do tych ustaleń, podjąć rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty.

Brak dokonania takiej oceny przez pryzmat nowych rozwiązań przyjętych w art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym, warunkuje ustalenia pozostałych elementów stanu faktycznego, koniecznych do podjęcia przez organ celny rozstrzygnięcia. Tym samym nie dokonania takiej oceny stanowi naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza zaś art. 7 i art. 77 § 1 k.p.c. To z kolei uniemożliwia sądową ocenę prawidłowości ustalenia wszystkich elementów stanu faktycznego, koniecznych do podjęcia przez organ odwoławczy niewadliwego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji trzeba przyjąć, że doszło do naruszenia reguł postępowania, które – z oczywistych powodów – mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy, co obligowało sąd do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Celnej, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. (pkt I wyroku). Orzeczenie w pkt. II znajduje umocowanie w art. 200 p.p.s.a. Orzeczenie pomieszczone w pkt. III wynika z konieczności zastosowania w sprawie art. 152 p.p.s.a.