Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 207/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10, art. 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 ust. 2 art. 35, art. 35
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów Rolnych F. Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... grudnia 2013 r. nr ... Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. – dalej jako "organ I instancji", przyznał F. ... Sp. z o.o. (dalej jako: "Strona", Skarżąca" lub "Grupa") pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od dnia 29 października 2013 r. do dnia 28 października 2018 r.

W dniu 28 listopada 2018 r. Strona złożyła wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 29 października 2017 r. do dnia 28 października 2018 r., to jest za piąty rok korzystania z pomocy.

Decyzją z dnia ... czerwca 2019 r. nr ... organ I instancji odmówił przyznania Grupie wnioskowanych środków finansowych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z ... listopada 2019 r. nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał treść art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.), (dalej: "rozporządzenie nr 1698/2005"), zgodnie z którym, wsparcia finansowego, udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Jednocześnie wskazano na brzmienie art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r., ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013") – zgodnie z którym, bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Prezes ARiMR wskazał następnie, że Grupa została zawiązana w dniu ... lipca 2013 r. (data rejestracji w KRS nr ... stan na dzień ... listopada 2019 r.) przez 5 wspólników (członków), tj.: J. B., E. B., P B., K. B. i Pana J. anaś. W dniu ...października 2013 r., zgodnie z decyzją Marszałka Województwa P. nr ..., Strona została wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych.

Organ odwoławczy zauważył, że z danych znanych z urzędu wynika, iż w niniejszej sprawie zachodzą powiązania rodzinne: E. B. i J. B. są małżeństwem, małżeństwem są także K. B. i P. B. Natomiast J.B. jest ojcem J.i P. B.

Ponadto zwrócono uwagę na powiązania lokalizacyjne, tj. tożsame adresy zamieszkania czterech z pięciu członków Grupy, tj.: P. B., J. B., Pani K. B. oraz Pana J. B,- ul. ..., ... K. (dane z Ewidencji producentów rolnych, stan na dzień ... listopada 2019 r.), oraz tożsame miejsca prowadzenia działalności czterech z pięciu członków Grupy, tj. w użyczonych z kompleksu F. pomieszczeniach znajdujących się w N , ... K.położonych na działce ewidencyjnej ... obręb K., gm. K., woj. ... (nr księgi wieczystej dla działki ...) którego właścicielem jest jeden z członków P. B.

W ocenie Prezesa ARiMR powiazania te wskazują, iż działania Strony były ukierunkowane jedynie na uzyskanie wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Jednocześnie stwierdzono, na podstawie wykazu faktur i rachunków uporządkowanych załączonych od wniosku o płatność, że wielkość produkcji Pana J. B. stanowi ok. 98,4 % całej produkcji grupy, natomiast wielkość produkcji pozostałych czterech członków grupy stanowi po ok. 0,4% całej produkcji grupy.

Prezesa ARiMR wskazał również, iż członkowie Grupy dokonywali zakupu odchowanych kurek od F. P. B. (np. faktura VAT nr .... z dnia ... września 2013 r.) czyli od jednego z członków grupy P. B. P. B.prowadzi bowiem dodatkową działalność polegającą na produkcji kur niosek, polegającej na odchowaniu kurek jednodniowych do osiągnięcia wieku 15—16 tygodni, a następnie na ich sprzedaży.

Następnie Prezes ARiMR powołując się na powiązania infrastrukturalne pomiędzy poszczególnymi członkami Grupy stwierdził, że użyczenie przez P. B. oraz przez J. B. posiadanej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków Grupy, którzy przed powstaniem Grupy nie posiadali własnych obiektów i prowadzą w nich obecnie działalność, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego. P.B.oraz J. B., użyczając posiadane przez nich kurniki innym członkom Grupy zrezygnowali częściowo z możliwości prowadzenia produkcji we własnych kurnikach a zatem zrezygnowali z posiadanego przez nich potencjału produkcyjnego. Zdaniem organu II instancji taka metoda nie wpływa na zwiększenie potencjału produkcyjnego, a wręcz przeciwnie, na jego zmniejszenie.

W ocenie Prezesa ARiMR utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 4 członków prowadzi działalność rolniczą w dzierżawionych kurnikach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka, wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z rozporządzenia w sprawie wykazu produktów. W przedmiotowej sprawie bowiem bez wydzielenia przez J. B.własnych kurników J. B. oraz poddzierżawienia posiadanych kurników przez P. B.E. B. i K. B., Grupa nie wypełniłaby warunku minimalnej liczby członków, a tym samym Grupa nie otrzymałaby pozytywnej decyzji Marszałka o wpisie do rejestru grup producentów specjalnych produkcji rolnej zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.).

Dalej Prezes ARiMR wyjaśnił, że charakter prowadzonej przez członków Grupy działalności polegającej na prowadzeniu tuczu brojlera kurzego (drób rzeźny-kurczęta), kwalifikuje ją jako prowadzenie działalności rolniczej w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.). Na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2018 r., poz. 1967) produkcja polegająca na prowadzeniu tuczu brojlera kurzego stanowi tzw. działalność nadzorowaną i wymaga uzyskania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z art. 5 pkt 2 ww. ustawy.

W rozpoznawanej sprawie zgodnie z informacji zawartych w zaświadczeniach Powiatowego Lekarza Weterynarii w B.: nr ... z dnia ... października 2018 r., ... z dnia ...października 2018 r" ... z dnia ...października 2018 r., ... z dnia ... października 2018 r., odpowiednio wydanych dla P. B., J. B., E. B., Pani K. B., prowadzona przez nich działalność, została objęta nadzorem weterynaryjnym i wpisana do rejestru podmiotów prowadzących działalność rejestrowaną w zakresie pozyskiwania jaj konsumpcyjnych oraz nadany został im weterynaryjny numer identyfikacyjny, w dniu ... listopada 2013 r.

Zatem, nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, iż czterech z pięciu członków Grupy, działalność w zakresie, w jakim Grupa została powołana rozpoczęło dopiero w dniu ... listopada 2013 r., a zatem po terminie jej powołania, tj. po dniu ... lipca 2013 r. (data sporządzenia aktu notarialnego Repertorium A Nr ...) oraz po wpisaniu Grupy do rejestru grup producentów rolnych prowadzonego przez Marszałka Województwa P., tj. po dniu ... października 2013 r. Prezes ARiMR wskazał przy tym, że na brak prowadzenia produkcji przez członków grupy, przed powstaniem grupy wskazuje również Strona w odwołaniu.

W ocenie organu II instancji utworzenie grupy producentów rolnych złożonych z 5 członków, z których 4 członków rozpoczęło prowadzenie działalności rolniczej po zarejestrowaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i prowadzi działalność wyłącznie w kurnikach innego członka Grupy, wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstw celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów rozporządzenia w sprawie wykazu produktów.

Zdaniem Prezesa ARiMR fakt, iż E. B., K. B. i J. B. przed wstąpieniem do Grupy nie prowadziły działalności produktu ze względu na który Grupa została utworzona, tj. w zakresie produkcji tuczu brojlera kurzego, świadczy o niespełnieniu przez Stronę celów określonych w art. 35 ust. 1 lit. a) oraz lit b) rozporządzenia nr 1698/2005. Nie można w związku z tym uznać, iż nastąpiło dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji, w sytuacji gdy u kilku członków Grupy przed jej utworzeniem proces taki nie miał miejsca.

W ocenie Prezesa ARiMR, Grupa wypełniła obiektywny warunek do uznania, że stworzyła sztuczne warunki niezgodne z celami wskazanym w art. 35 ust. 1 lit. a) i lit. b) rozporządzenia nr 1698/2005 oraz subiektywny warunek poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń związany z utworzeniem Grupy jest zaplanowanym działaniem ukierunkowanym na ominięcie powyższych wymogów.

W skardze na powyższą decyzję Grupa wniosła o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła organowi:

1. art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 roku w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich EFRROW (Dz. Urz. L 277 z 21.10.2005.), poprzez niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy i uznanie przez organ, iż F Sp. z o. o. nie spełniały celów zawartych w wyżej wymienionym artykule i były grupą producentów stworzoną sztucznie dla pobierania środków finansowych z systemu wsparcia dla grup producentów.

2. art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku oraz art. 4 pkt 8 rozporządzenia Komisji UE Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady ( WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez błędną i rozszerzającą wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy, a poprzez którą organ I instancji uznał, iż F. Sp. z o.o. są "sztucznym podmiotem" pomijając przyjętą wykładnie wyżej wskazanych przepisów przez krajowe sądy administracyjne i orzecznictwo unijne.

3. art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, wybiórcze traktowanie materiału dowodowego i prowadzenia sprawy w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.

4. art. 8 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszyło zasadę pogłębiania zaufania uczestników do władzy publicznej poprzez dokonanie wobec tej samej strony na podstawie tego samego stanu faktycznego odmiennej od pierwotnej oceny przesłanek stworzenia przez grupę sztucznych warunków mających na celu uzyskanie wsparcia dla grup producentów, w oparciu o te same okoliczności i stan faktyczny, który był już badany przy wydaniu pozytywnych decyzji o przyznaniu wsparcia dla grupy producentów za wcześniejsze lata jej działalności.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. nr 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 1295 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów unijnych jak i krajowych.

Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz.1026 - dalej jako: "ustawa o gpr") osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2018 r., poz. 688, dalej: "rozporządzenie gpr".

Na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia gpr, pomoc jest udzielana (grupie producentów rolnych, zwanej dalej "grupą", która została utworzona ze względu na produkty lub grupę produktów, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, ze względu na które mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 577), dalej: "rozporządzenie w sprawie wykazu produktów", z wyłączeniem owoców i warzyw oraz owoców i warzyw przeznaczonych dla przetwórstwa. Wykaz produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych znajduje się w załączniku do ww. rozporządzenia. W ww. wykazie, dla produktu: jaja ptasie, minimalna liczba członków grupy została określona na poziomie 5 członków. Przy czym, jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy gpr członkowie Grupy muszą być producentami jednego produktu rolnego lub grapy produktów w celach określonych w art. 2 ww. ustawy.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2017 r., poz. 1856, dalej: "u.w.r.o.w."), w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).

W treści art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu gpr.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia gpr pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia gpr pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa P. rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych. Organy ARiMR wydając decyzję o płatności zobowiązane są natomiast sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, czy spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia gpr. Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 utracił moc z dniem 31 grudnia 2014 r.).

W niniejszej sprawie badaniu Sądu została poddana decyzja Prezesa ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji dotycząca odmowy przyznania stronie środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za okres od 29 października 2017 r. do 28 października 2018 r., tj. za piąty rok korzystania z pomocy.

Przechodząc do analizy zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo również oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 i ust. 2 u.w.r.o.w., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zatem z treści ww. przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią m.in. art. 7 i art. 77 § 1 tej ustawy, zatem zawarty w skardze zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organ II instancji (jak również organ I instancji), odniósł się do dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie w oparciu o dokumenty, następnie swoje ustalenia przedstawiły w decyzji organu I instancji i w decyzji zaskarżonej. Fakt nieuznania przez organy twierdzeń przedstawionych przez stronę za wystarczające do zmiany oceny stanu faktycznego oraz wskazanie powodów dokonania takiej oceny nie może być natomiast traktowane jako przeprowadzenie postępowania niezgodnie z zasadami określonymi w art. 21 u.w.r.o.w. Porównanie regulacji art. 21 ust. 1-4 u.w.r.o.w. z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. wskazuje, że obowiązek organu został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Na organach nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1812/14, LEX nr 2091900 oraz wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 241/12, LEX nr 1337138). Należy w tym miejscu dodać, iż organ nie pominął żadnych dowodów przedstawionych przez stronę, jednakże mając na uwadze całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, iż ich treść nie mogła mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes ARiMR w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym. Nie znajduje zatem uznania zarzut naruszenia art. 7, 80, 77 k.p.a. Organy orzekające w sprawie, jak wskazano powyżej, działały na podstawie przepisów prawa mających zastosowanie do płatności wnioskowanej przez Skarżącą, stojąc tym samym na straży praworządności.

Za niezasadne uznać również należało zarzut dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie wobec tej samej strony na podstawie tego samego stanu faktycznego odmiennej od pierwotnej oceny przesłanek stworzenia przez grupę sztucznych warunków mających na celu uzyskanie wsparcia dla grup producentów, w oparciu o te same okoliczności i stan faktyczny, który był już badany przy wydaniu pozytywnych decyzji o przyznaniu wsparcia dla grupy producentów za 1, 2 i 3 rok jej działalności. Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawach przyznawania pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest podzielone na dwa etapy. Pierwszy to przyznanie pomocy, który jest warunkiem obligatoryjnym do przyznawania w kolejnych latach płatności, a drugi to przyznanie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych. Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej wydawania jest po sprawdzeniu spełnienia przez grupę określonych w § 3 ust. 1 rozporządzenia gpr wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznego działalności grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania. Tak więc składając wnioski o płatność ARiMR wszczyna nowe postepowanie administracyjne. Mając na uwadze powyższe, fakt przyznania pomocy finansowej w latach ubiegłych nie jest gwarancją otrzymania płatności w całym pięcioletnim okresie, na który pomoc została przyznana.

Podkreślić należy, że dopiero wraz z wnioskiem o przyznanie płatności składanych jest szereg dokumentów na podstawie, których ARiMR może wywieść konkretne wnioski w zakresie stworzenia sztucznych warunków przez Stronę. Ponadto, na etapie oceny wniosku o przyznanie płatności przeprowadzana jest kontrola, m. in. w siedzibie grupy, podczas której sprawdzane są dokumenty, do których organ nie miał dostępu na etapie weryfikacji wniosku o przyznaniu pomocy. Tym samym brak jest możliwości, aby przed rozpatrzeniem dostarczanych do wniosku o płatność dokumentów ARiMR mogła stwierdzić zaistnienie okoliczności świadczących o stworzeniu sztucznych warunków przez Stronę.

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Z ust. 2 art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 wynika natomiast, że wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku.

Na mocy art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.

Problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: "TSUE"). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (zob. m.in. wyrok z 12 maja 1998 r., w sprawie C-367/96 Kefalas i in., dostępny na stronie internetowej: https://curia.europa.eu). Przy interpretacji regulacji przewidującej klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa sięgnąć trzeba do w wyroku TSUE z 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12, który odnosi się do uprzednio obowiązującego art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 – to jest przepisu o zbliżonym brzmieniu do aktualnego art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 – a zgodnie z którym, nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

W wyroku w sprawie C-434/12 Trybunał stwierdził, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Wymaga to zatem zaistnienia po pierwsze, ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty (element obiektywny), a po drugie, woli uzyskania korzyści wynikających z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek (element subiektywny; pkt 29 cytowanego wyroku).

W ocenie Sądu organy analizując całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, zasadnie uznały, że w sprawie wystąpił zarówno element obiektywny wskazujący na stworzenie sztucznych warunków do otrzymania pomocy, poprzez utworzenie grupy niezgodnie z celami wskazanymi w art. 35 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1698/2005 jak i element subiektywny poprzez wykazanie, że cały ciąg zdarzeń poprzedzających utworzenie grupy był zaplanowanym działaniem, które miało za cel ominięcie warunku z art. 35 ust. 1 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1698/2005, a w dalszej kolejności spowodowałoby uzyskanie płatności sprzecznej z celami danego systemu wsparcia, warunkujące zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego przedstawionego w pierwszej części uzasadnienia Grupa została zawiązana w dniu ... lipca 2013 r. przez 5 członków, tj. J. B., E. B., P.B., K. B. oraz J. B., zaś decyzją Marszałka Województwa P.z ... października 2013 r. została wpisana do rejestru Grup Producentów Rolnych dla produktu jaja ptasie. Prezes ARiMR słusznie stwierdził, opierając się na analizie zebranego materiału dowodowego, że tylko jeden z członków Grupy (J. B.) prowadził przed powstaniem Grupy działalność w zakresie w jakim Grupa została powołana. Pozostali członkowie Grupy (E. B., P. B., K. B. oraz J. B.) wcześniej działalności takiej w ogóle nie prowadzili; działalność ich objęta została nadzorem weterynaryjnym i wpisana do rejestru podmiotów prowadzących działalność rejestrowaną w zakresie pozyskiwania jaj konsumpcyjnych oraz nadany został im weterynaryjny numer identyfikacyjny dopiero w dniu ... listopada 2013 r., czyli zarówno po dacie zawiązania Grupy jaki i jej wpisu do rejestru Grupo Producentów Rolnych. Powyższe ustalenia stanowią okoliczności o charakterze obiektywnym wskazujące, że nie jest możliwy do osiągnięcia cel, o jakim mowa w art. 35 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1698/2005, to jest dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup.

Natomiast ustalenia Prezesa ARiMR dotyczące podziału bazy produkcyjnej P.B. poprzez użyczenie własnej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków grupy (K. B, E. B. oraz J. B), który przed powstaniem grupy nie posiadali w ogóle własnych obiektów i prowadzą w nich obecnie działalność, a także ustalenia wielkości produkcji poszczególnych członków Grupy wskazujące jednoznacznie, że wielkość produkcji J. B. (jedynego członka Grupy, który prowadził produkcję przed zawiązaniem Grupy i wpisaniem jej do stosowanego rejestru) wynosi ok 98% całej produkcji grupy, natomiast wielkość produkcji pozostałych czterech członków Grupy stanowi po około 0,5% produkcji Grupy - stanowią okoliczności o charakterze obiektywnym, potwierdzające decentralizację produkcji, a tym samym decentralizację sprzedaży produktów. Nie można było zatem uznać, że doszło do spełnienia celu wskazanego w art. 35 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 1698/2005, tj. wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym, przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży dostawy do odbiorców hurtowych. Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia powoływanie się przez Skarżącą na okoliczność, że obiekty należące do P. B. wymagały nakładów finansowych niezbędnych do uruchomienia produkcji, skoro produkcja ta finalnie została uruchomiona, jednakże przy zaangażowaniu trzech dodatkowych osób (członków Grupy), co potwierdziło nieosiągnięcie celu z art. 35 ust. 1 b) rozporządzenia nr 1698/2013.

Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie wykazały także, że w ramach elementu subiektywnego doszło do zamierzonej koordynacji pomiędzy członkami Grupy w celu uzyskania wsparcia. Organy stwierdziły powiązania rodzinne członków Grupy: K. B., E. B., J. B, P. B. oraz J. B., wskazując jednocześnie, że miejscem zamieszkania czterech członków Grupy jest ul. ..., ... K., zaś miejscem prowadzenia działalności przez 4 członków Grupy jest działka ewidencyjna .... obręb K. gm. K., woj. ..., której właścicielem jest jeden z członków Grupy – P. B. Powołana przez organy dodatkowo sekwencja wydarzeń, związanych z powstaniem Grupy przy udziale 4 członków, którzy rozpoczęli działalność już po powstaniu Grupy, z których trzech rozpoczęła działalność w oparciu o potencjał produkcyjny jednego (czwartego) członka Grupy, powodujący nieuzasadnioną ekonomicznie decentralizację produkcji sprzeczną z celami wsparcia świadczą, że jedynym celem przystąpienia tych 4 członków do Grupy było spełnienie warunku minimalnej ilości członków Grupy, wynikającej z rozporządzenia gpr i w konsekwencji uzyskania pomocy finansowej.

Członkowie Skarżącej, w zamierzony sposób tworząc Grupę tylko w celu uzyskania wsparcia, nie zrealizowali celów wsparcia, co upoważniało organy do stwierdzenia, że w rozpatrywanej sprawie doszło do sztucznego stworzenia warunków do uzyskania płatności, o których mowa w art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

W świetle powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku