Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1416/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152 oraz  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant st. insp. sąd. Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. T. i Z. N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. T. i Z. N. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] maja 2010 roku nr [...]utrzymał w mocy własne postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r., nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia. 1992 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W., obręb ewidencyjny [...] jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] - w części dotyczącej nieruchomości budynkowej, położonej przy ul. [...] na działce ewidencyjnej nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowych o stwierdzenie nabycia spadku po I. K. o sygn. [...] oraz o uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli o odrzuceniu spadku po I. K. o sygn. [...].

W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2010r., nr [...], którym zawiesił z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości szczegółowo opisanej wyżej, do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowych o stwierdzenie nabycia spadku po I. K. o sygn. [...] oraz o uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli o odrzuceniu spadku po I. K. o sygn. [...]. Rozstrzygnięcie swoje Minister uzasadniał tym, iż z zebranych w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dokumentów wynika, że w Sądzie Rejonowym dla m. W. w II Wydziale Cywilnym prowadzone są dwa postępowania: o stwierdzenie nabycia spadku po I. K. o sygn. [...] oraz postępowanie o uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli o odrzuceniu spadku po I. K. o sygn. [...]. Organ wskazał, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej jest osoba, powołująca się na dokumenty świadczące, że jej a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990r. prawo własności do komunalizowanego mienia. W przypadku śmierci strony w jej miejsce wchodzą następcy prawni. Zawarta przez strony w dniu 20 lipca 2007r., umowa przedwstępna jedynie zobowiązała jej strony do zawarcia umowy kupna sprzedaży oznaczonej nieruchomości. Umowa przedwstępna nie przenosi praw a jedynie określa istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Prawa i roszczenia wynikające z umowy zobowiązującej wchodzą do spadku. W odniesieniu do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził , iż samo wszczęcie postępowania na wniosek M. T. i Z. N. nie ogranicza organu administracji publicznej co do ewentualnego umorzenia postępowania w przypadku ustalenia, iż nie posiadają przymiotu strony do skutecznego wszczęcia postępowania, co właśnie jest związane z koniecznością oczekiwania na rozstrzygnięcie zagadnienia prejudycjalnego w sprawach sądowych. Tym samym zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie stanowią podstawy do zmiany decyzji organu administracji publicznej, gdyż w świetle przepisów prawa administracyjnego pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Skargę na powyższe postanowienie wnieśli M. T. i Z. N. wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia poprzedzającego z dnia [...] lutego 2010 roku. W skardze zarzucili zaskarżanemu postanowieniu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiesił postępowanie wszczęte w dniu 16 lutego 2010 roku do czasu zakończenia postępowań spadkowych po I. K., która stroną postępowania nie jest, nie ma również żadnego interesu prawnego w sprawie. Jej spadkobiercy nie mają zatem również żadnego interesu w przedmiotowym postępowaniu. Zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań spadkowych po I. K. stanowi zatem rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153,poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wydane [...] maja 2010r. utrzymujące w mocy postanowienie tego organu, zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia. 1992r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Dzielnicę Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej W., obręb ewidencyjny [...] jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] - w części dotyczącej nieruchomości budynkowej, położonej przy ul. [...] na działce ewidencyjnej nr [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowych o stwierdzenie nabycia spadku po I. K. o sygn. [...] oraz o uchylenie się od skutków prawnych oświadczeń woli o odrzuceniu spadku po I. K. sygn. akt [...].

Podstawą prawną kontrolowanych rozstrzygnięć jest art. 97 § 1 pkt. 4 Kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Należy podkreślić, że przedstawiona przesłanka zawieszenia postępowania administracyjnego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy organ rozstrzygający określoną sprawę administracyjną nie może orzec do co istoty bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przesądzającego o dalszych czynnościach w sprawie. Przesłanka ta występuje m.in. gdy organ zwraca się o rozstrzygnięcie określonej kwestii prawnej do innego organu, w którego właściwości pozostaje określony problem prawny mający wpływ na orzeczenie o całości sprawy administracyjnej. Zagadnienie wstępne powinno wyłonić się w toku postępowania administracyjnego, należeć do innego organu lub sądu oraz musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Przede wszystkim jednak musi istnieć zależność pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2001 r. sygn. akt III SA 32/00 (publ. LEX nr 47487) przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego. Jednocześnie ocena wspomnianego zagadnienia, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Konkludując, zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 i zawieszenie postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a wynikiem innego postępowania i zajęciem stanowiska przez inny organ administracji publicznej lub sąd. W przedmiotowej sprawie organ prowadzący postępowanie administracyjne nie zauważa jednej kwestii , a mianowicie takiej , że oprócz przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia [...] lipca 2007 roku Rep. A Nr [...] nieruchomości, istnieje również ostateczna umowa z dnia [...] czerwca 2009 roku Rep. A nr [...] sprzedaży wszelkich praw i roszczeń wynikających z art. 7 ust. 1 do 4 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zawarta pomiędzy M. T. działającą w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik I. K. i Z. N. Z akt sprawy wynika bowiem , że aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2007 roku rep. A nr [...] I. K. udzieliła M. T. nieodwołalnego i nie wygasającego na wypadek śmierci pełnomocnictwa do zawarcia w jej imieniu umowy sprzedaży w wykonaniu przedwstępnej umowy sprzedaży wszystkich przysługujących jej praw i roszczeń do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Taka konstrukcja prawna pełnomocnictwa jest znana prawu cywilnemu ( art. 101 § 2 kc). Organ zatem nieprawidłowo ustali stan faktyczny, nie uwzględniając faktu, że oprócz umowy zobowiązującej z dnia [...] lipca 2007 roku istnieje również umowa przenosząca własność roszczeń do gruntu nieruchomości w. z dnia [...] czerwca 2009 roku na rzecz M. T. i Z. N . Zbycie takich roszczeń jest prawnie skuteczne i co do zasady nie jest to pogląd sporny w doktrynie i orzecznictwie. "Prawo do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) było zbywalne. Prawo to, będące roszczeniem majątkowym, mogło być przeniesione na inną osobę, m.in. w drodze jego sprzedaży" (por. wyrok NSA z 22.01.2003 r. I SA 1788/02, LEX nr 159261). Zatem zdarzenie prawne w postaci przeprowadzenia postępowań związanych z nabyciem spadku po I. K., w sytuacji zbycia przez nią praw do nieruchomości, nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w zawisłej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości położonej w W. przy ul [...] w sytuacji zbycia wszelkich praw i roszczeń do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] przez I. K. Mając na względzie powyższe uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie myjni samochodowej. Zaskarżone postanowienie i utrzymane przez nie w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2010 roku zostały wydane wskutek z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Naruszenie to niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wadliwego zawieszenia przedmiotowego postępowania. Rozpoznając sprawę organ winien wydać decyzję merytoryczną.

W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. i c), art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekał na podstawie art. 200 ustawy ppsa.