Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SAB/Bd 8/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 659
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 53 par. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 139 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi D. I.Sp. z o.o. s.k.a. w T. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. do wydania decyzji, 4. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 5. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz D.I.Sp. z o.o. s.k.a. w T. kwotę 597 zł ( słownie pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T., decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. wydaną wobec D. I. Sp. z o.o. w T., dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2014r., od stycznia do marca 2015r. oraz od maja do października 2015r.

Od powyższej decyzji Spółka pismem z dnia [...] lipca 2018 r. złożyła odwołanie do Izby Administracji Skarbowej w B. (wpływ do organu w dniu [...] lipca 2018 r.). Następnie, pismem z dnia [...] sierpnia 2018r. ( wpływ do organu [...] sierpnia 2018r. ) skarżąca uzupełniła odwołanie.

Pismem z dnia [...] listopada 2018 r., Spółka powołując się na art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – wniosła do tut. Sądu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w związku z wniesionym odwołaniem. Organowi odwoławczemu strona zarzuciła naruszenie: art. 121 § 1, art.125 § 1 i art. 139 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), przez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, mało efektywny oraz opieszały. W oparciu o przedstawione zarzuty spółka wniosła o:

1) stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania;

2) zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia akt organowi;

3) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga oraz ustalenie czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

4) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1169) w związku z art. 149 p.p.s.a o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu;

5) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a;

6) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzuty spółka przedstawiła przebieg postępowania zainicjowanego wniesionym odwołaniem. Wskazała, że uzupełniła je pismem elektronicznym z dnia [...] sierpnia 2018 r. Podała, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik spółki dokonał przeglądu akt sprawy zebranych w toku postępowania odwoławczego stwierdzając, że organ drugiej instancji nie zebrał samodzielnie żadnego materiału dowodowego. Akta składały się wyłącznie z akt zebranych przez organ pierwszej instancji, wniesionego odwołania, stanowiska organu oraz uzupełnienia odwołania. Akta nie posiadały spisu treści oraz nie była prowadzona metryka sprawy.

Spółka podała, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. organ odwoławczy wydał na podstawie art. 200 Ordynacji podatkowej postanowienie o wyznaczeniu jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się zakresie zebranego materiału dowodowego. Spółka pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. przekazała organowi swoje stanowisko w sprawie zebranego materiału. Następnie, w dniu [...] września 2018 r., czyli przedostatniego dnia przed upływem terminu do wydania decyzji organ odwoławczy podjął, zdaniem skarżącej pozorne kroki, które są następnie celowo przedłużane przez pracowników administracji skarbowej. Zdaniem strony tymi pozornymi czynnościami było:

- wydanie postanowienia z dnia [...] września 2018 r. zlecającego Naczelnikowi [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. przesłuchanie P. W. i P. M. oraz podjęcie próby przesłuchania K. T.;

- wystosowanie pisma z dnia [...] września 2018r. do Prokuratury Regionalnej w G. z prośbą o wskazanie czy prowadzone od prawie 2 lat w sprawie postępowanie o sygn. [...] dotyczy spółki B. C. sp. z o.o. oraz czy w aktach znajdują się inne materiały niż zgromadzone przez organ pierwszej instancji;

- wydanie postanowienia z dnia [...] września 2018 r. wyznaczającego spółce nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] listopada 2018 r.

Strona wskazała, że Prokuratura Regionalna w G. w dniu [...] września 2018 r. udzieliła odpowiedzi organowi. Natomiast Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., który jest podległy służbowo organowi odwoławczemu w sposób celowy i zamierzony wykonuje zlecone czynności popełniając liczne błędy proceduralne powodujące przedłużanie postępowania. Skarżąca wskazała, że błędy dotyczą sposobu realizacji zleconych czynności, w szczególności prób doręczenia korespondencji wzywanym świadkom: K. T., P. W. i P. M..

Spółka podała, że w dniu [...] października 2018 r. wniosła do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenie Dyrektora Izby Skarbowej. Szef KAS w dniu [...] listopada 2018 r. wydał postanowienie o stwierdzeniu wniesionego ponaglenia za bezzasadne.

Konkludując strona stwierdziła, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej od [...] lipca 2018 r. do [...] września 2018 r. (61 dni) był całkowicie bezczynny. W dniu [...] września 2018 r. zlecił organowi pierwszej instancji czynności pozorne. Od [...] września 2018 r. organ pierwszej instancji nie wykonał żadnej czynności zleconej zgodnie z przepisami prawa oraz popełnił min. 3 błędy uniemożliwiające przeprowadzenie jakiejkolwiek czynności oraz dopuszcza się opieszałości w wykonywaniu czynności zleconych w postępowaniu.

Skarżąca podkreśliła, że wydanie postanowienia o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest praktycznie etapem kończącym postępowanie. Jest ono wynikiem analizy dotychczas zebranego materiału dowodowego, która pozwala dojść do wniosku, że materiał jest kompletny i wszystkie okoliczności, od których zależy stanowisko organu zostały już wyjaśnione. Na tym etapie organ posiada już wyrobione stanowisko w zakresie rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Tymczasem w ciągu dwóch miesięcy organ odwoławczy nie zebrał w sprawie sam żadnego dodatkowego materiału dowodowego. Następnie po upływie dwóch miesięcy bezczynności organ drugiej instancji zaczął wykonywać czynności pozorne i całkowicie nieuzasadnione oraz już przeprowadzone. W dalszej części, Strona wskazała, o jakie czynności chodzi.

W ocenie Spółki, wszystkie okoliczności, co do których organ odwoławczy miał wątpliwości zostały wyjaśnione w toku poprzednio przeprowadzonych dowodów, w tym potwierdzone korzystnymi dla spółki zarówno opiniami biegłych jak i przeprowadzonymi eksperymentami (dokumenty znajdują się w aktach sprawy).

Zdaniem strony, zlecone przez organ odwoławczy czynności organowi pierwszej instancji są pozorne, nie mogą nic wnieść nowego do sprawy gdyż zostały już dwukrotnie przeprowadzone przez dwa niezależne organy. Ich celem jest jedynie pozorowanie wykonywania czynności kontrolnych w sytuacji, kiedy od wniesienia odwołania przez dwa miesiące organ nie wykonał dosłownie żadnej czynności, oprócz wydania postanowienia o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jednocześnie odnosząc się do sposobu przeprowadzania czynności pozornych strona stwierdziła, że są one wykonywane dodatkowo z zamiarem wydłużania postępowania. Osoby kontrolujące celowo wysyłają wezwania do przesłuchania na błędne adresy, kierują wezwania do innych osób niż wynika to z wezwania, nie zawiadamiają pełnomocnika o przesłuchaniach, co powoduje, że nie mogą się one odbyć.

Skarżąca podkreśla, że Organ posiadał dwa miesiące aby zadać pytanie Prokuraturze Regionalnej w G. czy w aktach sprawy są nowe materiały, a na pewno winien to uczynić przed wydaniem przedmiotowego postanowienia. Skoro Organ odwoławczy nie zadał takiego pytanie przez dwa miesiące ani razu, to wywieść należy wniosek, że informacja ta była nieistotna dla prowadzonego postępowania ze względu na fakt, że materiały były już włączone do akt przedmiotowej sprawy z postępowania prokuratorskiego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazując na podstawy wydania decyzji organu I instancji organ odwoławczy wyjaśnił, że o ile fakt posiadania przez skarżącą oprogramowania i sprzętu wyspecyfikowanego w umowie zawartej w dniu [...] lipca 2014 r. z B. C. sp. z o.o. nie budzi wątpliwości, to jednak w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego nie ustalono, kto był faktycznym wykonawcą modułów oprogramowania będących przedmiotem finalnej dostawy na rzecz skarżącej. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, okoliczność ta wymagała wyjaśnienia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalenie faktycznego wykonawcy modułów oprogramowania będących przedmiotem finalnej dostawy na rzecz skarżącej, przy jednoczesnym stwierdzeniu, iż spółka B. C. podzleciła ich wykonanie spółce E. , która nie była w stanie wykonać takiej usługi, stanowi nie tylko istotną, ale wręcz kluczową dla sprawy okoliczność w celu przesądzenia, czy faktury wystawione na rzecz skarżącej przez spółkę B. C. odzwierciedlają rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji, czy stanowią podstawę do odliczenia przez skarżącą wynikającego z nich podatku naliczonego.

W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał za konieczne przeprowadzenie przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, które zlecił organowi pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. w trybie przepisu art. 229 Ordynacji podatkowej. W ramach tego postępowania zlecono organowi pierwszej instancji ponowne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania P. W., pełniącego w okresie od 2011r. do sierpnia 2014r., tj. w dacie zawarcia przez skarżącą umowy z dnia [...] lipca 2014r. z B. C. sp. z o.o. funkcję prezesa tej spółki, a także podjęcie próby przesłuchania K. T., pełniącego funkcję prezesa B. C. sp. z o.o. w okresie przypadającym po zawarciu rzeczonej umowy oraz ponowne przesłuchanie P. M. bezpośrednio zaangażowanego w realizację wskazanego projektu na rzecz skarżącej; (zatrudnionego w firmie skarżącej i będącego jednocześnie pomysłodawcą tego projektu) – na okoliczność ustalenia faktycznego wykonawcy modułów oprogramowania, które jak ustalono, finalnie znalazły się w posiadaniu skarżącej. Organ przedstawił okoliczności związane z doręczaniem wezwań wymienionym świadkom.

Następnie organ odniósł się do zarzutów dotyczących błędów proceduralnych popełnionych, zdaniem skarżącej, w sposób celowy i zamierzony przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., któremu zlecono przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wskazano na podjęte działania konstatując, że wbrew zarzutom skarżącej, organy podatkowe podejmowały działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.

Odpierając zarzuty dotyczące terminów przesłuchań świadków, organ wyjaśnił, że organ pierwszej instancji wyznaczając kolejne terminy przesłuchania wskazanych świadków uwzględnił nie tylko terminy wynikające z art. 152a i art. 190 § 1 Ordynacji podatkowej, ale również terminy przeprowadzenia dowodów wyznaczone w toku prowadzonej wobec skarżącej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. kontroli celno-skarbowej, a więc kierował się obowiązkiem zapewnienia stronie czynnego udziału w toku obu spraw prowadzonych równolegle przez Dyrektora Izby Skarbowej oraz Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T..

Organ wyjaśnił następnie okoliczności wystąpienia do Prokuratury Regionalnej w G. z prośbą dotyczącą postępowania prowadzonego przez Wydział Zamiejscowy w B. Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G.. Podał, że śledztwo Wydziału Zamiejscowego w B. Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G. jest prowadzone pod nadzorem Prokuratury Regionalnej w G.. Zatem wgląd w akta sprawy nie jest możliwy bez uzyskania w tym zakresie stosownej zgody Prokuratora Prokuratury Regionalnej w G.. W związku z tym, zaistniała potrzeba ustalenia w tym zakresie obowiązującej procedury, a następnie wystąpienia o wyrażenie zgody przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w G. na udostępnienie do wglądu akt sprawy [...] upoważnionym pracownikom Izby Administracji Skarbowej, co też organ odwoławczy (po powrocie Prokuratora nadzorującego prowadzone śledztwo z urlopu) uczynił pismem z dnia [...] listopada 2018 r. Wskazano, że Prokurator Prokuratury Regionalnej w G. wyraził zgodę na udostępnienie do wglądu akt sprawy [...] upoważnionym pracownikom Izby Administracji Skarbowej. Z kolei termin wglądu w akta wskazanej sprawy (po uzgodnieniu z pracownikiem Wydziału Zamiejscowego w B. Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G.) wyznaczono na 18 i [...] grudnia 2018 r.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uzupełnienie materiału dowodowego o dowody z przesłuchania wskazanych świadków oraz ewentualne dowody zgromadzone w toku śledztwa [...] może mieć wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził ponadto, że wypełnił też spoczywający na organie obowiązek wynikający z art. 140 Ordynacji podatkowej i w toku postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] września 2018r., a więc przed upływem terminu określonego w art. 139 § 3 zawiadomił skarżącą, że odwołanie nie zostanie rozpatrzone w ustawowym terminie określonym w art. 139 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] listopada 2018r. oraz poinformował skarżącą o przyczynach niedotrzymania terminu. Z kolei z uwagi na fakt, iż do dnia [...] listopada 2018 r. do organu odwoławczego nie wpłynął uzupełniony materiał dowodowy, postanowieniem z dnia [...] listopada 2018r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] stycznia 2019r. W postanowieniu tym poinformował stronę o przyczynach niedotrzymania terminu. W treści obu postanowień poinformował też skarżącą, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana niezwłocznie po zebraniu i dokonaniu oceny uzupełnionego materiału dowodowego, a także zapewnieniu skarżącej możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie całego zgromadzonego materiału dowodowego.

Organ podkreślił, że jakkolwiek czynnik czasu w rozstrzyganiu spraw podatkowych jest niezwykle istotny zarówno z punktu widzenia podatnika, jak i organu podatkowego, to jednak szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą dokonania ustaleń uznanych za pewne.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca podniosła, że wysyłając [...] września 2018r. pismo do Prokuratury Regionalnej w G. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej jedynie pozorował wykonywanie istotnych czynności dla ustalenia stanu faktycznego oraz prowadził je przewlekle, ponieważ dopiero w dniu [...] października 2018r. (oraz w dniu [...] października 2018r.) pracownik organu przeprowadził rozmowę z pracownikiem Prokuratury w celu ustalenia obowiązującej procedury udostępniania zgromadzonych w toku śledztwa akt. Strona zarzuciła, że organ nie zna ani przepisów regulujących, w jaki sposób uzyskać wgląd w akta sprawy prowadzonej przez prokuratora ani procedury, czym przyczynia się do przewlekłości postępowania.

Odnosząc się do odpowiedzi na skargę sporządzonej przez organ odwoławczy strona stwierdziła, że dokonując wywodów co do rozstrzygnięcia sporu spółki z organami podatkowymi organ odwoławczy zapomina co jest przedmiotem wniesionej przez spółkę skargi. Skarga nie dotyczy merytorycznego rozstrzygnięcia sporu pomiędzy podatnikiem, a organem podatkowym tylko dotyczy przewlekłości prowadzonego postępowania, które wynika z tego, że przez 61 dni nie wykonano żadnej czynności, a następnie wykonywane czynności są pozorne, wadliwe proceduralnie, wskazują liczne błędy i zaniedbania pracowników, niechlujność prowadzonego postępowania i działanie z zamiarem opóźnienia wydania decyzji, czyli rażące naruszenie prawa. Jednocześnie strona odnosi się do kwestii doręczenia wezwań dla K. T. i P. W., złożonego wniosku z dnia [...] listopada 2018r. oraz stwierdzonego przez stronę braku spisu akt sprawy.

W kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. strona przedstawiła dalsze uzasadnienie podniesionych w skardze zarzutów. Polemizując z tezami zawartymi w decyzji, od której złożyła odwołanie, skarżąca podniosła, że szerokie uzasadnienie wadliwości wydanej przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. decyzji znajduje się w złożonym odwołaniu, uzupełnionym pismem z dnia [...] lipca 2018r. Skarżąca przybliżyła okoliczności faktyczne i prawne istotne dla rozstrzygnięcia wniesionego odwołania. Wskazanie tych okoliczności jest istotne dla uzasadnienia tego, że nie tylko czynności wykonywane przez Dyrektora Izby Skarbowej po 61 dniach bezczynności są pozorne, że nie tylko wykonywanie tych czynności pozornych dokonywane jest w znacznych odstępach czasowych, nieefektywnie oraz celowo dokonywane są liczne błędy, ale również, że czynności weryfikacyjne w okolicznościach niniejszej sprawy są bezcelowe.

Kolejnym dowodem przewlekłości prowadzonego postępowania są w ocenie strony okoliczności związane z naciskami funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G. na pracowników zarówno Izby Administracji Skarbowej w B. jak i [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T., którzy prowadzą postępowanie w spółce w zakresie rozliczenia VAT za 2016 rok, jak i wykonujących czynności w ramach postępowania uzupełniającego zleconego przez Dyrektora Izby Skarbowej. Postępowanie w zakresie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy CBA w związku z kontrolą podatkową prowadzoną w D. I. prowadzone jest obecnie przez Prokuraturę Okręgową w S.. Strona wskazała, że "wizyty" funkcjonariuszy CBA w organach podatkowych zbiegły się w czasie z okresem, kiedy wydana miała zostać przez Dyrektora Izby Skarbowej decyzja w sprawie, w której dochodzi do przewlekłości. Wydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej decyzji korzystnej dla spółki (jak miało to nastąpić do dnia [...] września 2018 r.) byłoby "ostatecznym ciosem" dla prowadzonego przez CBA pod nadzorem prokuratora od dwóch lat, ciągle w sprawie (a nie przeciwko osobie), postępowania. Wydanie decyzji niekorzystnej dla spółki jest tak bardzo istotne dla funkcjonariuszy CBA, że dopuścili się oni nacisków na niezależny organ państwowy.

Strona następnie szeroko wyjaśniła, dlaczego brak jest zasadności podejmowania jakichkolwiek czynności wyjaśniających, a zebrany materiał dowodowy jest kompletny i pozwala na rekonstrukcję zdarzeń.

Jednocześnie zarzuciła, że organ odwoławczy nie tylko nie odpowiedział do chwili obecnej na wniosek dowodowy spółki z dnia [...] listopada 2018r., ale również pozostawił bez odpowiedzi wniosek spółki z dnia [...] grudnia 2018r., w którym uzasadniła ona niezasadność przesłuchania P. W. i wnioskowała o odstąpienie od tego dowodu, który przyczynia się do przedłużania postępowania.

W odpowiedzi na pismo procesowe spółki, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w piśmie z dnia [...] stycznia 2019r. uznał sformułowane przez stronę zarzuty za nieuzasadnione i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto odnosząc się do zarzutu dotyczącego procedury pozyskania dokumentów zgromadzonych w toku śledztwa RP II Ds 1.2017 prowadzonego przez Wydział Zamiejscowy w B. Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G. organ podał, że zarządzeniami z dnia [...] stycznia 2019r. i z dnia [...] stycznia 2019r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w G. wyraził zgodę na wydanie Izbie Administracji Skarbowej w B. uwierzytelnionych kserokopii wskazanych dokumentów oraz ich wykorzystanie i włączenie do akt sprawy w prowadzonym wobec spółki postępowaniu odwoławczym. Po uzyskaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kserokopii żądanych dokumentów organ włączy je do akt sprawy, stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie organ podniósł, że skarżąca przyczynę przedłużenia niniejszego postępowania upatruje w kierowaniu kolejnych pism do Prokuratury Regionalnej w G.. Nie dostrzega natomiast, iż organ pierwszej instancji nadal realizuje zalecenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazane w postanowieniu tego organu z dnia [...] września 2018r. W ramach tego postępowania podejmuje kolejne próby przesłuchania świadków, które przyczynić się mogą do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zatem materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie jest nadal gromadzony przez organy podatkowe obu instancji, które wbrew zarzutom skarżącej podejmują określone czynności w celu jego uzupełnienia.

Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia pisma zatytułowanego jako "wniosek dowodowy" z dnia [...] listopada 2018r. (data wpływu [...] listopada 2018r., uzupełniony pismem złożonym w dniu [...] listopada 2018r.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił, że wniosek ten zostanie rozpatrzony w prowadzonym postępowaniu odwoławczym stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej. Organ wyjaśnił też, że do zarzutów dotyczących braku metryki sprawy i spisu akt odniósł się już w odpowiedzi na skargę. W ocenie organu dla zarzucanej przewlekłości postępowania nie mają znaczenia także zarzuty skarżącej odnoszące się do kwestii nierzetelności transakcji, a także rzekomego ulegania m.in. przez pracowników Izby Administracji Skarbowej w B. naciskom funkcjonariuszy CBA, które są całkowicie bezzasadne, ani też pozostałe podnoszone okoliczności, w tym dotyczące rzekomego "ukrywania" przez organ pierwszej instancji określonych dokumentów, odmowy udostępnienia skarżącej informacji publicznej przez Ministra Finansów, czy też wskazywanych przez skarżącą kolejnych miejsc zatrudnienia K. F. (MF, CBA), będącego, jak twierdzi skarżąca, autorem zawiadomienia do prokuratury, w wyniku którego jest prowadzone postępowanie przez CBA w G..

Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2018r. o odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka P. W., organ wyjaśnił, iż wniosek ten, podobnie jak pozostałe wnioski skarżącej o przeprowadzenie dowodów, zostanie rozpatrzony w postępowaniu odwoławczym, stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej. Jednocześnie organ wyjaśnił, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanego świadka zostało zlecone postanowieniem z dnia [...] września 2018r. organowi pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który jest gospodarzem prowadzonego postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie. Zatem to organ, a nie skarżąca decyduje o zakresie i przydatności przeprowadzenia określonych wniosków dowodowych. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie wskazanego dowodu z przesłuchania P. W., prezesa spółki B. C., który w imieniu tej spółki zawarł ze skarżącą umowę z dnia [...] lipca 2014r., a której przedmiotem była m.in. dostawa oprogramowania przyczynić się może do wyjaśnienia stanu faktycznego.

W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2019r. wydał decyzję Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] czerwca 2018r., którą doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] kwietnia 2019r. za pośrednictwem systemu ePUAP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (§ 2).

Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Innymi słowy, skarga może być wniesiona do sądu w każdym czasie, po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia (por. stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2367/15 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunek ten jest spełniony niezależnie od stanowiska zajętego przez właściwy organ, do którego skierowano ponaglenie.

Skarżąca tryb ten wyczerpała, wnosząc pismem z dnia [...] października 2018 r. do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ponaglenie na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie przez organ odwoławczy.

Przepis art. 139 Ordynacji podatkowej reguluje terminy załatwienia sprawy, przy czym w § 1 przyjęto, iż załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. W § 2 określono, iż niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Z § 3 wynika, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Natomiast w § 4 postanowiono, iż do terminów określonych w § 1–3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Stosownie do art. 140 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy i ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Dyrektor Izby Skarbowej, w toku postępowania odwoławczego, którego Skarżąca jest stroną pozostaje bierny, nie wykazuje wymaganej przepisami aktywności, bądź w sposób nieuzasadniony dokonuje pozornych czynności procesowych, a w konsekwencji, czy działanie organu nosi znamiona przewlekłości. Kwestionowane obszary to, niepodejmowanie przez organ odwoławczy w okresie od 19 lipca do [...] września 2019r. żadnych czynności, zlecenie organowi I instancji wykonania dodatkowych, pozornych czynności dowodowych w trybie przewidzianym w art. 229 Ordynacji podatkowej oraz wykonywanie przez organ I instancji zleconych czynności niezgodnie z przepisami prawa. Kontestowane są również czynności związane z wystąpieniem do Prokuratury Regionalnej w G. o umożliwienie dostępu do akt postępowania prowadzonego pod jej nadzorem oraz uzyskaniem kopii dokumentów z tych akt.

Z perspektywy spornych kwestii należy wskazać na chronologię czynności podejmowanych w postępowaniu odwoławczym oraz uzupełniającym, zainicjowanym, przekazanym w dniu [...] lipca 2018r. odwołaniem ( uzupełnionym [...] sierpnia 2018r. ).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pismami z dnia [...] września 2018 r.:

1) postanowił zlecić organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;

2) wystąpił do Prokuratury Regionalnej w G. o udzielenie informacji o stanie postępowania przygotowawczego dotyczącego "B. C." Sp. z o.o. w W. oraz udostępnienie dokumentacji;

3) przedłużył termin zakończenia postępowania odwoławczego do dnia [...] listopada 2018 r.

W dalszej kolejności:

– [...] sierpnia 2018r. – wydano postanowienie w trybie art. 200 § 1 O.p.;

– [...] września 2018 r. – przekazano akta sprawy organowi I instancji w związku ze zleceniem dodatkowego postępowania;

– [...] października 2018 r. – wpływ odpowiedzi Prokuratury Regionalnej w G. na pismo organu odwoławczego z dnia [...] września 2018 r.;

– [...] października 2018 r. – zapoznano pełnomocnika Skarżącej z materiałem dowodowym;

– [...] października 2018 r. – w nawiązaniu do pisma otrzymanego w dniu [...] października 2018 r. podjęto próbę uzyskania informacji w Prokuraturze Regionalnej w G. co do trybu udostępnienia pracownikowi organu materiałów z akt postępowania przygotowawczego;

– [...] października 2018 r. – wpływ pisma organu I instancji z informacją o czynnościach podjętych w ramach zleconego dodatkowego postępowania dowodowego, w tym o trudnościach doręczanie korespondencji świadkom oraz prośbą o zajecie stanowiska w przedmiocie przesłuchania P. M. i K. T.;

– [...] października 2018 r. – uzgodniono w rozmowie telefonicznej z prokuratorem nadzorującym czynności udostępnienia materiałów z akt postępowania przygotowawczego;

– [...] listopada 2018 r. – w piśmie skierowanym do organu I instancji potwierdzono zasadność przesłuchania wskazanych osób w charakterze świadków;

– [...] listopada 2018 r. – wystąpiono do Prokuratury Regionalnej w G. o umożliwienie wglądu do akt postępowania przygotowawczego wymienionym pracownikom organu odwoławczego;

– [...] listopada 2018 r. – przedłużono termin zakończenia postępowania odwoławczego do dnia [...] stycznia 2019 r.;

– [...] listopada 2018 r. – wpływ zarządzenia prokuratora Prokuratury Regionalnej w G. o wyrażeniu zgody na udostępnienie wskazanym pracownikom Izby Administracji Skarbowej w B. wglądu do akt sprawy;

– [...] listopada 2018 r. – wpływ wniosku dowodowego Skarżącej o pozyskanie i włączenie do akt sprawy notatki ze spotkania w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w dniu [...] listopada 2018 r. z udziałem pełnomocnika Skarżącej oraz pracowników Urzędu;

– [...] listopada 2018 r. – wpływ pisma Skarżącej uzupełniającego wniosek dowodowy z [...] listopada 2018 r.;

– [...] listopada 2018 r. – wpływ pisma Skarżącej ze stanowiskiem co do ewentualnych konsekwencji nie wydania decyzji organu odwoławczego w terminie;

– [...] grudnia 2018 r. – pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odnośnie okoliczności mających wpływ na termin zakończenia postępowania w sprawie;

– [...] grudnia 2018 r. – zapoznano pełnomocnika Skarżącej z materiałem dowodowym;

– [...] grudnia 2018r. – przesłuchanie świadka P. M.

– [...] grudnia 2018 r. – zapoznano się z aktami postępowania przygotowawczego (termin uzgodniono z pracownikiem Wydziału Zamiejscowego w B. Delegatury CBA w G.);

– [...] grudnia 2018 r. i [...] stycznia 2019 r. – wystąpiono do Prokuratury Regionalnej w G. o wydanie z akt postępowania przygotowawczego poświadczonych kserokopii określonych dokumentów oraz zgodę na ich włączenie do akt i wykorzystanie w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy;

– 7 i [...] stycznia 2019 r. – wydano zarządzenia prokuratora o wyrażeniu zgody na wydanie powyższych kserokopii i włączenie ich do akt postępowania podatkowego;

– [...] stycznia 2019r. – pismo Wydziału Zamiejscowego w B. Delegatury CBA w G. ( wpływ do organu [...].01.2019r. ), w załączeniu którego przesłano kopie protokołów przesłuchania świadków: Z. Sobierajskiego, K. Sobierajskiego i Oleksandra Nikolajchuka;

– [...] stycznia 2019 r. – przedłużono termin zakończenia postępowania odwoławczego do dnia [...] marca 2019 r;

– [...] lutego 2019r. - przesłuchano w charakterze świadka P. W.;

– [...] lutego 2019r. - wniosek dowodowy strony o przesłuchanie K. T. przed Konsulem RP w Estonii;

– postanowienie z [...] marca 2019r. wydane w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej;

– postanowienie z [...] marca 2019r. – przedłużenie terminu załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2019r.;

– pismo strony z dnia [...] marca 2019r. – wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego;

– postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka;

– [...] kwietnia 2019r. wydanie decyzji przez organ odwoławczy.

Ponadto organ I instancji w ramach zleconego postępowania w celu uzupełnienia dowodów podejmował czynności zmierzające do przesłuchanie świadków: P. M., K. T., P. W.. W ramach tych czynności w dniu [...] września 2018 r. skierował do wymienionych osób wezwania do stawienia się w celu złożenia zeznań w charakterze świadka. Wezwania do K. T. i P. W. były skierowane na błędne adresy, a organ wskazał w piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. (t. I, k. 213-214), że posługiwał się danymi z informatycznych systemów rejestracyjnych. Organ wyjaśnił pomyłkę, której następstwem było skierowanie do K. T. pisma, w którego treści omyłkowo wskazano osobę P. W.. W adnotacji z dnia [...] listopada 2018 r. (t. I, k. 234) wyjaśniono także przyczynę wadliwej ekspedycji korespondencji do pełnomocnika Skarżącej za pośrednictwem platformy e-PUAP. Do przesłuchania P. M. w pierwotnym terminie nie doszło z powodu choroby świadka. Kolejne zawiadomienia zostały wysłane w dniach [...] listopada 2018 r. do P. W. i P. M. oraz [...] listopada 2018 r. do K. T.. Przesłuchania zostały wyznaczone w następujących terminach:

– 11 grudnia 2018 r. dla P. W. w W.,

– 12 grudnia 2018 r. dla P. M. w T.,

– 13 grudnia 2018 r. dla K. T. w W..

W ocenie Skarżącej opieszałość oraz błędy popełniane przez organ, a także podejmowanie pozornych działań uzasadnia tezę o przewlekłości postępowania.

Odwołując się do poglądów formułowanych w literaturze i orzecznictwie, pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" określa się przypadki prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywania czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest w bezczynności (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikająca z istoty sprawy (W. Borkowski, B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011). Termin "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 549/13). Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, zarzuty skarżącej zmierzające do wykazania przewlekłości postępowania są zasadne.

W pierwszej kolejności Sąd podziela stanowisko skarżącej, o braku uzasadnienia pasywności organu odwoławczego w okresie od [...] lipca ( przekazanie odwołania wraz z aktami sprawy ) do [...] września 2018 r. Sama analiza obszernego materiału dowodowego oraz sporządzenie planu niezbędnych, koniecznych dla wydania rozstrzygnięcia działań, nie może przekraczać rozsądnego terminu, a wykonanie tych czynności powinno uwzględniać, iż zgodnie z art. 139 § 3 O.p., załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zatem, organ nie może całego ustawowego terminu na załatwienie sprawy przeznaczyć na analizę sprawy, a dopiero z jego upływem, przedłużać postępowanie i następnie inicjować dalsze działania, o charakterze procesowym. Tak też było w tej sprawie. Organ odwoławczy, dopiero pismami z dnia [...] września 2018 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, wystąpił do Prokuratury Regionalnej w G. o udzielenie informacji o stanie postępowania przygotowawczego dotyczącego "B. C." Sp. z o.o. w W. i udostępnienie dokumentacji oraz przedłużył termin zakończenia postępowania odwoławczego do dnia [...] listopada 2018 r.

Wątpliwości Sądu, w kontekście zarzucanej organowi odwoławczemu pozorności czynności, budzi również podnoszona konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności w ramach postępowania uzupełniającego, dotyczących przesłuchania w charakterze świadków P. W., P. M. i K. T.. Wprawdzie organ odwoławczy jest gospodarzem prowadzonego postępowania, a w jego ramach przysługuje mu również inicjatywa dowodowa, nie mniej, konieczność przesłuchania wymienionych świadków organ uzasadnił ogólnie stwierdzeniem, że o ile fakt posiadania przez Skarżącą oprogramowania i sprzętu wyspecyfikowanego w umowie zawartej w dniu [...] lipca 2014 r. z B. C. sp. z o.o. nie budzi wątpliwości, to jednak w toku przeprowadzonego postępowania kontrolnego nie ustalono kto był faktycznym wykonawcą modułów oprogramowania będących przedmiotem finalnej dostawy na rzecz Skarżącej, a okoliczność ta wymagała wyjaśnienia.

Organ nie podał, dlaczego przeprowadzenie konkretnie akurat tych czynności dowodowych, uzasadniało zastosowanie trybu przewidzianego przepisem art. 229 Ordynacji podatkowej, w szczególności, że jak podnosiła skarżąca, świadkowie ci byli przesłuchiwani zarówno przez Naczelnika Kujawsko -Pomorskiego Urzędu Celno -Skarbowego w T. jak i Wydział Zamiejscowy w B. Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w G. pod nadzorem Prokuratora Regionalnego w G.. Przesłuchani świadkowie złożyli obszerne zeznania, a protokoły ich zeznań oraz pisemne wyjaśnienia K. T., znajdują się w aktach sprawy podatkowej.

W tym kontekście podkreślenia również wymaga, że ostatecznie, mimo wielu wezwań, nie udało się przesłuchać K. T., co było również wynikiem uchybień leżących po stronie organu, w tym wadliwego oznaczenia osoby wzywanej, czy wzywanie na przesłuchanie osoby zamieszkującej w Estonii, bez zachowania stosownej w takim wypadku procedury przeprowadzenia tej czynności procesowej. Co więcej, organ odwoławczy, mimo podejmowania tych czynności, po rozpoznaniu wniosku strony z dnia [...] lutego 2019r., odmówił przesłuchania K. T. przed Konsulem RP w Estonii, podając, że okoliczności sprawy mające być przedmiotem wnioskowanego dowodu zostały w sposób wystarczający udowodnione innymi, znajdującymi się w aktach sprawy dowodami. Także przesłuchanie P. W. dopiero w dniu [...] lutego 2019r., było między innymi, wynikiem braku skutecznego zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu.

W ocenie Sądu, brak jest również uzasadnienia dla dokonania, dopiero w dniu [...] września 2019r. czynności wystąpienia do Prokuratury Regionalnej w G. o udzielenie informacji o stanie postępowania przygotowawczego dotyczącego "B. C." Sp. z o.o. w W. oraz udostępnienia wybranych dokumentów. Tego rodzaju czynność nie wymaga dogłębnej analizy materiału dowodowego, skomplikowanych procesów myślowych jak i szerszego uzasadnienia. Trudno również doszukać się istotnych przyczyn, dla których po uzyskaniu pismem z dnia [...] września 2018r. informacji z Prokuratury Regionalnej w G., organ odwoławczy dopiero wnioskiem z dnia [...] listopada 2018r. wystąpił do tej Prokuratury, o zgodę na udostępnienie do wglądu akt sprawy [...]

Przedstawione okoliczności, w powiązaniu z podanymi uprzednio zdarzeniami oraz czynnościami procesowymi, które miały wpływ na bieg tego postępowania i ostatecznie, na wydanie decyzji przez organ odwoławczy dopiero w dniu [...] kwietnia 2019r., wskazują na przewlekłość prowadzonego postępowania odwoławczego. Strona działająca w zaufaniu do organów państwowych ma prawo oczekiwać, że organ podejmie bez zbędnej zwłoki działania zmierzające do załatwienia sprawy, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym normującego terminy załatwiania spraw. Strona nie powinna też ponosić negatywnych konsekwencji bierności organów.

Natomiast, w ocenie Sądu, charakter i rodzaj stwierdzonych naruszeń nie uzasadniał stwierdzenia, iż przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadniał również konieczności wymierzenia organowi grzywny. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. W analizowanej sprawie, w znacznej części pasywność organu miała miejsce, kiedy nie upłynął jeszcze ustawowy termin załatwienia sprawy i wynikała ze stopnia skomplikowania sprawy, materii z którą organ musiał zmierzyć się w toku postępowania, m.in. dotyczącej zagadnień informatycznych, a także wielością, korespondujących ze sobą postępowań, prowadzonych przez inne organy. Organ podejmował czynności, w swoim przekonaniu zasadne, przy czym następowały one w stosunkowo znacznych, nieuzasadnionych odstępach czasu. Stan przewlekłości postępowania jest okolicznością obiektywną i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o prawidłowym prowadzeniu postępowania. W sprawie przewlekłość postępowania wystąpiła, natomiast nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa.

Wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której może on, ale nie musi korzystać. W okolicznościach tej sprawy, ze względów powyżej wskazanych, Sąd odstąpił od wymierzenia organowi grzywny.

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., a w konsekwencji, m.in. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania oraz rozstrzyga, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a.).

Takie też elementy zawiera rozstrzygnięcie Sądu zawarte w niniejszym wyroku. Jednocześnie, mając na uwadze, iż w piśmie z dnia [...] maja 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował, że w dniu [...] kwietnia 2019r. wydał decyzję Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] czerwca 2018r., Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Izby Skarbowej do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018r., poz. 1687 ) zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów w kwocie 597 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa, wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego doradcą podatkowym oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego.

L. Kleczkowski M. Łent J. Szulc