Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 580/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 63 ust. 1 i 2, 75 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 1029
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej 1 ul. [...] w W. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej 2 ul. [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lutego 2022 r. nr SKO V 428/3454/240/2021 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej solidarnie na rzecz skarżących kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta W. decyzją z dnia 18 czerwca 2019 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie j.t. z 2022 r., poz. 1029 ze zm. – dalej u.i.o.ś.), w nawiązaniu do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 71 – obecnie archiwalne) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 lutego 2019 r. (data wpływu 18 lutego 2019 r.) firmy A Sp. z o.o. Sp. k., stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Zespół budynków o funkcji hotelowej zlokalizowany w W. przy ul. [...] na dz. nr 1. wraz towarzyszącą infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na dz. nr: 1., 2., 3., 4., 5., obręb [...]

W uzasadnieniu podano m. in., że obszar inwestycji będzie stanowił obiekty o łącznej powierzchni zabudowy do ok. 8865 m2 (budynki hotelowe oraz dwa garaże wielostanowiskowe) o zróżnicowanej liczbie kondygnacji, max. do 11 (w tym 5 kondygnacji nadziemnych i 6 podziemnych). Projektowany zespół budynków będzie stanowił inwestycję, gdzie wysokość budynków od poziomu terenu przy wejściu do pierwszej kondygnacji nadziemnej do górnej powierzchni stropodachu nad ostatnią kondygnacją wyniesie 14,5m. Planowana inwestycja ma powiązania z innym przedsięwzięciami o podobnym charakterze (dla których zostały wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach), w związku z czym potencjalne skumulowane oddziaływanie może występować z sąsiadującą inwestycją, tzn.: zaplanowaną do realizacji budową obiektu zamieszkania zbiorowego z infrastrukturą i usługami towarzyszącymi. Na terenie przedsięwzięcia po analizie materiałów źródłowych nie stwierdzono występowania siedlisk przyrodniczych chronionych oraz siedlisk chronionych roślin i zwierząt. Przedsięwzięcie nie będzie miało niekorzystnego wpływu na czynniki związane z bioróżnorodnością biologiczną. Przedsięwzięcie nie będzie związane z nadmierną eksploatacją i niewłaściwym wykorzystaniem zasobów naturalnych. Realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie związana z wykorzystaniem zasobów roślinnych i zwierzęcych. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane zasoby naturalne. Brak jest możliwości wystąpienia poważnej awarii, projektowany obiekt nie kwalifikuje się do zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Wody opadowe na etapie prac budowalnych będą swobodnie infiltrowane w głąb ziemi, a następnie będą przemieszczały się zgodnie z ogólnym spadkiem terenu. W przypadku przedmiotowej inwestycji nie będzie dochodziło do ponadnormatywnej emisji hałasu, stąd też uciążliwość akustyczna nie będzie występowała. Mając na uwadze przedmiot wnioskowanego przedsięwzięcia oraz zapisy u.i.o.ś., a także opinie organów do spraw ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz inspekcji sanitarnej stwierdzające, że nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, orzeczono jak w sentencji.

Wniosek z dnia 7 września 2021 r. o stwierdzenie nieważności ww. rozstrzygnięcia złożyła Wspólnota Mieszkaniowa 1. ul. [...] w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa 2 ul. [...] w W., reprezentowane przez zarządcę oraz pełnomocnika. Jako podstawę wskazano art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. i rażące naruszenie prawa, poprzez m. in. brak stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy wnioski wynikające ze sporządzonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia wskazują, że planowane przedsięwzięcie będzie miało negatywny i znaczny wpływ na środowisko, w tym różnorodność biologiczną terenu, zdrowie ludzi na skutek emisji ponadnormatywnych zanieczyszczeń do środowiska oraz ponadnormatywnych ilości odpadów, jak również będzie generowało realne zagrożenie katastrofy naturalnej, a w konsekwencji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być poprzedzona przeprowadzeniem wnikliwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wniosek został szeroko uzasadniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej (dalej SKO) decyzją z dnia 14 lutego 2022 r., nr SKO V 428/3454/240/2021, wydaną na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia 18 czerwca 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu podano m. in., że nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku, gdy z konkretnego przepisu prawnego można wysnuć różne oceny prawne, a przy rozstrzyganiu sprawy zastosowano jedną z możliwych wykładni. Przy ustaleniu cech rażącego naruszenie prawa należy uwzględnić obowiązującą zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej. Na obszarze, na którym ma być realizowana inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] z dnia [...] r. dla obszaru miasta W. (Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...] – dalej m.p.z.p.). Działki pod inwestycję znajdują się m. in. w jednostce MP, określonej jako zabudowa domów wczasowych i pensjonatów. Przeznaczenie podstawowe to domy wczasowe i pensjonaty, a przeznaczenie dopuszczalne to mieszkania funkcyjne i hotele - wyłącznie na terenach położonych poniżej 550 m n.p.m. Planowane przedsięwzięcie spełnia te wymogi, ponieważ położone jest poniżej 550 m n.p.m. W tym zakresie jest zgodne z planem. Inwestycja nie przewiduje garaży boksowych, nie wymaga też uzyskania opinii Dyrektora Parku Krajobrazowego [...], ponieważ ustawa u.u.i.ś. tego nie wymaga. Zdaniem Kolegium w realiach niniejszej sprawy nie było podstaw stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie pozostałych przesłanek pozytywnych wynikających z art. 156 § 1 pkt 1 – 6 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję złożyły przez pełnomocników: Wspólnota Mieszkaniowa 1 ul. [...] w W. oraz Wspólnota Mieszkaniowa 2 ul. [...] w W., zastępowane przez Zarządcę – P. Sp. z o.o. z siedzibą w C., zaskarżając ją w całości. Zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz brak dostatecznego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji;

b) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób lakoniczny, uniemożliwiający skarżącym zidentyfikowanie rzeczywistych przyczyn wydania decyzji odmownej oraz wpływu przyczyn wymienionych w uzasadnieniu na wydanie decyzji odmownej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady przekonywania;

2) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 62a ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. f u.u.i.ś, poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta W. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 18 czerwca 2019 r., mimo rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, polegającego na braku przeprowadzenia w karcie informacyjnej oraz wydanej przez organ I instancji decyzji oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia, łącznie z przedsięwzięciami sąsiadującymi, tj. budową obiektu zamieszkania zbiorowego z infrastrukturą i usługami towarzyszącymi w W. , przy ul. [...], na działkach 6., 7, 8. oraz ruchem pojazdów przy ul. [...], w odniesieniu do kryteriów wymienionych w art. 63 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.ś. oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, które winno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji;

b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. w zw. z §11 ust. 3 i 4 m.p.z.p. w zw. z §16 ust. 3 lit. b m.p.z.p. w zw. z §16 ust. 1 pkt 1 m.p.z.p. w zw. z §16 ust. 3 lit. e m.p.z.p. w zw. z § 5 ust. 3 i 4 m.p.z.p. w zw. z § 16 ust. 4 lit. e m.p.z.p., poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, polegającego na wydaniu decyzji dla przedsięwzięcia sprzecznego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, które to naruszenie powinno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji;

c) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. w zw. z art. 62a ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, polegającego na braku stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy wnioski wynikające sporządzonej przez Inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia wskazują, że planowane przedsięwzięcie będzie miało negatywny i znaczny wpływ na środowisko, w tym różnorodność biologiczną terenu, zdrowie ludzi na skutek emisji ponadnormatywnych zanieczyszczeń do środowiska oraz ponadnormatywnych ilości odpadów, jak również będzie generowało realne zagrożenie katastrofy naturalnej, a w konsekwencji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna być poprzedzona przeprowadzeniem wnikliwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej zaniechanie doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego (w tym do pozbawienia społeczeństwa udziału w postępowaniu), które winno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji;

d) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 62a ust. 1 u.u.i.ś., poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo braku przeprowadzenia przez organ I instancji jakiejkolwiek własnej oceny ustaleń i wniosków zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia pod względem formalnym, jak i merytorycznym, w tym poprzez brak oceny rzetelności, spójności, kompletności oraz zgodności z prawem karty informacyjnej przedsięwzięcia wraz dokumentami i materiałami stanowiącymi podstawę jej sporządzenia, co doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów postępowania i w konsekwencji do wydania decyzji w oparciu o niezweryfikowane przez organ wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie Inwestora opracowaniach i powinno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji przez organ II instancji;

e) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.u.i.ś., poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, mimo rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, polegającego na pozbawieniu skarżących prawa do czynnego udziału w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na skutek wyznaczenia terminu na zapoznanie się materiałem oraz na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie po terminie doręczenia zawiadomienia, co czyniło uprawnienie skarżących do udziału w postępowaniu i do wypowiedzenia się w sprawie iluzorycznym, a w konsekwencji prowadziło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, które powinno stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji przez organ II instancji.

Na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podano m. in., że SKO w zaskarżonej decyzji pomija kluczowe dla sprawy okoliczności, takie jak np. brak oceny przez organ I instancji skumulowanych oddziaływań przedsięwzięć na środowisko. Organ II instancji w żaden sposób nie odnosi się do tego zarzutu, dokonuje lakonicznej oceny zaniechania wykonania przez organ I instancji obowiązku z art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. (kontrola zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) oraz negatywnych wyników przeprowadzenia takiej kontroli, nie analizuje podstaw stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny odziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pomija całkowicie treść karty informacyjnej oraz zarzuty jej wewnętrznej sprzeczności i niekompletności), nie analizuje wad postępowania przed organem I instancji (brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym). Organ II instancji brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego w sprawie uzasadnia brakiem możliwości stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu, na podstawie którego można wysnuć różne oceny prawne oraz odmienne interpretacje normy. Organ II instancji przy tym zupełnie pomija, że naruszone przez organ I instancji przepisy są jednoznaczne, nie wymagają dodatkowych interpretacji, a ich wykładnia nie prowadzi do interpretacji rozbieżnych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podano, że organ działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 – dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podstawą wniosku w niniejszej sprawie stał się art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z nim organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Orzekając w rozpoznawanej sprawie Sąd miał na uwadze, że postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym ma ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 §1 k.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a. (wyrok NSA z 5 lutego 1988 r., IV SA 948/87). Organ administracji publicznej orzekający w nadzwyczajnym trybie nieważnościowym ma jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia w dacie wydania aktu przesłanek z art. 156 §1 k.p.a., a zatem rozstrzygając kwestie czysto prawne (np. wyrok WSA w Poznaniu z 4 grudnia 2013 r., sygn. IV SA/Po 592/13).

Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przyjęte w orzecznictwie sądowym stanowisko, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 roku, OSK 1134/04).

Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnych. Chodzi tu niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji aktów administracyjnych z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym (A. Matan, Komentarz do 156 k.p.a., LEX-el.).

Postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym, jest to nowa sprawa administracyjna. Może ono toczyć się nie tylko na żądanie strony, ale i z urzędu. Zatem organ nie jest ograniczony inicjatywą dowodową podmiotu inicjującego takie postępowanie i nie jest jedynie biernym obserwatorem. Ma natomiast obowiązek dokonać wszechstronnej analizy okoliczności sprawy, w tym stanu prawnego (art. 7 k.p.a.).

Jeżeli przedmiotem postępowania środowiskowego jest przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko oraz przeprowadzenie postępowania środowiskowego w pełnym zakresie, wraz z oceną oddziaływania na środowisko, jest obligatoryjne w każdym przypadku. Z woli ustawodawcy określone kategorie przedsięwzięć zostały bowiem uznane za wywierające taki wpływ na środowisko, który w każdym przypadku powinien być szczegółowo analizowany pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa środowiska, życia i zdrowia ludzi. Natomiast w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, takie pełne postępowanie jest wymagane tylko wówczas, jeżeli wstępne czynności ocenne potwierdzą taką konieczność (art. 59 ust. 1 u.i.o.ś.). Na te czynności wstępne składa się m. in. zasięgnięcie opinii organów wskazanych w art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. oraz zbadanie karty informacyjnej przedsięwzięcia przez organ pierwszej instancji pod kątem kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Burmistrz Miasta W., oprócz ww. decyzji, wydał postanowienie z dnia 18 czerwca 2019 r., znak [...], gdzie "stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia (...)." Podstawą prawną był tu m. in. art. 63 ust. 1 i 2 u.i.o.ś. (w brzmieniu obecnie archiwalnym, gdzie to wskazywano w ust. 2, że "Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Przepisy podawane są w wersji z czasu prowadzenia postępowania).

W świetle art. 63 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: 1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (...).

Burmistrz w postanowieniu jw. z dnia 18 czerwca 2019 r. (s. 2) oraz w kwestionowanej decyzji (s. 2) zauważał, że planowana inwestycja ma powiązania z innym przedsięwzięciami o podobnym charakterze (dla których zostały wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach), w związku z czym potencjalne skumulowane oddziaływania mogą występować z sąsiadującą inwestycją. Nie przeprowadził jednak żadnych głębszych analiz w tym zakresie, a SKO nie rozważyło tej kwestii w sposób należyty, pomimo podnoszonych zarzutów. Przytoczenie samych faktów, za lekturą karty informacyjnej przedsięwzięcia, bez ich rzetelnej oceny, nie może być tu zaakceptowane.

Burmistrz również wskazywał (s. 8 decyzji i postanowienia jw.), że ustalenia obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta W., uchwalonego uchwałą z dnia [...] r., nr [...], dopuszczają realizację planowanej inwestycji: "(...) przedsięwzięcie jest zgodne z zapisami wyżej wymienionego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego." Organ ten nie rozwija jednak szczegółowo swych ustaleń w tym zakresie. Przy tym w świetle art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. "Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony." Decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach jest również kwestionowana decyzja Burmistrza, gdzie to stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. art. 84 ust. 1 u.i.o.ś.).

Tymczasem SKO (s. 8 decyzji) pisze: "Podkreślić należy, że jeśli przepis prawa - w tym również prawa miejscowego (podkreśl. Sądu) - wymaga dokonania jego dalej idącej wykładni, a zatem budzi wątpliwości interpretacyjne, to nie można przyjąć wystąpienia wady rażącego naruszenia prawa." Trudno jednak dociec, o których konkretnie przepisach prawa miejscowego SKO pisze, skoro Burmistrz jedynie w sposób ogólny odniósł się do m.p.z.p., a nie szczegółowo. Nie bardzo zatem wiadomo, które zapisy m.p.z.p. były tu podstawą rozstrzygnięcia i czy ich brzmienie budziło wątpliwości. Uzasadnienie SKO nie może być zatem uznane za przekonujące. SKO szeroko przywołuje orzecznictwo z innych spraw, jednak nie analizuje w wystarczającym stopniu rozpatrywanej sprawy.

Dodać należy, że w literaturze przedmiotu zasadnie podkreśla się, iż "Organ, dokonując oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązany jest do szczegółowej analizy wszystkich postanowień planu mających zastosowanie do konkretnej inwestycji, co oznacza, że nie jest wystarczające lakoniczne, jednozdaniowe i arbitralne stwierdzenie, iż taka zgodność ma miejsce w sprawie" (M. Nowicki, Glosa do wyroku NSA z dnia 9 lutego 2011 r., II OSK 238/10, ZNSA 2011, nr 5, s. 179; podano za: K. Gruszecki, Komentarz do art. 80 u.i.o.ś., LEX-el., teza 3).

Bezrefleksyjne powielanie w uzasadnieniu decyzji treści karty informacyjnej i orzecznictwa zapadłego w innych sprawach, bez szczegółowego odniesienia się do stanu sprawy rozpatrywanej i zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie może zostać tu zaakceptowane.

Przy tym Sąd nie może dokonywać takich ocen za organ, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd nie może dokonywać oceny merytorycznej poszczególnych dowodów, w sytuacji kiedy oceny takiej nie dokonał sam organ.

Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu (zob. np. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. Należy szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Treści rozstrzygnięcia Sąd nie przesądza, bowiem nie pozwalają na to niepełne ustalenia faktyczne i prawne.

W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego (497 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wystawionego przez Zarządcę), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

ik