Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1098/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 252 ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu miasta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 60 pkt 1, art. 67 i art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późniejszymi zmianami, dalej u.f.p.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku, nr [...]:

1) ustalającą wysokość pobranej dotacji celowej, przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta C., udzielonej Klubowi Sportowemu A z siedzibą w C., zgodnie z umową zawartą w dniu [...] roku, nr [...], w kwocie [...] zł.,

2) określającą termin naliczenia odsetek należnych od kwoty [...] zł., jak dla zaległości podatkowych od dnia 2 sierpnia 2012 roku (tj. od dnia przekazania dotacji na konto Klubu) do dnia zwrotu dotacji wraz z odsetkami, tj. w terminie 14 dni od dnia otrzymania ww. decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że [...] roku Gmina C. podpisała umowę z Klubem Sportowym A o wsparcie realizacji zadania publicznego pod nazwą "Szkolenie sportowe dzieci i młodzieży". Na jej podstawie Klubowi została przekazana kwota [...] złotych.

Po sprawdzeniu poprawności wydatkowania środków pochodzących z dotacji uznano, że kwota w wysokości [...] zł. została wykorzystana niezgodnie z ww. umową, tj. przeznaczona została na wypłatę ekwiwalentu sędziowskiego w rozgrywkach drużyny seniorów K.S. A. Wobec powyższego Kierownik Referatu Sportu i Turystyki Wydziału Kultury, Promocji i Sportu Urzędu Miasta C., pismem z dnia 4 marca 2013 roku wezwał Klub do zwrotu wydatkowanej na ten cel dotacji, tj. kwoty [...] zł. wraz z odsetkami za zwłokę.

Ponieważ kwota ta nie została przez Klub zwrócona, powołaną wyżej decyzją z dnia [...] roku, organ pierwszej instancji orzekł w stosunku do Klubu Sportowego A w C. zwrot części dotacji celowej wykorzystanej niezgodnie z umową z dnia [...] roku, w kwocie [...] złotych wraz z odsetkami za zwłokę.

W odwołaniu od tej decyzji Prezes Klubu wniósł o "cofnięcie decyzji o zwrocie dotacji wraz z naliczonymi odsetkami".

W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ pierwszej instancji uniemożliwił Klubowi złożenie wyjaśnień w trakcie sprawdzania sprawozdania z wykorzystania otrzymanej dotacji. Wskazał, że wycofanie drużyny trampkarzy z rozgrywek ligowych było spowodowane brakiem aktualnych badań lekarskich młodzieży. Wskazał także, że zawodnicy ci objęci byli jednak całorocznym cyklem treningowym, co pozwala na stwierdzenie, że nadal oni byli zawodnikami Klubu. Podniósł również, że 80% zawodników Klubu to młodzieżowcy, według zasad obowiązujących w PZPN oraz UEFA, za których uważa się osoby w wieku od 16 do 23 lat. Umowa z dnia [...] roku nie wykluczała, aby młodzież była członkami amatorskiej drużyny seniorów. Tym samym, zdaniem Prezesa, otrzymana dotacja została w całości wykorzystana zgodnie z jej przeznaczeniem.

Odnosząc się do zarzutów odwołania SKO w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczyło treść art. 252 ustawy o finansach publicznych.

Następnie wskazało, że w przedmiotowej sprawie podstawą żądania zwrotu części dotacji celowej było jej wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem. Klubowi Sportowemu A powierzono realizację zadania publicznego polegającego na szkoleniu sportowym dzieci i młodzieży. Tymczasem jak wynikało z pisma [...] [...] Związku Piłki Nożnej z dnia [...] roku rachunki wydatkowanych środków na ekwiwalent sędziowski dotyczyły tylko i wyłącznie rozgrywek seniorskich, a nie grup młodzieżowych. W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO zdefiniowało pojęcie "młodzieży" stwierdzając, iż adresatem dotacji była grupa wiekowa do 18 roku życia. Tak określony cel umowy znany był Klubowi, co wynika chociażby ze złożonego przez niego sprawozdania z wykonania zadania publicznego, w którym wskazał on na przeprowadzone szkolenie juniorów młodszych i trampkarzy starszych, a zatem zawodników w grupach wiekowych 8 – 12 oraz 13 – 15 roku życia. Ponadto Prezes Klubu składając wyjaśnienia w sprawie stwierdził, że ekwiwalent sędziowski miał być przeznaczony na rozgrywki ligowe trampkarzy.

Za chybiony uznał też organ odwoławczy zarzut pozbawienia Klubu "możliwości przedstawienia swojej argumentacji w sprawie". Stwierdził w tym zakresie, iż zarzutowi temu przeczą pisma znajdujące się w aktach sprawy, w których to Klub przedstawiał organowi pierwszej instancji okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają poprawność wydatkowanych środków z dotacji celowej.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Prezes Klubu wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] roku, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił :

– "błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na bezzasadnym przyjęciu, iż środki z dotacji celowej w kwocie [...] zostały przeznaczone na ekwiwalent sędziowski w rozgrywkach drużyny seniorów i nie dotyczyły meczów z udziałem zespołów młodzieżowych" oraz pominięcie treści pisma [...] Związku Piłki Nożnej z dnia [...] roku,

– naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych – poprzez przyjęcie, że "w ustalonym stanie faktycznym skarżący wykorzystał dotacje niezgodnie z jej przeznaczeniem i w następstwie czego należało wydać decyzję o jej zwrocie".

W uzasadnieniu odwołania Klub podniósł, że "zadanie powierzone skarżącemu polegało na szkoleniu sportowym dzieci i młodzieży. Nie zostały jednak określone szczegółowe formy i ramy tego szkolenia. Zaś stałą praktyką jest udział młodzieży w rozgrywkach drużyn seniorskich celem szkolenia technicznego i zdobywania doświadczenia na boisku. Oficjalny charakter zawodów tzn. określenie iż dotyczą one seniorów nie przesądza o udziale w nim wyłącznie tej grupy wiekowej i nie może tym samym wpływać na prawidłowość wykorzystywania środków dotacji. W niniejszej sprawie zawodnikami drużyny seniorskiej byli mężczyźni w wieku od 16 do 23 roku życia, którzy niewątpliwie są uznawani za młodzieżowców".

W konkluzji uzasadnienia skargi podkreślono, że "w niniejszej sprawie najistotniejsze znaczenie ma fakt osiągnięcia przez skarżącego celów powiązanych z przyznaną dotacją tj. szkolenie młodzieży z zakresu piłki nożnej. Żądanie zaś zwrotu dotacji prowadziłoby natomiast do nieuprawnionego i bezpodstawnego wzbogacenia Gminy, gdyż zadanie powierzone skarżącemu zostało prawidłowo wykonane".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Oceniając stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji przez organy administracji należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisem materialnoprawnym na podstawie, którego nakazano zwrot dotacji jest art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz.U. nr 157, poz. 1240 z późniejszymi zmianami; dalej u.f.p.), który w dacie orzekania przez organ pierwszoinstancyjny posiadał następujące brzmienie :

"Dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

2. W przypadku gdy termin wykorzystania dotacji, o których mowa w ust. 1, jest krótszy niż rok budżetowy, podlegają one zwrotowi w terminie 15 dni po upływie terminu wykorzystania dotacji.

3. Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

4. Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej.

5. Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

6. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości".

Zgodnie z art. 60 pkt 1 ww. ustawy środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, są w stosunku do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego – wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).

Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest fakt, iż pisemną umową z dnia [...] roku Gmina C. (zleceniodawca) zleciła Klubowi Sportowemu A z siedzibą w C. (zleceniobiorca; dalej A lub Klub) realizację zadania publicznego pod tytułem "Szkolenie sportowe dzieci i młodzieży, a w ramach zadania przedsięwzięcie pn : "Szkolenie sportowe dzieci i młodzieży w piłce nożnej", określonego szczegółowo w ofercie złożonej przez zleceniobiorcę w dniu [...] roku. Zleceniodawca udzielił zleceniobiorcy na realizację ww. zadania dotację w kwocie [...] złotych. Termin wykonania zadania określono od dnia podpisania umowy do dnia 31 grudnia 2012 roku.

Bezspornym jest również, iż zleceniobiorca w ofercie realizacji ww. zadania publicznego zobowiązał się między innymi do "popularyzacji piłki nożnej poprzez realizację całorocznego systemu szkolenia dzieci i młodzieży" (str. 3 oferty).

Z kolei w sprawozdaniu końcowym z dnia 10 stycznia 2013 roku z wykonania zadania publicznego Prezes Klubu wskazał, że "zorganizowano i przeprowadzono szkolenie sportowe i treningi w piłce nożnej. Wyszkolono zawodników w grupach wiekowych 8 – 12 lat oraz 13 – 15 lat. Rozegrano mecze i sparingi w klasach trampkarzy starszych i juniorów młodszych (...). Młodzież spożytkowała swój wolny czas na rozwój fizyczny i pogłębianie swoich zainteresowań." (cz. I, pkt 4 sprawozdania).

Po sprawdzeniu poprawności wydatkowania środków pochodzących z dotacji organ pierwszej instancji uznał, że kwota w wysokości [...] złotych (z przyznanej dotacji w wysokości [...] złotych) została wykorzystana niezgodnie z powołaną wyżej umową, tj. przeznaczona została na wypłatę ekwiwalentu sędziowskiego w rozgrywkach grupy seniorów A. Powyższe ustalenia potwierdzone zostały przez [...] [...] Związek Piłki Nożnej, który w piśmie z dnia 15 lutego 2013 roku stwierdził, że ekwiwalenty przedstawione na rachunkach sędziowskich "dotyczą rozgrywek seniorskich (B – klasa) a nie grup młodzieżowych jak sugerują wpisy w rubryce klas rozgrywkowych. W sezonie 2012/2013 klub zgłosił do rozgrywek drużynę trampkarzy, która nie przystąpiła do rozgrywek".

Spór zatem w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy skarżący Klub w sposób właściwy, tj. zgodny z umową z dnia 25 maja 2012 roku, nr [...], wykorzystał całą dotację przyznaną na realizację zadania określonego jako "Szkolenie sportowe dzieci i młodzieży w piłce nożnej" (§ 1 umowy). Zdaniem Klubu wszystkie zadania przewidziane ww. umową zostały wykonane. Organy administracji wykazały natomiast, że strona skarżąca wykorzystała część przyznanej jej dotacji niezgodnie z warunkami zawartej umowy (część dotacji przeznaczona została na wypłatę ekwiwalentu sędziowskiego w rozgrywkach grupy seniorów A).

Zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym oferta realizacji zadania publicznego z 20 grudnia 2011 roku, harmonogram realizacji zadania z 23 marca 2012 roku, umowa realizacji zadania publicznego z 25 maja 2012 roku, sprawozdanie końcowe z wykonania zadania publicznego z 10 stycznia 2013 roku, pismo [...] z 15 lutego 2013 roku, zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z 26 lutego 2013 roku) jednoznacznie wykazał, że część dotacji została wykorzystana na inny cel, niż określony w umowie z dnia 25 maja 2012 roku (przeznaczenie części dotacji na wypłatę ekwiwalentu sędziowskiego w rozgrywkach grupy seniorów Klubu Sportowego A), a zatem otrzymana przez skarżący Klub dotacja nie została wykorzystana w całości zgodnie z jej przeznaczeniem. W tej sytuacji zasadnie organ pierwszej instancji ustalił wysokość pobranej dotacji celowej, przypadającej do zwrotu wraz odsetkami za zwłokę.

W tym miejscu należy podkreślić, że dotacje pochodzą ze środków publicznych a sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zatem zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji, a dotowany – zobowiązany do przeznaczania otrzymanych dotacji tylko na zadania określone w umowie o dotację w terminie w niej określonym. Skoro w umowie z dnia 25 maja 2012 roku szczegółowo określono jakie zadania i w jakim terminie miały zostać wykonane (§§ 1 i 2 umowy), to przeznaczenie części otrzymanej dotacji na wypłatę ekwiwalentu sędziowskiego w rozgrywkach grupy seniorów Klubu Sportowego A stanowiło, zdaniem Sądu, wykorzystanie tej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (art. 252 u.f.p.).

W doktrynie pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem rozumiane jest wąsko. Polega w szczególności na zapłacie, ze środków pochodzących z dotacji, za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona. Zgodnie ze słownikowym rozumieniem termin "przeznaczyć" oznacza "określić z góry cel, któremu ma służyć dana rzecz, przekazać coś dla kogoś, na czyjś użytek, na czyjąś korzyść". "Przeznaczeniem" jest z kolei "praktyczny cel, do którego coś jest przeznaczone, zakwalifikowanie, któremu dana rzecz służy, zastosowanie" (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, Warszawa 1988, t. II, s. 1025; por. L. Lipiec, Komentarz do art. 145 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, LEX 2008).

W świetle powyższych wywodów nie do przyjęcia jest argumentacja strony skarżącej, że skoro w rozgrywkach ligowych seniorów brali udział także juniorzy w wieku 16 – 23 lat (nie podając jednak jakichkolwiek danych w tym względzie czy to w sprawozdaniu, czy też w ofercie), to tym samym Klub wykorzystał całą przyznaną mu dotację celową zgodnie z zawartą umową z dnia 25 maja 2012 roku. Z argumentacją powyższą nie sposób się zgodzić po pierwsze dlatego, że cel dotacji został precyzyjnie określony w umowie jako "szkolenie sportowe dzieci i młodzieży w piłce nożnej". Po drugie starając się o otrzymanie tej dotacji Klub już w ofercie realizacji zadania publicznego wskazał, że będzie popularyzował piłkę nożną poprzez realizację całorocznego systemu szkolenia dzieci i młodzieży, a poprzez możliwość szkolenia będzie w stanie zapewnić dużej liczbie dzieci i młodzieży (...) wypełnianie czasu wolnego, który będzie spożytkowany w sposób fachowy i odpowiedzialny. Po trzecie wreszcie w sprawozdaniu z wykonania zadania publicznego (do sporządzenia którego zobowiązany został zleceniobiorca w § 10 umowy, której wykonanie mogło nastąpić dopiero z chwilą zaakceptowania tego sprawozdania przez zleceniodawcę - § 1 umowy) Prezes Klubu potwierdził, że "zorganizowano i przeprowadzono szkolenie sportowe i treningi w piłce nożnej. Wyszkolono zawodników w grupach wiekowych 8 – 12 lat oraz 13 – 15 lat. Rozegrano mecze i sparingi w klasach trampkarzy starszych i juniorów młodszych. Planowane cele zostały zrealizowane, tj. szkolenie dzieci i młodzieży". W sprawozdaniu tym nie ma ani jednego zdania o ewentualnym udziale ww. zawodników w meczach i sparingach drużyny seniorów.

Tak więc składając ofertę realizacji zadania publicznego dot. szkolenia sportowego dzieci i młodzieży, a zatem odpowiedniej grupy wiekowej (osób do 18 roku życia – co jednoznacznie wykazał organ administracji) Klub zobowiązał się wyłącznie do szkolenia osób mieszczących się w tej grupie wiekowej i dlatego Prezydent Miasta C. powierzył stronie skarżącej realizację zadania publicznego w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2010 roku, nr 234, poz. 1536 z późniejszymi zmianami). Otrzymanej dotacji lub jej części nie można zatem było przeznaczyć na wypłatę ekwiwalentu dla sędziów piłkarskich prowadzących mecze drużyny seniorów A, nawet w przypadku, gdy do składu takiej drużyny zgłoszony byłby jeden czy też kilku wcześniej już wyszkolonych (w przeciwnym przypadku nie mogliby oni brać udziału w rozgrywkach ligowych/pucharowych) juniorów. Celem bowiem otrzymanej dotacji – co Sąd wykazał już wyżej – było szkolenie sportowe, poprzez zapewnienie dużej liczbie dzieci i młodzieży całorocznego systemu szkolenia (oferta realizacji zadania publicznego – str. 5). Przyjmując argumentację strony skarżącej za zasadną należałoby zatem uznać, że całą otrzymaną dotację Klub mógłby przeznaczyć na finansowanie rozgrywek seniorów, a nie do takiego wykorzystania otrzymanej dotacji zobowiązał się Klub w zawartej w dniu 25 maja 2012 roku umowie.

Reasumując wskazać więc należy, iż skarżący Klub słusznie został wezwany do zwrotu tej części dotacji. Tym samym organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych, które nakazywały w takiej sytuacji wezwanie dotowanego do zwrotu niewłaściwie wykorzystanych środków.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 roku, Nr 270), orzekł jak w sentencji wyroku.