Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 485/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 135art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 15, art. 127 par. 2 i par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28, art. 83 ust. 1 pkt 3,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 108 par. 1 i art. 115
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... grudnia 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza nieważność decyzji ją poprzedzającej z ... sierpnia 2007 r. o nr ...


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... stycznia 2008 r. (data nadania), wniesionej przez Z. K., jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... grudnia 2007 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ... sierpnia 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z ... września 2005 r., uzupełnionym 10 października 2005 r., Z. K. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Uzasadniając wniosek powołał się na okoliczności towarzyszące powstaniu zaległości w opłacaniu składek. Wyjaśnił, że działalność gospodarczą prowadził wraz z Ł. W. w formie spółki cywilnej pod nazwą P. Wskazał, że nie jest w stanie spłacić powstałego zadłużenia. Oprócz długu wobec ZUS posiada także zadłużenie w opłatach za mieszkanie i za media. Odpowiadając na wezwanie organu, załączył do wniosku szereg dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej.

Decyzją z ... stycznia 2006 r., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3, art. 28 ust. 1 i ust. 3a oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 ze zm. - dalej: u.s.u.s.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności składkowych, w łącznej kwocie ... zł, tj. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień ... września 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ potwierdził istnienie zaległości w opłacaniu składek przez skarżącego. Wskazał dowody zebrane w trakcie postępowania. Następnie powołał się na przepisy art. 28 ust. 2 - 3b u.s.u.s. oraz uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia należności składkowych. Stwierdził, że nie została spełniona żadna z przesłanek wskazanych w powołanych przepisach, uzasadniających umorzenie zaległości składkowych. Zauważył, że zebrane dowody nie przemawiają jednoznacznie za umorzeniem należności. Płatnik pracuje i posiada stałe źródło dochodów.

Pismem z ... lutego 2006 r. Z. K. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Występując o umorzenie należności składkowych w całości, powołał się na złożone dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację majątkową. Oświadczył, że nie pracuje i nie posiada stałego źródła dochodów. Z uwagi na brak środków finansowych nie opłaca należności czynszowych i związku z tym obawia się eksmisji. Podniósł również, że z racji wieku ma niewielkie szanse na znalezienie pracy.

Decyzją z ... marca 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując podstawie prawnej art. 83 ust. 4 u.s.u.s., postanowił "podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji" z ... stycznia 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia potwierdził wydanie przez Zakład decyzji w dniu ... stycznia 2006 r. oraz złożenie przez skarżącego ... lutego 2006 r. pisma zawierającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyjaśnił, że po dokonaniu powtórnej analizy dowodów "Dyrektor Oddziału ZUS Zabrze" nie dopatrzył się nowych okoliczności w sprawie. Aktualne zatem pozostaje stanowisko Zakładu zawarte w decyzji z ... stycznia 2006 r.

Pismem z ... kwietnia 2006 r. Z. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... marca 2006 r.

Wyrokiem z ... października 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1815/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 134 oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przede wszystkim zauważył, iż w sentencji skarżonego orzeczenia organ, powołując się na przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. postanowił "podtrzymać stanowisko wykazane w decyzji" Zakładu z ... stycznia 2006 r., a to powoduje, że sentencja zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odpowiada dyspozycji przepisu art. 138 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie w pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. W związku z tym, rozstrzygnięcie "postanawiam podtrzymać stanowisko" nie mieści się w wyżej wymienionych kryteriach. Jeżeli Prezes Zakładu zamierzał utrzymać w mocy decyzję Zakładu, to powinien dać temu wyraz we właściwy sposób, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast, jak zauważył Sąd, rozstrzygnięcie podjęte przez Prezesa Zakładu nie koreluje z przywołanymi przepisami, spełniając tym samym przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał także, że istota postępowania prowadzonego w trybie art. 138 § 1 k.p.a. polega na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy, z uwzględnieniem ewentualnej zmiany zakresu wniosku. Za niedopuszczalne należy uznać przy tym uzależnienie rozstrzygnięcia wydanego po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od tego, czy zobowiązany przedstawił nowe okoliczności w sprawie, czy też ich nie przedstawił. Rozpoznając sprawę w trybie art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy (w tym przypadku Prezes Zakładu) obowiązany jest ponownie rozpatrzyć ją w całości i dokonać oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, po ponownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy i dokonaniu jego oceny. Organ odwoławczy musi zatem ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Obowiązany jest nadto odnieść się szczegółowo do argumentacji skarżącego podniesionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Może przy tym prowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne.

Na koniec Sąd wskazał, iż ponownie rozpoznając sprawę Prezes Zakładu obowiązany będzie do prawidłowego przeprowadzenia postępowania w sprawie, a następnie do przedstawienia w decyzji zarówno uzasadnienia faktycznego jak i uzasadnienia prawnego - po dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zobowiązany będzie także do wyciągnięcia stosownych wniosków, pozwalających w konsekwencji zakończyć postępowanie w sprawie umorzenia należności składkowych w zgodzie z zasadami postępowania administracyjnego. Obowiązany nadto będzie odnieść się należycie do argumentacji i zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, a także konsekwentnie wskazywać właściwy organ.

Pismem z ... marca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował skarżącego, iż wyrokiem z ... października 2006 r. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z ... stycznia 2006 r., dlatego też wskazał, iż ponownie wyda decyzję w przedmiotowej sprawie. Pismem tym ZUS wezwał także wnioskodawcę do przedłożenia wymienionych w nim dokumentów lub złożenia oświadczenia, iż jego sytuacja finansowa nie uległa zmianie i brak jest nowych dowodów w sprawie.

W piśmie z ... maja 2007 r. wnioskodawca oświadczył, iż jego sytuacja finansowa i życiowa pogorszyła się. Podał, że nie ma żadnych dochodów oraz że, jest po rozwodzie z małżonką, a także, że w związku z sądowym nakazem eksmisji do ... maja 2007 r. musi opuścić mieszkanie i na dzień dzisiejszy nie wie pod jakim adresem będzie po tej dacie przebywał.

Jednocześnie ZUS prowadził postępowanie dowodowe z urzędu, występując m.in. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o ustalenie, czy wnioskodawca korzysta z pomocy społecznej. Pismem z ... maja 2007 r. MOPR w B. poinformował, iż skarżący nie korzystał dotychczas z żadnych form pomocy.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie, decyzją z ... sierpnia 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 i ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. i -jak wskazał- po ponownym rozpatrzeniu wniosku Z. K. z ... września 2005 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu składek - odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie ... zł wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień ... września 2005 r.

W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności organ wskazał na wyrok WSA z ... października 2006 r. oraz dowody zgromadzone w sprawie, w tym na wydaną w dniu ... maja 2005 r. wobec wnioskodawcy decyzję o odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej P.

Dalej ZUS wyjaśnił, iż dokonując analizy całokształtu materiału dowodowego stwierdził, iż brak jest przesłanek do umorzenia należności finansowanych przez ubezpieczonych ze względu na dyspozycję zawartą w art. 30 u.s.u.s. Artykuł ten wyklucza stosowanie art. 28 ustawy do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.

Następnie organ powołał przepisy prawa regulujące instytucję umarzania należności składkowych i stwierdził, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania tejże instytucji.

Wskazując na przepis art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podał, iż żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności wymienionych w ust. 3 ww. przepisu nie została spełniona. Wyjaśnił, iż aktualnie prowadzone jest skutecznie postępowanie egzekucyjne z wynagrodzenia za pracę byłego wspólnika spółki cywilnej Pana Ł. W., co wyklucza możliwość umorzenia zadłużenia w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s.

Analizując sprawę w kontekście art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), Zakład wskazał natomiast, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. opłacenie należności z tytułu składek może pozbawić zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wnioskodawca nie posiada bowiem mieszkania oraz żadnego źródła dochodu, a do tego jest osobą rozwiedzioną. Jednakże, pomimo to ZUS uznał, iż sytuacja wnioskodawcy nie przemawia jednoznacznie za wyrażeniem zgody na umorzenie składek, ponieważ jako wspólnik spółki cywilnej odpowiada za zadłużenie na koncie spółki zgodnie z decyzją z 23 września 2005 r. w równym stopniu za całość zadłużenia. Ponadto zaznaczył, iż wobec drugiego wspólnika prowadzone jest skutecznie postępowanie egzekucyjne. Dodatkowo wskazał, iż umorzenie należności z tytułu składek na fundusze obsługiwane przez Zakład miałoby wpływ na zdolność realizacji przez ZUS zadań, polegających w dużej mierze na finansowaniu z funduszy świadczeń oraz innych wydatków przewidzianych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... sierpnia 2007 r. Z. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS i umorzenie zadłużenia. Podał m.in., że nie posiada żadnego majątku. Obecnie zajmuje mieszkanie spółdzielcze, za które zalega z opłatami w czynszu na kwotę około ... zł. Spółdzielnia wyraziła zgodę na zawieszenie postępowania eksmisyjnego do końca września 2007 r. pod warunkiem zapłaty zadłużenia. Z uwagi na brak takiej kwoty wskazał, iż będzie musiał opuścić zajmowany lokal.

Decyzją z ... grudnia 2007 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, powołując się na przepis art. 83 ust. 4, art. 28 ust. 1 i ust. 3a, i art. 32 u.s.u.s. oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu wniosku z ... września 2005 r. w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy decyzję z ... sierpnia 2007 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu decyzji powtórzył argumenty przedstawione w skarżonej decyzji z ... sierpnia 2007 r. Stwierdził bowiem, iż w sprawie brak jest przesłanek uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek z uwagi na fakt, iż jest prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne wobec drugiego wspólnika spółki cywilnej P.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa ZUS, Z. K. wniósł o uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie należności składkowych. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jego sytuacja nie uległa zmianie. Nadal pozostaje bez pracy i grozi mu eksmisja.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wskazać też należy, iż zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Następnie, zważyć trzeba, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek w szczególności z powodów innych niż w niej podniesione. Zdaniem Sądu skarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, natomiast decyzja z ... sierpnia 2007 r. - z rażącym naruszeniem tych przepisów, a to skutkować musiało wyeliminowaniem wymienionych powyżej decyzji z obrotu prawnego, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 p.p.s.a.

Podstawę prawną do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w wyniku rażącego naruszenia prawa stanowi przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W dotychczasowym orzecznictwie sądowym oraz w poglądach doktryny przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (v. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z ... grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa .../05, LEX nr 196278). Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 83 ust. 1 i ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 127 § 2 i 3 oraz art. 15 i 138 k.p.a. z przyczyn wskazanych poniżej.

Przede wszystkim podnieść trzeba, iż skarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z ... października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1815/06, stwierdzającym nieważność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji Prezesa ZUS z ... marca 2006 r. Zatem, organ orzekając w niniejszej sprawie był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym postępowaniu. Winien więc, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z ... marca 2006 r. raz jeszcze rozpatrzeć wniosek strony z ... lutego 2006 r. (data nadania) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z ... stycznia 2006 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, a zatem wydać decyzję (niejako) w II instancji i uwzględnić przy tym ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w powyższym wyroku m.in. w zakresie dotyczącym art. 138 § 1 k.p.a. Prezes ZUS powinien więc, stosownie do przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w związku z art. 127 § 2 i 3 k.p.a. - rozpoznać ponownie sprawę zakończoną tą powyżej wskazaną decyzją I-instancyjną i wydać rozstrzygnięcie zgodne z dyspozycją art. 138 § 1 k.p.a.

Natomiast, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z ... października 2006 r., ZUS wydał decyzję w I instancji, pomimo że ww. wyrok Sądu nie eliminował z obrotu prawnego orzeczenia I-instancyjnego z ... stycznia 2006 r., a do rozpatrzenia w niniejszej sprawie pozostawał wniosek strony z ... lutego 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą ww. decyzją. Wniosek pierwotny, wszczynający postępowanie administracyjne z ... września 2006 r. (a nie jak błędnie podano w sentencjach obu decyzji zapadłych po wyroku WSA - z ... września 2005 r.; brak jest takiego wniosku w aktach administracyjnych sprawy), został bowiem rozpatrzony, a decyzja załatwiająca ten wniosek i wydana w dniu ... stycznia 2006 r., po wyroku Sądu pozostała w obrocie prawnym. Okoliczność ta nie została w ogóle dostrzeżona przez organ orzekający, który w dniu ... sierpnia 2007 r. po raz drugi wydał decyzję w I instancji i odmówił umorzenia należności z tytułu składek.

Takie działanie organu nie znajduje żadnego oparcia w obowiązujących przepisach, co więcej - świadczy o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności -zdaniem Sądu- Zakład orzekając ponownie w I instancji w sposób rażący naruszył zasadę dwuinstancyjności uregulowaną w art. 15 k.p.a. oraz przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. poprzez wydanie i wprowadzenie do obrotu prawnego drugiej decyzji I- instancyjnej.

Oczywiste i rażące naruszenie prawa dostrzeżone przez Sąd w niniejszej sprawie stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu z ... sierpnia 2007 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Powyższe musiało również skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji jako wydanej z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz przepisu art. 153 p.p.s.a. Prezes Zakładu utrzymał bowiem w mocy wadliwe orzeczenie, tj. rażąco naruszające prawo i nieuwzględniające wyroku Sądu zapadłego w niniejszej sprawie, którym to zaś orzekając w sprawie był związany.

Niezależnie od powyżej przedstawionych uchybień formalnych popełnionych przez organ orzekający w sprawie, Sąd nie zgadza się także ze stanowiskiem merytorycznym przedstawionym w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że zostało ono oparte na błędnej interpretacji art. 28 u.s.u.s.

Sąd przede wszystkim przypomina, iż wniosek złożony został przez byłego wspólnika spółki cywilnej, ponoszącego odpowiedzialność solidarną i subsydiarną za długi spółki a źródłem jego odpowiedzialności jest konstytutywna decyzja wydana na podstawie art. 108 § 1 i art. 115 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji z ... sierpnia 2007 r. organ wskazał, iż taka decyzja w stosunku do byłych wspólników spółki cywilnej P., Z. K. oraz Ł. W., została wydana (przy czym podał dwie daty tego orzeczenia, tj. ... i ... września 2005 r., str. ... decyzji, k. ... akt adm.). Również w zaskarżonej decyzji Prezes ZUS powołał się na decyzję z ... września 2005 r. o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania spółki cywilnej P. Jednakże Sąd analizując sprawę nie stwierdził w aktach administracyjnych ww. orzeczenia, a wobec tego nie mógł dokonać pełnej oceny sprawy w tym zakresie. W tej sytuacji podkreślić trzeba, iż obciążenie byłego wspólnika spółki cywilnej składkami, które ciążyły na tej spółce, jest możliwe w wyniku wydania i doręczenia decyzji, o której mowa w art. 108 i art. 115 Ordynacji podatkowej. Dopiero wówczas - po powstaniu zobowiązania wspólnika do zapłaty składek - istnieje możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia składek na podstawie art. 28 u.s.u.s.

Następnie, Sąd wyraża przekonanie, iż brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż umorzenie zobowiązania wobec jednej z osób trzeci -odpowiedzialnych stosownie do ww. przepisów Ordynacji podatkowej- z powodu okoliczności ściśle związanych z tą osobą, powoduje umorzenie należności z tytułu składek również na koncie płatnika oraz ma wpływ na wygaśnięcie odpowiedzialności pozostałych osób trzecich. W ocenie Sądu, umorzenie zobowiązania osoby trzeciej spowoduje jedynie ten skutek, że nie będzie ona dłużej ponosiła odpowiedzialności solidarnej i subsydiarnej względem wierzyciela - tu: spółki cywilnej. Natomiast umorzenie to nie wpłynie na odpowiedzialność za długi spółki pozostałych osób trzecich. Dlatego też, w ocenie Sądu, prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego wobec drugiego wspólnika spółki cywilnej P. - Ł. W., na co powołuje się organ orzekający w skarżonej decyzji, nie stanowi okoliczności przemawiającej za odmową umorzenia należności z tytułu składek w sprawie dotyczącej skarżącego - Z. K., tak w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 i ust. 3 jak i ust. 3a art. 28 ustawy systemowej. W postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego organ winien kierować się tylko sytuacją finansową i rodzinną samego zainteresowanego i w oparciu o przepis art. 28 u.s.u.s. odmówić lub umorzyć (w stosunku tylko do niego) należności z tytułu składek.

Przeciwne stanowisko, wynikające z uzasadnienia skarżonej decyzji, Sąd ocenia jako błędne i naruszające przepis art. 28 ust. 2 i ust. 3a ustawy systemowej, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Nadto Sąd zauważa, iż z decyzji (z jej sentencji lub uzasadnienia) winno wynikać jakiego rodzaju zaległych składek sprawa dotyczy, (tj. w jakiej części są to składki pracownicze). Organ winien też wskazać, na jakiej podstawie przyjął, iż w sprawie zastosowanie znajduje również przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnoszący się wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Kierując się zakresem podmiotowym art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Prezes ZUS powinien bowiem określić, czy przepis ten znajduje zastosowanie także do osoby fizycznej ponoszącej odpowiedzialność za zobowiązania spółki cywilnej (a jeśli tak - to do jakich składek).

Reasumując, Prezes ZUS orzekając ponownie na skutek wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... lutego 2006 r., winien kierować się wytycznymi Sądu przedstawionymi w uzasadnieniu wyroku z ... października 2006 r., jak również uwagami Sądu poczynionymi w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając przedstawiony stan faktyczny i prawny oraz działając na podstawie art. 134, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. orzekł jak w sentencji.