Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1369/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 4, art. 7, 100 ust. 1, art. 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi [...] reprezentowanego przez opiekuna prawnego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi za pobyt w domu opieki społecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej "SKO", utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta [...] z [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu kwoty należności za pobyt [...] w domu pomocy, ustalonej decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...].

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

Wnioskiem z [...] lutego 2018 r. (data wpływu) [...] - opiekun prawny [...], przebywającego w Domu Pomocy Społecznej w [...], zwróciła się do Prezydenta [...] o odstąpienie od żądania zwrotu opłaty ustalonej od [...] za pobyt w domu pomocy społecznej.

Decyzją z [...] czerwca 2018 r. nr [...] znak: [...] Prezydent [...] ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi od opiekuna prawnego [...] z tytułu opłaty za pobyt [...] w domu pomocy społecznej za okres od 25 września 2015 r. do 30 września 2017 r. w kwocie [...] oraz orzekł o obowiązku zwrotu wskazanej kwoty w terminie 30 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna.

Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Prezydent [...] ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi za okres od 25 września 2015 r. do 30 września 2017 r. w kwocie [...] oraz orzekł o obowiązku zwrotu wskazanej kwoty w terminie 30 dni od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna.

Decyzją z [...] września 2018 r. nr [...] Prezydent [...]:

1. odmówił odstąpienia od żądania zwrotu należności w kwocie [...]

2. ustalił wysokość należności podlegającej zwrotowi w kwocie [...]

3. odstąpiło od żądania należności w kwocie [...]

4. ustalił termin zwrotu kwoty określonej w pkt 2 w terminie 30 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna.

Organ ustalił, iż do zapłaty pozostaje kwota [...] wobec nie zrealizowania całości kwoty ustalonej decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Za zasadne organ uznał częściowe przychylenie się do wniosku, poprzez ustalenie obowiązku zwrotu kwoty [...] oraz odstąpienie od żądania zwrotu kwoty [...].

Od decyzji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] odwołanie wniosła [...] - opiekun prawny [...], która wskazała, że kwota [...] zdeponowana w Domu Pomocy Społecznej jest sumą jaka ma na dłuższy czas zabezpieczyć płatności za leki i rehabilitację podopiecznego. Suma [...] jest przeznaczana na przejazdy opiekuna prawnego do domu pomocy społecznej. [...] potrzebuje częstej wymiany bielizny i odzieży osobistej. Odzież wymaga przeróbek krawieckich. Finanse są przeznaczane również na owoce i łakocie dla podopiecznego. Koszty związane z wynajmem mieszkania są wyższe niż uwzględnione przez organ. Suma [...] stanowi wszystko, co [...] posiada.

Rozpoznając odwołanie SKO nie podzielił wyżej przywołanych zarzutów.

Wskazało, że zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i jednocześnie zasady obciążania stron ściśle określonymi obowiązkami, związanymi z przyznawaniem tych świadczeń, reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508) - w skrócie "ustawa".

Pomoc społeczna udzielana jest osobom i rodzinom, które spełniają m. in. dwa kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Stanowią je: kryterium dysfunkcji i zdarzeń, o jakich mowa w art. 7 ustawy (m. in. ubóstwo, sieroctwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba, potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności) oraz kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy. Kryterium dochodowym dla osoby samotnie gospodarującej jest dochód nie przekraczający kwoty 701,00 zł a dla osoby w rodzinie 528,00 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. z 2018 poz. 1358).

Zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalony został dochód [...] na który składają się:

renta: [...],

świadczenie pielęgnacyjne: [...],

wynajem mieszkania: [...],

Razem: [...].

Z ww. dochodu ponoszona jest odpłatność miesięczna za pobyt w DPS w [...] w wysokości [...], zatem według organu pierwszej instancji do dyspozycji [...] pozostaje kwota [...] miesięcznie.

Z treści przedłożonego do akt aneksu z [...] czerwca 2017 r. do umowy najmu wynika, że z ogólnej ceny najmu [...] odliczane są kwoty [...] - czynsz, [...] energia elektryczna, [...] podatek. Razem: [...]. Zatem zysk wynosi: [...], choć w aneksie wpisana została kwota [...] i od takiej kwoty wydaje się być odprowadzany podatek ([...] x 8,5% =[...]) co potwierdza załączone do wniosku z lutego 2018 r. bankowe rozliczenie przelewu na rzecz US [...] na kwotę [...].

Nową okolicznością w sprawie może być podniesienie czynszu od 1 października 2018 r. do kwoty [...] (o [...] więcej). Jednocześnie Kolegium jest znany z urzędu fakt, iż od października 2018 r. zasiłek pielęgnacyjny wynosi 184,42 zł (tj. o 31,42 zł więcej) a od 1 listopada 2019 r. będzie wynosił 215,84 zł. W odwołaniu nie została podana informacja o ile wzrosła od 1 marca 2019 r. renta podopiecznego, natomiast zgodnie z komunikatem ZUS waloryzacja polega na podwyższeniu kwoty świadczenia w wysokości przysługującej 28 lutego 2019 r. wskaźnikiem waloryzacji wynoszącym 102,86%, przy czym podwyżka nie może być niższa niż 70 zł - w przypadku emerytur, emerytur pomostowych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz rent rodzinnych. [...] otrzymuje z ZUS rentę rodzinną. Dodatkowo w maju 2019 r. [...] przysługuje jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 888,00 zł na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o jednorazowym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów w 2019 r. (Dz. U. Poz. 743). Ewentualne dalszy wzrost kosztów utrzymania mieszkania wydaje się uzasadniać renegocjację umowy najmu. Powyższe ustalenia dają podstawę do uznania, że kwota ustalona przez organ pierwszej instancji jaką dysponuje miesięcznie Pan [...], tj. około [...], pozostaje relatywnie ta sama, gdyż wraz ze wzrostem wydatków na mieszkanie następuje równolegle porównywalny wzrost dochodu. Jeżeli Pan [...] ma mniejszy dochód z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, to płaciłby mniejszy podatek a z odwołania wynika, że jest to niezmiennie kwota [...] Od września 2015 r. do sierpnia 2018 r., tj. za trzy lata, pozostałe wydatki m.in. na leki, opłaty pocztowe, polecenia przelewu, kieszonkowe wyniosły: [...] (vide zestawienie księgowe DPS), co daje średnio około [...]. Załączone do odwołania kopie faktur przedstawiają wydatki zaksięgowane w zestawieniu DPS. Z odwołania wynika, że na dojazdy opiekuna prawnego, wydatkowana była kwota odpowiadająca zasiłkowi pielęgnacyjnemu. Do dyspozycji pozostaje zatem kwota około [...] na deklarowaną w odwołaniu potrzebę wymiany bielizny, soki i łakocie. Sprawozdanie finansowe za okres od 08.2014-08.2015 wskazuje, że koszty wymiany odzieży, bielizny, obuwia wyniosły [...], co daje miesięcznie kwotę około [...]. W 2016 r. został przeprowadzony kapitalny remont mieszkania przeznaczonego na wynajem przy ul. [...], mieszkanie zostało także umeblowane.

W przypadku pogorszenia się sytuacji finansowej podopiecznego DPS, wobec braku innych osób zobowiązanych, do odpłatności, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy, koszty utrzymania [...] poniesie Gmina [...].

Na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r. ustalono do zwrotu kwotę: [...]. W związku z uregulowaniem należności w kwocie [...] do zapłaty pozostało [...]. Opisane w podaniu z dnia [...] lutego 2018 r. zobowiązania [...] zostały uregulowane z dochodu ze sprzedaży mieszkania przy ul. [...]. W toku postępowania wyjaśniającego ustalone zostało, że [...] posiada środki finansowe na kwotę [...] - zdeponowane w DPS: [...] i na rachunku bankowym: [...].

W świetle powyższych ustaleń organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa [...] nie uzasadnia odstąpienia od żądania zwrotu całej należnej kwoty, tj. [...]. Organ ustalił, że sytuacja finansowa [...] pozwala na zwrot poniesionych przez gminę wydatków w wysokości [...]. Natomiast istnieją podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu kwoty [...] z uwagi fakt, że [...] nie posiada środków finansowych w tej wysokości. Oceniający sytuację osoby zobowiązanej i jego rodziny organ uznał, że pozwala ona na uregulowanie wskazanych w decyzji należności.

W świetle art. 7 ustawy beneficjentami pomocy społecznej są osoby, które borykają się z problemami określonymi w art. 7 ustawy. Są to osoby, które korzystają ze wsparcia z pomocy społeczna ze względu na:

- stan zdrowia - z powodu niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby;

- z powodu potrzeby ochrony dziecka i rodziny, tj. z powodu sieroctwa, przemocy w rodzinie, konieczności ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego (zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych);

- wobec wystąpienia trudności w przystosowaniu i integracji - z powodu opuszczenia zakładu karnego lub uzyskania statusu uchodźcy (ochrony uzupełniającej);

- z powodu uzależnienia - z powodu alkoholizmu i narkomanii;

- wobec wystąpienia sytuacji nagłej i nieprzewidywalnej - z powodu zdarzenia losowego, sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Organ wskazał, że pomocy ta może mieć miejsce w sytuacji gdy dojdzie do zbiegu kilka czynników uniemożliwiających przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej a także gdy wystąpią okoliczności nagłe i nieprzewidziane, tj. losowe. Zdaniem organu odwoławczego przedstawione powyżej rozstrzygnięcie, częściowo uwzględniające wniosek przedstawiciela strony, nie niweczy skutków udzielonej [...] pomocy a także nie stanowi nadmiernego obciążenia. Decyzja organu pierwszej instancji nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego. Przy tym Kolegium nie neguje, że sytuacja Pana [...] jest trudna. Niemniej jednak trudności finansowe nie mogą być uznane za wystarczający powód do odstąpienia od żądania zwrotu wydatków poniesionych przez OPS, gdyż immanentnym zjawiskiem spotykanym wśród osób korzystających z pomocy społecznej jest nieposiadanie przez nich wystarczających środków finansowych, które zapewniłyby możliwość zaspokojenia we własnym zakresie, wszystkich potrzeb i zobowiązań. Natomiast kwota jaka będzie zwrócona, choćby rekompensująca jedynie częściowo wydatki gminy, zostanie ponownie rozdysponowana na rzecz osób wymagających wsparcia. Gmina jest bowiem odpowiedzialna za racjonalne dystrybuowanie pomocy, tak aby pomimo ograniczonych możliwości finansowych udzielona została jak największej liczbie osób i rodzin znajdujących się w bardzo trudnym położeniu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła, działająca w imieniu [...], [...].

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj:

1. art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie odniesieniu się przez organ do zarzutów postawionych przez skarżącego zaskarżonemu postanowieniu oraz nie wyjaśnieniu stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.

2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie podjęciu przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Wniosła o uchylenie obu decyzji wskazując, że na mocy decyzji jej podopieczny zostanie pozbawiony wszelkich oszczędności, które obecnie przeznaczane są na zakup niezbędnych leków oraz opłacanie koniecznych zabiegów rehabilitacji a nadto nie odniósł się do zarzutów odowłania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. przy czym stosownie do art. 135 P.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Niniejsze postępowanie związane było z ostateczną decyzją z [...] czerwca 2018 r. ustalającej wysokość należności podlegającej zwrotowi od opiekuna prawnego [...] z tytułu jego pobytu w domu pomocy społecznej. Kwotę tę określono na [...] i orzeczono o obowiązku zwrotu w terminie 30 dni od daty uostatecznienia się decyzji.

W dacie rozpoznawania wniosku do zapłaty pozostawała kwota [...], gdyż pozostała część ustalonej wcześniej należności została uregulowana.

Po wydaniu skarżonej decyzji pozostała do zwrotu kwota [...], gdyż organ odstąpił od żądania kwoty [...]. Organ ustalił dochód [...] na [...] miesięcznie. Z kwoty tej ponoszona jest opłata za pobyt w DPS w wysokości [...]. Do dyspozycji [...] pozostaje zatem kwota [...] miesięcznie. Dodatkowo uzyskał w 2019 r. jednorazowe świadczenie w wysokości [...]. Poza tym ze sprawozdania opiekuna prawnego wynika, że wydatki na leki, opłaty pocztowe, polecenia przelewu, kieszonkowe wyniosły za 3 lata ok. [...] a więc ok [...] miesięcznie. Na dojazdy opiekuna wydano ok [...] (odpowiednik zasiłku pielęgnacyjnego). Na odzież , obuwie i bieliznę ok [...] miesięcznie. Skarżący posiada nadto środki finansowe zdeponowane w DPS w wysokości [...], zdeponowane na rachunku bankowym w DPS.

Jak wynika z oświadczenia [...] doszło do sprzedaży w 2016 r. kawalerki położonej w [...] przy ulicy [...] za kwotę [...] a pieniądze zostały przeznaczone min. na remont innego mieszkania, pokrycie zadłużenia, zaległe rachunki za mieszkanie, telefon itp. [...] ma inne mieszkanie położone w [...] przy ul. [...] o pow. [...]. (oświadczenie opiekuna z [...] sierpnia 2018 r., sprawozdanie do sądu ).

Jak wynika z umowy najmu, § 3 umowy, najemca płaci czynsz najmu w kwocie [...], w tym opłaty za media w związku z tym twierdzenia, iż to z pieniędzy jej podopiecznego regulowane są należności za energię elektryczną (nawet przyjmując, że tak jest) pozostaje w sprzeczności z treścią umowy najmu. Poza tym, skoro są to opłaty zależne od najemcy, gdyż to on decyduje o zużyciu energii, oczywistym jest, że opłaty te, z tego właśnie powodu powinny obciążać najemcę. Zawarcie umowy najmu o innej treści jest sprzeczne z interesem podopiecznego. Taką samą argumentację można odnieść do innych mediów (woda, gaz). W związku z tym wydatki te nie powinny być uwzględniane. Zwrócić należy uwagę, że w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] z [...] kwietnia 2017 r.[...], zezwolono na wynajem mieszkania za kwotę nie mniejszą niż [...] miesięcznie, co oznacza, że osoba wynajmująca miała możliwość wynajęcia tego lokalu za kwotę większą i dowolnego regulowania zasad wynajmu.

Istotnie postanowieniem tego samego sądu zezwolono opiekunowi prawnemu na przeznaczenie środków ze sprzedaży lokalu na: remont generalny lokalu przy [...], zwrot długu zaciągniętego przez opiekuna prawnego u [...], zwrot kosztów opłat eksploatacyjnych (gaz energia), telefonu, kosztów dojazdu taksówkami do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego ale bez określenia wysokości. Ponadto zezwolono na wpłatę [...] jako wpisowego dla Domu Opieki Społecznej i zobowiązano do wpłacenia pozostałej kwoty na rachunek bankowy podopiecznego. Ponieważ Sąd nie określił wysokości wydatków opiekun powinien tak rozdysponować środki aby nie pozostawić podopiecznego w sytuacji w której nie będzie ich na pokrycie kosztów pobytu w DPS, w którym przebywa – jak to wynika z zestawienia wpłat –od września 2015 r.

Jak wynika z zestawienia załączonego do pisma DPS z [...] kwietnia 2018 r. od początku pobytu [...] w DPS wydatki na utrzymanie podopiecznego były wyższe niż wpływy. Wbrew wywodom opiekuna prawnego, ponoszone były przez DPS koszty leków, zdjęć, opłat pocztowych, kieszonkowego. Jak wynika z pisma DPS z [...] marca 2018 r. zadłużenie powstało za okres od 25 września 2015 r. do 30 września 2017 r. Od 1 listopada 2017 r. opłata za pobyt jest regulowana na bieżąco.

W takim stanie faktycznym, zdaniem Sądu, organ nie przekroczył ram uznania administracyjnego, określając poziom zwolnienia od konieczności ponoszenia opłat.

Zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ ma swego rodzaju dowolność w rozpoznaniu sprawy. Nie zwalnia to organu od wnikliwej oceny zebranych dowodów, który to obowiązek wynika z art. 77 K.p.a. Działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza dowolności po stronie organów administracji publicznej. Decyzja uznaniowa musi być podjęta w granicach obowiązujących przepisów (wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., sygn. akt 820/81, opubl. ONSA z 1981 r. nr 1, poz. 57).

Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej oraz obciążania stron obowiązkami związanymi z przyznawaniem tych świadczeń reguluje ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Warunkiem przyznania takiej pomocy, a jedną z form tej pomocy, jest niewątpliwie zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów w części lub w całości, jest łączne spełnienie przesłanki tzw. dysfuncjonalności i wystąpienie zdarzeń o jakich mowa w art. 7 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości spełnienie przez [...] pierwszej z nich – wynika to z orzeczenia o niepełnosprawności i orzeczenia o całkowitym ubezwłasnowolnieniu.

Druga przesłanka wynika z przyczyn dla których niezbędne jest udzielenie pomocy społecznej. Konieczność udzielenie pomocy może wynikać z wielu przyczyn. Opisane są one w art. 7 u.p.s. Katalog tych przyczyn jest otwarty. Aby uzyskać pomoc społeczną należy ustalić w jakim celu ma być ona udzielona a następnie ocenić czy dana osoba jest w stanie własnymi środkami i możliwościami przezwyciężyć trudną sytuację w jakiej się znalazła. Pomoc społeczna może być udzielona dopiero gdy osoba, która domaga się udzielenia tej pomocy, nie jest w stanie samodzielnie pokryć swych zobowiązań w części lub w całości zazwyczaj z przyczyn życiowych, trudnych do przezwyciężenia.

Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania. Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej, które przy załatwianiu sprawy powinny zgodnie z art. 100 ust. 1 u.p.s. kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. Art. 104 ust. 4 u.p.s. przewiduje możliwość odstąpienia, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, od żądania m.in. zwrotu należności z tytułu opłat wynikających z ustawy. Przepis ten, podobnie jak art. 7 tej ustawy nie zawiera katalogu okoliczności uzasadniających odstąpienie od zwrotu należności czy udzielenia innego rodzaju ulgi w spłacie. Dlatego, tak jak i przy ocenie czy mamy do czynienia z katalogiem przyczyn uzasadniających udzielenie pomocy społecznej, decyzja powinna być powzięta z uwzględnieniem konkretnej sprawy i sytuacji osoby która o taką pomoc występuje. Ocenić należy, tak jak to wskazuje przepis czy mamy do czynienia z przypadkiem szczególnym, czy obciążenie całą należną kwotą nie będzie nadmiernym obciążeniem i czy przypadkiem nie niweczy skutków udzielonej pomocy.

Należy przy tym pamiętać, że pomoc społeczna udzielana jest przede wszystkim tym osobom, które znalazły się w trudnej, często nagłej, sytuacji życiowej wynikającej czy to z niepełnosprawności czy innych zdarzeń trudnych do przezwyciężenia. Jednakże na tle innych osób, które ubiegają się o udzielenie pomocy społecznej (w tym wypadku odstąpienia od jej egzekwowania) [...] nie jest osobą, która nie otrzymuje żadnych dochodów czy też dochody te nie wystarczają na bieżące utrzymanie. Otrzymuje rentę w wysokości [...], świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...], czynsz najmu [...] (organ przyjął, że [...], ponieważ z kwoty [...] płacony jest czynsz najmu w wysokości [...] a w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji [...], energia elektryczna [...], i podatek [...]). Opłata z pobyt w Domu Opieki wynosiła w sierpniu 2018 r. [...]. Dochody kształtują się więc na poziomie ok. [...] przy uwzględnieniu podwyżki czynszu za lokal i zmiany wysokości dodatku pielęgnacyjnego (wynajem netto [...] + renta [...] +podatek [...], zasiłek pielęgnacyjny [...], energia elektryczna [...]). Poza tym ma zdeponowane środki w banku i na koncie w DPS. Zdaniem Sądu Organ w sposób racjonalny ocenił Jego sytuację osobistą i przyjął, że posiada on nie tylko środki na bieżące utrzymanie się w Domu Opieki ale i posiada środki na spłatę części zobowiązań wobec tej placówki opiekuńczej. Mimo konieczności uiszczenia kwoty [...] na bieżące utrzymanie pozostają mu bieżące dochody.

Sąd pragnie jednak podkreślić, że w ramach swych kompetencji może jedynie badać legalność decyzji administracyjnej, a więc jej prawidłowość w kontekście przepisów prawa. Te z kolei nakazują organom pomocy społecznej "wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka" (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących nie oznacza, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby. Stanowi o tym art. 3 ust. 4 u.p.s. wskazujący, że "potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej".

Sumując, zdaniem Sądu, organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dowodowe i wysnuły logiczne wnioski z poczynionych przez siebie ustaleń faktycznych. Oceniały mianowicie sytuację faktyczną [...], ustalając jego dochody, wydatki i oszczędności. Doszły do nie budzących wątpliwości ustaleń, że posiada On środki finansowe na pokrycie części zobowiązań wobec Domu Pomocy Społecznej w wysokości [...]. Są to pieniądze zdeponowane w kasie DPS i na koncie bankowym.

Odnosząc się do zarzutów skargi w tym przede wszystkim, że decyzja nie uwzględniania, że konieczność uiszczenia tej kwoty pozbawi [...] oszczędności, Sąd z tym poglądem oczywiście się zgadza. Jednakże ani ustawa o pomocy społecznej ani żadna inna nie gwarantuje obywatelowi posiadania oszczędności. W pierwszej bowiem kolejności każdy kto posiada zobowiązania finansowe ma obowiązek ich uregulowania a dopiero gdyby pozostały mu jakieś środki może je w dowolny sposób ulokować – tak aby przynosiły np. dochód.

Pomoc społeczna nie jest udzielana osobom, które mogą samodzielnie, w ramach posiadanych środków, regulować swe zobowiązania, tylko tym, które nie są w stanie się samodzielnie utrzymać. Skoro [...] posiada środki finansowe i majątek z którego może czerpać korzyści finansowe (choć za pośrednictwem opiekuna prawnego) nie ma podstaw aby koszty związane z jego pobytem pokrywała Gmina czy inny podmiot. Przyjęcie takiej koncepcji pozostawałoby w sprzeczności z celami pomocy społecznej.

Nie zostało w toku postępowania wykazane aby istniały inne niż wskazane przez organ wydatki (np. na rehabilitację), co czyni niezasadnym zarzut wadliwego zebrania materiału dowodowego i jego oceny. Trzeba wskazać w tym przypadku, że w aktach administracyjnych znajduje się informacja o przyznaniu z PFRON świadczenia w związku z uczestnictwem w turnusie rehabilitacyjnym w łącznej kwocie [...], co oznacza, że tego rodzaju potrzeby mogą być w części zaspokojone w takiej formie (dofinansowania).

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.