Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 514/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.) NSA Małgorzata Gorzeń Protokolant: Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004r na rozprawie sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody z dnia 23 stycznia 2002r., nr [...] w przedmiocie uchybienia czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały . 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 26 października 2001r. nr [...] i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kwoty 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

27 lutego 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wpłynęła skarga A. C. na decyzję Wojewody nr [...] z dnia 23 stycznia 2002 r. Decyzją powyższą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miast nr [...] z dnia 26 października 2001 r. o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci wpisu o zameldowaniu A. i D. C. wraz z dziećmi na pobyt stały w budynku przy [...] w R.. Sprawa prowadząca do wydania powyższych decyzji została zainicjowana wnioskiem J. i J. M. zamieszkałych przy [...] w R. , którzy domagali się anulowaniu zameldowania państwa C.. Organ I instancji po przeprowadzeniu rozprawy wydał decyzję o anulowaniu wpisu o zameldowaniu A. i D. C. wraz z dziećmi. W uzasadnieniu wskazał, że wpisem o zameldowaniu naruszono art. 9 ust. 2 oraz art. 29 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 87, poz.960 z 2001 r. ze zm.) Przepisy te nakazują przedstawienie przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenia tego dokonuje właściciel lub zarządca budynku. Państwo C. nie uzyskali takiego potwierdzenia. Ponieważ budynek przy ul [...] w R. stanowi współwłasność, do zameldowania wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli a J. i J. M. nie wyrażają na to zgody. Pani A. C. wniosła od tej decyzji odwołanie do Wojewody w B. twierdząc, że została zameldowana w w/w lokalu 14 października 1996 r. i nikt nie kwestionował tego zameldowania. Dopiero w czasie rozprawy administracyjnej w dniu 17 października 2001 r. J. i J. M. wyrazili sprzeciw przeciwko zameldowanu państwa C.. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji uzasadniając swą decyzję podtrzymał argumenty Burmistrza Miasta uznając, że prawidłowo powołana została podstawa prawna oraz właściwie zinterpretowane przepisy. Wojewoda wskazał nadto, że przy braku jednomyślności współwłaścicieli, każdy z nich może zwrócić się do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie sprawy. A. C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku domagając się uchylenia decyzji Wojewody nr [...] z dnia 23 stycznia 2002 r twierdząc, że w momencie meldowania przy [...] w R. nikt nie składał oświadczenia, że nie wyraża zgody na jej zameldowanie. A. C. podważała również prawa państwa M. do nieruchomości twierdząc, że J. i J. M. nie są współwłaścicielami, tylko posiadaczami udziałów w przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kwestie zameldowania zostały uregulowane w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz.960 z 2001 r. ze zm.) oraz przepisach wykonawczych. Na wstępie należy wyjaśnić jaki charakter ma wpis o zameldowaniu. Zgodnie bowiem z utrwaloną doktryną i przyjęta linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis taki ma charakter czynności materialno-technicznej i sam w sobie nie ustala praw czy obowiązków dla osoby zameldowanej, w szczególności nie rodzi uprawnień do lokalu w którym następuje zameldowanie. Także ustawodawca wyraźnie przesądził o tym charakterze wpisu wprowadzając przepis art. 9 ust. 2b. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr z 2004 r. Nr 93, poz. 887), który mówi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Dopiero jeżeli dane zawarte w zgłoszeniu budzą wątpliwości to rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej (art. 47 w/w ustawy).

Dla niniejszej sprawy zasadnicze będą przepisy art. 9 ust. 2 i art. 29 ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji II instancji, gdyż one były podstawą rozstrzygnięć organów administracyjnych. Art. 9 stanowił: " Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.". Z kolei art. 29 ust. 1 stanowił: " Wynajmujący, najemca, osoba, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, lub właściciel lokalu jest obowiązany potwierdzić fakt pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, a ponadto właściciel (zarządca) budynku jest obowiązany wskazać czy osobie tej przysługuje uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie."

Orzeczeniem nr K 20/01 Trybunał Konstytucyjny uznał art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) za niezgodny z Konstytucją. Przepis ten przestał obowiązywać 19 czerwca 2002r.

Zgodnie z art. 145a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 89, poz. 1071) w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego została wydana decyzja można żądać wznowienia postępowania. Obie decyzje w sprawie zostały wydane w oparciu o dyspozycję art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Po orzeczeniu TK stan prawny określał art. 10 w/w ustawy, który jako jedyną przesłankę zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu przewidywał sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego (wyrok NSA V SA 2425/02 baza orzeczeń Lex).

Z kolei art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) mówi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na uwadze art. 9 ust. 2a. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).

Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 145 §1 w związku z art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.