Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 315/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136b ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 116 poz 675
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej - tekst jednolity.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A.F. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 118, poz. 1015 ze zm.), Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o uznaniu A.F. winną popełnienia zarzucanych jej czynów oraz wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec [...] A.F., po otrzymaniu informacji o istnieniu uzasadnionego podejrzenia, że ww. funkcjonariuszka dopuściła się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że:

1) w dniu [...] maja 2014 r. w Komendzie [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], nie dopełniła spoczywających na niej obowiązków służbowych w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem przed rozpoczęciem służby o godzinie 9:50 nie zaewidencjonowała w systemie ewidencji czasu służby "[...]" faktu wejścia na teren Komendy [...], poprzez wczytanie indywidualnego identyfikatora w czytnikach zainstalowanych na terenie Komendy [...] Oddziału Straży Granicznej, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

2) w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] przekroczyła przysługujące jej uprawnienia w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem samowolnie bez zgody bezpośredniego przełożonego dokonała modyfikacji godzin pełnionej przez siebie służby w ten sposób, że wprowadziła do systemu "[...]" informacje świadczące o tym, iż w dniu [...] maja 2014 r. pełniła służbę w godzinach od 7:30 do 15.30 podczas, gdy faktycznie w dniu [...] maja 2014 r. służbę pełniła w godzinach od 9:50 do 15:30, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

3) w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] nie dopełniła obowiązków funkcjonariusza, wynikających ze złożonego ślubowania w zakresie przestrzegania zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, bowiem w trakcie prowadzonej rozmowy służbowej z bezpośrednim przełożonym [...] R.O. powoływała się na rzekome ustalenia poczynione z Naczelnikiem Wydziału – Kierownikiem Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] Z.K. w zakresie sposobu zaewidencjonowania jej spóźnienia do służby w elektronicznej ewidencji czasu służby "[...]" i możliwości odpracowania okresu spóźnienia do służby w późniejszym terminie, co nie było zgodne z prawdą, czym wykazała, iż relacji służbowych nie opiera na wzajemnym poszanowaniu i lojalności wobec przełożonych, oraz że próbuje uniknąć odpowiedzialności za podjęte przez siebie działania, tj. o czyn z art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z pkt II ppkt 2 i 3 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych na mocy zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG z 2003 r. Nr 1, poz. 7).

W dniu [...] października 2014 r. postępowanie dyscyplinarne zostało zamknięte, natomiast w dniu [...] listopada 2014 r. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydał orzeczenie nr [...], którym uznał funkcjonariuszkę winną popełnienia niżej opisanych czynów, tj.

1. w dniu [...] maja 2014 r. w Komendzie [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], nie dopełniła spoczywających na niej obowiązków służbowych w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem przed rozpoczęciem służby o godzinie 9:50 nie zaewidencjonowała w systemie ewidencji czasu służby "[...]" faktu wejścia na teren Komendy [...], poprzez wczytanie indywidualnego identyfikatora w czytnikach zainstalowanych na terenie Komendy [...] Oddziału Straży Granicznej, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

2. w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] przekroczyła przysługujące jej uprawnienia w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem samowolnie bez zgody bezpośredniego przełożonego dokonała modyfikacji godzin pełnionej przez siebie służby w ten sposób, że wprowadziła do systemu "[...]" informacje świadczące o tym, iż w dniu [...] maja 2014 r. pełniła służbę w godzinach od 7:30 do 15.30 podczas, gdy faktycznie w dniu [...] maja 2014 r. służbę pełniła w godzinach od 9:50 do 15:30, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

3. w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] nie dopełniła obowiązków funkcjonariusza, wynikających ze złożonego ślubowania w zakresie przestrzegania zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, bowiem w trakcie prowadzonych czynności służbowych przez bezpośredniego przełożonego [...] R.O. na okoliczność dokonanej przez siebie w dniu [...] maja 2014 r. zmiany w systemie "[...]" powoływała się na rzekome ustalenia poczynione z Naczelnikiem Wydziału - Kierownikiem Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] – Z.K. w zakresie sposobu zaewidencjonowania jej spóźnienia do służby w elektronicznej ewidencji czasu służby "[...]" i możliwości odpracowania okresu spóźnienia do służby w późniejszym terminie, co nie było zgodne z prawdą, czym wykazała, iż relacji służbowych nie opiera na wzajemnym poszanowaniu i lojalności wobec przełożonych oraz, że próbuje uniknąć odpowiedzialności za podjęte przez siebie działania, tj. o czyn z art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z pkt II ppkt 2 i 3 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych na mocy zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG z 2003 r. Nr 1, poz. 7)

i za to wymierzył funkcjonariuszce karę dyscyplinarną nagany.

A.F. złożyła od niego odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Uzasadniając odwołanie strona podniosła, że dopatrzyła się błędu w ustaleniach faktycznych, wskazując, że jej zamiarem było doręczenie dokumentów mających usprawiedliwiać jej nieobecność w służbie, nie zaś stawienie się do służby, dlatego też jej działanie nie może zostać uznane za umyślne, co powoduje wystąpienie braku znamion czynu jej zarzucanego. Podniosła ponadto, że była zobligowana zarządzeniem bezpośredniego przełożonego, by w razie wystąpienia niezgodności ewidencji w systemie

z wcześniejszym harmonogramem, usuwać je poprzez ręczną zmianę. Tym samym nie można zarzucić jej naruszenia dyscypliny, bowiem uczyniła to, do czego była uprawniona i zobligowana. Stwierdziła również, że w sprawie brak wystarczających dowodów pozwalających na postawienie zarzutu, bowiem na potwierdzenie jest wyłącznie zeznanie świadka, który posłużył się w zeznaniach sformułowaniami nieostrymi, podważającymi wiarygodność zarzutu, co powoduje, że istnieją niewyjaśnione wątpliwości, a tym samym należy je traktować na jej korzyść.

Komendant Główny Straży Granicznej, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że odwołanie obwinionej nie zasługuje na uwzględnienie, a zawarta w nim argumentacja jest bezzasadna.

Organ odwoławczy wskazał, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej ustalił następujący stan faktyczny: w dniu [...] maja 2014 r. A.F. została zaplanowana do służby w godz. 7:30 – 15:30. W tym też dniu ok. godziny 7:00 powiadomiła bezpośredniego przełożonego, którym tego dnia była [...] I.B., że spóźni się do służby. [...] I.B. uprzedziła obwinioną, że wyjeżdża do [...] w celu realizowania zaplanowanych czynności służbowych, następnie powiadomiła Naczelnika Wydziału – Kierownika Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] – Z.K., że funkcjonariuszka się spóźni. Obwiniona ok. godziny 9:50 stawiła się do służby, nie rejestrując jednak swojego przybycia w systemie "[...]" poprzez "odbicie" swojego identyfikatora

w czytniku. W pierwszej kolejności udała się do Kierownika Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i zawiadomiła go o swoim przybyciu, na co przełożony polecił jej, by przystąpiła do realizacji swoich obowiązków służbowych. Obwiniona nie wpisała się również do papierowej ewidencji, na podstawie której dokonywane są potem zmiany

w systemie "[...]" – w zakresie godzin pełnienia służby. Obwiniona pozostała

w służbie do godziny 15:30, o której to godzinie wykorzystała swój identyfikator

i "odbiła" w czytniku swoje opuszczenie miejsca pełnienia służby. Następnego dnia, tj. [...] maja 2014 r., pełniąc służbę, obwiniona, zapytawszy uprzednio swojej przełożonej –[...] B.P., w jaki sposób dokonuje się zmian godzin służby w systemie "[...]", samodzielnie dokonała w nim zmian w taki sposób, że ręcznie dopisała, iż dzień wcześniej stawiła się do służby o godzinie 7:30. A.F. dysponowała uprawnieniami do modyfikacji systemu "[...]", jednakże prawo to obwarowane było zastrzeżeniem, że każdorazowo musiała uzyskiwać na takie działanie zgodę bezpośredniego przełożonego, Kierownika Ośrodka lub jego zastępcy – w zależności od tego, który akurat był w pracy lub pełnił służbę. O samowolnie dokonanej modyfikacji obwiniona nikogo nie poinformowała. Około godziny 12:00 odbyła się rozmowa dotycząca planowania służb na weekend [...] maja 2014 r., w której brały udział [...] I.B. i [...] B.P., która poinformowała obwinioną o fakcie zaplanowania jej do służby nocnej w tych dniach w charakterze pomocnika kierownika zmiany. Wówczas A.F. zapytała, czy istnieje możliwość, by tej służby nie pełniła, na co [...] I.B. stwierdziła, że zasadnym byłoby pełnienie przez nią tej służby, bowiem w ten sposób odpracowałaby spóźnienie z dnia [...] maja 2014 r. Obwiniona wówczas oznajmiła, że nie ma żadnego spóźnienia do odpracowania, zatem [...] I.B. zapytała, czy [...] A.F. dokonała zmiany w systemie [...]. Obwiniona potwierdziła i poinformowała, że miała na to zgodę Kierownika Ośrodka. W nawiązaniu do powyższego [...] I.B. odstąpiła od zaplanowania [...] A.F. do służby w weekend [...] maja 2014 r., stwierdziwszy, że jest wystarczająca obsada funkcjonariuszy. W dniu [...] maja 2014 r. [...] I.B. poinformowała [...] R.O. o zaistniałej sytuacji, w rezultacie czego zażądał on od obwinionej wyjaśnień w tej sprawie. W trakcie rozmowy A.F. wskazała, że ma uprawnienia do wprowadzania zmian w systemie "[...]", jak również poinformowała, że na te działania uzyskała zgodę Kierownika Ośrodka. Ponieważ [...] R.O. odniósł wrażenie, że traktowany jest w sposób lekceważący, polecił obwinionej sporządzenie notatki służbowej, w której miało być dokładnie ujęte, na jakiej podstawie i za czyją zgodą wprowadziła zmiany do systemu. W notatce funkcjonariuszka wyjaśniła, że nie "odbiła" się w systemie na wejście w dniu [...] maja 2014 r., bowiem w tym dniu chciała uzyskać urlop z uwagi na sprawy rodzinne, oraz że godzinę wejścia zmieniła po rozmowie z Kierownikiem Ośrodka w dniu [...] maja 2014 r. – ponieważ dwie godziny, o które się spóźniła, miały być przez nią odpracowane. W dniu [...] czerwca 2014 r. [...] J.T. dokonywała rozliczeń kwartalnych list obecności funkcjonariuszy. W trakcie rozliczania listy [...] A.F. stwierdziła, że w dniu [...] maja 2014 r. na liście widnieje tylko podpis funkcjonariuszki. Według pragmatyki służbowej przyjętej w Ośrodku oznaczało to, że służbę rozpoczęła zgodnie z harmonogramem, czyli od godziny 7:30. Na liście jednak widniała także dopisana ołówkiem przez pracownika sekretariatu Kierownika Ośrodka godzina 9:50. [...] J.T. zgodnie z poleceniami wpisała na tejże liście godzinę 10:00, zaokrąglając ją do pełnych kwadransów.

Komendant Główny Straży Granicznej uznał, że postępowanie dyscyplinarne zostało przeprowadzone w sposób należycie staranny i zgodny z obowiązującymi

w tym zakresie przepisami.

W ocenie organu stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że funkcjonariuszka w dniu [...] maja 2014 r. spóźniła się do służby oraz nie "odbiła" swojego identyfikatora w czytniku systemu [...].

Zarzuty strony, jakoby zaniechała tego ze względu na to, że tego dnia zamierzała w ogóle nie pełnić służby, stanowią wyłącznie polemikę z ustalonym stanem faktycznym, bowiem w trakcie postępowania dyscyplinarnego udowodnione zostało, że funkcjonariusz ma obowiązek zarejestrować w systemie swoje przybycie do Oddziału – niezależnie od tego, czy przychodzi pełnić służbę, czy też z jakichkolwiek innych przyczyn – na przykład w celu złożenia wniosku o zwolnienie z zajęć służbowych. Nie można zatem przypisywać działaniu funkcjonariuszki nieumyślności, by tym sposobem udowodnić działanie niezawinione.

Komendant Główny Straży Granicznej podkreślił, że wbrew tezie postawionej przez stronę, że funkcjonariuszka zamierzała tylko złożyć dokumenty usprawiedliwiające jej nieobecność w służbie, takich dokumentów nie złożyła ani w ogóle w żaden sposób nie poinformowała przełożonych, że chciałaby wziąć dzień wolny. Po raz pierwszy kwestia rzekomego planowania dnia wolnego na ten dzień pojawiła się dopiero w dniu [...] maja 2014 r. – w trakcie czynności wyjaśniających podjętych przez [...] R.O.

Materiał dowodowy potwierdza także, iż A.F. samowolnie wprowadziła zmiany w systemie "[...]", bez zgody bezpośredniego przełożonego. Zarzut obwinionej jakoby była zobligowana przez przełożonego do wprowadzania zmian w systemie tak, aby nie występowały sprzeczności pomiędzy nim, a ręcznym rejestrem, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym. Wynika z niego, że o ile faktycznie obwiniona ręcznie modyfikowała niezgodności elektronicznej ewidencji z wcześniejszym harmonogramem, to jednak nie nadmieniła już w swoim zarzucie, że czynione to było każdorazowo za zgodą przełożonego, który po weryfikacji przyczyn spóźnienia i ilości posiadanych nadgodzin miał prawo do wyrażenia zgody na dokonanie przez funkcjonariusza odpowiedzialnego za prowadzenie ewidencji zmian w systemie "[...]" w sposób potwierdzający, że służba pełniona była zgodnie z harmonogramem.

Sam fakt posiadania przez obwinioną uprawnień do dokonywania zmian w systemie oraz zobowiązanie jej przez [...] R.O. do bieżącego rozliczania służby nie oznaczał przyzwolenia na samowolne dokonywanie modyfikacji. Odpowiadając na ostatni zarzut podniesiony przez stronę, organ stwierdził, że jest on próbą negacji zeznań nie budzących wątpliwości, co pozwala wnioskować, że został wniesiony do postępowania wyłącznie w ramach linii obrony, jako polemika

z ustaleniami postępowania. Fakt powoływania się przez obwinioną na ustalenia poczynione z Kierownikiem Ośrodka został bowiem potwierdzony nie tylko przez zeznania [...] R.O., ale także przez [...] I.B., nie wspominając o tym, że sama obwiniona zawarła taką informację w notatce służbowej sporządzonej na okoliczność sprawy na polecenie przełożonego.

W ocenie organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że obwiniona dopuściła się zarzucanych jej czynów, postępując wbrew nałożonym na nią obowiązkom służbowym, ale także w sposób urągający etosowi funkcjonariusza i jego etyce zawodowej.

Organ uznał, że materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że A.F. usiłowała zataić fakt swojego spóźnienia się do służby i swoje działania podporządkowała chęci uniknięcia konsekwencji w postaci konieczności odpracowania brakujących godzin. Organ odwoławczy zgodził się z Komendantem [...] Oddziału Straży Granicznej, w kwestii oceny zaewidencjonowania czasu służby poprzez wpisanie na listę w dniu [...] maja 2014 r. tylko podpisu, bowiem mając na uwadze pozostałe okoliczności sprawy pozwala to na wyciągnięcie uzasadnionego wniosku, że działanie obliczone było na późniejsze wpisanie przez [...] J.T., że służba pełniona była zgodnie z planem. Zdaniem organu, tego rodzaju działanie funkcjonariusza musi spotkać się z odpowiednio surową reakcją przełożonych, która w założeniu spełnia nie tylko funkcję konsekwencji niewłaściwych działań, lecz ma także odgrywać rolę prewencyjno – wychowawczą nie tylko w stosunku do obwinionej, ale także innych funkcjonariuszy.

Organ odwoławczy uznał, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w sposób nie budzący wątpliwości rozstrzygnął sprawę kary dyscyplinarnej, wziął pod uwagę nie tylko okoliczności sprawy, które uzasadniają przykładne ukaranie funkcjonariuszki – w takim przypadku wymierzona kara dyscyplinarna mogłaby wręcz wydawać się nadmiernie względna dla A.F., gdyby nie słusznie wzięta przez organ I instancji pod uwagę okoliczność łagodząca w postaci oceny dotychczasowej służby obwinionej i osiąganych przez nią rezultatów. Organ zwrócił również uwagę na fakt lekkiej modyfikacji treści trzeciego zarzutu, stawianego funkcjonariuszce oceniając, że zmiana mieści się jednak w granicy postawionego wcześniej zarzutu oraz jego kwalifikacji prawnej, zatem nie ma wątpliwości, że zostało to uczynione zgodnie z § 25 ust. 1 a cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że kara nagany wymierzona przez organ I instancji jest w pełni zasadna oraz adekwatna do wagi przewinienia, oraz biorąc pod uwagę zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające istniejące w tej sprawie Komendant Główny Straży Granicznej wydał powołane na wstępie orzeczenie dyscyplinarne.

Orzeczenie to stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A.F. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła ona naruszenie art. 7 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego

w sprawie, mające wpływ na rozstrzygnięcie oraz prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny, z góry zakładający wynik sprawy, niezasadne odrzucanie wszelkich wniosków dowodowych składanych przez skarżącą i jej pełnomocników.

Skarżąca zarzuciła Komendantowi, że postępowanie przeprowadzone w sprawie jest nieobiektywne i nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie ustalono przyczyny postępowania obwinionej opisanego w zarzutach. Skarżąca podniosła, że w dniu [...] maja 2014 r. miała pełnić służbę w godzinach 7:30- 15:30, jednakże z uwagi na nieprzewidziane przez nią okoliczności, nie mogła stawić się do służby, o czym poinformowała telefonicznie pełniącą w tym czasie służbę I.B. W trakcie pobytu w Ośrodku na prośbę I.B. skarżąca postanowiła pozostać w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców [...], ponieważ tego dnia w godzinach 9:50 – 15:50 nie był obecny w służbie ani bezpośredni przełożony [...] R.O., ani [...] B.P. (osoby zajmujące się także planowaniem funkcjonariuszy do służb), natomiast I.B. nie posiadała żadnych uprawnień w tym zakresie ani też nie była przeszkolona, by móc nanieść zmiany nie tylko w systemach, jak również w książce wyznaczania funkcjonariuszy do służby. Okoliczności przybycia skarżącej do Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] jednoznacznie wskazywały na fakt, że w dniu [...] maja 2014 r. nie miała ona zamiaru pełnić służby i dlatego nie zaewidencjonowała faktu przybycia w systemie [...], z uwagi jednak na brak osób posiadających uprawnienia do planowania służb, nanoszenia zmian w systemach [...], pomocniczego systemu [...], książki wyznaczania funkcjonariuszy do służby, spowodowały, że przystąpiła do czynności służbowych i kontynuowała je do 15:30. A zatem, zdaniem skarżącej, brak jest umyślności w jej działaniu, co powoduje brak znamion czynu jej zarzucanego.

Odnośnie zarzutu II skarżąca uznała, że fakt pełnienia przez nią służby w dniu

[...] maja 2014 r. jest bezsporny i w związku z tym nastąpiła konieczność zaewidencjonowania jej obecności. Skarżąca była zobligowana zarządzeniem jej bezpośredniego przełożonego [...] R.O., by w razie wystąpienia niezgodności ewidencji służb w systemie [...], z uprzednio wprowadzonym wcześniejszym harmonogramem, eliminować je poprzez ręczną zmianę z wpisem "zgodnie z harmonogramem". Skarżąca, będąc do tego uprawniona, uczyniła to odnośnie również swojej służby z dnia [...] maja 2014 r. Zdaniem skarżącej, należy uwzględnić fakt, że zdając sobie sprawę, że pełniła służbę w dniu [...] maja 2014 r. o 2,5 godziny krócej, zaplanowała się na dodatkową służbę w dniu [...] maja 2014 r., jako pomocnik kierownika zmiany, celem odpracowania niedogodzin. Jednak w dniu [...] maja 2014 r. nie pełnili służby Naczelnik Wydziału – Kierownik Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców Z.K., jak również [...] R.O., zaś I.B. była jedynie obecna w służbie w pomieszczeniu gdzie zajmowała się obwiniona planowaniem i nie posiadała ona uprawnień nie tylko do zastępstwa obwinionej, ale również nie posiadała zakresu obowiązków, z których wynikałoby, że zastępuje bezpośredniego przełożonego podczas jego nieobecności. Natomiast [...] B.P. planowaniem zajmowała się od 2012 r., zastępując obwinioną, która od 2010 r. posiadała uprawnienia i obowiązki w tym zakresie.

Na powyższą okoliczność skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania I.B. celem ustalenia jakie uprawnienia posiadała ona nie tylko do wydawania poleceń, ale również zastępowania [...] R.O. Nadto wnioskowała również o przesłuchanie [...] R.O., na okoliczność jakich zmian polecił dokonywać w systemie [...], po przeprowadzonej analizie

w maju 2014 r., a dotyczących czasu pracy funkcjonariuszy w kwietniu 2014 r., celem wykazania, że posiadała ona obowiązek nanoszenia tych zmian w systemie [...], w sytuacji występowania różnic pomiędzy planowanymi służbami funkcjonariuszy, a rzeczywistym czasem ich pełnienia.

Skarżąca podniosła, że w dniu [...] maja 2014 r. obowiązywała ją decyzja nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] marca 2014 r. w sprawie ewidencji służby funkcjonariuszy pełniących służbę w Komendzie [...] Oddziału Straży Granicznej, w przypadku kiedy nikt z przełożonych nie był obecny w służbie. Wnioskowała również o dołączenie do akt sprawy kopii harmonogramu służb funkcjonariuszy za kwiecień oraz wydruku raportów z [...] za ten okres oraz dołączenie do akt postępowania kserokopii dziennika służb za kwiecień 2014 r., prowadzonego przez Kierowników Zmian celem wykazania, że istniały różnice między rzeczywistym pełnieniem służby przez funkcjonariuszy, a planowaniem ich i że te różnice anulowane były poprzez ręczne modyfikowanie w systemie [...] z polecenia [...] R.O. Okoliczności te, zdaniem skarżącej, mają istotne znaczenie dla oceny jej postępowania i ustalenia czy działała ona zgodnie z otrzymanym poleceniem, czy też chęcią zatajenia usprawiedliwionego spóźnienia do służby. Pomimo ważności tych dowodów wnioski powyższe złożone przez skarżącą zostały oddalone jako niezasadne lub też nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej o nieobiektywnym prowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, jak też z zarzutem niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.

Podkreślił, że odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych mieściła się w granicach uprawnień prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Dodał, że takiego zarzutu skarżąca nie podniosła w odwołaniu od orzeczenia I instancji. Zaznaczył, że co do kwestionowanych przez skarżącą okoliczności podjęcia służby i godziny jej rozpoczęcia w dniu [...] maja 2014 r. zostały one ustalone w sposób nie budzący wątpliwości w postępowaniu dowodowym. Dotyczy to również okoliczności zaewidencjonowania czasu służby w dniu [...] maja 2014 r. jak i łączącym się z tym braku zgody przełożonego na zakres modyfikacji godziny rozpoczęcia służby w tym dniu. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w aktach postępowania dyscyplinarnego oraz w orzeczeniach dyscyplinarnych. Podniesione w skardze oceny i tłumaczenie się skarżącej, w swojej istocie nie wpływają na stan faktyczny sprawy ustalony w tym postępowaniu oraz na wydane rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Odpowiedzialność dyscyplinarną i karną funkcjonariuszy Straży Granicznej regulują przepisy rozdziału 14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 2015 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 135 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie.

Stosownie zaś do treści § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 118, poz. 1015 z późn. zm.), celem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą (pkt 1), wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2) oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie (pkt 3). Natomiast w myśl § 16 ust. 1 rozporządzenia, prowadzący postępowanie zbiera dowody i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności: przesłuchuje obwinionego, świadków i pokrzywdzonego, zleca lub występuje do przełożonego właściwego w sprawach dyscyplinarnych o zlecenie przeprowadzenia odpowiednich badań i ekspertyz oraz zasięga niezbędnych opinii.

Z kolei przy wymiarze kary, według § 26 ust. 2, uwzględnia się między innymi stopień winy, zaś uzasadnienie faktyczne orzeczenia dyscyplinarnego powinno zawierać między innymi wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (§ 29 ust. 2 rozporządzenia).

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organ sprostał wskazanym wyżej przepisom.

A.F. została obwiniona o to, że dopuściła się naruszenia dyscypliny służbowej w ten sposób, że:

1. w dniu [...] maja 2014 r. w Komendzie [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], nie dopełniła spoczywających na niej obowiązków służbowych w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem przed rozpoczęciem służby o godzinie 9:50 nie zaewidencjonowała w systemie ewidencji czasu służby "[...]" faktu wejścia na teren Komendy [...], poprzez wczytanie indywidualnego identyfikatora w czytnikach zainstalowanych na terenie Komendy [...] Oddziału Straży Granicznej, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

2. w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] przekroczyła przysługujące jej uprawnienia w zakresie ewidencjonowania czasu służby, bowiem samowolnie bez zgody bezpośredniego przełożonego dokonała modyfikacji godzin pełnionej przez siebie służby w ten sposób, że wprowadziła do systemu "[...]" informacje świadczące o tym, iż w dniu [...] maja 2014 r. pełniła służbę w godzinach od 7:30 do 15.30 podczas, gdy faktycznie w dniu [...] maja 2014 r. służbę pełniła w godzinach od 9:50 do 15:30, tj. o czyn z art. 135 ust. 2 pkt 4 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;

3. w dniu [...] maja 2014 r. w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w [...] nie dopełniła obowiązków funkcjonariusza, wynikających ze złożonego ślubowania w zakresie przestrzegania zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej, bowiem w trakcie prowadzonych czynności służbowych przez bezpośredniego przełożonego [...] R.O na okoliczność dokonanej przez siebie w dniu [...] maja 2014 r. zmiany w systemie "[...]" powoływała się na rzekome ustalenia poczynione z Naczelnikiem Wydziału – Kierownikiem Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w [...] – Z.K. w zakresie sposobu zaewidencjonowania jej spóźnienia do służby w elektronicznej ewidencji czasu służby "[...]" i możliwości odpracowania okresu spóźnienia do służby w późniejszym terminie, co nie było zgodne z prawdą, czym wykazała, iż relacji służbowych nie opiera na wzajemnym poszanowaniu i lojalności wobec przełożonych, oraz że próbuje uniknąć odpowiedzialności za podjęte przez siebie działania, tj. o czyn z art. 135 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 pow. ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z pkt II ppkt 2 i 3 zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy Straży Granicznej wprowadzonych na mocy zarządzenia nr 11 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 20 marca 2003 r. (Dz. Urz. KGSG z 2003 r. Nr 1, poz. 7).

Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi stwierdzić należy, że stan faktyczny nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca w dniu [...] maja 2014 r. spóźniła się do służby oraz nie "odbiła" swojego identyfikatora w czytniku systemu [...].

Zgodzić się należy z organem, że zarzuty skarżącej, jakoby zaniechała tego ze względu na to, że tego dnia zamierzała w ogóle nie pełnić służby, stanowią wyłącznie polemikę z ustalonym stanem faktycznym, bowiem w trakcie postępowania dyscyplinarnego udowodnione zostało, że funkcjonariusz ma obowiązek zarejestrować w systemie swoje przybycie do Oddziału – niezależnie od tego, czy przychodzi pełnić służbę, czy też z jakichkolwiek innych przyczyn – na przykład w celu złożenia wniosku o zwolnienie z zajęć służbowych. Nie można zatem przypisywać działaniu funkcjonariuszki nieumyślności, by tym sposobem udowodnić działanie niezawinione.

Ponadto wbrew tezie postawionej przez skarżącą, że zamierzała ona tylko złożyć dokumenty usprawiedliwiające jej nieobecność w służbie, takich dokumentów nie złożyła ani w ogóle w żaden sposób nie poinformowała przełożonych, że chciałaby wziąć dzień wolny. Po raz pierwszy kwestia rzekomego planowania dnia wolnego na ten dzień pojawiła się dopiero w dniu [...] maja 2014 r. – w trakcie czynności wyjaśniających podjętych przez [...] R.O.

Materiał dowodowy potwierdza także, iż A.F. samowolnie wprowadziła zmiany w systemie "[...]", bez zgody bezpośredniego przełożonego. Zarzut obwinionej jakoby była zobligowana przez przełożonego do wprowadzania zmian w systemie tak, aby nie występowały sprzeczności pomiędzy nim, a ręcznym rejestrem, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym. Wynika z niego, że o ile faktycznie obwiniona ręcznie modyfikowała niezgodności elektronicznej ewidencji z wcześniejszym harmonogramem, to jednak nie nadmieniła już w swoim zarzucie, że czynione to było każdorazowo za zgodą przełożonego, który po weryfikacji przyczyn spóźnienia i ilości posiadanych nadgodzin miał prawo do wyrażenia zgody na dokonanie przez funkcjonariusza odpowiedzialnego za prowadzenie ewidencji zmian w systemie "[...]" w sposób potwierdzający, że służba pełniona była zgodnie z harmonogramem.

Sam fakt posiadania przez skarżącą uprawnień do dokonywania zmian w systemie oraz zobowiązanie jej przez [...] R.O. do bieżącego rozliczania służby, nie oznaczał przyzwolenia na samowolne dokonywanie modyfikacji. Fakt powoływania się przez skarżącą na ustalenia poczynione z Kierownikiem Ośrodka został bowiem potwierdzony nie tylko przez zeznania [...] R.O., ale także przez [...] I.B., nie wspominając o tym, że sama obwiniona zawarła taką informację w notatce służbowej sporządzonej na okoliczność sprawy na polecenie przełożonego.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarżąca dopuściła się zarzucanych jej czynów, postępując wbrew nałożonym na nią obowiązkom służbowym, ale także w sposób urągający etosowi funkcjonariusza i jego etyce zawodowej.

Stwierdzić należy, że materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że skarżąca usiłowała zataić fakt swojego spóźnienia się do służby i swoje działania podporządkowała chęci uniknięcia konsekwencji, w postaci konieczności odpracowania brakujących godzin.

Sąd podziela również ustalenia organu w kwestii oceny zaewidencjonowania czasu służby poprzez wpisanie na listę w dniu [...] maja 2014 r. tylko podpisu, bowiem mając na uwadze pozostałe okoliczności sprawy pozwala to na wyciągnięcie uzasadnionego wniosku, że działanie obliczone było na późniejsze wpisanie przez [...] J.T., że służba pełniona była zgodnie z planem.

Tego rodzaju działanie funkcjonariusza musiało spotkać się z odpowiednio surową reakcją przełożonych, która w założeniu spełnia nie tylko funkcję konsekwencji niewłaściwych działań, lecz ma także odgrywać rolę prewencyjno – wychowawczą nie tylko w stosunku do obwinionej, ale także innych funkcjonariuszy.

Wskazać należy, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, w sposób nie budzący wątpliwości rozstrzygnął sprawę kary dyscyplinarnej, wziął pod uwagę nie tylko okoliczności sprawy, które uzasadniają przykładne ukaranie funkcjonariuszki. Ponadto organ wymierzając karę dyscyplinarną nagany wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą, w postaci oceny dotychczasowej służby skarżącej i osiąganych przez nią rezultatów.

Również modyfikacja treści trzeciego zarzutu stawianego funkcjonariuszce mieści się w granicy postawionego wcześniej zarzutu oraz jego kwalifikacji prawnej, zatem nie ma wątpliwości, że zostało to uczynione zgodnie z § 25 ust. 1 a cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.

Zdaniem Sądu kara nagany wymierzona przez organ jest w pełni zasadna oraz adekwatna do wagi przewinienia oraz uwzględnia zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające istniejące w tej sprawie.

Wskazać należy, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest świadome wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy Straży Granicznej, zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), do której to regulacji ustawowej odsyła § 42 powołanego rozporządzenia w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wbrew zarzutowi skargi.

Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu organ zebrał w sposób wyczerpujący.

Zgodnie bowiem z treścią § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, prowadzący postępowanie zbiera dowody i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności: przesłuchuje obwinionego, świadków i pokrzywdzonego, zleca lub występuje do przełożonego właściwego w sprawach dyscyplinarnych lub występuje do przełożonego właściwego w sprawach dyscyplinarnych o zlecenie przeprowadzenia odpowiednich badań i ekspertyz oraz zasięga niezbędnych opinii. Redakcja powyższego przepisu poprzez użycie zwrotu "w szczególności" oznacza, iż jest to przykładowe wyliczenie środków dowodowych. Ponadto należy zauważyć, iż § 16 ust. 5 rozporządzenia stanowi, że materiały przekazane przez sąd, prokuraturę, organ, instytucję lub pokrzywdzonego włącza się do akt postępowania. Dodatkowo trzeba wskazać, że przepis art. 75 § 1 k.p.a., który stosuje się odpowiednio na podstawie § 42 cytowanego rozporządzenia, jeżeli brak w nim stosownych regulacji, określa, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że środki dowodowe można podzielić na uregulowane w przepisach k.p.a. oraz nieuregulowane w k.p.a., określane "środkami dowodowymi nienazwanymi". Chodzi tu o nowe środki, powstające w wyniku rozwoju nauki i techniki, do których zalicza się dowody z filmu, utrwalonego obrazu telewizyjnego, z fotokopii, planów, rysunków, płyt lub taśm dźwiękowych i innych materiałów oraz przyrządów utrwalających lub przenoszących obrazy lub dźwięki, maszynowe wypisy urządzeń liczących (B. Adamiuk, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 7 Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 391 i 293).

Takie zachowanie skarżącej godzi w wizerunek Straży Granicznej jako formacji powołanej m.in. do dokonywania kontroli granicznej podróżnych i ich bagażu oraz zabezpieczenia porządku publicznego w miejscach odpraw granicznych. Świadczy też o braku profesjonalizmu i odpowiedzialności oraz godzi w dobre imię służby.

Wymierzona kara dyscyplinarna nagany mieści się w katalogu kar wymienionych w przepisie art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, jest współmierna do czynów popełnionych przez obwinioną. Wymierzając ją, organ kierował się zasadnie wskazaniami zawartymi w § 28 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Wziął bowiem pod uwagę rodzaj i wagę czynów, ich skutki i okoliczności popełnienia, stopień winy, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową oraz inne okoliczności łagodzące oraz obciążające. Podkreślił dotychczasową niekaralność dyscyplinarną skarżącej oraz jej dobrą opinię, jako okoliczności łagodzące i wymierzył jej karę drugą w kolejności po upomnieniu pod względem surowości.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.