Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1558/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

W zaskarżonej interpretacji z [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Finansów uznał stanowisko R. W. (dalej: Skarżący) zawarte we wniosku z 17 listopada 2010 r. o udzielenie interpretacji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych:

• za nieprawidłowe - w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia akcji spółki kapitałowej na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji;

• za prawidłowe – w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie zawarcia umowy opcji kupna akcji.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nabycia na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji w kapitale zakładowym spółki akcyjnej zawartej pomiędzy osobami fizycznymi. W przedmiotowym wniosku Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny:

Skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku dyrektora finansowego w C. Sp. z o.o., która jest spółką powiązaną z O. S.A.

Skarżący zawarł z czterema osobami fizycznymi, będącymi akcjonariuszami O. S.A. umowę opcji kupna akcji w kapitale zakładowym O. S.A. Dalej wyjaśnił, że w wyniku zawartej umowy akcjonariusze O. S.A. skierowali do Skarżącego nieodwołalną ofertę sprzedaży akcji w kapitale zakładowym O. S.A. w liczbie określonej w umowie opcji. Do zawarcia umowy sprzedaży akcji pomiędzy Skarżącym a akcjonariuszami O. S.A. dojdzie poprzez złożenie przez Skarżącego oświadczenia o przyjęciu oferty. Oświadczenie musi określać liczbę akcji, w odniesieniu do których Skarżący przyjmuje ofertę, w tym liczbę akcji nabywanych od poszczególnych akcjonariuszy. Skarżący może przyjąć ofertę w odniesieniu do wszystkich albo części akcji stanowiących przedmiot oferty, przy czym w okresie związania ofertą może złożyć nie więcej niż dwa skuteczne oświadczenia o przyjęciu oferty. Oferta jest wiążąca do dnia 31 grudnia 2012 r. Cena za jedną akcję objętą sprzedażą określona została w umowie opcji i wynosi 1 (słownie: jeden) złoty. Cena ta jest niższa od aktualnej ceny rynkowej oferowanej za akcje O. S.A. w obrocie giełdowym. Sprzedaż akcji nastąpi poza obrotem zorganizowanym. Skarżący podał ponadto, że opcja kupna akcji nie stanowi pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.) dalej: "u.p.d.o.f.", w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. 2005 r. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.). Opcja kupna akcji ma postać nieodwołalnej oferty sprzedaży akcji złożonej przez wystawców opcji i jako taka, ze swej istoty, jest ona niezbywalna i nie może być przedmiotem obrotu. Ponadto wskazał, że sformułowane we wniosku pytanie dotyczy także powstania po stronie Skarżącego przychodu w momencie zawarcia umowy opcji.

Wskazując na powyższe Skarżący zadał następujące pytania:

Czy zawarcie umowy opcji kupna akcji w kapitale zakładowym O. S.A. prowadzi do powstania u Skarżącego w momencie zawarcia umowy opcji przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Czy nabycie na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji akcji w kapitale zakładowym O. S.A. prowadzi do powstania u Skarżącego w momencie nabycia akcji przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Skarżącego, w warunkach przedstawionych w stanie faktycznym, przychód w podatku dochodowym od osób fizycznych powstanie dopiero w momencie zbycia zakupionych na preferencyjnych warunkach akcji i będzie stanowił przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7, w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. Skarżący wyjaśnił, iż umowa opcji rodzi po jego stronie jedynie uprawnienie do nabycia akcji. Jest to etap wstępny, który może potencjalnie spowodować otrzymanie takiej korzyści w przyszłości. Korzyść ta nie jest jednak w momencie zawarcia umowy opcji pewna, gdyż nie jest przesądzone, czy w ogóle skorzysta z przyznanej mu opcji kupna akcji. Tym samym nie można stwierdzić, że już w momencie zawarcia umowy opcji po stronie nabywcy powstanie jakikolwiek przychód.

W ocenie Skarżącego przychód nie powstanie również w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach w wyniku realizacji opcji kupna. Nie ma tu bowiem zastosowania art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f. mówiący o tym, iż jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w art. 11 ust. 2 lub ust. 2a u.p.d.o.f., a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przepis ten reguluje sposób określenia wysokości przychodu z tytułu częściowo odpłatnych świadczeń. O tym jednak, czy w danym wypadku można mówić o powstaniu tego rodzaju przychodu rozstrzyga definicja przychodu zawarta w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., oparta na tzw. metodzie kasowej, zgodnie z którą przychodem jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z definicji tej wynika, że za przychód mogą być uznane tylko takie nieodpłatne świadczenia, które zostały przez podatnika otrzymane, a więc które stanowią dla niego rzeczywiste i definitywne przysporzenie majątkowe.

Skarżący podniósł, że charakter praw majątkowych jakimi są akcje powoduje, że sam fakt ich nabycia po cenie niższej niż rynkowa nie stanowi jeszcze sam w sobie realnego przysporzenia majątkowego. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości, w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie. Istniejąca w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach różnica pomiędzy ceną zapłaconą za te akcje, a ich wartością rynkową stanowi jedynie potencjalne przysporzenie, które będzie mogło być faktycznie zrealizowane dopiero w momencie zbycia akcji. Podkreślił, że zachodzi istotna różnica pomiędzy nieodpłatnym lub częściowo odpłatnym nabyciem akcji, a przypadkami nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego otrzymania środków produkcji, czy też różnego rodzaju usług. Te ostatnie bowiem mogą bezpośrednio służyć działalności prowadzonej przez podatnika, bądź też zaspokajać jego potrzeby konsumpcyjne. Natomiast specyfika akcji powoduje, że nie mogą być one nośnikiem tego rodzaju natychmiastowych korzyści wynikających z samego faktu ich nabycia. Z tego powodu w momencie nabycia akcji nie powstaje żadne przysporzenie majątkowe po stronie nabywcy.

Stwierdził, że opodatkowanie różnicy pomiędzy preferencyjną ceną zapłaconą za akcje a ich wartością rynkową byłoby niewłaściwe również z tego względu, że mogłoby to prowadzić do powstania obowiązku podatkowego, podczas gdy podatnik w rzeczywistości osiągnąłby stratę na danej transakcji. Akcje O. S.A., które miałyby zostać nabyte przez Skarżącego znajdują się w publicznym obrocie, a ich kurs podlega ciągłym zmianom rynkowym. Nie ma zatem żadnej pewności, że Skarżącemu uda się sprzedać akcje za cenę wyższą niż cena, którą sam zapłacił za ich nabycie, zwłaszcza w sytuacji, gdy moment zbycia akcji byłby znacznie odroczony w czasie w stosunku do ich nabycia. Trudno również z racjonalnych względów zaakceptować sytuację, w której przychód z akcji nabytych w wyniku wykonania opcji kupna, a następnie sprzedanych w tym samym dniu byłby efektywnie opodatkowany według stawki progresywnej wynoszącej 32%, podczas gdy podobna operacja, której przedmiotem byłyby akcje nabyte na nie preferencyjnych warunkach podlegałaby opodatkowaniu według stawki 19%. Dlatego zastosowane winno być opodatkowanie właściwe dla przychodów z kapitałów pieniężnych. Okoliczność, iż akcje zostały nabyte po cenie niższej niż rynkowa znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego zbycia tych akcji. Nabycie akcji po niższej cenie oznacza niższe koszty uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Potencjalna korzyść, którą Skarżący uzyskuje wskutek nabycia akcji po preferencyjnej cenie zostanie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu, czyli przy sprzedaży nabytych w ten sposób akcji.

Skarżący podał, że przy ocenie przedstawionego stanu faktycznego należy mieć również na uwadze treść art. 24 ust. 11 u.d.p.o.f. I chociaż przepis ten odnosi się do akcji nowej emisji obejmowanych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, to brak jest racjonalnych podstaw, szczególnie mając na uwadze zasadę równości i powszechności opodatkowania, by odmiennie opodatkowywać akcje obejmowanych na preferencyjnych warunkach. W konsekwencji opodatkowaniu podlegał będzie dopiero przychód z tytułu zbycia akcji nabytych na preferencyjnych warunkach, a zastosowanie w tym wypadku będą miały zasady odnoszące się do opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych określone w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.

W powołanej na wstępie zaskarżonej interpretacji Minister Finansów uznał za prawidłowe stanowisko Skarżącego w sprawie oceny prawnej w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie zawarcia umowy opcji kupna akcji; natomiast za nieprawidłowe w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia akcji na preferencyjnych warunkach w wykonaniu umowy opcji kupna akcji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Finansów zgodził się ze stanowiskiem Skarżącego, że w momencie zawarcia umowy opcji kupna akcji spółki kapitałowej, w wyniku której akcjonariusze spółki złożyli Skarżącemu nieodwołalną ofertę sprzedaży akcji, polegającą na możliwości ich nabycia w przyszłości poprzez złożenie oświadczenia o przyjęciu oferty, po stronie Skarżącego nie powstanie przychód, a w konsekwencji dochód do opodatkowania.

W ocenie organu interpretacyjnego przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym powstanie natomiast w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji w spółce kapitałowej. Przychodem będzie różnica pomiędzy ceną rynkową akcji z dnia realizacji opcji a ceną preferencyjnego nabycia akcji. Jako, że opcja kupna akcji zawarta przez Skarżącego nie stanowi pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 5a pkt 13 u.p.d.o.f., w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.o.i.f., ewentualnie uzyskany przez Skarżącego przychód stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, który należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., podlegający opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, w zw. z art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f. Odnosząc się do powołanego przez Skarżącego art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. Minister wyjaśnił, że przepis tego artykułu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż dotyczy on dochodu osób uprawnionych na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki.

Kolejnym momentem uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu jest zbycie akcji nabytych na preferencyjnych warunkach; zastosowanie będą miały zasady odnoszące się do opodatkowania przychodów z kapitałów pieniężnych określone w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f. Organ podkreślił, że osiągnięty przychód z tytułu nabycia akcji na preferencyjnych warunkach będzie stanowił koszt uzyskania przychodów w momencie zbycia przedmiotowych akcji, w oparciu o przepis art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f.

Skarżący nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów nie stwierdził podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.

Na powyższą interpretację Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie w części uznającej stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.

Zaskarżonej interpretacji zarzucił naruszenie:

art. 11 ust. 1 oraz ust. 2b u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że w momencie nabycia przez Skarżącego akcji na preferencyjnych warunkach, tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji, u Skarżącego powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym;

art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., poprzez uznanie, że przepis ten będzie miał zastosowanie w momencie nabycia przez Skarżącego akcji na preferencyjnych warunkach, tj. w momencie realizacji umowy opcji kupna akcji, podczas gdy w przypadku Skarżącego powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. i będzie on opodatkowany dopiero w momencie zbycia akcji nabytych na preferencyjnych warunkach;

art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f., w związku z art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. z uwagi na ich pominięcie, mimo że, jako przepisy szczególne, wyłączają stosowanie w odniesieniu do Skarżącego art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.

W ocenie Skarżącego opierając się na art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. nie można twierdzić, że przychód powstanie w momencie nabycia przez Skarżącego akcji na preferencyjnych warunkach w wyniku realizacji opcji kupna. Nie ma tu bowiem zastosowania art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f. mówiący o tym, iż jeżeli świadczenia są częściowo nieodpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w art. 11 ust. 2 lub ust. 2a u.p.d.o.f., a odpłatnością ponoszoną przez podatnika. Przepis ten wskazuje sposób określenia wysokości przychodu z tytułu częściowo nieodpłatnych świadczeń. O tym jednak czy w danym wypadku można mówić o powstaniu tego rodzaju przychodu rozstrzyga definicja przychodu zawarta w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.

Podkreślił, że art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f. zawiera jedynie definicję przychodów z tytułu częściowo nieodpłatnych świadczeń, nie rozstrzyga natomiast w sposób generalny o momencie powstania przychodów. W tym zakresie pierwszeństwo powinny mieć zatem przepisy szczególne, które odnoszą się do przychodów z poszczególnych rodzajów źródeł. W niniejszym stanie faktycznym takimi przepisami szczególnymi są art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.p.d.o.f. oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 u.p.d.o.f. Wedle tego ostatniego przepisu nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną w momencie ich objęcia lub nabycia. Wydatki tego rodzaju stanowią koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji). Z przepisu tego, odczytywanego łącznie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) u.d.p.o.f, wynika że w przypadku akcji przychody oraz koszty uzyskania przychodów rozpoznawane są dla celów podatkowych w momencie odpłatnego zbycia akcji. Dzięki temu opodatkowaniu podlega rzeczywisty dochód osiągnięty w wyniku zbycia akcji. Okoliczność, taka jak ma miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym, iż akcje zostały nabyte po cenie niższej niż rynkowa znajdzie odzwierciedlenie przy ustalaniu wysokości dochodu w przypadku odpłatnego zbycia tych akcji. Nabycie akcji po niższej cenie oznacza niższe koszty uzyskania przychodów, a więc w konsekwencji zwiększenie podstawy opodatkowania i wyższy podatek dochodowy. Potencjalna korzyść, którą Skarżący uzyskuje wskutek nabycia akcji po preferencyjnej cenie zostanie uwzględniona przy opodatkowaniu w momencie realizacji dochodu, czyli przy sprzedaży nabytych w ten sposób akcji.

W odpowiedzi Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 256, poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie okazała się uzasadniona.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest prawidłowość uznania za nieprawidłowe przez Ministra Finansów zawartego we wniosku z [...] listopada 2010 r. stanowiska Skarżącego w części dotyczącej braku powstania po stronie Skarżącego przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie nabycia akcji spółki kapitałowej na preferencyjnych warunkach (w wykonaniu umowy opcji kupna akcji).

W ocenie Sądu z relewantnych w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że przychody z tytułu nabycia akcji kupionych na preferencyjnych warunkach w wykonaniu przedstawionej we wniosku o interpretację umowy opcji, powstaną w momencie, w którym strona umowy opcji przyjmie ofertę i obejmując akcje uzyska prawo akcjonariusza, a w tym prawo do dywidendy. Z tym bowiem momentem uzyska prawo czerpania korzyści wynikających z akcji (zob. wyrok NSA z 20 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 31/10).

Słusznie więc Minister Finansów uznał, że w momencie częściowo odpłatnego nabycia ww. akcji ma miejsce przysporzenie majątkowe po stronie nabywcy, który na nabycie akcji poniesie wydatki znacznie niższe, niż musiałby to uczynić w obrocie giełdowym.

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Katalog tych zwolnień nie przewiduje zwolnienia w przypadku otrzymania akcji częściowo odpłatnie, niezależnie od formy ich otrzymania. Obojętne podatkowo przy ocenie powstania przychodu ze świadczeń częściowo odpłatnych w momencie nabycia akcji jest ryzyko zmniejszenia ich wartości lub nawet powstanie straty z tytułu sprzedaży akcji w późniejszym okresie.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 oraz art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody uznać więc należy każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne (częściowo odpłatne) świadczenie obejmujące każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne (to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu), czy częściowo odpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Nie jest przy tym istotne, czy osiągnięty dochód był następstwem działania (zaniechania) innej osoby czy też nie.

Wartość pieniężną takich świadczeń ustala się w oparciu o wskazania wynikające z treści art. 11 ust. 2 i art. 11 ust. 2a cyt. ustawy.

Taki pogląd przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale z dnia 18 listopada 2002 r. (FPS 9/02) uznając, że pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" ma w prawie podatkowym szerszy zakres, niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności przedsiębiorców, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest nie związane z kosztami, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Określone w cytowanej uchwale pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" można odpowiednio odnieść także do pojęcia "świadczenia częściowo odpłatnego", o jakim mowa w art. 11 ust. 2b u.p.d.o.f.

Na prawidłowość stanowiska Ministra Finansów wskazuje również brzmienie art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. stanowiącego, iż dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji; a zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji."

Przepis ten potwierdza bowiem, że ustawodawca co do zasady uznaje, iż nabycie akcji za cenę niższą od ich wartości rynkowej powoduje powstanie w momencie nabycia tych akcji dochodu do opodatkowania. Wprowadzone rozwiązanie przesuwa jedynie moment opodatkowania dochodów uzyskanych z tytułu nabycia akcji w ramach tzw. programów motywacyjnych. Przyjęto, iż opodatkowaniu podlega dochód uzyskany ze zbycia takich akcji określony jako nadwyżka przychodu nad wydatkami poniesionymi na ich objęcie. Ale aby skorzystać z tego rozwiązania należy spełnić dwa warunki:

- akcje obejmowane muszą być akcjami nowej emisji, oraz

- akcje muszą zostać przydzielone osobom uprawnionym na podstawie uchwały walnego zgromadzenia.

W ocenie Sądu przepis ten w odniesieniu do stanu przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji należy odczytywać a contario. Oznacza to, iż w pozostałych przypadkach nabycia akcji (tj. np. w sytuacji, gdy nie są one przydzielone osobom uprawnionym na podstawie uchwały walnego zgromadzenia) za cenę niższą od ich wartości rynkowej powstały dochód podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji. Przedstawione stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1709/11, a Sąd w składzie orzekającym stanowisko to podziela.

Jako że warunków określonych w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. nie spełnia opisane we wniosku o interpretację nabycie akcji w wykonaniu umowy opcji zasadnie Minister uznał, że uzyskany dochód należy opodatkować w momencie objęcia akcji.

Za prawidłowością poglądu, że nie można przychodu z nabycia akcji na preferencyjnych warunkach finansowych zaliczyć do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych przemawia ponadto treść art. 17 u.p.d.o.f., bowiem wymieniony w tym przepisie katalog nie obejmuje takiego zdarzenia prawnego. Przychód z kapitałów pieniężnych, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy, będzie rozpoznawany u Skarżącego, gdy dokonana on w przyszłości zbycia tych akcji.

Odnosząc się do argumentacji Skarżącego należy stwierdzić, że przyjęcie przedstawionego poglądu nie oznacza, iż powstanie sytuacja powtórnego opodatkowania, gdyż jak stanowi art. 22 ust. 1d u.p.d.o.f. "w przypadku odpłatnego zbycia nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie nabytych rzeczy lub praw, a także innych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie nabytych świadczeń, w związku z którymi, stosownie do art. 11 ust. 2-2b, określony został przychód, kosztem uzyskania przychodów z ich odpłatnego zbycia, z uwzględnieniem aktualizacji zgodnie z odrębnymi przepisami, jest:

1) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2 i 2a u.p.d.o.f. albo

2) wartość przychodu określonego w art. 11 ust. 2b, powiększona o wydatki na nabycie częściowo odpłatnych rzeczy lub praw albo innych świadczeń (...).

W praktyce nabywca akcji preferencyjnie nabytych zapłaci zatem podatek od takiej samej kwoty przychodu jak nabywcy, o których mowa w art. 24 ust. 11 u.p.d.o.f. Wcześniej powstanie jedynie obowiązek podatkowy od części stanowiącej przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń.

Sąd nie stwierdził również procesowych przesłanek wyeliminowania zaskarżonej interpretacji z obrotu prawnego. Spełniony został bowiem wymóg wynikający z art. 14d Ordynacji podatkowej, gdyż wniosek Skarżącego wpłynął do organu 24 listopada 2010 r., a dnia 14 stycznia 2011 r. wystosowano do Skarżącego wezwanie, na które odpowiedź wpłynęła do organu 1 lutego 2011 r.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.