Postanowienie WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 235/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-07-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art.246 par.1 pkt 2, art.252 par.1, art.260
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Z. od postanowienia Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt II SA/Ol 235/13 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy – zażalenia na niezałatwienie sprawy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/pos.1- sentencja postanowienia


UZASADNIENIE

A. Z. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 lutego 2013r., uznające za nieuzasadnione zażalenie skarżącego na niezałatwienie w terminie przez Wójta Gminy B. sprawy dotyczącej wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej budowie budynku gospodarczego (legalizacji samowoli budowlanej) na rzecz W. i C. Z.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, a jego majątek stanowią: budynek mieszkalny do rozbiórki o powierzchni 111,54 m2, mieszkanie o powierzchni ok. 36 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 0,59 ha. Wskazał, że posiadana nieruchomość rolna nie stanowi źródła dochodu, a służy jedynie do prowadzenia upraw na własne potrzeby upraw i jedynie do prywatnej konsumpcji. Oświadczył, że jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłków, nie posiada żadnych dochodów, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych, a środki pieniężne na jego koncie zostały bezterminowo zablokowane przez komornika. Podkreślił, że jest osobą ubogą, co jak stwierdził, jest Sądowi doskonale znane w związku z prowadzeniem szeregu jego spraw.

Pismem z dnia 6 maja 2013 r. wnioskodawca został zobowiązany do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, a mianowicie oświadczenia wskazującego źródło utrzymania w ostatnich sześciu miesiącach, podania stałych miesięcznych wydatków, ich rodzaju, wysokości i źródła finansowania, sposobu wykorzystywania zadeklarowanych nieruchomości (w tym odrębnie każdej z wykazanych pod pozycją "nieruchomość rolna") oraz ewentualnego uzyskiwanego z nich dochodu z zastrzeżeniem, że jeśli jakakolwiek nieruchomość nie przynosi dochodu, należy dodatkowo wskazać przyczyny braku jej/ich wykorzystania w celu pozyskania źródła dochodu (np. z tytułu uprawy, dzierżawy, najmu, itp.) lub ostatecznie jej/ich sprzedaży, kopii aktów notarialnych nabycia tychże nieruchomości (z ewentualnym usunięciem danych zbywcy), kopii dowodów opłacenia w 2013 r. należności wiążących się z ich posiadaniem, a w przypadku ich nieopłacenia - stosownego zaświadczenia o wysokości zaległości z tego tytułu, wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich sześciu miesięcy.

W odpowiedzi (pismem z dnia 25 maja 2013r.) wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada jakichkolwiek źródeł utrzymania ani też dochodu, dołączając zaświadczenie urzędu pracy o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz zaświadczenia z urzędu skarbowego potwierdzające, że w 2012r. nie uzyskał żadnego dochodu i nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej. Wskazał, że wobec tego nie może wykazać wszystkich ponoszonych wydatków, gdyż samodzielnie ich nie ponosi. Stwierdził, że na żądanie Sądu może przedstawić faktyczne wydatki, na które łoży jego rodzina, która nie ma takiego obowiązku, gdyż nie tworzy z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawca uznał, że nie musi wskazywać rodziny, która mu pomaga, skoro rodzina ta nie ma takiego prawnego ani faktycznego obowiązku. Przedstawił opłacone rachunki za czynsz i fundusz remontowy w kwocie 92,09 zł i 71,50 zł, dowody wpłat rat podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2013r. w łącznej kwocie 166 zł oraz fakturę za energię elektryczną na kwotę 32,70 zł. Podkreślił, że wydatki te ponosi jego rodzina, która nadto wspomaga i dożywia stronę gotowymi posiłkami i zakupionymi wcześniej artykułami żywnościowymi. Odnośnie sposobu wykorzystania posiadanych nieruchomości wnioskodawca wyjaśnił, że mieszka w mieszkaniu o powierzchni 36 m2. Natomiast budynek mieszkalny przeznaczony do rozbiórki nie nadaje się do wykorzystania w jakikolwiek sposób ze względu na zły stan techniczny. Z tego powodu nie korzysta również z gruntu pod tą nieruchomością i w granicach działki o pow. 403 m2, na której ten budynek jest posadowiony. W przypadku zaś gruntu o powierzchni 500 m2, to działka ta nie nadaje się do użytkowania, gdyż jest porośnięta krzewami i drzewostanem, poza tym znajdują się na niej pozostałości ruin fundamentów. Na nieruchomości rolnej uprawiane są warzywa w takiej ilości, aby zostały zaspokojone bieżące potrzeby wnioskodawcy i pomagającej mu rodziny, a także zostały zrobione zapasy i przetwory na zimę. Nie jest uprawiany cały posiadany areał, ale tylko tyle ile faktycznie daje się uprawiać. Wnioskodawca nie uzyskuje z upraw dochodów pieniężnych, gdyż nie jest rolnikiem i nie stać go na opłaty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślił, że są to nieruchomości rolne i są wykorzystywane tylko na własne potrzeby. Wnioskodawca przedstawił również kserokopie aktów notarialnych z usuniętymi danymi o rodzajach działek, ich przeznaczeniu, położeniu i wartości oraz kserokopię wyciągu bankowego, z którego wynika, że 26 grudnia 2012r. wypłacił z konta w bankomacie 800 zł, a w dniu 30 stycznia 2013r. z konta zrealizowane zostało zajęcie komornicze na kwotę 134,91 zł. Stan konta na dzień 27 kwietnia 2013 r. wynosił 364,95 zł.

Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013r. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazano, że wnioskodawca – zgodnie ze złożonym oświadczeniem – prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, nie uzyskuje żadnego dochodu, ani nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych. Posiada natomiast nieruchomości w postaci mieszkania o pow. ok. 36 m2, budynku do rozbiórki o pow. 111,54 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 0,59 ha. Podniesiono, że z wyjaśnień wnioskodawcy wynika, że zgromadzone na jego koncie środki finansowe zostały bezterminowo zablokowane przez komornika sądowego. Jednakże z przedstawionego wyciągu z rachunku bakowego wynika, iż w grudniu 2012 r. wnioskodawca wypłacił z bankomatu 800 zł, lecz nie wyjaśnił na co spożytkował te środki. Ponadto wnioskodawca twierdzi, że całe jego utrzymanie oraz wydatki z tym związane pokrywa rodzina. W ocenie Referendarza wnioskodawca faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Wprawdzie podał, że wszelkie wydatki związane z utrzymaniem jego i jego majątku ponosi rodzina, nie wskazał jednak, kto rzeczywiście udziela mu tej pomocy. Nie wyjaśnił także przyczyn braku wykorzystania posiadanych nieruchomości w celu pozyskania źródła dochodu (np. z tytułu dzierżawy, najmu) lub ostatecznie ich sprzedaży. Ponadto - pomimo wielokrotnego wyjaśniania wnioskodawcy także w ramach innych postępowań - potrzeby oszacowania potencjału posiadanych nieruchomości poprzez ustalenie ich położenia i wartości, również i w tym przypadku przedłożył akty notarialne o fragmentarycznej treści, chociaż w wezwaniu wyraźnie zaznaczono, że dopuszczalne jest jedynie usunięcie danych zbywcy. Wnioskodawca natomiast przedstawił tylko te dane, które uznał za stosowne. W tych okolicznościach wskazano, że w związku z tym, że wnioskodawca ogólnikowo odniósł się do wystosowanego w trybie art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych, nie znaleziono podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Na ocenę możliwości finansowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ma bowiem wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i posiadanych przez nią zasobów pieniężnych, lecz także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu pozyskania środków pieniężnych, tym bardziej gdy w skład tego majątku wchodzi kilka nieruchomości różnego rodzaju. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. W związku z tym posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, co do zasady wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji gdy, majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego wykorzystania w celu pozyskania dochodu, obciążenia, czy zbycia. Wskazano, że z przedłożonych dokumentów nie wynika, by nieruchomości były obciążone prawami osób trzecich. Wnioskodawca mimo, że jak podnosi od wielu miesięcy, nie uzyskuje dochodu, nie wskazał jednak, dlaczego w pierwszej kolejności nie wykorzystuje posiadanych nieruchomości w celu pozyskania źródła dochodu, chociażby z tytułu dzierżawy, a ostatecznie z tytułu sprzedaży, chociażby tej, której w żaden sposób nie wykorzystuje. W tej sytuacji brak uzyskiwania przez wnioskodawcę dochodów nie może sam w sobie uzasadniać przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż trudno wnioskodawcę uznać za osobę rzeczywiście należącą do grona osób ubogich. Ponadto przekazane do oceny pisma i wyjaśnienia wnioskodawcy nie wskazują jednoznacznie, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Skoro zaś nie przedstawił informacji, które wskazywałyby na jego rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe w sposób niebudzący wątpliwości, to wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niezasadny wobec niemożności przeprowadzenia pełnej analizy posiadanych przez stronę środków.

W złożonym sprzeciwie A. Z. zarzucił naruszenie art. 255, art. 245 § 3, art. 246 § 1, art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzucił, że twierdzenia zawarte w postanowieniu odnośnie sytuacji wnioskodawcy są gołosłowne. Przy czym Referendarz wskazał, iż wnioskodawca nie przedłożył dokumentów źródłowych, mimo że do przedłożenia takich dokumentów nigdy nie był wzywany. Podał, iż jest osobą ubogą i nie posiada wystarczających środków finansowych, a ponadto prowadzi wiele spraw przed sądem administracyjnym i w każdej z nich zobowiązany jest do uiszczenia wpisu i skorzystania z pomocy adwokata, gdyż tylko profesjonalny pełnomocnik może wnieść skargę kasacyjną. Podniósł, że nie jest w stanie poczynić oszczędności, a posiadane nieruchomości rolne uprawia na własne potrzeby i dlatego nie może wykorzystać ich w inny sposób. Wyjaśnił, że nie musi ujawniać ceny zakupu należących do niego nieruchomości, gdyż nabycie miało miejsce przez paroma laty, a Sąd winien oceniać jego stan majątkowy na 2013r. Ponadto rodzaj i stan posiadanej nieruchomości można ustalić w oparciu o opłaty roczne, a dokumenty dotycząc tej opłaty skarżący przedłożył. Zarzucił, iż w innych, wskazanych przez niego sprawach, Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie przyznał wnioskodawcom prawo pomocy, pomimo posiadanego przez te osoby majątku, natomiast w jego sprawie – pomimo istnienia obiektywnych przesłanek – prawa tego mu odmówiono. Skarżący podniósł, również, że odmowa przyznania prawa pomocy narusza jego chronione przepisami Konstytucji RP i Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawo do sądu i sprawiedliwego procesu. W tej sytuacji skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu Państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 1099/11).

Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinien on zatem przekonać Sąd o konieczności przyznania mu prawa pomocy. Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, tj. należycie udokumentować swoją sytuację materialną, gdyż to na podstawie przekazanych przez niego informacji Sąd dokonuje merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 409/10 i z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 833/11). Przy czym wskazać należy, iż to Sąd dokonuje oceny, czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy spełnia przesłanki określone w ustawie. W związku z tym to Sąd – a nie wnioskodawca – decyduje jakie dokumenty, czy oświadczenia są niezbędne dla ustalenia sytuacji materialnej strony. Strona ubiegająca się o pomoc finansowaną ze środków publicznych musi zaakceptować fakt, iż jest obowiązana ujawnić wszystkie okoliczności dotyczące swojej sytuacji majątkowej, do których ujawnienia wezwie Sąd rozpatrujący wniosek o prawo pomocy, niezależnie od tego, czy w jej ocenie dana okoliczność ma, czy też nie ma znaczenia dla ustaleń czynionych przez Sąd. Z przepisów art. 246 § 1 pkt 1 i art. 252 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, że Sąd musi dysponować precyzyjnymi danymi, na podstawie których możliwe jest ustalenie, czy zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.

Uwzględniając zatem treść cytowanych wyżej przepisów, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie Sądu w kwestii przyznania prawa pomocy zawsze zależy od tego, co zostanie wykazane przez stronę.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Winien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu jednak wyjaśnienia złożone przez wnioskodawcę, a także przedłożone kserokopie dokumentów z usuniętymi danymi nie pozwalają na ocenę, czy faktycznie zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów, oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a zgromadzone na jego rachunku bankowym środki finansowe zostały bezterminowo zablokowane przez komornika. Wnioskodawca podał ponadto, że jest właścicielem mieszkania o pow. 36m², nieruchomości rolnej o pow. 0,59ha oraz budynku mieszkalnego do rozbiórki o pow. 111,54m². Wezwany do uzupełnienia złożonego wniosku nadesłał kserokopie: zaświadczenia z urzędu skarbowego o braku dochodu za 2012r., wyciągu z konta, opłaconych rachunków za czynsz i fundusz remontowy, dowodów uiszczenia opłat z tytułu podatku od nieruchomości oraz aktów notarialnych dotyczących nabycia posiadanych przez niego nieruchomości z usuniętymi danymi. Z nadesłanych wyjaśnień wynika także, że obciążające go wydatki ponosi rodzina, z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto rodzina pomaga mu poprzez dożywianie i zakup artykułów żywnościowych.

Uwzględniając zatem dane zawarte w rozpoznawanym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające ze złożonych przez wnioskodawcę oświadczeń i kserokopii dokumentów stwierdzić należy, że skarżący nie umożliwił Sądowi dokonanie oceny, jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja majątkowa. Skarżący faktycznie nie ujawnił źródła utrzymania siebie i źródła finansowania ponoszonych wydatków, w tym związanych z posiadaniem wykazanych nieruchomości. Podał jedynie, że wszelkie wydatki związane z utrzymaniem jego i jego majątku ponosi rodzina, nie wskazując jednak, kto rzeczywiście udziela mu tej pomocy, w jakiej formie i zakresie. Nie wyjaśnił także skąd na jego koncie bankowym – przy deklarowanym braku dochodów – znajdują się środki finansowe, z których korzysta – o czym świadczy dokonana wypłata z bankomatu. Ponadto wnioskodawca twierdzi, że środki na rachunku są zablokowane przez komornika, a z przesłanego wyciągu wynika, iż na poczet zajęcia komorniczego zrealizowano jedynie wypłatę w kwocie 134,91 zł. Przy czym skarżący nadesłał także kopię wyciągu z konta bankowego "[...]" z zapisem o blokadzie komorniczej na kwotę 330,91 zł, dokonanej w grudniu 2010r. Jednakże z informacji znajdującej się na wydruku z tego rachunku wynika, że blokadę na rachunku może dokonać także sam właściciel konta, a wnioskodawca nie przedłożył jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że faktycznie blokada została dokonana na wniosek komornika oraz z jakiego tytułu zajęcie komornicze zostało dokonane. Zatem nie znajduje potwierdzenia twierdzenie strony, że może korzystać ze środków zgromadzonych na rachunku. Wnioskodawca pozostawił bez wyjaśnienia również kwestie związane z posiadanymi nieruchomościami i ich wykorzystaniem. Nie można bowiem uznać za wystarczające stwierdzenie, że nieruchomość rolną wykorzystuje pod uprawy na własne cele konsumpcyjne. Wnioskodawca nie posiada bowiem jednej, lecz trzy działki gruntu, przy czym jedna z nich jest zabudowana, a druga – jak wskazał sam wnioskodawca - nie nadaje się do użytkowania. Trudno zatem uznać, aby wszystkie były mu niezbędne pod uprawy rolne, a w związku z tym że żadnej z nich nie może wykorzystać w celu uzyskania dochodu, zwłaszcza że wszystkie nieruchomości są wolne od obciążeń. Należy zaś podkreślić, że na ocenę możliwości finansowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i posiadanych przez nią zasobów pieniężnych, lecz także będący w jej posiadaniu majątek i to, czy może go wykorzystać w celu pozyskania środków pieniężnych, tym bardziej gdy w skład tego majątku wchodzi kilka nieruchomości różnego rodzaju. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek nie może pozostawać bez wpływu na ocenę czy posiada on dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Istotne jest zatem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości, co do zasady wyklucza zatem możliwość przyznania prawa pomocy zwłaszcza, w sytuacji gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego wykorzystania w celu pozyskania dochodu, obciążenia lub zbycia (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 20 października 2004 r., sygn. akt FZ 454/04 i z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OZ 806/12 i z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 826/12). Ponadto należy wskazać, że dane o rodzajach działek, ich przeznaczeniu, położeniu i wartości zostały przez skarżącego usunięte. Nie pozwolił on zatem określić stanu posiadanego majątku i jego wartości, co uniemożliwia ustalenie możliwości wykorzystania jego potencjału. Przy czym wnioskodawcy należy wyjaśnić, że skoro na nim spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, winien dostarczyć takie dokumenty które bezpośrednio pozwolą na ustalenie jego sytuacji, w tym wartości posiadanego majątku. Zatem wskazanie przez wnioskodawcę, ze Sąd może określić wartość posiadanych przez niego nieruchomości na podstawie opłat za użytkowanie wieczyste, w sytuacji gdy usunął dane dotyczące ceny ich nabycia, nie jest uzasadnione. Na marginesie należy wskazać, ze wnioskodawca dołączył jedynie dowody opłat podatku od nieruchomości, który ustalany jest na podstawie powierzchni nieruchomości i sposobu jej wykorzystywania, lecz w żaden sposób nie odnosi się do jej wartości (nie jest to podatek katastralny). Sąd nie mógł zatem w żaden sposób określić wartości majątku posiadanego przez stronę.

Należy podkreślić, że prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i z tego względu może być przyznane tylko, gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania,

a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W sytuacji gdy strona posiada majątek o potencjalnie znacznej wartości, aktualny brak uzyskiwania przez nią dochodów nie może sam w sobie uzasadniać przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej bowiem sytuacji trudno skarżącego uznać za osobę rzeczywiście należącą do grona osób ubogich. W warunkach niniejszej sprawy skarżący, posiadając wolny od obciążeń majątek, w skład którego wchodzi mieszkanie i trzy nieruchomości gruntowe, nie wykazał wiarygodnie, że wykorzystując racjonalnie ten majątek nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.

Nie jest przy tym zasadne twierdzenie wnioskodawcy, że nie był wzywany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, a w związku z tym ocena jego sytuacji majątkowej jest gołosłowna. Pismem z dnia 6 maja 2013r. (doręczonym stronie w dniu 23 maja 2013r.) wnioskodawca został wezwany przez Referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Sąd rozpoznający wniosek o prawo pomocy w niniejszej sprawie opierał się zatem wyłącznie na dokumentach i oświadczeniach A. Z. złożonych w przedmiotowej sprawie. Przy czym przekazane do oceny Sądu wyjaśnienia i dokumenty nie wskazują jednoznacznie, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego. Tym samym, jeżeli fakty, które wnioskodawca podaje nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 211/06). Skoro zaś skarżący nie przedstawił informacji, które wskazywałyby na jego rzeczywistą sytuację materialną i zdolności finansowe w sposób niebudzący wątpliwości, to rozpoznawany wniosek należy ocenić jako niezasadny wobec niemożności przeprowadzenia pełnej analizy posiadanych przez stronę środków. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna mieć świadomość, że domagając się przyznania tego prawa musi wykazać istnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia odmową przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskazać należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi, który nie ma dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Prawo dostępu do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. W przypadku gdy dostęp jednostki do sądu jest ograniczony, to ograniczenie nie będzie sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji, gdy ograniczenie dostępu do sądu nie narusza samej istoty tego prawa, gdy zmierza do realizacji uzasadnionego prawnie celu, oraz gdy zachowana została rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, do realizacji którego stosowane środki zmierzały (por. postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 398/10). Odmowa przyznania prawa pomocy w sytuacji braku przesłanek ku temu, nie naruszy też zasady równości wobec prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił, jak w sentencji.