Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 656/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 36, par. 39 ust. 1-4, par. 44 pkt 2, par. 45, par. 55, par. 56, par. 61 ust. 1, par. 62
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 24a ust. 1, ust. 4, ust. 5, ust. 8, ust. 9 i ust. 12
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 16 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 27 ze zm.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie powierzchni i przebiegu granic dla działek nr 8 i 85 położonych w obrębie [...], gmina [...], będących własnością M. i E. małż. P.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

Pismem z 15 lipca 2019 r. E. P. wniósł zastrzeżenia do Starosty [...] dotyczące powierzchni działek nr 8, 85 i 86, położonych w obrębie [...], gmina [...], a wykazanych po modernizacji przeprowadzonej przez Starostę [...] w 2018 r.

Zawiadomieniem z 31 lipca 2019 r. Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], gmina [...] dla działek nr 8, 85 i 86, będących własnością M. i E. małż. P.

W toku postępowania ustalono, że w 1963 r. na terenie obrębu [...] założono ewidencję gruntów. Podczas założenia ewidencji gruntów ww. obrębu sporządzono operat nr [...] (nowy nr [...]), który znajduje się w państwowym zasobie geodezyjno -kartograficznym. W operacie tym działki oznaczone obecnie nr 85 i 86 wchodziły w skład działek nr 60 i 61, natomiast działka oznaczona obecnie nr 8 wchodziła w skład działek nr 6 i 17. W operacie brak jest dokumentacji geodezyjnej zawierającej dane pozwalające na odtworzenie punktów granicznych ww. działek (brak szkiców polowych, szkicu z uczytelnienia fotomapy). Znajdują się jedynie obliczone powierzchnie działek, które wynoszą: działka nr 60 - 0,31 ha, działka nr 61 - 2,88 ha, działka nr 6 - 0,25 ha, działka nr 17 - 0,37 ha.

W 1976 roku działki nr 6, 17, 60 i 61 uległy podziałom:

- działka nr 60 na działki: nr 60/1 o pow. 0,11 ha, 60/2 o pow. 0,14 ha i 60/3 o pow. 0,06 ha;

- działka nr 61 na działki nr 61/1 o pow. 1,61 ha, 61/2 o pow. 1,19 ha i 61/3 o pow. 0,08 ha;

- działka nr 6 na działki nr 6/1 o pow. 0,10 ha i 6/2 o pow. 0,10 ha;

- działka nr 17 na działki nr 17/1 o pow. 0,14 ha i działka nr 17/2 o pow. 0,15 ha.

W państwowym zasobie geodezyjno-kartograficznym znajduje się operat pomiarowy sporządzony podczas ww. prac. Operat ten nie posiada nadanego numeru. W trakcie dokonywania pomiarów do uwłaszczeń nie nadawano nowo powstałym operatom numerów ewidencyjnych, jednak stanowiły one podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. W ww. operacie znajduje się wykaz zmian oraz szkic pomiaru do uwłaszczeń wykonany przez geodetę T. M. Organ wskazał, że miary zawarte na ww. szkicu nie pozwalają na jednoznaczne wprowadzenie przebiegu granic działek nr 61/1, 61/2 i 61 3 (brak pomiaru punktów granicznych na osnowę bądź na trwałe szczegóły terenowe, który umożliwiłyby odtworzenie granic). Na mapę ewidencji gruntów punkty graniczne działki nr 60/2 z działkami nr 60/2 i 60/3 od strony rowu (działka nr 46) wkreślono niezgodnie z ww. szkicem. Na granicy pomiędzy działkami 60/2 i 60/1 oraz na granicy pomiędzy działkami 60/2 i 60/3 wkreślono także dodatkowe dwa punkty graniczne, co spowodowało zmianę przebiegu (załamanie) ww. granic oraz poszerzenie działki nr 60/2 od strony rowu (działka nr 46).

W 1989 r. przeprowadzono odnowienie ewidencji gruntów (operat nr 052.37-181/98). W trakcie powyższych prac zmieniono numery działek i obliczono ponownie powierzchnie. Działka nr 85 o powierzchni 1,33 ha powstała z połączenia działki nr 60/2 i działki nr 61/2 oraz części rowów. Działka nr 8 powstała z połączenia działek nr 6/2 i 17/2 oraz części rowów i jej powierzchnia wynosiła 0,25 ha.

W operacie z odnowienia ewidencji gruntów brak jest dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na odtworzenie punktów granicznych, istnieją jedynie obliczenia powierzchni przedmiotowych działek. Kształt działki nr 85 na nową mapę ewidencji gruntów wkreślono po obrysie działki nr 60/2 i 61/2 na podstawie starej mapy ewidencyjnej. Granice działki nr 85 od strony rowu (działka nr 46) przedstawiały również jej poszerzenia. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentów geodezyjnych, tj. szkiców, obliczeń współrzędnych punktów granicznych potwierdzających taki przebieg granicy. Nie ma również możliwości ustalenia, kiedy i na jakiej podstawie wkreślono ww. poszerzenie działki nr 85.

W 1994 r. na podstawie mapy ewidencji gruntów sporządzono wyrys z mapy ewidencyjnej dla działek nr: 8, 85, 86, 162, 209, 242, który znajduje się w księdze wieczystej [...]. Jako właściciele wpisani są M. i E. małż. P. Na wyrysie tym granice działki nr 85 od strony rowu (działka nr 46) przedstawiały również ww. rozszerzenie. Jak wynika z opisu zawartego w klauzuli powyższego wyrysu, nie może on stanowić podstawy prawnej do rozgraniczenia i wznowienia granic na gruncie.

W 2018 r. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...]. Prace modernizacyjne miały na celu uzupełnienie danych i modyfikację istniejących danych ewidencyjnych oraz utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych (szczególnie w zakresie dokładności położenia punktów granicznych), stosownie do wymogów określonych § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.). Postępowanie to zostało przeprowadzone w trybie art. 20, art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.). W dniu 16 sierpnia 2018 r. przeprowadzono ustalenie i okazanie przebiegu granic nieruchomości oznaczonych nr 8, 85, z działkami sąsiednimi (przyległymi) położonymi w obrębie [...], gmina [...]. Wszystkie strony ww. postępowania zostały prawidłowo zawiadomione o czynnościach ustalenia przebiegu granic. W trakcie ustalania i okazywania przebiegu granic E. P. właściciel działek oznaczonych nr 8, 85 podpisał protokół ustalenia przebiegu granic ww. działek z działkami sąsiednimi. Natomiast M. P. nie stawiła się na gruncie. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek, granice działki nr 8 z działkami sąsiednimi ustalono według zgodnego oświadczenia stron. Punkty graniczne zamarkowano palikami. Granice działki nr 85 z działkami sąsiednimi ustalono według operatu uwłaszczeniowego tj. szkicu do uwłaszczeń (miar czołowych) wykonanego przez geodetę T. M. w 1976 r. Punkty graniczne zamarkowano palikami. Pola powierzchni przedmiotowych działek obliczono ze współrzędnych prostokątnych płaskich z dokładnością zapisu do 0,0001 ha, zgodnie z dyspozycją obowiązującego § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia działki nr 8 uległa zmianie i po modernizacji wynosi 0,2675 ha, a przed modernizacją wynosiła 0.25 ha. Powierzchnia działki nr 85 po modernizacji wynosi 1,3193 ha, a przed modernizacją wynosiła 1.33 ha. Zmiana powierzchni działek była wynikiem ponownego jej obliczenia z dokładnością wskazaną w art. § 62 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 1 sierpnia 2018 r. Starosta [...], na podstawie art. 24 a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zawiadomił, iż w terminie od dnia 17 września 2018 r. do dnia 5 października 2018 r. zostanie wyłożony do wglądu projekt operatu opisowo - kartograficznego z przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...]. We wskazanym czasie wyłożenia projektu operatu opisowo - kartograficznego każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w opracowaniu geodezyjnym mógł zapoznać się z nimi oraz zgłosić swoje uwagi i zastrzeżenia.

M. i E. małż. P. właściciele działek oznaczonych nr 8 i 85 nie wnieśli uwag i zastrzeżeń do projektu operatu opisowo - kartograficznego. Dokumentacja geodezyjna w postaci operatu opisowo-kartograficznego w formie analogowej i elektronicznej (pliki baz danych ewidencyjnych) została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków w obr. [...], gm. [...] została zakończona i ogłoszona w Dzienniku Urzędowy Województwa [...] w dniu [...] poz. [...]. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] zgłaszać zarzuty do tych danych.

M. i E. małż. P. w ww. terminie nie wnieśli zarzutów do ww. operatu opisowo - kartograficznego.

Pismem z 15 lipca 2019 r., E. P. wniósł zastrzeżenia do Starosty [...] dotyczące powierzchni działek nr 8, 85 i 86, położonych w obrębie [...], gmina [...], a wykazanych po modernizacji przeprowadzonej przez Starostę [...] w 2018 r. Pismo powyższe zgodnie z art. 24 ust. 12 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków potraktował jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta [...] pismem z dnia 31 lipca 2019 r. wezwał wykonawcę modernizacji do dokonania ponownej analizy danych geodezyjnych obejmujących działki nr 8 i 85 oraz odniesienia się do podniesionych we wniosku zarzutów. Wykonawca modernizacji w dniu 18.09.2019 r. ponownie podjął czynności dotyczące ustalenia przebiegu kwestionowanych granic. O czynnościach powyższych prawidłowo zawiadomiono wszystkie strony ww. postępowania. W ocenie wykonawcy, w trakcie wykonywania ww. czynności nie było możliwe ustalenie granic działek ewidencyjnych nr 8 i 85 zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków na podstawie zgodnych wskazań właścicieli ww. działek. Nie było możliwe również ustalenie granic działki nr 8 według spokojnego stanu użytkowania na gruncie, na podstawie § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia, bowiem działki nr 7 i 8 nie są użytkowane rolniczo i brak jest widocznej granicy pomiędzy nimi. Ponieważ stan użytkowania działek nr 84 i 85 znacznie odbiegał od stanu przedstawionego w dokumentacji geodezyjnej, wobec tego w ocenie wykonawcy nie można było ustalić przebiegu granic działki nr 85 według spokojnego użytkowania na gruncie zgodnie z § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia. W związku z powyższym, wykonawca wskazał granice przedmiotowych działek na podstawie wcześniej ustalonych granic w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 r. Granice te podczas modernizacji ustalono według operatu uwłaszczeniowego tj. szkicu do uwłaszczeń (miar czołowych) wykonanego przez geodetę T. M. w 1976 r. oraz szkicu rozgraniczenia gruntów Lasów Państwowych (na odcinku granicy działki nr 8 z działką nr 138 obręb [...] operat nr [...]). Stan użytkowania działek nr 84 i 85 wykonawca ww. prac przedstawił na szkicu polowym załączonym do operatu (strona nr 3 operatu) sporządzonym w trakcie powyższych prac i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.10.2019 r. pod numerem [...].

Podczas ponownego ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek M. i E. małż. [...] zaakceptowali jedynie przebieg granicy działki nr 8 z działką nr 9, okazany według stanu ustalonego w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 r. Pozostałych okazanych granic działki nr 8 z działkami oznaczonymi nr 138 obrębu [...] (własność PGLLP [...]), nr 7 i 84 (własność G. H. i N. M.), nr 80 (własność S. W.) oraz działki nr 85 z działkami nr 9 (własność J. Ł. i I.), nr 84 (własność G. H. i N. M.) Państwo M. i E. małż. P. nie zaakceptowali i nie podpisali protokołu ustalenia przebiegu granic. Pozostali właściciele obecni na grupowe przyjęli okazany przebieg granic działek nr 8 i 85. Powyższy stan został opisany w sprawozdaniu technicznym znajdującym się w operacie nr [...] oraz w protokole z ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych spisanym w dniu 18 września 2019 r. Granice działek, których nie zaakceptowali M. i E. małż. P. wykonawca oznaczył jako sporne. Organ I instancji wniósł zamierzony stan na mapę ewidencji gruntów (stan użytkowania dz. 84 i 85 oznaczony kolorami - wydruk załączony do akt sprawy) oraz porównał ten stan z ortofotomapą (stan użytkowania dz. 84 i 85 porównanie z ortofotomapą - wydruk załączony do akt sprawy). Z obu dokumentów wynikało, że stan użytkowania znacznie odbiega od przebiegu granic wykazanych na mapie ewidencyjnej.

W trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawnie E. P. nie doręczył dokumentów wskazujących na inny przebieg granic działek nr 8 i nr 85, niż wynikający z dokumentów posiadanych przez Starostę [...]. W piśmie z dnia 18.09.2019 r. skierowanym do Starosty [...] E. P. wskazał natomiast, iż modernizacja ewidencji działek powinna umożliwić korzystanie z nich tak jak przedstawiają mapy z roku 1994, 2006 i 2016, które zapewniają jakiś wjazd na działkę nr 85. W ocenie wnioskodawcy modernizacja zabraniająca wjazdu na działkę jest nie do zaakceptowania. E. P. podniósł również, iż geodeta wykonujący pomiary odmówił zamierzenia drogi dojazdowej, która istnieje obecnie pomiędzy działkami nr 80 i 84.

Organ prowadzący postępowanie badając podniesione kwestie stwierdził, iż w zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentów, z których wynikałoby, że granice działek 84 i 85 przebiegają zgodnie z obecnym stanem użytkowania na gruncie. Działka nr 85, która powstała z połączenia w czasie odnowy ewidencji gruntów działek nr 60/2 i 61/2 (wcześniej wydzielonych w operacie do uwłaszczeń) i części rowów oraz działka nr 8 powstała z połączenia działek 6/2 i 17/2 i części rowów, nigdy nie miały dostępu do drogi (nie przylegały do działek wyodrębnionych numerem, stanowiących drogi). Zdaniem organu I instancji, jeżeli w pobliżu działek będących własnością M. i E. małż. P. znajdują się drogi, są to drogi dojazdowe do pól wyjeżdżone po gruntach stanowiących własność osób prywatnych.

Odnośnie zarzutów podnoszonych przez E. P., a dotyczących przebiegu granic oraz powierzchni działki nr 86 położonej w obrębie [...], gmina [...] organ I instancji ustalił, iż obecnie toczy się odrębne postępowanie administracyjne w tej sprawie.

Z uwagi na powyższe ustalenia, decyzją z 20.11.2019 roku Starosta [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie powierzchni i przebiegu granic dla działek nr 8 i 85 w obrębie [...], gm. [...], będących własnością M. i E. małż. P.

Od tej decyzji E. P. pismem z 29 listopada 2019 r. wniósł odwołanie podnosząc, iż w trakcie modernizacji zwiększono powierzchnię jego działki oznaczonej nr 8 o 0.0175 ha. Jednocześnie wskazał, że w trakcie modernizacji zmieniono przebieg granic działki nr 85 oraz zmniejszono jej powierzchnię, powodując tym samym utratę realnej wartości użytkowej działki. W ocenie skarżącego, celem tego postępowania jest zablokowanie wjazdu nawet cyt. "z dzikiej drogi" na działkę 85, z którego korzysta od 20 lat. Jak podnosi skarżący, jego działka stała się wyspą. Jednocześnie E. P. poinformował, iż na zmianę przebiegu granic oraz powierzchni ww. działek nie wyraża zgody. W odwołaniu skarżący zakwestionował również przebieg granic i powierzchnię działki nr 86 położonej w obrębie [...], gmina [...]. W ocenie skarżącego, wszystkie obecne działania organu mają na celu zmuszenie go do ponoszenia niczym nieuzasadnionych kosztów.

W dniu 24 stycznia 2020 r. do ŁWINGiK wpłynęło kolejne pismo E. P., które nie zawierało innych uwag i zastrzeżeń, niż te, które skarżący podniósł w odwołaniu.

Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po analizie akt sprawy w pierwszej kolejności stwierdził w zaskarżonej decyzji, iż przepisami regulującymi zasady zakładania, prowadzenia i modernizacji ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. Organ powołał następnie art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując także, że szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dokumentację geodezyjną, na podstawie, której w ewidencji gruntów i budyń wykazuje się przebieg granic ewidencyjnych określa § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ odwoławczy powołał również brzmienie § 36, § 37, § 39 ust. 1, 2, 3 i 8, § 45, § 60 ust. 1 pkt 2, § 61 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz wskazał, że strony, w wypadku sporu, co do przebiegu granicy, mogą wystąpić o rozgraniczenie nieruchomości w trybie art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Organ II instancji podniósł dalej, że z dokumentów wynika, iż E. P. pismem z 15 lipca 2019 r. wniósł zastrzeżenia do operatu ewidencji gruntów i budynków dotyczące powierzchni i przebiegu granic działek nr 8, 85 i 86, położonych w obrębie [...], gmina [...], a wykazanych po modernizacji przeprowadzonej przez Starostę [...] w 2018 r., po terminie wskazanym w art. 24 a ust. 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków pismo powyższe potraktował jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków zgodnie z art. 24 a ust. 12 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Ponieważ w ocenie organu I instancji, podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2018 r. protokół ustalenia przebiegu granic działek nr 8 i 85, z działkami sąsiednimi z dnia 16 sierpnia 2018 r., nie został sporządzony zgodnie z wzorem znajdującym się w załączniku nr do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w dniu 18 września 2019 wykonawca ww. modernizacji ewidencji gruntów i budynków ponownie przeprowadził ustalenie przebiegu granic przedmiotowych działek z działkami sąsiednimi. W trakcje wykonywania powyższych czynności nie było możliwe ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych nr 8 i 85 zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków na podstawie zgodnych wskazań właścicieli ww. działek. Nie było możliwe również ustalenie przebiegu granic działki nr 8 według spokojnego stanu użytkowania na gruncie, na podstawie § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia, gdyż działki nr 7 i 8 nie są użytkowane rolniczo i brak jest widocznej granicy pomiędzy nimi. Nie było możliwe również ustalenie przebiegu granic działek nr 84 i 85 według spokojnego stanu użytkowania na gruncie, na podstawie § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia, ponieważ stan użytkowania ww. działek znacznie odbiegał od stanu przedstawionego w dokumentacji geodezyjnej. W związku z powyższym wykonawca wskazał granice przedmiotowych działek zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia tj. na podstawie wcześniej ustalonych i okazanych granic w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków z 2018 r. Granice te podczas modernizacji ewidencji gruntów ustalono według operatu uwłaszczeniowego tj. w oparciu o szkic do uwłaszczeń wykonany przez geodetę T. M. w 1976 r. oraz szkic rozgraniczenia gruntów Lasów Państwowych (na odcinku granicy działki nr 8 z działką nr 138 obręb [...]).

M. i E. małż. P. w trakcie wykonywania ww. czynności zaakceptowali jedynie przebieg granicy działki nr 8 z działką nr 9, okazany według stanu ustalonego w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 r. Pozostałych granic działki nr 8 z działkami sąsiednimi nie zaakceptowali. Nie zaakceptowali również przebiegu granic działki nr 85 z działkami sąsiednimi. Odmówili złożenia podpisu w protokole z ustalenia przebiegu granic ww. działek. Natomiast właściciele działek sąsiednich obecni na gruncie przyjęli okazany przebieg granic ww. działek. Granice działek, których M. i E. małż. P. nie zaakceptowali wykonawca oznaczył jako sporne. Z powyższych prac sporządzono operat przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.10.2019 r. pod numerem [...]. Organ I instancji ujawnił zamierzony stan na mapie ewidencji gruntów.

Z uwagi na okoliczność, iż M. i E. małż P. nie akceptują przebiegu ww. granic, zdaniem ŁWINGiK fakt ten może wskazywać na istnienie sporów granicznych. Organ II instancji wskazał, iż w wypadku sporu, co do przebiegu granicy, strony mogą wystąpić o rozgraniczenie nieruchomości w trybie art. 29 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, którego dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w wypadkach określonych w ww. ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne, sądy.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu dotyczącego zmiany powierzchni przedmiotowych działek wskazał, że § 62 ust. 3 ww. rozporządzenia, stanowi, iż pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. Zmiana powierzchni przedmiotowych działek wykazana w ww. operacie była wynikiem ponownego jej obliczenia z dokładnością określoną we wskazanym powyżej § 62 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia działki nr 8 wynosi 0,2675 ha, poprzednio wynosiła 0.25 ha. Natomiast powierzchnia działki nr 85 wynosi 1,3193 poprzednio wynosiła 1.33 ha.

Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego zapewnienia drogi dojazdowej "koniecznej" do działki nr 85 (stary numer 62/2 i 60/2), która od czasu odnowienia ewidencji gruntów w 1989 r. (operat nr [...]) nie posiadała dostępu do drogi publicznej organ odwoławczy wskazał, iż jak wynika z akt sprawy na wniosek E. P. w Sądzie Rejonowym w [...], [...] Wydział [...], toczyła się sprawa [...] o ustanowienie drogi koniecznej (opina biegłego W. L. - operat [...]). Jednak wnioskodawca wycofał swój wniosek i wobec tego nie wydano postanowienia w tej sprawie. Jednocześnie organ wskazał, iż ustanowienie drogi koniecznej odbywa się na drodze sądowej, zatem w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ta kwestia została pominięta.

Organ II instancji wskazując na wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził dalej, iż aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności (por. § 44 pkt 2 rozporządzenia), która oznacza utrzymywanie operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi. Wprowadzone w bazie danych ewidencyjnych zmiany mają charakter wtórny do zaistniałych zdarzeń prawnych. Błędnym jest natomiast oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice, czy powierzchnie działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów.

ŁWINGiK podkreślił, że jak wynika z dokumentów, E. P. żąda dokonania zmiany w rejestrze ewidencji tj. aktualizacji przebiegu granicy i powierzchni działek nr 8 i 85. Ponieważ E. P. żądając dokonania zmiany przebiegu granic powierzchni ww. działek w operacie ewidencji gruntów i budynków, nie przedkłada przy tym żadnych innych dokumentów, niż te, które zostały przeanalizowane przez organ, ani też nie wskazuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h prawa geodezyjnego i kartograficznego, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w oparciu o którą organ mógłby dokonać aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowych działek, w ocenie ŁWINGiK brak jest przesłanek do uwzględnienia odwołania.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez E. P., a dotyczących przebiegu granic i powierzchni działki nr 86 położonej w obrębie [...] gmina [...] organ odwoławczy wskazał, iż w następstwie wyroku WSA w Łodzi z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 740/19 obecnie toczy się postępowanie administracyjne przed Starostą [...] w tej sprawie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący – E. P. i M. P. zaskarżyli powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej:

1/ obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 2 pkt 8, art. 22 ust. 2-5, art. 24 ust. 1-5, art. 24a ust. 1-12, art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 36, § 37 ust. 1 i 2, § 39 ust. 1-8, § 44 ust. 1-3, § 45, § 47, § 55, § 60, § 61, § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz jej modernizację w sposób nieprawidłowy, niestaranny, niezgodny z zasadami prowadzenia tego rejestru, poprzez zamieszczenie nieprawidłowych danych dotyczących powierzchni i przebiegu granic nieruchomości nr 8 i 85 należących skarżących, opartych na nierzetelnych pracach wykonawcy, w ramach których w sposób dowolny, a nie swobodny poczyniono ustalenia w sprawie, w sposób dla skarżących szkodliwy, na skutek:

• przedsięwzięcia przez organy administracji publicznej działań polegających na takim zmodyfikowaniu dotychczasowych, obowiązujących od dziesięcioleci, zapisów ewidencyjnych nowymi, które nie mają uzasadnienia prawnego ani faktycznego, które mają charakter prawotwórczy i polegają na zastąpieniu istniejących od lat ustaleń wynikających z dowodów i stanu faktycznego ustaleniami dowolnymi, a nie na odzwierciedleniu rzeczywistego stanu prawnego i geodezyjnego w zakresie granic i powierzchni nieruchomości objętych modernizacją, naruszając tym samym zasadę aktualności ewidencji,

• błędnego przyjęcia, że przebiegu granic nie można ustalić na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, w sytuacji gdy z zebranych w sprawie dokumentów, datowanych już od lat 60-tych XX wieku i uaktualnianych w kolejnych latach (aż do 2018 r.), wynika jaka jest powierzchnia oraz przebieg granic nieruchomości skarżących oznaczonych numerami 8 i 85 z nieruchomościami sąsiednimi, który to przebieg powiela się w dokumentach, czynnościach faktycznych i nie był przez nikogo nigdy kwestionowany, a rzekomy brak możliwości ustalenia granic w oparciu o tę przesłankę i dokumenty wynika wyłącznie z nierzetelnego wykonywania swoich obowiązków przez wykonawcę, który w niniejszym postępowaniu nie wykazał się inicjatywą i nie podjął żadnych dodatkowych działań w celu wyjaśnienia sprawy, a jego ocena w tym zakresie jest tożsama, pomimo zgłaszanych zastrzeżeń, z tą z 2018r.

• zaniechania przeprowadzenia ustaleń w zakresie przebiegu granic ewidencyjnych w drodze terenowych pomiarów geodezyjnych połączonych z terenowymi pomiarami fotogrametrycznymi powiązanymi z ustaleniem przebiegu granic na gruncie w oparciu o punkty graniczne, a nadto zobrazowania lotnicze, satelitarne i ortofotomapę przedstawiające przebieg granic na gruncie aktualnych oraz na przestrzeni wielu lat, a co także pozwoliłoby na prawidłową modernizację danych ewidencyjnych,

• nienależytego wykonywania przez wykonawcę powierzonych jemu czynności i braku nadzoru organu administracji nad tymi czynnościami, co skutkowało tym że w ocenie wykonawcy nie było możliwe określenie powierzchni nieruchomości i ustalenie przebiegu granic według ostatniego spokojnego stanu posiadania (także w sposób wskazywany przez skarżących), w sytuacji gdy jest to stan utrwalony i zgodny z informacjami dostępnymi we wszelkich dokumentach, określających stan prawny nieruchomości i granice działek, spójny z położeniem znaków i śladów granicznych oraz zgodny z oświadczeniami skarżących,

• zaniechania przeprowadzenia modernizacji (podjęcia działań wskazywanych zainicjowanych przez skarżących) przy udziale innego wykonawcy oraz weryfikacji dokumentów znajdujących się w księgach wieczystych poszczególnych nieruchomości tak skarżących jak i innych nieruchomości graniczących z działkami 8 oraz 85, dokumentach będących w dyspozycji Starostwa [...] oraz właściwego Urzędu Gminy, aktach postępowania sądowego dotyczącego służebności drogi koniecznej [...] Sądu Rejonowego w [...] Wydziału [...] (w których Starostwo nie kwestionowało przebiegu granic nieruchomości sprzed modernizacji),

- podczas gdyby organ postępowania w sposób prawidłowy zastosował przepisy postępowania odnoszące się do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasad dokonywania w nich wpisów (modernizacji wpisów) i przeprowadził wszystkie czynności w sposób staranny i prawidłowy, to nie zaakceptowałby ustaleń wykonawcy odnoszących się do tego, że nie jest możliwe ustalenie przebiegu granic działek o numerach 8 i 85 zgodnie z § 36 i 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w szczególności ustaleń odnoszących się do odebrania skarżącym drogi dojazdowej do działki gruntu numer 85 (rozszerzenia od strony rowu – działki 46) i doszedłby do niebudzących wątpliwości wniosków w zakresie przebiegu granic nieruchomości - zgodnych ze wskazaniami skarżących,

2/ obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, tj.:

a) art. 7, art. 12, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

• prowadzenie postępowania z góry ukierunkowanego na negatywne dla strony rozstrzygnięcie oraz niepodejmowanie żadnych realnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i weryfikacji wątpliwości i zarzutów podnoszonych przez skarżących;

• nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji (ani we wcześniejszej decyzji Starosty [...]) do zarzutów i wniosków skarżących - inicjujących niniejsze postępowanie - a odnoszących się także do nieprawidłowego ustalenia powierzchni i przebiegu granicy działki numer 86, stanowiącej ich własność, której granica w ich ocenie także została nieprawidłowo ustalona w trakcie modernizacji ewidencji gruntów w 2018 r. i ograniczenie wywodów i postępowania wyłącznie do działek numer 8 i 85, podczas gdy organy – tak Starostwo w [...] jak i ŁWINGiK - miały obowiązek ustosunkowania się do wniosków i zarzutów skarżących w tym zakresie,

• zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania zainicjowanego przez skarżącego, tj. wszystkich dokumentów geodezyjnych, kartograficznych, własnościowych odnoszących się do działek gruntu o numerach 8 i 85, wyników czynności terenowych, stanowisk stron postępowania, dokumentów z innych postępowań, tj. z których to dowodów wynika jaki był przebieg granic pomiędzy nieruchomościami, jakie były ich powierzchnie, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron,

- które to uchybienie należy oceniać jako niepodjęcie przez organ wszelkich kroków w celu wyjaśnienie stanu sprawy w celu jej należytego rozpoznania i rozstrzygnięcia, i co miało wpływ na treść wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia,

b) art. 8, art. 11, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

• dokonanie oceny okoliczności sprawy w sposób dowolny, jednostronny, uproszczony, przeprowadzony bez wnikliwego rozważenia wszystkich aspektów prawnych i faktycznych sprawy oraz dowodów możliwych do przeprowadzenia a w konsekwencji wadliwy, stanowiący powielenie przy udziale tego samego wykonawcy tych samych wniosków, które zostały dokonane w ramach modernizacji w 2018 r., a co ponownie skutkowało wydaniem dla strony skarżącej niezgodnego z prawem, niekorzystnego rozstrzygnięcia, naruszającego jej prawa i interesy,

• sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymaganiami wskazanymi w tym przepisie, w sposób zbyt lakoniczny i niewyczerpujący, sprowadzający się do opisu toku dotychczas przeprowadzonego postępowania i pochwały dla jego wyników oraz przytoczenia przepisów prawa, bez wyczerpującego odniesienia się do okoliczności sprawy, czynności wykonywanych w ramach rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz treści zarzutów stawianych zaskarżonemu rozstrzygnięciu, a w konsekwencji w sposób uniemożliwiający kontrolę decyzji oraz zbadanie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, powodując tym samym naruszenie zasady zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej.

W konkluzji skargi strona wniosła o dopuszczenie dowodu z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 05.08.2014 r. w sprawie o sygnaturze akt [...] na okoliczność potwierdzenia istnienia drogi dojazdowej do nieruchomości nr 85, niekwestionowania tego przez Starostwo Powiatowe w [...] w 2014 r. w ramach postępowania o ustanowienie służebności drogowej, natomiast kwestionowanie przy okazji wykonywania modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 i obecnie.

W oparciu o wskazane zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] w sprawie [...] oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] w sprawie [...] wobec wydania ich z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji WINGiK oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...], wobec wydania ich z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto strona wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania w wysokości według norm prawem przepisanych.

W piśmie procesowym z 03.09.2020 r. strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie wnosząc o dopuszczenie dowodów ze wskazanych dokumentów.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Postanowieniem z 25 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. P. W wyniku złożenia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 grudnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt I OZ 1092/20, oddalił zażalenie na rozstrzygnięcie sądu I instancji.

W piśmie z 02.10.2020 r. E. P. podtrzymał swoje stanowisko procesowe wnosząc o zobowiązanie organu do przedłożenia jako dowodu mapy działki nr 86, na której będą zaznaczone, budynki, ogrodzenie, granica działki z wymiarami, a także o wydanie map wszystkich trzech działek, tj. dz. 86, 85 i 8, na której będą zaznaczone granice i podane jej wymiary i kształt, wskazując, że dane jakie podano skarżącemu na uzyskanych mapach i szkicach są ze sobą sprzeczne. Skarżący zaznaczył, że przedłożenie przez organ wskazanych dokumentów ma na celu ustalenie, co naprawdę jest przedmiotem sporu.

W kolejnych pismach procesowych z 19.10.2020 r., 15.02.2021 r. i 04.03.2021 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zawartą w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Niniejsza sprawia została przekazana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 9 lutego 2021 r. w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii COVID-19 i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem całego kraju strefą czerwoną, jak również w oparciu o zarządzenie nr 29/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 19 października 2020 r.

Informacja o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym została przekazana stronom zawiadomieniami z dnia 12 lutego 2021 r.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków polegających na zmianie powierzchni i przebiegu granic dla działek nr 8 i 85 położonych w obrębie [...], gmina [...], będących własnością M. i E. małż. P.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby naruszała ona przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Z tego powodu uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm., dalej: "p.g.k."), a także rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; dalej: "rozporządzenie").

Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powoływanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz podaje się w niej właściciela nieruchomości. Zapisy ewidencyjne mają charakter pochodnych informacji o gruntach i właścicielu wynikających z wpisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, prawomocnych decyzji, umów zawartych w formie aktu notarialnego, czy aktów normatywnych. Postępowanie ewidencyjne nie może kreować nowego stanu prawnego bez istnienia wskazanych wyżej tytułów. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko zbiorem informacji o gruntach i powinna być utrzymywana w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Rozporządzenie nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, w rozumieniu art. 22 ust. 1 p.g.k., obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Istotną zasadą wynikającą z § 44 pkt 2 rozporządzenia jest, że operat ewidencyjny ma być utrzymywany w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skoro chodzi tu o aktualny, a nie przeszły stan, to oczywiste wydaje się, że ujawniony w operacie ewidencyjnym stan prawny danej nieruchomości oparty na niepodważonych we właściwym trybie dokumentach, nie może zostać zmieniony w oparciu o dokumenty określające wcześniejszy stan prawny działek objętych wnioskiem o zmianę w ewidencji, choćby - co do zasady - mogły one być podstawą aktualizacji.

Paragraf 36 rozporządzenia stanowi natomiast, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną (...),

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych (§ 39 ust.1). W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 39 ust. 2). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3). Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 (§ 39 ust. 4).

Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

2. Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio.

3. Przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio.

Z kolei jak stanowi § 61 ust. 1 rozporządzenia, numerycznego opisu granic jednostek ewidencyjnych, obrębów oraz działek ewidencyjnych dokonuje się za pomocą odpowiednich zbiorów punktów granicznych, których położenie względem osnowy geodezyjnej 1 klasy zostało określone na podstawie geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych z błędami średnimi nieprzekraczającymi 0,30 m, w sposób zapewniający odwzorowanie położenia i kształtu tych obiektów przestrzennych oraz wzajemnego powiązania między nimi. Położenie punktów granicznych użytych do numerycznego opisu obiektów, o których mowa w ust. 1, a także położenie innych punktów sytuacyjnych użytych w szczególności do numerycznego opisu budynków, konturów użytków gruntowych oraz konturów klasyfikacyjnych określa się w układzie współrzędnych prostokątnych płaskich 2000, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy, zwanym dalej "układem 2000" (§ 61 ust 2).

Z przytoczonych przepisów wynika, że ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia).

Podkreślić w tym miejscu należy, że samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania - na żądanie starosty - stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian prowadzi do odmowy ich dokonania (wyroki: WSA w Krakowie z dnia 14 maja 2019 roku, III SA/Kr 167/19, Lex numer 2678394, WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2015 roku, II SA/Bk 467/15, Lex numer 1940837). Podmioty zgłaszające zmiany w ewidencji gruntów są obowiązane dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian. Istniejący zapis w ewidencji gruntów może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stan prawny danego gruntu (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009 roku, I OSK 620/08, Lex numer 535252).

Wskazać należy, że jak wynika z art. 24a ust. 1, ust. 4, ust. 8 i ust. 9 p.g.k., starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Po wykonaniu prac związanych z modernizacją, projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu w siedzibie starostwa powiatowego, o czym starosta ma obowiązek ogłosić w dzienniku urzędowym województwa. Po upływie powyższego terminu projekt operatu staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o wyłożeniu projektu zgłaszać zarzuty do tych danych. Jednocześnie, jak stanowi art. 24a ust. 12 powoływanej ustawy, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 (30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa) traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Z prawidłowo ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że w 1963 roku na terenie obrębu [...] założono ewidencję gruntów. Podczas założenia ewidencji gruntów ww. obrębu sporządzono operat nr [...] (nowy nr [...]), który znajduje się w państwowym zasobie geodezyjno -kartograficznym. W operacie tym działki oznaczone obecnie nr 85 i 86 wchodziły w skład działek nr 60 i 61, natomiast działka oznaczona obecnie nr 8 wchodziła w skład działek nr 6 i 17. W operacie brak jest dokumentacji geodezyjnej zawierającej dane pozwalające na odtworzenie punktów granicznych ww. działek (brak szkiców polowych, szkicu z uczytelnienia fotomapy). Znajdują się jedynie obliczone powierzchnie działek, które wynoszą: działka nr 60 - 0,31 ha, działka nr 61 - 2,88 ha, działka nr 6 - 0,25 ha, działka nr 17 - 0,37 ha.

W 1976 roku działki nr 6, 17, 60 i 61 uległy podziałom i tak: działka nr 60 na działki: nr 60/1 o powierzchni 0,11 ha, 60/2 o powierzchni 0,14 ha i 60/3 o powierzchni 0,06 ha; działka nr 61 na działki nr 61/1 o powierzchni 1,61 ha, 61/2 o powierzchni 1,19 ha i 61/3 o powierzchni 0,08 ha; działka nr 6 na działki nr 6/1 o powierzchni 0,10 ha i 6/2 o powierzchni 0,10 ha; działka nr 17 na działki nr 17/1 o powierzchni 0,14 ha i działka nr 17/2 o powierzchni 0,15 ha.

Organ odwoławczy ustalił również, że w państwowym zasobie geodezyjno - kartograficznym znajduje się operat pomiarowy sporządzony podczas ww. prac. Operat ten nie posiada nadanego numeru. W trakcie dokonywania pomiarów do uwłaszczeń nie nadawano nowo powstałym operatom numerów ewidencyjnych, jednak stanowiły one podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. W ww. operacie znajduje się wykaz zmian oraz szkic pomiaru do uwłaszczeń wykonany przez geodetę T. M. Organ wskazał, że miary zawarte na ww. szkicu nie pozwalają na jednoznaczne wprowadzenie przebiegu granic działek nr 61/1, 61/2 i 61 3 (brak pomiaru punktów granicznych na osnowę bądź na trwałe szczegóły terenowe, który umożliwiłyby odtworzenie granic). Na mapę ewidencji gruntów punkty graniczne działki nr 60/2 z działkami nr 60/2 i 60/3 od strony rowu (działka nr 46) wkreślono niezgodnie z ww. szkicem. Na granicy pomiędzy działkami 60/2 i 60/1 oraz na granicy pomiędzy działkami 60/2 i 60/3 wkreślono także dodatkowe dwa punkty graniczne, co spowodowało zmianę przebiegu (załamanie) ww. granic oraz poszerzenie działki nr 60/2 od strony rowu (działka nr 46).

Z ustaleń organu wynika także, że w 1989 r. przeprowadzono odnowienie ewidencji gruntów (operat nr [...]). W trakcie powyższych prac zmieniono numery działek i obliczono ponownie powierzchnie. Działka nr 85 o powierzchni 1,33 ha powstała z połączenia działki nr 60/2 i działki nr 61/2 oraz części rowów. Działka nr 8 powstała z połączenia działek nr 6/2 i 17/2 oraz części rowów i jej powierzchnia wynosiła 0,25 ha. W operacie z odnowienia ewidencji gruntów brak jest dokumentacji geodezyjnej pozwalającej na odtworzenie punktów granicznych, istnieją jedynie obliczenia powierzchni przedmiotowych działek. Kształt działki nr 85 na nową mapę ewidencji gruntów wkreślono po obrysie działki nr 60/2 i 61/2 na podstawie starej mapy ewidencyjnej. Granice działki nr 85 od strony rowu (działka nr 46) przedstawiały również jej poszerzenia. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest dokumentów geodezyjnych, tj. szkiców, obliczeń współrzędnych punktów granicznych potwierdzających taki przebieg granicy. Nie ma również możliwości ustalenia, kiedy i na jakiej podstawie wkreślono ww. poszerzenie działki nr 85.

W 1994 r. na podstawie mapy ewidencji gruntów sporządzono wyrys z mapy ewidencyjnej dla działek nr: 8, 85, 86, 162, 209, 242, który znajduje się w księdze wieczystej [...]. Jako właściciele wpisani są M. i E. małż. P. Na wyrysie tym granice działki nr 85 od strony rowu (działka nr 46) przedstawiały również ww. rozszerzenie. Jak wynika z opisu zawartego w klauzuli powyższego wyrysu, nie może on stanowić podstawy prawnej do rozgraniczenia i wznowienia granic na gruncie.

Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika również, że 2018 r. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...]. Prace modernizacyjne miały na celu uzupełnienie danych i modyfikację istniejących danych ewidencyjnych oraz utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych (szczególnie w zakresie dokładności położenia punktów granicznych), stosownie do wymogów określonych § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W dniu 16 sierpnia 2018 r. przeprowadzono ustalenie i okazanie przebiegu granic nieruchomości oznaczonych nr 8, 85, z działkami sąsiednimi (przyległymi) położonymi w obrębie [...], gmina [...]. Wszystkie strony ww. postępowania zostały prawidłowo zawiadomione o czynnościach ustalenia przebiegu granic. W trakcie ustalania i okazywania przebiegu granic E. P. właściciel działek oznaczonych nr 8, 85 podpisał protokół ustalenia przebiegu granic ww. działek z działkami sąsiednimi. Natomiast M. P. nie stawiła się na gruncie. Jak wynika z protokołu ustalenia przebiegu granic działek granice działki nr 8 z działkami sąsiednimi ustalono według zgodnego oświadczenia stron. Punkty graniczne zamarkowano palikami. Granice działki nr 85 z działkami sąsiednimi ustalono według operatu uwłaszczeniowego tj. szkicu do uwłaszczeń (miar czołowych) wykonanego przez geodetę T. M. w 1976 r. Punkty graniczne zamarkowano palikami. Pola powierzchni przedmiotowych działek obliczono ze współrzędnych prostokątnych płaskich z dokładnością zapisu do 0,0001 ha, zgodnie z dyspozycją obowiązującego § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnia działki nr 8 uległa zmianie i po modernizacji wynosi 0,2675 ha, a przed modernizacją wynosiła 0.25 ha. Powierzchnia działki nr 85 po modernizacji wynosi 1,3193 ha, a przed modernizacją wynosiła 1.33 ha. Zmiana powierzchni działek była wynikiem ponownego jej obliczenia z dokładnością wskazaną w art. § 62 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 1 sierpnia 2018 r. Starosta [...], na podstawie art. 24a ust. 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zawiadomił, iż w terminie od dnia 17 września 2018 r. do dnia 5 października 2018 r. zostanie wyłożony do wglądu projekt operatu opisowo - kartograficznego z przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gm. [...]. M. i E. małż. P. właściciele działek oznaczonych nr 8 i 85 nie wnieśli uwag i zastrzeżeń do projektu operatu opisowo - kartograficznego. Dokumentacja geodezyjna w postaci operatu opisowo-kartograficznego w formie analogowej i elektronicznej (pliki baz danych ewidencyjnych) została przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...]. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków w obrębie [...], gm. [...] została zakończona i ogłoszona w Dzienniku Urzędowy Województwa [...] w dniu [...] poz. [...].

Jak wynika z akt sprawy M. i E. małż. P. w ustawowym terminie nie wnieśli zarzutów do ww. operatu opisowo - kartograficznego. Dopiero pismem z 15 lipca 2019 r., E. P. wniósł do Starosty [...] zastrzeżenia dotyczące powierzchni działek nr 8, 85 i 86, położonych w obrębie [...], gmina [...], a wykazanych po modernizacji przeprowadzonej przez Starostę [...] w 2018 r. Pismo to niewątpliwie zostało wystosowane po terminie z art. 24a ust. 9 p.g.k., a wobec tego podniesione w nim zastrzeżenia musiały być potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w zakresie przebiegu granic i powierzchni działki nr 86 położonej w obrębie [...] gmina [...], to następstwie wyroku WSA w Łodzi z dnia 5 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 740/19 obecnie toczy się w tej sprawie odrębne postępowanie administracyjne przed Starostą [...].

Z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika również, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta [...] pismem z 31 lipca 2019 r. wezwał wykonawcę modernizacji do dokonania ponownej analizy danych geodezyjnych obejmujących działki nr 8 i 85 oraz odniesienia się do podniesionych we wniosku zarzutów. Ponieważ w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej w 2018 r. podczas ustalenia przebiegu granic ww. nieruchomość oznaczonych nr 8, 85, z działkami sąsiednimi protokół ustalenia przebiegu granic wykonany w dniu 16 sierpnia 2018 r. nie został sporządzony zgodnie z wzorem znajdującym się w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wykonawca modernizacji w dniu 18.09.2019 r. ponownie podjął czynności dotyczące ustalenia przebiegu kwestionowanych granic. Prawidłowo ustalono przy tym, że o powyższych czynnościach zawiadomiono wszystkie strony ww. postępowania.

W sprawie ustalono następnie, że w trakcie wykonywania ww. czynności wykonawca stwierdził, że nie było możliwe ustalenie granic działek ewidencyjnych nr 8 i 85 zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków na podstawie zgodnych wskazań właścicieli ww. działek. Nie było możliwe również ustalenie granic działki nr 8 według spokojnego stanu użytkowania na gruncie, na podstawie § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia, bowiem działki nr 7 i 8 nie są użytkowane rolniczo i brak jest widocznej granicy pomiędzy nimi. Ponieważ stan użytkowania działek nr 84 i 85 znacznie odbiegał od stanu przedstawionego w dokumentacji geodezyjnej, wykonawca uznał, że nie można było ustalić przebiegu granic działki nr 85 według spokojnego użytkowania na gruncie zgodnie z § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia. W związku z powyższym, wykonawca wskazał granice przedmiotowych działek na podstawie wcześniej ustalonych granic w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 r. Granice te podczas modernizacji ustalono według operatu uwłaszczeniowego tj. szkicu do uwłaszczeń (miar czołowych) wykonanego przez geodetę T. M. w 1976 r. oraz szkicu rozgraniczenia gruntów Lasów Państwowych (na odcinku granicy działki nr 8 z działką nr 138 obręb [...] operat nr [...]). Stan użytkowania działek nr 84 i 85 wykonawca ww. prac przedstawił na szkicu polowym załączonym do operatu (strona nr 3 operatu) sporządzonym w trakcie powyższych prac i przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15.10.2019 r. pod numerem [...].

Podczas ponownego ustalenia przebiegu granic przedmiotowych działek M. i E. małż. P. zaakceptowali jedynie przebieg granicy działki nr 8 z działką nr 9, okazany według stanu ustalonego w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2018 r. Pozostałych okazanych granic działki nr 8 z działkami oznaczonymi nr 138 obrębu [...] (własność PGLLP Nadleśnictwo [...]), nr 7 i 84 (własność G. H. i N. M.), nr 80 (własność S. W.) oraz działki nr 85 z działkami nr 9 (własność J. Ł. i I.), nr 84 (własność G. H. i N. M.) M. i E. małż. P. nie zaakceptowali i nie podpisali protokołu ustalenia przebiegu granic. Pozostali właściciele obecni na grupowe przyjęli okazany przebieg granic działek nr 8 i 85. Powyższy stan został opisany w sprawozdaniu technicznym znajdującym się w operacie nr [...] oraz w protokole z ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych spisanym w dniu 18 września 2019 r. Granice działek, których nie zaakceptowali M. i E. małż. P. wykonawca oznaczył jako sporne. Organ I instancji wniósł zamierzony stan na mapę ewidencji gruntów (stan użytkowania dz. 84 i 85 oznaczony kolorami - wydruk załączony do akt sprawy) oraz porównał ten stan z ortofotomapą (stan użytkowania dz. 84 i 85 porównanie z ortofotomapą - wydruk załączony do akt sprawy). Z obu dokumentów wynikało, że stan użytkowania znacznie odbiega od przebiegu granic wykazanych na mapie ewidencyjnej.

W ocenie Sądu ustalony w niniejszej sprawie przez organy obu instancji stan faktyczny, będący podstawą zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń, zaś powzięte na jego podstawie wnioski zasługują na uwzględnienie. Należało zgodzić się z organem odwoławczym, że wnioskujący o dokonanie zmian nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, aby po dacie zdarzeń prawnych, w oparciu o które zostały w operacie ewidencyjnym ujawnione aktualne wpisy dotyczące przedmiotowych działek, nastąpiły jakiekolwiek zdarzenia świadczące o zmianach danych dotyczących tych działek, które podlegają ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Tym samym organ nie miał podstaw prawnych do wprowadzenia zmian.

Podnoszona przez skarżącego argumentacja, iż modernizacja ewidencji działek powinna umożliwić korzystanie z nich tak jak przedstawiają mapy z 1994, 2006 i 2016 roku, które zapewniają wjazd na działkę nr 85, podnosząc, że modernizacja zabraniająca wjazdu na działkę jest nie do zaakceptowania i nie wyraża zgody na zmianę przebiegu granic oraz powierzchni działek nie miała znaczenia dla oceny wniosku strony i jak słusznie wskazał organ II instancji, w zakresie tego rodzaju zarzutów właściwy jest sąd powszechny.

Organ II instancji słusznie stwierdził przy tym, że zmiana powierzchni przedmiotowych działek wykazana w ww. operacie była wynikiem ponownego jej obliczenia z dokładnością określoną w § 62 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w wyniku której ustalono, że powierzchnia działki numer 8 wynosi 0,2675 ha (poprzednio wynosiła 0,25 ha), natomiast powierzchnia działki nr 85 wynosi 1.3193 ha (poprzednio wynosiła 1,33 ha).

Wskazać należy, że organ administracji w postępowaniu o dokonanie zmian nie może samodzielnie ustalać i rozstrzygać o zasięgu prawa własności. Spór co do przebiegu granic spornych działek, może być rozstrzygnięty w postępowaniu o rozgraniczenie, a nie w postępowaniu ewidencyjnym, na co wskazuje § 36 pkt 1 rozporządzenia. Takie stanowisko zajmują konsekwentnie sądy administracyjne (por np. wyrok NSA z 12 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1004/11, wyrok NSA z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1030/07, wyrok WSA w Łodzi z 27 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 336/10, wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 140/10). Nie można zatem utożsamiać wpisu w ewidencji dotyczącego określenia powierzchni nieruchomości ze zmianą stosunków własnościowych. Ta cecha poszczególnych, wpisanych do ewidencji działek, ma wyłącznie charakter informacyjny i nie przesądza ani o jej granicach i o prawie własności gruntu w tych granicach położonego ani o władztwie strony skarżącej nad nieruchomością, w skład której wchodzą sporne działki gruntu.

Rejestr ewidencji gruntów i budynków jak już wcześniej wskazano jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Skoro zdaniem strony skarżącej dokonano ustaleń przebiegu granic dla niego niekorzystnych, to powinien on przedłożyć organowi ewidencyjnemu dokumenty wskazujące na odmienny stan faktyczny. Nie ulega wątpliwości, że strona skarżąca żadnych takich dokumentów w trakcie postępowania administracyjnego nie przedstawiła. E. P. nie dostarczył bowiem organowi żadnych dokumentów wskazujących na inny przebieg granic działek nr 8 i 85, niż wynikających z dokumentów posiadanych przez Starostę [...].

Zamierzonego skutku nie mógł odnieść również wniosek strony o ustanowienie służebności drogi koniecznej do działki nr 85, albowiem kwestia ta nie stanowi przedmiotu ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest systemem inwentaryzacji terenu i położonych na nim budynków, a nie praw, w szczególności takich, jak prawo przechodu, czy przejazdu. Ustanowiona służebność drogi koniecznej znajduje swoje odzwierciedlenie we właściwym "rejestrze’, jakim są księgi wieczyste i nie tylko całkowicie zbędne ale również niemożliwe prawnie jest dokonywanie wpisu tego ograniczonego prawa rzeczowego do ewidencji, która takich wpisów nie zawiera. Danymi ewidencyjnymi poszczególnej działki są jej położenie, granice, obszar, rodzaj użytków, klasy gruntu rolnego lub innych sklasyfikowanych gruntów określenie właściciela oraz władającego (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 4093/18 - dostępne na CBOSA). Uwadze organu odwoławczego nie umknęło przy tym, że stosowny wniosek w tym zakresie został złożony w Sądzie Rejonowym w [...] i sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej toczyła się z wniosku skarżącego pod sygn. akt [...]. W toku postępowania została także sporządzona opinia biegłego W. L. Organ II instancji ustalił także, że skarżący cofnął wniosek i w sprawie dotyczącej ustanowienia służebności drogi koniecznej nie zostało wydane rozstrzygnięcie.

Podsumowując, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób umożliwiający stronie skarżącej udział w czynnościach organów, materiał dowodowy został zebrany w sposób umożliwiający jego szczegółową ocenę i odniesienie się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są rzeczowe, szczegółowe i zrozumiałe. Organy odniosły się wyczerpująco i prawidłowo do wszystkich zarzutów skarżącego. Z powyższych przyczyn zarzuty skargi okazały się niezasadne, a skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w sentencji wyroku.

R.T.