Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 36/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 22 § 1, art. 150 § 1 w zw. z art. 149
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1 pkt. 7
journal: Dz.U. 2009 nr 31 poz 206
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.), Sędzia NSA Monika Nowicka, Protokolant Dominika Człapińska, po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Małopolskiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Lasów Państwowych Nadleśnictwo Łosie w Łosiu, w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954r. znak: [...] w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w G. R., powiat [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność M. P. postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Wojewodę Małopolskiego


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski wnioskiem z dnia 26 lutego 2010 r. zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Skarbu Państwa - Lasów Państwowych Nadleśnictwo Łosie w Łosiu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. nr [...] - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie R., stanowiącej w dacie przejęcia własność M. P..

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] stycznia 2009 r. Lasy Państwowe Nadleśnictwo Łosie w Łosiu wystąpiły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o wznowienie postępowania zakończonego w/w ostateczną decyzją Kolegium z dn. [...] sierpnia 2008 r., natomiast Kolegium, postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] uznało się za niewłaściwe do rozpoznania w/w wniosku i w oparciu o art. 65 § l k.p.a. przekazało sprawę Wojewodzie Małopolskiemu, jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swego stanowiska Kolegium powołało się na treść art. 150 § l k.p.a., zgodnie z którym organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania, jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji a także na interpretację tego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06). W wyroku tym Sąd bowiem przyjął, iż zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § l w zw. z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów.

Wojewoda Małopolski, nie podzielając przedstawionego wyżej stanowiska, wskazał, że powyższa argumentacja mogłaby ewentualnie znaleźć uzasadnienie, ale tylko w przypadku dokonania przez ustawodawcę zmiany właściwości rzeczowej organu właściwego do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości na podstawie przepisów wspomnianego wyżej dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Tymczasem zmiana właściwości rzeczowej organu właściwego do stwierdzenia nieważności powyższej decyzji została w tym wypadku wprowadzona w wyniku nowej linii orzeczniczej. Dotychczasowa bowiem praktyka sądów administracyjnych wskazywała na samorządowe kolegia odwoławcze - jako organy właściwe do rozpatrywania wniosków o stwierdzenie nieważności w tych sprawach.

Wnioskodawca wyjaśnił w tym miejscu, iż dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Ustawa ta została następnie uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81). Powołane akty normatywne nie zawierały przy tym żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie powyższego dekretu. W obowiązującym systemie prawnym nie ma też unormowań podobnych, regulujących nieodpłatne przejmowanie z urzędu nieruchomości pozostających własnością osób fizycznych na rzecz Skarbu Państwa. W związku z przeprowadzonymi reformami strukturalnymi w systemie organów administracji publicznej nie ma również prezydiów wojewódzkich rad narodowych, ani prezydiów powiatowych rad narodowych.

Do połowy 2005 r., zgodnie z linią orzeczniczą prezentowaną przez sądy administracyjne, w przedmiotowych sprawach orzekali wojewodowie. Zmiana nastąpiła na skutek wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt I OW 17/5), w którym to orzeczeniu Sąd przedstawił argumentację, w wyniku której jako organy właściwe do stwierdzania nieważności przedmiotowych orzeczeń wskazano samorządowe kolegia odwoławcze. Z kolei jednak ta linia orzecznicza ponownie uległa zmianie, na co wskazuje argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r. sygn. akt I OW 9/08, gdzie orzeczono, że organem właściwym w przedmiotowych sprawach nie jest organ administracji samorządowej, lecz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Następnie w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) Sąd przyjął, iż reprezentantem administracji rządowej, właściwym do rozpatrzenia przedmiotowych wniosków nie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a wojewoda. W tym ostatnim przypadku Sąd odniósł się do najnowszej regulacji, a mianowicie do ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206), która weszła w życie z dniem l kwietnia 2009 r.

W tych warunkach wnioskodawca podkreślał, że rozstrzygające znaczenie ma w tym przypadku udzielenie odpowiedzi na pytanie, który organ, z punktu widzenia obecnej struktury administracji publicznej, należy uznać za "organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji" w rozumieniu art. 150 § 1 k.p.a.. Rozważania te jednak, zdaniem Wojewody będą miały w tym przypadku uzasadnienie tylko o tyle, o ile przyjmie się, że zmiany organu właściwego w postępowaniu zwykłym dokonał ustawodawca, a zmiana ta miała miejsce po wydaniu decyzji, która ma być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego.

Wojewoda akcentował również, że zarówno w orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r. I SA 1717/00 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r. II SA/Gd 517/07) jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym odróżnia się dwie kategorie sytuacji tj. te, w których organ, któremu odebrano kompetencje do załatwiania określonego rodzaju spraw, w dalszym ciągu istnieje i inne, w których organ ten uległ całkowitej likwidacji. W pierwszym przypadku uznaje się, że zmiana właściwości rzeczowej nie wpływa na zmianę właściwości organu właściwego do przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym (pomimo, że w chwili zaskarżenia decyzji, kompetencję do rozpoznawania spraw danego rodzaju przekazano innemu organowi), natomiast w przypadku drugim, za organ, który wydał decyzję w danej sprawie, uważa się organ, który na skutek zmiany właściwości przejął kompetencję do załatwiania spraw danego rodzaju. Z uwagi zatem na brak zmiany przepisów prawnych w zakresie ustalenia organu właściwego rzeczowo do rozpoznawania spraw o stwierdzenie nieważności orzeczeń nieistniejących już organów administracji o przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości na podstawie dekretu z 1949 r., jak i z uwagi na wątpliwości wobec poglądu zaprezentowanego w powołanym przez Kolegium wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06) , zdaniem Wojewody, zasadnym było przyjęcie, że to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu jest organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w niniejszej sprawie.

Odpowiadając na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wskazało, że organem właściwym rzeczowo i miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Wojewoda Małopolski. W świetle bowiem aktualnego orzecznictwa, organem właściwym do rozstrzygania spraw dotyczących stwierdzania nieważności orzeczeń Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dotyczących przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich, wydanych w trybie omawianych przepisów, jest Wojewoda. Kolegium, powołując się na treść uzasadnienia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) wywodziło, że sprawy zakończone wydaniem decyzji o przejęciu na rzecz Państwa nieruchomości opuszczonych na podstawie dekretów z dnia 5 września 1947 r. i z dnia 27 lipca 1949 r., wtedy gdy istniały, należały do kategorii spraw z zakresu administracji rządowej. Obecnie, w prawie materialnym nie istnieje ta kategoria spraw. Nie istnieją już naczelnicy miast i gmin, a ustawodawca - dokonując reformy administracyjnej na podstawie ustawy z 1998 r. - nie określił też organów właściwych do weryfikowania decyzji ostatecznych, wydanych w tych nieistniejących już w rodzajach spraw z zakresu administracji rządowej. W tej sytuacji zatem nie można domniemywać właściwości organów gminy, skoro nie została ona wprost ustalona przepisami prawa, a jest oczywiste, że sprawy dotyczące przejmowania nieruchomości rolnych na własność Państwa nie należały i nie należą do zadań własnych gminy.

Kolegium wskazywało również, iż ustalenie organu wyższego stopnia do rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa winno następować z uwzględnieniem najnowszej regulacji tj. ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, która weszła w życie w dniu l kwietnia 2009 r. a zwłaszcza z uwzględnieniem zawartego w niej art. 3 ust. 1 pkt 5, zgodnie z którym do właściwości wojewody jako organu administracji rządowej w województwie należą wszystkie sprawy z zakresu administracji w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji tj. organów administracji rządowej. Przywołano również art. 3 ust. 1 pkt w/w ustawy stanowiący, że wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

W rezultacie Kolegium wywodziło, że treść wskazanych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego a ponadto, przyjmując za własny pogląd stanowisko wyrażone we wspomnianym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007r. (sygn. akt. II OSK 1474/06), organ ten stwierdził, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w zw. z art. 149 k.p.a., który zyskał swe uprawnienia wskutek zmiany przepisów.

Dodatkowo w odpowiedzi na wniosek zawarto informację, że wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1548/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa Łosie na decyzję Kolegium w Nowym Sączu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. nr [...] - w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonej w gromadzie Z. stwierdził nieważność obu decyzji Kolegium, jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej uznając, że w tego rodzaju sprawie winien orzekać wojewoda.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a. – spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny (także o właściwość), o którym mowa w art. 4 w/w ustawy procesowej należy zaś rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie spór zaistniały pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Nowym Sączu jest sporem negatywnym i dotyczy wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2008 r. orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r., w części dotyczącej przejęcia przez Skarb Państwa nieruchomości położonych w gromadzie R. stanowiących w dacie przejęcia własność M. P.. Istota sporu sprowadzała się w tym przypadku do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z w/w organów jest właściwy do wydania rozstrzygnięcia w powyższej sprawie.

Jak nadmieniono we wniosku w/w orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), który to dekret utracił moc z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Ta z kolei ustawa została uchylona ustawą z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 11, poz. 81).

Powyższe akty nie zawierały żadnych uregulowań, które przesądziłyby o właściwości organów prowadzących postępowanie nadzorcze w odniesieniu do orzeczeń wydawanych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Z tego powodu orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzednio prezentowało pogląd, że organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń wydanych na podstawie w/w dekretu jest samorządowe kolegium odwoławcze. Tego rodzaju stanowisko (już historyczne) oparte było m. in. na poglądzie, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668) starosta został upoważniony do wydawania niektórych decyzji w sprawach związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej a ponadto miał on kompetencję do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przepis zaś art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578) wskazywał samorządowe kolegium odwoławcze jako organ odwoławczy od decyzji starosty.

Akcentowano też, że nowelizacja art. 17 pkt 1-3 k.p.a. wprowadzona ustawą z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), wprowadziła zasadę, zgodnie z którą w myśl art. 17 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są kolegia odwoławcze chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wreszcie Sąd ten podkreślał, że wojewoda, na gruncie art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 91, poz. 577) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 22, poz. 268), jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko wtedy, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. W odniesieniu zaś do spraw o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydanych przez prezydia powiatowych rad narodowych na podstawie wspomnianego dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., brak było takiego przepisu szczególnego, który uzasadniałby właściwość wojewody (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt I OW 17/05).

Sytuacja zmieniła się jednak z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U Nr 31, poz. 206), tj. z dniem 1 kwietnia 2009 r. Ustawa ta – jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 maja 2009 r. (sygn. akt I OW 28/09) – stanowi element reformy administracji publicznej, w ramach której przewiduje się wzmocnienie pozycji wojewody. Według art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy do właściwości wojewody, jako organu administracji rządowej w województwie, należą obecnie wszystkie sprawy z zakresu administracji rządowej w województwie, niezastrzeżone w odrębnych ustawach na rzecz innych organów tej administracji, a zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy, wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

We wspomnianym wyżej postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił zatem, że jeżeli z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, także jako organ wyższego stopnia, jest wojewoda. W ocenie Sądu, treść omawianych przepisów wskazywała, że dotyczą one sytuacji, gdy sprawy z zakresu administracji rządowej nie zostały przekazane do właściwości organów samorządu terytorialnego. W związku z powyższym obecnie, w zmienionym stanie prawnym, organem właściwym do prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych w oparciu o dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, jest bezsprzecznie wojewoda.

W przedmiotowej sprawie problem sprowadzał się jednak do udzielenia odpowiedzi na pytanie, który organ jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania nadzorczego, prowadzonego w stosunku do orzeczenia wydanego na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. a zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu stwierdzającą nieważność takiego orzeczenia

W myśl przepisu art. 150 § 1 k.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach dotyczących wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Regulacja ta, odczytywana tylko literalnie, mogłaby zatem wskazywać w tym przypadku na właściwość Kolegium. Tym niemniej trzeba w tym miejscu zwrócić uwagę na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1474/06), w którym wyrażono pogląd, że zmiana przepisów o właściwości rzeczowej po wydaniu decyzji ostatecznej skutkuje przeniesieniem kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 150 § 1 w związku z art. 149 k.p.a. na nowy organ, który zyskał swe uprawnienie wskutek zmiany przepisów, a który to pogląd podziela Skład Orzekający w niniejszej sprawie.

Na aprobatę bowiem zasługuje stanowisko, w myśl którego wobec przeniesienia uprawnień jednego organu na drugi, ma miejsce także zmiana rozumienia pojęcia "organ, który w sprawie wydał decyzję w ostatniej instancji". Takie stanowisko zostało wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2002 r. (sygn. akt II SA 2554/01, Samorząd Terytorialny, 2003, nr 5, s. 56), na gruncie którego Sąd wskazał, iż właściwość do rozpoznania spraw w postępowaniach nadzwyczajnych wyznaczana jest przez aktualną właściwość rzeczową organu. Przyjąć bowiem należy, iż ustalając właściwość organu w sprawach wznowienia postępowania, po zmianie właściwości rzeczowej organów, należy poszukiwać rozwiązania uniwersalnego a taką gwarancję daje przyjęcie, że kompetencje do prowadzenia postępowania wznowionego przechodzą na nowy organ.

W ocenie Sądu Orzekającego pogląd, że przeniesienie kompetencji z jednego organu na drugi winno obejmować wszelkie postępowania, prowadzone w trybach zwykłych, jak i nadzwyczajnych (chyba, że przepis prawa wyraźnie wskazuje, których trybów postępowania przepisy o zmianie właściwości nie obejmują) ma swe szczególne uzasadnienie w przypadku trybu wznowieniowego. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją umożliwiającą ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu skontrolowania, czy jedna lub więcej wad tego postępowania, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., nie wpłynęła w sposób istotny na treść decyzji. Nie ma zaś żadnych normatywnych ani racjonalnie uzasadnionych powodów, aby w przypadku zmiany właściwości rzeczowej organów w danej kategorii spraw administracyjnych, dokonywać sztucznego podziału na sprawy załatwiane w trybie zwykłym, zastrzeżone do kompetencji organów, którym obecnie przekazano kompetencje do załatwiania tych spraw oraz sprawy załatwiane w trybie nadzwyczajnym (w tym wypadku wznowieniowym), gdzie właściwość pozostawałaby przy organach uprawnionych uprzednio do ich załatwiania. Nie ma także w świetle wskazanej wyżej argumentacji racjonalnych podstaw do zanegowania poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w powołanym wcześniej wyroku z dnia 8 listopada 2007 r., wskazującego że organ, na który przeszła kompetencja do orzekania w danym rodzaju spraw, winien orzekać nie tylko na gruncie art. 151 k.p.a. w przedmiocie wydania decyzji po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.), ale że na gruncie art. 150 w zw. z art. 149 k.p.a., winien on orzekać także o samym wznowieniu postępowania.

Należy ponadto podnieść, że przedmiotowe przeniesienie kompetencji wynika ze zmiany w tym zakresie przepisów prawnych. Wprawdzie początkowo (o czym wspomina wnioskodawca) zmiana w określaniu organu właściwego do orzekania w sprawach o stwierdzenie nieważności orzeczeń wydawanych przez prezydia powiatowych rad narodowych w oparciu o przepisy dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego, dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, była uzasadniana tylko odmienną wykładnią przepisów prawa, niemniej już po dniu 1 kwietnia 2009 r. tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, zmiana ta jest uzasadniona zmianą przepisów ustawowych. Tego rodzaju zaś sytuacja powoduje przeniesienie kompetencji w zakresie wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2008 r. (nr [...]) orzekającą o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia [...] grudnia 1954 r. (nr [...]) na Wojewodę Małopolskiego, który zyskał swą kompetencję wskutek zmiany przepisów.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.