Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1192/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 22, art. 92c ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 1, art. 47
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk,, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. D.K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2016 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] o nałożeniu na P. K. kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] lutego 2016 r. o godzinie 10:55 w miejscowości J., na drodze krajowej, przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu silnikowego marki Mercedes Benz wraz z naczepą marki Schmitz. Pojazdem kierował Y. P., obywatel Białorusi. Wymienionym pojazdem wykonywany był międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na trasie Belgia – Polska. Przewóz wykonywany był na rzecz P. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nawą [...].

W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów polegające na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli Nr [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ I instancji nałożył na P. K. (dalej jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości 5000 zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.

W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 92c ust. 1ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d." oraz przepisów prawa procesowego: art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Skarżący zarzucił organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności skarżący zarzucił, że organ nie przesłuchał kierowcy, podczas gdy jego zeznania rozstrzygnęłyby wątpliwości dotyczące popełnionego naruszenia. Podniósł ponadto, że nie miał wpływu na stwierdzone przez organ naruszenie przepisów.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] lutego 2016 r., o godzinie 16:36, po 9 godzinach i 54 minutach prowadzenia pojazdu, kierowca wylogował swoją kartę kierowcy z tachografu, a następnie prowadził pojazd między godziną 16:39 a godziną 17:57 bez karty kierowcy w tachografie. Organ ustalił, że od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia kontroli wyżej wymieniony kierowca był jedynym kierowcą prowadzącym pojazd. Powyższe potwierdzała karta kierowcy zalogowana w tachografie.

Organ stwierdził, że powyższe działanie powodowało nierejestrowanie na karcie kierowcy prawidłowych i rzeczywistych wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy, przebytej drogi, a zatem stanowiło naruszenie w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, o którym mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Organ stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie wykazał istnienia okoliczności, których nie mógł przewidzieć oraz na które nie miał wpływu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w całości. Zarzucił naruszenie art. 77 § 1, art. 80, art. 107 w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 75, art. 81, art. 156 § 1 oraz 107 § 3 i art. 10 k.p.a., art. 92c u.t.d., art. 2 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Zarzucił również błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L z dnia 28 lutego 2014 r., nr 60, str. 1).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ nie przesłuchał kierowcy, podczas gdy jego zeznania rozstrzygnęłyby występujące w sprawie wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d. podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Z ustaleń organów wynika, że kierowca zatrudniony przez skarżącego, wykonującego międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy na trasie Belgia – Polska, w dniu [...] lutego 2016 r. prowadził pojazd przez ponad godzinę (między 16:39 a 17:57) bez karty kierowcy w tachografie. Ustalenia tego dokonano na podstawie analizy danych z karty kierowcy oraz danych z tachografu. Ustalenie to jest prawidłowe, znajduje bowiem potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków z karty kierowcy oraz danych z tachografu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w dniu [...] lutego 2016 r. kierowca przez godzinę i 18 minut prowadził pojazd w czasie, gdy karta kierowcy wyjęta była z tachografu. Ustalenia tego skarżący w żaden sposób nie podważył. Należy również zauważyć, że kierowca podpisał protokół kontroli nie wnosząc jakichkolwiek zastrzeżeń, sam skarżący zaś, powiadomiony o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, a następnie o jego zakończeniu, nie zakwestionował wyników kontroli i nie skorzystał z możliwości ustosunkowania się do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

Prowadzenie pojazdu bez karty kierowcy w tachografie oznacza nierejestrowanie wskazań co do aktywności kierowcy i prawidłowo uznane zostało przez organ za naruszenie przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju.

Z uwagi na to, że przewóz wykonywany był na trasie Belgia - Polska, zastosowanie w tym zakresie mieć będą przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L z dnia 28 lutego 2014 r. Nr 60, str.1).

Nieuzasadniony jest zarzut skarżącego, że organ błędnie zastosował powołane rozporządzenie, ponieważ "polskie ustawodawstwo nie zezwala na stosowanie takiej podstawy prawnej". Jak wskazano na wstępie, obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 u.t.d. - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d.

Przepis art. 4 pkt 22 lit. a u.t.d. wprost wskazuje rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21), uchylone rozporządzeniem nr 165/2014, jako określające obowiązki lub warunki przewozu w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z przepisem art. 47 rozporządzenia nr 165/2014, uchylającym rozporządzenie nr 3821/85, odesłania do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłania do rozporządzenia nr 165/2014. Zawarte w art. 4 pkt 22 lit. a odesłanie do rozporządzenia nr 3821/85 uznać zatem należy, po jego uchyleniu, za odesłanie do rozporządzenia nr 165/2014. Prawidłowo zatem powołał organ przepisy rozporządzenia nr 165/2014.

Stosownie do art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, który to przepis, zgodnie z art. 48 rozporządzenia, ma zastosowanie od 1 marca 2015 r., kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 5, kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu oraz obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, innej pracy, która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim, okresy gotowości oraz przerwy lub odpoczynek.

Z przytoczonych unormowań wynika, że kierowca ma obowiązek stosowania karty kierowcy przez cały dzienny okres pracy, ponieważ obowiązany jest do rejestrowania nie tylko czasu prowadzenia pojazdu oraz wszelkich innych czynności wykonywanych na zlecenie pracodawcy, lecz także przerw, odpoczynku i okresów gotowości. Zasadą jest zakaz wyjmowania karty pracy przed zakończeniem dziennego okresu pracy. W rozpoznawanej sprawie kierowca naruszył zakaz wyjmowania karty pracy, ponieważ w dniu [...] lutego 2016 r. wyjął kartę przed zakończeniem pracy i przez ponad godzinę prowadził pojazd bez karty, nie rejestrując swojego czasu pracy.

W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że wyjęcie karty z tachografu w celu nierejestrowania rzeczywistej aktywności kierowcy stanowi naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Konsekwencją wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących jest kara pieniężna. W myśl bowiem art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92 ust. 6).

Pod pozycją 6 załącznika nr 3 wskazane zostały naruszenia przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. Jednym z takich naruszeń jest wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego (lp.6.2). Nie budzi wątpliwości, że usunięcie karty z tachografu w czasie prowadzenia pojazdu stanowi ingerencję w działanie urządzenia rejestrującego. Ingerencja ta spowodowała nierejestrowanie aktywności kierowcy. Zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika, nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych.

Kara za naruszenie określone w l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 jest więc uzasadniona.

Prawidłowe jest też stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Norma prawna wyrażona w art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że braku wiedzy o samowolnej ingerencji kierowcy w pracę urządzenia rejestrującego, nie można kwalifikować ani w kategoriach tzw. braku wpływu przedsiębiorcy, jak i okoliczności których nie można przewidzieć. Manipulowanie urządzeniami rejestrującymi i nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowców nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy międzynarodowe nie mógłby przewidzieć. Przeciwnie, jest to jedna z okoliczności, którą podmiot wykonujący przewozy i posługujący się w tym celu osobami trzecimi musi mieć zawsze na uwadze. Powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowców ingerencji w pracę urządzeń rejestrujących ich czas pracy. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący organizował jakiekolwiek szkolenia dotyczące obowiązków kierowców, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżący nie przedstawił też wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie takiej organizacji pracy i systemu kontroli, które zapobiec maja naruszeniom przepisów przez kierowców. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców, aby transport drogowy wykonywany był zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Profesjonalny przewoźnik nie może skutecznie bronić się argumentem, że tego typu zdarzeń czy okoliczności nie mógł przewidzieć.

W dyspozycji art. 92c nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji art. 92c. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować zatrudnionych przez niego pracowników.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący jako podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Żadne takie okoliczności nie wynikały z protokołu kontroli, ani z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Jakiekolwiek ingerowanie w dane dotyczące czasu pracy kierowców zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Ingerencja w urządzenie rejestrujące, w następstwie której dopuszczono się fałszowania czasu pracy kierowcy, mogła mieć bezpośredni wpływ na zdolności percepcyjne kierowcy i niewątpliwie stanowiła bardzo duże zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.

Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że organ nie przesłuchał kierowcy w charakterze świadka. Skarżący nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby dopuszczenie tego dowodu. Nie jest wystarczające ogólnikowe powołanie się na bliżej nieokreślone wątpliwości co do powstania naruszenia. Żadne takie wątpliwości w sprawie nie wystąpiły i nie zostały przez skarżącego wykazane. Wydruki z tachografu i karty kierowcy są jednoznaczne. Dla stwierdzenia naruszenia nie jest istotne, z jakich powodów kierowca usunął kartę na określony czas i czy jego działanie było racjonalne czy nie. W szczególności nie ma więc znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że kierowca nie musiał usuwać karty, ponieważ w przypadku przekroczenia czasu pracy kara byłaby niższa.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, organy administracji wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dowody te zostały następnie prawidłowo ocenione, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jest szczegółowe i wyczerpujące, wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione oraz dowody, na których organ oparł swoje ustalenia. Uzasadnienie zawiera też szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. są więc nieuzasadnione.

Z przytoczonych powodów brak podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.)