Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 9/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: art. 2, art. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 5 ust. 3
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant ref. staż. - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżona decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. Sp. z o.o. w M. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2008 roku do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek "P." Sp. z o.o. o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

W dniu 16 lipca 2009 r. w siedzibie spółki oraz podmiotów członkowskich zostały przeprowadzone przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] czynności kontrolne. Kontrola stwierdziła następujące nieprawidłowości:

1) w odniesieniu do "F." sp. z o.o. - stwierdzono, że spółka nie dostarczyła grupie rzepaku w okresie objętym wnioskiem, ponieważ go nie produkowała,

2) w odniesieniu do “C." Sp. z o.o. kontrola wykazała, iż dostarczony grupie rzepak został uzyskany z zasiewów z lat 2006/2007,

3) w odniesieniu do “W." Sp. z o.o. kontrola wykazała, iż dostarczony grupie rzepak został uzyskany z zasiewów z lat 2006/2007,

4) w odniesieniu do “T." Sp. z o.o. stwierdzono, że spółka nie dostarczyła grupie rzepaku w okresie objętym wnioskiem, ponieważ go nie produkowała.

W odniesieniu do "A." sp. z o.o. kontrola nie wykazała nieprawidłowości.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 roku odmówił stronie wypłaty środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 7 listopada 2007 r. do dnia 6 listopada 2008 r., tj. za pierwszy rok działalności.

W dniu 21 sierpnia 2009 r. Strona wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określone zostały zarówno na mocy przepisów wspólnotowych jak i krajowych.

Na gruncie przepisów wspólnotowych istota przedmiotowej pomocy przedstawiona została w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1), zgodnie z którym, wsparcia finansowego udziela się w celu ułatwiania tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celu:

1) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup,

2) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

3) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Na gruncie prawa krajowego, zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. nr 88, poz. 983, z późn. zm.) (dalej "ustawa GR"). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy GR, grupa producentów rolnych prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną pod warunkiem, że została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego lub grupy produktów.

Organ wyjaśnił, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 81, poz. 550, z późn. zm.) (dalej "rozporządzenie GR"). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia GR, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 74), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Mając na uwadze powyższe, organ zauważył, iż zgodnie z art. 35 ust 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. W związku z tym, istotą przedmiotowej pomocy jest wsparcie wspólnej produkcji określonego produktu lub grupy produktów realizowanej za pośrednictwem grupy producentów przez wszystkich producentów zakładających grupę.

Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. z 2008 r. nr 72, poz. 424), minimalna liczba członków grupy producentów rolnych tworzonej w celu produkcji ziaren zbóż wynosi 5.

Organ stwierdził, że ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawca jest grupą producentów ziaren zbóż. Tymczasem jak wykazała kontrola na miejscu w pierwszym roku działalności spółki dwóch z pięciu członków grupy nie produkowało ziaren zbóż, a rzeczywistą produkcję ziaren zbóż prowadził tylko jeden udziałowiec. W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, w ocenie organu administracji, rzeczywiście przeprowadzone i nieprzeprowadzone operacje grupy w pierwszym roku jej działalności wskazują na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków do przyznania pomocy.

Wobec powyższego, organ stwierdził, iż w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie stronie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za pierwszy rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmioty, których działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W konsekwencji, doprowadziłoby to do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z przedmiotowej regulacji.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez Stronę w odwołaniu organ wskazał, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR weryfikując spełnienie przez podmiot ubiegający się o pomoc warunku zawartego w § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia GR związany jest aktem administracyjnym organu właściwego do dokonania wpisu do rejestru grupy producentów tj. marszałka województwa.

Mając na uwadze powyższe, organ podkreslił, iż nie kwestionuje spełniania przez wnioskodawcę formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu grupy producentów rolnych. Jednakże w ocenie organu, w pierwszym roku działalności grupy, w którym dwóch jej członków w ogóle nie produkowało ziaren zbóż będących produktem, ze względu na który grupa producentów została utworzona, strona zainteresowana w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, a w konsekwencji przedmiotowa pomoc nie powinna zostać jej przyznana.

W skardze na powyższą decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na:

1. bezzasadne przyjęcie, iż każdy z członków grupy ma obowiązek w każdym roku działalności wytworzyć produkt, dla którego utworzona została grupa, bez wskazania podstawy prawnej takiego ustalenia, podczas gdy zasady prawidłowej gospodarki wymagają zmiany upraw,

2. naruszenie prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 07 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (DZ. U. L 368 z 23 grudnia 2006 r., str. 74) poprzez jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w wyniku sprzeczności istotnych ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, polegającej na stwierdzeniu przez organ, iż skarżąca pomimo spełnienia formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez spółkę statusu grupy producentów rolnych, w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy, podczas gdy z okoliczności sprawy jasno wynika, iż skarżąca spełniła w sposób rzeczywisty zarówno warunki formalne, konieczne do uzyskania statusu grupy producentów rolnych, jak i warunki niezbędne do uzyskania pomocy finansowej,

3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez odmowę udzielenia pomocy, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszelkie formalne warunki określone przepisami prawa, niezbędne do uzyskania wsparcia, a organ II instancji tego faktu nie zakwestionował,

4. naruszenie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej na wspieranie "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U, z 2007 r. nr 81 poz. 550 z późn. zm) poprzez odmowę przyznania pomocy podczas gdy skarżąca spełnia wszystkie przesłanki określone w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r., wydanym w sprawie sygn. akt V SA/Wa 430/10 tut. Sąd skargę oddalił przywołując w jego uzasadnieniu następujące okoliczności faktyczne i prawne: Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz.983 ze zm.), zwana dalej "ustawą o grupach producentów rolnych".

Stosownie do art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Ustawa określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, miedzy innymi grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art.3 ust.1 pkt 1). W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4 ).

W art.6 ustawy zawarta jest delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą by tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych ( Dz.U. Nr 72, poz. 424).

W punkcie 15 załącznika do rozporządzenia ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów ziaren zbóż to 5 podmiotów.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz.U.Nr 81, poz.550 ze zm.).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem z dnia 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielana grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art.10 ust.1 ww. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art.29 ustawy, czyli w ww. rozporządzeniu z dnia 20 kwietnia 2007 r.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez P. sp. z o.o. w M. wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1975/2006".

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 , który w ust.1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć , że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 5 ust.3 rozporządzenia nr 1975/2006 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. Sąd podkreślił, że jest bezsporne i niekwestionowane przez Skarżącą Spółkę, że w pierwszym roku istnienia grupy dwóch z pięciu jej członków (spółka F. oraz spółka T. ) nie produkowało ziaren zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona.

W tej sytuacji mimo uzyskania przez Skarżącą Spółkę warunku formalnego uznania za grupę producentów rolnych (wpis do rejestru), w okresie objętym wnioskiem cel przepisów polegający na ułatwianiu wspólnego wprowadzenia do obrotu ziaren zbóż nie został osiągnięty. Wobec powyższego należało uznać, że warunki do otrzymania płatności zostały stworzone sztucznie, a wypłata dofinansowania byłaby sprzeczna z określonymi w wyżej wymienionych przepisach celami wsparcia.

W następstwie wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2011r., sygn. akt II GSK 1141/10 uchylił to orzeczenie oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia Sąd II instancji podniósł, iż nie można uznać, że każde powstrzymanie się od produkcji części producentów, bez względu na przyczynę, oznacza sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami sytemu wsparcia. Należy bowiem zwrócić uwagę na złożoną konstrukcję wewnętrzną art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Otóż zgodnie z tym przepisem przesłanką wstrzymania płatności jest: 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania takich płatności oraz 2) wykazanie celu jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Jednakże na etapie postępowania administracyjnego organy administracyjne wskazanych okoliczności nie wykazały.

Zasady wsparcia na gruncie prawa wspólnotowego określa natomiast art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Zgodnie z postanowieniami art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia nr 1698/2005. wsparcia udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w art. 35 ust. 1 lit. b) mowa jest o wspólnym wprowadzaniu towarów do obrotu, w tym przygotowaniu do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych. Z treści tego przepisu nie można dojść do wniosku, że uzyskanie wsparcia przez grupę producentów uzależnione jest od wytworzenia przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż. dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona. Przepis ten wskazuje bowiem na cel jakim jest wspólne wprowadzenie towarów do obrotu.

Do procesu produkcji nawiązuje natomiast art. 35 ust. 1 lit. a ww. rozporządzenia nr 1698/2005. Z przepisu tego wynika jednak cel wsparcia, jakim jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup.

W myśl natomiast art. 35 ust. 2 ww. rozporządzenia Komisji wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lal przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana. Oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek do pułapu określonego w załączniku I.

Z kolei zgodnie z art. 35 ust. 3 ww. rozporządzenia Komisji wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ Państwa Członkowskiego najpóźniej w dniu 31 grudnia 2013 r.

Analiza postanowień art. 35 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia Komisji pozwala na zajęcie stanowiska, że przepisy te regulują przesłanki udzielania wsparcia. Należy zwrócić uwagę, że art. 35 ust. 2 odwołuje się do procesu produkcji, jednocześnie określając podstawę obliczenia pomocy. Podstawą tą jest roczna produkcja grupy, a nie każdego z członków grupy oddzielnie.

Okoliczność, iż wysokość wsparcia zdeterminowana jest roczną produkcją grupy producenckiej skierowanej na rynek, która to produkcja stanowi sumę produkcji poszczególnych członków grupy, zainteresowanych wynikiem produkcyjnym i finansowym działalności grupy w kolejnych okresach referencyjnych, w których udzielana jest grupie producentów zryczałtowana pomoc w formie rocznych rat, nie stanowi dostatecznej podstawy do wyprowadzenia wniosku o bezwzględnej konieczności produkcji w każdym roku produktu, ze względu na który grupa ta została utworzona. Jest to bowiem tylko schemat obliczania wysokości wsparcia, uzależniony - co należy podkreślić - od globalnej produkcji wszystkich członków grupy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72. poz. 424 ze zm.) określono minimalne roczne wielkości produkcji towarowej, w tym także w zakresie nasion zbóż i nasion roślin oleistych, w odniesieniu do jednego podmiotu, a mianowicie grupy producenckiej. Gdyby rzeczywiście warunkiem uzyskania wsparcia było wytworzenie przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, prawodawca z pewnością owe limity minimalnej produkcji odniósłby do poszczególnych członków grupy.

W opinii Sądu obowiązku wykonywania corocznie określonej produkcji przez każdego z członków grupy nie można domniemywać. Wspólna realizacja celów wskazanych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, przez poszczególnych członków grupy producenckiej nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkie te czynności odrębnie, w tym także w zakresie czynności w postaci produkcji ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę Sygn. akt II GSK 1141/10 nie podzielił zatem stanowiska zajętego w wyroku NSA z dnia 22 września 2011 r., II GSK 942/10. z którego to orzeczenia wynika, że każdy z członków grupy zobligowany jest do produkcji i wprowadzania do obrotu, za pośrednictwem grupy, produktu, ze względu na który została ona utworzona, w każdym z pięciu lat przypadających po dacie, w której grupa powstała, zaś niewyprodukowanie i nie wprowadzenie do obrotu za pośrednictwem grupy produktu ze względu na który została ona utworzona, nawet przez jednego członka grupy, stanowi podstawę do zastosowania art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006.

NSA w wyroku z dnia 22 września 2011 r. II GSK 942/10 wskazał, że istota rzeczy w konstrukcji wsparcia grup producenckich wyraża się we wspieraniu działalności realizującej swoistego rodzaju wspólne przedsięwzięcie, polegające na wspólnej produkcji i wspólnym wprowadzaniu produktu do obrotu. W ramach grupy, producenci zobowiązani są więc działać wspólnie, zarówno w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i zwłaszcza w płaszczyźnie sprzedaży produktu ze względu na który grupa ta została utworzona, albowiem tylko i wyłącznie w ten sposób ich działalność będzie korespondowała ze wskazanymi wyżej celami, realizowanie których (w ramach grupy) korzysta ze wsparcia finansowego.

NSA w przedmiotowej sprawie (Sygn. akt II GSK 1141/10) nie podzielił jednak interpretacji pojęcia "wspólnego działania" (pod którym ujęto produkcję i sprzedaż) dokonanej w powołanym wyżej orzeczeniu NSA. Jak już bowiem wskazano "wspólne działanie" członków grupy nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkich tych czynności odrębnie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że nie można podzielić stanowiska odnośnie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez jego niezastosowanie.

Otóż ze względu na to, że organy w loku postępowania skupiły się na stwierdzeniu okoliczności zaniechania wytworzenia przez niektórych członków grupy ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży którego grupa została utworzona, przyjmując jednocześnie taki stan jako uzasadniający odmowę wsparcia, w tak ustalonym stanie faktycznym nie można rozważać o zasadności (niezasadności) udzielenia pomocy grupie producentów rolnych. Zagadnienie to wymaga w szczególności uprzedniego ustalenia stanu faktycznego i stwierdzenia, czy grupa producentów rolnych spełniała przesłanki określone w art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz wart. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej ppsa) sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011 roku Sygn. akt II GSK 1141/10 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej spółki z o.o. P.

Mając zatem na względzie z jednej strony powyższe uwarunkowania z drugiej zaś treść skargi złożonej przez spółkę P.uznać trzeba iż zasługuje ona na uwzględnienie. Przypomnieć bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o której wyżej mowa (Sygn. akt II GSK 1141/10) przesądził że w postępowaniu administracyjnym nie dokonano niezbędnych ustaleń faktycznych w kwestii tego czy grupa producentów rolnych spełnia przesłanki określone w art. 35. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz w art. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88 z 2000 r. poz. 983 ze zm.). NSA stanął bowiem na stanowisku, iż organy w trakcie postępowania skupiły się na stwierdzeniu okoliczności zaniechania wytworzenia przez niektórych członków grupy ziarna zbóż dla produkowania i sprzedaży którego grupa została utworzona, przyjmując jednocześnie taki stanu jako uzasadniający odmowę wsparcia. Zdaniem NSA nie było to jednak właściwe. W dotychczas ustalonym stanie faktycznym bezzasadnym było bowiem rozważenie zasadności względnie bezzasadności udzielania pomocy skarżącej. NSA jest zdania, że uzyskanie wsparcia przez grupę producentów rolnych nie jest uzależnione od wytworzenia przez każdego z członków grupy w każdym roku działalności ziarna zbóż. Podstawą udzielania takiego wsparcia jest bowiem roczna produkcja grupy, a nie każdego z członków oddzielnie.

W ocenie Sądu II instancji powyższe stanowisko ma związek m.in. z właściwą wykładnią art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji WE nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku. Przepis ten wskazuje przecież że przesłanką wstrzymania płatności jest:

1. stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, oraz

2. wykazanie celu jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami wsparcia. Oznacza to, że odmowa przyznania skarżącej środków finansowych z tytułu pomocy w ramach działania ,, Grupy producentów rolnych" powinna być poprzedzona wykazaniem istnienia powyższych okoliczności. Naczelny Sądd Administracyjny podkreślił jednak iż na etapie postępowania administracyjnego ich istnienia nie wykazano. Prowadzi to do wniosku, iż także w powyższym zakresie ustalenia postępowania administracyjnego muszą zostać uzupełnione.

W tym miejscu godzi się jednak przypomnieć że ustalenia faktyczne pozostają w kompetencji organów administracyjnych. Takich ustaleń nie mogą czynić sądy, nie mają bowiem ustawowych uprawnień z których wynikałaby możliwość zastępowania organów w tym zakresie. Obowiązkiem sądów jest natomiast ocena tychże ustaleń dokonana przez organ, jak i ocena rozważań prawnych sformułowanych przez nie na ich podstawie.

Powyższe oznacza, iż to na organie ciąży obowiązek wyjaśnienia przyczyn z powodu których nie wszyscy członkowie grupy produkowali ziarna zbóż dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona. Ma to istotne znaczenie albowiem nie każde powstrzymanie się od produkcji przez część producentów oznacza sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności.

Niejako na marginesie powyższych rozważań podkreślić trzeba, iż z uzasadnienia wyroku wydanego przez NSA w sprawie o Sygn. akt II GSK 1141/10 wynika, iż tenże sąd przedstawił swoje stanowisko w sposób jasny i precyzyjny, zaś obowiązkiem tak sądu I instancji jak i organu jest stanowisko to uwzględnić w toku dalszego postępowania w sprawie.

Z powyższych względów skargę należało uznać za uzasadnioną w stopniu stanowiącym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.