Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 667/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 4 ust. 2 pkt 2,, par. 27 ust. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: art. 29
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał Panu W. K. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") płatność rolnośrodowiskową na 2011 rok (wariant 2.1 – 5,63 ha, wariant 2.3 – 2,92 ha, wariant 2.5 – 1,7 ha, wariant 5.1 – 14 ha) na kwotę 28.596,90 zł.

Skarżący w dniu 15 maja 2012 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR

w B. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012, w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni

5,12 ha, wariant 2.3 - trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 2,92 ha, wariant 2.5 uprawy warzywne (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 2,21 ha oraz pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 14,00 ha.

W dniu [...] października 2012 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności (raport z czynności kontrolnych nr [...]), w zakresie działania program rolnośrodowiskowy (raport z czynności kontrolnych nr [...]), oraz

w zakresie kwalifikowalności powierzchni (raport z czynności kontrolnych nr [...]). W wyniku kontroli stwierdzono między innymi brak prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję nr [...] odmawiającą Skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]utrzymał powyższą decyzję w mocy.

Następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. wystosował do Skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...].

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] września 2014 r. wydał decyzję nr [...]o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 26.596,90 zł.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę ARiMR w B. do ponownego rozpoznania z uwagi na nieprawidłowo ustaloną kwotę nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] grudnia

2014 r. wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego, na mocy której dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 28.596,90 zł.

Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] ponownie uchylił decyzję organu

I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Jako powód wskazał niedopełnienie obowiązku powiadomienia strony o możliwości zapoznania się

z zebranym materiałem dowodowym oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Po dokonaniu stosownego zawiadomienia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] dokonał ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 28.596,90 zł.

Powyższa decyzja, na mocy decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] została utrzymana w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] października 2012 r. (raport z czynności kontrolnych nr [...]) wynika, że Skarżący w roku 2012 nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Brak prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, do którego prowadzenia Skarżący został zobowiązany na mocy § 4 ust. 2 pkt 2, zgodnie z § 27 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, skutkowało odmową płatności rolnośrodowiskowej w danym roku. Zasadnie więc, w oparciu o art. 18 ust. 1akapit 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., w związku z § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz.. 361 ze zm., dalej: "rozporządzenie rolnośrodowiskowe") organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych Skarżącemu, a następnie wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.

Organ podkreślił, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. Dlatego

w razie stwierdzenia uchybienia w realizacji programu rolnośrodowiskowego przez rolnika, oprócz zmniejszenia płatności w danym roku stosuje się zwrot płatności, które zostały wypłacone w poprzednich latach. W przypadku, gdy dane zmniejszenie stanowi procentową wartość o taką wartość ustala się zmniejszenie płatności. Powyższy przepis, zgodnie z art. 35 cytowanego rozporządzenia Komisji (UE)

Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. stosowany jest do spraw od roku 2011,

tj. od dnia wejścia w życie ww. rozporządzenia.

Organ podkreślił, że przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o ARiMR przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy wnioskodawcy, uznanych następnie za pobrane nienależnie z powodu niedotrzymania warunków 5-letniego okresu zobowiązania, co miało miejsce w tej sprawie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ stwierdził, że nie zawiera ono żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia. Zdaniem organu, w sprawie brak było również przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

Odnośnie kwestii odstąpienia od ustalania kwoty nienależnie pobranych płatności organ wskazał, że ustalona w decyzji kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro przeliczoną na złote wg kursu euro ustalonego zgodnie

z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 a zatem w odniesieniu

do tych płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające takie odstąpienie.

Zdaniem organu, w sprawie nie zaistniały też przesłanki z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej za 2011 rok. Płatność została przekazania w dniu [...] stycznia 2012 r. na rachunek bankowy wskazany przez Skarżącego i nie wynikała z pomyłki ARiMR.

Na powyższą decyzję Skarżący wywiódł skargę do WSA w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.

Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa, mające wpływ

na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:

1. art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) poprzez jego zastosowanie, mimo że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło

do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata),

a następnie decyzja zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, bądź stwierdzone zostanie, że została wydana z naruszeniem prawa,

co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;

2. art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. dalej: "k.p.a." w związku

z art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez wydanie decyzji Nr PRS/29/14 z dnia 25 września 2014 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego mimo,

że przedmiotowa sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, a decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego oraz nie stwierdzono, że została wydana

z naruszeniem prawa;

3. § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia

13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz.U.2013.361

ze zm., dalej: "Rozporządzenie rolnośrodowiskowe") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności bezpodstawne przyjęcie, że dyspozycja tego przepisu obejmuje nieścisłości czy uchybienia dotyczące prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, podczas gdy

w rzeczywistości w paragrafie tym mowa jest wyłącznie o jego nieprowadzeniu;

4. § 38 ust. 10 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności bezpodstawne przyjęcie, że dyspozycja tego przepisu przewiduje sankcję w postaci odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku uchybień w prowadzonym rejestrze działalności rolnośrodowiskowej, podczas gdy przepis ten mówi jedynie o nie prowadzeniu rejestru w ogóle;

5. art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady "wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, poprzez jego niezastosowanie, mimo że w niniejszej sprawie o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności;

6. art. 7 k.p.a. - zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich

z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez niezasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym przyjęcie, że odwołujący nie posiadał i nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej, pomimo, ze rejestr w rzeczywistości był prowadzony i został przedstawiony inspektorom terenowym w dniu kontroli, a fakt ten potwierdzają podpisy i pieczątki inspektora terenowego z dnia

[...] października 2012 r., zarówno na stronie tytułowej rejestru, jak i pod poszczególnymi tabelami;

7. art. 80 k.p.a. tj. przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez niezasadne przyjęcie ewentualnych uchybień stwierdzonych w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej za równoznaczne

z brakiem planu działalności rolnośrodowiskowej, w konsekwencji czego wydana została niesłuszna, pozbawiona podstaw prawnych decyzja;

8. art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE)

nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

(Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str.1, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i tym samym niesłuszne zastosowanie względem skarżącego sankcji w sytuacji, gdy Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za rzekomo popełnione nieprawidłowości, gdyż posiadał i przedstawił podczas kontroli rejestr działalności rolnośrodowiskowej;

9. art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez powołanie w rozstrzygnięciu jak i uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej, która w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania

§ 38 ust. 8, pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym w szczególności pominięcie okoliczności, że wnioskodawca posiadał w dniu kontroli rejestr działalności rolnośrodowiskowej i uzasadnianie wbrew treści dokumentów,

że rejestru takowego nie posiadał.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga została oddalona.

W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne pozostaje w związku z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2011 r., przyznającą Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na 2011 r. w kwocie 28.596,90 zł. Przyczyną przeprowadzenia postępowania w sprawie jest stwierdzenie podczas kontroli w gospodarstwie Skarżącego w dniu [...] października 2012 r. braku prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej. W związku z ustaleniami tej kontroli organ w pierwszej kolejności wydał decyzję z [...] kwietnia 2013 r. odmawiającą Skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2012 rok.,

a Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia

[...] czerwca 2013 r. utrzymał tą decyzję w mocy. Następnie organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. W wyniku tego postępowania wydana została zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja.

Podkreślić należy jednak, że pomimo istniejącego związku wskazanych wyżej postępowań, nie istnieje między nimi zależność tego rodzaju, że decyzja ustalająca nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe za dany okres może zostać wydana dopiero wówczas, gdy z obrotu prawnego zostanie wyeliminowana decyzja przyznająca płatność rolnośrodowiskową na ten sam okres, ewentualnie zostanie stwierdzone, że ta ostatnia została wydana z naruszeniem prawa. Dla wydania obu rodzajów decyzji przewidziane są odrębne postępowania, inne są przesłanki wydania decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową, inne zaś decyzji ustalającej nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe. Ustawodawca, formułując warunki, w jakich organ jest obowiązany ustalić nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe nie wskazuje na konieczność niepozostawania

w obrocie prawnym decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznaje za niezasadne zarzuty skargi oparte na twierdzeniu, że dopóki istnieje w obrocie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznająca Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2011, to nie jest możliwe wydanie decyzji ustalającej nienależnie pobrane płatności rolnośrodowiskowe za ten okres. Niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 16 k.p.a. w zw. z art. 21 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Badane postępowanie dotyczy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: (1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; (2) krajowych, przeznaczonych na: (a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, (b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie ww.

art. 29 ust. 1 jest zatem zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych oraz ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków

w drodze decyzji administracyjnej. W kontrolowanej sprawie organy oceniły,

że Skarżący powinien zwrócić przyznane mu i wypłacone płatności rolnośrodowiskowe za rok 2011.

Przyczyną, dla której wszczęto wobec Skarżącego postępowanie i ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego

za rok 2011 było stwierdzenie podczas kontroli w roku 2012, że Skarżący nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Kwestia ta stanowi główny przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Skarżący twierdzi, że sprzeczne ze stanem faktycznym było przyjęcie przez organ, że nie posiadał on i nie prowadził rejestru działalności rolnośrodowiskowej, podczas gdy rejestr ten był przez niego prowadzony i został przedstawiony inspektorom terenowym w dniu kontroli, co potwierdzają podpisy i pieczątki inspektora terenowego na stronie tytułowej rejestru jak i pod poszczególnymi tabelami z dnia [...] października 2012 r. Organ konsekwentnie twierdzi, że Skarżący w roku 2012 nie prowadził rejestru.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu kontroli przedstawił kontrolującym rejestr działalności rolnośrodowiskowej (znajduje się on w aktach sprawy na str. [...]). Świadczą o tym pieczątki kontrolujących wraz z datą "[...] paź. 2012". Do akt sprawy rejestr ten został złożony [...] maja 2013 r. Sąd zauważa, że pod pieczątką kontrolującego na poszczególnych stronach rejestru został on uzupełniony. Uzupełnienia dotyczą okresu od sierpnia 2012 r. Zatem niewątpliwie rejestr został uzupełniony dopiero po dacie kontroli, tj. zapisy dotyczące sierpnia 2012 r. zostały dokonane dopiero po [...] października 2012 r.

Obowiązek prowadzenia rejestru wynika z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Przepis ten stanowi, że rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego. Zgodnie

z instrukcją wypełniania rejestru działalności rolnośrodowiskowej, wpisów należy dokonywać na bieżąco. W ocenie Sądu brak bieżących wpisów w rejestrze uprawniał organy do stwierdzenia, że Skarżący nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Sąd nie podziela natomiast stanowiska prezentowanego przez Skarżącego, że przepis ten można stosować jedynie w sytuacji, gdy rejestr w ogóle nie jest prowadzony. Zdaniem Sądu, takie rozumowanie jest nieuprawnione. Sąd stoi na stanowisku, że prowadzenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej należy rozpatrywać jako prawidłowe prowadzenie rejestru. Nie chodzi przy tym

o sankcjonowanie każdej nieścisłości czy uchybienia, jak to nazywa Skarżący. Jednak brak wpisów przez okres ponad dwóch miesięcy nie jest zwykłym uchybieniem, lecz zaniedbaniem mogącym skutkować stwierdzeniem o braku prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Zgodnie z § 27 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

26 lutego 2009 r. jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku. Z kolei w myśl § 28 ust. 1 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie

z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Zgodnie

z § 28 ust. 3 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W myśl art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia

27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz

do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów:

a) w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a) ppkt (iv) i (v) oraz lit. b)

ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych,

a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE)

nr 1698/2005, oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b) kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia

i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Mając na uwadze przytoczone regulacje prawne Sąd stwierdza, że organy były uprawnione do ustalenia Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności

z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, które uzyskał on za rok 2011. Przyznana decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. płatność ma charakter wieloletni – Skarżący zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego (k. [...] akt admin.), a zatem wypłacone z tytułu tego zobowiązania płatności podlegają odzyskaniu.

Organy rozważyły, czy w sprawie wystąpiły inne przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych.

W szczególności wskazano, ze w oparciu o art. 28 ust. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE)

Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 15), obowiązek zwrotu nie powstaje w przypadku zaistnienia jednej z poniższych kategorii siły wyższej lub wyjątkowej okoliczności. Zgodnie z art. 47 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE)

nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r., Państwa Członkowskie mogą uznać

w szczególności następujące kategorie siły wyższej: śmierć rolnika, długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu, wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania, katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich; choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego

do rolnika żywego inwentarza. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Zgodnie z § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością,

w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany, jest:

(1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania; (2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami działań mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych lub zmiana tych programów;

(3) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego

na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów; (4) wystąpienie okoliczności określonych w § 7 ust. 2 lub 3 - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5; (5) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7; (6) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia rasy lokalnej

z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych

od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

(7) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolno środowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa

w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8; (7a) uszkodzenie lub zniszczenie drzew przez dzikie zwierzęta mimo zastosowania repelentów, ogrodzenia lub osłonek mające wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego; (8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Należy zgodzić się z organem, że w sprawie przepisy te nie znajdują zastosowania. Skarżący podnosi, że w jego gospodarstwie miał miejsce pożar stodoły w sierpniu 2012 r. Jednakże Skarżący nie wykazał, że dopełnił obowiązku zgłoszenia faktu pożaru stodoły w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym był

w stanie dokonać tej czynności.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu

do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady "wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Skarżący uważa, że powinien

on znaleźć zastosowanie w sprawie, gdyż o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 cyt. Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011,

w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2. Z ust. 3 tego artykułu wynika,

że obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie

12 miesięcy od dokonania płatności. Rację należy przyznać organowi, że przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania na gruncie tej sprawy, gdyż nie zachodzi tu sytuacja, w której płatność została dokonana na skutek pomyłki organu. Przyczyną zaś, która spowodowała wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności było stwierdzenie przez organ nieprowadzenia przez Skarżącego rejestru działalności rolnośrodowiskowej.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 73 rozporządzenia Komisji (WE)

nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina Sąd podziela stanowisko organu, że przepis ten nie znajduje zastosowania

w przedmiotowej sprawie o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Słusznie organ zauważył, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach o przyznanie pomocy.

Sąd zauważa, że uzasadnienie decyzji organów nie jest wyczerpujące, gdy chodzi o kwestię wyjaśnienia Skarżącemu, dlaczego stwierdziły one, że nie prowadził on rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Sąd stanął jednak na stanowisku,

że uchybienie to nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze powyższe Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.