Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 86/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 187a ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 821
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
article: podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Asesor WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 września 2020 r. sprawy ze skargi Łukasza Chrzanowskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 listopada 2019 r. nr SKO.PSŚ/41.5/2347/2019/15791/KCz w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia "Dobry Start" uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta Gliwice z dnia 16 października 2019 r. nr DS.042929.19.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej przyznania L. C. świadczenia "Dobry start" na dziecko K. C.

Decyzja zapadał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ I instancji ww. decyzją odmówił przyznania L. C. (dalej: strona) świadczenia "Dobry start" na córkę K. C. z tego względu, że władza rodzicielska nad małoletnią K. C. wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt: [...] została powierzona obojgu rodzicom, a miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki. z § 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.05.2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" świadczenie dobry start, w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia dobry start, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeśli natomiast i opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie dobry start wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. Organ nie wyjaśnił jednak jak ma się stan faktyczny sprawy, w ramach którego wnioskodawca sprawując władzę rodzicielską i faktycznie wykonując opiekę nad córką świadczenia tego nie powinien uzyskać.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie wyjaśniając w szczególności, że córka zmieniła swoje miejsca zamieszkania podejmując naukę w [...] Liceum Ogólnokształcącym w G. Jak wspólnie z matką dziecka ustalono, w roku [...] r. świadczenie Dobry start będzie pobierał ten, kto faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. To córka zadecydowała o zamieszkaniu w G. i pobieraniu tu nauki. Pan C. podał, że matka dziecka nie złożyła wniosku o przyznanie świadczenia w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w T.

W piśmie z dnia [...] r. przekazującym odwołanie strony wraz z aktami sprawy organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, albowiem nie znalazł podstaw do zmiany Zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał w szczególności na to, że Sąd Okręgowy w P. w wyroku z dnia [...] r. sygn. akt: [...] w pkt 2 orzekł, że wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią K. C. powierza obojgu rodzicom ustalając, iż miejscem zamieszkania dziecka będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki M. C. Kosztami utrzymania dziecka Sąd obciążył oboje rodziców ustalając udział ojca w ponoszeniu tych kosztów w kwocie 500zł. miesięcznie na rzecz dziecka (pkt 3 wyroku). Sąd nie orzekł o kontaktach L. C. z córką K. C. (pkt 4 wyroku). Zatem Sąd nie ustalił opieki naprzemiennej obydwojga rodziców rozwiedzionych sprawowanej w porównywalnych i powtarzających się okresach, tym samym nie można przyjąć, iż opieka jest sprawowana przez oboje rodziców. Zamieszkiwanie córki w G. wynika jedynie z porozumienia rodziców.

To z kolei prowadzi Kolegium do wniosku, ze niedopuszczalne jest ustalenia innego miejsca zamieszkania dziecka niż wynika to z wyroku rozwodowego.

W skardze z 23 grudnia 2019 r. L. C. podnosi, iż świadczenie Dobry start przysługuje osobie faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem i on jest właśnie tym rodzicem, który faktycznie opiekuje się córką. Wyrok Sądu, jak podkreśla, nie ogranicza jego praw rodzicielskich, które przysługują obojgu rodziców., a jedynie wskazuje na miejsce zamieszkania córki (z matką). W porozumieniu z matką doszło do zmiany miejsca zamieszkania córki K., a dodatkowo ustalono, że przejmie on świadczenia na nią. Natomiast matka będzie pobierała świadczenia na drugą córkę K. oraz syna z obecnego związku.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start". Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 187a ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 821).

Z uchwały Rady Ministrów nr 80 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu "Dobry start" (M.P. z 2018, poz. 514) wynika, że program ten został ustanowiony w celu wsparcia rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego. Świadczenie to ma zatem na celu częściowe pokrycie tych wydatków na utrzymanie dziecka, które związane są z realizacją obowiązku szkolnego. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 marca 2019 r., sygn. akt. II SA/Łd 96/19, charakter i cel tego świadczenia winny mieć nadrzędne znaczenie przy ustalaniu praw do niego. Służy ono zaspokojeniu potrzeb dziecka, dbałości o jego dobro i ochronę. Skierowane jest zaś do podmiotów, które sprawują opiekę nad dzieckiem.

Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i nie było przez orzekające w sprawie organy kwestionowane, że K. C. ze względu na pobieranie nauki w [...] Liceum Ogólnokształcącym w G. mieszka z ojcem w tej miejscowości. Władza rodzicielska, jak wynika z wyroku rozwodowego, przysługuje obojgu rodzicom, przy czym miejscem jej zamieszkania jest miejsce zamieszkania matki.

Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, w przypadku małoletnich świadczenie dobry stary przysługuje łącznie rodzicom. Należy zatem wyprowadzić z tego wniosek, że każdy z nich ma prawo do wystąpienia o przyznanie tego świadczenia w sytuacji, w której występuje pomiędzy nimi zbieg do tego prawa. Biorąc pod uwagę przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z sytuacją taką mamy do czynienia gdy obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i w konsekwencji każde z nich posiada takie samo, pełne prawo do opieki nad dzieckiem. Wtedy też każde z nich ma prawo złożyć wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Gdy opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców to zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia, świadczenie wypłaca się temu z nich, kto pierwszy złożył wniosek.

Wbrew temu, co przyjął organ odwoławczy sytuacji tej nie można rozpatrywać w kategorii opieki naprzemiennej i wyciągać z tego wniosek, że skoro Sąd nie ustanowił takiej opieki i tym samym dopuszczalności zamieszkiwania z rodzicami w porównywalnych okresach czasu, to miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego matki, co wskazano w tym wyroku.

Mamy tutaj do czynienia ze zbiegiem prawa do świadczenia, skoro każdy z rodziców może o nie wystąpić. Zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku takiego zbiegu, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Teza, zgodnie z którą prawo do świadczenia Dobry start należy wiązać z osobą sprawującą faktyczna opiekę nad dzieckiem, znajduje uzasadnienie nie tylko w literalnym brzmieniu postanowień § 30 ust. 1 rozporządzenia, ale także w systemowej analizie § 30, w szczególności jego ust. 3 i 4, a ponadto w rezultatach wykładni celowościowej przepisów dotyczących tego świadczenia. Jak zauważono na wstępie, świadczenie to ma na celu wsparcie rodzin z dziećmi w ponoszeniu wydatków związanych z rozpoczęciem roku szkolnego, zatem celowym jest przyznanie uprawnień w tym zakresie osobie, która faktycznie wydatki takie ponosi.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a., postanowi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organ u I instancji, jako obarczone tą samą wadą, polegającą na niezastosowaniu § 30 ust. 1 rozporządzenia i odmowy przyznania świadczenia Dobry start skarżącemu, który faktycznie sprawuje opiekę nad córką.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z wprost z uzasadnienia wyroku.