Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 895/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1,2,3,  art. 30,  art. 31 ust. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 23 ust. 1,  art. 51 ust. 1,  art. 25 ust. 1,  art. 24 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm., zwana dalej także ustawą o płatnościach bezpośrednich), art. 51 ust. 1 oraz art. 71 a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004 oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326, zwane dalej rozporządzeniem w sprawie płatności uzupełniającej) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) orzekł o przyznaniu W. S. płatności bezpośredniej – jednolitej płatności obszarowej na 2009 r. w wysokości [...] zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej na 2009 r. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana do we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha i do tej powierzchni została naliczona ww. płatność. Powierzchnia zaś działek rolnych zadeklarowana we wniosku do płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych wynosiła [...] ha i obejmowała działki: 1) D1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w województwie [...], powiecie [...], gminie S., obrębie P.; 2) E1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w województwie [...], powiecie [...], gminie S., obrębie P.; 3) G1 o powierzchni użytków rolnych [...] ha, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], w województwie [...], powiecie białobrzeskim, gminie S., obrębie P.

Powołując treść przepisów regulujących kwestie przyznawania płatności uzupełniającej oraz ograniczenia w wypłacie tej płatności organ wyjaśnił, iż działki rolne deklarowane do płatności uzupełniających muszą być położone na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Organ wskazał, że nie można dokonać żadnej płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w systemie informacji geograficznej powierzchnię referencyjną. Płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności uzupełniającej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50%. Z protokołu kontroli administracyjnej na miejscu z dnia [...] września 2009 r. wynika, że działka rolna G1 o powierzchni [...] ha w całości nie jest uprawniona do otrzymania płatności uzupełniającej. Tym samym obszar powierzchni działek rolnych spełniających warunki do przyznania płatności uzupełniającej wyniósł jedynie [...]ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych wynosi 60,61%. W konsekwencji powyższych ustaleń, na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmówiono przyznania przedmiotowej płatności i nałożono sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

We wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie odwołaniu W. S. wniosła o zmianę decyzji i przyznanie płatności uzupełniającej. Wskazała, iż cała działka rolna o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...] była zagospodarowana i uprawiana zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności. Podała, że zgodnie z mapą ewidencyjną działka nr [...] wynosi ogółem [...] ha

i składa się z trzech części: I część – [...] ha to ziemia orna, na której zasiana była mieszanka, II część – [...] ha to łąka, III część – [...] ha to ziemia, na której zasiana była mieszanka. Podczas kontroli mieszanka na działce o powierzchni [...] ha oraz łąka były skoszone. Mieszanka na III części była skoszona, a działka zaorana.

W wyniku kontroli organ nie zakwestionował upraw na żadnej działce, w tym również na działce nr [...].

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ szczegółowo przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny. Przedstawiając zasady przyznawania płatności uzupełniającej i treść § 2 rozporządzenia w sprawie płatności uzupełniającej organ wskazał, że płatnością uzupełniającą są objęte rośliny uprawiane w plonie głównym (grupa upraw podstawowych) tj. zboża, rośliny oleiste (rzepak, rzepik, słonecznik i soja), rośliny wysokobiałkowe (bób, bobik, łubin słodki i groch siewny), rośliny strączkowe, (wyka siewna, soczewica jadalna i ciecierzyca pospolita), rośliny strączkowe pastewne, orzechy (orzechy włoskie i leszczyna), len włóknisty i oleisty, konopie na włókno, rośliny przeznaczone na materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany, rośliny motylkowate drobnonasienne, rośliny okopowe pastewne (z wyłączeniem ziemniaków pastewnych), trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy, mieszanki roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na gruntach rolnych innych niż trwałe użytki zielone.

Organ wyjaśnił, że w złożonym w dniu [...] kwietnia 2009 r. wniosku o przyznanie płatności bezpośredniej odwołująca się wnioskowała o przyznanie płatności jednolitej do powierzchni [...] ha i do tej powierzchni płatność została przyznana. Do płatności uzupełniającej został zaś zadeklarowany obszar [...] ha. Jednakże na podstawie raportu z kontroli z dnia [...] września 2009 r. stwierdzono nieprawidłowość w odniesieniu do działki rolnej G1, na której zamiast deklarowanej uprawy trwałego użytku zielonego, stwierdzono ugór, który nie podlega płatności uzupełniającej. Organ stwierdził, że różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności uzupełniającej, a powierzchnią stwierdzoną wskutek kontroli wyniosła 60,61%, tym samym spełnione zostały przesłanki do odmowy płatności oraz nałożenia sankcji.

Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że W. S. otrzymując kopię raportu z czynności kontrolnych wraz z pismem przewodnim wykonawcy kontroli - firmy [...] sp. z o.o. miała informację, iż przedmiotowa kopia raportu nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i może ulec zmianie jeżeli wprowadzone korekty będą miały wpływ na wysokość przysługującej płatności. W dniu [...] września 2009 r. została bowiem przeprowadzona ponowna kontrola, która stwierdziła nieprawidłowości na działce G1. Kopia raportu po korektach z tej kontroli została przekazana w dniu [...] kwietnia 2010 r. na adres beneficjenta wskazany w ewidencji producentów. W piśmie przewodnim wykonawcy kontroli firmy [...] sp. z o.o. zawarta została informacja, iż przy naliczaniu płatności zostaną uwzględnione wyniki kontroli z załączonego raportu, a raport z czynności kontrolnych, który został przesłany [...] września 2009 r. przestaje obowiązywać. Wynika również z niego, że dokonano powtórnej weryfikacji raportu i zmieniono cały raport. Organ wskazał, iż z raportu z kontroli zatwierdzonego przez ARiMR wynika także, iż w celu spotkania z producentem wysłano telegram, jednakże do spotkania z winy producenta rolnego nie doszło (W. S. nie stawiła się na spotkanie).

Organ wyjaśnił, że kontrole na miejscu, w tym kontrole metodą FOTO, są przeprowadzane przez właściwe władze w celu zweryfikowania warunków kwalifikowalności do przyznania płatności. Po otrzymaniu raportu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie odwołująca się miała możliwość zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń, co do ustaleń w nim zawartych, do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę złożenia wniosku, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Z uprawnienia tego W. S. jednak nie skorzystała.

Organ odwoławczy zauważył ponadto, iż poza przedstawieniem niezatwierdzonego przez ARiMR raportu z czynności kontrolnych, przesłanym beneficjentowi [...] września 2009 r. oraz oświadczeniem zawartym w odwołaniu,

W. S. nie przedstawia żadnego nowego dowodu na okoliczność, że na działce rolnej G była realizowana uprawa kwalifikująca przedmiotową działkę rolną do przyznania płatności uzupełniającej. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutek prawny.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła W. S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni [...] ha.

W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji. Dodatkowo podniosła, iż na działce nr [...] nigdy nie było

i nie ma ugoru. Twierdzenie więc organu, że w wyniku kontroli z [...] września 2009 r. na gruncie tym stwierdzono ugór jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zakwestionowała ustalenia dokonane przez firmę [...], która jej zdaniem przeprowadzając kontrolę popełniła pomyłkę, nie zauważając, że działka nr [...] składa się z trzech części.

W odniesieniu do zarzutu, że nie stawiła się na spotkanie o którym została powiadomiona telegramem skarżąca wyjaśniła, że telegram dotarł na jej adres w W., jednak powyższe nastąpiło podczas jej nieobecności. W tym czasie przebywała bowiem na terenie gospodarstwa rolnego w P. i o spotkaniu nie wiedziała. Po odebraniu wiadomości skontaktowała się z jej adresatem, przedstawicielem firmy, która przeprowadziła kontrolę i uzyskała informację, że telegram dotyczył nieobowiązkowego szkolenia.

Skarżąca podniosła, że raport z kontroli z [...] sierpnia 2009 r. nie zawierał żadnych zastrzeżeń i nieprawidłowości co do prowadzonych upraw, a powierzchnia zmierzona w toku kontroli nie zgadzała się z powierzchnią, którą zadeklarowała we wniosku zgodnie z wypisem z rejestru gruntów. Nadmieniła, że w celu ustalenia faktycznego stanu działek oraz realizowanych na tych gruntach upraw prosiła

przedstawiciela ww. firmy o przeprowadzenie kontroli na miejscu. Otrzymała jednak od niego odpowiedź: "my nie jeździmy na działki". Gdy wnosiła o wskazanie na jakiej podstawie będzie dokonana korekta raportu z [...] sierpnia 2009 r. nie otrzymała odpowiedzi. Otrzymała natomiast kopię raportu kontroli z [...] września 2009 r., w którym wprowadzono korekty zapisów mające wpływ na wysokość płatności i zmieniono cały raport. Skarżąca dodała, że nie została zawiadomiona o kontroli, nie uczestniczyła w czynnościach kontrolnych w dniu [...] września 2009 r., a raport zawiera zapis, że nie powiadomiono jej o kontroli. Tym samym uniemożliwiono jej wyjaśnienie i udokumentowanie stwierdzonych nieprawidłowości. Niezgodne są zaś pomiary kilku działek wykonane przez firmę [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Mając na uwadze ww. kryteria, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, nie dopatrzył się też takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymującej w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Decyzją organu I instancji przyznano skarżącej jednolitą płatność obszarową na ww. rok i w tej części skarżąca nie kwestionuje powyższego rozstrzygnięcia. Skarżąca nie zgadza się zaś z drugą częścią ww. decyzji, w której odmówiono jej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych i nałożono sankcję w wysokości [...] zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o przyznanie ww. płatności, w jej gospodarstwie przeprowadzono dwie kontrole. Pierwsza kontrola miała miejsce w dniu [...] sierpnia 2009 r., druga zaś weryfikująca pierwszą, odbyła się [...] września 2009 r. O przeprowadzeniu powyższych kontroli skarżąca nie była powiadamiana, nie była też obecna przy żadnej z nich. Pismem z dnia [...] września 2009 r. przekazano skarżącej kopię raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, które przeprowadzono w dniu [...] sierpnia 2009 r. W piśmie tym była zawarta informacja, że kopia raportu z ww. czynności kontrolnych nie została jeszcze zatwierdzona przez ARiMR i może ulec zmianie. Nadto, w powyższym piśmie wskazano, że jeżeli wprowadzone korekty będą miały wpływ na wysokość przysługującej płatności, wówczas kopia raportu wraz z korektami zostanie przesłana ponownie. Przekazanie kopii raportu po korektach wynikających po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] września 2009 r. nastąpiło zaś przesyłką poleconą nadaną w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Jak wynika z samej skargi, skarżąca nie kwestionuje faktu otrzymania kopii raportu z drugiej z ww. kontroli, w którym to zmieniono raport i wprowadzone zostały korekty zapisów mających wpływ na wysokość płatności. Podnosi jedynie kwestię nie powiadomienia jej o przedmiotowej kontroli i w związku z tym braku jej obecności w czasie przeprowadzenia czynności kontrolnych mających miejsce w dniu [...] września 2009 r., co zresztą potwierdza sam raport zawierający korekty. Zdaniem skarżącej, powyższe uniemożliwiło jej zaś wyjaśnienie i udokumentowanie stwierdzonych nieprawidłowości.

Sporne w niniejszej sprawie pozostaje natomiast to, czy jedna z działek położona w województwie [...], powiecie [...], gminie S., obrębie P., o nr ewidencyjnym [...], oznaczona symbolem G1 i wskazana przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej z tytułu grupy upraw podstawowych jest uprawniona do otrzymania ww. płatności, czy też nie. Powyższa okoliczność jest o tyle istotna, że w przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie, oznacza to nie tylko odmowę przyznania dla skarżącej wnioskowanej płatności, ale i nałożenie na nią jako beneficjenta pomocy od ARiMR sankcji finansowej potrącanej w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] września 2009 r. czynności kontrolnych ustalono bowiem, że na ww. działce rolnej zamiast deklarowanej przez skarżącą grupy upraw znajduje się ugór, który nie kwalifikuje się do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Skarżąca zaś podnosi, że powyższe ustalenie organu jest niezgodne ze stanem faktycznym, sugerując, iż gdyby została przeprowadzona kontrola na miejscu w jej obecności, to firma kontrolująca nie popełniłaby takiego błędu. Na dowód powyższego powołuje się na raport z czynności kontrolnych jakie przeprowadzono w jej gospodarstwie rolnym w dniu [...] sierpnia 2009 r. w którym to nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w stosunku do działki rolnej G1.

Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że kontrole na miejscu, w tym kontrole metodą FOTO, mogą być przeprowadzane przez właściwe władze, tj. organy odpowiedzialne za dystrybucję środków (w tym przypadku ARiMR), w celu zweryfikowania warunków kwalifikowalności do przyznania płatności bezpośrednich. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych. System kontroli FOTO to termin techniczny, związany z kontrolą na podstawie zdjęć lotniczych i satelitarnych. Korzysta się przy nim z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, włączając w to najlepsze ortoobrazy lotnicze lub satelitarne, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równoważną dla map w skali 1:10.000. Zgodnie z art. 29 zdanie ostatnie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej. Kontrola metodą FOTO jest przeprowadzana na podstawie ortofotomapy (czyli odwzorowania terenu wykonanego na podstawie zdjęć lotniczych lub satelitarnych) i na podstawie wywiadu terenowego. W przypadku kontroli metodą FOTO, ze względu na metodologię kontroli, rolnik nie jest powiadamiany o kontroli.

Regulacje dotyczące przeprowadzania kontroli co do płatności rolnych, w tym bezpośrednich, zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004. Według reguł ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Powyższe oznacza, że organ może powiadomić producenta rolnego o terminie kontroli, lecz nie musi tego czynić. Stąd też przeprowadzenie w przedmiotowej sprawie kontroli bez wcześniejszego zawiadomienia skarżącej dokonane zostało zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Nieobecność rolnika nie ma więc wpływu na realizację czynności kontrolnych i ważność wyników kontroli. Dlatego też, za niezasadny należy uznać zarzut skarżącej, że nie została ona powiadomiona o kontroli z dnia [...] września 2009 r. i tym samym pozbawiono ją możliwości uczestniczenia w czynnościach kontrolnych, a w konsekwencji uniemożliwiono jej wyjaśnienie i udokumentowanie stwierdzonych nieprawidłowości. Zauważyć w tym miejscu bowiem należy - co jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie, że skarżąca otrzymała raport z przedmiotowej kontroli i nie zgłosiła w terminie 14 dni od jego doręczenia żadnych pisemnych umotywowanych zastrzeżeń, że nie zgadza się z jego ustaleniami. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. W związku z tym należało uznać, że skarżąca nie kwestionuje wyników kontroli przeprowadzonej w jej gospodarstwie rolnym. Na marginesie tylko wypada zauważyć, że skarżąca nie była również powiadomiona, ani też nie była obecna podczas pierwszej z kontroli, której to wyników nie kwestionuje, a mającej miejsce w dniu [...] sierpnia 2009 r.

Z kolei art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Z przepisów rozporządzenia nie wynika, aby ilość kontroli była ograniczona, co oznacza, że można przeprowadzić, tak jak miało miejsce w niniejszej sprawie - więcej niż jedną kontrolę.

Tak więc, pomimo faktu, że w dniu [...] sierpnia 2009 r., miała już miejsce jedna kontrola dotycząca gospodarstwa skarżącej, ARiMR mogła w celu ponownej weryfikacji sprawy, zlecić przeprowadzenie kolejnej takiej kontroli. Jest to tym bardziej w niniejszej sprawie uzasadnione, że w piśmie przekazującym kopię raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2009 r. wykonawca kontroli poinformował skarżącą, że raport ten nie został jeszcze zatwierdzony przez ARiMR i może ulec zmianie. Nadto, wykonawca kontroli poinformował skarżącą, że w przypadku wprowadzenia korekt, które będą miały wpływ na wysokość przysługującej płatności, kopia raportu wraz z korektami zostanie przesłana ponownie. Kopia kolejnego raportu po korektach wynikających z przeprowadzonej w dniu [...] września 2009 r. kontroli – co również w niniejszej sprawie jak już wyżej wspomniano jest bezsporne została przekazana skarżącej przesyłką poleconą w dniu [...] kwietnia 2010 r.

Zgodnie z art. 30 ustawy o płatnościach bezpośrednich przeprowadzenie powyższych kontroli może zostać powierzone przez ARiMR jednostkom organizacyjnym dysponującymi odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi, określonymi w art. 34 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Z powyższego przepisu wynika, że kontrole przeprowadzone mogą być więc tylko przez określone podmioty. Skoro tak, to dowodom w postaci raportu z czynności kontrolnych, z racji przeprowadzenia kontroli przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać więc należy przymiot wiarygodności. Podmiotem takim, w ocenie Sądu jest wykonawca kontroli w niniejszej sprawie – [...] sp. z o.o. z siedzibą w T.. W tej sytuacji, w związku z brakiem zgłoszenia przez skarżącą umotywowanych zastrzeżeń na piśmie w terminie 14 dni od doręczenia raportu, za wiążące należy więc uznać ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2009 r., a stwierdzające nieprawidłowości polegające na braku deklarowanej uprawy na spornej w niniejszej sprawie działce.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ma również fakt, że sprawa dotyczy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009. Powyższe oznacza, że zastosowanie mają przepisy powoływanej już wyżej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.).

Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt. 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.

Szczególne znaczenie w niniejszej sprawie ma również ust. 3 ww. przepisu, z którego wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie przed organami ARiMR (od 2007 roku), w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kpa. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kpa, tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak : zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji postępowały zgodnie z ww. przepisami i prawidłowo, w wyczerpujący sposób rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Natomiast aktywność skarżącej w wykazaniu słuszności jej argumentów, w toczącym się przed organami obu instancji postępowaniu administracyjnym zainicjowanym jej wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich, w tym odmówionej jej płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych, była znikoma. Skarżąca nie przedstawiła bowiem w toku postępowania administracyjnego wystarczających dowodów w sprawie działających na jej korzyść, poza swoim oświadczeniem zawartym dopiero w odwołaniu z dnia [...] maja 2010 r., że na spornej działce w dniu kontroli znajdowała się deklarowana przez nią do przyznania płatności grupa upraw. Nie skorzystała przede wszystkim ze swoich uprawnień do złożenia stosownych umotywowanych na piśmie zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych. W szczególności nie przedstawiła żadnego dowodu, że w dniu kontroli mającej miejsce [...] września 2009 r., na spornej w niniejszej sprawie działce rolnej, zamiast stwierdzonego przez kontrolujących ugoru - występowała uprawa kwalifikująca do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Tym samym, mimo ciążącego na niej obowiązku wykazania faktów z których wywodzi skutki prawne, nie udowodniła w przekonywujący sposób podnoszonych przez siebie okoliczności.

Obowiązek zaś poszukiwania dowodów, czyli dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji : obarcza on także stronę, która zresztą z reguły, w swym dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów, nie jest więc zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nie udowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych.

W konsekwencji powyższych ustaleń, organy obu instancji prawidłowo na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmówiły skarżącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożyły sankcję w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Do ww. płatności został bowiem zadeklarowany przez skarżącą łącznie obszar działek o powierzchni [...] ha, na podstawie zaś raportu z kontroli z dnia [...] września 2009 r. stwierdzono nieprawidłowość w odniesieniu do działki rolnej G1 o powierzchni [...] ha, na której zamiast deklarowanej uprawy trwałego użytku zielonego, stwierdzono ugór, który nie podlega płatności uzupełniającej. Tak więc, różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych do płatności uzupełniającej, a powierzchnią stwierdzoną wskutek kontroli wyniosła 60,61%. Zgodnie zaś z ww. przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych a powierzchnia stwierdzoną przekracza 50 %, płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną.

Na koniec wypada również wyjaśnić, że sąd administracyjny – zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a – orzeka na podstawie akt sprawy. Powyższe oznacza, że dokonując kontroli legalności decyzji opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym wydającym zaskarżoną decyzję i nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie. Tak więc, Sąd, nawet w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, nie mógłby orzec, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze, o przyznaniu skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej czy o zmianie rozstrzygnięcia organu. Sąd dokonuje bowiem wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej. Kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego ustalonego w czasie wydawania kontrolowanego aktu lub dokonywania czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2006 r. sygn. akt II FSK 659/06; pub. ONSA o WSA 2007/2/35).

Mając na uwadze powyższe, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a należało oddalić.