Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 691/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16 par. 1, art. 156 par. 1 i 2, art. 158 par. 2, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
article: art. 153, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] czerwca 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/ W. Batorowicz /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], wydanej w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (ark. mapy [...]) w [...].

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła A. K. – nabywca działki nr [...] powstałej w wyniku podziału działki nr [...] .

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze, które to rozstrzygnięcie zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Po 259/06. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organ wszczynając postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z wniosku skarżącej A. K. i wydając w dniu [...] czerwca 2005 r. decyzję merytoryczną, a następnie rozpoznając ponownie sprawę na wniosek skarżącej, nie miał podstaw do orzeczenia o umorzeniu postępowania odwoławczego w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. i to z takim uzasadnieniem, że brak jest podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania podziałowego. Sąd uznając powyższe rozstrzygnięcie za wadliwe zauważył, iż wszczęte postępowanie nie było postępowaniem "podziałowym" lecz postępowaniem w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Sąd wskazał na stanowisko Kolegium, iż skarżąca nie miała przymiotu strony w postępowaniu zwykłym zakończonym weryfikowaną obecnie decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r., co też przesądziło, że nie przyznał skarżącej przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, oraz że takie stanowisko organu odwoławczego znajduje potwierdzenie w wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 1988 r. (sygn. akt IV SA 878/87, GAP 1989/9, s. 45) poglądzie, iż stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności będą strony, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją. Dalej Sąd stwierdził, iż powyższy pogląd nie utrzymał się i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r. (sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32) trafnie stwierdzono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 i art. 64 § 4 k.p.a., a stroną tego postępowania "jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji", a stanowisko takie przedstawiono również w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2000 r. (sygn. akt IV SA 2328/99, niepubl.). Zdaniem tutejszego Sądu skarżąca jako właścicielka działki nr [...] miała interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem jej interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. Wskazując, iż powyższa decyzja z dnia [...] kwietnia 1997 r. zatwierdzała podział nieruchomości oznaczonej: nr działki [...] arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] polegając[...] na wydzieleniu działki nr [...] (obecnie należącej do skarżącej) i działki nr [...] . Stąd też w ocenie Sądu bezsprzecznie skutki nieważności tej decyzji podziałowej będą dotyczyć skarżącej jako właścicielki działki nr [...] wydzielonej z działki nr [...] .

W wytycznych dla organu Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę organ, uznając skarżącą za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, merytorycznie ustosunkuje się do zarzutów zawartych we wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2005 r. o ponowne rozpatrzenie, a w szczególności zbada w oparciu o dostępną dokumentację to, jak przebiegał podział działki [...], arkusz mapy [...], nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Sąd zaznaczył, iż w korespondencji skarżącej kierowanej do organów administracji publicznej znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że skarżąca zwróciła uwagę na brak decyzji administracyjnej wydzielającej działkę nr [...] z działki nr [...] (pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2004 r. kierowane do Kolegium do sprawy nr [...]), której to decyzji nie ma w przesłanych do Sądu aktach administracyjnych. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na wątpliwości samego Kolegium (wyrażone w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] do Starostwa Powiatowego w O.) co do tego, kiedy i na jakiej podstawie do wykazu zmian gruntowych wprowadzono działkę nr [...] , która następnie podlegała podziałowi na działki nr [...] i nr [...] (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...]), a następnie działka nr [...] uległa kolejnemu podziałowi na działkę nr [...] i nr [...] (decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia 18 kwietnia 1997 r. Nr [...]). Wątpliwości tych nie rozwiało Starostwo Powiatowe w O., które w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] poinformowało, iż działka nr [...] została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków w 1995 r. na podstawie wykazu zmian gruntowych oraz decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr działki ewid. [...] nr [...] z dnia [...] października 1995 r., która to decyzja zatwierdza projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr działki [...] , arkusz mapy [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], polegający na wydzieleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Sąd zwrócił uwagę na to, że ponownie rozpatrując sprawę Kolegium odniesie się do zarzutu skarżącej w przedmiocie sprzeczności w dokumentacji obejmującej następujące po sobie podziały działki nr [...] i dokona sprawdzenia wydanych decyzji podziałowych (skarżąca zgłosiła wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowych: z dnia [...] października 1995 r. Nr [...]; z dnia [...] kwietnia 1997 r. Nr [...]; z dnia [...] kwietnia 1997 r. Nr [...]). W ocenie Sądu dokonanie sprawdzenia powyższych następujących po sobie decyzji podziałowych ma znaczenie w omawianej sprawie, bowiem w wyniku decyzji z dnia [...] października 1995 r. i z dnia [...] kwietnia 1997 r. została wydzielona działka nr [...] będąca przedmiotem dalszego podziału na działki nr [...] i [...] objętego decyzją będącą przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności, a skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła, iż wynikiem owych sprzeczności w dokumentacji i nieprawidłowości decyzji podziałowych doszło do wytyczenia granic nowopowstałych działek wewnątrz inwestycji budowlanej i do wytyczenia granic nieruchomości wewnątrz lokalu użytkowego.

Ponownie rozpatrując sprawę Kolegium decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż oceniany podział nieruchomości został dokonany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i bez rażącego naruszenia prawa. Organ wyjaśnił też na jakiej zasadzie doszło do wyodrębnienia działki nr [...] , z której następnie wydzielono działki nr [...] i [...] , z których podział tej ostatniej był przedmiotem badanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. Organ stwierdził również, że z wnioskiem o dokonanie podziału wystąpił podmiot dysponujący tytułem prawnym do nieruchomości objętej podziałem, a zagwarantowanie dojazdu do działek nr [...] i [...] nastąpiło aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1997 r.

Powyższa decyzja Kolegium została następnie uchylona wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Po 33/09 z uwagi na to, że sprawa została rozpatrzona przez Kolegium w tym samym składzie orzekającym, w jakim rozstrzygnięto sprawę decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., podczas gdy zgodnie z art. 27 § 1 k.p.a. zachodziło wyłączenie członków Kolegium od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a.

Kolejny raz rozpatrując sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Kolegium decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], wydaną już w zmienionym składzie, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium podało, iż z akt sprawy wynika, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zatwierdzono projekt podziału nieruchomości nr działki [...] , ark. m.[...], KW nr [...]), a w treści decyzji użyto zwrotu, że podział działki nr [...] polega na "wydzieleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha" bez podania numeru drugiej nowopowstałej działki o kolejnym numerze [...] nadawanym zgodnie z techniką geodezyjną, ale w dalszej części osnowy decyzji zawarto zapis, iż załącznikiem do decyzji jest sporządzony przez geodetę projekt podziału działki. Organ zwrócił uwagę na to, że w powołanym załączniku uwidoczniona została nowa działka nr [...] oraz rozliczone zostały powierzchnie nowych działek powstałych w wyniku podziału działki nr [...]. Dalej organ stwierdził, iż kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zatwierdzono projekt podziału poprzednio wydzielonej działki nr [...] poprzez wydzielenie działek nr [...] i [...] , w której to decyzji zawarto zapis, że wydzielona działka nr [...] nie ma dostępu do drogi publicznej i sprawę dojazdu należy uregulować w akcie notarialnym, co też nastąpiło aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1997 r. Rep. A nr [...], którego kopia znajduje się w aktach sprawy. Następnie organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zatwierdzono kolejny podział działki nr [...] poprzez wydzielenie działek nr [...] i [...] , a zgodność z prawem tej decyzji została zakwestionowana przez stronę.

W ocenie Kolegium decyzja z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) oraz wówczas obowiązującym "Planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego śródmieścia miasta [...]", przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w O W . nr XXXVI/352/94 z dnia 30 marca 1994 r. organ zwrócił uwagę na to, że projekty podziału były opiniowane przez Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto organ zaznaczył, iż sprawa podziału działki nr [...] i następnie działki nr [...] została rozpatrzona przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 655/07, którym oddalono skargę, a następnie NSA wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 575/08 oddalił skargę kasacyjną w tejże sprawie. Przy takich ustaleniach faktycznych i prawnych Kolegium uznało, iż zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji na podstawie art. 156 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. wniosła działająca za pośrednictwem pełnomocnika A. K. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że kolegium nie zauważa sprzeczności sentencji decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1995 r. nr [...] z załącznikiem do tej decyzji, poprzez co jest ona niezgodna z prawem. Zdaniem skarżącej z rozstrzygnięcia ("sentencji") tej decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotową decyzją wydzielono z działki nr [...] działkę nr [...] , co też oznacza, że nadal istnieje działka nr [...] o powierzchni pomniejszonej o powierzchnię wydzielonej działki nr [...] oraz nowo powstała działka o nr [...] . Strona uznała stanowisko organu, iż na mocy tej decyzji powstała nowa działka nr [...] za nieprawdziwe i niezgodne z treścią przedmiotowej decyzji, gdyż wola utworzenia przez organ działek nr [...] i [...] powinna być zawarta w rozstrzygnięciu przywołanej decyzji, a fakt że decyzja ta zatwierdza załącznik zawierający projekt podziału nieruchomości, na którym zostały zaznaczone działki nr [...] i [...] , nie powoduje, że powstała nowa działka nr [...] . W ocenie skarżącej wydanie decyzji określającej inny podział nieruchomości, niż to wynika z zatwierdzonego projektu podziału nieruchomości, powoduje nieważność decyzji z mocy prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. z uwagi na trwałą jej niewykonalność w dacie wydania decyzji. Zdaniem skarżącej skoro decyzją z dnia [...] października 1995 r. nie utworzono działki nr [...] to kolejne decyzje dokonujące podziału działki nr [...] są nieważne z mocy prawa, gdyż dokonały podziału nieistniejącej działki. Zdaniem skarżącej wbrew wyjaśnieniu Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] kwietnia 2005 r. działka nr [...] nie została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków w 1995 r., gdyż jeszcze w 1997 r. właściciel nieruchomości spółka komunalna w [...] twierdził, że jest właścicielem nieruchomości o nr działek [...] i [...] (na potwierdzenie takiego stanowiska skarżąca powołała akty notarialne: z dnia [...] kwietnia 1997 r. Rep. A nr [...] i z dnia [...] czerwca 1997 r. Rep. A [...]). Dalej skarżąca zakwestionowała prawidłowość stwierdzenia przez Kolegium, iż kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. zatwierdzono projekt podziału poprzednio wydzielonej działki nr [...] na działki o nr [...] i [...] , bowiem działki takiej właśnie nie wydzielono, a ponadto skarżąca podniosła, iż ta kolejna decyzja podziałowa z 1997 r. nie jest zgodna z obowiązującym ówcześnie planem miejscowym dla Śródmieścia Miasta [...] z 1994 r., z częścią graficzną planu, który przewidywał rodzaj budynków, jakimi może być zabudowana ul. [...] oraz jak wytyczał przebieg wyjazdu z nieruchomości, na których stoją budynki zlokalizowane na zapleczu zabudowań położonych przy ul. [...], a mianowicie przez działki nr [...] oraz nr [...] do ul. [...]. Następnie skarżąca zauważyła, iż oceniając decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] zatwierdzająca podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...] Kolegium nie wzięło pod uwagę tego, że aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1997 r. Rep. A nr [...] nabyła własność lokalu użytkowego stanowiącego całość budynku parterowego, położonego przy ul. [...] na działce nr [...] oraz własność tej działki, a w 1994 r. na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęła inwestycję polegająca na rozbudowie pomieszczeń mieszkalnych, których własność została przez nią nabyta przywołanym aktem notarialnym; rozbudowany i nadbudowany budynek w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę znajdował się na działce nr [...] , zaś po dokonaniu kolejnych podziałów tej działki znajduje się na działkach o nr [...] , [...] i [...] . Strona zwróciła uwagę także na to, że decyzja podziałowa z dnia 18 kwietnia 1997 r. został wydana w tym samym dniu, w którym zawarto akt notarialny Rep. A nr [...], co uniemożliwiło skarżącej porównanie wydzielonej działki nr [...] z rzutem budynku, w którym skarżąca nabyła własność lokalu oraz rzutem budynku realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę, jak również że decyzja z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt podziału działki nr [...] poprzez wydzielenie działek nr [...] i [...] nie uwzględniał, iż na działce nr [...] skarżąca realizuje inwestycję objętą ostateczną decyzją z dnia [...] października 1994 r. o pozwoleniu na budowę, z czego zdawał sobie sprawę wnioskodawca podziału, to jest spółka komunalna A w [...].

Skarżąca zarzuciła także, iż wbrew wytycznym zawartym w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 256/06 Kolegium nie odniosło się do zarzutów skarżącej, czym naruszyło art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i art. 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasową argumentację, Kolegium podkreśliło, iż nieprawdziwe są zarzuty skargi co do tego, że organ nie analizował decyzji podziałowych, bowiem w aktach sprawy o sygn. III SA/Po 773/07 oraz w aktach organu I instancji znajdują się wypisy z ksiąg wieczystych, protokół badania ksiąg wieczystych oraz kopie decyzji podziałowych, mapy i wykazy zmian gruntowych, które to materiały były przedmiotem analizy przed podjęciem decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Organ zaznaczył, iż pierwszy podział działki o nr [...] i został zatwierdzony decyzją z dnia [...] października 1995 r. nr [...], a strona podważa użyte w tej decyzji sformułowanie "wydziela działkę [...] ", tymczasem Kolegium jest zadnia, że dopełnieniem decyzji jest wymieniony w rozstrzygnięciu załącznik mapowy, na którym zgodnie z techniką geodezyjną zaznacza się przebieg granicy i skreśla się dotychczasowy numer działki podając nowe numery działek powstałych z podziału pierwszej. Kolegium wyjaśniło również, iż w praktyce z obiegu prawnego wyeliminowany jest pierwotny numer, w tym wypadku nr [...] , a powstają nowe działki, które otrzymują nowe, kolejne numery; w konsekwencji wyżej przytoczone sformułowanie o wydzieleniu działki nr [...] w praktyce geodezyjnej nie jest rozumiane jako faktyczne wydzielenie działki o tym numerze i pozostawienie w obrocie prawnym pozostałej części działki oznaczonej pierwotnie numerem [...] , co też potwierdzają wykazy zmian gruntowych oraz zapisy w księgach wieczystych. Kolegium wskazało, iż w przypadku dokonywania dalszych podziałów np. działki nr [...] geodeta ma obowiązek nadania nowopowstałym działkom kolejnych numerów, czyli [...] i [...] , a dzieląc dalej działkę nr [...] na dwie działki musiał im nadać kolejne numery [...] i [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a w myśl art. 153 ostatniej z powołanych ustaw ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W razie stwierdzenia istotnych wad prawnych zaskarżonej decyzji Sąd, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa, stosuje środki wskazane w art. 145 p.p.s.a. w granicach określonych w art. 134 i art. 135 p.p.s.a.

Uchylenie zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokami z dnia 12 grudnia 2006 r. i z dnia 1 kwietnia 2009 r. stwarza sytuację, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. zarówno organy administracji, jak i sąd orzekający w tej sprawie, były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi we wskazanych wyrokach.

Wobec powyższego, zgodnie z wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2006 r., należało przyjąć, że skarżąca posiadała interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a co za tym idzie przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

W tym miejscu trzeba również przypomnieć, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Z kolei zgodnie z art. 156. § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która między innymi wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2) lub była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (pkt 5). Nie stwierdza się jednakże nieważności decyzji, bez względu na przyczyny wymienione w § 1, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji (art. 158 § 2 k.p.a.).

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), na podstawie której wydano decyzje podziałowe dotyczące działki nr [...] , a następnie działki nr [...] i powstałej w wyniku jej podziału działki nr [...] , podział nieruchomości mógł nastąpić, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział nieruchomości następował na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, zatwierdzającej projekt podziału (ust. 3).

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do tego, czy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], wydana w przedmiocie zatwierdzenia podziału wyżej opisanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] , zawiera takie wady, które powodują jej nieważność, a także czy organ ponownie rozpatrując sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a. odniósł się do zarzutów skarżącej i respektował tzw. wytyczne zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Po 259/06. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Kolegium trafnie uznało, iż wskazana decyzja nie jest obarczona taką wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., jak rażące naruszenie prawa (pkt 2), czy trwała niewykonalność w dniu jej wydania (pkt 5), która powodowałaby jej nieważność. Kolegium, dochodząc do takiej konkluzji podczas ponownego rozpatrzenia sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a., w dostateczny sposób uwzględniło wytyczne zawarte w wyżej przywołanym wyroku i rozpatrzyło zarzuty wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wskazując na podstawy stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu podziału działki nr [...] , polegającego na wydzieleniu działek nr [...] i [...] , skarżąca próbowała dowieść, iż decyzja ta jest nieważna z kilku przyczyn. Przede wszystkim z przyczyn związanych z poprzednimi decyzjami podziałowymi, jakie dotyczyły działki nr [...] , a następnie działki nr [...] oraz działki nr [...] . Mianowicie, dotyczących pierwszego podziału działki nr [...] decyzją z dnia [...] października 1995 r. nr [...] i kolejnego podziału decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], prowadzącego do wydzielenia działek nr [...] i [...] bez uwzględnienia faktu, że na działce nr [...] skarżąca realizowała inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę z 12 października 1994 r. Ponadto w ocenie skarżącej decyzja podziałowa z dnia [...] kwietnia 1997 r. nie jest zgodna z obowiązującym ówcześnie planem miejscowym dla Śródmieścia Miasta O. z 1994 r., a przede wszystkim częścią graficzną planu, który przewidywał rodzaj budynków, jakimi może być zabudowana ul. [...] oraz wytyczał przebieg wyjazdu z nieruchomości, na których stoją budynki zlokalizowane na zapleczu zabudowań położonych przy ul. [...], to jest przez działki nr [...] oraz nr [...] (obecnie podzieloną na działki nr [...] i [...] oraz na działki nr [...] i [...] ) do ul. [...]. Z kolei w odniesieniu do samej decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. skarżąca zarzuciła, iż organ nie uwzględnił faktu, że skarżąca rozpoczęła na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1994 r. inwestycję polegającą na rozbudowie pomieszczeń mieszkalnych, których własność została przez nią nabyta przywołanym aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1997 Rep. A nr [...], a rozbudowany i nadbudowany budynek w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę znajdował się na działce nr [...] , zaś po dokonaniu kolejnych podziałów tej działki znajduje się na działkach o nr [...] , [...] i [...] .

Próba podważenia przez skarżącą w niniejszym postępowaniu decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. poprzez podniesienie zarzutów dotyczących nieważności decyzji z 1995 r. o podziale działki nr [...] jest całkowicie chybiona, bowiem ostateczna decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [..] października 1995 r. nr [...] nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym. Ponadto nie ulega wątpliwości, że - niezależnie od pewnej niefortunności zwrotu użytego w rozstrzygnięciu tej decyzji - przedmiotowa decyzja zatwierdziła określony projekt podziału działki nr [...] . Nawet jeżeli w osnowie użyto zwrotu "zatwierdzić projekt podziału nieruchomości, oznaczonej nr działki [...] (...), polegający na wydzieleniu działki nr [...] o powierzchni [...] ha", to nie ulega żadnej wątpliwości, że pozostała część dzielonej działki nr [...] mającej powierzchnię [...] ha, którą w projekcie podziału oznaczono nowym numerem [...] , istniała i co więcej, uległa dalszym podziałom, w wyniku których powstały działki będące przedmiotem obrotu prawnego, w tym również nabyta przez skarżącą działka nr [...] . Stąd też nie można mówić o trwałej niewykonalności tej decyzji w dacie jej wydania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 739/07, LEX nr 505304). Należy podkreślić, że podnoszona przez skarżącą sprzeczność rozstrzygnięcia decyzji z zatwierdzonym projektem podziału jest w istocie pozorna, bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji jest zatwierdzenie określonego, wymienionego w osnowie decyzji projektu podziału działki nr [...] . Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącej, ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych działki nr [...] (kserokopii) opatrzonego datami [...] listopada 1995 r., [...] grudnia 1995 r. i [...] grudnia 1995 r. (ostatnia data wpisana, jako data dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków) wynika, iż wpisano nowy stan polegający na powstaniu z działki nr [...] o powierzchni [...] ha działki nr [...] o powierzchni [...] ha i działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Również wypis z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 1997 r. wskazuje na widnienie w tym rejestrze działek nr [...] , [...] oraz [...] . Wobec powyższego nie ma dla sprawy znaczenia, że Miasto O., jako właściciel nieruchomości objętej KW nr [...], w aktach notarialnych z 1997 r., między innymi w umowie zawartej ze skarżącą, wskazywał, iż jest właścicielem działek nr [...] i [...] . Tym bardziej, że powierzchnia działki nr odpowiadała sumie powierzchni działek o nr [...] , [...] , [...] i [...] , a w notarialnej umowie sprzedaży zawartej ze skarżącą jednoznacznie wskazano na wydzielenie działki nr [...] . Powyższe rozważania odnoszą się także odpowiednio do zarzutów dotyczących decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. zatwierdzającej dalszy podział działki nr [...] .

Odnosząc się do kwestii związanych z decyzjami podziałowymi poprzedzającymi wydanie decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. dodać także należy, iż sprawa wzruszenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] , została zakończona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 655/07, którym oddalono skargę A. K. na decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], podtrzymującą, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, własną decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 575/08, oddalił skargę kasacyjną od przywołanego wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 lutego 2008 r.

Co się tyczy niezgodności decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. (dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] ) z obowiązującym w dacie jej wydania planem miejscowym zauważyć również należy, iż załączona do skargi kserokopia dokumentu - opracowania wykonanego na mapie sytuacyjnej - nie jest załącznikiem graficznym do planu miejscowego, lecz planem sytuacyjnym/planem zagospodarowania działki nr [...] , zgodnym z warunkami podanymi w decyzji Prezydenta Miasta O. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1994 r. nr [...] wydanej na rzecz skarżącej, jako inwestora nadbudowy o pomieszczenia mieszkalne budynku gospodarczego znajdującego się na tej działce. Stąd też rozpatrywanie znaczenia rzeczonego dokumentu (znajdującego się w aktach organu administracji przygotowanymi na potrzeby niniejszej sprawy) jako dowodu na niezgodność decyzji podziałowej z 1997 r. z planem miejscowym nie jest trafne. Ponadto znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty dotyczące tej części planu miejscowego (karta terenu - str. [...] oraz odpowiednie fragmenty załącznika graficznego), który obejmował między innymi działki nr [...] oraz [...] , wskazują na przeznaczenie terenu oznaczonego symbolem [...] pod strefę zainwestowania miejskiego z dominującą funkcją "usług centrotwórczych", przy tym nie wprowadzają zakazu dalszych podziałów nieruchomości objętych planem. Warunki obsługi komunikacyjnej określono poprzez wskazanie istniejącej sieci ulicznej. Zapisy planu miejscowego, o ile nie przewidywały wytyczenia dróg wewnętrznych, nie mogły zastąpić ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej (przejazdu i przechodu), która to materia należy do dziedziny prawa prywatnego (prawa cywilnego), co też trafnie dostrzeżono w skardze. Treść decyzji podziałowej z 1997 r. w żaden sposób nie przesądzała o ewentualnym przyszłym ustanowieniu służebności gruntowej, wobec czego nie mogła prowadzić, czy też dopuszczać do ustanowienia takiej służebności w sposób sprzeczny z przyjętymi rozwiązaniami planu miejscowego. W konsekwencji stanowisko organu co do zgodności decyzji podziałowej z 1997 r. z ówcześnie obowiązującym planem uznać należy za prawidłowe.

Podnoszona przez skarżącą kwestia prowadzenia inwestycji w odniesieniu do budynku znajdującego się na działce nr [...]/1 nie miała wpływu na ocenę decyzji podziałowej z [...] kwietnia 1997 r. z perspektywy wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Trzeba zwrócić uwagę, iż znajdujące się w aktach sprawy pozwolenie na budowę z 1994 r. obejmuje nadbudowę istniejącego na działce nr [...] budynku gospodarczego o pomieszczenia mieszkalne, zaś w akcie notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] kwietnia 1997 r. strony umowy jednoznacznie określiły, że będąca przedmiotem sprzedaży działka nr [...] o powierzchni [...] ha zabudowana jest parterowym budynkiem murowanym, wybudowanym ok. [...] lat temu, który jest samodzielnym lokalem użytkowym o łącznej powierzchni użytkowej [...] m² (paragraf pierwszy); w paragrafie trzecim ustanowiono z kolei odrębną własność lokalu użytkowego stanowiącego całość budynku parterowego położonego przy ul. [...] na działce nr [...] , o powierzchni [...] m², a następnie przedmiotowy lokal został wraz działką gruntu sprzedany skarżącej. Co więcej, z pisma skarżącej z dnia [...] lipca 1997 r. skierowanego do Prezydenta Miasta O. wynika, iż potwierdza ona, że została właścicielem działki nr [...] i lokalu użytkowego o powierzchni [...] m² wraz z przynależnościami (częściami użytkowanych pomieszczeń gospodarczych), a z kolei "pozostała część wynajmowanych [przez skarżącą] pomieszczeń zlokalizowana jest na działce oznaczonej nr [...], przeznaczonej do przetargu nieograniczonego w dniu 28 lipca br." Z takich zapisów nie można wywieść wniosku, iżby w dacie podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...] budynek nabyty przez skarżącą wraz z działką nr [...] znajdował się również na innych działkach (nr [...] i [...] ). Poza tym ówcześnie obowiązująca ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie wprowadzała zakazu dzielenia nieruchomości zabudowanej; zakazu takiego nie zawiera także aktualnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami, która w art. 93 ust. 3b jedynie uściśla warunki przeprowadzenia podziału takiej nieruchomości. Należy podkreślić, iż geodezyjny podział nieruchomości nie prowadzi do powstania odrębnych przedmiotów własności (odrębnych nieruchomości), wobec czego w wyniku podziału nieruchomości zabudowanej budynek może nadal znajdować się na jednej nieruchomości, jednakże podzielonej na kilka jednostek geodezyjnych i okoliczność taka nie mogłaby stanowić o nieważności samej decyzji podziałowej. W konsekwencji twierdzenia skarżącej co do nieuwzględnienia przez organ faktu prowadzenia przez nią inwestycji budowlanej przekraczającej granice działki nr [...] nie mają znaczenia dla oceny ważności decyzji podziałowej dotyczącej działki nr [...] , jak i prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium.

Warto także wspomnieć, że wśród przesłanek stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej nie ma takich, które dotyczą nienależytego rozeznania się przez stronę umowy cywilno-prawnej w okolicznościach faktycznych i prawnych istotnych dla zawarcia umowy. Prawo cywilne przewiduje instrumenty pozwalające na obronę podmiotu, który zawarł umowę pozostając w błędzie co do jej istotnych postanowień. W konsekwencji argument skarżącej, że wydanie decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. w tym samym dniu, w którym zawarto akt notarialny Rep. A nr [...], uniemożliwiło skarżącej porównanie powierzchni wydzielonej działki nr [...] z rzutem budynku, w którym skarżąca nabyła własność lokalu oraz rzutem budynku realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę, nie ma doniosłości w niniejszej sprawie. Nie sposób jednak uniknąć konstatacji, iż nabywca nieruchomości zabudowanej, dokładając należytej staranności, winien sprawdzić powierzchnię działki i powierzchnię znajdującego się na niej budynku przed nabyciem takiej nieruchomości. Nadto treść aktu notarialnego wskazuje, iż opisano w nim tak powierzchnię zbywanej działki nr [...] , jak i rodzaj budynku znajdującego się na tej działce oraz powierzchnię lokalu użytkowego, który ten budynek stanowi.

Skarżąca sformułowała także zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez Kolegium wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 256/06 i brak odniesienia się do zarzutów skarżącej, czym organ miał naruszyć art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Również ten zarzut skargi nie mógł skutecznie podważyć prawidłowości decyzji Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Otóż należy wskazać na to, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego może stracić moc wiążącą w wyniku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny lub też po wydaniu orzeczenia sądowego nastąpi zmiana istotnych okoliczności faktycznych (tak B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie II, Zakamycze 2006, komentarz do art. 153, teza 8 i powołane tam orzecznictwo). Kolegium w niniejszej sprawie odniosło się do wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 grudnia 2006 r. w sposób wystarczający dla rozpatrzenia sprawy. Stanowisko Kolegium co do przebiegu kolejnych podziałów dotyczących części nieruchomości pierwotnie oznaczonej numerem działki [...] jakkolwiek zwięźle, jednak zostało jasno i konsekwentnie wyłożone. Kolegium nie doszukało się sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji z dnia [...] października 1995 r. nr [...] a zatwierdzonym tą decyzją projektem podziału działki nr [...] , jak również wyjaśniło, w jaki sposób w wyniku dalszych podziałów doszło do wyodrębnienia działki nr [...] , a następnie działki nr [...] . Z kolei zalecone przez Sąd w wyroku z dnia 12 grudnia 2006 r. dokonanie sprawdzenia następujących po sobie decyzji podziałowych w niniejszej sprawie, po wydaniu przez tutejszy Sąd prawomocnego wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 655/07, częściowo straciło na aktualności wobec faktu, że ważność decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...] nie została skutecznie podważona. Stąd też wystarczające dla należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zarazem uwzględnienia wytycznych Sądu w tym zakresie, było ustalenie przez Kolegium, że ostateczna decyzja podziałowa z dnia [...] kwietnia 1997 r. - w wyniku której wydzielono działkę nr [...]/6, która następnie uległa dalszemu podziałowi na działki nr [...] i [...] w wyniku wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r., której dotyczy będąca przedmiotem niniejszego postępowania odmowa stwierdzenia nieważności - funkcjonuje w obrocie prawnym, bowiem nie została z niego wyeliminowana w trybie nadzwyczajnym.

Na koniec należy również zauważyć, iż w niniejszej sprawie wszystkie decyzje podziałowe wywołały określone skutki prawne, bowiem: powstała w wyniku podzielenia działki nr [...] działka nr [...] została nabyta przez I. G. i R. G., a po odłączeniu z KW nr [...] wpisana do KW nr [...] w dniu [...] grudnia 1997 r. na podstawie wniosku z dnia [...] lipca 1997 r.; powstała w wyniku podziału działki nr [...] (uprzednio wydzielonej z działki nr [...] ) działka [...] została nabyta przez G. M. i po odłączeniu z KW nr [...] wpisana do KW nr [...] w dniu [...] kwietnia 1998 r. na podstawie wniosku z dnia [...] sierpnia 1997 r.; wreszcie w wyniku podziału działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...] ) powstała działka nr [...] , która została nabyta przez skarżącą i po odłączeniu z KW nr [...] wpisana do KW nr [...] w dniu [...] kwietnia 1998 r. na podstawie wniosku z dnia [...] 1997 r. Powyższe wskazuje także na wykonalność zapadłych decyzji podziałowych, co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy przez organ w związku z wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, w których znajdują się między innymi wypisy z ksiąg wieczystych, protokoły badania ksiąg wieczystych oraz kopie decyzji podziałowych wraz z załącznikami w postaci projektów podziału i wykazy zmian gruntowych. Co więcej, nabycie własności nieruchomości w formie aktu notarialnego przez podmioty chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych zaliczyć należy do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej przywołanym wyroku z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 739/07). Wobec powyższego nawet doszukanie się przez Kolegium takich istotnych wad wyżej wymienionych decyzji podziałowych, a w szczególności decyzji z dnia [...] kwietnia 1997 r. nr [...], które wskazywałyby na rażące naruszenie prawa, nie mogłoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, której dotyczyło postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym, lecz jedynie do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Nade wszystko jednak podkreślić należy, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1997 r., którą zatwierdzono projekt podziału działki nr [...] , nie zawiera tego rodzaju wad prawnych, które powodowałyby jej nieważność i konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego, względnie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa, jak również, na co wprost wskazuje stan faktyczny sprawy, niewątpliwie była wykonalna w chwili jej wydania, skoro skarżąca nabyła własność nieruchomości opisanej jako działka nr [...] . Kolegium prowadząc postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji nie uchybiło też przepisom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Kolegium odpowiada prawu, wobec czego należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

/-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak