Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 571/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2010-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50.
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych I. oddala skargę II. przyznaje [...] P. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy decyzją z dnia [...], Nr [...] 1. przyznał T. W. usługi opiekuńcze świadczone przez Agencję Usługowo - Opiekuńczą "E." w L., w wymiarze 2 godzin codziennie od poniedziałku do piątku w okresie - od 7 czerwca 2010 r. do 30 września 2010r.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła T. W., w którym stwierdziła, że przyznanie pomocy w ilości 2 godzin dziennie nie jest zgodne z orzeczeniem "Komisji Wojewódzkiej". Zdaniem odwołującej się lekarze, jak i OPS w zakresie ustalania stanu zdrowia wnioskodawczyni, w okresie ważności orzeczenia Komisji, działali niezgodnie z prawem, przez co naruszyli przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, art. 7 pkt 6, art. 50 ust. 3 i 5, art. 100, art. 119 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o pomocy społecznej i § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zdaniem skarżącej organ administracji nie ustalił prawidłowo oczekiwań wynikających z wniosku, ani kosztów leczenia od marca do kwietnia 2010 r. (koszt leków z recept 240,00 zł, poza receptą 110,00 zł) oraz nie uwzględnił wieku strony i jej ciężkiego stanu zdrowia oraz warunków mieszkaniowych. Przyznany zakres godzinowy usług jest – jej zdaniem- symboliczny i zwróciła się o przyznanie 4 godzin codziennej pomocy osób drugich.

T. W. zaskarżyła także postanowienie z dnia [...] Nr [...] odmawiające wyłączenia starszego pracownika socjalnego H. L. od udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku z dnia 16 marca 2010 r. o przyznanie usług opiekuńczych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...] uchyliło decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] i orzekło przyznać T. W. usługi opiekuńcze świadczone przez Agencję Usługowo - Opiekuńczą "E." w L., w wymiarze 2 godzin codziennie od poniedziałku do piątku w okresie - od 7 czerwca 2010 r. do 30 września 2010r. określając zakres przedmiotowy tych usług tzn. pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz robienie zakupów.

Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo przyznał usługi opiekuńcze wnioskodawczyni we wskazanym okresie, w wymiarze i odpłatności.

Podniósł jedynie, że Kierownik OPS nie określił w sentencji zakresu usług jaki ma być świadczony T. W. Kolegium przyznało, że zakres tych usług, co prawda nie budzi wątpliwości i wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ale jednak z uwagi na fakt, iż zapisu tego nie zawierała sentencja decyzji, należało tylko w tym zakresie ją zmienić, co do istoty.

Kolegium uznało za niecelowe uchylanie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia z wyżej wskazanych powodów i wyeliminowało braki we własnym zakresie, uchylając decyzję w części i w tym zakresie orzekając.

Kolegium wskazało, że odwołująca dysponuje orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 24 września 2008 r. (ważnym do 30 września 2010 r.) zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, z którego wynika że wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, w tym z usług opiekuńczych. Poza tym – jak wskazuje organ odwoławczy - skarżąca nie przedstawiła żadnego aktualnego zaświadczenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji przeanalizował i opisał w uzasadnieniu decyzji szereg zaświadczeń lekarskich i dokumentów medycznych z wcześniejszego okresu. Kolegium zauważa, że w odwołaniu T. W. powołuje się na dodatkowe, oprócz orzeczenia Komisji zaświadczenia lekarskie, które dołączyła we wcześniejszym okresie: z 18 czerwca i 14 lipca 2009 r. znajdujące się w aktach, które co do treści są dla niej najkorzystniejsze, jednakże pomija fakt, iż zostały one w prowadzonym wcześniej postępowaniu administracyjnym zweryfikowane. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego oraz wywiadów lekarza rodzinnego i lekarzy specjalistów w sposób wystarczający przedstawił, jaki jest stan zdrowia T. W. i jak ona funkcjonuje w samodzielnym codziennym życiu. Materiał ten dał podstawy zasadności przyznania ww. opieki, jednak w mniejszym zakresie godzinowym i przedmiotowym niż oczekuje tego odwołująca. T. W. w porze roku właściwej dla określonego w zaskarżonej decyzji okresu świadczenia usług, nie wymaga stałej pomocy w czynnościach związanych z obsługą pieca centralnego ogrzewania. Zdaniem Kolegium, skoro w czasie zaostrzenia dolegliwości może wymagać pomocy w robieniu zakupów oraz pracach domowych, to zasadne jest przyznanie pomocy w wymiarze 2 godzin od poniedziałku do piątku (5 dni w tygodniu) i w zakresie przedmiotowym ustalonym decyzją Kolegium. Nie ma natomiast uzasadnienia przyznanie jej pomocy w wymiarze 4 godzin dziennie przez cały tydzień, ponieważ nie jest to uzasadnione jej stanem zdrowia. Kolegium podkreśla, że przedmiot usług uwzględnia stan zdrowia wnioskodawczyni i wskazuje, że są to usługi opiekuńcze, stąd ich przedmiot ogranicza się do obsługi osoby i nie może mieć innego charakteru jak np. koszenie trawy czy inne czynności gospodarcze dotyczące nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. W. stwierdziła, że "wydaje się, że decyzje organów naruszają ustawę OPS", a w szczególności wskazała na przypisy: art. 3 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 11 i art. 50 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca stwierdziła, że orzeczenia organów są niezgodne z prawem i oparte na "sprodukowanych opiniach lekarzy potwierdzających nieprawdę w sprawie stanu zdrowia orzeczonego dnia 24 września 2008 r. na dwa lata". Podniosła, że nie ustalono czynności życiowych w miejscu zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie jej zgodności z prawem.

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów postępowania administracyjnego ani przepisów prawa materialnego.

Podstawą jej wydania był art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004r. ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz.1362), zgodnie z którym osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.( §1)

W świetle § 5 cyt. przepisu ustalenie zakresu, okresu i miejsca świadczenia usług opiekuńczych należy do uznania ośrodka pomocy społecznej. Jest to tzw. uznanie administracyjne, które oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa z najbardziej właściwy.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie przekroczył granic przysługującego mu uznania przyznając skarżącej usługi w wymiarze 2 godzin dziennie w dni powszednie w zakresie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz robieniu zakupów, bowiem taki wymiar godzin, jak i zakres jest uzasadniony w świetle zebranych dowodów.

W omawianej sprawie organy administracyjne w sposób wyczerpujący ustaliły sytuację materialną i zdrowotną T. W. W zgromadzonym materiale dowodowym oprócz wywiadu środowiskowego z dnia 23 marca 2010r. znalazły się: orzeczenie o niepełnosprawności 24 września 2008r. (ważne do 30 września 2010r.), liczne zaświadczenia lekarskie przedstawione przez skarżącą, jak i zaświadczenia uzyskane przez sam organ. W celu ustalenia zakresu i rodzajów usług, które miałyby być świadczone dla T. W. organ I instancji zwrócił się z do jej lekarza rodzinnego o udzielenie informacji o aktualnym stanie zdrowia pacjentki począwszy od 1 stycznia 2010r. (pismo z dnia 23 kwietnia 2010r.).

Nie można zatem zarzucić organom, że nie przeprowadziły wyczerpująco postępowania wyjaśniającego, bowiem podjęły one wszelkie możliwe i niezbędne czynności dowodowe zmierzające do ustalenia sytuacji zdrowotnej i rodzinnej skarżącej, a wynikom tych ustaleń nie można zarzucić dowolności.

Słusznie organ stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania T. W. pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych.

Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. z 24 września 2008r. (ważne do 30 września 2010r.) zaliczono T. W. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z treści tego orzeczenia wynika, że skarżąca wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji.

Znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie i opinie lekarskie potwierdzają konieczność przyznania skarżącej takiej opieki, jednak żadne z nich nie wskazuje, że ma być to opieka całotygodniowa.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organów administracji, iż stan zdrowia skarżącej nie uzasadniał przyznania usług opiekuńczych w wymiarze 4 godzin dziennie, żądanym przez skarżącą.

Przyznanie w tej sytuacji skarżącej przez organy administracji usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy w wymiarze 2 godzin dziennie w celu pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz w robieniu zakupów nie narusza przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zauważyć należy, że przyznanie usług opiekuńczych na podstawie tego artykułu nie jest obligatoryjne. Organy administracji wyczerpująco i przekonująco uzasadniły, dlaczego nie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej pomocy w formie usług opiekuńczych w wyższym wymiarze.

Dodać należy, że skarżąca otrzymuje stałą pomoc w innej formie. Jak wynika z akt administracyjnych przyznano jej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w okresie od 1 stycznia 2010 do 30 czerwca 2010 r. T. W. ma poza tym stałe źródło dochodu w postaci emerytury w kwocie 591,31 zł. Nie jest zatem pozbawiona środków na zapewnienie sobie własnym staraniem pomocy w wymiarze przekraczającym zakres przyznanych usług opiekuńczych, jeżeli rzeczywiście taka potrzeba w określonych sytuacjach będzie zachodziła.

W świetle powyższego należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, że przyznana skarżącej pomoc jest uzasadniona i wystarczająca. Brak jest w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.).

Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu w ramach prawa pomocy na podstawie art. 250 ww. ustawy i przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).