Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 819/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 8 lutego 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi I. S.-K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy oprocentowania nadpłaty podatku od nieruchomości za 1999 rok. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...], Nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wójt Gminy Ł. odmówił I. S. – K. i J. K. naliczenia oprocentowania od kwoty 20.351 zł będącej nadpłatą w podatku od nieruchomości za rok 1999.

W uzasadnieniu Wójt Gminy Ł. podał, że decyzją z dnia [...], [...] uchylił w trybie wznowienia postępowania decyzję własną z dnia [...], Nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 1999 dla nieruchomości położonej we wsi K. 51, o powierzchni 4,2892 ha wraz ze znajdującym się na niej budynkiem o powierzchni 1.439,3 m2 w części dotyczącej opodatkowania powierzchni gruntów oraz zmienił podstawę ich opodatkowania ze związanej "z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza" na "grunty gospodarstw rolnych".

W dniu 18 marca 2004 r. powyższa decyzja stała się prawomocna, a 29 marca 2004 r. organ podatkowy przelewem dokonał zwrotu na konto I. S. – K. i J. K. kwoty 20.351 zł, będącej nadpłatą podatku za 1999 r.

W dniu 22 grudnia 2004 r. I. S. – K. oraz J. K. złożyli wniosek o zwrot odsetek ustawowych od powyższej kwoty. Decyzją z dnia [...], nr [...], Wójt Gminy Ł. odmówił naliczenia oprocentowania od nadpłaty w podatku. Powołując treść art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy podniósł, iż z uwagi na to, że napłata w wysokości została zwrócona przed upływem 30 dni, tj. w dniu 29 marca 2004 r., brak jest podstaw do naliczenia oprocentowania.

W odwołaniu od powyższej decyzji I. S. – K. i J. K. wnieśli o jej uchylenie oraz ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podatnicy podnieśli, iż wniosek na piśmie do Wójta Gminy Ł. złożyli wprawdzie dopiero w 2001 r. (wniosek o wznowienie postępowania), lecz składając w 1997 r. deklarację zasugerowali się planem zagospodarowania przestrzennego, a nie danymi z ewidencji gruntów i budynków. I. S. – K. i J. K. podali również, iż po podpisaniu aktu notarialnego najpierw otrzymali "wymiar podatku od nieruchomości", a "gdy zaskoczeni i przerażeni jego wysokością" udali się do Urzędu Gminy, otrzymali tam od urzędnika deklarację do wypełnienia. Wobec czego, w ocenie podatników, zostali oni wprowadzeni w błąd przez pracownika organu. I. S. – K. i J. K. podnieśli także, iż o tym, że od początku kwestionowali wymiar podatku od przedmiotowej nieruchomości świadczy ich podanie w przedmiocie obniżenia podatku z dnia 27 czerwca 1997 r., deklaracje oraz decyzja o wymiarze podatku na 1997 r. W późniejszym okresie wielokrotnie interweniowali u byłych Wójtów Gminy Ł. w sprawie wysokości wymiaru podatku, którego nie byli w stanie płacić, a ich wielokrotne wizyty w Urzędzie Gminy skutkowały jedynie odraczaniem terminów płatności kolejnych rat podatku. Zdaniem podatników, przebieg załatwiania ich sprawy, a przede wszystkim przedłużanie postępowania powoduje, iż nie sposób uznać, że organ podatkowy nie przyczynił się do powstania nadpłat w podatku w latach 1998 – 2001 zwłaszcza, że pomimo ich interwencji oraz próśb nie sprawdzono zasadności naliczonego podatku.

Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż oprocentowanie przysługuje, stosownie do art. 78 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej:

1) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a – d, z zastrzeżeniem pkt 2 (...) od dnia powstania nadpłaty,

2) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a – d od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył pogląd, że oprocentowanie nadpłaty określone zostało jako zasada, praktycznie naliczane jest tylko w ściśle prawem określonych przypadkach. Są one uzależnione od sposobu powstania (stwierdzenia nadpłaty) oraz od realizacji przez organ podatkowy obowiązku zwrotu nadpłaty. Oprocentowanie przysługuje zawsze, gdy nadpłata jest związana z uchyleniem, zmianą lub stwierdzeniem nieważności decyzji wymienionych w art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (...). Naliczane jest od dnia powstania nadpłaty, tj. od dokonania wpłaty na podstawie nieobowiązującej lub zmienionej decyzji. Jeżeli jednak zmiana lub uchylenie nastąpiło z przyczyn leżących poza organem wydającym decyzję, oprocentowanie – naliczane od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu, poprzedniej decyzji – przysługuje tylko w razie niezwrócenia nadpłaty w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że z okoliczności sprawy wynika, iż podatnicy złożyli deklarację w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazali budynki o powierzchni 1487,3 m2 oraz grunty o powierzchni 42.900 m2 jako "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza" przyjmując za podstawę takiej kwalifikacji ich przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego. Z wypisu z tekstu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ł. wynika, że działka o nr ewid. [...] położona w K. przeznaczona jest pod przemysł, składy, budownictwo. Jednocześnie zaś powołując się na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r., Nr 1000, poz.1086 ze zm.) stanowiącego, iż podstawę wymiaru podatku stanowią zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków organ II instancji stwierdził, że organ podatkowy bierze przy wymiarze podatku dane z ewidencji, w szczególności powierzchnię nieruchomości i rodzaj użytków, lecz dotyczy to także podatnika. Ponadto, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podatnik jest obowiązany wskazać sposób użytkowania nieruchomości. Podatnicy zakwalifikowali powierzchnię 42.900 m2 jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Organ II instancji wywodził dalej, że z zawiadomienia o zmianie w ewidencji gruntów i budynków według stanu na dzień 3 czerwca 1997 r. wynika, iż przedmiotowa nieruchomość o powierzchni 4.2900 ha składa się z gruntów oznaczonych symbolami R, W i RB. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym grunty zajęte na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza. Zatem w przypadku podania, że na gruntach rolnych prowadzona jest działalność gospodarcza inna niż rolnicza, nieruchomość rolna nie podlega opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, fakt, iż podatnicy otrzymali do wypełnienia zamiast informacji deklarację w sprawie podatku od nieruchomości nie ma wpływu na zaistnienie po stronie organu podatkowego winy w powstaniu nadpłaty, skoro sami podatnicy pozostawali w przekonaniu, że przy wymiarze podatku decydujący jest zapis w planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (stosownie do art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez deklaracje rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci), wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 w/w ustawy (powstającego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego), ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Deklaracja taka korzysta z domniemania prawidłowości w zakresie danych w niej zawartych. Organowi podatkowemu przysługuje jednak prawo kontroli rzetelności deklaracji. Jeżeli dane pochodzące od podatnika okażą się niezgodne ze stanem faktycznym, zobowiązanie podatkowe zostanie ustalone na podstawie innych danych, opartych na wszelkich dowodach wykorzystywanych w postępowaniu. W konkluzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w tej sytuacji nie można uznać, że organ podatkowy przyczynił się do powstania przesłanki zmiany bądź uchylenia decyzji (nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 1999) i brak jest podstaw do oprocentowania nadpłaty, gdyż za podstawę przyjęto dane wykazane przez podatników w złożonej deklaracji. O swoim błędnym przekonaniu odnośnie znaczenia zapisów w planie zagospodarowania przestrzennego gminy i nieprawidłowym zakwalifikowaniu gruntów do kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż rolnicza podatnicy poinformowali organ podatkowy dopiero we wniosku z dnia 26 września 2001r. o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku za rok 1997.

Powyższą decyzję I. S. – K. i J. K. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W konkluzji swojego środka zaskarżenia wnieśli o uchylenie decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazano w środku zaskarżenia. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji nie tylko w aspekcie podniesionych przez skarżących zarzutów. Stąd też Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne.

Przedmiotem sporu pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi jest oprocentowanie nadpłat z tytułu podatku od nieruchomości. Nadpłata ta była konsekwencją uchylenia w wyniku wznowienia postępowania wcześniejszej decyzji Wójta Gminy Ł. ustalającej podatek od nieruchomości. Nadpłata powstała, stosownie do treści art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Zgodnie zaś z treścią art. 77 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej nadpłata podlegała zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Organ odwoławczy swoje rozstrzygnięcie odmawiające naliczenia opłaty oparł na treści art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Uznał bowiem, że organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji. Stanowisko powyższe nie jest uzasadnione przede wszystkim z tego względu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przy analizie prawnej, nie dostrzegło zmian legislacyjnych. Trzeba bowiem podkreślić, że w stanie prawnym obowiązującym w momencie powstania przedmiotowej nadpłaty zasadą było oprocentowanie nadpłat będących skutkiem uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej lub decyzji o odpowiedzialności płatnika bądź inkasenta. Świadczy o tym treść przepisu art. 77 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.), który stanowił, że oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 76 § 1 pkt 1 lit. a)-d) od dnia powstania nadpłaty. Nadpłaty, będącej konsekwencją uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, dotyczył przepis art. 76 § 1 lit. c Ordynacji podatkowej w ówczesnym brzmieniu. Z tych unormowań wynikało jednoznacznie, że w każdym wypadku powstania nadpłaty na skutek uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, podatnikowi przysługiwało oprocentowanie naliczane od dnia powstania nadpłaty do chwili jej zwrotu.

Ten stan prawny uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2003 r. Zagadnienie oprocentowania nadpłat uregulowano wówczas w art. 78 Ordynacji podatkowej. Zasadą określoną w tym unormowaniu jest oprocentowanie wszystkich nadpłat określonych w tym przepisie. Wyjątek przewidziano w art. 78 § 2 Ordynacji podatkowej odnośnie nadpłat, których wysokość nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. W przepisie art. 78 § 3 Ordynacji podatkowej uregulowano zaś początkowy termin, od którego należy naliczać oprocentowanie w przypadku poszczególnych nadpłat. Przy czym, stosownie do treści art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej zasadą jest, że oprocentowanie od nadpłat powstałych z powodu wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej lub określającej zobowiązanie podatkowe, albo decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, osoby trzeciej lub spadkobiercy, przysługuje od dnia powstania nadpłaty. Jednocześnie wprowadzono pkt 2 do art. 78 § 3 Ordynacji podatkowej, w którym przewidziano wyjątek od powyższej zasady. Zgodnie z tym przepisem oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Zatem poczynając od dnia 1 stycznia 2003 r. w systemie prawnym istniał przepis, który w znaczący sposób ograniczał, lub w niektórych wypadkach wyłączał prawo do oprocentowania w tych sytuacjach, gdy organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki, zmiany lub uchylenia decyzji, której realizacja doprowadziła do powstania nadpłaty.

Zmiany stanu prawnego, które nastąpiły z dniem 1 stycznia 2003 r., zostały wprowadzone na podstawie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Powyższy akt prawny nie zawierał przepisów intertemporalnych, odnoszących się do nadpłat powstałych przed dniem 1 stycznia 2003 r. Brak jest zatem analogicznych regulacji, jak te zawarte w art. 330 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zatem zasadnicze znaczenie, co umknęło uwadze Samorządowego Kolegium Odwoławczemu, ma rozstrzygnięcie, według jakich przepisów ma być naliczane oprocentowanie, czy na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania nadpłaty, czy też z dnia orzekania o oprocentowaniu.

Bez wątpienia aktualny stan prawny nie może mieć zastosowania do okresu od powstania nadpłaty do 31 grudnia 2002 r. Wprowadzenie w art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej pewnych ograniczeń w zakresie prawa do oprocentowania nadpłat nie mogło działać wstecz zwłaszcza, że jak już wcześniej wspomniano, nowelizacja nie zawierała przepisów intertemporalnych. Zatem obowiązujący w tym okresie przepis art. 77 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie zawierał żadnych warunków ograniczających, czy też wyłączających prawo do oprocentowania nadpłat, będących następstwem uchylenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe. Stąd też rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odnoszące się do przyczynienia się przez organ do podstawy wznowienia, w aspekcie prawa do oprocentowania nadpłaty podatników, w stosunku do tego okresu, nie znajdują oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Zatem organ odwoławczy w tym zakresie dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy bowiem dokonał wadliwego wyboru normy prawnej. Uchybienie to określane jest jako pogwałcenie prawa w ścisłym znaczeniu (terror contra ius in thesi larum) i polega na zastosowaniu normy nieistniejącej lub na przyjęciu, że brak jest przepisu, podczas gdy on w rzeczywistości istnieje. Uchybienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegało zatem na tym, że w stosunku do okresu sprzed dnia 1 stycznia 2003 r., rozważano istnienie przesłanek, które dopiero zostały wprowadzone po tej dacie. Zastosowano więc przepis, który w tym okresie nie obowiązywał.

Odnośnie okresu od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia zwrotu nadpłaty należy przyjąć, że zastosowanie mają przepisy ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym aktualnie. Jak już wspomniano ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych na temat skutków wejścia w życie nowej ustawy dla stanów prawnych zaistniałych pod rządem poprzedniej ustawy, w odniesieniu do zwrotu nadpłaty. Ustawodawca w wypadku regulacji zagadnień intertemporalnych dysponuje znaczną, choć nie nieograniczoną swobodą. Stanowiąc nowe prawo, może nawet nadawać mu moc wsteczną. Ustawodawca ma więcej swobody w zakresie czasowego działania nowych przepisów w odniesieniu do stosunków w toku, określając ich prawny reżim. Może bowiem przewidywać bezpośrednie działanie nowych przepisów. Może także przewidzieć dalsze stosowanie dawnej ustawy wobec takich stosunków. Gdy ustawodawca milczy w kwestii intertemporalnej, zasadniczo przyjmuje się, że zakres stosowania ustawy jest wyznaczony, gdy idzie o datę początkową - datą jej wejścia w życie. To oznacza, że ustawę nową należy stosować także, co do stosunków zaistniałych wcześniej (zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, od daty jej wejścia w życie). Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że następstwa zdarzeń prawnych zaistniałych pod rządami dawnych przepisów, należy też według nich oceniać, jednakże gdy następstwa te trwają nadal, to w odniesieniu do tego nowego odcinka czasu oceniać je należy już według norm nowej ustawy. O ile więc zdarzenia zapoczątkowane pod rządami dawnych przepisów mają charakter ciągły i trwają nadal, stosuje się do nich przepisy nowe. Takie stanowisko prezentował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 1998 r., K 24/97, czy też w wyroku z dnia 10 maja 2004 r., SK 39/03, OTK-A 2004, nr 5, poz. 40. Zbliżony pogląd zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 12 września 2005 r., I FPS 2/05, Mon. Podat. 2005, nr 11, s. 37.

Zatem w stosunku do okresu od dnia 1 stycznia 2003 r. do chwili zwrotu nadpłaty Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uznało, że zastosowanie ma przepis art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu aktualnym. Pomimo tego organ odwoławczy również naruszył ten przepis prawa materialnego, gdyż dokonał błędnej subsumcji. Powyższy przepis bowiem określa, że ograniczenie prawa do oprocentowania następuje w sytuacji, gdy organ nie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji. Chodzi więc o przyczyny istniejące poza organem podatkowym. Podstawą wznowienia postępowania i w konsekwencji uchylenia decyzji ustającej zobowiązanie podatkowe była przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy Ł. z dnia [...] wynika, że tym nowym dowodem jest ewidencja gruntów oraz ustalenie, że grunty nie są związane z działalnością gospodarczą. Trzeba w związku z tym podkreślić, że stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2005 r., Dz. U. Nr 240, poz. 2027) podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem zasadniczym obowiązkiem organu podatkowego, ustalającego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powinno być dokonanie ustaleń w zakresie zapisów w ewidencji gruntów. Dane te z urzędu, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 122 Ordynacji podatkowej, powinny być ustalone przez organ i stanowić podstawę wymiaru podatku. Zwłaszcza, że dane z ewidencji gruntów nie uległy zmianie. Zarówno w momencie ustalania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, jak i w dacie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, dane te były takie same. Zatem nie sposób uznać, ze organ nie przyczynił się do powstania przyczyny uchylenia decyzji w rozumieniu analizowanego art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej, skoro ustalając podatek od nieruchomości, nie oparto się na danych z ewidencji gruntów.

W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazuje, że o braku przyczynienia się organu podatkowego do powstania przyczyny uchylenia decyzji świadczy to, iż za podstawę decyzji przyjęto dane wykazane przez podatników w złożonej deklaracji. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.) w brzmieniu wówczas obowiązującym osoby fizyczne były obowiązane złożyć właściwemu organowi gminy jedynie wykaz nieruchomości, sporządzony na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistnieniu zmian, w terminie 14 dni od ich zaistnienia. Natomiast, jak wynika z akt administracyjnych, podatnicy złożyli deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości na rok 1997 r. IV – XII. Zatem ta deklaracja dotyczyła wyłącznie wskazanego wyżej okresu i nie może mieć zastosowania do przedmiotowego roku podatkowego. Wreszcie należy podkreślić, że takie deklaracje, zgodnie z treścią art. 6 ust. 8 pkt 1 powyższej ustawy zobowiązane są składać wyłącznie osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz jednostki organizacyjne Lasów Państwowych. Przy czym te deklaracje składane są w terminie do dnia 15 stycznia, organowi gminy właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. W kontekście tych unormowań wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczące roli złożonej deklaracji są błędne. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie nakładały na podatników będących osobami fizycznymi, obowiązku składania deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości. Stąd też jest bezpodstawne przypisywanie danym z tej deklaracji decydującego znaczenia. Przywoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepis art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, że jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Skoro jak wyżej wspomniano podatnicy nie mieli ustawowego obowiązku składania deklaracji, dane z tego dokumentu nie były wiążące dla organu podatkowego.

Wreszcie należy podkreślić, że w postępowaniu podatkowym jedną z podstawowych zasad jest zasada prawdy materialnej, wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej. Zatem organ podatkowy mający jakiekolwiek wątpliwości w zakresie okoliczności faktycznych dotyczących podstawy opodatkowania, powinien stosownie do treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przeprowadzić w tym zakresie postępowanie dowodowe.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.