Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 788/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 158 par. 2, art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spraw.), Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] uznała P.K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

W dniu 18 grudnia 2009 r. strona złożyła wniosek w trybie art. 111 § 1 k.p.a. mylnie potraktowany przez organ jako odwołanie od ww. orzeczenia z dnia 21 października 2009 r.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wydała w dniu [...] lutego 2010 r. orzeczenie nr [...] , w którym utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie niezdolności strony do zawodowej służby wojskowej.

Dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódca 1. Bazy [...] w [...] wydał na podstawie art. 111 ust. 3, art. 115 ust. 2 i 3 i art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), dalej "ustawa pragmatyczna" rozkaz personalny nr [...] , w którym zwolnił P.K. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go w stan spoczynku "wskutek ustalenia przez Wojskową Komisję Lekarską niezdolności do służby wojskowej".

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] dnia [...] czerwca 2010 r. wydała decyzję nr [...] stwierdzającą nieważność ww. orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. wniosek o uzupełnienie decyzji, mylnie potraktowany przez organy obu instancji jak odwołanie od orzeczenia organu I instancji.

Dnia [...] lipca 2010 r. P.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] . Dowódca [...] Okręgu Wojskowego odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu z dnia [...] kwietnia 2010 r. uzasadniając to faktem, że nie jest on decyzją administracyjną.

Na skutek odwołania skarżącego od pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r. zostało wydanie postanowienie nr [...] Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2010 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

Na powyższe postanowienie P.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w wyniku czego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że nie podlega ono wykonaniu, (sygn. II SA/Bd 197/11).

Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo stwierdzając niedopuszczalność wniesienia odwołania zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd podnoszone w skardze kwestie dotyczące istoty sprawy na tym etapie postępowania nie mogły być brane pod uwagę. W ocenie Sądu, pomimo że Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał stosowne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2010 r. w formie pisma, to jednak zawiera ono wszystkie elementy decyzji i powinno być jako taka traktowane.

Sąd zalecił, iż ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez niego uwag.

Mając na uwadze ww. wyrok WSA w Bydgoszczy, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję nr [...] , którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wskutek kolejnej skargi P.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na ww. akt administracyjny, Sąd wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu (sygn. II SA/Bd 915/11).

Sąd określił, że choć sentencja rozstrzygnięcia organu II instancji jest niewadliwa, to jego uzasadnienie posiada wady, które winien był usunąć Sąd poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Pomijając już fakt, że większość uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawiera obszerne cytaty innych rozstrzygnięć, z których trudno się zorientować, czy nie stanowią poglądu organu reprezentowanego w przedmiotowej sprawie, to co ważniejsze, zupełnie nie odnoszą się do istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu uchylenia rozkazu personalnego, w stosunku do którego strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności.

Sąd skonstatował, że ponownie rozpatrując sprawę, organ wyeliminuje stwierdzone uchybienia przepisów postępowania.

Rozkazem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] , Dowódca [...] . Bazy [...] uchylił na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. rozkaz z dnia 9 kwietnia 2010 r.

W wykonaniu zaleceń powyższego orzeczenia WSA w Bydgoszczy, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił decyzję nr [...] . Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy [...] . Bazy [...] w [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Następnie, w odpowiedzi na wniosek P.K. z dnia [...] września 2010 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy [...] . Bazy [...], uchylającego rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy [...] -T w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, Dowódca [...] Okręgu Wojskowego pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. rozkazu.

Od tego rozstrzygnięcia P.K. wniósł odwołanie do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. W wyniku rozpoznania odwołania Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał je w mocy.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi P.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być wykonana w całości (II SA/Bd 318/12).

W ocenie Sądu organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w innym zakresie, co oznacza brak podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd wskazał, iż organ odwoławczy uznając, że wniosek skarżącego dotyczył decyzji ostatecznej, winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić rozstrzygnięcie pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia uwzględniając jednocześnie zmianę właściwości organów wynikającą z art. 10 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 22, poz. 114).

Mając na względzie uwagi poczynione przez Sąd w powyższym wyroku, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2011 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy [...] . Bazy [...] w [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przekazał sprawę następcy prawnemu do ponownego rozpatrzenia.

Natomiast z uwagi na treść art. 10 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 22, poz. 114), Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. na podstawie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 1 i § 2 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji Dowódcy [...] . Bazy [...] w [...] nr [...] z naruszeniem prawa.

Od decyzji tej P.K. wniósł odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego WP za pośrednictwem Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Kwestionowanej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 158 § 2 k.p.a., poprzez wadliwe jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że niemożliwym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy [...] . Bazy [...] oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo tego, że organ uznał, iż ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie art. 116 ust. 1 i 3 w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, przez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że w sprawie istniała prawna możliwość reaktywacji stosunku służbowego, pomimo takiego zakazu ustawowego.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez przyznanie prawa do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Wniósł także o wskazanie w uzasadnieniu wydanej decyzji organu właściwego do wypłaty odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi od chwili wymagalności, tj. od dnia 23 sierpnia 2010 r.

Szef Sztabu Generalnego WP decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że przepis art. 158 § 2 k.p.a. wprowadza szczególny rodzaj decyzji wydawanej wówczas, gdy jednocześnie występują przesłanki pozytywne i negatywne stwierdzenia nieważności. Decyzja jest dotknięta wadą nieważności, na co wskazuje wynik postępowania wyjaśniającego w sprawie, ale jednocześnie występują okoliczności wymienione w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu, w którym dopuszczalne było stwierdzenie nieważności lub też nieodwracalność skutków prawnych decyzji.

Organ stwierdził, że skarżący w dniu 2 września 2010 r. potwierdził osobiście odbiór polecenia wyjazdu służbowego kierującego go do [...] . Bazy [...] w [...] od dnia [...] września 2010 r., gdy wymieniony stawił się w tym dniu, a rozkazem z tego dnia został ujęty na ewidencję i zaopatrzenie finansowe. Jednocześnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódca [...] . Bazy polecił wypłacić skarżącemu zaległe uposażenie za miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień.

W ocenie organu skutkiem powyższej decyzji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, było przywrócenie skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jednakże decyzja ta, wydana w oparciu o przepis art. 154 § 1 k.p.a., wywołała jednocześnie nieodwracalne skutki prawne w postaci przywrócenia P.K. do zawodowej służby wojskowej.

Odnosząc się do zarzutu strony o naruszeniu art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ stwierdził, że odszkodowanie, o którym mowa w jego ust. 3 przysługuje żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który do służby nie został przywrócony. Należy przyjąć, że w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, żołnierz taki będzie mógł ubiegać się o powołanie do służby na zasadach ogólnych. Zatem odszkodowanie w oparciu o ten przepis nie będzie przysługiwało w przypadku przywrócenia żołnierza do służby i wypłacenia mu zaległego uposażenia, co w sprawie miało miejsce.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] P. K. zarzucił jej:

a) naruszenie art. 158 § 2 k.p.a., poprzez wadliwe jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że niemożliwym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy [...] Bazy [...] , która co prawda została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ale wywołała jednocześnie nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a, a przez to w sposób oczywisty doszło do naruszenia treść art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 2012-03-30, III SA/Wr 730/11),

b) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo tego, że organ uznał, że decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Dowódcy [...] Bazy [...] uchylająca rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. – wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w konsekwencji którego doszło do wadliwego zastosowania przepisu art. 156 § 2 k.p.a., pomimo tego, że przepis ten w sposób enumeratywny i precyzyjny zakreśla prawne przesłanki jego zastosowania, a które nie wystąpiły w niniejszej sprawie, a tym samym błędne uznanie, że w sprawie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych, gdy co innego wynika z treści art. 116 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2012-06-15, II OSK 497/11 ),

c) naruszenie art. 116 ust. 1 i 3 w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że w sprawie istniała prawna możliwość reaktywacji stosunku służbowego, pomimo takiego zakazu ustawowego oraz kategorycznego zakazu rozszerzania wykładni art. 116 ust. 1-3 ustawy, a przez to uznanie, że rozkaz personalny Dowódcy [...] Bazy [...] w [...] nr [...] z dnia [...] .08.2010 r. przywrócił P. K. do zawodowej służby wojskowej i z tego powodu nie przysługuje mu odszkodowanie, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy, który to pogląd należy uznać oczywiście za wadliwy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2011 r., wyrok NSA z dnia 7 października 2009 r.).

W związku z tym wniósł o uchylenie w całości decyzji obu instancji, z jednoczesnym zawarciem w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazówek, co do dalszego postępowania w sprawie, które będą wiążące dla organów oraz wypowiedzenie się Sądu w zakresie uprawnienia P. K. w kwestii prawa do odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy oraz rozpoczęcia biegu terminu ich naliczenia, a nadto zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że naruszenie przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie jest oczywiste, a istota tego naruszenia dotyczy treści art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Doszło bowiem do rażącego naruszenia art. 116 ust. 2 i 3, którego treść nie wymaga wykładni. W sprawie skarżącego powinna zostać wydana decyzja o prawie do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Sugerowanie, że skarżący został przywrócony do służby i otrzymał zaległe świadczenia finansowe jest całkowicie chybione, chociażby z uwagi na to, że właściwa RWKL w [...] , jak i CWKL w [...] , pomimo stwierdzenia nieważności orzeczenia o zwolnieniu P. K. ze służby, uznały go za trwale niezdolnego do służby wojskowej.

Skarżący podniósł również, że zarówno pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, jak i przesłanki negatywne określone wyczerpująco w art. 156 § 2 k.p.a., nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

W odpowiedzi na skargę organ w niósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że zarówno organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., jak i organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, jako decyzję poddaną weryfikacji w trybie stwierdzenia nieważności wymieniają decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy [...] Bazy [...] w [...] . Określenie daty decyzji na [...] kwietnia 2010 r. jest oczywiście błędne, bowiem decyzja nr [...], co potwierdzają akta administracyjne, została wydana w dniu [...] sierpnia 2010 r. Z treści uzasadnienia zarówno decyzji organu pierwszej instancji, jak i zaskarżonej decyzji, w sposób niebudzący wątpliwości wynika jednak, iż kontroli w trybie nadzoru poddana została decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., a nie decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dowódcy [...] Bazy [...] w [...] .

Zwrócić należy też uwagę na okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 915/11 uznał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. przybrał postać decyzji konstytutywnej, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej, kształtującej sytuację prawną skarżącego w przedmiocie zwolnienia ze służby.

Stosownie zaś do przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Oznacza to, że Sąd w niniejszej sprawie związany jest tym rozstrzygnięciem, co w konsekwencji powoduje, iż rozkaz nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., uchylający w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako "k.p.a." rozkaz nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., również jest decyzją w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a.

Przechodząc natomiast do meritum sprawy, trzeba podnieść, że zgodnie z przepisem art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Oznacza to, że jego zastosowanie jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje pozytywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. oraz jednocześnie jedna z przesłanek negatywnych, tj. upływ czasu lub nieodwracalne skutki prawne.

Wypada zgodzić się z organem, że Dowódca [...] Bazy [...] w [...] , wydając rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., uchylający własny rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., dopuścił się rażącego naruszenia tego przepisu. Stosownie bowiem do jego brzmienia, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Nie ulega zdaniem Sądu najmniejszej wątpliwości, że na mocy rozkazu z dnia [...] kwietnia 2010 r. P. K. nabył w szczególności prawo do świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, o których mowa w art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), a nadto prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub rentowego.

Natomiast zupełnie chybiony jest pogląd organu, iż w niniejszej sprawie zaistniała negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. w postaci nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 zd. 2 k.p.a.), uprawniająca do wydania rozstrzygnięcia określonego w przepisie art. 158 § 2 k.p.a.

Pojęcie nieodwracalnych skutków prawnych, występujące w przepisie art. 156 § 2 k.p.a., należy rozpatrywać wyłącznie w płaszczyźnie prawa obowiązującego, a nie nawiązując do sfery faktów (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 444/05, Lex nr 188819). Do oceny skutków decyzji administracyjnej, dotkniętej wadą dającą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, jest prawnie obojętne, czy istnieją faktyczne możliwości cofnięcia następstw wykonania decyzji. Prawnie obojętne będzie wobec tego ustalenie, że są podstawy materialne, organizacyjne lub możliwości techniczne podjęcia działania, które doprowadzi do przywrócenia jakiejś rzeczy lub stanu faktycznego do ich pierwotnej postaci. Przepis wymaga bowiem rozpatrzenia wyłącznie skutków prawnych i poddania ich ocenie odwracalności. Nie chodzi więc o niemożność przywrócenia stanu poprzedniego w znaczeniu gospodarczym. Przy dokonywaniu oceny, czy decyzja wywołała nieodwracalny skutek prawny nie powinny zatem być brane pod uwagę także późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub w nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania danej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane następstwa tego, że decyzja administracyjna, chociaż obarczona ciężkimi wadami, istnieje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności.

Nieodwracalność skutków prawnych oznacza sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa, bądź też wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa.

W orzecznictwie przyjmuje się również, że odwrócenie skutku objętego normami prawa cywilnego nie mieści się w ustawowo określonych kompetencjach organu administracji. Jeżeli więc cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/94, OSNCP 1992, Nr 12, poz. 2011).

Powyższa teza została przyjęta i jest kontynuowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Na gruncie powyższych rozważań na aprobatę zasługuje zarzut naruszenia art. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie chodzi bowiem w istocie o skutki faktyczne, które wywołała decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r., a nie o skutki prawne. Stąd też nie sposób mówić o nieodwracalności skutków prawnych. Ponadto bez wątpienia poprzedni stan prawny może zostać przywrócony, bowiem istnieje podmiot, któremu prawo przysługiwało oraz istnieje instytucja stanowiąca źródło prawa, a więc umocowanie ustawowe przewiduje możliwość wydania aktu administracyjnego indywidualnego w sprawie skarżącego.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie do zastosowania przy orzekaniu przedstawionej wykładni przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, a o kosztach w oparciu o art. 200, powołanej ustawy.