Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 76/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 3  ust. 2
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
article: art. 105  par. 34,  art. 28,  art. 30  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz H. R. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] Minister Infrastruktury, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta Miasta G. o ponowne rozpatrzenie sprawy uchylił w całości decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] stwierdzającą, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1959 r. nr [...] oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] września 1961 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia części nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...] i nr [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdzającej ich nieważność, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1959 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...], oraz umorzył postępowanie z wniosku H. R. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] września 1961 r. nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] o pow. [...] m2, oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], stanowiącej własność S. N. i H. R. Ustalenie odszkodowania zostało odroczone na okres 3 miesięcy. Obecnie wywłaszczona nieruchomość znajduje się w granicach działek położonych w G. - jednostka ewidencyjna nr [...], karta mapy [..] obręb G., działki, nr [...]. Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] września 1959 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. N. i H. R., utrzymała w mocy ww. orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1959 r. Postanowieniem z dnia [...] września 1961 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych sprostowało w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] powierzchnię wywłaszczonej nieruchomości i jej oznaczenie ewidencyjne - zamiast parceli nr [....] o pow. [...] m2, wpisano parcele nr [...] i nr [...] o pow. [...] m2.

Pismem z dnia 19 listopada 2004 r. H. R. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1959 r. oraz orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...]. Wniosek ów Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał do rozpatrzenia według właściwości Ministrowi Infrastruktury. Pismem z dnia 6 kwietnia 2006 r. H. R. wniosła o stwierdzenie nieważności także postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] września 1961 r. nr [...].

Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] stwierdził, że decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1959 r. nr [...] oraz utrzymane nią w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...] września 1961 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia części nieruchomości stanowiącej obecnie działki nr [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdził ich nieważność.

Od powyższej decyzji Prezydent Miasta G. wystąpił do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W toku postępowania odwoławczego Minister Infrastruktury wskazując na przesłanki zastosowania trybu, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. uznał, że skoro wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. nr 17, poz. 70) – dalej jako ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, to w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić zaskarżone decyzje. Organ odwoławczy wskazał, że w badanej przez niego sprawie istotne znaczenie ma ocena, czy spełnione zostały materialno - prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Organ zauważył, że w myśl art. 3 ust. 1 powołanej ustawy wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Z kolei art. 3 ust. 2 stanowił, iż na obszarze miasta lub osiedla mogła być również wywłaszczona nieruchomość lub kompleks nieruchomości niezbędny dla planowej realizacji na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. O wywłaszczenie dla tych celów mogło ubiegać się tylko Prezydium Rady Narodowej danego miasta (osiedla). W ocenie Ministra Infrastruktury ustawodawca zawarł dwojakiego rodzaju przesłanki dające podstawę do dokonania wywłaszczenia nieruchomości. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wprowadza ogólne przesłanki dopuszczające wywłaszczenie nieruchomości, do których należą: niezbędność na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Natomiast przepis art. 3 ust. 2 ustawy zawiera dodatkową przesłankę dopuszczającą wywłaszczenie nieruchomości na obszarze miast: realizację na ich terenie budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Zdaniem organu w żaden sposób nie można wywieść, iż w stosunku do obszarów miejskich nie znajdują zastosowania przesłanki wywłaszczenia, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Badając, czy w momencie dokonywania wywłaszczenia było ono dopuszczalne nie można mieć na względzie wyłącznie celów, o których mowa w art. 3 ust. 2, ale także te wynikające z ust. 1 i ust. 3 ustawy. Przepisu art. 3 ust. 2 nie można odczytywać w oderwaniu od treści ust. 1. Ponadto Minister Infrastruktury wskazał, że skoro przepis art. 3 ust. 2 ustawy służył planowej realizacji budownictwa ogólnomiejskiego lub zorganizowanego budownictwa miejskiego przewidzianego w zatwierdzonym planie zagospodarowania przestrzennego danego miasta (plan urbanistyczny), gdy nie było ustalonych wykonawców poszczególnych części tego planu, o wywłaszczenie nieruchomości mógł wystąpić właściwy organ Prezydium Rady Narodowej miasta lub osiedla. Dotyczyło to więc takich sytuacji kiedy nie było szczegółowej lokalizacji dla konkretnych inwestycji, a jedynie plan urbanistyczny. Organ zauważył, że z akt sprawy wynika, iż wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...] dokonano na cele budownictwa miejskiego. Ponadto, jak wynika z wniosku o wywłaszczenie z dnia 12 marca 1959 r., w planie inwestycyjnym [...] r. Dyrekcja Rozbudowy Osiedli Robotniczych budownictwa mieszkaniowego w G. figuruje między innymi budowa budynku mieszkalno - usługowego, usytuowanego zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] na nieruchomościach przy ul. [...]. Planowana inwestycja objęta była lokalizacją szczegółową z dnia [...] kwietnia 1956 r. nr [...] wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Wojewódzki Zarząd Architektoniczno-Budowlany, a z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpiła Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w G. będąca przedsiębiorstwem państwowym utworzonym w dniu [...] lutego 1951 r. Organ nadzoru mimo licznych wystąpień nie odnalazł statutu Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w G. Organ odwoławczy zauważył, że z akt przedmiotowej sprawy oraz innych prowadzonych przez Ministra Infrastruktury wynika, że Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w G. była wnioskodawcą wielu wywłaszczeń nieruchomości na terenie swojego województwa.

Z zarządzenia Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z dnia [...] lutego 1951 r.

w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w P." wynika, że przedsiębiorstwo to prowadzone było w ramach narodowych planów gospodarczych i rozliczane było z budżetu państwa przez budżet centralny. Do jego zadań należała m.in. realizacja podstawowego budownictwa miejskiego i osiedlowego w tym w szczególności planowanie inwestycji i uzyskiwanie terenów. Obszar działania przedsiębiorstwa obejmował województwo poznańskie, bydgoskie i zielonogórskie. W ocenie Ministra Infrastruktury należy uznać na zasadzie analogii, iż Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w G. też miała status przedsiębiorstwa państwowego i wykonywała te same zadania co Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w P., a jej obszar działania obejmował co najmniej województwo gdańskie. A zatem w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. błędnie wywiedziono, iż Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w G. nie była uprawniona do złożenia wniosku o wywłaszczenie. Organ drugiej instancji wskazał również, że zgodnie z uchwałą nr [...] Prezydium Rządu z dnia [...] stycznia 1956 r. w sprawie podporządkowania dyrekcji budowy osiedli robotniczych wojewódzkim radom narodowym (M.P. nr 10, poz. 129) dyrekcje budowy osiedli robotniczych podporządkowano z dniem 1 stycznia 1956 r. wojewódzkim radom narodowym. Ponadto Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych

w decyzji z dnia [...] września 1959 r. nr [...] wskazała, że budownictwo mieszkaniowe w miastach dla prezydiów rad narodowych realizowane było przez Dyrekcje Budowy Osiedli Robotniczych, które były jednostkami organizacyjnymi tychże prezydiów.

W związku z tym, wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych o wywłaszczenie nieruchomości należy uznać za wniosek danego prezydium rady narodowej. Minister Infrastruktury wskazał również, że Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w

G. upoważniło Dyrekcję Budowy Osiedli Robotniczych w G. do prowadzenia inwestycji w zakresie budownictwa mieszkaniowego zgodnie z planem finansowo - rzeczowym budownictwa mieszkaniowego na rok [...] r. Dlatego należy stwierdzić, że przesłanki określone w art. 2 ust. 2 i art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zostały spełnione. Powołując się na treść przepisu art. 6 ust. 1 tej ustawy organ odwoławczy wskazał, że z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] (wcześniej [...]) Sądu Powiatowego w G. Wydział II Cywilny Wydział Rejestrowo-hipoteczny z dnia [...] lipca 1958 r. wynika, że właścicielami nieruchomości położonej

w [...] przy ul. [...] byli H. R. i S. N. Z akt sprawy wynikało, że rokowania o dobrowolne nabycie nieruchomości nie przyniosły rezultatu, gdyż właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na sprzedaż nieruchomości wskazując, że proponowane odszkodowanie nie obejmuje wszystkich budowli znajdujących się na nieruchomości i nie zostało ustalone zgodnie z przepisami ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Minister Infrastruktury wskazał również, że spełniono przesłanki

o których mowa w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, gdyż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. pismem nr [...] zawiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego m.in. do nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]

o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność H. R. i S. N. Ponadto zawiadomiono

o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej wyznaczonej na dzień [...] kwietnia 1959 r. Organ drugiej instancji nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte przed złożeniem wniosku. Ustalił również, że organ wywłaszczeniowy przeprowadził rozprawę w dniu [...] kwietnia 1959 r. Wzięli w niej udział H. R. oraz S. N. Minister Infrastruktury wskazał również, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na jaki wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktycznie i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych, zaś ustalenie odszkodowania odroczono na okres do trzech miesięcy, a zatem spełnia wszystkie wymagania określone w art. 22 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury uznał, że kontrolowane decyzje wywłaszczeniowe nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również, aby badane rozstrzygnięcia, naruszały pozostałe przesłanki art. 156 § 1 k.p.a. W związku z tym nie ma podstaw do stwierdzenia ich nieważności. Odnosząc się do wniosku H. R. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] września 1961 r. nr [...] o sprostowaniu w orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...] powierzchni wywłaszczonej nieruchomości i jej oznaczenia ewidencyjnego organ zauważył, że

w myśl k.p.a. dopuszczalne było sprostowanie w drodze postanowienia błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Na postanowienie

o sprostowaniu służyło zażalenie (art. 105 § 3 k.p.a.). Minister Infrastruktury zauważył, że przedmiotowe postanowienie zostało wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. jako organ I instancji, a strony nie skorzystały z przysługującego im prawa odwołania do organu II instancji - Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ustalił również, że w obecnym systemie prawnym organem właściwym w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G., z dnia [...] września 1961 r. nr [...] jest Wojewoda [...], a skoro tak, to postępowanie prowadzone przez Ministra Infrastruktury w tej części jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Organ odwoławczy wskazał również, że wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] września 1961 r. [...] zostanie przekazany według właściwości do Wojewody [...] odrębnym pismem.

Mając na uwadze powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 1959 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] kwietnia 1959 r. nr [...], oraz umorzył postępowanie z wniosku H. R. o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] września 1961 r. nr [...].

Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury H. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez błędne uznanie, że ust. 2 przepisu nie ma zastosowania w sprawie wywłaszczenia na cele inwestycji mieszkaniowej, dla której ustalona jest lokalizacja szczegółowa, że w sytuacji objętej hipotezą ust. 2 ma także pełne zastosowanie ust. 1 tego artykułu, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wywłaszczenia określone w art. 3 ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca nie zgodziła się z treścią zaskarżonej decyzji. Zauważyła, że w ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości została wydana w czasie, gdy obowiązywały inne priorytety w zakresie wykładni prawa, gdyż było ono tylko instrumentem do osiągania wyższego celu jakim było umacnianie zasad ustrojowych we wszystkich dziedzinach życia. Obecnie nie ma już takiego obowiązku. Dlatego zdaniem skarżącej niedopuszczalna jest taka interpretacja art. 3 ust. 2 tej ustawy, która przyjmuje, że przepis ten ma zastosowanie tylko do wywłaszczenia na cele inwestycji mieszkaniowej bez ustalonej lokalizacji szczegółowej, bo tego przepis nie przewiduje. Skarżąca uważa, że miał on zastosowanie w każdym przypadku, gdy wywłaszczenie mogło nastąpić w celu realizacji budownictwa ogólno miejskiego lub zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. H. R. podkreśliła również, że w jej ocenie

o wywłaszczenie w niniejszej sprawie mogło ubiegać się tylko Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. Zatem wystąpienie w tej roli Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w

G. będącej jednostką organizacyjną Prezydium WRN w G. postawało w sprzeczności nie tylko z art. 3 ust. 2 ustawy, ale również z art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 1 tej ustawy. Ponadto fakt, iż zarówno Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w G. i Urząd Spraw Wewnętrznych - to jednostki organizacyjne tego samego organu administracji – Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G., to organ ten orzekał we własnej sprawie. Za przedwczesne - zdaniem skarżącej - należy również uznać stwierdzenie

z decyzji, iż przesłanki wywłaszczeniowe określone w art. 3 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zostały spełnione, bowiem nie brano w ogóle pod uwagę przesłanki "niezbędności", o której mowa w przepisie. H. R. uważa, że przesłanka ta nie istniała. Deklarowanym celem wywłaszczenia była realizacja budowy osiedla mieszkaniowego, a cel ten mógł być z powodzeniem realizowany bez uciekania się do wywłaszczenia, ponieważ ten cel miała również jej dotychczasowy właściciel. Skarżąca zauważyła również, że po wydaniu postanowienia o sprostowaniu decyzji de facto przestała istnieć decyzja wywłaszczeniowa w dotychczasowym brzmieniu i zaczyna swój byt wyłącznie decyzja o treści sprostowanej. Dlatego orzekając w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej Minister Infrastruktury powinien mieć na względzie wszystkie okoliczności mające wpływ na kształt tej decyzji w tym postanowienie o sprostowaniu.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ stwierdził, że nie zawierają one nowych okoliczności i były mu znane w przeprowadzonym postępowaniu, gdzie się do nich ustosunkowano.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) powołana dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kierując się tą regułą Sąd uznał, że decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać należy, że w toku postępowania do akt sprawy wpłynęła przesyłka adresowana do uczestniczki postępowania M. K.

z adnotacją "adresat zmarł’. W wykonaniu zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2012 r., Urząd Stanu Cywilnego w G. nadesłał skrócony odpis aktu zgonu nr [...] M. K. Z dokumentu tego wynikało, że strona zmarła w dniu [...] kwietnia 2011 r., a więc ponad cztery lata po wydaniu w niniejszej sprawie przez Ministra Budownictwa decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] października 2011 r., Oznacza to, że rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu drugoinstancyjnym, którego adresatem była m.in. M. K., zostało skierowane do osoby zmarłej, a więc takiej, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego wprawdzie nie zawiera normy, która by wprost regulowała kwestię skutków prawnych skierowania postanowienia do osoby zmarłej. Niemniej w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że skutkiem traktowania przez organy publiczne osób zmarłych jako stron postępowania jest uznanie podjętych w takiej sytuacji decyzji za wydane z rażącym naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06, Lex nr 505429; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004/3/33). Zważyć bowiem należy, że status strony,

w rozumieniu art. 28 k.p.a., przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Jak stanowi art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 8 Kodeksu Cywilnego zdolność prawną ma każdy człowiek od chwili urodzenia. Z chwilą śmierci zdolność prawna wygasa. W związku

z powyższym nie ulega wątpliwości Sądu, że zmarła M. K., jako osoba nie mająca zdolności prawnej nie mogła być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do niej nie można było prowadzić postępowania, ani skierować do niej podjętego rozstrzygnięcia. Skoro zatem

w przedmiotowej sprawie doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej, to należy przyjąć, że rozstrzygnięcie to obarczone jest od dnia jego wydania wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co skutkować musi stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przy czym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji bez znaczenie jest fakt czy organ o śmierci ww. osoby w dacie rozstrzygania sprawy wiedział, czy też nie. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż stwierdzenie wystąpienia ww. wady prawnej podjętej przez Ministra Infrastruktury rozstrzygnięcia z dnia [...] października 2011 r. powoduje, że Sąd zwolniony był z obowiązku merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, która już w chwili jej wydania obciążona była kwalifikowaną wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Sąd nie badał w związku z tym sprawy pod kątem wystąpienia innych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, jak również nie oceniał zasadności podniesionych w skardze zarzutów, uznając to za przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę organ drugiej instancji weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.