Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 2309/93
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1994-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2 pkt. 2
journal: Dz.U. 1992 nr 21 poz. 86
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania.
Teza: 1. Strata w środkach obrotowych, będąca następstwem kradzieży, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

2. Skutków takich zdarzeń nie można przenosić na Skarb Państwa; ryzyko takie ponosi zakład ubezpieczeniowy lub podatnik.

TEZY

1. Strata w środkach obrotowych, będąca następstwem kradzieży, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.

2. Skutków takich zdarzeń nie można przenosić na Skarb Państwa; ryzyko takie ponosi zakład ubezpieczeniowy lub podatnik.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy wymierzył Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu Spółka z o.o. podatek dochodowy za 1992 r. w kwocie 254.318.000 zł, w tym dodatkowo, w stosunku do podatku deklarowanego przez Spółkę przypisano kwotę 54.378.000 zł. Urząd nie uznał jako kosztów uzyskania przychodów strat spowodowanych kradzieżą.

W odwołaniu od tej decyzji wniesionym do Izby Skarbowej Przedsiębiorstwo podnosi, że w firmie dokonano kradzieży z włamaniem, w następstwie czego skradziono kwotę 135.948.000 zł. Zdarzenie to Przedsiębiorstwo natychmiast zgłosiło do organów dochodzeniowych, które podjęły odpowiednie czynności. Z powodu niewykrycia sprawców dochodzenie umorzono. Firma poniosła nieprzewidzianą stratę i było to dla niej zdarzeniem losowym. Zdaniem Spółki stanowisko Urzędu Skarbowego, że zdarzenia losowe obejmują tylko zdarzenia wywołane działaniami siły przyrody, jest nieprawidłowe; w takim rozumieniu zdarzenie losowe bliskie jest pojęciu siły wyższej. W odwołaniu wskazano na zasadność uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów Przedsiębiorstwa strat spowodowanych kradzieżą środków obrotowych w ww. wysokości. Zdaniem Spółki pozwala na to art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Podniosła, że strat związanych z kradzieżą pieniędzy nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym do kosztów uzyskania przychodów zalicza się całkowite lub częściowe straty w środkach trwałych i obrotowych spowodowane jednak tylko zdarzeniami losowymi., tj. zdarzeniami wywołanymi działaniem sił przyrody, np. takimi, jak powódź, gradobicie, huragan, osunięcie i tąpnięcie ziemi, a więc siłami niezależnymi od zachowań ludzkich. Kradzież w tym rozumieniu nie jest zdarzeniem losowym. Izba podniosła też, że Przedsiębiorstwo nie ubezpieczyło wartości pieniężnych w zakładzie ubezpieczeń, tym samym pozbawiło się możliwości uzyskania odszkodowania i naraziło na straty z tytułu kradzieży.

Na decyzję Izby Skarbowej Przedsiębiorstwo wniosło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze podniesiono, że organy podatkowe dokonały nieprawidłowej interpretacji pojęcia "zdarzenie losowe". Zawężyły zakres tego pojęcia.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosi o jej oddalenie i podtrzymuje swe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym, kosztami uzyskania przychodów są również straty częściowe lub całkowite w środkach trwałych i środkach obrotowych, spowodowane zdarzeniami losowymi; straty są potrącalne w wysokości nie pokrytej odszkodowaniem z tytułu ubezpieczeń i odpisami amortyzacyjnymi.

Zdaniem Sądu na koszt uzyskania przychodu nie może być uznana strata w środkach obrotowych, będąca następstwem kradzieży. W sferze stosunków podatkowych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą kradzież nie może być bowiem potraktowana jako zdarzenie losowe z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowy. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że zdarzenia losowe, o których mówi art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym, należy powiązać głównie z działaniami sił przyrody /ogień, powódź, grad/. Stanowisko takie nawiązuje przy tym do regulacji prawnych z zakresu prawa ubezpieczeniowego, mówiących o pojęciu zdarzenia losowego. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1990 r. w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia obowiązkowego budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych /Dz.U. nr 92 poz. 546 ze zm./ w par. 7 stanowi o odpowiedzialności za szkody powstałe wskutek zdarzeń losowych w postaci: ognia, huraganu, powodzi, gradu, uderzenia piorunu, eksplozji, obsunięcia się ziemi lub tąpnięcia oraz innych żywiołów.

Sąd podziela ponadto pogląd Izby Skarbowej, że Skarb Państwa nie powinien ponosić skutków kradzieży dokonanej w mieniu podatnika. Skutki te powinny być przeniesione na zakład ubezpieczeniowy, działający w ramach systemu ubezpieczeń majątkowych. Jeżeli zaś podatnik nie dokonał ubezpieczenia swego mienia, skutki te ponosić powinien sam podatnik. Trudno bowiem zaakceptować stanowisko, że funkcję ubezpieczyciela ma pełnić Skarb Państwa a nie zakład ubezpieczeń jako podmiot specjalnie powołany do prowadzenia działalności ubezpieczeniowej. Podkreślić w związku z tym trzeba, że zgodnie z cyt. już art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym wymienione tam straty mogą być uznane za koszty tylko w określonej wysokości, tj. w wysokości nie pokrytej odszkodowaniem.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Izby Skarbowej nie narusza prawa i dlatego skargę oddalił, zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa.