Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 928/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 13, art. 65, art. 66 ust. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2016 poz 1999
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
article: art. 33, art. 93 ust. 1 pkt 4, art. 29c, art. 32, art. 26, art. 2.
journal: Dz.U. 2018 poz 771
law: Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 897/17 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od W. P. na rzecz Ministra Sprawiedliwości 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 października 2017 r., uwzględnił skargę W. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2017 r., w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów, uchylając tą decyzję oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

W. P., w dniu 29 grudnia 2016 r., złożył w Okręgowej Radzie Adwokackiej w G. wniosek o wpis na listę adwokatów w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999 z ze zm., dalej: p.a.), w związku z zatrudnieniem na stanowisku asesora komorniczego w kancelarii Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. A. T. i wykonywaniem czynności komorniczych.

Uchwałą z dnia [...] stycznia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w G. wpisała W. P. na listę adwokatów.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. wyraził sprzeciw wobec uchwały, podnosząc, że z treści art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a., wynika, że przesłankę wpisu na listę adwokatów stanowi wykonywanie zawodu komornika, a nie asesora komorniczego. Organ wskazał, że wprawdzie wnioskodawca spełnia przesłanki określone w art. 65 pkt 1 - 3 p.a., lecz nie spełnia określonych w art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. - nie wykonywał zawodu komornika.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Za zasadny Sąd uznał bowiem zarzut naruszenia przepisów postępowania w wyniku braku dokonania niezbędnej wykładni przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. oraz pozostającymi z tym przepisem w bezpośrednim związku przepisami ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.

Sąd I instancji wskazał, że z treści powołanej regulacji wynika, iż w odróżnieniu od innych zawodów prawniczych wymienionych w tym przepisie, gdzie ustawodawca uzależnia dokonanie wpisu kandydata na listę adwokatów od okresu czasu pracy na określonym stanowisku, w przypadku komornika taką przesłankę stanowi wykonywanie tego zawodu.

W ocenie Sądu, dopiero negatywna "przesłanka wpisowa", wywiedziona z art. art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. z zastosowaniem wykładni systemowej, celowościowej i funkcjonalnej, może przesądzić o braku wykonywania zawodu komornika przez asesora komorniczego. Sąd stwierdził, że organ takiej wykładni nie dokonał uznając za wystarczającą wykładnię gramatyczną, przy czym nie odniósł się do argumentacji skarżącego. W związku z tym Sąd uznał, że stanowisko organu nie zostało należycie w tym zakresie uzasadnione.

Zdaniem Sądu I instancji, choć stanowisko asesora sądowego nie jest expressis verbis wymienione w art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a., to skarżący mógł powoływać się na równoważność obowiązków ze stanowiskiem komornika, jako podstawę wpisu na listę adwokatów. Zbadania zatem wymagał zakres jego czynności dla ustalenia, że sprecyzowanie przez ustawodawcę rodzaju zajmowanego stanowiska obejmuje lub nie obejmuje stanowisko asesora komorniczego, gdyż nazwane tym przepisem stanowisko komornika wyraża się w istocie konkretnymi obowiązkami osoby je zajmującej.

W tym kontekście Sąd stwierdził, że organ nie rozważył sprawy we wskazanym zakresie i bez należytego uzasadnienia swojego poglądu prawnego uznał, iż stanowisko zajmowane przez skarżącego nie może być traktowane analogicznie, jak stanowisko komornika. Sąd podkreślił przy tym, że w sprawie o wpis na listę adwokatów jest to tym bardziej konieczne, gdyż wymaga ustalenia, czy osoba ubiegająca się o wpis nabrała wystarczającego doświadczenia w poszczególnych prawniczych sprawnościach.

Brak takiej wykładni stanowił, w ocenie Sądu, naruszenie przepisów postępowania - art 7, art. 77 § 1, art 80 k.p.a. i art 107 § 3 k.p.a.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Minister Sprawiedliwości skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:

I. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a., polegające na jego błędnej wykładni przez przyjęcie, że przepis podlega wykładni rozszerzającej, podczas gdy należy on do wymienionych wyczerpująco wyjątków od zasady ustanowionej w art. 65 tej ustawy, przez co należy stosować wykładnię ścisłą z uwagi na doktrynalny zakaz wykładni rozszerzającej wyjątków;

2) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. polegające na przekroczeniu kognicji sądów administracyjnych przez przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o możliwości uznania asesora komorniczego za komornika w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 p.a. i związanie organu dokonaną wykładnią;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., polegające na błędnym ustaleniu, że Minister Sprawiedliwości naruszył prawo przy wydaniu decyzji z dnia [...] lutego 2017 r., podczas gdy do naruszenia prawa nie doszło, bowiem organ działał na podstawie i w granicach prawa, dokonując oceny sprawy z zastosowaniem dopuszczalnych i koniecznych reguł wykładni językowej i stosując się do zasady exceptiones non sunt extendendae.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojciech Pawłowski wniósł o jej oddalenie.

Nadto w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2021 r., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

| |

|Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. |

|Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi |

|kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego |

|przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie|

|naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów |

|postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem |

|Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza |

|się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego |

|postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które |

|doprowadziło do jego wydania. |

|Z zarzutów analizowanej skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I |

|instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów |

|stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem. Z tego powodu, że w ocenie Sądu I instancji - jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego |

|wyroku – organ nadzoru niezasadnie skorzystał z przysługujących mu uprawnień, uznając, iż zarówno charakter jak i intensywność praktyki oraz|

|czynności wykonywanych przez stronę w charakterze asesora komorniczego sprzeciwiały się temu, aby uznać, że w rozpatrywanej sprawie ziściła |

|się przesłanka umożliwiająca dokonanie skutecznego wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu |

|adwokackiego, a mianowicie przesłanka wykonywania zawodu komornika przez wymagany prawem czas, o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy |

|z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze. |

|Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej podważają rezultat przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli |

|zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, którą w wykonaniu przysługujących temu organowi uprawnień nadzorczych |

|wyrażono sprzeciw wobec wpisu strony na listę adwokatów. Sąd I instancji naruszył bowiem prawo stwierdzając, że wymieniona decyzja jest |

|niezgodna z prawem. |

|Podkreślić należy, iż sprawy o analogicznym stanie faktycznym i prawnym były już przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd |

|Administracyjny. Wskazać trzeba na wyrok NSA z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt II GSK 878/18 (Lex nr 2562640). |

|Faktami w niniejszej sprawie niespornymi i niekwestionowanymi jest to, że skarżący zdał egzamin komorniczy, był zatrudniony na stanowisku |

|asesora komorniczego, był wyznaczany na zastępcę komornika sądowego oraz wykonywał obowiązki związane z tym zatrudnieniem oraz powierzaną mu|

|funkcją zastępcy komornika sądowego. Natomiast inną kwestią jest to, czy zatrudnienie na stanowisku asesora komorniczego oraz |

|zastępowanie komornika sądowego i wykonywanie związanych z tym obowiązków może być uznane za równoważne – w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 |

|ustawy Prawo o adwokaturze – wykonywaniu zawodu komornika sądowego, jako przesłanki wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji |

|adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego. Stanowi to bowiem ocenę formułowaną na tym etapie procesu stosowania prawa, który wiąże się z |

|kwalifikowaniem danego faktu z punktu widzenia konkretnej normy prawnej, a więc stanowi element procesu subsumcji stanu faktycznego pod |

|konkretny przepis prawa, co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy odnieść należy do art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz |

|stosownych przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. W związku z powyższym, kwestionowanie przez Sąd I instancji i skarżącego |

|motywowanego treścią przywołanej regulacji prawnej stanowiska Ministra Sprawiedliwości odnośnie do braku ziszczenia się w rozpatrywanej |

|sprawie przesłanki wpisu na listę adwokatów bez wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i zdania egzaminu adwokackiego – co stanowi istotę |

|sporu prawnego w sprawie – nie może być uznane za skuteczne, jeżeli polega na stawianiu zarzutów naruszenia przepisów postępowania o |

|istotnym wpływie na wynik sprawy adresowanych wobec faktycznych podstaw wydanej w sprawie decyzji organu, i to w sytuacji, gdy jak |

|powyżej już to podkreślono, eksponowane przez stronę okoliczności natury faktycznej, a mianowicie wykonywanie obowiązków asesora |

|komorniczego (w tym zastępowanie komornika sądowego) nie zostały w sprawie w żaden sposób zakwestionowane, ani też pominięte. Zatem zarzut |

|pomieszczony w punkcie II petitum skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) |

|p.p.s.a. jest zasadny. |

|Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego są również uzasadnione zarzuty błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze |

|oraz wymienionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. W |

|związku z tym, że zarzuty te pozostają ze sobą w ścisłym funkcjonalnym związku, albowiem stawiana na ich gruncie kwestia wiąże się z |

|potrzebą udzielenia odpowiedzi na pytanie odnośnie do symetrii (równoważności) stanowiska oraz obowiązków asesora komorniczego (nawet |

|zastępującego komornika sądowego) w relacji do stanowiska oraz |

| |

|obowiązków komornika sądowego, co stanowi wspólny ich mianownik, zarzuty te, wobec ich komplementarnego charakteru, można i należało |

|rozpoznać łącznie. |

|Przypomnieć trzeba, że skoro art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze zwalnia z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia |

|egzaminu adwokackiego osoby, o których mowa w tym przepisie – w tym osoby wykonujące przez określony nim czas zawód komornika – który to |

|wymóg stanowi jedną z koniecznych przesłanek wpisu na listę adwokatów, to niewątpliwie ma charakter wyjątku od zasady określonej w art. 65 |

|wymienionej ustawy. Jak zasadnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 12 października 2018 r. (sygn. akt II GSK 878/18): "Ma to tę konsekwencję, |

|że wymieniony przepis powinien podlegać wykładni ścisłej. Nie oznacza to jednak jeszcze, że można i należałoby na tym poprzestać w procesie |

|interpretacji wymienionego przepisu oraz oceny ziszczenia się określonej nim przesłanki wpisu na listę adwokatów, ograniczając się tym samym|

|wyłącznie do konstatacji, że będąc asesorem komorniczym skarżący nie wykonywał (bo nie mógł wykonywać) zawodu komornika sądowego. Zwłaszcza,|

|gdy w kontekście enigmatyczności samego terminu <> oraz wynikających z tego konsekwencji o niepożądanym |

|charakterze podkreślić, że dane rozumienie teksu prawnego zawsze przecież stanowi rezultat - niekiedy nawet nieuświadamianego - procesu |

|wykładni, co uzasadnia (jednak) twierdzenie, że omnia sunt interpretanda (M. Zieliński, Osiemnaście mitów w myśleniu o wykładni prawa, |

|"Palestra", 2011, nr 3 - 4, s. 20 i n.; zob. również M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania |

|administracyjnego, Stan prawny: 2016.12.05 komentarz LEX/el.2017 oraz przywołana tam literatura przedmiotu). Stąd też, rekonstrukcja |

|zwrotu <> nie może pomijać konsekwencji wynikających z normatywnej treści przepisów ustawy o komornikach |

|sądowych i egzekucji określającej i opisującej złożony charakter pozycji ustrojowej oraz statusu (w tym statusu zawodowego) komornika |

|sądowego, co w konsekwencji uzasadnia, aby w spornym w sprawie zakresie odwołać się również do argumentów z wykładni systemowej |

|zewnętrznej. Podkreślając więc ponownie, że na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze mowa jest o <|komornika>>, posłużenie się przez ustawodawcę właśnie tego rodzaju konwencją językową akcentującą znaczenie wykonywania wskazanego w tym ||przepisie zawodu, nie zaś legitymowania się wyłącznie praktyką właściwą temu zawodowi należy uznać za pozostające w funkcjonalnym i ||logicznym związku z celem wymienionego przepisu, który trywialnie rzecz ujmując reguluje możliwość przejścia z prawniczego zawodu komornika ||sądowego do zawodu adwokata i przejście to racjonalizuje. Skoro tak, to za nie bez znaczenia z punktu widzenia oceny ziszczenia się ||spornej w sprawie przesłanki, o której mowa w przywołanym przepisie ustawy z dnia 26 maja 1982 r., należy uznać w szczególności te przepisy ||ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które status (w tym zwłaszcza status zawodowy) komornika kreują w ten sposób, że komornik sądowy ||jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, prowadzi kancelarię komorniczą w rewirze sądu rejonowego, przy którym ||(po spełnieniu wymogów określonych w art. 10 ustawy i wykonania zobowiązania wynikającego z art. 13 tej ustawy) został powołany, i w ||którym to rewirze działa, zaś konsekwencją powołania przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko komornika sądowego jest i to, że powołany||na to stanowisko z mocy prawa przynależy do samorządu zawodowego komorników sądowych, z czym również wiążą się właściwe i przynależne ||statusowi zawodowemu komornika sądowego prawa i obowiązki (por. w szczególności art. 1, art. 3a, art. 5, art. 8 w związku z art. 7, art.||10 w związku z art. 11, art. 79). Gdy zestawić z wymienionymi konstytutywnymi cechami zawodu komornika sądowego cechy właściwe ||stanowisku asesora komorniczego, nie sposób jest twierdzić, aby we wskazanej płaszczyźnie istniała między nimi jakakolwiek symetria. ||Asesor komorniczy nie prowadzi bowiem kancelarii komorniczej w rewirze sądu rejonowego, przy którym został powołany, lecz – jakkolwiek ||jest powoływany przez właściwego prezesa sądu apelacyjnego – jest jednak zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez komornika sądowego ||wskazywanego w opinii właściwej rady komorniczej (art. 32 ust. 3, ust. 4 – 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; por. również ||uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2003 r., sygn. akt I KZP 12/03, OSNKW 2003/5-6/42). Z powołania, którego konsekwencją jest ||zatrudnienie w kancelarii komorniczej nie wynika również przynależność do samorządu zawodowego komorników sądowych (nawet wówczas, gdy pełni||funkcję zastępcy komornika), ani też status funkcjonariusza publicznego, z którego asesor komorniczy korzysta wyłącznie wówczas gdy – ||więc nie tak, jak komornik sądowy o czym stanowi art. 1 ustawy przywołanej ustawy – pełni zlecone mu obowiązki zastępcy komornika na ||podstawie art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, bądź prowadzi czynności egzekucyjne zlecone mu ||przez komornika w trybie art. 33 tej ustawy, co wyjaśniono w przywołanej uchwale Sądu Najwyższego odnoszącej się do prawnokarnego statusu ||asesora komorniczego. Z punktu widzenia oceny o braku symetrii cech zawodu komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora ||komorniczego – niezależnie od powyżej przywołanych – za nie bez znaczenia należałoby uznać i ten argument, który w zakresie odnoszącym ||się do odpowiedzialności dyscyplinarnej nakazuje uwzględnić tę różnicę, że o ile komornik sądowy może podlegać, jako najsurowszej, karze ||dyscyplinarnej wydalenia ze służby komorniczej, to wobec asesora komorniczego – jakkolwiek jest to kara nie mniej dotkliwa – może być ||orzeczona kara dyscyplinarna skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, a wymienione kary niosą ze sobą ponadto różne konsekwencje, gdy ||chodzi odpowiednio o prawo ponownego ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego oraz asesora komorniczego." ||Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, podziela pogląd NSA wyrażony we wskazanym wyżej wyroku z 12 października 2018||r., iż przedstawione argumenty, jasno i wyraźnie wykazują brak symetrii cech właściwych zawodowi komornika sądowego oraz cech właściwych ||stanowisku asesora komorniczego, a wniosku tego nie podważają eksponowane przez stronę skarżącą w skardze do Sądu I instancji, argumenty||z treści art. 93, czy też art. 10 w związku z art. 32, czy też art. 31 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Argumenty te nie są ||bowiem trafne. Z tego powodu, że gdy uwzględnić treść przywołanych przepisów prawa oraz ich funkcje i cele, za uzasadniony należałoby uznać ||wniosek, że jakkolwiek istotnie celem egzaminu komorniczego jest przygotowanie osoby przystępującej do egzaminu komorniczego do ||samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika (art. 31 ust. 3), to jednak nie oznacza to jeszcze, że wraz z pozytywnym ||wynikiem wymienionego egzaminu, zdający staje się komornikiem sądowym. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że uzyskanie tego ||statusu, niezależnie od innych warunków określonych ustawą jest – co do zasady – poprzedzone również obowiązkiem odbycia co najmniej ||dwuletniej asesury komorniczej (art. 10 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 32 ust. 1), której celem – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć ||– jest również praktyczna nauka zawodu komornika sądowego podejmowana w najbardziej naturalnych, optymalnych i umożliwiających to ||warunkach, a mianowicie poprzez zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w kancelarii komorniczej. W korespondencji do przedstawionych ||argumentów należy również wyjaśnić, że jakkolwiek istotnie z art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach i egzekucji wynika, że do zakresu ||działania rady izby komorniczej należy, między innymi, nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i ||godności zawodu, to jednak nie oznacza to – zważywszy na dotychczas przedstawione racje – że stanowisko asesora komorniczego oraz komornika ||sądowego, gdy chodzi o ich status są tożsame. Nie dość bowiem, że – co ponownie i stanowczo należy podkreślić – sprzeciwiają się temu ||wszystkie dotychczas przedstawione racje i argumenty, to przede wszystkim należy wyjaśnić, że treść oraz istota omawianej regulacji stanowi ||realizację ustanowionej w art. 17 Konstytucji, której konsekwencje w odniesieniu do samorządu zawodów prawniczych wyrażają się w tym, że - ||jak wynika to z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - samorządom zawodowym, o których mowa w przywołanym przepisie ustrojodawca ||powierzył realizowanie dwojakiego rodzaju równorzędnych funkcji. Pierwszą z nich, jest reprezentowanie osób wykonujących określony zawód, ||drugą zaś, sprawowanie przez nie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Skoro tak, to||w odniesieniu do drugiej z wymienionych funkcji za naturalne i oczywiste należy uznać to, że sprawowana piecza oraz nadzór dotyczą także ||asesorów komorniczych – jako pretendujących siłą rzeczy do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, czemu może się ||sprzeciwiać uchybianie godności i powagi czynności wykonywanych przez asesora komorniczego – co znajduje swoje odzwierciedlenie również w||treści pkt 2, pkt 7, pkt 10 art. 93 przywołanej ustawy, a także chociażby w jej art. 29c, czy też w art. 32. ||Jak zasadnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 12 października 2018 r. (sygn. akt II GSK 878/18), niezależnie od wykazanego powyżej braku ||symetrii cech kreujących zawód komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora komorniczego, nie ma również uzasadnionych i ||przekonujących podstaw, aby w spornym w sprawie zakresie wspólnego mianownika można było poszukiwać na tej płaszczyźnie, która odnosi się do||praktycznej sfery zagadnienia, a mianowicie obowiązków związanych z wykonywaniem czynności egzekucyjnych. Na pytanie o równoważność ||obowiązków komornika sądowego oraz obowiązków asesora komorniczego należy bowiem udzielić odpowiedzi negatywnej. Przede wszystkim z tego ||powodu, że jak wynika to z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik sądowy – co jest zasadą – działa osobiście oraz na ||własny rachunek (art. 2 ust. 2 w związku z art. 3a), co ma swoje konsekwencje gdy chodzi o towarzyszące temu inne jeszcze obowiązki ||(por. np. art. 66), zaś asesor komorniczy nie działa, ani osobiście, ani też na własny rachunek, lecz – co potwierdza wymienioną zasadę ||– w oparciu o udzielone mu przez komornika zlecenie (art. 33), które po pierwsze, powinno być wystawione na piśmie i określać sprawy lub ||czynności, do których przeprowadzenia asesor komorniczy został upoważniony, po drugie, podlega z mocy ustawy ograniczeniom natury ||przedmiotowej wynikającym z ust. 1 i ust. 2 art. 33 przywołanej ustawy oraz po trzecie, co nie mniej istotne w relacji do zasady osobistego||działania komornika sądowego, może być w każdym czasie cofnięte z konsekwencję przejęcia sprawy lub czynności do osobistego prowadzenia. ||Z powyższego wynika, że wykonywanie przez asesora komorniczego w ograniczonym przedmiotowo zakresie konkretnych czynności egzekucyjnych w ||czasie urzędowania komornika sądowego i na jego zlecenie, nie oznacza jeszcze istnienia równoważności wiążących się z tym obowiązków z ||obowiązkami komornika sądowego, który zatrudniając asesora komorniczego może udzielić mu upoważnienia do działania w jego imieniu, lecz nie ||musi, co ma to i tę konsekwencję – że niezależnie od ograniczeń przedmiotowych - nie pozostaje również bez wpływu na zdobywane w ten sposób||doświadczenia i praktykę. ||W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia równoważności obowiązków komornika sądowego i obowiązków asesora komorniczego nie ||sposób jest również poszukiwać na płaszczyźnie regulacji zawartej w art. 26 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z którego wynika, że ||jeżeli komornik nie może pełnić obowiązków z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych, pełnienie obowiązków zleca się zastępcy komornika, ||którym może być również asesor komorniczy, któremu w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 2, przysługują prawa i obowiązki ||komornika. Nie kwestionując tego, że skarżący – jak sam to podaje – kilkukrotnie w okresie asesury pełnił funkcję zastępcy komornika, należy||jednak wyjaśnić, że w ust. 3 art. 26 przywołanej ustawy jasno i wyraźnie jest mowa o tym, że przysługujące asesorowi komorniczemu, jako ||zastępcy, prawa i obowiązki komornika, gdy chodzi o ich zakres, ograniczają się wyłącznie – co należy podkreślić – do czynności wymienionych||w art. 2 ustawy. Z faktu zastępowania komornika przez asesora komorniczego nie wynika więc, że uzyskuje on (wstępuje w) ogół praw i ||obowiązków kreujących – jak powyżej już to wyjaśniono – zespół cech właściwych statusowi, w tym statusowi zawodowemu, komornika sądowego. ||Skoro więc zakres praw i obowiązków uzyskiwanych przez niego w związku z zastępowaniem komornika jest zdecydowanie węższy, niż zakres praw i||obowiązków komornika sądowego, to nie sposób jest twierdzić o ich równoważności. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście oraz w kontekście ||przedmiotu rozpatrywanej sprawy ponownie odwołać się do przedstawionego na wstępie argumentu z konsekwencji konwencji językowej, którą ||ustawodawca operuje na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, która kładzie akcent na znaczenie wykonywania zawodu ||komornika sądowego, nie zaś legitymowania się praktyką właściwą temu zawodowi. ||Za niezasadny uznał natomiast NSA, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji ||przepisu ustrojowego, tj. art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. polegający na zarzuceniu temuż Sądowi przekroczenia kognicji sądów administracyjnych ||poprzez przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o możliwości uznania asesora komorniczego za komornika w rozumieniu art. 66 ust. 1 ||pkt 2 Prawa o adwokaturze i związanie organu dokonaną wykładnią. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest do końca klarowne, ale||równocześnie trudno Sądowi I instancji zasadnie zarzucić naruszenie wskazanego przepisu ustrojowego. Nadto skarżący kasacyjnie organ nie ||wskazał w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis reguluje strukturę uzasadnienia wyroku sądu ||administracyjnego. ||Z przedstawionych powodów skargę kasacyjną należało uwzględnić, jako mającą usprawiedliwione podstawy. Stawiane w niej zarzuty podważają ||prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja organu sprzeciwiająca się wpisowi strony ||na listę adwokatów jest niezgodna z prawem, albowiem wpisowi temu sprzeciwia się brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 66 ust. 1 ||pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Mając na względzie treść art. 188 p.p.s.a., który stanowi, że: "Naczelny Sąd Administracyjny w razie ||uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie ||wyjaśniona.", Sąd II instancji orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. w ||zw. z §14 pkt 2) lit b) i pkt 1 lit. c) zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 ||r., poz. 1804 ze zm.). |

|komornika>>, posłużenie się przez ustawodawcę właśnie tego rodzaju konwencją językową akcentującą znaczenie wykonywania wskazanego w tym |

|przepisie zawodu, nie zaś legitymowania się wyłącznie praktyką właściwą temu zawodowi należy uznać za pozostające w funkcjonalnym i |

|logicznym związku z celem wymienionego przepisu, który trywialnie rzecz ujmując reguluje możliwość przejścia z prawniczego zawodu komornika |

|sądowego do zawodu adwokata i przejście to racjonalizuje. Skoro tak, to za nie bez znaczenia z punktu widzenia oceny ziszczenia się |

|spornej w sprawie przesłanki, o której mowa w przywołanym przepisie ustawy z dnia 26 maja 1982 r., należy uznać w szczególności te przepisy |

|ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, które status (w tym zwłaszcza status zawodowy) komornika kreują w ten sposób, że komornik sądowy |

|jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym, prowadzi kancelarię komorniczą w rewirze sądu rejonowego, przy którym |

|(po spełnieniu wymogów określonych w art. 10 ustawy i wykonania zobowiązania wynikającego z art. 13 tej ustawy) został powołany, i w |

|którym to rewirze działa, zaś konsekwencją powołania przez Ministra Sprawiedliwości na stanowisko komornika sądowego jest i to, że powołany|

|na to stanowisko z mocy prawa przynależy do samorządu zawodowego komorników sądowych, z czym również wiążą się właściwe i przynależne |

|statusowi zawodowemu komornika sądowego prawa i obowiązki (por. w szczególności art. 1, art. 3a, art. 5, art. 8 w związku z art. 7, art.|

|10 w związku z art. 11, art. 79). Gdy zestawić z wymienionymi konstytutywnymi cechami zawodu komornika sądowego cechy właściwe |

|stanowisku asesora komorniczego, nie sposób jest twierdzić, aby we wskazanej płaszczyźnie istniała między nimi jakakolwiek symetria. |

|Asesor komorniczy nie prowadzi bowiem kancelarii komorniczej w rewirze sądu rejonowego, przy którym został powołany, lecz – jakkolwiek |

|jest powoływany przez właściwego prezesa sądu apelacyjnego – jest jednak zatrudniany na podstawie umowy o pracę przez komornika sądowego |

|wskazywanego w opinii właściwej rady komorniczej (art. 32 ust. 3, ust. 4 – 7 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji; por. również |

|uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2003 r., sygn. akt I KZP 12/03, OSNKW 2003/5-6/42). Z powołania, którego konsekwencją jest |

|zatrudnienie w kancelarii komorniczej nie wynika również przynależność do samorządu zawodowego komorników sądowych (nawet wówczas, gdy pełni|

|funkcję zastępcy komornika), ani też status funkcjonariusza publicznego, z którego asesor komorniczy korzysta wyłącznie wówczas gdy – |

|więc nie tak, jak komornik sądowy o czym stanowi art. 1 ustawy przywołanej ustawy – pełni zlecone mu obowiązki zastępcy komornika na |

|podstawie art. 26 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, bądź prowadzi czynności egzekucyjne zlecone mu |

|przez komornika w trybie art. 33 tej ustawy, co wyjaśniono w przywołanej uchwale Sądu Najwyższego odnoszącej się do prawnokarnego statusu |

|asesora komorniczego. Z punktu widzenia oceny o braku symetrii cech zawodu komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora |

|komorniczego – niezależnie od powyżej przywołanych – za nie bez znaczenia należałoby uznać i ten argument, który w zakresie odnoszącym |

|się do odpowiedzialności dyscyplinarnej nakazuje uwzględnić tę różnicę, że o ile komornik sądowy może podlegać, jako najsurowszej, karze |

|dyscyplinarnej wydalenia ze służby komorniczej, to wobec asesora komorniczego – jakkolwiek jest to kara nie mniej dotkliwa – może być |

|orzeczona kara dyscyplinarna skreślenia z wykazu asesorów komorniczych, a wymienione kary niosą ze sobą ponadto różne konsekwencje, gdy |

|chodzi odpowiednio o prawo ponownego ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego oraz asesora komorniczego." |

|Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszej sprawie, podziela pogląd NSA wyrażony we wskazanym wyżej wyroku z 12 października 2018|

|r., iż przedstawione argumenty, jasno i wyraźnie wykazują brak symetrii cech właściwych zawodowi komornika sądowego oraz cech właściwych |

|stanowisku asesora komorniczego, a wniosku tego nie podważają eksponowane przez stronę skarżącą w skardze do Sądu I instancji, argumenty|

|z treści art. 93, czy też art. 10 w związku z art. 32, czy też art. 31 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Argumenty te nie są |

|bowiem trafne. Z tego powodu, że gdy uwzględnić treść przywołanych przepisów prawa oraz ich funkcje i cele, za uzasadniony należałoby uznać |

|wniosek, że jakkolwiek istotnie celem egzaminu komorniczego jest przygotowanie osoby przystępującej do egzaminu komorniczego do |

|samodzielnego i należytego wykonywania zawodu komornika (art. 31 ust. 3), to jednak nie oznacza to jeszcze, że wraz z pozytywnym |

|wynikiem wymienionego egzaminu, zdający staje się komornikiem sądowym. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że uzyskanie tego |

|statusu, niezależnie od innych warunków określonych ustawą jest – co do zasady – poprzedzone również obowiązkiem odbycia co najmniej |

|dwuletniej asesury komorniczej (art. 10 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 32 ust. 1), której celem – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć |

|– jest również praktyczna nauka zawodu komornika sądowego podejmowana w najbardziej naturalnych, optymalnych i umożliwiających to |

|warunkach, a mianowicie poprzez zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w kancelarii komorniczej. W korespondencji do przedstawionych |

|argumentów należy również wyjaśnić, że jakkolwiek istotnie z art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy o komornikach i egzekucji wynika, że do zakresu |

|działania rady izby komorniczej należy, między innymi, nadzór nad przestrzeganiem przez komorników i asesorów komorniczych powagi i |

|godności zawodu, to jednak nie oznacza to – zważywszy na dotychczas przedstawione racje – że stanowisko asesora komorniczego oraz komornika |

|sądowego, gdy chodzi o ich status są tożsame. Nie dość bowiem, że – co ponownie i stanowczo należy podkreślić – sprzeciwiają się temu |

|wszystkie dotychczas przedstawione racje i argumenty, to przede wszystkim należy wyjaśnić, że treść oraz istota omawianej regulacji stanowi |

|realizację ustanowionej w art. 17 Konstytucji, której konsekwencje w odniesieniu do samorządu zawodów prawniczych wyrażają się w tym, że - |

|jak wynika to z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego - samorządom zawodowym, o których mowa w przywołanym przepisie ustrojodawca |

|powierzył realizowanie dwojakiego rodzaju równorzędnych funkcji. Pierwszą z nich, jest reprezentowanie osób wykonujących określony zawód, |

|drugą zaś, sprawowanie przez nie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Skoro tak, to|

|w odniesieniu do drugiej z wymienionych funkcji za naturalne i oczywiste należy uznać to, że sprawowana piecza oraz nadzór dotyczą także |

|asesorów komorniczych – jako pretendujących siłą rzeczy do ubiegania się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, czemu może się |

|sprzeciwiać uchybianie godności i powagi czynności wykonywanych przez asesora komorniczego – co znajduje swoje odzwierciedlenie również w|

|treści pkt 2, pkt 7, pkt 10 art. 93 przywołanej ustawy, a także chociażby w jej art. 29c, czy też w art. 32. |

|Jak zasadnie podkreślił NSA w wyroku z dnia 12 października 2018 r. (sygn. akt II GSK 878/18), niezależnie od wykazanego powyżej braku |

|symetrii cech kreujących zawód komornika sądowego oraz cech właściwych stanowisku asesora komorniczego, nie ma również uzasadnionych i |

|przekonujących podstaw, aby w spornym w sprawie zakresie wspólnego mianownika można było poszukiwać na tej płaszczyźnie, która odnosi się do|

|praktycznej sfery zagadnienia, a mianowicie obowiązków związanych z wykonywaniem czynności egzekucyjnych. Na pytanie o równoważność |

|obowiązków komornika sądowego oraz obowiązków asesora komorniczego należy bowiem udzielić odpowiedzi negatywnej. Przede wszystkim z tego |

|powodu, że jak wynika to z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, komornik sądowy – co jest zasadą – działa osobiście oraz na |

|własny rachunek (art. 2 ust. 2 w związku z art. 3a), co ma swoje konsekwencje gdy chodzi o towarzyszące temu inne jeszcze obowiązki |

|(por. np. art. 66), zaś asesor komorniczy nie działa, ani osobiście, ani też na własny rachunek, lecz – co potwierdza wymienioną zasadę |

|– w oparciu o udzielone mu przez komornika zlecenie (art. 33), które po pierwsze, powinno być wystawione na piśmie i określać sprawy lub |

|czynności, do których przeprowadzenia asesor komorniczy został upoważniony, po drugie, podlega z mocy ustawy ograniczeniom natury |

|przedmiotowej wynikającym z ust. 1 i ust. 2 art. 33 przywołanej ustawy oraz po trzecie, co nie mniej istotne w relacji do zasady osobistego|

|działania komornika sądowego, może być w każdym czasie cofnięte z konsekwencję przejęcia sprawy lub czynności do osobistego prowadzenia. |

|Z powyższego wynika, że wykonywanie przez asesora komorniczego w ograniczonym przedmiotowo zakresie konkretnych czynności egzekucyjnych w |

|czasie urzędowania komornika sądowego i na jego zlecenie, nie oznacza jeszcze istnienia równoważności wiążących się z tym obowiązków z |

|obowiązkami komornika sądowego, który zatrudniając asesora komorniczego może udzielić mu upoważnienia do działania w jego imieniu, lecz nie |

|musi, co ma to i tę konsekwencję – że niezależnie od ograniczeń przedmiotowych - nie pozostaje również bez wpływu na zdobywane w ten sposób|

|doświadczenia i praktykę. |

|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia równoważności obowiązków komornika sądowego i obowiązków asesora komorniczego nie |

|sposób jest również poszukiwać na płaszczyźnie regulacji zawartej w art. 26 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, z którego wynika, że |

|jeżeli komornik nie może pełnić obowiązków z powodu przeszkód prawnych lub faktycznych, pełnienie obowiązków zleca się zastępcy komornika, |

|którym może być również asesor komorniczy, któremu w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 2, przysługują prawa i obowiązki |

|komornika. Nie kwestionując tego, że skarżący – jak sam to podaje – kilkukrotnie w okresie asesury pełnił funkcję zastępcy komornika, należy|

|jednak wyjaśnić, że w ust. 3 art. 26 przywołanej ustawy jasno i wyraźnie jest mowa o tym, że przysługujące asesorowi komorniczemu, jako |

|zastępcy, prawa i obowiązki komornika, gdy chodzi o ich zakres, ograniczają się wyłącznie – co należy podkreślić – do czynności wymienionych|

|w art. 2 ustawy. Z faktu zastępowania komornika przez asesora komorniczego nie wynika więc, że uzyskuje on (wstępuje w) ogół praw i |

|obowiązków kreujących – jak powyżej już to wyjaśniono – zespół cech właściwych statusowi, w tym statusowi zawodowemu, komornika sądowego. |

|Skoro więc zakres praw i obowiązków uzyskiwanych przez niego w związku z zastępowaniem komornika jest zdecydowanie węższy, niż zakres praw i|

|obowiązków komornika sądowego, to nie sposób jest twierdzić o ich równoważności. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście oraz w kontekście |

|przedmiotu rozpatrywanej sprawy ponownie odwołać się do przedstawionego na wstępie argumentu z konsekwencji konwencji językowej, którą |

|ustawodawca operuje na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze, która kładzie akcent na znaczenie wykonywania zawodu |

|komornika sądowego, nie zaś legitymowania się praktyką właściwą temu zawodowi. |

|Za niezasadny uznał natomiast NSA, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji |

|przepisu ustrojowego, tj. art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. polegający na zarzuceniu temuż Sądowi przekroczenia kognicji sądów administracyjnych |

|poprzez przesądzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku o możliwości uznania asesora komorniczego za komornika w rozumieniu art. 66 ust. 1 |

|pkt 2 Prawa o adwokaturze i związanie organu dokonaną wykładnią. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest do końca klarowne, ale|

|równocześnie trudno Sądowi I instancji zasadnie zarzucić naruszenie wskazanego przepisu ustrojowego. Nadto skarżący kasacyjnie organ nie |

|wskazał w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis reguluje strukturę uzasadnienia wyroku sądu |

|administracyjnego. |

|Z przedstawionych powodów skargę kasacyjną należało uwzględnić, jako mającą usprawiedliwione podstawy. Stawiane w niej zarzuty podważają |

|prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, że kontrolowana przez ten Sąd decyzja organu sprzeciwiająca się wpisowi strony |

|na listę adwokatów jest niezgodna z prawem, albowiem wpisowi temu sprzeciwia się brak spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 66 ust. 1 |

|pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze. Mając na względzie treść art. 188 p.p.s.a., który stanowi, że: "Naczelny Sąd Administracyjny w razie |

|uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie |

|wyjaśniona.", Sąd II instancji orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a. w |

|zw. z §14 pkt 2) lit b) i pkt 1 lit. c) zarządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 |

|r., poz. 1804 ze zm.). |