Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 966/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak WSA Katarzyna Wolna - Kubicka Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Ogrodu Działkowego "A" w P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania o d d a l a s k a r g ę /-/M. Ławniczak /-/M. Górecka /-/K. Wolna - Kubicka


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] – wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.) – Prezydent Miasta P. orzekł o zameldowaniu J. W. na pobyt stały przy ulicy [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż na żądanie J. W. dotyczące zameldowania go na pobyt stały na działce nr [...] usytuowanej na terenie POD "A" przy ul.[...] , zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

W toku postępowania ustalono, iż Z. R. O. D. "A" w P. uchwałą nr [...] z dnia [...] przyjął J. W. w poczet członków Polski Związek Działkowców i przydzielił w użytkowanie działkę nr [...] . W dniu [...] J. W. wymeldował się z pobytu stałego na [...] i na formularzu meldunkowym potwierdził fakt przebywania na przedmiotowej działce. W wyniku przeprowadzonych w dniu [...] oględzin ustalono, iż na działce stoi murowany parterowy budynek składający się z pokoju, łazienki i sypialni a także z werandy, na której znajduje się kotłownia. Pokój jest umeblowany i znajduje się w nim aneks kuchenny przy czym kuchenka zasilana jest gazem z butli, zaś do domku doprowadzony jest prąd jednofazowy i woda z własnego ujęcia oraz dostarczana z ogrodu. Żądający zameldowania w trakcie wizji okazał swoje rzeczy osobiste a nadto organ stwierdził, że w sypialni znajduje się łóżko z powleczoną pościelą, w łazience wyposażonej w wannę, toaletę i szafkę znajdowały się środki czystości i kosmetyki a nadto kuchnia wyposażona była w sprzęty gospodarstwa domowego, znajdowały się w niej trwałe środki żywnościowe a także żywność była w lodówce. Dodatkowo J. W. poinformował organ, że wnosi opłaty za wywóz śmieci w okresie jesienno- zimowym a także złożył kserokopie rachunków za używanie przedmiotowej działki, co miało być dowodem jego stałego zamieszkiwania na ogródku działkowym.

Prezes POD "A" w piśmie kierowanym do organu nie wyraził zgody na pobyt stały J. W. na przedmiotowej działce odwołując się do przepisów ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, Statutu PZD i Regulaminu ROD a także powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy wydany w sprawie II S.A./ Bd 312/04. W ocenie organu I instancji w rozpoznawanej przez organ sprawie została spełniona przesłanka przebywania osoby w lokalu bowiem J. W. przebywa w domku na działce nr [...] a zatem jest to również oznaczony adres w rozumieniu przepisu art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy. Organ podał, iż skoro wypełniła się przesłanka ustawowa, brak było podstaw do odmowy dokonania zameldowania, zaś do rozstrzygania sporów pomiędzy wydzierżawiającym teren a użytkownikiem działki właściwe są sądy powszechne.

Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] wniósł Zarząd ROD "A" żądając jej uchylenia w całości i orzeczenia o odmowie zameldowania. Odwołujący zarzucał naruszenie prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 4 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, art. 6 ust. 1 , art. 7 ust. 1 , 9 b ust. 2 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 czerwca 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jak również regulaminu ROD.

Odwołujący się twierdził, że w świetle obowiązujących przepisów rodzinne ogrody działkowe nie spełniają celów mieszkaniowych, także przepisy budowlane nie kwalifikują altany w rodzinnych ogrodach działkowych jako obiektu budowlanego i wobec tego użytkowanie altany na terenie przedmiotowej działki i fakt jej zaadoptowania na cele mieszkaniowe wbrew przepisom Prawa budowlanego i postanowieniom Regulaminu ROD a także Statutu PZD nie może być legalizowany przez wydanie decyzji o zameldowaniu. Dodatkowo odwołujący się wskazał na okoliczność dotyczącą doprecyzowania adresu podnosząc, iż adres: [...] jest adresem dla całej nieruchomości obejmującej rodzinne ogrody działkowe, a nie adresem konkretnego obiektu na tej ulicy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ drugiej instancji podniósł, iż wnioskodawca mieszka w spornym lokalu, więc dokonanie czynności jaką jest fakt zarejestrowania zameldowania w miejscu, gdzie przebywa i deklaruje zamiar dalszego pobytu jest potwierdzeniem istniejącego stanu faktycznego.

Organ rozpatrujący wniosek o zameldowanie w oparciu o art. 47 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązany był do ustalenia, czy została spełniona przesłanka warunkująca podjęcie decyzji o zameldowaniu t.j. zamieszkiwanie osoby w lokalu z zamiarem stałego (czasowego) w nim pobytu i jeżeli fakt zamieszkiwania zostanie potwierdzony, organ meldunkowy wydaje decyzję administracyjną o zameldowaniu na określony rodzaj pobytu.

W rozpoznawanej sprawie - zdaniem organu odwoławczego - przesłanka zamieszkiwania przez J. W. w domku - altanie została bezspornie udowodniona poprzez zeznanie wnioskodawcy i przeprowadzone oględziny. Wnioskodawca mieszka w przedmiotowym lokalu, tak więc - w ocenie organu odwoławczego - można przyjąć, że jego pobyt w lokalu nosi znamiona pobytu stałego i ciąży na nim obowiązek zameldowania wynikający z przepisu art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu odwoławczego argumenty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Kwestie orzekania o charakterze terenu na którym znajduje się obiekt w którym ma nastąpić zameldowanie oraz o charakterze obiektu, jego otoczeniu i możliwości wykorzystania go na pobyt stały lub czasowy należy do innych organów administracji publicznej i są rozpatrywane w innym trybie.

W takich warunkach - zdaniem organu odwoławczego - brak potwierdzenia faktu pobytu w spornym lokalu przez Zarząd ROD nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie skoro przeprowadzone postępowanie wykazało, ze J. W. zamieszkuje w spornym lokalu.

Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. P. Z. D. zastępowany przez pełnomocnika procesowego radcę prawnego [...], żądając jej uchylenia a także uchylenia poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, uznania, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

W treści skargi skarżący powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżący podkreślił, że ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych w art. 13 ust. 4 wskazuje, iż działka w rodzinnym ogrodzie działkowym wyłącza możliwość zaspakajania potrzeb mieszkaniowych. Także Statut PZD z 1997r. wskazuje, że członek Związku nie ma prawa zmieniać przeznaczenia działki w pracowniczym ogrodzie działkowym, zaś w § 36 wskazuje, iż za rażące naruszenie przepisów ustawy i statutu skutkujące pozbawieniem członkostwa uznaje się w szczególności zamieszkiwanie lub prowadzenie działalności gospodarczej na terenie działki. Skarżący powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. (Dz. U. nr 243, poz. 2432) wskazał, iż ustalenie adresu zamieszkania J. W. nie spełnia wymogów określonych § 5 ust. 1 rozporządzenia. Nadto przedmiotowa altana - zdaniem skarżącego - nie spełnia wymogów techniczno - prawnych obiektu mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] skarżący wniósł o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia rozpatrzenia przez Komisję Rozjemczą POD "A" odwołania J. W. od decyzji Zarządu ROD "A" w P. o pozbawieniu członkostwa Polskiego Związku Działkowiczów i wygaśnięciu prawa użytkowania działki.

Na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. skarżący oświadczył, ze działka, którą użytkuje W. posiada numer [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. zarzucić nie można.

Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 87, poz. 960 ze zm.). Według art. 10 ust. 1 tej ustawy osoba przebywająca pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest zobowiązana zameldować się pod tym adresem na pobyt stały lub czasowy. Zgodnie natomiast z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji – właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu byli zobowiązani do potwierdzenia faktu pobytu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące w tym lokalu. Zameldowanie na pobyt stały stanowi zatem czynność materialno – techniczną, uwarunkowaną kumulatywnym spełnieniem dwóch przesłanek w postaci faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej zameldowanie oraz potwierdzenia tego pobytu, dokonanego przez właściciela lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do niego.

W myśl art. 47 ust. 1 powołanej powyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.

Dla wydania takiego rozstrzygnięcia konieczne jest przeprowadzenie stosownego postępowania administracyjnego zgodnego z naczelnymi zasadami takiego postępowania, którymi są zasada praworządności określona w art. 6 kpa, zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy oraz zasada czynnego udziału strony w postępowaniu określona w art. 10 kpa, zgodnie z którą organ administracji zobowiązany jest zagwarantować stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zagwarantować stronie przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W rozpatrywanej sprawie zasadnie organy administracji przyjęły, iż w celu pozytywnego załatwienia wniosku J. W. w przedmiocie zameldowania na pobyt stały w domku - altanie na działce nr [...] konieczne jest ustalenie w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki określone w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w szczególności czy wnioskodawca zamieszkuje we wskazanym we wniosku lokalu z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w tym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.

Po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że J. W. faktycznie zamieszkuje we wskazanym miejscu stałego pobytu przynajmniej od [...] - czego dowodem są rachunki opłacane przez wnioskodawcę, w treści których zaznaczono, że opłacana jest w podwójnej wysokości zaliczka na wywóz śmieci, co - zgodnie z treścią zeznań Prezesa Zarządu ROD "A" - świadczy o przebywaniu na terenie działki także w okresie jesienno - zimowym. J. W. nadto zeznał, że wniosek o zameldowanie podyktowany jest chęcią przebywania na działce zgodnie z obowiązującymi przepisami meldunkowymi.

Fakt zamieszkania J. W. w domku - altanie na spornej działce potwierdził zarówno wnioskodawca w swoich zeznaniach i wniosku, jak i wynik wizji lokalnej. W jej trakcie ustalono bowiem, iż w altanie znajdują się meble ( w tym łóżko i stolik z telewizorem ) , rzeczy osobiste skarżącego ( także kosmetyki ), kuchenka zasilana gazem z butli. Do domku doprowadzono prąd i wodę. J. W. okazał ponadto w trakcie wizji żywność w lodówce i sprzęty gospodarstwa domowego ( k. 11-12 akt ).

W kwestii braku potwierdzonych uprawnień przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny ( sygn. akt K 20/01 ). W wyroku z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał stwierdził niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek meldunkowy jest instytucją wynikająca z konstytucyjnej klauzuli porządku publicznego, mającą jednocześnie związek z ochroną praw i interesów jednostki. Organ prowadzący ewidencję jest zobowiązany do gromadzenia informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób, a nie do rejestracji uprawnień do lokalu. Przepis wymagający dla dokonania czynności meldunkowej potwierdzenia uprawnień został uznany za sprzeczny z konstytucyjną ( art. 52 Konstytucji RP ), zasadą swobodnego poruszania się po Rzeczypospolitej Polskiej oraz swobodnego wyboru miejsca zamieszkania i pobytu. Organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione - w związku z powołanym powyżej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. - do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu.

Wobec powyższego organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania przepisów art. 9 ust. 2a powołanej wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach z uwzględnieniem faktu utraty z dniem 19 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ( wobec jego niekonstytucyjności ).

Kwestie orzekania o charakterze terenu, na którym znajduje się obiekt, w którym ma nastąpić zameldowanie, oraz o charakterze obiektu - altany i możliwości wykorzystywania jej na pobyt stały lub czasowy ludzi należą - jak słusznie wskazano to w uzasadnieniu skarżonej decyzji - do innych organów administracji publicznej i są rozpatrywane w innym trybie. Organy administracyjne nie naruszyły zatem ustawowych kompetencji przeprowadzając wizję lokalną, której celem było jednoznaczne potwierdzenie miejsca pobytu wnioskodawcy.

Nie jest bowiem rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego lub prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania ( por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1963/00, OSP 2003/5/69 ).

Przepis art. 52 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że każdemu zapewnia się wolność poruszania się po terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyboru miejsca zamieszkania i pobytu.

Wolności, o których mowa, mogą podlegać ograniczeniom ustawowym, ale nie ograniczeniom dowolnym. O zameldowaniu lub odmowie zameldowania, w razie wątpliwości, muszą decydować przesłanki wywodzone z przepisów ustawy o ewidencji ludności. Stąd, wbrew zarzutom skarżącego, niemożliwe jest zastosowanie przez organy ewidencyjne art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. nr 169 poz. 1419), który wyklucza przeznaczenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. W takim bowiem przypadku Polski Związek Działkowców i Pracownicze Ogrody Działkowe dysponują instrumentami koniecznymi do wyegzekwowania od użytkowników działek sposobu ich użytkowania zgodnego z powołaną powyżej ustawą ( czego dowodem jest podjęcie przez Zarząd ROD "A" decyzji o pozbawieniu J. W. członkostwa Polskiego Związku Działkowiczów i wygaśnięciu prawa do użytkowania działki ). Organy administracji nie mogą w tym zakresie zastępować organów związku działkowców poprzez odmowę zameldowania.

W myśl przepisu art. 9 b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta - nazwy miasta ( dzielnicy ), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego, a w innych gminach - nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice. Bezspornym jest, że J. W. przebywa w domku - altanie na działce rekreacyjnej nr [...]. Zatem adres ten, jako zawierający niezbędne elementy, jest oznaczony w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ( por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1963/00, OSP 2003/5/69 ).

Istotę ewidencji ludności stanowi gromadzenie informacji w zakresie danych o miejscu pobytu osób. Chodzi przy tym o to, by dane te odpowiadały stanowi faktycznemu. Skoro, więc niekwestionowaną okolicznością w niniejszej sprawie jest pobyt wnioskodawcy w altanie na spornej działce, to jego zameldowanie jest odzwierciedleniem stanu faktycznego.

Zamieszkiwanie w danym lokalu oznacza, że interesy życiowe danej osoby na trwałe związane były z danym lokalem, choćby nawet przez czas dłuższy w lokalu tym nie zamieszkiwała z różnych przyczyn życiowych ( patrz wyrok WSA w Warszawie, z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 3199/02, LEX nr 155903 ).

W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji trafnie wskazano, że obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynikający z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Osoba przybywająca do określonego lokalu winna w wykonaniu obowiązku meldunkowego w odpowiednim czasie zgłosić właściwemu organowi dane wymagane do zameldowania w nowym miejscu pobytu.

W ocenie Sądu organy pierwszej i drugiej instancji ustaliły w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek koniecznych do zameldowania w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

/-/ K. Wolna – Kubicka /-/ M. Górecka /-/ M. Ławniczak