Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1942/83
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1984-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 27 poz. 111
law: Ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/ wskazuje, że ustawodawca pozostawił uznaniu Ministra Finansów - przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu - istnienie bądź nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających zaniechanie ustalenia i poboru podatków, jak również zakres ewentualnego zaniechania.

TEZY

Treść art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111/ wskazuje, że ustawodawca pozostawił uznaniu Ministra Finansów - przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu - istnienie bądź nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających zaniechanie ustalenia i poboru podatków, jak również zakres ewentualnego zaniechania.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

W.C. zgłosił obowiązek podatkowy z tytułu działalności w zakresie usług obliczeniowych i złożył wniosek o okresowe zwolnienie od podatków przewidziane w zarządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. w sprawie ulg podatkowych dla osób rezygnujących z dalszej pracy w uspołecznionych zakładach pracy oraz dla niektórych podatników zatrudniających takie osoby /M.P. nr 28 poz. 260/. Organ podatkowy I instancji wniosek ten załatwił odmownie uznając, że W.C. nie spełnia określonych przepisami zarządzenia warunków do zwolnienia od podatków. W.C. ponownie złożył wniosek o zwolnienie od podatków, który i tym razem załatwiony został negatywnie, a wniesione odwołanie załatwiła odmownie Izba Skarbowa. Organy podatkowe wzięły pod uwagę, że W.C. nie został zwolniony z uspołecznionego zakładu pracy z powodu likwidacji stanowiska lub zmniejszenia stanu zatrudnienia, lecz rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w drodze porozumienia stron na jego wniosek motywowany trudnością pogodzenia obowiązków służbowych z prowadzoną działalnością zarobkową. Zdaniem organów podatkowych W.C. nie spełniał też innych warunków do zwolnienia od podatków, bowiem rozpoczął działalność zarobkową w październiku 1981 r. a z zakładu pracy został zwolniony znacznie później, a ponadto nie spełnił wymogu posiadania w dniu rozpoczęcia działalności odpowiednich uprawnień do jej wykonywania. Nie kwestionując zgodności z prawem decyzji organów podatkowych W.C. zwrócił się do Ministra Finansów o udzielenie zwolnienia lub ulgi w podatkach w drodze wyjątku, podnosząc, iż podjęta przez niego działalność usługowa ma charakter nowatorski, a osiągane z niej obroty i dochody są stosunkowo niskie i nie powinny stanowić bariery do podjęcia przychylnej dla niego decyzji.

Minister Finansów na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ wniosku nie uwzględnił, wyjaśniając przede wszystkim brak podstaw prawnych do zwolnienia od podatków w świetle stanu faktycznego sprawy. Minister nie znalazł też podstaw do potraktowania działalności prowadzonej przez W.C. w sposób szczególny, co mogłoby uzasadnić w drodze wyjątku zaniechanie ustalenia i poboru podatków. Zdaniem Ministra rodzaj działalności wykonywanej przez skarżącego, tj. opracowywanie programów, obliczeń inżynierskich, ekonomicznych, planistycznych i prognostycznych, nie daje podstawy do potraktowania jej pod względem podatkowym w sposób wyjątkowy, zwłaszcza że zakłady rzemieślnicze oraz usługowe wykonujące produkcję i świadczące usługi o dużym znaczeniu gospodarczym, niejednokrotnie w oparciu o własne patenty, opłacają podatki według ogólnie obowiązujących zasad.

Na decyzję Ministra Finansów W.C. wniósł skargę do NSA, w której kwestionuje zasadność odmowy okresowego zwolnienia od podatków twierdząc, że w czasie podjęcia i prowadzenia działalności zarobkowej był zatrudniony na 1/2 etatu, co powinno mieć wpływ na ocenę jego uprawnień do zwolnienia od podatków. W skardze podtrzymuje żądanie szczególnego potraktowania jego działalności wywodząc, iż jest to pierwsza w kraju tego typu prywatna placówka informacyjna, na prowadzenie której uzyskał pozytywne stanowisko siedmiu ministrów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 16 par. 2 i 196 Kpa przedmiotem sądowej kontroli decyzji administracyjnych jest ich zgodność z przepisami prawa i z tego punktu widzenia mogły być przez Sąd rozpatrzone zarzuty podniesione w skardze. Ostateczną, w administracyjnym toku instancji, decyzją Izby Skarbowej stwierdzony został brak po stronie skarżącego warunków do okresowego zwolnienia od podatków na podstawie przepisów cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 1981 r. Nie kwestionując zasadności tej decyzji skarżący zwrócił się do Ministra Finansów o zwolnienie go od podatków w drodze wyjątku. Podstawą prawną, na podstawie której Minister Finansów rozpoznał wniosek skarżącego, był art. 8 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych uprawniający /a nie zobowiązujący/ Ministra Finansów do zarządzenia zaniechania w całości lub w części ustalenia zobowiązań podatkowych i poboru podatków w wypadkach gospodarczo lub społecznie uzasadnionych, a także gdy wymagają tego inne szczególne okoliczności. Treść tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca przy rozstrzyganiu spraw na tej podstawie pozostawił uznaniu Ministra Finansów istnienie bądź nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających zaniechanie ustalenia i poboru podatków, jak również zakres ew. zaniechania. Działając zatem w ramach przyznanego przez ustawę uznania administracyjnego Minister Finansów działał zgodnie z prawem, przy czym granice tego uznania w sprawie niniejszej nie zostały przekroczone. W zaskarżonej decyzji Minister Finansów wykazał bowiem, iż przed jej wydaniem wszechstronnie i wnikliwie ocenione zostały wszystkie okoliczności sprawy w świetle dyrektyw zawartych w art. 8 ust. 1 ustawy i w wyniku tak dokonanej oceny Minister Finansów nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego w drodze szczególnego wyjątku. Przekonywająca jest argumentacja, że nowatorski charakter działalności skarżącego sam przez się nie przesądza jeszcze o celowości zwolnienia od podatków, skoro zakłady o ważącym znaczeniu gospodarczym, prowadzące działalność w oparciu o własne patenty, również obowiązane są do płacenia należnych podatków.