Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 460/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2007 nr 128 poz 895
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w  obrocie energią elektryczną

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi P. F. i T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r., nr SKO.[...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania P. F. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej "kpa" i art. 29 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia [...] lipca 2007 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), dalej "Prawo wodne" - utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania G. J. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...], nr [...] i nr [...], położonych w miejscowości K. N., gm. J. oraz przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie.

Organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte w związku z prośbą T. F., współwłaścicielki działek nr ewid.[...] i nr [...] oraz solidaryzujących się z nią mieszkańców [...], o interwencję w sprawie przebudowy dróg (działki nr [...] i nr [...]) przez właściciela działki nr [...] położonej w [...] - A. P., polegającej na spłyceniu i zawężeniu istniejącego rowu melioracyjnego [...], podwyższeniu drogi gminnej nr [...], a w konsekwencji spowodowaniu utrudnienia dojazdu do łąk i do drogi gminnej nr [...].

W toku postępowania T. F. wnosiła o usunięcie nawiezionej ziemi, podnosząc, że stan obecny utrudnia przepływ wielkich wód powodziowych i roztopowych, zagrażając podtopieniem terenów położonych powyżej skrzyżowania dróg na działkach nr [...] i nr [...] oraz stawu zlokalizowanego na działkach nr [...] i nr [...], natomiast A. P. wyjaśnił, że nawiózł ziemię i utwardził drogę gminną nr [...] po to, by stworzyć warunki dojazdu do swojej działki nr [...].

Rozpatrując sprawę organ przeprowadził kilkakrotnie oględziny - w dniach [...] grudnia 2014 r., [...] marca 2015 r., [...] czerwca 2015 r., [...] lipca 2015 r., a także dopuścił dowód z opinii biegłego B. S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., który stwierdził, że roboty ziemne wykonane na drodze nr [...] i nr [...] oraz podwyższenie grobli wzdłuż działki nr [...] spowodowały zmianę stanu wody na gruntach, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich.

G. J., będąca właścicielem spornych działek nr [...] i nr [...] nie wniosła uwag do opinii oraz oświadczyła, że w ramach przebudowy drogi nr [...] wykona przepust na działce nr [...] (rowie będącym przedłużeniem rowu [...]) według zaleceń biegłego.

Natomiast T. F. i P. F. zgłosili uwagi (podnieśli m.in., że grobla na działce nr [...] usypana wzdłuż rowu odprowadzającego na działce nr [...] wody ze zlewni spowodowała zasypanie doliny od strony wschodniej rowu, a nasyp będzie powodował przekierowanie wód ze zlewni na sąsiednie działki w tym na ich działkę nr [...], nie potrzeba natomiast nowego przepustu, gdyż istniejący przepust pod drogą gminną nr [...] jest drożny, wystarczy tylko zdjąć z niego nawieziony gruz, poza tym przepusty i rowy w tym miejscu nie mają większego znaczenia, ponieważ woda płynęła szerokim strumieniem drogą nr [...], przepustem, rowem i nie mieszcząc się do rowu zalewała dolinę po obu stronach płynąc w kierunku rzeki [...] wnosząc o przywrócenie stanu poprzedniego działek nr [...], nr [...] oraz nr [...] poprzez usunięcie nawiezionej ziemi.

Biegły B. S. w sporządzonej opinii w pierwszej kolejności wyjaśnił, że działka nr [...] nie jest drogą - jest rowem stanowiącym przedłużenie rowu [...] od miejsca skrzyżowania dróg gminnych nr [...] z nr [...] w kierunku rzeki [...]. Status działki - własność Skarbu Państwa,

Z opinii wynika, że zmiana stanu wody na gruncie działki nr [...] na odcinku ok. 50 m od skrzyżowania z drogą nr [...] do zakrętu z drogą nr [...] nie powoduje żadnych szkód na gruntach sąsiednich. Nie został zmieniony ani kierunek odpływu wody opadowej znajdującej się na tym gruncie, ani wielkość i charakter tego odpływu. Podniesienie odcinka drogi nr [...] poprzez sam fakt nawiezienia na nią mas ziemnych spowodowało zmianę stanu wody na jej gruncie - droga stała się bardziej płaska i zmniejszył się jej spadek podłużny, ale bez szkody dla gruntu sąsiedniego. Nie zostało naruszone terytorium działki nr [...], a na gruncie działki nr [...] nie zmieniła się wielkość odpływu wody opadowej, ani kierunek tego odpływu. Wbrew stanowisku P. F., odpływ z podniesionego odcinka drogi nie został przekierowany na jego działkę nr [...], gdyż z mapy zasadniczej z okresu przed wykonaniem robót na działce nr [...] wynika, że granicę obu działek stanowiła ostra skarpa na działce nr [...], przy której zaznaczone zostało zastoisko wodne "terenu stanowiącego obecnie zdegradowane obniżenie terenowe, ulegające stopniowej sukcesji monokultury roślinności ruderalnej i wodnej w obniżeniach terenowych". Również w trakcie oględzin nie stwierdzono, że na działce nr [...] powstały szkody wynikające ze zmiany stanu wody na działce nr [...] lub by te szkody mogły powstać w przyszłości. Grobla na działce nr [...] - (błędnie określana jako droga gminna nr [...]) tj. podwyższenie gruntu tej działki wzdłuż rowu stanowiącego przedłużenie rowu [...], spowodowało zmianę stanu wody polegającą na zwężeniu szerokiej (ok. 100 m) doliny odpływowej o ok. 3 m, jednak zwężenie to nie ma znaczenia ani dla odpływu wód ekstremalnych tą doliną, ani dla działki nr [...], należącej do [...] i T. F..

Podwyższenie drogi gminnej nr [...] spowodowało natomiast zmianę stanu wody na gruncie przez to, że został przegrodzony swobodny odpływ z rowu [...] do rowu odpływowego (działka nr [...]). Zniszczony, o niepełnym przekroju przepust o średnicy 60 cm nie zapewniał i nadal nie zapewnia napływu wód miarodajnych określonych dla urządzeń stawu, dlatego konieczne jest wykonanie nowego przepustu o większej średnicy tj. 2 x 100 cm, co zwiększy stopień bezpiecznego odpływu wód. Złożona przez inwestorów w trakcie oględzin propozycja wykonania pod drogą nr [...] przepustu z kręgów 2 x 100 jest więc racjonalna, gdyż zapewni zabezpieczenie stawu na działce nr [...] przed zalaniem wielkimi wodami zlewni rowu [...]

Mając powyższe na uwadze, organ I instancji stwierdził, że roboty ziemne wykonane na drodze nr [...] i nr [...] oraz podwyższenie grobli wzdłuż działki nr [...] spowodowały zmianę stanu wody na gruntach, ale bez szkody dla gruntów sąsiednich, a zatem nie ma podstaw do nałożenia na G. J. obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr [...] i 270, dlatego organ wydał w dniu [...] października 2015 r. decyzję odmawiającą nałożenia na tę Gminę takich obowiązków.

Decyzja ta została jednak uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2016 r. organ nakazał G. J. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jednak Kolegium również uchyliło tę decyzję stwierdzając sprzeczności w opinii biegłego.

W związku z powyższym, organ I instancji dopuścił kolejny dowód z opinii biegłego tj. firmy [...] A. G. z dnia [...] listopada 2016 r.

W opinii tej stwierdzono, że nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy zmianą stanu wody na działkach nr [...], 270, 272 a potencjalnym powstaniem szkody na działce nr [...].

Organ przytoczył treść opinii, w której wskazano, że rów [...] ma długość 540 m i szerokość koryta w dnie 0,5 m. P. F. w ramach budowy stawu ogrodowego dokonał udrożnienia koryta rowu [...] w obrębie działki nr [...], będącej w zarządzie G. J.. Z przeprowadzonej wizji terenowej wynika, że wschodni brzeg rowu znajduje się wyżej względem zachodniego (w południowym odcinku działki nr [...] do około 1,5 m), jednak nie stwierdzono, by rów miał szerokość w dnie mniejszą niż 0,5 m, nie stwierdzono również istotnych wypłyceń koryta rowu, zagrażających zatrzymaniu przepływu. Podczas ekstremalnych przepływów wody w rowie [...] jej nadmiar w dalszym ciągu ma możliwość rozlewać się na działki położone po zachodniej stronie rowu [...] Działki te są terenami naturalnie zalewowymi. Utworzenie nasypu o miąższości maksymalnej do 1 m na działce nr [...] (droga gminna) na odcinku od skrzyżowania z działką nr [...] do drogi na działce nr [...] nie spowodowało niekorzystnych zmian na działce nr [...]. W przekroju poprzecznym dolinki, działka nr [...] jest położona w najniższej części, natomiast działka nr [...] na zboczu dolinki. Obecnie wody opadowe spływające ze zbocza są odbierane przez rów przebiegający wzdłuż drogi w obrębie działki nr [...] i kierowane na działkę nr [...]. Z analizy archiwów wynika, że to P. F. jako pierwszy zmienił naturalną morfologię tworząc nasyp na działkach nr [...] i nr [...] (pod drogę zjazdową z ul. [...], działka nr [...]), w wyniku czego powstał swoisty wąwóz, który zmienił naturalny kierunek spływu wody w obrębie działki nr [...] z północno-zachodniego na północny.

Biegły podkreślił, że występowanie okresowych podmokłości w obrębie działki nr [...] oraz działek sąsiednich po północnej stronie jest stanem pierwotnie naturalnym. Wskazują na to jednoznacznie: mapa archiwalna terenu, zdjęcia satelitarne z 2010 r., opis stanu poprzedniego w projekcie budowlanym stawu ogrodowego oraz wyniki badań gruntu przeprowadzonych na potrzeby niniejszej opinii.

Wyjaśnił również, że piętrzenie wody przed przepustem pod drogą na działce nr [...] występuje jedynie przy przepływach ekstremalnych, a więc jest to zjawisko incydentalne.

Odnosząc się do żądania P. F. przywrócenia stanu poprzedniego działek nr [...], [...] poprzez usunięcie nawiezionej ziemi biegły stwierdził, że jest ono nieusprawiedliwione, gdyż to on sam w bezpośrednim sąsiedztwie rowu R- 16 utworzył wcześniej nasyp po stronie wschodniej pod wybetonowaną drogę dojazdową na swoich działkach nr [...] i nr [...] oraz wybudował groblę, istotnie zmniejszając przestrzeń dolinki rowu [...], na którą rozlewałyby się wody ekstremalne po przepełnieniu tego rowu.

Do opinii tej P. F. nie wniósł merytorycznych zarzutów - kwestionował natomiast umowy zawarte z biegłymi.

Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, że zmiana ukształtowania działek nr nr ewid. [...] nie spowodowała wystąpienia szkody na działce nr ewid.[...], dlatego decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. odmówił nakazania G. J. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub przywrócenia poprzedniego stanu na przedmiotowych działkach.

W odwołaniu od tej decyzji P. F. podnosił, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, powielając błędy jakich dopuszczono się w poprzednio prowadzonym postępowaniu, nie zastosował się do uwag i zaleceń wskazanych przez Kolegium.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło tych zarzutów, a podzielając ustalenia i stanowisko organu I instancji, wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję tego organu.

Kolegium wyjaśniło, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, gdyż konieczne jest ustalenie, że zmiana spowodowała szkodę dla gruntów sąsiednich, przy czym szkoda w rozumieniu tego przepisu może być również hipotetyczna i może polegać na intensyfikacji niekorzystnego spływu wód w związku z ukształtowaniem terenu. Może oznaczać także potencjalne ryzyko zalania gruntów sąsiednich uzależnione od zdarzeń nadzwyczajnych, ale będąca także wynikiem tych zmian. Szkodliwe oddziaływanie na grunty sąsiednie w rozumieniu tego przepisu nie musi się natomiast łączyć z uszczerbkiem majątkowym. Może polegać także na zagrożeniu w postaci niebezpieczeństwa zalania lub zatopienia. Okoliczność ta musi wynikać z materiału dowodowego, w szczególności z opinii biegłego z zakresu hydrologii, która podlega ocenie przez organ jak każdy dowód w sprawie.

Dokonując analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a w szczególności dwóch opinii hydrologicznych sporządzonych przez inż. B. S. oraz [...] A. G., protokołu oględzin nieruchomości Kolegium uznało, że brak było podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 Prawa wodnego.

Kolegium stwierdziło, że z obu opinii, sporządzonych po oględzinach, badaniach terenowych oraz analizie materiałów archiwalnych wynika, iż nie można stwierdzić istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy zmianą stanu wody na działkach nr [...], [...] a realnym bądź potencjalnym powstaniem szkody na gruncie sąsiednim tj. działce nr [...], gdyż taka szkoda nie występuje. Kolegium podkreśliło, że z opinii wynika, że to sam skarżący w bezpośrednim sąsiedztwie rowu [...] utworzył nasyp po stronie wschodniej pod wybetonowaną drogę dojazdową w obrębie działek nr [...] i nr [...] oraz wybudował groblę, co spowodowało zmniejszenie przestrzeni w przekroju poprzecznym dolinki rowu [...], która jest obszarem rozlewania wód w przypadku ekstremalnego przepełnienia tego rowu. Do występowania problemów ze stanem wody na gruncie skarżącego przyczyniają się zatem jego własne działania.

Argumenty podniesione w odwołaniu Kolegium uznało w konsekwencji za bezzasadne i stwierdziło, że mnożenie kolejnych opinii biegłych tylko dlatego, iż nie zawierają one stwierdzeń tożsamych ze stanowiskiem skarżącego jest bezzasadne oraz powoduje powiększanie kosztów postępowania i jego nadmierne wydłużanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. i T. F. domagali się uchylenia decyzji organu odwoławczego zarzucając jej wydanie z naruszeniem:

- zasad postępowania sformułowanych w art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 kpa oraz przepisów postępowania tj. art. 79 kpa (skarżący nie brali udziału w oględzinach z udziałem biegłego A. G. G. w dniu [...] września 2016 r., gdyż zbyt późno zostali o nich zawiadomieni - [...] września 2016r.), art. 28 kpa (organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania, pomimo że wniosek o wszczęcie postępowania pochodził nie tylko od skarżących, ale również mieszkańców [...], art. 107 § 1 i 3 kpa (organ nie odniósł się do szkód na działkach nr [...], [...]; brak należytego uzasadnienia i szczegółowego odniesienia się do materiału dowodowego, w szczególności żądań skarżących);

- przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 2 Prawa wodnego (poprzez jego niezastosowanie, gdyż "zmian na gruncie dokonywała osoba nie będąca właścicielem (poza działką [...]) w stosunku do działek nr [...], [...], [...] czyli osoba trzecia, co winno skutkować innym ukształtowaniem strony podmiotowej"); art. 29 ust. 3 Prawa wodnego (poprzez błędne przyjęcie, że szkoda nie wystąpiła, podczas gdy wystąpiło zakłócenie przepływu wód, co powoduje negatywne oddziaływanie na naturalne biocenozy obszaru chronionego); art. 28 ust. 2 Prawa wodnego (poprzez jego niezastosowanie, pomimo że strony o to wnosiły); art. 101 pkt 3, 4 i 7 w zw. z art. 363 czy art. 241 ustawy - Prawo ochrony środowiska; przepisów uchwały Nr [...] Rady G. J. z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego G. J. (§ 4, I, 1 lit. b zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych i nasypów o osi usytuowanej poprzecznie do osi dolin rzecznych, a § 4, II, 1 zalicza do głównych zadań wzbogacających ekologicznie gminę stabilizację stosunków wodnych przez rozwój małej retencji).

W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący podkreślili, że organ nie zapewnił udziału w postępowaniu pozostałym stronom, wskazanym i podpisanym na pismach z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2015 r. adresowanych do Wójta G. J., a także właścicielowi działki nr [...].

Podnieśli, że organ nie rozważył potrzeby ograniczenia oddziaływania dokonanego nasypu na środowisko (art. 363 w zw. z art. 362 ust. 2-5 ustawy Prawo ochrony środowiska) i nie zbadał jakości nawiezionej ziemi i jej zanieczyszczenia mogącego powodować szkody w środowisku (art. 241 tej ustawy).

Zarzucili, że opinie biegłych są ogólne i wewnętrznie sprzeczne, odnoszą się wyłącznie do działek nr [...], 270 i 272, na których nastąpiła zmiana stanu wody, a z działek sąsiednich jedynie do działek nr [...] i nr [...]), pomijając inne grunty sąsiednie, ponadto opinia określa działania mające zapobiegać negatywnemu oddziaływaniu nasypu ("zalecenia wykraczające poza prowadzone postępowanie - str. 19 opinii [...]), a zatem potwierdza możliwość gromadzenia się wody, a więc wystąpienia szkody.

Skarżący podnieśli, że nasyp został wykonany w dorzeczu rzeki, które zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi Obszar Chronionego Krajobrazu "Doliny [...]", co organ powinien uwzględnić mając na uwadze ochronę środowiska jako dobra publicznego. Budowanie quasi - tam na działce nr [...] i nr [...], tj. w poprzek doliny rzeki [...] jest niezgodne z planem.

Zdaniem skarżących, zmiany na gruncie działek nr [...] i nr [...] oraz na działce nr [...] i nr [...] (do których organ się nie odniósł) oddziałują także na siebie nawzajem oraz na inne działki, a nie tylko na działkę nr [...]. Nasyp zlikwidował naturalne spłycenie gruntu i zakłócił stosunki wodne, powodując także zakłócenie (a nawet wyeliminowanie) naturalnej retencji wody tego obszaru, niezgodnie z przepisami planu miejscowego.

Dokonane zmiany na działce nr [...] (obejmującej rów i pas techniczny wykorzystywany jako droga) oraz na działce nr [...], spowodowały zwężenie doliny odpływowej rzeki, a więc faktycznie oddziałują także na działki nr [...], których właściciele nie uczestniczyli w postępowaniu.

Zdaniem skarżących, wbrew stanowisku organu, podwyższenie grobli na działce nr [...] miało wpływ na działkę nr [...], gdyż spowodowało zniwelowanie naturalnego rozlewiska, np. w przypadku powodzi w dolinie rzeki - biegły natomiast nie odniósł się do tej kwestii.

Poza tym biegły nie odniósł się do istniejącego na działce nr [...] stawu, który negatywnie oddziałuje na działki sąsiednie.

Skarżący podnieśli także, że na skutek dokonania nasypu, a także wykonania ogrodzenia na jego brzegu na działce nr [...] zostało zlikwidowane przejście przez działkę nr [...], wykorzystywaną jako pas techniczny i komunikacyjny - organ powinien więc nakazać przywrócenie stanu poprzedniego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowił art. 29 Prawa wodnego.

Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust.3).

Wydanie decyzji na podstawie powołanego przepisu jest możliwe tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że spowodowana zmiana stanu wód na gruncie szkodliwie oddziałuje na grunty sąsiednie, a więc że powoduje szkodę, przy czym pomiędzy dokonaną zmianą a szkodą musi zachodzić adekwatny związek przyczynowo - skutkowy, co oznacza, że szkoda powinna być typowym, normalnym następstwem dokonanej na gruncie zmiany stanu wód.

Prawidłowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że brak jest podstaw w niniejszej sprawie do wydania decyzji na podstawie tego przepisu.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykonany przez A. P. na działkach nr [...], [...] nasyp.

W sprawie ustalono (co nie jest kwestionowane), że działki nr [...] i nr [...] są drogami gminnymi (ich właścicielem jest G. J.), zaś działka nr [...] (również należąca do G. J.) jest rowem stanowiącym przedłużenie rowu nr [...] biegnącego m.in. przez działki należące do skarżących. Nasyp został wykonany na drodze stanowiącej działkę nr [...] na odcinku od skrzyżowania z działką nr [...] (drogą) oraz na działce nr [...] i częściowo na działce nr [...] należącej do wykonawcy nasypu - A. P.. Wynika to z opinii obu biegłych i dokumentów w nich wskazanych.

W obu opiniach jednoznacznie stwierdzono, że wykonanie tego nasypu nie spowodowało szkodliwej zmiany stanu wód na gruncie. Nie stwierdzono bowiem żadnych szkód spowodowanych nasypem, ani nie stwierdzono, by na skutek wykonania nasypu takie szkody, w szczególności polegające na zalewaniu okolicznych działek, mogły wystąpić.

Obaj biegli - co należy podkreślić - w niezależnych od siebie opiniach podnieśli, że możliwe jest okresowe zalewanie okolicznych działek, w szczególności sąsiadujących z działkami, na których wykonano nasyp. Takie ewentualne zalewanie, w tym działek skarżących nr [...] i nr [...], może wystąpić na skutek gwałtownych opadów deszczu, a nie z powodu nasypu, i naturalnego ukształtowania terenu oraz wykonanych przez skarżących na ich działkach grobli i wybetonowanej drogi dojazdowej (związanych z budową stawu).

Biegli jednoznacznie stwierdzili, że nie ma związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy nasypem a ewentualnymi szkodami tj. zalewaniem działek skarżących.

Mając na uwadze powyższe wnioski obu opinii biegłych organ zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 Prawa wodnego.

Podkreślić należy, że w sprawach dotyczących naruszenia stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest podstawowym i koniecznym dowodem, przy czym podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie tak jak każdy inny dowód. Organ ma zatem prawo i obowiązek zbadać, czy przedłożona mu opinia jest zupełna, logiczna i wiarygodna oraz ewentualnie żądać jej uzupełnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2002 r., sygn. akt I SA 1978/00, CBOSA

W toku postępowania administracyjnego organ odwoławczy stwierdził niespójności w opinii B. S., dlatego została dopuszczona druga opinia [...] A. G.. Opinia ta jest obszerna, szczegółowa, jasna, nie zawiera sprzeczności - zasadnie organ uznał ją za wiarygodny dowód w sprawie.

W obu opiniach zgodnie stwierdzono, że sporny nasyp nie spowodował i nie spowoduje szkód w postaci zalewania działek skarżących.

Skarżący nie przedstawili natomiast żadnych specjalistycznych dowodów, które w sposób fachowy mogłyby wnioski obu niezależnych od siebie biegłych, podważyć.

W skardze podejmują polemikę z tymi opiniami kwestionując brak szkodliwego wpływu nasypu na ich działki, jednak nie przedstawiają żadnego dowodu pochodzącego od osób posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie stosunków wodnych. Rozpatrując skargę sąd administracyjny ocenia tylko to czy organy wyczerpująco przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i czy w świetle zgromadzonych dowodów ustalenia faktyczne są prawidłowe i czy w konsekwencji prawidłowe jest rozstrzygnięcie. Sąd nie przeprowadza natomiast samodzielnie postępowania dowodowego, nie posiada również wiadomości specjalnych, pozwalających na zakwestionowanie treści opinii biegłych. Kontrola sądu ogranicza

się wyłącznie do oceny, czy dowody na podstawie których organ ustalił stan faktyczny są wiarygodne i wystarczające.

Badając w takich granicach skargę w niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania wiarygodności sporządzonych opinii, gdyż zostały one sporządzone w oparciu o wyniki oględzin, oświadczenia stron, mapy, a więc z uwzględnieniem obszernego materiału dowodowego, a wnioski obu opinii, pomimo że sporządzone przez różne osoby i w różnym czasie, są podobne.

Wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o te opinie było zatem uzasadnione.

Zarzuty skargi dotyczą natomiast tego, że biegli nie zbadali szkodliwego oddziaływania nasypu na działki, na których nasyp wykonano (nr [...], [...]), ani na inne działki, lecz ograniczyli się wyłącznie do oceny takiego oddziaływania na działki skarżących (nr [...] i nr [...]).

Zarzuty te nie są trafne. Wniosek o wszczęcie postępowania dotyczył nasypu na wskazanych działkach, a zatem organ - w ramach kompetencji wynikających z art. 29 Prawa wodnego - badał jak ten nasyp może wpływać na stosunki wodne na działkach sąsiednich, bo takich działek dotyczy ten przepis. Biegli posiadający fachową wiedzę uwzględniali więc tylko te działki, które mogły się pod takim ewentualnym wpływem znaleźć. Sąd ani organ nie posiada natomiast specjalistycznej wiedzy dotyczącej zasięgu możliwego oddziaływania inwestycji. Również skarżący nie przedstawili żadnych specjalistycznych dowodów potwierdzających konieczność uwzględnienia dalszych działek w opinii biegłych. Podnieśli ogólnie, że nasyp oddziałuje szkodliwie na środowisko naturalne - Dolinę rzeki [...], co stanowi naruszenie przepisów planu miejscowego i ustawy Prawo ochrony środowiska. W sprawie o naruszenie stosunków wodnych organ nie bada jednak kwestii związanych z ochroną środowiska, nie jest organem do tego właściwym.

Z kolei gdy chodzi o oddziaływanie na działki, na których nasyp zrealizowano, to rację ma organ, że przepis art. 29 Prawa wodnego odnosi się do oddziaływania na działki sąsiednie. Kwestia ewentualnej szkody wyrządzonej przez inwestora na działkach będących dogami publicznymi i ograniczenie mieszkańcom N. i S. korzystania z nich nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych.

Skarżący zarzucili również, że organ nie ustalił należycie kręgu stron postępowania, gdyż z wnioskiem o interwencję w sprawie nasypu zwróciło się wielu mieszkańców N. i S., mimo to organ nie zapewnił im udziału w postępowaniu.

Zarzut ten nie jest trafny.

Stronami w postępowaniu w sprawie, o której mowa w art. 29 Prawa wodnego są bowiem co do zasady: właściciel działki, który dokonał zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz właściciele działek sąsiednich, na które zmiany oddziałują. Ewentualne utrudnienia komunikacyjne w dotarciu skarżącej do własnej nieruchomości, nie mogą być uznane w tym postępowaniu jako interes prawny wyznaczający przymiot strony (zob. wyrok NSA z [...]

W niniejszej sprawie organ zapewnił udział tym podmiotom tj. skarżącym, inwestorowi i G. J., która jest właścicielem działek nr [...], [...] M. S., którzy podpisali się na wniosku skarżących o wszczęcie postępowania, popierając ten wniosek, nie zostali uznani za strony, gdyż ich działki nie leżą w bezpośrednim sąsiedztwie nasypu, a jednocześnie nie stwierdzono oddziaływania nasypu na działki dalej położone. Z akt wynika ogólnie, że mieszkańcy kwestionują wykonanie nasypu tylko z tego powodu, że został przez to ograniczony im dojazd do pól i łąk, a więc w istocie utrudnienia w komunikacji - takie zaś - w świetle powołanego wyżej wyroku NSA, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela - nie uzasadniają przymiotu strony postępowania prowadzonego w trybie art. 29 Prawa wodnego. Kwestia ta nie podlega ocenie organu w sprawie o naruszenie stosunków wodnych - w tym zakresie właściwym są organy nadzoru budowlanego lub sądy powszechne.

Reasumując, organ prawidłowo i wyczerpująco przeprowadził postępowanie wyjaśniające - przeprowadził dowód z opinii biegłych, mający podstawowe znaczenie w tego typu sprawach, dokonał jej oceny i zasadnie uznał za wiarygodny; przeprowadził oględziny z udziałem stron.

Wbrew zarzutom skargi, prawidłowo ustalił strony, które zawiadamiał o czynnościach postępowania, zapewniając im udział w postępowaniu, a do zgłaszanych zarzutów i wniosków organ odnosił się na piśmie. Organ przekazał również uwagi skarżących biegłym (zgłoszone do ich opinii), do których biegli się odnosili.

W sytuacji występującej w sprawie za prawidłowe więc należy uznać rozstrzygnięcia organów o braku podstaw do wydania decyzji w trybie art. 29 Prawa wodnego.

Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, prawa nie narusza, dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz.270) orzekł, jak w sentencji.