Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1176/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jadwiga Smołucha, sędzia WSA Tomasz Janeczko, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. J. i Z. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania D. J. i Z. J. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z [...] lutego 2019 r. (znak: [...]), którą nakazano D. J. i Z. J. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym o dwu kondygnacjach nadziemnych usytuowanym na nieruchomości przy ul. R. w W., poprzez wykonanie następujących robót budowlanych wynikających z Protokołu nr [...] z okresowej kontroli budynku sporządzonego we wrześniu 2018 r. tj: 1. zbicie odparzonych tynków z elewacji zewnętrznej i uzupełnienie ubytków; 2. wymianę zniszczonych cegieł i uzupełnienie ubytków cegieł w gzymsie; 3. wymianę stolarki drzwiowej zewnętrznej; 4. wymianę zniszczonej i uszkodzonej stolarki okiennej; 5. zamontowanie podokienników okiennych zewnętrznych i obróbek blacharskich; 6.dokonanie naprawy miejscowych uszkodzeń poszycia dachu oraz uszczelnienie na przejściach kominów; 7. dokonanie wymiany wyłazu dachowego; 8. dokonanie wymiany uszkodzonych cegieł oraz uzupełnienie ubytków fug w kominie ponad dachem; 9. wykonanie wylotów bocznych w kominie ponad dachem oraz uzupełnienie brakującej pokrywy (czapy) komina; 10. zabezpieczenie środkami chemicznymi drewnianej konstrukcji dachu przed dalszą korozją biologiczną; 11. dokonanie wymiany skorodowanych rynien i rur spustowych z jednoczesnym ustabilizowaniem ich mocowania; 12. uzupełnienie brakujących rur spustowych zewnętrznych od strony tylnej budynku z jednoczesnym ustabilizowaniem ich mocowania; 13 wykonanie opaski otokowej po całym obwodzie budynku; 14. dokonanie naprawy uszkodzonych stopnic w biegu schodów wewnętrznych z jednoczesną wymianą balustrad schodów na spełniające wymagania wynikające z zapisu § 298 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2015 poz. 1422 ze zm.) 15. w zakresie instalacji elektrycznej w częściach wspólnych należy: uzupełnić brakujące przykrywy w rozdzielnicach oraz oprawy kloszy, wymienić uszkodzony włącznik oraz zainstalować osłonę izolacyjną, wymienić uszkodzoną oprawę oświetleniową w korytarzu; 16. dokonanie wymiany belek stropowych w pomieszczeniach mieszkalnych lokali na I kondygnacji budynku oraz na podstawie art 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zakazującej użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. R. w W., do czasu usunięcia w/w nieprawidłowości. Roboty należy prowadzić z zachowaniem maksimum ostrożności, zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasadami wiedzy technicznej, pod nadzorem osób posiadających stosowne uprawnienia budowlane. Po wykonaniu nałożonych obowiązków należy wykonać stosowne protokoły, potwierdzające prawidłowość wykonania nałożonych obowiązków. Wszelkie roboty wykraczające poza zakres odtworzenia stanu pierwotnego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Obowiązek podlega wykonaniu w terminie 8 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji .

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wojewódzki wskazał, że pismem z 25 października 2018r. właściciele nieruchomości przy ul. R. w W. D. J. i Z. J. zwrócili się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] z wnioskiem o podjęcie szybkich działań mających na celu ochronę życia ludzkiego, w tym zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających w zakresie wyłączenia budynku przy ul. R. w W. z użytkowania. Do pisma dołączony został Protokół nr [...] sporządzony przez mgr inż. W. S. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej o nr [...], będącego członkiem DOIIB wpisanego na listę pod nr ew [...], mgr inż. K. H. posiadającego uprawnienia w zakresie sieci i instalacji sanitarnych o nr [...], będącego członkiem DOIIB wpisanego na listę pod nr ew. [...] oraz mgr inż. J. Z. posiadającego uprawnienia w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych o nr [...] będącego członkiem [...]OIIB wpisanego na listę pod nr ew. [...].

Pismem z [...] października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] zawiadomił o wszczęciu na wniosek strony postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. R. w W. (dz. o nr ew. [...] z obr [...]). Następnie 11 grudnia 2018 r. w wyniku oględzin inspektor Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] potwierdził, że na w/w nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny wolno stojący. W budynku wydzielono cztery lokale mieszkalne. Budynek jest niepodpiwniczony, parterowy z poddaszem użytkowym i jedną klatką schodową. Ściany budynku murowane, strop konstrukcji drewnianej. Dach konstrukcji drewnianej dwuspadowy kryty papą, schody wewnętrzne konstrukcji drewnianej. W budynku brak jest instalacji wodno-kanalizacyjnej, gazowej. Istnieje podłączenie do sieci elektroenergetycznej napowietrznej. Stan techniczny budynku:- elewacja ogrodowa - zły stan techniczny ściany murowanej oraz gzymsu, znaczne ubytki elementów murowych, zaprawy, brak części orynnowania, brak obróbek blacharskich, uszkodzona stolarka okienna w poziomie poddasza; elewacja szczytowa - brak obróbek blacharskich, występują zarysowania pionowo - skośne na ścianie, w rejonie nadproży okiennych przy gruncie - tynk zmurszały silnie skorodowany; elewacja frontowa - występuje znaczny zaciek, silna korozja biologiczna, ubytki tynku, mur z ubytkami zaprawy, istniejący tynk zewnętrzny wykazuje znaczne zużycie odspojenia, ubytki i zmurszenia; elewacja szczytowa (od strony nr 11) - stolarka okienna drewniana - stan niezadawalający, ubytki tynku, miejscowe pionowe zarysowania, brak parapetów, brak obróbki blacharskiej, miejscowy ubytek muru; kominy ponad dachem - brak czapek kominowych, miejscowe ubytki zaprawy; pokrycie dachu - papa miejscowe naprawy, wykazuje znaczne zużycie. Do budynku prowadzą trzy wejścia, a) od strony ogrodu, do którego prowadzi wejście do jednego lokalu składającego się z dwóch pokoi i kuchni. Kuchenka gazowa zasilana z butli na propan butan ; b) od strony ulicy [...]do dwóch lokali mieszkalnych, które nie zostały udostępnione do oględzin; c) od strony ulicy R. do lokalu znajdującego się w poziomie poddasza, składającego się z kuchni, trzech pokoi, komunikacji, pomieszczenia gospodarczego. Podłogi w lokalu wykazują odkształcenia. W pomieszczeniu komunikacji widoczna skrzynka elektryczna znajdująca się w złym stanie technicznym. Schody wewnętrzne w budynku są w złym stanie technicznym i nie spełniają warunków technicznych (balustrady oraz stopnie). Konstrukcja dachu w stanie nie zadowalającym. Miejscowo występuje silna korozja elementów konstrukcyjnych - krokwie, deskowanie pełne z miejscowo występującymi zaciekami.

W dniu oględzin inspektor dokonujący oględzin stwierdził, że schody wewnętrzne, które nie spełniają warunków technicznych, brak wentylacji w skontrolowanych lokalach, w których kuchenki zasilane są z butli na propan butan oraz zły stan techniczny dachu i ścian zewnętrznych stanowią zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Nie stwierdzono wówczas, aby budynek groził zawaleniem.

W tych okolicznościach zapadła decyzja organu pierwszej instancji opisana na wstępie.

Rozpoznając odwołanie od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z zawiadomieniem z [...] października 2018r., przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położnego przy ul. R. w W.. Zgodnie z przepisem art. 66 ustawy Prawo budowlane: Art. 66. 1. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Natomiast w myśl ust. 2 art. 66 w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. Przepis ten określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego powinien nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego. Konstrukcja tegoż przepisu, w szczególności użycie zwrotu właściwy organ w drodze decyzji nakazuje wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w ust. 1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale również zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ stwierdzał, że w postępowaniu dowodowym w sposób bezsporny wykazano, iż poszczególne elementy w przedmiotowym budynku są w stanie złym/nieodpowiednim, w tym też zagrażającym życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia. Wynika to z protokołu z oględzin Nr [...], protokołu Nr [...] z okresowej 5-letniej oraz rocznej kontroli . Tu autorzy wskazali, że jest to budynek o czterech lokalach, jednej klatce schodowej, dwóch kondygnacjach, niepodpiwniczony, nieocieplony. Konstrukcja budynku to ławy betonowe, ściany fundamentowe murowane, ściany konstrukcyjne murowane, strop drewniany tynkowany na podbitce trzcinowej, schody drewniane, więźba dachowa drewniana, dach drewniany dwuspadowy kryty papą, kominy murowane. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną. Brak podłączenia do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej (brak instalacji w budynku), zaś w lokalach zainstalowane indywidualne butle na gaz. W złym stanie technicznym znajdują się przede wszystkim drewniane schody wewnętrzne, tynki wewnętrzne i zewnętrzne, a także gzymsy. Ściany nośne mają liczne spękania, zaś ściana zewnętrzna od strony tylnej budynku jest z licznymi ubytkami i erozją cegły murowanej. Ściany zewnętrzne w dolnych częściach w lokalach mieszkalnych są zawilgocone. W lokalach na I piętrze stwierdzono różnice poziomów posadzek. Konstrukcja dachu drewniana posiada liczne ślady zawilgocenia spowodowane nieszczelnościami oraz porażona biologicznie. Instalacja elektryczna zasilająca budynek oraz instalacja oświetleniowa wewnątrz budynku jest w stanie znacznego wyeksploatowania, nie spełnia podstawowych wymogów normowych. Opiniujący stwierdzili, że co prawda stan techniczny niektórych elementów w budynku jest zły lub nieodpowiedni, jednak w ich ocenie budynek przy ul. R. w W. kwalifikuje się do kapitalnego remontu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ powiatowy nie tylko był uprawniony, ale zobligowany do wydania decyzji w oparciu o w/w przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przedmiotowy budynek mieszkalny jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Stan ten nie powstał na skutek wykonywania robót budowlanych, a zatem tryb postępowania jest właściwy.

Organ podkreślił również, że strony nie podważały ustaleń dokonanych w toku postępowania przed organem I instancji co do nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku. Zgodnie zaś z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 stanowiącym, że: obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7, tj. zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska.

Odnosząc się do stanowiska stron przedstawionego w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że właściciel nieruchomości może dokonywać wszelkich robót budowlanych, w tym również rozbiórki obiektu budowlanego pod warunkiem spełnienia zadość przepisom prawa. W niniejszym przypadku o rozbiórce obiektu jest mowa w art. 31 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie nie zachodzą zaś przesłanki, o których mowa w art. 67 Prawa budowlanego. Przedmiotowy budynek nie jest budynkiem nieużytkowanym. Z protokołu kontroli z [...] grudnia 2018 r. wynika, że w budynku użytkowany jest lokal z wejściem od strony ogrodu, lokal z wejściem od strony ul. R. oraz lokal w poziomie poddasza.

W ocenie tutejszego organu termin na wykonanie obowiązków również jest odpowiedni w świetle stwierdzonych nieprawidłowości. W sytuacji bowiem, kiedy zły stan techniczny powoduje zagrożenie bezpieczeństwa, organ jest zobowiązany wyznaczyć termin nie tylko racjonalny z punktu widzenia możliwości wykonania obowiązków, ale również uwzględnić stopień zagrożenia i konieczność jak najszybszego jego wyeliminowania. Analiza robót nakazanych do wykonania i stopień występującego zagrożenia prowadzi do wniosku, że 8 miesięcy jest terminem odpowiednim. Obowiązek określony w decyzji organu pierwszej instancji w pkt 2 oznacza wymianę zniszczonych cegieł na nowe we wszystkich ścianach zewnętrznych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła D. J. oraz Z. J.. Zaskarżonej decyzji zarzucili: naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 66 Prawa budowlanego, poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], mimo że w przedmiotowej sprawie niecelowe było nałożenie na skarżących obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości z uwagi na zły stan techniczny budynku - organ powinien był zastosować przepis art. 67 Prawa budowlanego, naruszenie przepisu art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy, niepoddanie sprawy analizie pod kątem argumentacji przedstawionej przez skarżących w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, naruszenie przepisów, art. 8, art. 9 oraz art. 11 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz zasady legalności na skutek wydania decyzji mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych oraz nienależyte uzasadnienie decyzji.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na ich rzecz kosztów postępowania.

Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonani zaskarżonej decyzji został rozpoznany odrębnie

Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

Zarzuty skargi nie są uzasadnione. Skarżący zainicjowali postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez nich obecnie doszło do wydania decyzji odpowiadającej przepisom prawa. Orzeczenia, które ma doprowadzić budynek do stanu gwarantującego bezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia ludzkiego. Stanu odpowiadającemu wymogom technicznym jakim muszą odpowiadać budynki. Stan techniczny obiektu wymagał nałożenia na skarżących, jako właścicieli zobowiązanych do jego należytego utrzymania, szczegółowo opisanych nakazów.

Wbrew stanowisku skarżących organ nie mógł zastosować regulacji przewidzianej w art. 67 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nieużytkowany - podkreślmy nieużytkowany lub niewykończony - podkreślmy niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Tymczasem sami skarżący wskazują na to, że budynek jest użytkowany przez jego mieszkańców.

Także wbrew stanowisku skarżących w oczywisty sposób w toku niniejszego postępowania nie doszło do naruszenia zasad postępowania opisanych w art. 7, 77 k.p.a. Zebrano właściwie, a następnie prawidłowo oceniono materiał dowodowy w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada też kryteriom opisanym w art. 107 § 3 k.p.a. - zarówno w zakresie uzasadnienia stanu faktycznego jaki i stanu prawnego sprawy.

Skarżący są właścicielami niniejszego obiektu i to na nich zgodnie z art. 61 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane spoczywa obowiązek jego utrzymania i użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Skarżący jako właściciele budynku zawsze mogą zdecydować się na jego rozbiórkę z zachowaniem stosownego trybu. To, że budynek zamieszkują osoby odmawiające jego opuszczenia jest zagadnieniem o charakterze cywilnoprawnym, pozostającym bez wpływu na podjętą w niniejszej sprawie orzeczenie. W tym kontekście Sąd wskakuje również, że załączone do pisma skarżących z 25 października 2019 r., postanowienie sądu powszechnego pozostaje poza wpływem na ocenę zaskarżonej decyzji.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302).