Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 335/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 145 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 70 b ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1943
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: par. 10
journal: Dz.U. 2010 nr 244 poz 1626
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 335/17 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , , Dnia 7 listopada 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący, , Sędzia NSA Mirosław Rozbicka Ostrowska, , Sędziowie, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.), , , Protokolant, sekretarz sądowy Katarzyna Leśniowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r., sprawy ze skargi Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych, Hufców Pracy w O., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] nr. [...], w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania kosztów przyuczenia młodocianego pracownika, , , , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji., ,


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt [...], po rozpatrzeniu odwołania Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O. od wydanej z upoważnienia Rady Gminy D. decyzji Kierownika Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Jednostek Oświatowych w D. z dnia 5 stycznia 2017 r. (nr [...]), odmawiającej przyznania dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika K. S. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm.) – dalej jako ustawa, w związku z § 10 ust. 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 244, poz. 1626) – dalej jako rozporządzenie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskiem złożonym w dniu 2 września 2016 r. Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O. wystąpiło o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. S. Do wniosku dołączono dokumenty, które według wnioskodawcy uzasadniają żądanie wniosku.

Wskazano też, iż organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania dofinansowania gdyż w jego ocenie pierwszy instruktor prowadzący przyuczenie młodocianego – M. Ć. nie posiada wystarczającego doświadczenia zawodowego – stażu pracy w zawodzie ogrodnika. Organ wyjaśnił jakie okresy oraz dlaczego zaliczył bądź nie zaliczył do stażu pracy M. Ć., odnosząc się w tym zakresie do dowodów zgromadzonych w sprawie.

W odwołaniu od tej decyzji, Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O., wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, zarzuciło naruszenie następujących przepisów:

- art. 70 b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej mało wszechstronnej oceny całości zgromadzonego materiału w sprawie,

- art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, a przez to zinterpretowanie wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego na niekorzyść strony,

- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności wskutek nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego i przepisów postępowania,

- art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, będące konsekwencją nieprawidłowego, zdaniem strony zastosowania norm prawa materialnego i przepisów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., rozpoznając powyższe odwołanie przywołało treść art. 70 b ustawy o systemie oświaty, który określa przesłanki warunkujące dofinansowanie do kosztów kształcenia. Oceniając zaś materiał dowodowy zebrany w sprawie ustaliło, że pracodawca – Gospodarstwo Pomocnicze Centrum Kształcenia i Wychowania OHP w O. zawarło w dniu 1 września 2014 r. umowę o pracę z młodocianym pracownikiem K. S., w celu przygotowania zawodowego. Młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i w dniu 1 lipca 2016 r. zdał egzamin potwierdzający nabycie kwalifikacji zawodowych w zawodzie ogrodnik. Przyuczenie do wykonywania pracy w zawodzie ogrodnik odbywało się pod nadzorem czterech instruktorów praktycznej nauki zawodu.

Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, co do kwalifikacji zawodowych oraz pedagogicznych instruktorów C. W., Z. S. i A. W. zatrudnionych w OHP na stanowisku instruktora praktycznej nauki zawodu.

Natomiast jeśli idzie o instruktora M. Ć. organ odwoławczy ustalił, że posiada ona tytuł zawodowy instruktora. Nie budzą wątpliwości również kwalifikacje pedagogiczne M. Ć. potwierdzone zaświadczeniem o ukończeniu kursu pedagogicznego dla instruktorów praktycznej nauki zawodu z dnia 25 maja 2006 r.

W kwestii kwalifikacji zawodowych, jakimi musi legitymować się instruktor praktycznej nauki zawodu art. 70 b ust. 1 ustawy o systemie oświaty odsyła do wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu. Organ przywołał treść § 10 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i stwierdził, że z przepisów rozporządzenia wynika, że aby móc wykonywać obowiązki instruktora praktycznej nauki zawodu w zawodzie ogrodnika należy legitymować się co najmniej 3 letnim stażem pracy w zawodzie nauczonym (ogrodnik).

Kolegium zwróciło uwagę, że powołane przepisy rozporządzenia wskazują wprost, że doświadczenie zawodowe instruktora praktycznej nauki zawodu ustala się na podstawie stażu pracy. Jednak ani powołane przepisy rozporządzenia, ani szeroko rozumiane przepisy "prawa pracy" nie definiują pojęcia "staż pracy". Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 października 1989 r., III PZP 40/89 "W literaturze rozróżnia się dwa znaczenia tego pojęcia. W znaczeniu węższym przez staż pracy rozumie się okres pozostawania w stosunku pracy, natomiast w znaczeniu szerszym przyjmuje się, że na staż pracy składają się dodatkowo inne okresy niż pozostawanie w stosunku pracy, doliczane do właściwego stażu z mocy wyraźnych, szczególnych przepisów prawa". Próby zdefiniowana pojęcia "staż pracy" podjął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 29 września 2008 r., II SA/Op 205/08, w którym wskazano: "Pojęcie »stażu« w »Słowniku Języka Polskiego« oznacza »czas, w którym trwała czyjaś praca lub zdobywanie doświadczenie w jakimś zakresie, okres pracy, okres działalności w jakiejś dziedzinie«. W tymże słowniku, pojęcie »pracy« oznacza »celową działalność człowieka zmierzającą do wytworzenia określonych dóbr materialnych i kulturalnych, działanie, robienie czegoś, wykonywany zawód, zajęcie, zatrudnienie jako źródło zarobku, posada, zarobkowanie. Jak więc wynika z powyższego, zarówno pojęcie »stażu«, jak i definicja »pracy« mają szerokie znaczenie. Warto odnotować, iż przepisy rozporządzenia nie formułują żadnych wymagań, co do tego, w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mieliby udowodnić co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie. Zatem w tym kontekście za nieuprawnione należy uznać zawężenie interpretacji tych pojęć przez organy jedynie do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy."

Kierując się taką argumentacją Kolegium uznało, że do stażu pracy należy zaliczyć nie tylko pracę wykonywana na podstawie umowy o pracę, ale również okres prowadzenia własnej działalności gospodarczej, tym bardziej, że z treści jednego z pism załączonego do akt sprawy, a to oświadczenia M. Ć. wynika, że prowadziła, w latach 1975-1981, w miejscowości W. "własną produkcję ogrodniczą".

Należy w tym momencie wskazać, że w przywołanym wyroku z dnia 29 września 2008 r., Sąd stanął na stanowisku, że "do »stażu pracy w nauczanym zawodzie« bez wątpienia zaliczyć można okres prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek przez skarżącą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej". Jednak występując o przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia strona nie potwierdziła żadnym dokumentem (wpisem do ewidencji działalności gospodarczej), że instruktor praktycznej nauki zawodu – M. Ć. faktycznie prowadziła własną produkcję ogrodniczą. Prowadzone w tym zakresie poszukiwania w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, zarówno na nazwisko "[...]" jak i "[...]", nie potwierdziły stawianej tezy. Dla potwierdzenia tej okoliczności do akt sprawy - na wezwanie organu - przedłożono pismo z dnia 30 stycznia 2012 r., nr [...], wystawione przez Urząd Gminy I., z którego wynika, że "na wniosek Urzędu Miasta L. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w której spisane zostały wyjaśnienia/zeznania świadków na okoliczność prowadzenia przez M. Ć. własnej produkcji ogrodniczej w miejscowości W.". Z pisma wynika również, że w obecności pracownika Urzędu Gminy trzy osoby zeznały, że M. Ć. prowadziła własną produkcję ogrodniczą w miejscowości Wawrzeńczyce. Równocześnie do akt przedłożono kopie protokołów z przesłuchania M. Ch. i M. N., które nie potwierdzają, aby M. Ć. prowadziła własną produkcję ogrodniczą. Przy czym w protokole, M. Ch. wskazał lata 1975-1980, natomiast M. N. lata 1977-1979. Dołączono do akt także oświadczenie M. Ć., że w latach 1975-1981 prowadziła własną produkcję ogrodniczą.

Przedłożony dokument - z dnia 30 stycznia 2012 r. - nie jest zaświadczeniem, w rozumieniu art. 217 k.p.a., i nie potwierdza, że M. Ć. prowadziła własną produkcję ogrodniczą w miejscowości W., w określonym przedziale czasowym. Z pisma wynika, że w obecności pracownika Urzędu Gminy I. trzy osoby (wymienione z imienia i nazwiska) zeznały, że M. Ć. prowadziła własną produkcję ogrodniczą w miejscowości W. Do akt dołączono jednak także dwa protokoły z przesłuchania, z dnia 10 grudnia 2014 r. – M. C. oraz z dnia 11 grudnia 2014 r. – M. N., które przeczą tej tezie. Zarówno bowiem M. N., jak i M. C. stwierdzili, że M. Ć. nie prowadziła własnej produkcji ogrodniczej, lecz tylko pomagała w gospodarstwie osób trzecich (dziadków M. N.). M. N. oświadczyła także, że w latach 1975-1981 mieszkała w jednym domu z M. Ć., a produkcja rolna jej dziadków była prowadzona w latach 1975-1979. Natomiast M. C. stwierdził, że produkcja warzyw, przy której pracowała M. Ć., prowadzona była w latach 1975-1980. Stwierdził także, że M. Ć. nie prowadziła własnej produkcji ogrodniczej.

Odnosząc się do tej kwestii Kolegium wskazało, że choć dokonano analizy tych oświadczeń, z uwagi na brak jakiegokolwiek innego dowodu, to w ocenie Kolegium - na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, czy zostały w tym zakresie spełnione wymogi proceduralne, bowiem przekazując organowi pierwszej instancji kopie protokołów z przesłuchania Urząd Gminy I. nie dołączył kopii wezwań na przesłuchanie wraz z potwierdzeniem ich doręczenia, ani zawiadomienia strony o miejscu i terminie przesłuchania. Dokumenty te zostały poddane analizie, bowiem to z nich strona wywodzi, że spełniona została jedna z przesłanek warunkujących przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia. M. C. oraz M. N. stwierdzili jednoznacznie, że M. Ć. nie prowadziła własnej produkcji ogrodniczej, lecz pracowała/pomagała przy gospodarstwie osób trzecich.

Istnieją również rozbieżności, co, do okresu, w jakim M. Ć. pomagała w tym gospodarstwie. M. C. stwierdził, że produkcja rolna była prowadzona w latach 1975-1980. Nie wskazał jednak w jakim okresie M. Ć. pracowała przy tej produkcji. Natomiast M. N. oświadczyła, że produkcja ta była prowadzona w latach 1977-1979. Oznacza to, że żaden z dokumentów przedłożonych przez stronę, ani oświadczenia odebrane od dwóch osób nie potwierdzają, aby M. Ć., pełniąca funkcje instruktora praktycznej nauki zawodu, prowadziła "własną produkcję rolniczą", w ramach której mogłaby nabyć doświadczenie w zawodzie "ogrodnik".

Do akt sprawy nie przedłożono także świadectw pracy, czy umów o pracę, z których wynikałoby doświadczenie zawodowe M. Ć. w zawodzie "ogrodnik". W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie przedłożył dowodów, które korzystałyby z waloru dokumentu urzędowego potwierdzającego, że M. Ć. - jeden z instruktorów praktycznej nauki zawodu młodocianego K. S. - posiada trzyletni staż pracy w "zawodzie ogrodnik".

Do akt przedłożono "zaświadczenie" z dnia 25 października 2011 r. Sołtysa Wsi S., w którym wskazano, że M. Ć., w latach 1976-1981 pracowała w gospodarstwie rolniczym we wsi S., należącym do M. i W. Ż. Mimo, że dokument ten zatytułowano "zaświadczenie" to nie spełnia on wymogów zaświadczenia w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Sołtys natomiast jest organem wykonawczym jednostki pomocniczej gminy - sołectwa, ale nie jest, bez specjalnego upoważnienia Rady Gminy, umocowany do wydawania zaświadczeń w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 446, z późn. zm.) przewiduje możliwość załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej przez organ wykonawczy gminnej jednostki pomocniczej, ale wyłącznie z mocy upoważnienia udzielonego w drodze uchwały rady gminy (por. postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2003 r., t II CK 193/01). Kolegium ustaliło, że Rada Gminy S. nie udzieliła Sołtysowi Wsi S. upoważnienia do wydawania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolniczym położonym na terenie wsi S. Sekretarz Gminy S. wyjaśniła również, że tego typu zaświadczenia wydaje się na specjalnym formularzu, po przesłuchaniu wskazanych świadków, a protokoły z przesłuchania stanowią załączniki do takiego zaświadczenia. Dlatego również ten dokument nie potwierdza stażu pracy M. Ć. - instruktora praktycznej nauki zawodu - w zawodzie "ogrodnik".

Podsumowując te rozważania Kolegium stwierdza, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można potwierdzić, aby M. Ć., jeden z instruktorów praktycznej nauki zawodu K. S., prowadziła własną produkcję ogrodniczą. Faktu tego nie potwierdziły żadne dowody przełożone przez stronę. Nie można także potwierdzić, że M. Ć. nabyła doświadczenie zawodowe w zawodzie "ogrodnik", w ramach pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę (staż pracy).

W konsekwencji, na podstawie przedłożonych przez stronę dowodów, a także ustaleń poczynionych w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, nie można stwierdzić, aby instruktor praktycznej nauki zawodu – M. Ć. posiadała co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie "ogrodnik", co jest jednym z warunków przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – K. S.

W rozpatrywanej sprawie oświadczenia złożone przed organem administracyjnym (Urzędem Gminy I.) przez dwie osoby - w ramach przesłuchania - stoją w sprzeczności z oświadczeniem M. Ć. zarówno co do faktu prowadzenia "własnego gospodarstwa ogrodniczego", jak i okresu, w którym gospodarstwo to miało być prowadzone. Stąd stanowisko Kolegium przyjęte w niniejszej decyzji jest konsekwencją braku dowodów potwierdzających tezę stawianą przez stronę oraz innymi konkluzjami wynikającymi z oświadczeń złożonych w ramach przesłuchania przez osoby trzecie.

Odnosząc się jeszcze do zarzutów odwołania Kolegium wskazuje, że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Bez wątpienia, na podstawie akt sprawy nie można potwierdzić, aby zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. S. W sprawie nie została spełniona przesłanka odpowiedniego, co najmniej trzyletniego stażu pracy jednego z instruktorów praktycznej nauki zawodu – M. Ć. Kolegium nie stwierdziło również naruszenia przepisów procedury, w tym w szczególności art. 7 i 77, 80 a także art. 107 k.p.a. W ocenie Kolegium z treści uzasadnienia zakwestionowanej decyzji jednoznacznie wynika, czym kierował się organ pierwszej instancji odmawiając przyznania dofinansowania. Argumentacja ta jest przejrzysta i zrozumiała, a także znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Nie stwierdzono również naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.). Jak stwierdzono wyżej, to pracodawca ubiegający się o dofinansowanie kosztów kształcenia winien wykazać dowodami spełnienie przesłanek uzasadniających przyznanie dofinansowania, a nie przerzucać tego obowiązku na organy administracyjne.

Podsumowując należy stwierdzić, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia K. S., bowiem przez część okresu kształcenia zawodowego (od dnia 1 września do dnia 30 listopada 2014 r.) przyuczenie do wykonywania pracy ogrodnika prowadziła osoba, która nie posiadała odpowiedniego (tu: trzyletniego) stażu pracy w zawodzie ogrodnik.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O. zarzucając jej:

- naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 1943), przejawiające się w odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania w sytuacji, gdy skarżący spełnił wymogi określone w ustawie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie;

- naruszenie art. 7, oraz art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r. poz. 935, zwaną dalej "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a przez to zinterpretowanie wątpliwości co do ustalonego stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni wystarcza, aby przesądzić o fakcie, że pani M. Ć. - instruktor praktycznej nauki zawodu ma udokumentowany co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie ogrodnika, uprawniający ją do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu w tym zawodzie;

- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewywiązanie się z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem zeznań pana M. K. znajdujących się w aktach sprawy nr [...];

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie przez Organ błędnej, mało wszechstronnej i w żaden sposób nieuzasadnionej oceny dowodów, a w konsekwencji wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z nich niewynikających, poprzez uznanie jakoby całokształt zgromadzonego w ustawie materiału dowodowego nie wskazywał na potwierdzenie okoliczności trzyletniego stażu pracy instruktora M. Ć. w zawodzie ogrodnik, a w rezultacie bezpodstawne przyjęcie przez Organ, że nie została spełniona jedna z przesłanek przyznania skarżącemu dofinansowania;

- naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, przejawiające się w nieprawidłowym zastosowaniu norm prawa materialnego i przepisów postępowania;

- przepisu art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, będące konsekwencją nieprawidłowego zastosowania przepisów postępowania oraz norm prawa materialnego.

W związku z powyższym wniosło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a., o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. oraz organu I instancji z dnia 5 stycznia 2017 r. odmawiającej przyznania dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika K. S. i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący nie zgodził się z oceną zebranego materiału dowodowego dokonaną przez organy. Ponadto wskazał, że przyjęty przez organ zakres pojęcia "stażu pracy w zawodzie" jest zbyt wąski i nie ma swojego uzasadnienia. Ograniczenie tego pojęcia jedynie do wykonywania obowiązków w ramach stosunku pracy oraz prowadzenia własnej działalności gospodarczej jest sprzeczne z cechami jakim mają służyć wymagania stawiane osobom uprawnionym do prowadzenia praktycznej nauki zawodu.

W ocenie skarżącego użycie określenia "staż pracy" dotyczy wykonywania obowiązków i czynności przy produkcji ogrodniczej niezależnie od formy organizacyjno-prawnej, czy statusu osoby nabywającej koniecznego doświadczenia praktycznego w zawodzie.

W ocenie skarżącego przedstawione przez niego dowody potwierdzają wieloletnie prowadzenie przez M. Ć. działalności ogrodniczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając to stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2007 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne badają zgodność aktów prawnych z prawem materialnym i przepisami postępowania. Nie mogą kierować się zasadami słuszności czy zasadami zaufania społecznego. Kontrola sądowa nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów skargi. W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sąd dokonuje oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Według Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 27 lutego 2017 r. oraz decyzja Kierownika Zespołu Obsługi Ekonomiczno-Administracyjnej Jednostek Oświatowych w D. z dnia 5 stycznia 2017 r. odmawiająca przyznania dofinansowania kosztów przyuczenia do wykonywania określonej pracy młodocianego pracownika K. S.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy art. 70b ust. 1 ustawy prawo oświatowe oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz.U. Nr 244, poz. 1626).

Pierwszy z powołanych przepisów stanowi:

Pracodawca, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia jeżeli:

1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia;

2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Kwalifikacje osób prowadzących przygotowanie zawodowe młodocianych – w tym osób zatrudnionych u pracodawcy określa powołany wyżej § 10 rozporządzenia. Są to przepisy, o których mowa w art. 70b ust. 1 ustawy.

§ 10 rozporządzenia mówi:

1) Zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele.

2) Zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą także prowadzić:

1. Pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi stanowi podstawowe zajęcie i jest wykonywane w tygodniowym wymiarze godzin przewidzianych dla nauczycieli.

2. Pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidulane gospodarstwa rolne dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy,

- zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu".

(...)

4. Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2 powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu.

5) Instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o którym mowa w ust. 4, oraz:

1. świadectwo ukończenia technikum, technikum uzupełniającego lub szkoły równorzędnej, albo świadectwa ukończenia szkoły policealnej lub dyplomu ukończenia szkoły pomaturalnej lub policealnej, tytuł zawodowy w zawodzie, którego będą nauczać lub w zawodzie podobnym do zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać (...).

Z art. 70b – w tym przypadku ust. 1 ustawy wynika, że podstawą do uzyskania dofinansowań do kształcenia praktycznej nauki zawodu młodocianego pracownika jest spełnienie następujących przesłanek: zawarcie umowy o pracę o celu przygotowania zawodowego pracodawcy z młodocianym pracownikiem, ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdanie przez niego egzaminu, o których mowa w pkt 1, osoba prowadząca przygotowanie zawodowe młodocianych posiada określone w przepisach kwalifikacje.

Niesporną okolicznością w sprawie jest, że Centrum Kształcenia i Wychowania Ochotniczych Hufców Pracy w O. zawarła w dniu 1 września 2014 r. umowę z K.S. celu przygotowania zawodowego. Młodociany K. S. otrzymał również zaświadczenie Nr 4/2016 o zdaniu egzaminu przyuczającego do pracy w zawodzie ogrodnik. Wcześniej w dniu 1 lipca 2013 r. zaświadczenie o ukończeniu przez niego gimnazjum z oddziałami przysposabiającymi do pracy.

Do rozważenia pozostało zatem, czy osoby prowadzące przygotowanie do zawodu ogrodnika posiadały właściwe kwalifikacje. Jak wynika bowiem z przedstawionych ustaleń pozostałe przesłanki zostały spełnione.

Przyuczenie do zawodu K. S. prowadziło czterech instruktorów: od dnia 1 września do 30 listopada 2014 r. M. Ć., od dnia 1 grudnia 2014 r. do dnia 30 sierpnia 2015 r. C. W., od dnia 1 września 2015 r. do dnia 29 stycznia 2016 r. Z. S.

Organy obu instancji miały wątpliwości co do kwalifikacji jednego instruktora M. Ć.

Z dokumentów dołączonych do wniosku wynika, że M. Ć. ukończyła Zasadniczą Szkołę Ogrodniczą oraz na bazie tej szkoły następnie trzyletnie technikum. Uzyskała świadectwo dojrzałości z prawem używania tytułu "technik ogrodnik o specjalności: sadownictwo, warzywnictwo, kwiaciarstwo".

Z powyższego wynika iż M. Ć. prowadziła zajęcia praktyczne jako pracownik wyznaczony przez pracodawcę – czyli osobę wskazana w § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia. Zatem skoro nie posiadała tytułu mistrza w zawodzie powinna zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia posiadać przygotowanie pedagogiczne lub kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4 oraz spełniać warunki określone w pkt 1. Punkt 1 mówi o obowiązku ukończenia między innymi technikum uzupełniającego, który to warunek M. Ć. spełnia oraz co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Tę ostatnią okoliczność organ wykazywał przedkładając oświadczenie M. Ć., że prowadziła własne gospodarstwo rolne zawnioskował również o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania świadków M. N., M. C. i M. K.

Organ zdyskwalifikował zaświadczenia przedłożone do sprawy. Otrzymane z Urzędu Gminy protokoły z przesłuchania świadków M. N. i M. C. ocenił w taki sposób, że nie wynika z nich, iż M. Ć. prowadziła własną produkcję ogrodniczą, ale pracowała i pomagała przy gospodarstwie osób trzecich. Ponadto wskazano, że świadkowie podawali różne okresy tej pracy – lata 1975 r. – 1980 r. (M. C.) 1977 – 1979 (M. N.), zaświadczenie, zaś sołtysa wsi S. z dnia 25 października 2011 r. mówi o latach 1976-1981.

Według Sądu ocena tych zeznań dokonana przez organy nie odpowiadała treści tych zeznań. Wskazane zaświadczenia oraz zeznania świadków dotyczą okresu 1975-1979/1980/1981. Pomoc prawna w gospodarstwie ogrodniczym jak wynika z powyższych zeznań nie dotyczyła różnych okresów – ale lat 1975 – do 1981 r.

Przede wszystkim w ocenie Sądu organy wydając zaskarżoną decyzję naruszyły przepisy prawa materialnego polegające na błędnej wykładni pojęcia stażu pracy, o którym mowa w § 10 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.

Zgodzić się należy, ze stwierdzeniem, że przepisy ustawy o systemie oświaty, kodeksu pracy jak i wymienionego wyżej rozporządzenia nie zawierają normatywnego określenia pojęcia "staż pracy".

Lukę tę wypełniło orzecznictwo. Organ II instancji wskazuje na rozumienie tego pojęcia przedstawione w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1989 r. III PzP 40/89, która mówi, że w literaturze rozróżnia się dwa znaczenia tego pojęcia. W znaczeniu węższym przez staż pracy rozumie się okres pozostawania w stosunku pracy, natomiast w szerszym przyjmuje się, że na staż pracy składają się dodatkowo inne okresy niż pozostawanie w stosunku pracy, doliczone do właściwego stażu pracy z mocy wyraźnych szczególnych przepisów prawa. Wskazał też na rozumienie "stażu pracy" w słowniku Języka Polskiego jak i stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w wyroku z dnia 29 września 2008 r. II SA/Op 205/08, w którym stwierdzono, "że przepisy rozporządzenia nie formułują żadnych wymagań, co do tego w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mieli by udowadniać co najmniej 6 letni staż pracy w zawodzie. Zatem w tym kontekście, za nieuprawnione należy uznać zawężenie interpretacji tych pojęć przez organy jedynie do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy". Sąd ten stanął na stanowisku, że do stażu pracy należy zaliczyć pracę we własnym gospodarstwie rolnym.

Sąd w całości podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu mówiącego o tym że przepisy rozporządzenia nie wskazują w jaki sposób instruktorzy praktycznej nauki zawodu mają udowodnić "staż pracy".

Inaczej mówiąc przedmiotem oceny "stażu pracy" może być inna praca w gospodarstwie, również inna niż prowadzona jako własna działalność gospodarcza.

Według Sądu dokonana przez organ wykładnia zawężająca pojęcia "stażu pracy" nie posiada uzasadnienia merytorycznego w powołanym przepisie rozporządzenia. Organ nie wyjaśnił dlaczego tylko praca we własnym gospodarstwie rolnym zasługuje na wliczenie do "stażu pracy". Dlaczego w tym konkretnym przypadku do "stażu pracy" nie została wliczona praca w gospodarstwie rolnym dziadków M. Ć. Należy w tym miejscu zauważyć, że świadek M. K. wyjaśnił, że M. Ć. pracowała w gospodarstwie ogrodniczym swoich dziadków, podobnie zeznała również M. N.; użyła ona określenia, że M. Ć. pomagała w prowadzeniu produkcji ogrodniczej, następnie użyła słowa "pracowała".

Należałoby rozważyć, czy w świetle szeroko rozumianego pojęcia stażu pracy, w rozumieniu słownikowym czyli doświadczenia w jakim zakresie, okresu pracy w jakiej dziedzinie – praca o której mówią świadkowie nie może być oceniona jako staż pracy. Zauważyć też należy, że organ posiadając określone wątpliwości może w myśl art. 7 i 77 k.p.a. przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" p.p.s.a. orzeczono jak wyżej.