Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2935/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: par. 7 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 134 poz 1133
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), , Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi P. K na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 130a ust. 10f ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. dalej u.p.e.a.) w związku z § 3 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 237), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia P.K. na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2016 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 2 pojazdów, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 9 września 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia 12 września 2012 r. P. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o przyznanie wynagrodzenia za przechowywanie na parkingu strzeżonym pojazdów mechanicznych usuniętych z dróg. Pełnomocnik strony pismem z dnia 23 marca 2015 r. dokonał reasumpcji złożonego wniosku domagając się przyznania osobno wynagrodzenia za dozór pojazdów ściągniętych z dróg publicznych w okresie od 21 stycznia 2002 r. do dnia odbioru ostatniego z dozorowanych pojazdów w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statystyczny, za każdy miesiąc przechowywania tychże pojazdów, poczynając od lutego 2002 r., zgodnie z zestawieniem stanowiącym załącznik nr 1 do ww. pisma, a także osobno zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w wysokości wskazanej w załączniku nr 2 do ww. pisma, w tym także kosztów zholowania pojazdów przy przyjęciu kwoty 122,00 zł brutto za każdy pojazd. Ponadto wniósł o niezwłoczne odebranie 24 pojazdów, które nadal znajdują się pod dozorem na parkingu położonym w G. k/P..

Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...] Prezydent Miasta P. przyznał P. K. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór 2 pojazdów za okres od dnia ich zholowania do dnia upływu ustawowego terminu odbioru pojazdu z parkingu tj. za 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, przy przyjęciu stawki dobowej w wysokości 5,00 zł tj.:

1. Ford Escort rej. [...] - za okres 6.05.2009 - 6.11.2009r. tj. za 185 dni - 925,00 zł,

2. Motocykl [...] nr ramy [...] - za okres 14.04.2008 - 14.10.2008r. tj. za 184 dni -920,00 zł.

Należność ta wyniosła łącznie – 1.845,00 zł.

Organ przyznał również zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór w/w pojazdów za okres od dnia 13 września 2010 r. tj. data wpływu wniosku do Urzędu Miasta P., do dnia 19 września 2013 r. (data odbioru pojazdów z parkingu przez Urząd Miasta P.) przy przyjęciu stawki dobowej w wysokości 5,00 zł za dobę tj. za każdy z ww. pojazdów za okres od 13 września 2010 r. do 19 września 2013 r. tj. za 1103 dni po 5.515,00 zł. Należność z tego tytułu wyniosła łącznie 11.030,00 zł. Organ przyznał także zwrot kosztów związanych z usunięciem ww. pojazdów z drogi w wysokości po 75,00 zł za każdy pojazd, łącznie - 150,00 zł.

Przyznana wnioskodawcy należność wyniosła zatem ogółem: 13.025,00 zł.

Jednocześnie organ odmówił przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w/wymienionych 2 pojazdów za okres od dnia upływu ustawowego terminu przechowywania pojazdu, tj. 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, w którym to czasie właściciel pojazdu miał możliwość jego odbioru z parkingu, do dnia 12 września 2010 r. (dzień poprzedzający datę wpływu wniosku do Urzędu Miasta P.), tj. za okres:

1. Ford Escort rej. [...] - 7.11.2009 r.- 12.09.2010 r.

2. Motocykl [...] nr ramy [...] - 15.10.2008 r. - 12.09.2010 r.

Organ odmówił także przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru za przechowywanie w/w 2 pojazdów według stawek żądanych przez stronę, wynikających z uchwał Rady Miasta P. w sprawie wysokości opłat z usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie, podjętych w łatach 2005-2013, tj.: uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] grudnia 2005 r. - po 6,10 zł, uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] marca 2007 r. - po 6,10 zł, uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia 30 marca 2010 r. - po 12,20 zł, uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] czerwca 2011 r. - po 33,00 zł, uchwała Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2012 r. - po 35,00 zł.

Ponadto organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy wynagrodzenia za dozór w/w 2 pojazdów w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny, za każdy miesiąc przechowywania tych pojazdów, określonego w załączniku nr 1 do pisma z dnia 17 marca 2015 r., a także zwrotu kosztów zholowania pojazdów wymienionych w pkt 2 w wysokości po 122,00 zł za każdy pojazd.

Organ wyjaśnił, że w celu ustalenia stawek właściwych do przyznania stronie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, Prezydent Miasta P. przeprowadził dowód z opinii biegłego, która została sporządzona w dniu 8 maja 2013 r. W ocenie organu I instancji stawki określone w tej opinii dają podstawę do przyjęcia, że stawka za przechowywanie określona przez stronę w pismach z dnia 10 sierpnia 2012 r. i z dnia 12 września 2012 r. zapewnia stronie zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór z tytułu przechowania pojazdu, jest bowiem zbliżona do stawek ustalonych przez biegłą.

W ocenie organu I instancji jest to najbardziej optymalne rozwiązanie wobec braku możliwości ustalenia (przedstawienia) przez stronę dokumentów potwierdzających rzeczywiste koszty przechowywania przedmiotowych pojazdów.

Organ I instancji wskazał, że przyznając P. K. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowych pojazdów za okres od dnia zholowania do dnia upływu ustawowego terminu odbioru przez właściciela lub osobę uprawnioną pojazdu z parkingu, tj. za 6 miesięcy od dnia jego usunięcia, kierował się uchwałą NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt OPS 1/10, w której Sąd stwierdził, że jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Natomiast przyznając wynagrodzenie od dnia 13 września 2010 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miasta P.) organ I instancji kierował się orzecznictwem sądów administracyjnych, z którego wynika, że dopiero wywiązanie się z obowiązku powiadomienia właściwego organu uzasadnia domaganie się od tej daty wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu. Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło niewykonanie przez P. K. czynności, o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2007r. Nr 191, poz. 1377 ze zm.), które w § 7 ust. 2 stanowiły, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Organ I instancji wskazał, że skarżący nie przedstawił dokumentów, z których wynika spełnienie obowiązku z § 7 ust. 2 rozporządzeń z 2002 r. i 2007 r.

Organ I instancji wskazał, że zwrot kosztów związanych z usunięciem pojazdu z drogi przyznany został według stawek określonych przez pełnomocnika strony tj. w wysokości 75,00 zł za każdy zholowany pojazd.

Prezydent Miasta P. odmówił natomiast zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 2 pojazdów według stawek żądanych przez stronę, wynikających z uchwał Rady Miasta P. w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi i ich parkowanie, podjętych w latach 2005-2013, ponieważ stawki te odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy i nie mają zastosowania do powiatu, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu. Odmówił także przyznania wynagrodzenia za dozór przedmiotowych 30 pojazdów w wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny za każdy miesiąc przechowywania tychże pojazdów uznając, iż brak jest podstaw dla zastosowania w przedmiotowej sprawie danych o przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu w sektorze przedsiębiorstw. Strona nie była pracownikiem, prowadziła działalność gospodarczą na własny rachunek i własne ryzyko. Wynagrodzeniem takich podmiotów jest zysk z prowadzenia tej działalności.

Odnośnie żądania wyodrębnienia wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, organ I instancji podniósł, że skarżący nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia. Wobec powyższego organ zlecił biegłemu wykonanie stosownej opinii, jak również sam dokonał rozeznania rynku.

W kwestii wyodrębnienia kwoty netto i kwoty podatku od towarów i usług VAT organ wskazał, że postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto.

Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia P. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy wskazał, że ciężar dowodzenia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia obciąża przedsiębiorcę sprawującego dozór. Jeżeli nie wykaże on jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi i ich parkowaniem, nie przedstawi stosownych dokumentów, ani nie wykaże sposobu ich wyliczenia, to działanie takie powoduje przerzucenie na organ ciężaru ustalenia i wyliczenia koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi w danych stosunkach, ale z konsekwencjami ewentualnych niekorzystnych dla strony wyliczeń.

Organ odwoławczy wskazał, że P. K., prowadzący działalność gospodarczą "[...] P. K.i" został wyznaczony do usuwania pojazdów z dróg i ich przechowywania na parkingu strzeżonym począwszy od 1 czerwca 2006 r. do 31 marca 2010 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta P.nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. i Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. W tym czasie usunął z dróg miasta P. około 100 pojazdów, w tym 2 pojazdy objęte niniejszym postępowaniem, co do których zapadły orzeczenia właściwego Sądu o przejściu ich własności na rzecz gminy P. - miasta na prawach powiatu.

W ocenie organu odwoławczego rację ma organ I instancji, że z przepisów obowiązujących w okresie, w którym pojazdy zostały usunięte z dróg wynika, iż samochód usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Jednakże stosownie do przepisu § 7 ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. i z 2007r. w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym tj. w ciągu 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamiała o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Powiadomienie takie było pierwszą informacją, jaką uzyskiwał organ o pojeździe nieodebranym z parkingu przez jego właściciela i uruchamiało tym samym procedurę likwidacyjną, a zatem miało wpływ na termin podejmowania przez właściwy organ określonych czynności likwidacyjnych.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., przy ustalaniu początkowego terminu, od którego należy przyznać wynagrodzenie za dozór pojazdu, należy mieć na uwadze także uregulowanie zawarte w § 7 ust. 2 w/w rozporządzeń, w którym na podmiot prowadzący parking nałożono obowiązek niezwłocznego – w terminie 3 dni - powiadomienia właściwego miejscowo urzędu skarbowego o nieodebraniu pojazdu przez jego właściciela. Zdaniem organu odwoławczego uprawnione jest stanowisko, że za czas niewłaściwego sprawowania dozoru wskutek uchybienia określonym prawem obowiązkom przez dozorcę, które przyczyniły się do wydłużenia okresu przechowania rzeczy z przyczyn leżących po stronie dozorcy, uzasadnione jest nieprzyznanie dozorcy zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. W przypadku powiadomienia urzędu skarbowego w terminie wskazanym w § 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów, urząd ten ma możliwość odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego i przemieszczenia go np. na swój parking, za który nie będzie ponosił kosztów dozoru.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego twierdzenia, jakoby skarżący zawiadamiał zarówno Komendę Miejską Policji w P., jak i Urząd Skarbowy w P. o znajdujących się na parkingu strzeżonym pojazdach nie zasługują na uwzględnienie, bowiem postępowanie przed organem orzekającym w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa było inicjowane przez powiadomienie prowadzącego parking właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o nieodebraniu pojazdu usuniętego z drogi przez jego właściciela i powinno ono mieć charakter pisemny, co wynika z art. 14 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyrażającego zasadę pisemności, zaś z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 10 lipca 2013 r. wynika, że organ ten nie prowadził postępowania likwidacyjnego w stosunku do pojazdów objętych wnioskiem P. K.. Ponadto pismem z dnia 3 października 2012 r. Naczelnik poinformował, że nie posiada dokumentacji w sprawie pojazdów usuniętych przez P. K. w latach 2006-2010 oraz że P. K. nie występował z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. W związku z powyższym organ uznał wyjaśnienia P. K. za niewiarygodne. W ocenie organu odwoławczego, gdyby skarżący kierował powiadomienia do tych organów, to przynajmniej część z nich powinna zostać odnaleziona.

W zakresie stawki, według której organ I instancji wyliczył przysługującą P. K. należność z tytułu wydatków na dozorowanie każdego pojazdu i wynagrodzenie za dozorowanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że zwrot wydatków koniecznych związanych z wykonywaniem dozoru ma charakter zwrotu należności, jakie już istnieją w dacie składania samego wniosku i zostały poniesione. W tym zakresie problemem jest jedynie udokumentowanie ich wysokości przez wnioskodawcę lub wyliczenie ich wysokości przez organ w sytuacji, gdy dozorca tego nie dopełni. Natomiast wynagrodzenie za dozór jest należnością uznaniową, o ile jej wysokość nie zostanie wcześniej ustalona w drodze umowy lub nie wynika z treści istniejącego prawa.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że z treści art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorcy na jego żądanie przysługuje zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Jednakże nie oznacza to, iż przyznając należność w oparciu o ten przepis organ musi osobno określić wielkość koniecznych wydatków i osobno wielkość wynagrodzenia. W ocenie kolegium organ może należność tą określić jedną kwotą, o ile obejmuje ona zarówno wydatki, jak i wynagrodzenie za dozór.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wyjaśniło przy tym, że opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu (rada miasta) na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy. W związku z tym opłaty te nie mają wprost zastosowania do powiatu, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego, że stawki te stanowią podstawę jego rozliczeń z właścicielem parkingu, na którym przechowywane były pojazdy, organ odwoławczy wskazał, że takie uzasadnienie nie może być uwzględnione, ponieważ z umowy użyczenia zawartej dnia 1 lipca 2002r., a także z umowy zawartej 2 stycznia 2007 r. wynika, że P. K. wziął ten parking w bezpłatne użyczenie. Z tego powodu Kolegium nie znalazło podstaw do prowadzenia w tej sytuacji dowodów z zeznań właściciela parkingu i wyjaśnień skarżącego w celu wyjaśnienia odpłatnego charakteru tej umowy.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił żadnej kalkulacji kosztów i wydatków związanych z dozorem, ani dowodów na powyższe okoliczności, ograniczając się początkowo do żądania stawki dobowej w wysokości 5,00 zł, a następnie stawek wynikających ze stosownych uchwał Rady Miasta P., które stanowić miały podstawę wzajemnych rozliczeń P.K. i właściciela parkingu. W ocenie organu odwoławczego w tej sytuacji zasadnie organ I instancji powołał biegłego, która wyliczyła, że średni koszt dobowy utrzymania parkingu dla pojazdów o masie do 3,5 t. wyniósł 604,02 zł, a w przeliczeniu na jedno stanowisko parkingowe - 3,72 zł. Po uwzględnieniu obciążenia podatkiem VAT 22% koszt dobowy wynosi 4,54 zł brutto. Natomiast zysk na tego rodzaju działalności określa się w wysokości 20%. Nadto w załączniku nr 2 w tabeli biegła przedstawiła wysokość koniecznych wydatków poniesionych przez dozorcę związanych z holowaniem pojazdu, wykonywaniem dozoru, przechowywania pojazdu na parkingu oraz wysokość należnego wynagrodzenia za dozór przechowywanego pojazdu na parkingu strzeżonym w rozbiciu na poszczególne lata od 2002 r. do 2012 r.

Ponadto w toku postępowania przeprowadzono analizę porównawczą cen ze parkowanie pojazdów stosowanych przez innych przedsiębiorców prowadzących tego rodzaju działalność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, że zastosowana przez organ I instancji stawka w wysokości 5,00 zł za dobę odzwierciedla wysokość koniecznych wydatków na dozorowanie 2 pojazdów objętych niniejszym postępowaniem, a także należne dozorcy wynagrodzenie.

W ocenie Kolegium organ mógł skorzystać z dowodu w postaci opinii biegłego, ponieważ wnioskodawca należności tych nie skalkulował i nie przedstawił na potwierdzenie kosztów żadnej dokumentacji. Sporządzona w przedmiotowej sprawie opinia wylicza te koszty szacunkowo, uwzględnia jednak wszystkie koszty, które związane są z prowadzeniem działalności polegającej na dozorowaniu pojazdów.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że stawka w wysokości 5,00 zł mieści się raczej w dolnych widełkach deklarowanych przez przedsiębiorców stawek i jest nieco niższa od danych wyliczonych przez biegłą, ale należy tu uwzględnić, że przyjęte do porównania stawki dotyczyły samochodów sprawnych, używanych przez ich właścicieli, gdy tymczasem wartość 30 pojazdów przechowywanych przez skarżącego była znikoma. Były to bowiem samochody porzucone, całkowicie zużyte i unieruchomione, do których nikt nie rościł pretensji, tym samym ryzyko dozorcy, związane z odpowiedzialnością za utratę, pogorszenie lub zniszczenie dozorowanego przedmiotu było znikome. Ponadto łączny czas przechowywania pojazdów był dość długi, a inaczej są kalkulowane stawki przy usłudze kilku, czy kilkunastodniowej, inaczej zaś przy stałych zleceniach. Stawka ta w ocenie Kolegium obejmuje również należne dozorcy wynagrodzenie. Wynika to zarówno z opinii biegłej, która obliczyła zysk przedsiębiorcy zajmującego się holowaniem i dozorowaniem pojazdów, jak również z analizy porównawczej, bowiem stawki abonamentowe za parkowanie kalkulowane są w taki sposób, aby zapewnić przedsiębiorcy zarówno zwrot kosztów, jak i zysk z prowadzonej działalności.

W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą zysk ten uznać należy za "wynagrodzenie" z prowadzonej działalności. Brak jest zatem podstaw do wyliczania tego wynagrodzenia w oparciu o wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, publikowanego przez Główny Urząd Statyczny.

Organ odwoławczy uznał ponadto, że brak jest uzasadnienia dla określenia w postanowieniu, iż przyznana kwota należności ma charakter wynagrodzenia netto, czy też brutto, bowiem postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto. Postanowienie to orzeka jedynie o łącznej kwocie, jaką organ przyznaje dozorcy za wykonaną usługę. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że roszczenia skarżącego z tytułu holowania pojazdów wynosiły 100,00 zł i od roku 2007 - 75,00 zł. – pismo z dnia 8 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 12 września 2012 r. Z uwagi na fakt nie kwestionowania tych kwot przez organ I, brak było potrzeby ich dodatkowego ustalania, a sam skarżący nie wyjaśnił i nie udokumentował w zażaleniu, iż koszty te wynoszą 122,00 zł.

W ocenie Kolegium, brak jest również podstaw do przyznania skarżącemu odszkodowania, bowiem stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, jest stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracyjnych, a nie stosunkiem cywilnoprawnym. Ustalenie odsetek w postępowaniu administracyjnym jest możliwe tylko w sytuacji, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, a przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje ustalenia i przyznania odsetek.

Skargę na powyższe postanowienie złożył P. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

- art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 130a pkt 10 f i h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 3 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie;

- § 3 pkt l lit. "a" oraz § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.02.2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez ich niezasadne zastosowanie;

- § 6 ust. 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23.04.2002 r. w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie;

- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego niezastosowanie;

- § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, poprzez ich niewłaściwą wykładnię;

- art 77 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie;

- art. 1, 2, 6, 8, 14 § 1 i § 2, 35 § 1 i § 3, 75 § 1 i § 2, 77 § 1, 78 § 1, 80, 107 § 3, 124 § 1 i § 2, 126 i 136 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że obie należności wskazane art. 102 § 2 u.p.e.a. mogą być zsumowane i podane łącznie, jako jedna kwota, jednak nie zwalnia to organu orzekającego, od wskazania oddzielnie wysokości obu tych należności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Podkreślić należy, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, czyni to na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w postępowaniu administracyjnym Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do kompetencji sądu należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), wyeliminowanie przez sąd z porządku prawnego zaskarżonego aktu może nastąpić w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c) także wówczas, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (pkt 2) lub też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie jednak nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, na mocy art. 151 p.p.s.a.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 25 pojazdów.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone, jak również poprzedzające je postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zarówno w zakresie ustalonego stanu faktycznego, jak również zastosowanych przepisów prawa.

Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku skarżącego stanowił przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201 ze zm., dalej zwana także u.p.e.a.).

Zgodnie z art. 102 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 powołanej ustawy. Przepis ten nie określa jednak żadnych kryteriów i zasad ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków powinno być odpowiednie do okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu, a więc odpowiednie do realiów konkretnego przypadku. Wydatki powinny być przy tym konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym na wykonywanie dozoru przez podmiot wykonujący dozór, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 474/12, Lex nr 1222384, wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1214/08, LEX nr 513111).

Jednocześnie wskazać należy, że ciężar dowodzenia wysokości koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia obciąża przedsiębiorcę sprawującego dozór. W przypadku nie przedstawienia odpowiednich danych, wynagrodzenie może być obliczone przez organ przy wykorzystaniu metody porównawczej. W tym zakresie organ może posiłkować się również danymi dotyczącymi kosztów parkowania pojazdów na innych parkingach, przy czym należy uwzględnić, że koszty dozorowania pojazdu przez dłuższy okres czasu odpowiadają raczej stawkom abonamentowym.

W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia ustalenia okresu za jaki wnioskodawcy należy się wynagrodzenie i zwrot wydatków za dozorowanie pojazdów, a także sposób wyliczenia tych należności.

Odnosząc się do pierwszej kwestii wskazać należy, że organy administracji zasadnie uznały, iż skarżący nie dopełnił obowiązków informacyjnych, ciążących na nim z mocy § 7 ust. 2 rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów z dnia 2 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r Nr 134 poz 1133) oraz z dnia 16 października 2007 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 191, poz. 1377 z późn. zm.). Z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej jako u.p.r.d w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym wymienione pojazdy zostały usunięte z dróg wynika, iż samochód usunięty i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy.

Zwrócić należy uwagę, że stosownie do § 7 ust. 2 i 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot ten po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie odpowiednio do organu gminy lub właściwego miejscowo urzędu skarbowego kopię powiadomienia właściciela pojazdu o wydaniu dyspozycji jego usunięcia i skutkach jego nieodebrania z parkingu, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia. Na tej podstawie naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego orzekał w drodze decyzji o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Dlatego też ocena prawidłowości postępowania podmiotu dozorującego, a w szczególności ocena czy wypełnił on obowiązek powiadomienia przewidziany w powyżej cyt. § 7 ust. 2 rozporządzenia, powinna mieć wpływ na ostateczne ustalenie wysokości wynagrodzenia. W ocenie Sądu nie wywiązanie się przez dozorcę z nałożonych nań obowiązków informacyjnych nie może prowadzić do przenoszenia całej odpowiedzialności na organ, pozostający w niewiedzy co do istnienia pojazdów nie odebranych przez ich właścicieli i nabycia uprawnień właścicielskich do tych pojazdów przez Skarb Państwa (aktualnie Starostwo). W przypadku terminowego powiadomienia organu, organ ten miał możliwość odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego i jego sprzedaży, co nie generowało niepotrzebnych kosztów dozorowania. Dlatego też nie można odmówić racji stanowisku organów, że przy ustalaniu początkowego terminu, od którego należy przyznać wynagrodzenie za dozór pojazdu, należy mieć na uwadze także uregulowanie zawarte w § 7 ust. 2 rozporządzenia. Uprawnieniu dozorcy do żądania wynagrodzenia od organu za wykonywanie dozoru odpowiada bowiem obowiązek dozorcy przechowywania rzeczy ze starannością, zapobiegającą utracie jej wartości. Należy zgodzić się z organem administracji, że wydłużony do kilku lat okres przechowania pojazdu na otwartym parkingu prowadzi do znacznego obniżenia jego wartości, ponieważ czynnik czasu oddziałuje na jego techniczne zużycie, a nadto prowadzi do powstania znacznych dodatkowych nakładów poniesionych na dozór, które w tej sytuacji nie mogą być uznane za "konieczne" w rozumieniu normy art. 102 § 2 u.p.e.a. Zatem uprawnione jest stanowisko, że za czas niewłaściwego sprawowania dozoru wskutek uchybienia określonym prawem obowiązkom przez dozorcę, które przyczyniły się do wydłużenia okresu przechowania rzeczy z przyczyn leżących po stronie dozorcy, uzasadnione jest nieprzyznanie dozorcy zwrotu wydatków oraz wynagrodzenia, o których mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a.

Wskazać należy, że organ I instancji kilkakrotnie zwracał się do P.K. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego o przesłanie wszelkich dokumentów potwierdzających, że skarżący powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego o fakcie nieodebrania z parkingu pojazdów przez ich właścicieli w ustawowym terminie, Z odpowiedzi organu (z dnia 9 stycznia 2015 r.) wynika, że do Urzędu nie wpłynęła żadna dokumentacja dotycząca ww. pojazdów znajdujących się na parkingu.

P. K., wbrew swoim twierdzeniom, nie powiadomił też policji, tj. podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdów o ich nieodebraniu z parkingu.

Podkreślić należy, że postępowanie, którego wynikiem jest orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przejęciu własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa inicjowane jest poprzez powiadomienie właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego przez prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu usuniętego z drogi przez jego właściciela powinno mieć charakter pisemny. Powyższe wynika z art. 14 kpa wyrażającego zasadę pisemności.

Z uwagi na powyższe okoliczności rozstrzygnięcie organu, w którym odmówił skarżącemu zwrotu wydatków wynagrodzenia za dozorowanie za okres, w którym P. K. pozostawał w opóźnieniu z zawiadomieniem właściwego wówczas organu likwidacyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o pojazdach dozorowanych na jego parkingu, należy uznać za prawidłowe.

Kolejną kwestią sporną w przedmiotowej sprawie pozostaje stawka, według której organ wyliczył przysługującą P. K. należność z tytułu wydatków na dozorowanie każdego pojazdu i wynagrodzenie za dozór.

Jak już wcześniej wskazano art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości tego wynagrodzenia. Jednak w świetle ugruntowanego orzecznictwa, ustalając wysokość koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozorowanie uwzględnić należy zakres obowiązków dozorcy, okoliczności przechowywania, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość przedmiotu i powierzchnię niezbędną do składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości składowanej rzeczy i z okoliczności składowania oraz czas przechowywania pojazdu.

Wbrew zarzutom skargi organ II instancji odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 102 § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy uznał bowiem, że należność dotycząca zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów objętych postanowieniem oraz wysokość wynagrodzenia za dozór nad tymi pojazdami, może być określona jedną kwotą, o ile obejmuje ona zarówno wydatki, jak i wynagrodzenie za dozór. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się przy ocenie okoliczności mających wpływ na określenie wysokości należności. Jednocześnie wyjaśnił, iż w związku z tym, że wnioskodawca nie skalkulował wysokości należności i nie przedstawił żadnej dokumentacji w tym zakresie, organ I instancji zmuszony był do podjęcia działań, które były konieczne do wyjaśnienia sprawy w aspekcie kosztów dozoru, jak i wynagrodzenia za dozór, w tym uwzględnienie opinii biegłej sądowej E. P. – sporządzonej na zlecenie organu I instancji.

Sąd podziela także stanowisko organu, co do braku podstaw do przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór dwóch pojazdów według stawek żądanych przez stronę wynikających uchwał Rady Miasta P. w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi 1 ich parkowanie, podjętych w latach 2005-2013 z następujących przyczyn.

Opłaty za przechowywanie pojazdów ustalone przez radę powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 u.p.r.d. odnoszą się do właścicieli pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami tej ustawy. Opłaty te nie mają zastosowania do powiatu, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu co znajduje potwierdzenie w obszernie przywołanym przez organ orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Jednocześnie Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że postanowienie w przedmiocie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór nie ma charakteru faktury, w której zawiera się cenę według wartości netto i wartości brutto. Dlatego też za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 77 § 1 k p a.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 136 k p a. w zw. z art. 74 § 1 k.c., bowiem organ odwoławczy rozważał wartość dowodową i wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy umów zawieranych przez skarżącego z K. S., czemu dał wyraz w uzasadnieniu. Jak trafnie wskazał organ, z umowy użyczenia zawartej w dniu 1 lipca 2002 r., a także z umowy zawartej w styczniu 2007 r. wynika, że skarżący wziął parking od K. S. w bezpłatne użyczenie, dlatego też prowadzenie dowodów z zeznań K. S. i wyjaśnień P. K. w celu wyjaśnienia odpłatnego charakteru tej umowy było bezzasadne.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy nie bez znaczenia jest fakt, że w art. 102 § 2 u.p.e.a. mowa jest o koniecznych wydatkach związanych z wykonywaniem dozoru, podczas gdy z twierdzeń samego skarżącego wynika, że rzekome należności za użyczenie parkingu nie zostały zapłacone, a w ocenie Sądu brak jest podstaw do ich uiszczenia, zatem nie stanowią wydatku koniecznego obciążającego skarżącego.

Nieuzasadniony jest również zarzut braku rozstrzygnięcia co do żądanego odszkodowania równego wysokości odsetek ustawowych liczonych od kwot należnego wynagrodzenia na dzień zgłoszenia wniosku do dnia ich zapłaty. Przypomnieć bowiem należy, że przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje ustalenia i przyznania odsetek. Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami za dozorowanie pojazdów oraz wynagrodzeniem za dozór, nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń, zatem organ administracji nie może ich określać i zarządzać obowiązku zwrotu w trakcie postępowania administracyjnego z uwagi na brak takich uregulowań.

Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu organ zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy w sposób prawidłowy i wystarczający dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia z zachowaniem reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 k p a., czemu dał wyraz w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.