Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 94/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33  par. 1  pkt 1, 6 i 8
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej określany zamiennie "Dyrektor" "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz.23 ze zm, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasdnione oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr [...] do [...].

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 29 sierpnia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., po uprzednim doręczeniu S. S. (dalej jako "skarżący") upomnień z dnia [...] r. nr [...] do [...], wystawił wobec niego tytuły wykonawcze o nr [...] do [...] obejmujące zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od maja do czerwca 2016 r. i skierował je do egzekucji.

Organ egzekucyjny, będący również wierzycielem, zawiadomieniami z dnia 30 sierpnia 2016 r. o nr [...] do [...] dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego. Zawiadomienia te wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] r., zaś skarżącemu w dniu [...] r.

Pismem z dnia 16 września 2016 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w zakresie: zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych skutkujących znacznymi niedogodnościami uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie, brak wymagalności obowiązku, brak doręczenia wymaganego prawem upomnienia, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie oraz prowadzenie egzekucji przez organ niewłaściwy. Jednocześnie skarżący wniósł o m.in. o umorzenie postępowań egzekucyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ egzekucyjny uznał za nieuzasadnione wszystkie powyższe zarzuty oraz odmówił umorzenia postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący podtrzymując podniesione zarzuty.

Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy na wstępie przywołał na wstępie art. 33 § 1 i § 2 oraz art. 34 § 4 i § 5 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt. 2 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku, podzielił stanowisko organu egzekucyjnego i wskazał, że w niniejszej sprawie podstawą prawną wymaganego obowiązku jest art. 3a § 1 u.p.e.a. Wskazał, że deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne zawierają pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych. Obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych wynika wprost z przepisów prawa, jest wymagalny ponieważ nie został wykonany, a wierzyciel ma prawo domagać się jego wykonania. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2016, poz. 963, dalej jako" u.s.u.s.") składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że skarżący nie wyjaśnił na czym miałby polegać brak wymagalności obowiązków, na które opiewają tytuły wykonawcze o Nr. od [...] do [...]. Tymczasem skuteczne powoływanie się na okoliczność wymienioną w przepisie art. 33 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. wymaga wykazania przez stronę, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny, a takiej okoliczności strona nie udowodniła, zaś zaistnienia tej okoliczności nie wykazują, zdaniem organu odwoławczego, przedłożone akta przedmiotowej sprawy.

Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w trybie art. 33 § 1 pkt. 6 u.p.e.a. Dyrektor stwierdził, iż przeprowadzone przez organ egzekucyjny z urzędu badanie dopuszczalności egzekucji powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Obowiązek dotyczy należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia, a więc podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 u.p.e.a. Upomnienie zostało doręczone w dniu [...] r. Zgodnie z art. 7 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny stosuje środki, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny na podstawie art. 19 § 4 i art. 80 § 1 u.p.e.a. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do zastosowania egzekucji z rachunków bankowych.

Jednocześnie podkreślił, że generalną zasadą jest, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków z tyt. składek ubezpieczeniowych, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Wyjątek od tej reguły stanowi art. 3a cyt. ustawy egzekucyjnej. Zgodnie bowiem z § 2 tego przepisu w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli:

1) w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej, w informacji o opłacie paliwowej, w informacji o dopłatach lub deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;

2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1.

W ocenie organu odwoławczego z powyższych przepisów jednoznacznie więc wynika,

że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna wówczas gdy wierzyciel wydał decyzję określającą zobowiązanie (art. 3 § 1u.p.e.a.) lub gdy zostaną jednocześnie spełnione przesłanki wynikające z art. 3a § 1 i § 2 cyt. ustawy (wyjątek od zasady). Tym samym organem egzekucyjnym właściwym w niniejszej sprawie jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C., który miał możliwość egzekwowania w trybie egzekucji z rachunku bankowego składek ubezpieczeniowych za okres 05/2016 r., 06/2016 r., po uprzednim doręczeniu w dniu [...] r. upomnień. A podstawę wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych stanowiły deklaracje rozliczeniowe zawierające stosowne pouczenie, że będą one stanowiły podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych.

W zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wskazał, iż w związku z nieuregulowaniem zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia za okres od 05/2016 r. do 06/2016 r. wierzyciel zgodnie z tym przepisem w dniu 29 lipca 2016 r. skierował do skarżącego upomnienia przedegzekucyjne, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Przedmiotowe upomnienia zostały odebrane przez skarżącego w dniu [...] r., co wynika z akt sprawy.

Odnosząc się do zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt. 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ odwoławczy uznał, że słusznie organ egzekucyjny nie uznał środka egzekucyjnego dokonanego zawiadomieniami z dnia [...] r. za zbyt uciążliwy dla zobowiązanego, powołując się na okoliczność, iż w przypadku prowadzenia egzekucji z rachunku bankowego strona zostaje ograniczona w prawie udzielania zleceń rozliczeń pieniężnych, i to jedynie do wysokości należności podlegających egzekucji. Istotne jest to, że rachunek pozostaje otwarty, a strona może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Zgodnie z art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny w trakcie postępowania egzekucyjnego stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków te, które są najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Spośród katalogu środków w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, wymienionych w przepisie art. 1a pkt 12a znajduje się m. in. egzekucja z rachunków bankowych. Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny zmierzał do wykonania obowiązku objętego tytułami wykonawczych o nr od [...] do [...], stosując środek egzekucyjny dopuszczony przez ustawę przy egzekucji należności pieniężnych. Strona skarżąca nie przedstawiła także propozycji innego, mniej uciążliwego, zdaniem zobowiązanego, środka egzekucyjnego. Wyłącznie zobowiązany może wskazać zajęcie którego składnika majątkowego byłoby mniej uciążliwe, czego nie uczynił wskazując wyłącznie, iż uciążliwość objawia się niedogodnościami uniemożliwiającymi normalne funkcjonowanie. Organ egzekucyjny przy badaniu uciążliwości środka egzekucyjnego musi odnieść go do konkretnego przypadku uwzględniając przedłożoną dokumentację przez zobowiązanego, a takiej nie dołączono. Przypomniał przy tym, że "uciążliwość" w świetle art. 33 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności powodująca niemożność czy utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu dłużnika". W ocenie Dyrektora takich okoliczności zobowiązany nie wykazał. Nie przedstawił bowiem żadnej dokumentacji świadczącej o bieżących trudnościach w związku z dokonaniem zajęcia rachunku bankowego.

Odnosząc się do zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dyrektor wskazał, że właściwość rzeczową administracyjnego organu egzekucyjnego, ustawodawca uregulował w art. 19 u.p.e.a., zaś zgodnie z art. 19 § 4 tej ustawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Zatem zgodnie z art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Oddziału ZUS ma możliwość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego. Właściwość miejscową organu egzekucyjnego przy dochodzeniu należności pieniężnych, ustawodawca uregulował w przepisie art. 22 u.p.e.a. Zgodnie z art. 22 § 2 cyt. ustawy właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a-3a. Jednocześnie w myśl art. 73 ust. 3 pkt. 3 u.s.u.s. tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określanie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej należy do zakresu działania Prezesa Zakładu. Na tej podstawie oraz w oparciu o statut Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. - Dz. U. Nr 18, poz.93) zarządzeniem Nr 10 z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych ZUS Prezes Zakładu określił siedzibę i właściwość terytorialną działających w ZUS terenowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie z zarządzeniem właściwość terytorialną Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C. obejmuje teren miasta R. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 7 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1411), wchodzącym w życie z dniem 8 września 2016 r., wyznaczono siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a. Co prawda zgodnie z § 3 tegoż rozporządzenia do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, (zatem tak jak w przedmiotowej sprawie przepisy powołane wyżej przez Dyrektora Izby Skarbowej w K.), jednakże zgodnie z załącznikiem właściwość miejscowa Dyrektora Oddziału w C. obejmuje gminę o statucie miasta R.

W skardze na powyższe postanowienie skarżący powtórzył dotychczasowe zarzuty i wniósł o jego uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie skargi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wymaga zaakcentowania, że stan faktyczny sprawy został opisany w części historycznej niniejszego uzasadnienia, zatem nie ma potrzeby jego ponownego opisywania. Z uwagi jednak na fakt, że skarżący zarzucał organom nie doręczenie – przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego upomnień przyjdzie wskazać, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w przekazanych sądowi aktach egzekucyjnych. Upomnienia z dnia [...] r. zostały bowiem skarżącemu doręczone w dniu 16 sierpnia 2016 r., co wynika z kart nr 3 i 4 akt egzekucyjnych, zawierających zarówno upomnienia jak i zwrotne potwierdzenia ich odbioru. Upomnienia zawierały pouczenie, że w przypadku braku uregulowania należnych ZUS składek w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnień "zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej". W opisanej sytuacji, Sąd uznał, że sformułowany przez skarżącego zarzut jest nieprawdziwy i stąd jego uwzględnienie nie było możliwe. Wypada dodatkowo zaakcentować, że tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu [...] r., a wiec po upływie 13 dni od dnia otrzymania przez skarżącego upomnień (karty od nr 5 do 8 akt egzekucyjnych). Nie bez znaczenia jest też fakt, że upomnienia zostały doręczono bezpośrednio skarżącemu, co wynika z podpisu na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek, zatem skarżący posiadał pełną wiedzę o konsekwencjach prawnych nie zastosowania się do upomnień.

Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności egzekwowanego obowiązku przyjdzie odwołać się do regulacji zawartej w art. 3a § 1 pkt 3 oraz § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 77 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013, str. 1, z późn. zm.), podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym, składek na ubezpieczenie społeczne (podkreślenie Sądu), opłat paliwowych, o których mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 641 i 901 oraz z 2016 r. poz. 615, 770 i 1020), dopłat, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471), a także opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 i 1020), stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one m.in. z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. Stosownie natomiast do § 2 w/w przepisu, w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli:

1) w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej, w informacji o opłacie paliwowej, w informacji o dopłatach, w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub rozliczeniu zamknięcia zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;

2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1.

W badanej sprawie w/w przesłanki zostały spełnione zatem zarzut braku wymagalności obowiązku nie zasługiwał na uwzględnienie.

Jak wynika z akt sprawy oraz ustaleń organu wierzyciel w wystawionych tytułach wykonawczych wskazał w rubryce E kwadrat 3, że podstawę prawną objętych nimi należności stanowią deklaracje rozliczeniowe złożone przez skarżącego, powołując się na treść art. 3a § 1 u.p.e.a. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że jeśli w deklaracjach rozliczeniowych umieszczono pouczenie, to stanowi on podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Tytuły wykonawcze mogły być wystawione na podstawie deklaracji rozliczeniowej, o ile zawierały pouczenie, że stanowią podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel przesłał zobowiązanemu upomnienie. Skarżący nie wskazał na czym opierał w/w zarzut zatem jego weryfikacja mogła się dokonać wyłącznie na podstawie przedłożonych przez organ akt egzekucyjnych. Zasadność takiego zarzutu mogłaby zostać uwzględniona, gdyby skarżący wykazał okoliczności, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, czego w badanej sprawie nie uczynił ani przed wierzycielem ani przed sądem.

Oceniając zarzut niedopuszczalności egzekucji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. przepis art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Wierzyciel jest dysponentem wszczętego na jego żądanie postępowania egzekucyjnego. Zatem rolą wierzyciela, jest doprowadzenie do przymusowego dochodzenia należności, które z mocy prawa mu przysługują i jedynie on posiada wiedzę, czy obowiązek istnieje oraz czy jest wymagalny. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja prawna nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek to nieuregulowane w terminie składki należne ZUS wynikające ze złożonego przez płatnika zeznania. Obowiązek ten podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto postępowanie egzekucyjne jest prowadzone przez właściwy organ administracji publicznej, a strona nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności wykluczające możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów na jej osobę. Stąd też wbrew poglądowi zaprezentowanemu w skardze w zaistniałym stanie faktycznym organy nie naruszyły art. 33 pkt 6 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają m.in. należności pieniężne przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie innych ustaw. Z kolei z art. 3 § 1 u.p.e.a. wynika, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwości organu, przyjdzie wskazać, że myśl art. 19 § 4 u.p.e.a. Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek. Stosownie do brzmienia art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem nie mającym w sprawie zastosowania.

Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 zd. 1 u.s.u.s. ZUS jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Zakład działa na podstawie niniejszej ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne zakresy jego działalności (art. 66 ust. 3 u.s.u.s). W skład Zakładu wchodzą centrale i terenowe jednostki organizacyjne (art. 67 ust. 1 u.s.u.s.). Zakład wykonuje również zadania powierzone na podstawie innych ustaw (art. 71 ust. 1 u.s.u.s.), w tym ustawy egzekucyjnej. Organem Zakładu jest m.in. Prezes Zakładu (art. 72 pkt 1 u.s.u.s). Do zakresu działania Prezesa Zakładu należy m.in. tworzenie, przekształcenie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określenie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej (art. 73 ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Stosownie do jej art. 74 ust. 5 Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, nadaje, w drodze rozporządzenia, statut zakładowi, w którym określa w szczególności:

1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

W wydanym na podstawie wymienionego upoważnienia ustawowego rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 stycznia 2011 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Zakładowi nadano statut stanowiący załącznik do rozporządzenia, w którym ustalono, że Prezes ZUS wydaje akty wewnętrzne i nadaje Zakładowi regulamin organizacyjny (§ 2 ust. 3 statutu), terenowymi jednostkami organizacyjnymi Zakładu są oddziały oraz podlegające im inspektoraty i biura terenowe, zaś oddziałem Zakładu kieruje dyrektor (§ 8 ust. 1 i 2 statutu). Na tej podstawie zarządzeniem Nr 10 Prezes ZUS określił siedzibę i właściwość terytorialną działających w ZUS terenowych jednostek organizacyjnych.

Stan prawny w tym zakresie uległ zmianie na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów ZUS wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, jednakże – co wymaga podkreślenia – także i to rozporządzenie wskazuje dyrektora oddziału ZUS w C., jako organ właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji w odniesieniu do miasta C. i gminy o statusie miasta R.

Ostatni z zarzutów dotyczył zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka. Skarżący nie wskazał przy tym, jaki środek egzekucyjny miał zastosować organ, co przesądza o czysto teoretycznym charakterze tego zarzutu. Rozpatrując w tym zakresie zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., wskazać należy na treść art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przytoczony przepis statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Wybór środka każdorazowo powinien określać cel postępowania egzekucyjnego, którym jest zagwarantowanie spełnienia warunków niezbędnych do skutecznego prowadzenia egzekucji, a poprzez to zapewnienie także odpowiedniej ochrony interesów wierzyciela.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że "uciążliwość" w świetle art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. to dokuczliwość zastosowania środka egzekucyjnego dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność, czy utrudnianie w codziennym funkcjonowaniu dłużnika (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 26/08; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 204 r., sygn. akt I SA/Gl 953/13, dostępne: CBOSA).

Uwzględniając okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że zastosowany środek egzekucyjny nie może być kwalifikowany jako zbyt uciążliwy i dolegliwy. Zatem podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Warto przy tym zaznaczyć, że zawsze czynności egzekucyjne będą w jakimś stopniu dolegliwe dla zobowiązanego. Jeśli środek był zbyt uciążliwy to zobowiązany winien wskazać inny składnik majątkowy. Tymczasem skarżący nie przedstawił praw majątkowych lub rzeczy, z których możliwa byłoby egzekucja a w konsekwencji zaspokojenie wierzyciela. Organowi egzekucyjnemu znane były zaś rachunki bankowe skarżącego oraz fakt posiadania wkładu oszczędnościowego i z tego też powodu dokonał ich zajęcia. Działanie organu ocenić należy zatem jako prawidłowe i zgodne z celami prowadzonego postępowania. Wybór środków był w rozpoznawanej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania zmierzającego do wyegzekwowania zaległych należności składkowych. Na marginesie zasadne jest wyrażenie spostrzeżenia, że nieregulowanie zobowiązań wobec ZUS przy jednoczesnym posiadaniu wkładu oszczędnościowego trudno uznać za "uciążliwość" dla zobowiązanego. Trudno też zaaprobować takie postępowanie z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej. Dodatkowo należy wskazać, że judykatura zgodnie przyjmuje, że zajęcie rachunku bankowego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych. Z tych też względów rzeczony zarzut należało uznać za niezasadny.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd skargę oddalił działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. ).