Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1450/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2  pkt 12, art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w R na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Starosta decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] działając na podstawie §3, §5, §9 ust.2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 roku w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 roku poz. 1246), art. 7 d pkt 1a, art. 20 ust.1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1629 z późn. zm.), § 44 pkt 2 i § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1034) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) orzekł o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,4301 ha położonych w obrębie ewidencyjnym N, jednostka ewidencyjna: D poprzez zmianę klasy z ŁIII na ŁIV, zgodnie z operatem technicznym gleboznawczej klasyfikacji gruntów, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w dniu 21 kwietnia 2017 roku za numerem [...], wykonanym przez upoważnionego klasyfikatora i geodetę mgr inż. M. S.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił wniosek L. Z. i A. Z. o kontrolę klas bonitacyjnych na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości N.

W dniu 24 października 2016 r. L. Z. i A. Z., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A A. Z. wystąpili z wnioskiem do Starosty o kontrolę klas bonitacyjnych gleby na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości N.

Uwzględniając powyższy wniosek, w dniu 10 listopada 2016 roku Starosta wydał upoważnienie nr [...] dla mgr inż. M. S. do wykonania prac związanych z gleboznawczą klasyfikacją gruntów na działkach nr [...] i [...] położonych w N gm. D.

W dniu 21 kwietnia 2017 roku został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego za numerem [...] operat techniczny gleboznawczej klasyfikacji gruntów sporządzony dla działek nr [...] i [...] położonych w N.

W ocenie Starosty z powyższego operatu nie wynikało, by wystąpiły czynniki, które mogły spowodować przyspieszenie zmian w stanie jakości gleby zatwierdzonej decyzją nr [...] z dnia 20 lutego 1985 r. (decyzja Naczelnika Miasta i Gminy D zatwierdziła mapę klasyfikacji dla wsi N wykonaną w lipcu 1984 r.). Ponadto organ powołując się na §12 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów potwierdził, że "klasyfikacja przeprowadzona na podstawie dotychczasowych przepisów zachowuje ważność".

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w R, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i ustalenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] i [...] poprzez zmianę klasy z "ŁIII" na "ŁIV" zgodnie z operatem technicznym gleboznawczej klasyfikacji gruntów wykonanym przez klasyfikatora M. S., przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.04.2017. Nr [...]. Decyzji tej zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;

3. naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez brak zmiany klasy bonitacyjnej gruntu z ŁIII na ŁIV pomimo wystąpienia stosownych przesłanek.

Odwołująca wskazała (powołując się na operat klasyfikatora), że przyczyną zmiany klasy bonitacyjnej jest wadliwy układ glebowy oraz wysoki poziom wód gruntowych, stwierdzono zmiany fizykochemiczne i mineralogiczne (wytrącenia i oglejenia), brak dobrego odpływu wód gruntowych. Ponadto stwierdziła, że klasyfikator jako biegły dysponuje wiadomościami specjalnymi, którymi w założeniu nie dysponuje organ administracji publicznej, więc organ kwestionując ww. operat winien był powołać nowego biegłego. Ponadto wskazano, że "brak rowu odwadniającego jest bowiem jedną z wielu przyczyn jakie doprowadziły do zmiany klasy bonitacyjnej zdaniem biegłego mgra inż. M. S.".

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 28 września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji, odwołując się do treści art. 20 ust.3 ustawy Prawo geodezyjne oraz § 3, 4 i 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U.2012.1246) wskazał, iż obniżenie klasy gruntów jest możliwe wyłącznie w przypadku rzeczywistego pogorszenia klasy gruntów rolnych z uwagi na zaistnienie przyczyn obiektywnych, nie będących wynikiem działań właściciela. W postępowaniu w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów kluczowe jest ustalenie wystąpienia zmiany w profilu glebowym. W przypadku niewykazania zmiany profilu brak jest podstaw do uwidocznienia zmiany w ewidencji. Ponadto powinna być to zmiana stosunkowo trwała i mająca charakter zmiany wpływającej na naturalne właściwości gruntu, a zatem - jak wynika z definicji art. 2 pkt 12 p.g.k. - powinna wpływać na jego jakość produkcyjną.

Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy organ wskazał, że obowiązująca klasyfikacja gruntów na terenie wsi N została przeprowadzona w 1984 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 4.06.1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. nr 19 poz. 97) i zatwierdzona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy D z dnia [...] 1985 r. znak [...] zatwierdzającą mapę klasyfikacji dla wsi N wykonaną w lipcu 1984 r. Klasyfikacja ta została przeprowadzona według jednolitych zasad dla całego kraju. Klasy bonitacyjne zostały wyodrębnione ze względu na jakość produkcyjną gleb, ustaloną na podstawie ich cech genetycznych, a czynniki te są względnie stałe.

Z opisu odkrywek glebowych wykonanych przez klasyfikatora J. M. 5.07.1984r. i mapy klasyfikacyjnej, zawartych w aktach sprawy wynika, że kontur klasyfikacyjny "ŁIII" - obejmujący między innymi działki pierwotne nr [...] i [...] (obecnie działki [...] i [...]) - ustalony został na podstawie odkrywek gleboznawczych, które wykonano na działce nr [...] (nr odkrywek: 71 i 72). Z opisów odkrywek wynika, że gleba objęta tym konturem, to mada glejowa wytworzona z gliny ciężkiej zalegającej na ile, stosunki wodne: właściwe, oglejenie pojawia się już w warstwie II-(B) o miąższości 20 - 40 cm jako plamiste, a poniżej 40 cm występuje już oglejenie całkowite. Klasyfikator oznaczył glebę FZ(G)-c jako mada ciężka, słabo strukturalna [opis FZ(G)-c zgodnie z poprzednio obowiązującą jak i obecnie obowiązującą Urzędową Tabelą Klas Gruntów. Na podstawie tych odkrywek ustalono użytek i klasę jako ŁIII (łąkę trwałą klasy III).

Natomiast z załączonego do akt sprawy operatu technicznego, sporządzonego przez klasyfikatora M. S., przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21.04.2017. pod Nr [...] wynika, że kontur klasyfikacyjny "ŁIII" - w obszarze działek nr [...] i nr [...] - został zakwalifikowany do konturu "ŁIV" - co oznacza obniżenie o jedną klasę bonitacyjną. Z opisów odkrywek wynika, że gleba objęta tym konturem, to mada glejową wytworzona: głównie z iłu pylastego zalegającej na ile pylastym lub pyle ilastym (odkrywki nr 1 i 2) lub wytworzona z gliny średniej (odkrywka nr 3) - (karty 15-17 akt). Klasyfikator oznaczył tę glebę również jako madę glejową "FZ(G)-c" dla odkrywki nr 1 i 2 oraz madę glejową ,.FZ(G)- " dla odkrywki nr 3.

W protokole z wykonania czynności związanych z klasyfikacją gruntów z 24.03.2017 r. klasyfikator M. S. wskazał cyt. "we wszystkich odkrywkach glebowych ustalono klasę bonitacyjną ŁIV". Jako przyczynę obniżenia klasy klasyfikator wskazuje występujące w profilach glebowych wytrącenia i oglejenie.

Po przeprowadzeniu analizy powyższego operatu organ odwoławczy stwierdził, że ujawniony w działkach nr [...] i nr [...] użytek "ŁIV" (łąka trwała klasy IV) nie odpowiada opisowi wynikającemu z Urzędowej Tabeli Klas Gruntów, stanowiącej załącznik do rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Zatem wskazane przez odwołujących przesłanki nie wskazują na wystąpienie trwałych zmian w profilu glebowym. Powołana w odwołaniu przyczyna zmiany klasy bonitacyjnej jako wysoki poziom wód gruntowych (przy ustalonym poziomie poniżej 80 cm) nie kwalifikuje tej gleby do klasy IV. Powoływanie się na występujące w profilu glebowym zmiany fizykochemiczne i mineralogiczne (wytrącenia i oglejenia) jest bezzasadne, gdyż jak wskazano powyżej, zarówno oglejenia jak i wytrącenia zostały już wykazane w obowiązującej obecnie klasyfikacji gruntów – zatwierdzonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy D z dnia [...] 1985 r. znak [...]. A powoływanie jeszcze innej przyczyny - braku dobrego odpływu wód gruntowych (likwidacja rowu), na którą powołuje się klasyfikator w sprawozdaniu technicznym i strona w odwołaniu - nie może być przesłanką obniżenia klasy gruntu.

Ponadto organ wskazał, iż obowiązkiem klasyfikatora jest m.in. ocena istniejących budowli wodno-melioracyjnych, poprzedzona analizą niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny (tj. analizą operatu klasyfikacji gruntów wykonanej w 1984 roku przez klasyfikatora J. M.), do czego był zobowiązany klasyfikator przy przeprowadzaniu klasyfikacji, a co wynika z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Jak słusznie wskazał organ I instancji analizy tej w stosunku do występujących na działkach urządzeń melioracyjnych klasyfikator nie dokonał prawidłowo.

Organ II instancji wskazał także, iż w toku postępowania w przedmiocie zmiany w klasyfikacji gruntów należy brać pod uwagę nie tylko przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, ale także oceniać systemowe rozwiązania ustawodawcy w zakresie obowiązków ochrony gruntów rolnych zawarte w innych ustawach. W szczególności art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U.2017 poz.1161), który nakłada na właściciela gruntów stanowiących użytki rolne obowiązek przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi. Ponadto właściciel gruntu obowiązany jest utrzymywać w stanie sprawności technicznej urządzenia przeciwerozyjne oraz urządzenia melioracji szczegółowych (art. 15 ust. 4), zaś osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt (art. 20 ust. 1). Natomiast zaniechania właściciela (obecnego właściciela bądź jego poprzednika prawnego) w tym zakresie nie mogą stanowić podstawy do obniżenia klasy gleby, w sytuacji gdy zdarzenia skutkujące zmianą przydatności produkcyjnej gleby są możliwe do odwrócenia w toku działań rekultywacyjnych. Z akt sprawy nie wynika, iż w sprawie wystąpiły czynniki, które mogłyby spowodować przyśpieszenie zmian w jakości gleby.

W oparciu o powyższe organ II instancji stwierdził, że brak było podstaw do uwzględnienia w obowiązującej klasyfikacji gruntów zmian w zakresie klasy bonitacyjnej gleby.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z/s w R.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji w której organ II instancji powinien uchylić zaskarżoną decyzję;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. tj. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego;

4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak przedstawienia klasyfikatorowi uwag do sporządzonej opinii w sprawie oraz brak powołania dodatkowego biegłego;

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez brak zmiany klasy bonitacyjnej gruntu z ŁIII na ŁIV pomimo wystąpienia stosownych przesłanek.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w sprawie wg norm prawem przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organ II instancji dokonał dowolnej, nie zaś swobodnej oceny opinii biegłego mgra inż. M. S. Jednocześnie do obalenia przez organ twierdzeń zawartych w opinii mogło dojść jedynie poprzez powołanie w sprawie innego biegłego, czego organ II instancji nie uczynił. Ponadto skarżący zarzucił, iż organ potraktował zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób wybiórczy, a postępowanie prowadzone było w sposób nieobiektywny.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć sąd administracyjny, stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 28 września 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty orzekającą o odmowie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości N jednostka ewidencyjna D.

Materialnoprawną podstawą orzekania były przepisy art. 7d pkt 1 i art. 22 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako "u.p.g.i.k." oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246).

Definicję ustawową gleboznawczej klasyfikacji gruntów zawiera słowniczek zawarty w art. 2 u.p.g.i.k., zgodnie z którą jest to podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb (art. 2 pkt 12 u.p.g.i.k.). Art. 20 ust. 3 u.p.g.i.k. stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Sposób i tryb przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów określony został w Rozporządzeniu. Zgodnie z jego §3, klasyfikację przeprowadza starosta z urzędu albo na wniosek właściciela gruntów podlegających klasyfikacji albo innego władającego takimi gruntami wykazanego w ewidencji gruntów i budynków, zwanych dalej "właścicielem".

W § 4 Rozporządzenia wymieniono sytuacje, w których postępowanie tego rodzaju prowadzone są z urzędu. Ma to miejsce: 1) na gruntach, które nie zostały dotychczas sklasyfikowane; 2) na gruntach zmeliorowanych - po upływie 3 lat od wykonania urządzeń melioracji wodnych; 3) na gruntach objętych postępowaniem scaleniowym; 4) na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych - w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji; 5) po wystąpieniu klęski żywiołowej powodującej zmiany środowiska glebowego; 6) po zalesieniu gruntów na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało przeprowadzona na wniosek strony postępowania. Ustawodawca nie określił, w jakich sytuacjach tego rodzaju postępowania mogą być prowadzone na wniosek, należy jednak wnioskować, że dotyczy to każdej sytuacji, innej niż wymieniona w przytoczonym przepisie. Wszczęcie postępowania obliguje zaś organ do jego prowadzenia zgodnie z zasadami wskazanymi w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności zaś organy mają obowiązek prowadzić postępowanie w sposób taki, aby został wyjaśniony wyczerpująco stan faktyczny sprawy. Zgodnie z § 5 ust. 1 Rozporządzenia, przeprowadzenie klasyfikacji obejmuje: 1) analizę niezbędnych materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny; 2) przeprowadzenie czynności klasyfikacyjnych w terenie; 3) sporządzenie projektu ustalenia klasyfikacji; 4) rozpatrzenie zastrzeżeń do projektu klasyfikacji; 5) wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. W ust. 2 § 5 Rozporządzenia wskazano, że czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej "klasyfikatorem".

Z powyższego wynika, że przeprowadzenie postępowania w sprawie klasyfikacji wymaga, aby określone czynności zostały wykonane przez osobę wykwalifikowaną, zwaną klasyfikatorem. Z przepisów rozporządzenia nie wynika, że ustawodawca uzależnił konieczność przeprowadzenia określonych czynności przez klasyfikatora od jakichkolwiek czynników. W szczególności brak jest podstaw do tego, aby bez przeprowadzenia dowodu z opinii klasyfikatora z góry przesądzić, że zmiana klasyfikacji jest niedopuszczalna.

Prawidłowo sporządzony operat techniczny (zawierający w szczególności protokół oraz projekt klasyfikacji gruntów), przyjęty następnie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi podstawę do wydania orzeczenie w sprawie klasyfikacji gruntów, a to z kolei pozwala ujawnić zmiany w gleboznawczej klasyfikacji gruntów w ewidencji gruntów i budynków.

W realiach przedmiotowej sprawy obowiązująca klasyfikacja gruntów na terenie wsi N została przeprowadzona w 1984 r. i zatwierdzona decyzją Naczelnika Miasta i Gminy z dnia [...] 1985 r. Z opisu wynika, że kontur klasyfikacyjny "ŁIII" obejmujący między innymi działki nr [...] i [...] ustalony został na podstawie odkrywek gleboznawczych. Natomiast z załączonego do akt sprawy operatu technicznego sporządzonego przez klasyfikatora M. S. przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 kwietnia 2017 r. wynika, że kontur klasyfikacyjny "ŁIII" w obszarze działek nr [...] i nr [...] został zakwalifikowany do konturu "ŁIV" co oznacza obniżenie o jedną klasę bonitacyjną. Organ stwierdził jednak, że wskazane okoliczności nie wykazują na wystąpienie trwałych zmian w profilu glebowym, a powoływanie się na występujące w profilu glebowym zmiany fizykochemiczne i mineralogiczne jest bezzasadne. Z takim jednoznacznym stwierdzeniem organu nie można się jednak zgodzić. Przede wszystkim wskazać należy, że z protokołu sporządzonego przez klasyfikatora wynika, że gleba na wspomnianych działkach jest zbyt wilgotna, a miejscami dodatkowo silnie szkieletowa. Ponadto klasyfikator wskazał, że przyczyną zmiany klasy bonitacyjnej gleby jest wadliwy układ glebowy oraz wysoki poziom wód gruntowych. W ocenie Sądu jeśli istnieją takie rozbieżności w ocenie biegłego klasyfikatora i organów administracyjnych obowiązkiem organów było rzetelne i wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Organ mógł dokonać wizji i oględzin bezpośrednio na gruncie, a w razie dalszych wątpliwości powołać kolejnego biegłego, który zweryfikuje twierdzenia organu.

Dokonana przez Starostę, a później przez organ odwoławczy kontrola przeprowadzonych prac klasyfikacyjnych przez klasyfikatora była negatywna. Starosta nie zgodził się z ustaleniami klasyfikatora. Jednak organy nie zgłosiły tych zastrzeżeń do biegłego i nie zobowiązały go do wydania w tym zakresie uzupełniającej opinii jak również nie zlecono przeprowadzenia opinii w sprawie poprawności proponowanych zmian ujawnionych w operacie przez innego niezależnego klasyfikatora. Wskazać należy, że w przypadku, gdy organ powziął wątpliwości co do prawidłowości ustaleń dokonanych przez klasyfikatora zasadne było zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a. nakładającej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 75 i 77 K.p.a. powołanie biegłego, specjalisty w tym zakresie, który mógłby przeprowadzić własne badania i ustalić klasyfikację gleboznawczą przedmiotowych gruntów. Taka opinia dawałaby podstawę do rzetelnej polemiki z operatem klasyfikatora i ewentualnego podważania jego ustaleń oraz wykazania, że aktualny stan gleb na przedmiotowych działkach odpowiada charakterystyce klasy bonitacyjnej ŁIII.

Podkreślić przy tym należy, że sporządzony przez klasyfikatora operat techniczny stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., a zatem podważenie takiego dowodu generalnie jest możliwe poprzez sformułowanie racjonalnych, uzasadnionych zasadami wiedzy merytorycznych argumentów. W tym przypadku konieczna jest wiedza specjalistyczna, więc należało biegłemu przedstawić zastrzeżenia celem wyjaśnienia wątpliwości bądź poprzez przedłożenie innej opinii sporządzonej przez osobę dysponująca stosownymi kwalifikacjami. W niniejszej sprawie organy wskazały argumenty poddające w wątpliwość poprawność sporządzonej opinii, a ponadto wątpliwości te nie zostały poparte stanowiskiem eksperta w tej dziedzinie – opinią innego klasyfikatora. Operat znajdujący się w aktach sprawy został sporządzony przez klasyfikatora, posiadał on stosowne upoważnienia, o którym mowa w art. 5 § 2 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Organy administracyjne nie powołały innego biegłego w celu zweryfikowania opinii klasyfikatora, ich twierdzenia są gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Jeżeli powstała sporna kwestia likwidacji bądź nie rowu odwadniającego można było to zweryfikować przeprowadzając stosowne oględziny przedmiotowego terenu.

Powyższe okoliczności dowodzą, iż z naruszeniem zasad określonych art. 7 i 77 K.p.a. nie został zebrany i oceniony cały dostępny materiał dowodowy. W szczególności nie jest w sprawie udokumentowane, czy osoby weryfikujące opinię klasyfikatora mają uprawnienia do przeprowadzania klasyfikacji gleby. Takiej informacji brak w aktach sprawy. Natomiast skoro zakwestionowano opinię biegłego to należało wnieść do niej uwagi i zażądać uzupełniającej opinii w zakresie występujących wątpliwości bądź dopuścić dowód z opinii innego biegłego gleboznawcy. Powyższe niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji stanowczo przedwcześnie i bez dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy przyjął, że nie należy dokonywać zmian gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Ponadto organy wybiórczo potraktowały operat techniczny sporządzony przez uprawnionego klasyfikatora.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję jak też ją poprzedzającą decyzję Starosty. O kosztach postępowania orzeczono zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią zaprezentowane w tym wyroku stanowisko Sądu.