Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 1043/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3, art. 7, art. 18
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: § 1 ust. 1, § 2, § 4
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 124
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 24 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. A.S. zwróciła się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym jednolitej płatności obszarowej na rok 2012. Powierzchnia działek zadeklarowanych do płatności wyniosła 22,16 ha. Analiza wniosku wykazała rozbieżności pomiędzy przebiegiem granic działek ewidencyjnych we wniosku a danymi zawartymi w systemie informacji geograficznej (GIS), o czym dnia 27 czerwca 2012 r. zawiadomiono stronę. W odpowiedzi, w dniu 3 lipca 2012r. A.S. złożyła korektę wniosku.

Dnia [...] lipca 2012 r. w gospodarstwie A.S. przeprowadzono weryfikację w terenie, podczas której został sporządzony raport z weryfikacji w terenie. Ze względu na możliwość wystąpienia nieprawidłowości mających wpływ na wysokość płatności dnia [...] kwietnia 2013 r. pracownicy Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili w gospodarstwie A.S. kontrolę metodą inspekcji terenowej. W jej trakcie ustalono następujące nieprawidłowości:

- działka rolna A (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 4,84 ha – powierzchnia stwierdzona 3,45 ha (kod nieprawidłowości DR 13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami ( fot. 59-68), działka niespójna (kod nieprawidłowości DR22)

- działka rolna B (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 1,95 ha – powierzchnia stwierdzona 0,71 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 71-82)

- działka rolna C (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 3,57 ha – powierzchnia stwierdzona 3,98 ha (kod nieprawidłowości DR13-)

- działka rolna G (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 1,20 ha – powierzchnia stwierdzona 0,93 ha (kod nieprawidłowości DR 13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 11-22)

- działka rolna H (dz. ewid. [...]) o pow. deklarowanej 2,40 ha – pow. stwierdzona 0,44 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 23-42 oraz 53-54) działka niespójna (kod nieprawidłowości DR22)

- działka rolna 1 (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,20 ha – powierzchnia stwierdzona 0,27 ha (kod nieprawidłowości DR13-)

- działka rolna K (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,80 ha – powierzchnia stwierdzona 0,39 ha (kod nieprawidłowości DR13+), pozostały obszar porośnięty kilkuletnimi drzewami (fot. 94-99) działka jest niespójna (kod nieprawidłowości DR22)

- działka rolna L (dz. ewid. [...]) o powierzchni deklarowanej 0,10 ha – powierzchnia stwierdzona 0,03 ha, działka nie spełnia wymogów działki rolnej, powierzchnia poniżej 0,10 ha (kod nieprawidłowości DR4).

W rozpatrywanej sprawie powierzchnia zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 22,16 ha i tyle wynosi powierzchnia kwalifikowana do płatności. Jednakże powierzchnia stwierdzona wyniosła 17,27 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną na miejscu wyniosła 4,89 ha co stanowi 28,315% powierzchni stwierdzonej.

2. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, działając na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) oraz art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 str. 65), odmówił A.S. przyznania jednolitej płatności obszarowej.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na powyższe ustalenia faktyczne organ zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

3. W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. (uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] lipca 2013 r.) R.S. – występujący jako pełnomocnik A.S. – podniósł, że organ powinien uwzględnić, iż zachowanie drzewostanu służy ochronie środowiska i krajobrazu. Wskazał, że zatrudnił geodetę, który dokona pomiaru działek. Organ popełnił błąd w pomiarach nie uwzględniając powierzchni zadrzewień, drzew i krzewów, rowów i nieutwardzonych dróg dojazdowych oraz pasów zadrzewień do 2 m. Podkreślił, że dotychczas organ nie kwestionował stanu działek, nawet przyznając płatność na 2011 r.

4. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy obszernie omówił znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego oraz europejskiego. Jednocześnie wskazał, że wyłączone przez inspektorów terenowych powierzchnie działek rolnych nie spełniają kryteriów gruntu rolnego użytkowanego rolniczo zgodnie z normami. Na wyłączonych powierzchniach znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia. We wniosku strony działki rolne zostały zadeklarowane jako łąki trwałe, trawy wieloletnie, luźne murawy napiaskowe. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty takie nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Prawodawca ustanowił wyjątki od tej zasady, tzn. grunty, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami uznaje się za utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Jednakże wyłączone powierzchnie na działkach Strony nie spełniają tego warunku, ponieważ nie stanowią one pojedynczych zadrzewień i zakrzaczeń lecz ich skupiska, co zostało udokumentowane na zdjęciach wykonanych podczas kontroli. W przypadku obszarów o tak znacznym zagęszczeniu drzew i krzewów nie można mówić, iż działalność rolnicza nie jest tam utrudniona, o ile w ogóle możliwa. Ustalenia w tym zakresie potwierdza zgromadzona dokumentacja zdjęciowa oraz sporządzone na tej podstawie szkice na ortofotomapach.

W konsekwencji powyższych ustaleń z jednolitej płatności obszarowej wykluczono powierzchnię niespełniającą kryteriów do przyznania tej płatności o łącznej wielkości 4,89 ha.

Organ odwoławczy uznał zarzuty strony za nieuzasadnione wyjaśniając, że uwzględniono w postępowaniu powołane przez stronę przepisy prawa. Nie uwzględniono również zarzutów dotyczących niestwierdzenia uchybień w roku 2007 oraz niewykazania niezgodności ze stanem faktycznym w dokumentacji sporządzonej w roku 2010. Organ podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dokonuje weryfikacji, czy działki zadeklarowane we wniosku producenta rolnego spełniają warunki do przyznania płatności za ten rok, w którym został złożony w/w wniosek. Natomiast kwestia prawidłowości obsługi spraw dotyczących lat ubiegłych jest przedmiotem odrębnych postępowań. Ponadto fakt stwierdzenia nieprawidłowości odnoszących się do bieżącego wniosku, nie wyklucza okoliczności, iż wnioski za lata ubiegłe złożone zostały prawidłowo.

Wskazał także, że do dnia wydania decyzji II instancji strona nie przedłożyła organowi odwoławczemu żadnych nowych dokumentów. Pełnomocnik nie dołączył więc żadnych dowodów na potwierdzenie swoich tez zawartych w odwołaniu.

5. Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR A.S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie jako wadliwej. Organowi zarzuciła pobieżność dokonanych ustaleń, niezgodność pomiarów z pomiarami dokonanymi przez niezależną pracownię geodezyjną oraz nieuwzględnienie zasady, w myśl której na terenie ok. 20 ha ma prawo znajdować się do 1000 drzew. Podała, że z całości obszaru 30 ha gruntów wyłączyła w 2004 roku ok. 10 ha zalesionych i nie wykarczowała tego terenu celem uzyskania dopłat, kontrole przeprowadzone w latach 2007 i 2010 nie wykazały żadnych nieprawidłowości, swoje stanowisko w sprawie oparła na opracowaniach specjalistów oraz niezależnej firmy geodezyjnej. W sprawie dotyczącej nabycia przez skarżącą i jej małżonka gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych, gdzie przedmiotem umowy miało być 2,5 ha powierzchni, po wyznaczeniu przez sąd niezależnego rzeczoznawcy okazało się, że było to jedynie ok. 2 ha gruntów. Do działek załączyła wypisy z rejestru gruntów pobrane przed i po przywołanej sprawie sądowej obrazujące różnicę w powierzchni działek, sporządzone we własnym zakresie obliczenia co do powierzchni poszczególnych działek, jak również wydruki opublikowanych w internecie artykułów na temat roli zadrzewień w krajobrazie rolniczym.

6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto podał m.in. iż do powierzchni gruntów rolnych utrzymywanych zgodnie z normami zalicza się m.in. grunty rolne porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami pod warunkiem, że drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzona na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. W rozpatrywanej sprawie grunty porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami zostały uwzględnione do płatności, natomiast wykluczone z płatności zostały obszary, które w sposób ewidentny nie spełniają kryteriów uznania ich za grunty utrzymywane zgodnie z normami, tj. tereny porośnięte nie pojedynczymi drzewami czy krzewami, ale całymi ich skupiskami, zgrupowanymi w sposób przypadkowy i nieregularny, których nie sposób uznać za pasy zadrzewień czy żywopłoty. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności w postaci danych zawartych w raporcie z czynności kontrolnych na miejscu, ustaleń inspektorów terenowych oraz materiału fotograficznego z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. posiada wysoki walor wiarygodności i brak jest podstaw do zmiany ich interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do zbadania, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, odmawiając A.S. przyznania jednolitej płatności obszarowej w związku ze stwierdzeniem przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, że na działkach zadeklarowanych przez A.S. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 strona nie przestrzegała norm dobrej kultury rolnej i zaniechała prowadzenia działalności rolniczej.

Przeprowadzona kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że orzekającym w sprawie organom administracji publicznej nie można skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego. Organy prawidłowo i wszechstronnie ustaliły stan faktyczny sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, i na podstawie jego swobodnej oceny zastosowały właściwe w sprawie przepisy obowiązującego prawa.

8. Zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 tej ustawy, w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 (o którym mowa w art. 1 pkt 1a) ustawy), jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1a ustawy). Wysokość płatności ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności (art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy). Płatności te są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1), w drodze decyzji administracyjnej (art. 19 ust. 1).

Stosownie do treści art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 30, str. 16) – do którego odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji – powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.

Do celów tytułu V tego rozporządzenia "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. (art. 124 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 73/2009).

Stosownie do treści § 1 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata; w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 i 3 – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Z kolei zgodnie z § 4 rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

9. Z kolei zasady i tryb przeprowadzania kontroli dotyczących kryteriów kwalifikujących do przyznania płatności uregulowane zostały w tytule III rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U.UE.L. z 2004 r. Nr 141, str. 18). Zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia kontrole administracyjne, tzw. kontrole krzyżowe przeprowadzane są m.in. w zakresie zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich.

Stosownie do treści art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 20 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 będzie stosowany na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego co zapewni jednolitą identyfikację każdej działki referencyjnej.

Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekraczającą 20% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

10. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego przez organy orzekające w sprawie wykazały, że różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 4,89 ha, tym samym wielkość ta wyrażona procentowo wyniosła 28,315 % powierzchni zadeklarowanej do płatności

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się (art. 3 ust. 2). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).

Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że materiał dowodowy, w oparciu o który ma nastąpić rozstrzygnięcie sprawy musi być kompletny a rozstrzygnięcie sprawy musi poprzedzać "rozpatrzenie całego materiału dowodowego", co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, ponieważ do decyzji tych stosuje się art. 107 § 3 k.p.a. Nadto w postępowaniu tym stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego, wynikające z art. 6-16 k.p.a., przy czym niektóre z nich z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z treści przytoczonego art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. Modyfikacje te dotyczą zasady ogólnej k.p.a. obowiązku informacyjnego organu statuowanej w art. 9 k.p.a. oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wynikającej z treści art. 10 k.p.a. W postępowaniach tych stosuje się natomiast pozostałe zasady k.p.a.

11. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej uczyniły zadość powyższym wymogom, a zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że organy zgromadziły i prawidłowo rozpatrzyły oraz oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym przeprowadziły dowody wnioskowane przez stronę postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta jest prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dozwolonej obowiązującymi przepisami.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej w ramach kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. (załączniki do protokołu z kontroli) jednoznacznie potwierdza zasadność dokonanych przez organy ustaleń, że na spornych działkach rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza polegająca na faktycznym jej użytkowaniu zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności. Dokumentacja fotograficzna obrazuje, w sposób nie budzący wątpliwości, stan tych działek w dacie kontroli, który wskazuje na brak wykonywania tam prac agrotechnicznych.

Stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania zaskarżonej decyzji potwierdzają widoczne na zdjęciach zarośla i drzewa oraz ich skupiska, liczne samosiejki drzew, a także brak śladów po jakichkolwiek zabiegach agrotechnicznych. Na fotografiach nr 11, 12, 14, 15, 16, 19, 22, 27, 28, 29, 30, 39, 40, 41, 42, 51, 52, 53, 54, 73, 81, 97, 98 stwierdzono bowiem zadrzewienia, nierzadko występujące w zwartych skupiskach, zaś na fotografiach nr 39, 40, 41 dodatkowo wyjałowione połacie gruntu bez oznak prowadzenia działalności rolniczej. Z kolei na fotografiach nr 13, 17, 18, 20, 56, 57, 63, 67, 68, 69, 70, 72, 74, 76 uwidoczniono grunty porośnięte pojedynczymi drzewami, spełniające warunek wynikający z § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm.

12. Uznanie przez organy obydwu instancji, że wskazane wyżej działki stanowią na dzień kontroli obszar nieużytkowany rolniczo i nie poddawany do tego dnia żadnym zabiegom agrotechnicznym, nie stanowi zatem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Skoro na dzień przeprowadzenia kontroli na części powierzchni działek zadeklarowanych do płatności stwierdzono występowanie skupisk drzew i zakrzaczeń, samosiejek drzew, obszary wyjałowione bądź sukcesję naturalną lasu, co zostało przez organ w wiarygodny sposób udokumentowane, trudno było uznać zgodnie z deklaracją strony i jej późniejszymi twierdzeniami że w roku 2012 (za który miała zostać przyznana jednolita płatność obszarowa) stanowiły one obszar użytkowany rolniczo. Organ odwoławczy dopełnił również wymogu wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom podnoszonym przez stronę.

Należy przy tym zaznaczyć, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji strona nie przedłożyła organowi jakichkolwiek dokumentów mogących stanowić dowody na potwierdzenie jej stanowiska co do braku nieprawidłowości, jak również co do powierzchni działek zadeklarowanych do płatności. Wobec treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nakładającego obowiązek udowodnienia faktu na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne oraz braku dowodów dostarczonych przez stronę, organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły swoje ustalenia faktyczne na danych zawartych w raporcie z kontroli na miejscu.

W sytuacji zatem, gdy zostało ustalone, że na spornym obszarze nie była prowadzona działalność rolnicza, organ w myśl powyższych przepisów zobowiązany był do zastosowania pomniejszenia w płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sporny obszar stanowił bowiem teren niekwalifikujący się do jednolitej płatności obszarowej. Strona nie przedłożyła zaś do czasu zakończenia postępowania administracyjnego żadnego przeciwdowodu pozwalającego zakwestionować ustalenia organu odnośnie powierzchni działek objętych deklaracją, faktycznie utrzymanych w dobrej kulturze rolnej.

Strona skarżąca zarzuciła również organowi nie uwzględnienie okoliczności wskazanych w § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, w myśl którego grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Należy jednak przyznać rację organowi, że obszary wykluczone z płatności – z uwagi na liczbę drzew i zarośli, obszar jaki zajmują oraz przypadkowe i nieregularne rozmieszczenie, wskazujące na długoletnią niezakłóconą sukcesję naturalną lasu, w sposób ewidentny nie spełniają kryteriów uznania ich za grunty utrzymywane zgodnie z normami. Dodatkowo odnosząc się do omawianego zarzutu skargi należy zwrócić uwagę, iż występowanie na gruntach zadeklarowanych do płatności licznych samosiejek drzew oznacza, że producent rolny nie przestrzega zasad dobrej kultury rolnej. W wyroku z dnia 5 listopada 2010 r., II GSK 1004/09, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty te muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew. Występowanie tego rodzaju roślinności na działce objętej deklaracją producenta rolnego – z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 4 przywołanego wyżej rozporządzenia – dyskwalifikuje tę działkę z możliwości przyznania płatności.

13. Co do zaś inicjatywy dowodowej strony należy wskazać, że nie wniosła ona zastrzeżeń do doręczonego jej protokołu z materiałem faktograficznym. Również w treści odwołania nie zostały podniesione skonkretyzowane okoliczności dotyczące przedmiotu sporu, co w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy oceniać jako nieudowodnienie twierdzeń przeciwnych. Inicjatywę dowodową strona jedynie pozorowała bowiem po wystarczająco długim okresie oczekiwania przez organ drugiej instancji na sygnalizowany dowód (opinię prywatną) nie został on przedstawiony. Przedstawienie zaś tego dowodu w postępowaniu sądowym, jak też wnioskowanie o dowód z biegłego przed sądem nie mogło wywołać spodziewanego skutku, gdyż z mocy wyłączenia przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a. niedopuszczalne jest powoływanie się przed sądem administracyjnym na dokument (operat) spełniający cechy opinii biegłych, bo zawierający wiedzę specjalną (art. 84 § 1 k.p.a.), a tym bardziej przeprowadzanie takiego dowodu na zlecenie sądu.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.