Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 640/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 29-33, art. 66-68, art. 73, art. 220, art. 236-239
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 Art. 251, art. 878-909
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 maja 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych s k a r g ę o d d a l a .


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] 2009 r. sygn. [...] skierowaną do Ł. M. odmówił zwrotu kwoty cła w wysokości 3.039 zł stanowiącej część należności celnych przywozowych za towar objęty zgłoszeniem celnym [...] z dnia [...] 2008r.

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, art. 6, art. 29 ust. 1, art. 32 ust.1 lite (i) , art. 78, art. 237 i art. 239 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny zwanego dalej WKC, art. 899 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny zwanego dalej RWKC.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu [...] 2008r. zgłoszono do procedury celnej dopuszczenia do wolnego obrotu zaimportowany z USA towar, tj. samochód Jeep [...], rok produkcji 2007, o wartości 16.595 USD, zadeklarowanej na podstawie umowy kupna z dnia 12 lipca 2008r. oraz umowy kupna-sprzedaży z dnia 27 października 2008r. Zgłoszenie celne przyjęto i zarejestrowano w ewidencji OGL pod numerem [...].

W celu weryfikacji przyjętego zgłoszenia celnego, działając w oparciu o art. 68 lit. a i b WKC organ celny przeprowadził kontrolę zgłoszenia oraz załączonych do niego dokumentów, jak również rewizję celną towaru.

Ze stron internetowych uzyskano wydruki ofert sprzedaży samochodów Jeep [...] z roku 2007, gdzie ceny wynosiły 20.900 USD i 19.995 USD. Z uwagi na fakt, iż wartość transakcyjna pojazdu w kwocie 16.595 USD, wynikająca z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów zakupu, mogła zostać zaniżona, organ ceny działając na podstawie art. 68 lit. a WKC, pismem z dnia 12 listopada 2008, wezwał stronę do przedstawienia opinii biegłego rzeczoznawcy, określającej:

• kraj pochodzenia (produkcji) i rok produkcji samochodu będącego przedmiotem zgłoszenia celnego,

• rodzaj ewentualnych uszkodzeń oraz procentowy ubytek wartości pojazdu z tytułu uszkodzeń w stosunku do pojazdu tej marki, tego typu, z tego roku produkcji w stanie nieuszkodzonym,

• wartości pojazdów tego typu i w takim stanie technicznym na rynku kraju eksportu oraz przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt,

• wartość rynkową samochodu tej marki, tego typu i z tego roku produkcji w stanie nieuszkodzonym ze wskazaniem podstaw i źródeł, w oparciu o które wnioski do opinii zostały sformułowane.

Ponadto wezwano stronę do przedłożenia dokumentu określającego koszt ubezpieczenia pojazdu na czas transportu. Skarżący oświadczył, iż samochód nie był ubezpieczony w czasie transportu.

W przedłożonej ocenie technicznej nr [...] z dnia 14 listopada 2008r., sporządzonej przez rzeczoznawców samochodowych, określono:

1. kraj produkcji przedmiotowego pojazdu - USA,

2. rok produkcji - czerwiec 2007,

3. procentowy ubytek wartości pojazdu z tytułu eksploatacji i napraw - 6%,

4. wartość rynkową takiego pojazdu bez uszkodzeń na rynku kraju importu - 62.100 zł,

5. wartość pojazdu na rynku kraju eksportera w stanie technicznym przedstawionym do odprawy w przedziale od 11.500 USD do 14.500 USD.

Na potwierdzenie określonego przedziału cenowego rzeczoznawcy przedłożyli wydruk ze strony internetowej, z podaną ceną 11.500 USD.

Po analizie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, opinii rzeczoznawców oraz wydruków ze stron internetowych, organ uznał, iż możliwy jest zakup w USA pojazdu Jeep [...] z rocznika 2007 w przedziale od 11.500 USD do 20.900 USD i w dniu 14 listopada 2008r. towar objęto deklarowaną procedurą.

W dniu 14 listopada 2008r. skarżący został powiadomiony o kwocie należności wynikającej z długu celnego, co potwierdził własnoręcznym podpisem w polu 54 zgłoszenia celnego. Należności celno-podatkowe zostały zapłacone również 14 listopada 2008r.

W dniu 11 grudnia 2008r. wpłynął do organu wniosek skarżącego, o zwrot nadpłaconej opłaty celnej zapłaconej od samochodu objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Organ celny wezwał stronę o uzupełnienie pisma o wniosek o udzielenie zwrotu cła, zgodnie z wzorem podanym w załączniku nr 111 do WKC. W dniu 15 stycznia 2009r. wpłynął do organu wniosek o udzielenie zwrotu należności celnych na mocy art. 237 i art. 239 WKC.

Skarżący we wniosku podniósł, że ze sporządzonej opinii wynika, że wartość samochodu jest niższa niż wartość określona w umowie sprzedaży. Mimo tej różnicy organ celny nie naliczył ponownie opłaty celnej na podstawie wartości określonej w opinii i nie dokonał zwrotu różnicy. Cło winno zostać naliczone od kwoty 15 950 USD (x 2,7306) a więc od kwoty 43 553 zł, a nie od kwoty 49 274 zł.

Organ podniósł, że kwestie dotyczące zwrotów lub umorzeń należności celnych uregulowane są zasadniczo w całości w przepisach prawa wspólnotowego, tj.: w art. 235 - 242 WKC oraz w art. 878 - 909 RWKC. Konkretne sytuacje, w których zwraca się lub umarza należności celne zostały zawarte w art. 236-239 WKC oraz w art. 900-901 RWKC. Skarżący we wniosku o zwrot cła wnosi o zwrot należności celnych przywozowych na mocy art. 237 i art. 239 WKC.

Zgodnie z art. 237 WKC, należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi w przypadku, gdy unieważniono zgłoszenie celne i uiszczono należności.

Zgodnie z art. 239 WKC, należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te, określone w art. 236-238 :

- określonych zgodnie z procedurą Komitetu;

- wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można stosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.

Szczególne przepisy dotyczące stosowania art. 239 Kodeksu zawarte są w Rozdziale 3 Tytułu IV (art. 878-909 RWKC) Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC).

W sprawie nie dokonano unieważnienia zgłoszenia celnego a wniosek o dokonanie zwrotu należności celnych nie jest uzasadniony powodami odpowiadającymi jednej z okoliczności określonych w art. 900-901 RWKC umożliwiających zwrot cła. Pomimo tego, organ celny dodatkowo zbadał czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu należności zawarte w art. 236 i 238 WKC.

Zgodnie z art. 238 WKC należności celne podlegają zwrotowi lub umorzeniu wówczas, gdy okaże się, że zaksięgowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych daną procedurą celną i nieprzyjętych przez importera z powodu ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu, w wyniku realizacji którego dokonano przywozu tych towarów, w chwili określonej w art. 67. W sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Jedynym artykułem, który mógłby mieć zastosowanie w sprawie jest art. 236 WKC. Zgodnie z tym przepisem należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi wówczas, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2.

Strona we wniosku podniosła, iż organ celny nie obliczył kwoty długu celnego wg wartości podanej w opinii rzeczoznawcy, tj. od kwoty 15950 USD (14500 USD - wartość pojazdu wg opinii rzeczoznawcy + koszty transportu w wysokości 1450 USD).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar Celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 z zastrzeżeniami wymienionymi w lit. od a) do d). W myśl art.32 ust.1 lite (i) WKC w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

Zgodnie z art. 30 ust.1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2., aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej z tym ustępem.

Art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC daje organom celnym możliwość ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych lub podobnych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru, określona w art. 30 ust. 2 lit. c) WKC to metoda oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami.

Następna metoda została określona w art. 30 ust. 2 lit. d) WKC, oparta jest na wartości kalkulowanej, która jest sumą:

- kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;

- kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;

- kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit e).

Stosownie do art. 31 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 i 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, obszarze zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

- porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r.

- art. VII Układu Ogólnego w sprawie porozumienia w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994r.

- przepisów rozdziału 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego "Wartość celna towarów"

Artykuł 7 Porozumienia w sprawie stosowania Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu stanowi, ze wartość celna może być ustalona w inny rozsądny sposób zgodny z zasadami i ogólnymi postanowieniami Porozumienia i Artykułu VII GATT 1994r. i na podstawie danych dostępnych w kraju importu. W uwagach interpretacyjnych stwierdzono, że wartość celna ustalona powyższą metodą powinna być w możliwie największym stopniu oparta na uprzednio ustalonych wartościach celnych. Stosując tą metodę można m.in. opierać się na opiniach rzeczoznawcy.

W przypadku używanych pojazdów samochodowych ustalenie wartości celnej metodami określonym w art. 30 WKC jest bardzo utrudnione lub wręcz niemożliwe, gdyż praktycznie nie ma możliwości znalezienia materiału porównawczego spełniającego kryteria tych uregulowań pod względem jakości (w tym stanu technicznego, przebiegu, wyposażenia), rodzaju, gatunku towaru jak również kraju pochodzenia natomiast metoda wartości kalkulowanej jest w zasadzie ograniczona do przypadków, gdy sprzedający i kupujący są powiązani, a producent jest gotów do przedłożenia władzom celnym kraju importu niezbędnych kosztorysów i zapewnienia możliwości ich weryfikacji, która może być konieczna.

Tak, więc przepisy jasno precyzują, jak ma być ustalana wartość celna. W pierwszej kolejności, co jest regułą, wartość celną ustala się w oparciu o cenę transakcyjną. Dopiero wtedy, gdy wartość ta z jakiś przyczyn nie może posłużyć do ustalenia wartości celnej, stosuje się metody, z zachowaniem kolejności ich stosowania, wymienione w art. 30 WKC. Dopiero w przypadku, gdyby również metody określone w art. 30 WKC nie doprowadziły do ustalenia wartości celnej, stosuje się tzw. "metodę ostatniej szansy" opisaną w art. 31 WKC.

W sprawie wartość celna została ustalona i zadeklarowana przez stronę w oparciu o umowę kupna-sprzedaży z dnia 12 lipca 2008r. opiewającą na wartość 16595 USD.

W myśl art. 68 lit. a) WKC organ celny może kontrolować zgłoszenie celne i dołączone do niego dokumenty a także żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. W postępowaniu celnym w szczególności dowodem mogą być: inne dokumenty, opinie biegłego, zeznania świadków oraz materiały zebrane w wyniku oględzin.

Z kolei według art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Regulacja ta koresponduje z art. 122 stanowiącym, iż w toku postępowania organy podatkowe podejmują niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Zgodnie z art. 68 lit. a) WKC organ celny w celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym wezwał skarżącego o przedstawienia opinii biegłego rzeczoznawcy, w zakresie pojazdów mechanicznych, określającej między innymi wartości pojazdów tego typu i w takim stanie technicznym na rynku kraju eksportu oraz przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt.

Po analizie opinii rzeczoznawców, w tym wydruku z internetu oferty sprzedaży pojazdu tej samej marki i rocznika, co pojazd importowany oraz wydruków ze stron internetowych uzyskanych przez funkcjonariusza dokonującego odprawę celną, uznano, że możliwy jest zakup w USA pojazdu Jeep [...] z rocznika 2007 w przedziale od 11.500 USD do 20.900 USD i w dniu 14 listopada 2008r. towar objęto deklarowaną procedurą. W dniu 14 listopada 2008r. uiszczono również opłaty celno-podatkowe obliczone i wykazane w zgłoszeniu celnym.

W przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej, określenie wartości celnej nastąpiłoby na podstawie metody tzw. ostatniej szansy wymienionej w art. 31 WKC w oparciu o ceny określone w opinii rzeczoznawcy. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 i 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. W świetle tych przepisów, przy ewentualnym ustalaniu wartości celnej pojazdu należałoby przyjąć, zgodnie z opinią rzeczoznawcy wartość towaru na rynku krajowym, a nie jak wnioskuje strona w oparciu o ceny na rynku kraju eksportu.

Reasumując mając na uwadze przytoczone przepisy prawa jak również zebrany materiał dowodowy organ stwierdził, że nie zaistniały przesłanki do odrzucenia wartości transakcyjnej, jako wartości celnej towaru. Strona zgłaszając samochód do procedury celnej dopuszczenia do obrotu prawidłowo zadeklarowała wartość celną towaru i prawidłowo obliczyła i wykazała w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych. Wartość celna towaru została zadeklarowana w oparciu o załączone do zgłoszenia celnego umowy zakupu przedmiotowego pojazdu z dnia 12 lipca 2008r. i z dnia 27 października 2008r. i fakturą nr [...] z dnia 30 września 2008r. za transport towaru do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty

Tak, więc kwota długu celnego została określona prawidłowo i w chwili jej uiszczenia była prawnie należna, tym samym nie zaszły również przesłanki wymienione w art. 236 WKC do dokonania zwrotu cła.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o zwrocie kwoty cła w wysokości 3 039 zł lub o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania - art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania strony w komparycji decyzji,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 29, art. 31 WKC przez zastosowanie niewłaściwej metody ustalania wartości celnej oraz art. 236 ust. 1 WKC przez odmowę zwrotu pomimo zaistnienia przesłanki nienależności prawnej zapłaty kwoty.

Skarżący podniósł, że organ winien ustalić wartość celną na zasadzie art. 31 WKC, przy zastosowaniu tzw. metody ostatniej szansy, a w związku z tym nie powinno dojść do zastosowania art. 29 WKC. Skoro organ zakwestionował wartość transakcyjną i w tym celu polecił przedłożenie opinii rzeczoznawcy, to w sprawie wartość transakcyjna, pomimo, iż jest podstawową metodą ustalania wartości celnej, nie mogła zostać zastosowana. Wykazane, bowiem zostało, iż wartość ta została zawyżona. Należało, więc zastosować jedną z kolejnych, przewidzianych w dalszych przepisach WKC, tj. 30 i 31 metod.

Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę metody opisane w art. 30 WKC, z uwagi na charakter zaimportowanego przedmiotu, określone tam kryteria nie mogą zostać zastosowane. Z tego względu należało zastosować art. 31 WKC, a więc posłużyć się do ustalenia wartości celnej opinią biegłego. Gdyby zastosowana została ta metoda ustalania wartości celnej, ustalono by ją w wysokości 15950 USD, a więc zgodnie z art. 236 WKC należny byłby zwrot żądanej kwoty.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 4 maja 2009r. sygn. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Jako podstawę prawną organ II instancji wskazał art. 207, art. 210 §1 i § 4, art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa, art.73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004r. - Prawo celne, art. 29 ust. 1, art.32 ust. 1 lit. e (i), art.78, art.236, art.237, art.239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że żądanie "zwrotu nadpłaconej opłaty celnej" oparte zostało w sprawie na wskazaniu, że rzeczoznawca określił wartość sprowadzonego pojazdu, możliwą do uzyskania na rynku kraju eksportu, w kwocie niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniu celnym. To zaś, zdaniem skarżącego, oznacza, że organ celny powinien na nowo ustalić wartość celną i obliczyć należności z tytułu importu a powstałą różnicę zwrócić.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 210 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, "decyzja zawiera datę jej wydania". W związku z tym, że skarżący wskazuje na naruszenie tego przepisu poprzez brak wskazania strony w komparycji decyzji, można przypuszczać, że chodziło raczej o zarzut naruszenia przepisu art. 210 §1 pkt 3 ustawy, który nakłada na organ celny obowiązek umieszczenia w decyzji administracyjnej oznaczenia strony postępowania. Zarzut powyższy trudno jest ocenić, gdyż skarżący nie przesłał kopii otrzymanej decyzji organu I instancji, co z pewnością umożliwiłoby ustalenie, czy rzeczywiście wstępna część decyzji, która to część powinna zawierać dane osobowe uczestników aktu lub stron (-y) postępowania, nie zawiera ustawowo wymaganego elementu.

W aktach sprawy, którymi dysponuje organ II instancji, znajduje się egzemplarz zaskarżonej decyzji. Jak wynika z zapisów zawartych na tym egzemplarzu, komparycja decyzji jest prawidłowa i spełnia wszystkie warunki określone w przepisach Ordynacji podatkowej, w tym także zawiera dokładne oznaczenie strony postępowania oraz jej pełnomocnika z podaniem niezbędnych danych adresowych. Organ uznał, więc ten zarzut za chybiony.

Główny argument zakwestionowania decyzji organu I instancji opiera się na zarzucie ustalenia wartości celnej metodą inną niż tzw. metoda ostatniej szansy. Organ wyjaśnił, że ta metoda wskazana przez skarżącego, jako właściwa w danej sprawie, znajduje zastosowanie w ściśle określonym przypadku. Jest to metoda, z której można skorzystać dopiero wtedy, gdy inne metody ustalania wartości celnej towaru nie mogą zostać zastosowane. W odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych (pojazd taki jest również przedmiotem zgłoszenia celnego w sprawie) wartość celną ustala się, co do zasady, metodą wartości transakcyjnej. Innymi słowy, punktem wyjścia dla organu celnego, który weryfikuje dane dotyczące wartości towaru zawarte w zgłoszeniu celnym, jest ustalenie, czy kwota zadeklarowana w polu 22 zgłoszenia celnego i udokumentowana w wymagany sposób przez, przede wszystkim, przedłożenie faktury lub umowy zakupu towaru, jest wiarygodna a wysokość tej kwoty nie budzi uzasadnionych wątpliwości w świetle okoliczności związanych z transakcją nabycia towaru. Poza tym, jeśli zostanie stwierdzone, że wartość transakcyjna nie może zostać przyjęta za podstawę ustalenia należności celnych przywozowych i organ celny będzie musiał jednak skorzystać z ustalenia tej wartości metodą ostatniej szansy w sensie przepisu art.31 WKC, to koniecznym będzie w każdym takim wypadku przestrzeganie zasad, które wiążą się z tą metodą a które określone zostały właśnie w przepisie art.31 WKC.

Organ wskazał również, że stosowanie w odniesieniu do używanych pojazdów samochodowych metod ustalania wartości celnej ujętych w art. 30 WKC, o których to metodach obszernie napisano w decyzji organu I instancji, jest znacznie utrudnione bądź niemożliwe. Wynika to chociażby z braku w praktyce możliwości znalezienia materiału porównawczego spełniającego kryteria, o których mowa w powołanym przepisie WKC, tj. pojazdów o podobnym stanie technicznym, przebiegu, wyposażeniu, rodzaju gatunku itp. Oparcie się na metodzie towarów identycznych bądź podobnych - jako mogącej stwarzać w przypadku używanych pojazdów samochodowych sytuację zbyt swobodnej oceny wartości celnej przez organ celny - nie wchodzi w rachubę. Z podobnych względów nie stosuje się metody wartości kalkulowanej, która w zasadzie ogranicza się do przypadków, gdy sprzedający i kupujący są powiązani a producent jest gotowy do przedłożenia władzom celnym kraju importu niezbędnych kosztorysów i zapewnienia możliwości ich weryfikacji.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ celny przyjmujący zgłoszenie celne może w każdym przypadku poddać je weryfikacji pod względem prawdziwości danych w nim zawartych, przy czym weryfikacja taka może odnosić się do wszystkich lub do części takich danych. Zgodnie z art. 68 lit. a WKC, w celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne, mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów. W celu zaś sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu organy celne mogą zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów. Na przepis ten powołał się również organ I instancji zwracając się do zgłaszającego o dostarczenie opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę. Ponadto możliwość pozyskiwania dodatkowych dokumentów do zgłoszenia celnego, o których mowa w art. 68 WKC, nie wymaga wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest czynnością kontroli celnej niezależną od takiego postępowania. Innymi słowy, wezwanie do przedłożenia ekspertyzy miało na celu umożliwienie organowi I instancji dokonania oceny prawdziwości zadeklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej towaru.

Organ celny w wezwaniu zwrócił się, między innymi, o przekazanie przez rzeczoznawcę informacji na temat cen pojazdów na rynku kraju eksportu oraz o wskazanie stosownych źródeł takich informacji. Formułując wezwanie, organ I instancji nie miał na celu zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej samochodu, lecz jedynie zweryfikowanie jej wiarygodności w istniejących na rynku amerykańskim warunkach ekonomicznych, która to wiarygodność, ze względu na wysokość podanej ceny, mogła budzić wątpliwości organu celnego. Jak wynika z pozyskanych danych na temat cen pojazdów tej samej marki i o podobnych parametrach technicznych, podana w zgłoszeniu wartość celna towaru mieści się w granicach cenowych funkcjonujących w USA - granice te ustalono na poziomie od 11.500 USD do 20.900 USD; cena zaś uzyskana w transakcji sprzedaży wynosi 16.525 USD.

Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują na to, że wartość towaru podana w zgłoszeniu celnym może zostać uznana za wiarygodną wartość transakcyjną a tym samym nie ma podstaw do sięgania do innych metod ustalania wartości celnej dla potrzeb obliczenia należności celnych i podatkowych z tytułu przywozu.

Poza tym, z brzmienia art. 31 WKC, na który powołuje się skarżący, wynika między innymi, że wartość celna ustalana z zastosowaniem tzw. metody ostatniej szansy nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu. Oznacza to, że proponowane przez skarżącego przyjęcie jednej z cen z rynku amerykańskiego podanej przez biegłego jest, w świetle obowiązujących przepisów prawa, niemożliwe.

Ponadto, przedział cenowy podany przez biegłego w opinii z dnia 14 listopada 2008r. odnoszący się do cen na rynku kraju wywozu pojazdów tej samej marki, co pojazd będący przedmiotem importu, uwiarygodnił wartość zadeklarowaną przez zgłaszającego i został wykorzystany, obok wydruków z konkretnych stron internetowych, do zweryfikowania prawdziwości danych podanych w zgłoszeniu celnym, nie zaś do ustalenia innej wartości celnej.

Stąd też organ I instancji słusznie przyjął za wiarygodną i niebudzącą uzasadnionych wątpliwości wartość celną towaru zadeklarowaną przez skarżącego. Tym samym, więc należności celne i podatkowe ustalone zostały w oparciu o cenę faktycznie zapłaconą za sprowadzony pojazd.

W sytuacji, gdy organ celny uznaje przedstawione do odprawy celnej dokumenty za prawidłowe a dane w nich zawarte - za zgodne z prawdą, to nie ma podstaw do ich odrzucenia. Przyjęcie stanowiska przeciwnego prowadziłoby do stwierdzenia, iż bezcelowym byłoby nakładanie przez prawodawcę wspólnotowego lub krajowego na zgłaszającego obowiązku przedstawienia wraz ze zgłoszeniem celnym dokumentów, na podstawie których wypełniono i złożono w organie celnym zgłoszenie celne, skoro organ celny i tak samodzielnie określałby elementy niezbędne do wyliczenia należności przywozowych, ustalenia klasyfikacji taryfowej towaru czy też do objęcia towaru określoną procedurą celną.

Powyższe argumenty dowodzą zdaniem organu odwoławczego, iż zarzut odnoszący się do metody ustalania wartości celnej oraz odmowy przyjęcia za taką wartość kwoty wskazanej przez skarżącego jest nieuzasadniony.

Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu zwrotu kwoty cła w żądanej wysokości 3.039 zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu I instancji powołano, między innymi, przepisy art. 237 oraz art. 239 WKC. Regulacje te dotyczą okoliczności uzasadniających zwrot cła i wskazane zostały we wniosku skarżącego. Organ I instancji przeprowadził analizę tych przepisów, jak również przepisów rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego dotyczących zwrotu cła, wyjaśnił obszernie, dlaczego przepisy te nie mogą stanowić podstawy do dokonania wnioskowanego zwrotu należności, oraz zwrócił uwagę na fakt, iż jedynym przepisem, który mógłby mieć zastosowanie w sprawie, mógłby być art. 236 WKC.

Ł. M. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżając decyzję organu II instancji w całości, wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 29 i 31, a w konsekwencji także art. 236 WKC przez zastosowanie niewłaściwej metody ustalania wartości celnej importowanego towaru i w konsekwencji niezasadną odmowę zwrotu nadpłaconej opłaty celnej w wysokości 3.039 zł, jako należności, która nie była prawnie należna.

Skarżący podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami WKC oraz w oparciu o orzecznictwo administracyjne jak również stanowisko doktryny, rozstrzygnięcie jak i argumentację organu II instancji uznać należy za błędne.

Wskazał, że z uwagi na fakt, iż wartość transakcyjna przedmiotowego pojazdu w kwocie 16.595 USD wynikająca z załączonych do zgłoszenia celnego dokumentów zakupu, mogła zostać zaniżona, organ I instancji wezwał skarżącego do przedstawienia opinii rzeczoznawcy. Z przedłożonej oceny rzeczoznawców samochodowych, wynika, iż wartość rynkowa takiego pojazdu bez uszkodzeń na rynku kraju importu wynosi 62.100 zł, procentowy ubytek wartości pojazdu z tytułu eksploatacji i napraw wynosi 6%, a wartość pojazdu na rynku kraju eksportera w stanie technicznym przedstawionym do odprawy mieści się w przedziale od 11.500 do 14.500 USD.

Skarżący podniósł, że jeśli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej importowanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wezwanie do przedłożenia opinii rzeczoznawcy uznać należy za konsekwencję takich wątpliwości, w pełni uzasadniające potrzebę zastosowania innej niż transakcyjna metody ustalania wartości celnej importowanego towaru.

Zdaniem skarżącego, organ celny błędnie zastosował metodę wartości transakcyjnej przewidzianą w art. 29 WKC w sytuacji, gdy powziął wątpliwości w zakresie zadeklarowanej wartości celnej importowanego pojazdu. W takiej sytuacji należało zastosować tzw. "metodę ostatniej szansy", przewidzianą w art. 31 WKC. Zgodnie z orzecznictwem, wartość celna ustalona metodą ostatniej szansy w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, które stosuje się z "rozsądną elastycznością".

Z przedstawionej przez skarżącego opinii rzeczoznawczej wynika, iż przedział cenowy w odniesieniu do wartości pojazdu na rynku kraju eksportera w stanie technicznym przedstawionym do odprawy wynosi od 11.500 do 14.500 USD, czego potwierdzenie stanowi załączony do opinii wydruk ze strony internetowej z podaną ceną 11.500 USD. Przy zastosowaniu właściwej wykładni obowiązujących przepisów wynika, że w postępowaniu zasadnym było przyjęcie przez organ wskazanej w opinii rzeczoznawczej wartości pojazdu, jako wartości najniższej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko dodatkowo wyjaśnił, że zarzuty skargi koncentrują się przede wszystkim wokół zagadnienia prawidłowości zastosowanej przez organ celny metody ustalenia wartości celnej towaru, w tym w szczególności braku podstaw do odmowy przyjęcia najniższej ze wskazanych przez biegłego cen pojazdu.

Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy oraz ustaleń organu celnego, podstawą do wyliczenia należności celnych w sprawie była zadeklarowana przez zgłaszającego wartość transakcyjna. Jest to metoda podstawowa i wszelkie odstępstwa od niej dopuszczalne są tylko w ściśle określonych przypadkach. Oznacza to, że punktem wyjścia dla organu celnego, który weryfikuje dane dotyczące wartości towaru zawarte w zgłoszeniu celnym, jest ustalenie, czy kwota zadeklarowana w polu 22 zgłoszenia celnego i udokumentowana w wymagany sposób przez, przede wszystkim, przedłożenie faktury lub umowy zakupu towaru, jest wiarygodna a wysokość tej kwoty nie budzi uzasadnionych wątpliwości w świetle okoliczności związanych z transakcją nabycia towaru. Dopiero, gdy zostanie stwierdzone, że wartość transakcyjna nie może zostać przyjęta za podstawę ustalenia należności celnych przywozowych i organ celny będzie musiał jednak skorzystać z ustalenia tej wartości innymi metodami, w tym także, metodą ostatniej szansy z art.31 WKC, to koniecznym będzie w każdym takim wypadku przestrzeganie zasad, które wiążą się z tą metodą a które określone zostały właśnie w tym przepisie.

Słusznie zauważył skarżący, powołując się na orzeczenia sądowe, że w sytuacji, gdy organ celny kwestionuje wartość celną podaną w zgłoszeniu celnym, nie może przyjąć jej, jako podstawy określenia należności celnych i podatkowych z tytułu importu towaru. Jak jednak wynika z akt sprawy, organ w niniejszym przypadku nie kwestionował podanej wartości celnej a jedynie podejmował czynności zmierzające do sprawdzenia, czy wartość ta jest wiarygodna. Organ celny przyjmujący zgłoszenie celne może w każdym przypadku poddać je weryfikacji pod względem prawdziwości danych w nim zawartych, przy czym weryfikacja taka może odnosić się do wszystkich lub do części takich danych zgodnie z art. 68 lit. a WKC. Ponadto możliwość pozyskiwania dodatkowych dokumentów do zgłoszenia celnego, o których mowa w art. 68 WKC, nie wymaga wszczęcia i prowadzenia postępowania, lecz jest czynnością kontroli celnej niezależną od takiego postępowania. Wezwanie, zatem do przedłożenia ekspertyzy miało na celu umożliwienie organowi celnemu I instancji dokonania oceny prawdziwości zadeklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej towaru.

W skardze jak i w odwołaniu skarżący kilkakrotnie wskazuje na przedział cenowy od 11.500 USD do 14.500 USD odnoszący się do cen pojazdów na rynku kraju eksportu, zupełnie pomijając fakt, że - na co zwrócono uwagę w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia organu celnego - w toku postępowania pozyskano wydruk internetowy, z którego wynika, że w badanym okresie możliwy był zakup używanego pojazdu tej samej marki i o takich samych parametrach technicznych jak będący przedmiotem importu za kwotę znacznie wyższą (tj. 20.900 UDSD) nie tylko od górnej granicy podanego wyżej przedziału cenowego, lecz również wyższą od kwoty zadeklarowanej przez stronę. Informacje na temat wyższych cen pojazdów na rynku USA rozszerzyły zakres cenowy, w którym mieści się wartość podana w zgłoszeniu celnym (tj. 16.595 USD). To zaś uwiarygodnia cenę zawartą w dokumentach przedłożonych w trakcie odprawy celnej. Skarżący jednak zdaje się w ogóle nie brać pod uwagę tej okoliczności, pomimo że miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy, w których znajdował się wydruk ze strony internetowej.

Ponadto podniósł, że wydruki ze stron internetowych zawierające informacje na temat cen pojazdów używanych na danym rynku kraju eksportu stanowią dowód w sprawie równorzędny z innymi dowodami. Dowód taki nie jest, więc mniej istotny dla oceny istniejącego stanu faktycznego, niż np. opinia sporządzona przez biegłego, i podlega takim samym zasadom swobodnej oceny dowodów jak każdy dowód w rozumieniu art.180 Ordynacji podatkowej.

Ceny pojazdów na rynku kraju eksportu posłużyły w sprawie do porównania ich z ceną deklarowaną i nie mogły stanowić podstawy do wyliczenia innych niż zawarte w zgłoszeniu celnym należności celnych i podatkowych związanych z przywozem towaru. Nawet jednak gdyby zaistniały przesłanki do obliczenia cła metodą ostatniej szansy, to organ celny i tak nie mógłby tych należności wyliczyć na podstawie najniższej ze wskazanych przez biegłego cen pojazdów na rynku kraju eksportu. Zakaz taki wynika, bowiem wprost z przepisu art.31 ust.2 pkt c) WKC, zgodnie z którym wartość celna ustalana z zastosowaniem tzw. metody "ostatniej szansy" nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu i to niezależnie od tego, jak jest wysokość tej ceny.

Podstawą obliczenia kwoty cła nie mogła być także kwota podana przez biegłego. Uwzględnienie, bowiem opinii rzeczoznawcy w tym sensie, że wartość w niej wyliczona miałaby być punktem wyjścia dla ustalenia na nowo - w porównaniu ze zgłoszeniem celnym - kwot należności, byłoby możliwe jedynie w przypadku ustalania wartości celnej metodą "ostatniej szansy". Zastosowana, bowiem metoda wartości transakcyjnej nie pozwala na oparcie się na innych dokumentach niż dokumenty handlowe odnoszące się do ceny konkretnego w danej sprawie pojazdu, która to cena uiszczona została lub ma być dopiero zapłacona, jako warunek sprzedaży na rzecz sprzedawcy w kraju, w którym dokonano zakupu. Poza tym, metoda wartości transakcyjnej nie pozwala na przyjęcie, jako wartości celnej kwoty stanowiącej wartość danego towaru wyliczoną w warunkach i na podstawie danych dostępnych na terenie Wspólnoty Europejskiej. Innymi słowy, brak uwzględnienia wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę samochodowego nie stanowi w niniejszej sprawie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Wprost przeciwnie - uznanie kwoty z opinii biegłego byłoby sprzeczne z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Pierwszeństwo, bowiem mają tutaj regulacje dotyczące ustalania wartości celnej zawarte we Wspólnotowym Kodeksie Celnym. To zaś oznacza, że nawet gdyby z ekspertyzy biegłego wynikało, że wartość spornego pojazdu ustalona w warunkach rynku wspólnotowego jest niższa od zadeklarowanej, co mogłoby prowadzić do korzystniejszych dla zgłaszającego wyliczeń należności powstałych w związku z importem, to i tak opinia ta nie mogłaby służyć za podstawę dokonania zmiany należności celnych ustalonych w oparciu o metodę wartości transakcyjnej.

Dodatkowo Dyrektor Izby Celnej zauważył, że zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu zwrotu kwoty cła w żądanej wysokości 3.039 zł. Skarżący nie kwestionuje jednak w skardze w żaden sposób prawidłowości zastosowanych przez organy celne przepisów dotyczących zwrotu cła. W ocenie jednak Dyrektora odmowa dokonania zwrotu należności celnych była uzasadniona a zastosowanie w tym zakresie przepisów – prawidłowe. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności art. 29 i 31, ani art. 236 WKC, co świadczy o tym, że skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.

Na wstępie należy wskazać na wysoki stopień sformalizowania postępowania uregulowanego przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. nr 8 poz. 60 z 2005 r. ze. zm.), Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. ze zm.) zwanego dalej WKC, Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. ze zm.) zwanego dalej RWKC, ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004r., Nr 68, poz. 622 ze zmianami).

Należy też wskazać, że postępowanie zmierzające do weryfikacji zgłoszenia celnego w oparciu o przepis art. 68 lit. a WKC przed zwolnieniem towaru do deklarowanej procedury celnej, jest postępowaniem odrębnym w odniesieniu do postępowania dotyczącego zwrotów lub umorzeń należności celnych, które uregulowane są zasadniczo w całości w przepisach prawa wspólnotowego, tj.: w art. 235 - 242 WKC oraz w art. 878 - 909 RWKC. Konkretne sytuacje, w których zwraca się lub umarza należności celne zostały zawarte w art. 236-239 WKC oraz w art. 900-901 RWKC. Szczególne przepisy dotyczące stosowania art. 239 Kodeksu zawarte są w Rozdziale 3 Tytułu IV (art. 878-909 RWKC) Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC).

Organ celny przyjmujący zgłoszenie celne może w każdym przypadku poddać je weryfikacji pod względem prawdziwości danych w nim zawartych, przy czym weryfikacja taka może odnosić się do wszystkich lub do części takich danych. Zgodnie z art. 68 lit. a WKC, w celu weryfikacji zgłoszeń przyjętych przez organy celne, mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów. W celu zaś sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu organy celne mogą zażądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów.

Po analizie dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, opinii sporządzonej przez rzeczoznawców oraz wydruków ze stron internetowych, organ uznał, iż możliwy jest zakup w USA pojazdu Jeep [...] z rocznika 2007 w przedziale od 11.500 USD do 20.9000 USD i w dniu 14 listopada 2008r. towar objęto deklarowaną procedurą. W dniu 14 listopada 2008r. skarżący został powiadomiony o kwocie należności wynikającej z długu celnego, co potwierdził własnoręcznym podpisem w polu 54 zgłoszenia celnego. Należności celno-podatkowe zostały zapłacone również 14 listopada 2008r.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar Celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 z zastrzeżeniami wymienionymi w lit. od a) do d). W myśl art.32 ust.1 lite (i) WKC w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

Wartość celna została ustalona i zadeklarowana przez stronę w oparciu o umowę kupna-sprzedaży z dnia 12 lipca 2008r. opiewającą na wartość 16595 USD, przy przyjęciu, że nie zaistniały żadne przesłanki do odrzucenia wartości transakcyjnej, jako wartości celnej towaru oraz, że strona zgłaszając samochód do procedury celnej dopuszczenia do obrotu prawidłowo zadeklarowała wartość celną towaru i prawidłowo obliczyła i wykazała w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych.

Reasumując podkreślić należy, że postępowanie podlegające ocenie sądu w niniejszej sprawie, to jest postępowanie w przedmiocie zwrotu należności celnych, nie jest kontynuacją postępowania wszczętego zgłoszeniem sprowadzonego towaru do procedury celnej dopuszczenia do obrotu. Ta procedura została, bowiem zakończona zgodnie z art. 73 WKC zwolnieniem towaru objętego zgłoszeniem celnym.

Dlatego trafnie organu obu instancji wskazały, że w dniu 11 grudnia 2008r. wpłynął do organu wniosek skarżącego uzupełniony w dniu 15 stycznia 2009r. zgodnie z wzorem podanym w załączniku nr 111 do WKC o udzielenie zwrotu należności celnych ze wskazaniem, jako podstawy prawnej przepisów art. 237 i art. 239 WKC. Skarżący we wniosku podniósł, iż ze sporządzonej opinii wynika, że wartość samochodu jest niższa niż wartość określona w umowie sprzedaży. Mimo tej różnicy organ celny nie naliczył ponownie opłaty celnej na podstawie wartości określonej w opinii i nie dokonał zwrotu różnicy. (...) Cło winno zostać naliczone od kwoty 15 950 USD (x 2,7306) a więc od kwoty 43 553 zł, a nie od kwoty 49 274 zł.

Prawidłowo organy w rozważaniach na temat powołanych jako podstawa prawna żądania zwrotu należności celnych przywozowych przepisów zauważyły, że zgodnie z art. 237 WKC, należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi w przypadku, gdy unieważniono zgłoszenie celne i uiszczono należności.

W sprawie wprawdzie uiszczono należności celne, ale nie dokonano unieważnienia zgłoszenia celnego.

Na marginesie należy zauważyć, że instytucję unieważnienia zgłoszenia celnego reguluje przepis art. 66 WKC, który określa, że:

1. Jeżeli zgłaszający przedstawi dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej właściwej temu zgłoszeniu lub że w wyniku zaistnienia szczególnych okoliczności objęcie towaru procedurą celną, do której został zgłoszony, nie jest już dalej uzasadnione, organy celne, na wniosek zgłaszającego, unieważniają już przyjęte zgłoszenie.

Jednakże, jeżeli organy celne poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów, wniosek o unieważnienie zgłoszenia może zostać uwzględniony jedynie po przeprowadzeniu takiej rewizji.

2. Z wyjątkiem przypadków określonych zgodnie z procedurą Komitetu zgłoszenie po zwolnieniu towarów nie może zostać unieważnione.

3. Unieważnienie zgłoszenia pozostaje bez wpływu na stosowanie obowiązujących przepisów karnych.

Instytucja unieważnienia zgłoszenia celnego stanowi drugą, poza sprostowaniem zgłoszenia, instytucję przewidzianą przepisami WKC, która dotyczy zgłoszeń celnych przyjętych przez organ celny. Stwarza ona podstawę prawną dla zgłaszającego do wystąpienia do organu celnego z wnioskiem o unieważnienie zgłoszenia, tj. o całkowite pozbawienie bytu materialnego i prawnego takiego zgłoszenia. Generalną zasadą dotyczącą unieważniania zgłoszeń celnych jest brak możliwości skorzystania z tej instytucji po zwolnieniu towarów przez organ celny (art. 66 ust. 2 WKC). Jako odstępstwo od tej reguły ustawodawca wspólnotowy przewidział możliwość unieważnienia zgłoszenia celnego w sytuacji, gdy towary zostały już zwolnione. Na zasadach określonych w art. 251 ust. 1-1c RWKC przewidziano przypadki unieważnienia zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów.

Zdaniem Sądu prawidłowo organy przyjęły, że wniosek o dokonanie zwrotu należności celnych nie jest uzasadniony także powodami odpowiadającymi jednej z okoliczności określonych w art. 900-901 RWKC umożliwiających zwrot cła.

Przepis art. 900 RWKC określa, bowiem, że:

1. Należności celne przywozowe są zwracane lub umarzane, w przypadku, gdy:

a) towary niewspólnotowe objęte procedurą celną obejmującą całkowite lub częściowe zwolnienie z należności celnych przywozowych lub towary dopuszczone do swobodnego obrotu z zastosowaniem uprzywilejowanego traktowania taryfowego ze względu na ich przeznaczenie zostały skradzione, pod warunkiem, że zostaną w krótkim terminie odzyskane i znajdą się z powrotem w pierwotnej sytuacji celnej, w stanie, w jakim były, gdy zostały wycofane;

b) towary niewspólnotowe zostały nieświadomie wycofane spod procedury celnej z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z danych należności celnych, którą były objęte, pod warunkiem, że gdy tylko pomyłka zostanie stwierdzona, znajdą się one z powrotem w pierwotnej sytuacji celnej, w stanie, w jakim były, gdy zostały wycofane;

c) niemożliwe jest uruchomienie mechanizmu otwierającego środek transportu, na którym znajdują się towary uprzednio dopuszczone do swobodnego obrotu i w dalszej kolejności, po przybyciu do miejsca przeznaczenia, niemożliwe jest dokonanie ich rozładunku, pod warunkiem, że zostaną one niezwłocznie powrotnie wywiezione;

d) towary początkowo dopuszczone do swobodnego obrotu zostają następnie zwrócone niewspólnotowemu dostawcy, na mocy procedury uszlachetniania biernego, aby umożliwić mu - z pominięciem opłat - na usunięcie usterek występujących przed zwolnieniem towarów (nawet, jeżeli zostały stwierdzone po zwolnieniu towarów) lub w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami umowy, w wyniku której zostały dopuszczone do swobodnego obrotu, a dany dostawca decyduje się na zatrzymanie towarów na stałe, gdyż nie może usunąć usterek lub jest to dla niego nieopłacalne;

e) w chwili podjęcia przez organy celne decyzji o zaksięgowaniu należności celnych przywozowych po dokonaniu odprawy celnej, którym faktycznie podlegały towary dopuszczone do swobodnego obrotu z całkowitym zwolnieniem od tych należności, stwierdzono, że towary te zostały powrotnie wywiezione poza obszar celny Wspólnoty z pominięciem dozoru celnego, po ustaleniu, że warunki materialne ustanowione w Kodeksie dla zwrotu lub umorzenia takich należności celnych przywozowych mogłyby zostać faktycznie spełnione w chwili, gdy powrotny wywóz miał miejsce, gdyby kwota ta została pobrana przy dopuszczaniu tego towaru do swobodnego obrotu;

f) organ sądowy wydał zakaz obrotu towarem uprzednio objętym procedurą celną określającą obowiązek osoby zainteresowanej uiszczenia należności celnych przywozowych w normalnych warunkach, po czym dany towar zostaje powrotnie wywieziony poza obszar celny Wspólnoty lub zniszczony pod kontrolą organów celnych, pod warunkiem, że zostało stwierdzone, że dany towar nie został w rzeczywistości użyty we Wspólnocie;

g) towary zostały objęte procedurą celną określającą obowiązek uiszczenia tych należności przez zgłaszającego uprawnionego do dokonania tej czynności z własnej inicjatywy oraz z powodów od niego niezależnych nie mogły zostać dostarczone odbiorcy;

h) towary zostały wysłane do odbiorcy w wyniku pomyłki nadawcy;

i) towary okazały się niezdatne do użytku przewidzianego przez odbiorcę z powodu oczywistej faktycznej pomyłki w jego zamówieniu;

j) towary, wobec których, po zwolnieniu do procedury celnej określającej obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych stwierdzono, że nie były, w chwili zwolnienia, zgodne z obowiązującymi regułami dotyczącymi ich użycia lub obrotu nimi i nie mogą z tego względu być używane do celów przewidzianych przez odbiorcę;

k) użycie towarów przez odbiorcę do przewidzianych celów jest niemożliwe lub w znacznym stopniu ograniczone w wyniku podjęcia przez organ lub inną instytucję posiadającą odpowiednie uprawnienia decyzyjne środków o charakterze ogólnym, po dniu, w którym zostały zwolnione do procedury celnej określającej obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych;

l) całkowite lub częściowe zwolnienie towarów z należności celnych przywozowych, o co zabiegała osoba zainteresowana zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może z powodów niezależnych od osoby zainteresowanej zostać udzielone przez organy celne, które odpowiednio księgują należności celne przywozowe, które stały się należne,

m) towary dotarły do odbiorcy po ostatecznym terminie dostawy, który został przewidziany w umowie, na mocy której zostały objęte procedurą celną przewidującą obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych;

n) towary nie mogły zostać sprzedane na obszarze celnym Wspólnoty i zostały bezpłatnie przekazane instytucjom charytatywnym:

– prowadzącym swoją działalność w państwach trzecich, pod warunkiem że posiadają przedstawicielstwa we Wspólnocie,

lub

– prowadzącym swoją działalność na obszarze celnym Wspólnoty, pod warunkiem, że mogą korzystać ze zwolnienia w przypadku przywozu do swobodnego obrotu podobnych towarów pochodzących z państw trzecich.

o) dług celny powstał w inny sposób niż na mocy art. 201 Kodeksu, a osoba zainteresowana może okazać świadectwo pochodzenia, świadectwo przewozowe, dokument wewnętrznego tranzytu wspólnotowego lub jakikolwiek inny odpowiedni dokument potwierdzający, że przywożone towary gdyby zostały zgłoszone do wolnego obrotu, mogłyby być traktowane jak towary wspólnotowe lub korzystać z preferencyjnych środków taryfowych, pod warunkiem spełnienia pozostałych warunków określonych w art. 890.

2. Zwrot lub umorzenie należności celnych przywozowych w przypadkach określonych w ust. 1 lit. c) i f)-n) uzależnione jest, z wyjątkiem przypadków, w których towary te zostają zniszczone na polecenie władzy publicznej lub zostają bezpłatnie przekazane instytucjom charytatywnym, prowadzącym swoją działalność we Wspólnocie, od dokonania ich powrotnego wywozu z obszaru celnego Wspólnoty pod nadzorem celnym.

Jeżeli organowi celnemu decyzji przedstawiono wniosek, to może on zezwolić, aby zamiast dokonania powrotnego wywozu towarów, zostały one zniszczone lub objęte wspólnotową procedurą tranzytu zewnętrznego, procedurą składu celnego, albo umieszczone w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym.

Aby otrzymać jedno z tych przeznaczeń celnych, towary uważane są za towary niewspólnotowe.

W takim przypadku organy celne podejmują wszelkie potrzebne środki w celu zapewnienia, że towary umieszczone w składzie celnym, w wolnym obszarze celnym lub składzie wolnocłowym, będą mogły zostać później uznane za towary niewspólnotowe.

4. Ponadto zgodnie z wymogami urzędu celnego nadzoru musi zostać ustalone, że towary nie zostały użyte ani sprzedane przed ich powrotnym wywozem.

Z kolei przepis art. 901 RWKC określa, że:

1. Należności celne przywozowe są zwracane lub umarzane, w przypadku gdy:

a) towary omyłkowo zgłoszone do procedury celnej określającej obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych zostały powrotnie wywiezione poza obszar celny Wspólnoty, nie będąc uprzednio objęte procedurą celną, którą powinny zostać objęte, pod warunkiem, że warunki ustanowione w art. 237 Kodeksu zostały spełnione;

b) towary zostały powrotnie wywiezione lub zniszczone zgodnie z art. 238 ust. 2 lit. b), bez dozoru celnego, pod warunkiem, że pozostałe warunki ustanowione w tym artykule zostały spełnione;

c) towary zostały powrotnie wywiezione lub zniszczone bez dozoru celnego, zgodnie z art. 900 ust. 1 lit. c) i f)-n), pod warunkiem, że pozostałe warunki ustanowione w art. 900 ust. 2 i 4 zostały spełnione.

2. Udzielenie zwrotu lub umorzenie należności celnych przywozowych w przypadkach określonych w ust. 1 uzależnione jest od:

a) przedstawienia wszystkich dowodów koniecznych do umożliwienia organom celnym decyzji upewnienia się, czy towary, w odniesieniu do których wnosi się o udzielenie zwrotu lub umorzenie:

– zostały faktycznie powrotnie wywiezione poza obszar celny Wspólnoty, lub

– zostały zniszczone pod nadzorem organów lub urzędowo uprawnionych do takiego zniszczenia osób;

b) zwrotu organowi celnemu decyzji każdego dokumentu poświadczającego wspólnotowy status danych towarów, na którego podstawie wymienione towary mogły opuścić obszar celny Wspólnoty, lub przedstawienia każdego dowodu, który organ ten uważa za niezbędny dla upewnienia się, że dany dokument nie będzie mógł zostać w późniejszym okresie wykorzystany przy żadnym przywozie towarów do Wspólnoty.

Pomimo tego, organy prawidłowo dodatkowo zbadały czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu należności zawarte w art. 236 i 238.

Zgodnie z treścią art. 239 WKC, należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te, określone w art. 236-238 :

- określonych zgodnie z procedurą Komitetu;

- wynikających z okoliczności nie spowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można stosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków.

Zgodnie z art. 238 WKC należności celne podlegają zwrotowi lub umorzeniu wówczas, gdy okaże się, że zaksięgowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych daną procedurą celną i nie przyjętych przez importera z powodu ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu, w wyniku realizacji którego dokonano przywozu tych towarów, w chwili określonej w art. 67. W sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Jedynym przepisem, który mógłby mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie jest art. 236 WKC który określa, że należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi wówczas, gdy okaże się, że w chwili uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub, że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Uregulowany w tym przepisie przypadek zwrotu należności celnych obejmuje, więc sytuacje, w których obliczona i pobrana kwota należności nie wynikała z obowiązującego prawa lub kwota ta pobrana została w zawyżonej wysokości obliczonej w oparciu o nieprawidłowe elementy kalkulacyjne stanowiące podstawę jej obliczenia. Przepis ten obejmuje również przypadek, w którym zwrotu należności dokonuje się w przypadku zaksięgowana retrospektywnego należności pomimo zaistnienia przypadków, gdy nie dokonuje się tego zaksięgowania.

W sprawie nie wystąpiła sytuacja określona w art. 220 ust. 2 WKC dotycząca tzw. retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego.

Skarżący we wniosku podniósł, iż organ celny nie obliczył kwoty długu celnego wg wartości podanej w opinii rzeczoznawcy, tj. od kwoty 15950 USD (14500 USD - wartość pojazdu wg opinii rzeczoznawcy + koszty transportu w wysokości 1450 USD). Skarżący nie kwestionuje jednak w skardze w żaden sposób prawidłowości zastosowanych przez organy celne przepisów dotyczących zwrotu cła. W ocenie jednak Sądu odmowa dokonania zwrotu należności celnych była uzasadniona a zastosowanie w tym zakresie przepisów - prawidłowe.

Zdaniem sądu, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu należności celnych organ celny przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające badając, czy uiszczona przez skarżącego kwota cła była prawnie należna i czy została prawidłowo obliczona. Organ przeprowadził w tym zakresie pełne ustalenia faktyczne niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy, rozważył i wyjaśnił, na jakich przesłankach się oparł.

Wskazał, bowiem, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar Celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 z zastrzeżeniami wymienionymi w lit. od a) do d). W myśl art. 32 ust.1 lite (i) WKC w celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art.29, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

Zgodnie z art. 30 ust.1 WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2., aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej z tym ustępem.

Organ opisując kolejne metody ustalania wartości celnej towaru wynikające z przywołanych przepisów, trafnie wskazał, że przepisy jasno precyzują, jak ma być ustalana wartość celna. W pierwszej kolejności, wartość celną ustala się w oparciu o cenę transakcyjną. Dopiero wtedy, gdy wartość ta z jakiś przyczyn nie może posłużyć do ustalenia wartości celnej, stosuje się metody, z zachowaniem kolejności ich stosowania, wymienione w art. 30 WKC. Dopiero w przypadku, gdyby również metody określone w art. 30 WKC nie doprowadziły do ustalenia wartości celnej, stosuje się tzw. "metodę ostatniej szansy" opisaną w art. 31 WKC.

W przedmiotowej sprawie wartość celna została ustalona i zadeklarowana przez stronę w oparciu o umowę kupna-sprzedaży z dnia 12 lipca 2008r. opiewającą na wartość 16595 USD. Po analizie opinii sporządzonej przez rzeczoznawców, w tym wydruku z internetu oferty sprzedaży pojazdu tej samej marki i rocznika, co pojazd importowany oraz wydruków ze stron internetowych uzyskanych przez funkcjonariusza dokonującego odprawę celną, uznano, iż możliwy jest zakup w USA pojazdu Jeep [...] z rocznika 2007 w przedziale od 11.500 USD do 20.900 USD.

Prawidłowo także zaznaczył, iż w przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej w celu ustalenia wartości celnej, określenie wartości celnej nastąpiłoby na podstawie metody tzw. ostatniej szansy wymienionej w art. 31 WKC w oparciu o ceny określone w opinii rzeczoznawcy. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 i 30 WKC, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie. W świetle tych przepisów, przy ewentualnym ustalaniu wartości celnej pojazdu należałoby przyjąć, zgodnie z opinią rzeczoznawcy wartość towaru na rynku krajowym, a nie jak wnioskuje strona w oparciu o ceny na rynku kraju eksportu.

Dlatego trafnie wskazał, że mając na uwadze przepisy prawa jak również zebrany materiał dowodowy należy stwierdzić, iż nie zaistniały żadne przesłanki do odrzucenia wartości transakcyjnej, jako wartości celnej towaru. Skarżący zgłaszając samochód do procedury celnej dopuszczenia do obrotu prawidłowo zadeklarował wartość celną towaru i prawidłowo obliczył i wykazał w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych. Wartość celna towaru została zadeklarowana w oparciu o załączone do zgłoszenia celnego umowy zakupu przedmiotowego pojazdu z dnia 12 lipca 2008r. i z dnia 27 października 2008r. i fakturą nr [...] z dnia 30 września 2008r. za transport towaru do miejsca jego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty.

Tak, więc kwota długu celnego została określona prawidłowo i w chwili jej uiszczenia była prawnie należna, tym samym nie zaszły również przesłanki wymienione w art. 236 WKC do dokonania zwrotu cła.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.