Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 469/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Celne postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120, 122, 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 75 ust 1, 82 ust 3
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29, art.30, 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Go 469/11

Uzasadnienie

Skarżący D.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] września 2010r. wydaną w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

W dni [...] października 2008r., działając z upoważnienia D.S. T.J. zgłosił do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu używany samochód osobowy [...] zakupiony w szwajcarskiej firmie J, o pojemności silnika 1598 cm3 , rok produkcji 2005, nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego załączył rachunek nr [...] z dnia [...] września 2008r. na kwotę 2800 CHF, dokument pojazdu oraz opinię techniczną nr [...] z dnia [...] października 2008r. Na podstawie deklaracji zamieszczonej na rachunku strona zadeklarowała preferencyjną stawkę celną 0% przewidzianą dla towarów pochodzących ze Wspólnoty lub z krajów korzystających.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako spełniające warunki określone w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zarejestrowane w Oddziale Celnym pod pozycją ewidencji [...].

Organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności organ celny przekazał do weryfikacji załączony do zgłoszenia celnego rachunek nr [...] na podstawie, którego strona zadeklarowała preferencyjną stawkę celną.

Pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Federalna Administracja Celna, Generalny Dyrektoriat Ceł, w Szwajcarii poinformowała, iż eksporter nie udowodnił pochodzenia rzeczonego pojazdu, z tego względu pojazd należy traktować jako nieokreślonego pochodzenia.

Dodatkowo w wyniku przeprowadzonej analizy załączonych do odprawy dokumentów organ celny uznał za nie odpowiadającą rzeczywistej deklarowaną wartość celną przedmiotowego pojazdu. W wyniku jej porównania (2800 CHF) z ceną podobnego do importowanego całego pojazdu na rynku szwajcarskim wg załączonego do zgłoszenia celnego wydruku ze strony internetowej www2.auto-i-dat.ch z dnia [...] października 2008r., organ stwierdził, że ceny te znacząco odbiegały od ceny zadeklarowanej przez skarżącego bowiem wahały się od 9.800-10.900 CHF.

W oparciu o otrzymany wynik weryfikacji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie wartości celnej towaru, retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oraz określenia prawidłowych wysokości kwot należnych podatków z tytułu importu.

Wartość celną przywiezionego samochodu ustalono na podstawie metody zastępczej, tzw. metody ostatniej szansy, o której mowa w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę ustalenia wartości wyliczenia dokonane przez powołanego w tym celu biegłego rzeczoznawcę, odejmując należności publicznoprawne.

Po zakończeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] września 2010r. określił prawidłową kwotę wynikającą z długu celnego, podlegająca retrospektywnemu zaksięgowaniu z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 10% oraz określił prawidłową kwotę podatku od towarów i usług.

Pismem z dnia [...] października 2010r. pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie:-

- art. 122 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn braku potwierdzenia pochodzenia towaru, co doprowadziło do wadliwego wniosku, że nie pochodzi on z kraju należącego do Wspólnoty Europejskiej,

- art. 120 w zw. z art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak wnikliwego działania w zakresie prawdziwości oświadczenia exportera oraz informacji od władz celnych Szwajcarii o kraju pochodzenia towaru, a nadto w zakresie prawidłowej wyceny samochodu,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wadliwe zebranie materiału dowodowego w sprawie i brak wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwości ustaleń w zakresie braku istnienia podstawy do preferencyjnej stawki celnej,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne kwestionowanie kraju pochodzenia towaru i jego wartości, co podważa dokonaną przez organ prawidłowość odprawy celnej z 2008r.,

- art. 120 w zw. z art. 122 w zw. z art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu mechaniki samochodowej celem ustalenia kraju pochodzenia pojazdu w oparciu o numery seryjne nadwozia, co wywołało błędną ocenę w zakresie prawidłowości zastosowania stawki preferencyjnej cła,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez wadliwą ocenę prawidłowości przez biegłego wartości pojazdu,

- art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w sytuacji, gdy stopień uszkodzenia samochodu uzasadniał jego cenę transakcyjną, a cena ta została uznana za prawdziwą w trakcie przeprowadzonej w 2008r. odprawy celnej.

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.

Na decyzję organu odwoławczego D.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił naruszenie:

- art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez brak zastosowania tego przepisu pomimo konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie nie tylko kraju pochodzenia towaru lecz również jego wartości,

- art. 235 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 12122, w zw. z art. 180 § 1 przez brak przedsięwzięcia jakichkolwiek działań zmierzających do wyjaśnienia przyczyn braku potwierdzenia pochodzenia towaru, co doprowadził do stwierdzenia, że nie pochodzi on z kraju należącego do Wspólnoty Europejskiej i wobec czego nie można do niego stosować preferencyjnej stawki celnej na podstawie deklaracji eksportera oraz brak wyjaśnienia tej sprawy na podstawie innych dowodów mogących przyczynić się do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, co skutkowało wadliwym utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji,

- art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 125 § 1 w zw. z ar. 235 oraz art. 229 przez brak wnikliwego działania w zakresie prawdziwości oświadczenia exportera oraz informacji od władz celnych Szwajcarii o kraju pochodzenia towaru, a nadto w zakresie prawidłowej wyceny samochodu w szczególności nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów w odwołaniu, co doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że towar nie powinien podlegać preferencyjnej stawce cła oraz posada wartość wyższą, niż deklarowana w zgłoszeniu celnym,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 przez wadliwe uznanie, że zebranie materiału dowodowego w sprawie przez organ celny było prawidłowe oraz przez brak rzeczywistej kontroli instancyjnej i wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwości ustaleń w zakresie braku istnienia podstawy do preferencyjnej stawki celnej oraz zawyżenia wartości towaru, a w konsekwencji utrzymania w mocy decyzji organu I instancji,

- art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 przez bezzasadne zaakceptowanie jak prawidłowego zakwestionowania przez organ celny kraju pochodzenia towaru i jego wartości, co podważa dokonaną przez organ prawidłowość odprawy celnej z 2008r. oraz powszechnie znany fakt, że samochód [...] produkowany jest wyłącznie w kraju należącym do Wspólnoty Europejskiej,

- art. 120 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 122 w zw. z art. 197 § 1 i art. 235 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy z zakresu mechaniki samochodowej celem ustalenia kraju pochodzenia pojazdu w oparciu o numery seryjne nadwozia, co wywołało błędną ocenę w zakresie prawidłowości zastosowania stawki preferencyjnej cła,

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 przez wadliwą ocenę i weryfikację zarzutów odwołania co do prawidłowości wyliczeń biegłego w dopuszczonej opinii celem ustalenia wartości towaru, pomimo, że w sposób jaskrawy opierając się na opinii technicznej z dnia dokonania zgłoszenia celnego przyjmowała inną metodykę wyliczenia tej wartości, mniej korzystną dla strony postępowania i prowadziła do zawyżenia rzeczywistej wartości towaru,

- art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w sytuacji, gdy stopień uszkodzenia samochodu uzasadniał jego cenę transakcyjną, a cena ta została uznana za prawdziwą w trakcie przeprowadzonej w 2008r. odprawy celnej przez celnika, który widział towar i mógł osobiście stwierdzić jego uszkodzenia,

- art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 235 przez brak uprzedzenia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się na ich temat przez wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, co pozbawiło stronę możliwości wypowiedzenia i zgłoszenia kolejnych wniosków dowodowych.

W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy celne poprzestały na informacji pochodzącej od organów celnych Szwajcarii, gdy tymczasem przyczyna braku potwierdzenia winna być weryfikowana w trakcie postępowania, po jego wszczęciu. Wskazał, że kraj pochodzenia pojazdu mógł być ustalony w oparciu o indywidualny numer nadwozia pojazdu w związku z czym należało powołać biegłego z zakresu motoryzacji, czego organy celne mimo jej wniosku nie uczyniły.

W odniesieniu do opinii biegłego skarżący uznał, iż zaniżono w niej stopień rzeczywistych uszkodzeń pojazdu w stosunku do opinii technicznej z 2008r. i tylko z tego powodu wartość tak ustalona rażąco odbiegała od wartości wskazanej na rachunku. Zdaniem skarżącego biegły nie zwrócił uwagi na to, że wykorzystanie wskaźnika (uz1)% powoduje niczym nieuzasadnione zmniejszenie wartości uszkodzeń samochodu, co w konsekwencji prowadzi do zawyżenia wartości towaru ustalonej w opinii. Ocena techniczna z 2008r. wskazywała na wysoki wskaźnik uszkodzenia samochodu sięgający połowy jego wartości, zaś obniżenie ceny samochodu z powodu uszkodzeń w stosunku do wartości samochodu nieuszkodzonego następuje jedynie na poziomie kilkunastu procent.

W odniesieniu natomiast do wyniku weryfikacji uzyskanego od szwajcarskich władz celnych skarżący przywołał pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny– Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie w wyroku z dnia 29 maja 2002r. – I SA/Lu 883/2001 zgodnie z którym umowy międzynarodowe, dla których zawarcia nie była konieczna ustawa ratyfikacyjna, w porządku prawym Rzeczypospolitej Polskiej znajdują się poniżej poziomu ustawy, co znaczy, że nie mogą stać z nimi w sprzeczności.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasową argumentację, przedstawioną w decyzjach organów obu instancji i wniósł o oddalenie skargi. W szczególności wskazał, że odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej. Ocena wiarygodności ceny deklarowanej przez stronę i wynikającej z dokumentów przedstawionych organom celnym wymaga natomiast przeprowadzenia stosownego postępowania.

Podkreślił, że organy celne są uprawnione nie tylko do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale mają również możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi zastrzeżenia co do jej prawdziwości. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie występuje wówczas, gdy jest ona rażąco niska w porównaniu z innymi cenami danego towaru na rynku eksportu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Dokonana w tak zakreślonych granicach kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje, że jest ona zgodna z prawem.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia wartości celnej używanego samochodu osobowego sprowadzonego ze Szwajcarii. Strona skarżąca dołączyła do zgłoszenia celnego dokument transakcyjny zakupu samochodu – rachunek nr [...], na którym sprzedawca potwierdził preferencyjne pochodzenie towaru. W wyniku weryfikacji autentyczności deklaracji pochodzenia umieszczonej na dokumencie transakcyjnym, szwajcarskie władze celne uznały pojazd za towar o nieustalonym pochodzeniu dowód pochodzenia za nieważny. Przy ocenie prawidłowości powyższych ustaleń należało mieć na uwadze, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. nr 68. poz. 622 ze zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej, organ celny może dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe, to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie wymienione przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za urzędowy

i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przepis art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej nie ogranicza przy tym pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa w UE (m.in. art. 91 i art. 9 Konstytucji RP). jest również Porozumienie z dnia 9 czerwca 1997 r. w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską

a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół dodatkowy w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, zatwierdzone w imieniu Wspólnoty decyzją Rady z 2 czerwca 1997 r. (Dz. U. UE L 1997.169.77).

Przepisy protokołu określają m.in. organy właściwe do realizacji wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (art. 1 lit. c i d), ich kompetencje i formy działania (art. 2-5), formy przekazu informacji (art. 8), a także kwestie poufności (art. 10) i sposobu wykorzystywania uzyskanych informacji (art. 11).

W świetle powyższych przepisów, pismo szwajcarskiej administracji celnej z [...] kwietnia 2010r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, albowiem zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. w formie przewidzianej w Protokole), przez powołany do tego organ władzy publicznej (tj. szwajcarski organ administracyjny), na wniosek polskiego organu o udzielenie pomocy na podstawie przepisów art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 8 tego Protokołu. Stosownie do treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej pismo to jest zatem zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego co zostało w nim "urzędowo stwierdzone". Istota oraz szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie uważa się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego

z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej (tak m.in. P. Pietrasz, Komentarz do art. 194 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz. LEX, 2007, wyd. II. teza 2).

Podzielić należało pogląd organów celnych, że nieudowodnienie pochodzenia pojazdu dawało organom celnym podstawę do uznania załączonego do zgłoszenia celnego rachunku za nieautentyczny i uprawniało do powzięcia wątpliwości również co do tego czy cena wskazana na rachunku odzwierciedla rzeczywistą wartość pojazdu. Stanowiło to wystarczającą podstawę do odstąpienia od ustalenia wartości celnej sprowadzonego samochodu w oparciu o metodę wartości transakcyjnej określonej w art. 29 ust. 1 WKC. Stanowisko takie znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 181 a RWKC. Ten ostatni przepis jednoznacznie wskazuje, że organy celne nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.

W sprawie ustalono, że organy celne mogły mieć uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, zatem zasadne było odstąpienie przez nie od przyjęcia wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 – 31 WKC. W sytuacji, gdy zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z tych przepisów. Na akceptację zasługuje stanowisko organów celnych wskazujące na brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej, sprowadzonego używanego samochodu, określonych w art. 30 WKC. W omawianym zakresie organy celne prawidłowo odwołały się do stanowiska sformułowanego przez Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO).

Zarówno metoda wartości transakcyjnej identycznych towarów, jak i metoda wartości transakcyjnej podobnych towarów (art. 30 ust. 2 lit. a i b WKC) odnosi się do cech towarów, takich jak identyczność lub podobieństwo. Tych przesłanek nie spełniają sprowadzane z zagranicy używane samochody. Również nie znajduje zastosowania do towarów używanych metoda oparta o cenę jednostkową towarów importowanych. Opiera się ona na cenie jednostkowej (art. 30 ust. 2 lit. c WKC), po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne są sprzedawane we Wspólnocie

w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami. Stwierdzić także należy, że do określenia wartości celnej sprowadzanych samochodów używanych nie znajduje również zastosowania metoda wartości kalkulowanej - art. 30 ust. 2 lit. d WKC, która wymaga określenia kosztów lub wartości materiałów i produkcji, kwoty zysku i kosztów ogólnych oraz kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e WKC. które są zmienne.

W świetle powyższych uwag Sąd podzielił stanowisko organów celnych uznające, iż wartość celną sprowadzonego ze Szwajcarii samochodu osobowego należało ustalić przy zastosowaniu metody, o której mowa w art. 31 WKC zwanej metodą ostatniej szansy. Zastosowanie tej metody podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 31 ust. 2 WKC. w szczególności według tej metody wartość celna nie może być ustalana na podstawie ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we wspólnocie.

Zgodnie z przepisem art. 31 WKC, jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub 30 ustawy, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.. Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. W przypadku określenia wartości celnej używanego samochodu dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty.

W niniejszej sprawie biegły ustalając wartości rynkową pojazdu posłużył się katalogiem Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe część A X 2008r. i uwzględnił ceny katalogowe samochodu podobnego, w największym stopniu zbliżonego do samochodu wycenianego wyprodukowanego poza Wspólnotą. Samochodem spełniającym kryteria samochodu podobnego takie jak: rocznik pojazdu, klasa, wyposażenie, rodzaj i pojemność silnika był wskazany przez biegłego samochód marki PT Cruiser 1,6 16V. Badanie cen samochodu podobnego jest niezbędne w celu ustalenia poprawności określenia ceny transakcyjnej i stworzenia podstawy do określenia wartości celnej w oparciu o przepis art. 3 1 WKC.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał, że zadeklarowana cena transakcyjna 2800 CHF jest wielokrotnie niższa od cen transakcyjnych samochodów podobnych na rynkach pozawspólnotowych.

Biegły w swojej ocenie z dnia [...] czerwca 2010r. określił wartość pojazdu na rynku polskim o niemalże identycznych parametrach trakcyjno-technicznych na kwotę 29550 zł. Następnie po uwzględnieniu dostępnych danych oraz konkretnego stanu technicznego wycenianego pojazdu, istniejącego w chwili jego sprowadzenia do Polski oraz szereg korekt określił wartość pojazdu na kwotę 21 300 zł. Brak jest zatem obiektywnych podstaw do nieuznania stanowiska wyrażonego przez biegłego.

W kontekście powyższych rozważań zarzut naruszenia art. 31 WKC uznać należy za niezasadny.

Nietrafny jest przy tym zarzut skarżącego sformułowany w odniesieniu do opinii, że wykorzystanie wskaźnika "uzi" powoduje niczym nieuzasadnione zmniejszenie wartości uszkodzeń samochodu, co w konsekwencji prowadzi do zawyżenia wartości towaru ustalonej w opinii. Każdy pojazd składa się z kilku zespołów, zatem uszkodzenia powinny być ustalane poprzez określenie stopnia zużycia danego zespołu. Jeżeli nadwozie odpowiada 23 % udziału w całym pojeździe to nawet jego całkowite zużycie nie przenosi się na pozostałe zespoły i nie powoduje, że samochód nie ma żadnej wartości. Oprócz bowiem nadwozia lakierowanego są jeszcze podzespoły jak silnik z osprzętem, układ napędowy, zawieszenie przednie i tylne, rama. Tak więc zastosowanie metody wskazanej przez skarżącego prowadziłoby do nieuzasadnionego zawyżenia stopnia zużycia całego pojazdu. W ocenie Sądu zastosowana przez powołanego przez organ rzeczoznawcę metoda, opisana w arkuszu ustaleń korekty z tytułu stanu technicznego jest prawidłowa.

Za niezasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 187 § 3 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej przez zakwestionowanie kraju pochodzenia pojazdu i jego wartości mimo powszechnie znanej okoliczności, iż samochód ten produkowany jest jedynie w krajach należących do Wspólnoty, a także przez zaniechanie ustalenia pochodzenia pojazdu na podstawie numeru seryjnego nadwozia. Sposób bowiem dokumentowania pochodzenia towaru reguluje Umowa zawarta pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Konfederacją Szwajcarską. Zgodnie z art. 16 Protokołu 3 do ww. umowy towary pochodzące ze Wspólnoty przy przywozie do Szwajcarii oraz produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji sporządzonej przez eksportera na fakturze. Tylko te dowody mogą dokumentować pochodzenie wspólnotowe towaru i uprawniać do preferencyjnej stawki celnej. Żadnych innych dokumentów ani dowodów powołane wyżej przepisy nie przewidują. I obowiązek ich posiadania i dołączenia do zgłoszenia celnego obciąża importera. Konsekwencją braku potwierdzenia, że sporny samochód może być zaliczany do "produktów pochodzących" ze Szwajcarii lub Wspólnoty jest niedopuszczalność stosowania w rozpoznawanym przypadku postanowień Umowy zawartej w 1972 roku pomiędzy Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską a to z kolei wyklucza możliwość skorzystania z preferencji celnych i podatkowych przewidywanych Umową.

Nie potwierdził się również zarzut skargi naruszenia art. 123 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej przez nieuprzedzenie skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia na ich temat przed wydaniem decyzji. Jest to zarzut gołosłowny, bowiem w aktach sprawy znajduje się postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2010r. (k. 53 akt administracyjnych) wraz z dowodem doręczenia go pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 stycznia 2011r. (k. 54 akt administracyjnych). Po tym terminie żadne czynności dowodowe nie były przez organ przeprowadzane. Decyzja organu odwoławczego wydana została dopiero [...] marca 2011r. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie może swoją biernością obciążać organu celnego.

Organ odwoławczy nie naruszył również, wbrew zarzutom skargi, art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie. Zgodnie z ww. przepisem organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Jak wynika z treści decyzji oraz jej uzasadnienia, organ odwoławczy zgadzając się w całości z treścią rozstrzygnięcia organu I instancji utrzymał je w mocy. Oznacza to, że zarówno stan faktyczny ustalony w sprawie przez organ I instancji jak i zastosowane przepisy prawa materialnego uznał za prawidłowe, a postępowanie dowodowe za wszechstronne i wyczerpujące i nie wymagające uzupełnienia. Nie zachodziła zatem potrzeba stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej.

Nie zasługiwały również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 120, 122 oraz 187 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonych w sprawie dowodów dokonana przez organy celne , nie przekroczyła bowiem granic zakreślonych w treści art. 191 Ordynacji podatkowej , organy nie uchybiły też obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, a materiał ten pozwolił dokonać w trakcie postępowania prawidłowych ustaleń co do wiarygodności załączonego do zgłoszenia celnego rachunku.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

/-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Wierchowicz /-/ K. Skowrońska-Pastuszko