Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1845/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 par. 3,  art. 165a,  art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak,, Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia, jako bezprzedmiotowego, postępowania w sprawie umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w 2006 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

III SA/Wa 1845/07

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku E. M.

Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., który wpłynął do organu I instancji w dniu następnym, E. M. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., należnego z tytułu zapomogi, którą dostała od Rady Osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej na B. na częściowe pokrycie zaległego czynszu. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała na bardzo trudną sytuację finansową i rodzinną, uniemożliwiającą jej uregulowanie podatku.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu.

Organ wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości umorzenia podatku, a jedynie odroczenie terminu jego płatności lub rozłożenie zapłaty podatku na raty (art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

W przedmiotowej sprawie terminem złożenia zeznania za rok 2006, był dzień 30 kwietnia 2007 r., będący jednocześnie terminem płatności podatku. Stosownie bowiem do art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14 poz. 176 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f." podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. W terminie tym, z zastrzeżeniem ust. 7, podatnicy są obowiązani również wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania, o którym mowa w ust. 1, a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników.

Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.

W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji co prawda powinien zastosować art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej tj. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (ponieważ w dniu złożenia wniosku zobowiązanie podatkowe strony nie stanowiło zaległości podatkowej), jednakże uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. M.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową w jakiej się znajduje i zwróciła się o zwolnienie jej z płacenia podatku od zapomogi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a.

Wszczęcie postępowania podatkowego jest czynnością o doniosłych skutkach prawnych zarówno formalnych, jak i materialnych. W momencie wszczęcia postępowania następuje bowiem zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym a stroną postępowania.

Zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, w rozdziale 7a zatytułowanym "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych", ustawodawca objął tą nazwą następujące instytucje:

a) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty,

b) odroczenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej,

c) umorzenie zaległości podatkowej.

Oznacza to, że żądanie skarżącej zgłoszone do organu podatkowego I instancji w dniu 27 kwietnia 2007 r., dotyczące umorzenia, czy - jak wnosi skarżąca - zwolnienia z zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie mieści się w katalogu ulg przewidzianych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.

Ponieważ w myśl art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f. ostatecznym terminem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jest 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, organ słusznie uznał, że w dniu złożenia wniosku przez skarżącą podatek za 2006 r. nie był jeszcze wymagalny, co oznacza, że za ten okres u skarżącej nie wystąpiła zaległość podatkowa, o której umorzenie mogłaby występować skarżąca. Zgodnie bowiem z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.

W tej sytuacji należało stwierdzić, że w przepisach podatkowych brak było podstawy prawnej do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego.

Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał na unormowanie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, które powinien był zastosować organ podatkowy I instancji, nakazujące wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyn postępowanie w sprawie nie może być wszczęte.

Powołany przepis ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Jest on podyktowany ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie (art. 208 Ordynacji podatkowej), mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie.

Na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej oraz art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej można wskazać, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony - następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ponieważ decyzja umarzająca postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, wydana przez organ I instancji, wywołuje podobne skutki jak postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że to wadliwe rozstrzygnięcie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.