Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 6/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 187
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 228/10 w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od D. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 15 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 228/10 oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 25 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęte zostały następujące ustalenia faktyczne.

[...] , działając przez upoważnionego przedstawiciela [...] w G., w dniu [...] czerwca 2008 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu, towar w postaci samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1999, numer nadwozia [...], oraz rzeczy mienia osobistego (adapter do zmiany prądu, budzik, radio kuchenne, oprawki i transformator do lamp, laptop, ręczniki, sztućce, koła samochodowe). Jednocześnie skarżąca wniosła o zwolnienie opisanego towaru od cła na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) z 28 marca 1983 r., Nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 105 z 23 kwietnia 1983 r. ze zm.; dalej powoływane jako Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 918/93), w związku z przeniesieniem stałego miejsca zamieszkania z terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej na obszar celny Wspólnoty.

Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane [...] czerwca 2008 r. pod pozycją nr [...], a towar objęty procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu, z zastosowaniem zwolnienia od cła. Do zgłoszenia celnego skarżąca załączyła dokumenty, z których między innymi wynikało, że zakończyła stały pobyt w kraju trzecim i w dniu [...] czerwca 2008 r. przeniosła stałe miejsce zamieszkania do Polski.

W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżąca po raz kolejny dokonała w Urzędzie Celnym w [...] zgłoszenia do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2006, numer nadwozia [...] oraz rzeczy osobistych zgodnie z załączonym spisem i ponownie wniosła o zastosowanie zwolnienia od cła na podstawie art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane pod pozycją [...].

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] objął zgłoszony towar procedurą dopuszczenia do swobodnego obrotu z zastosowaniem zwolnienia od cła. Biorąc jednak pod uwagę wcześniejsze dopuszczenie do swobodnego obrotu samochodu marki [...]oraz mienia osobistego, na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] czerwca 2008 r., organ celny pierwszej instancji stwierdził, że zastosowane wówczas zwolnienie od cła okazało się bezpodstawne.

Naczelnik Urzędu Celnego w [...]postanowieniem z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] , wszczął z urzędu postępowanie w związku z niewykonaniem przez [...] obowiązków wynikających z zastosowania procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu ze zwolnieniem towarów od cła. Następnie organ pierwszej instancji, decyzją z 27 października 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze. zm., dalej: Op.), art. 65 ust. 4 i ust 6, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 204 ust. 1 lit. b), ust. 2 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 ze zm., dalej: WKC) uznał, że w stosunku do objętych wnioskiem skarżącej towarów powstał dług celny w przywozie w dniu [...] czerwca 2008 r. oraz określił należności celne ciążące na towarze w wymiarze: samochód osobowy - [...]zł (stawka celna 10 %), adapter, budzik, radio, oprawki, transformatory, laptop, ręczniki, sztućce, koła samochodowe – [...] zł (stawka celna 8,5 %), łącznie należności w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu organ podniósł, że przeniesienie centrum życiowego skarżącej do Wspólnoty, jako wymóg zastosowania zwolnienia, nie nastąpiło w dniu [...] czerwca 2008 r. W ocenie organu, w sytuacji gdy skarżąca przebywała na stałe w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej od [...] lipca 2008 r. do [...] lipca 2009 r., nie można przyjąć, że przeniosła ona swoje stałe miejsce pobytu z USA do Polski w dniu [...] czerwca 2008 r. Organ pierwszej instancji stwierdził, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy przesiedlenie strony w roku 2008 stanowiło czynność pozorną. Tym samym należało uznać, że w związku z dokonaniem w dniu [...] czerwca 2008 r. zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu powstał dług celny w przywozie oraz obowiązek podatkowy (VAT i akcyza) w imporcie.

Dyrektor Izby Celnej w G., orzekając na skutek odwołania [...] , decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że zwolnienie z należności celnych przywozowych może mieć miejsce, jeżeli beneficjent zwolnienia dokonał fizycznego aktu przeniesienia z kraju trzeciego, czyli zamieszkuje we Wspólnocie i użytkuje w życiu codziennym sprowadzone przez siebie towary. W sprawie ustalono, że w okresie od [...]lipca 2008 r. do [...] lipca 2009 r. strona skarżąca przebywała w USA i tam koncentrowało się jej centrum życiowe. Powyższe w ocenie organu wskazywało, że w czerwcu 2008 r. nie mogło dojść do definitywnego przeniesienia miejsca zamieszkania skarżącej do Wspólnoty Europejskiej. Z uwagi na to, że towar pierwotnie zwolniony z cła, jako mienie osobiste, nie został wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem określonym bezpośrednio w dyspozycji art. 3 lit. b) Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83, na mocy art. 204 WKC powstał dług celny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę [...] na powyższą decyzję. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji zauważył, że jednym z warunków zwolnienia towaru wchodzącego w skład tzw. "mienia przesiedlenia" z należności celnych przywozowych jest obowiązek "przeniesienia" przez osobę zainteresowaną swojego "miejsca zamieszkania" z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty (art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83). W ocenie Sądu, przepisy powołanego rozporządzenia wymagają istnienia tylko jednego miejsca zamieszkania danej osoby, czy to w państwie trzecim, czy też na obszarze celnym Wspólnoty. Warunek zwolnienia celnego związany z "przesiedleniem" nie będzie więc spełniony w przypadku, gdy w oparciu o okoliczności sprawy będzie można uznać, że osoba ubiegająca się o zwolnienie miała w tym samym czasie więcej niż jedno miejsce zamieszkania, tzn. nowe na terenie celnym Wspólnoty i dotychczasowe w państwie trzecim. Tym samym badając zaistnienie omawianej przesłanki należy ustalać, w sposób nie budzący wątpliwości w okolicznościach konkretnej sprawy, czy osoba zainteresowana: po pierwsze, miała miejsce zamieszkania w państwie trzecim przez określony czas, a po drugie, przeniosła to miejsce zamieszkania na obszar celny Wspólnoty. Oceniając spełnienie powyższego warunku zwolnienia z należności celnych Sąd zauważył, że w przepisach omawianego rozporządzenia prawodawca wspólnotowy nie zdefiniował pojęcia "miejsce zamieszkania". Zdaniem WSA, przy uwzględnieniu treści art. 3 lit. a) i art. 4 akapit drugi Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 można założyć, że pojęcie to zostało zrównane z pojęciem "stałego zamieszkiwania". W związku z tym zasadne jest pomocnicze nawiązanie do definicji "miejsce zamieszkania" zawartej w art. 25 Kodeksu cywilnego. Według powołanego przepisu "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu". Z przytoczonej definicji wynika, że istnieją dwa integralne elementy składające się na pojęcie "miejsca zamieszkania": obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (tzw. corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru woli tego pobytu (tzw. animus). Łączne występowanie tych elementów pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. Ponadto Sąd zauważył, że o miejscu zamieszkania nie przesądza miejsce zameldowania.

Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej w G, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie można było przyjąć, iż od dnia [...] czerwca 2008 r. centrum życiowe skarżącej znajdowało się na obszarze Wspólnoty. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca zachowując stałe miejsce zamieszkania w USA, od czerwca 2008 r. chciała niejako "stworzyć" takie miejsce także w Polsce. Nagły wyjazd do USA w lipcu 2008 r. wskazywał na to, że [...] zachowała swój ośrodek interesów życiowych w pierwszym państwie, tj. w USA, gdzie pozostali jej synowie oraz część mienia, które zostało sprowadzone do Polski w sierpniu 2009 r. W związku z tym Sąd uznał, że dyspozycja art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych nie została wypełniona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył też, że zarówno samochód osobowy jak i inne przedmioty zgłoszone do procedury dopuszczenia do swobodnego obrotu w czerwcu 2008 r. nie zostały ponownie wywiezione do USA w lipcu 2008 r. Przeczyło to eksponowanemu w skardze zamiarowi skarżącej, nakierowanemu na ciągłość używania towarów w nowym miejscu. Sąd podkreślił, że według twierdzeń skarżącej, wyjazd do USA w lipcu 2008 r. był początkiem "procesu ponownego przesiedlenia się na stałe do Ameryki". Zdaniem Sądu, wyjazd [...] do USA w lipcu 2008 r. nie stanowił w istocie początku procesu przesiedlania się, ale powrót do stałego miejsca pobytu, które opuściła ostatecznie w lipcu 2009 r. W ocenie Sądu, sztuczność tworzonej przez skarżącą konstrukcji prowadzić miała jedynie do uzyskania zamierzonego przez nią skutku w postaci uznania przez organy celne spełnienia warunków prawnych do uzyskania w obydwu przypadkach dla przewożonych rzeczy statusu mienia osobistego podlegającego zwolnieniu od cła.

[...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie nakazania stronie przeciwnej zgodnie z wymogami art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne i art. 187 Op. zbadania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego a w szczególności informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania skarżącej co do spełnienia przez nią obowiązku odnowienia numerycznego identyfikatora podatkowego (NIP) w związku z przesiedleniem się przez nią z zamiarem stałego zamieszkania w Polsce

2. przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, zgodnie z którym zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty i art. 25 ustawy Kodeks cywilny przez uznanie, że skarżąca nie zamieszkała w Polsce (corpus) ani nie miała zamiaru woli takiego pobytu w Polsce (animus) w sytuacji, kiedy przepisy te nie uzależniają uznania przesiedlenia od zameldowania ale od aktów staranności wobec organów państwa do którego następuje przesiedlenie się a w szczególności wobec organów skarbowych tego państwa oraz rzeczywistego zamiaru pozostania w Polsce i korzystania tu z mienia przywiezionego zwolnionego od cła.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że zameldowanie pod określonym adresem ani wymeldowanie się nie może być rozstrzygające o ocenie zamiaru przesiedlenia się. Według strony wnoszącej skargę kasacyjną, organ celny powinien wszcząć i przeprowadzić stosowne przewidziane prawem celnym postępowanie. Podkreśliła, że organ celny ani nie odebrał od niej co do tych okoliczności oświadczenia (art. 89 ust. 1 ustawy Prawo celne), ani nie wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (art. 73 ustawy Prawo celne i art. 187 Op.) o informację czy osoba zgłaszająca przesiedlenie się do Polski wystąpiła o nadanie lub aktualizację numerycznego identyfikatora podatkowego (NIP). Skarżąca podniosła, że [...] czerwca 2008 r. podpisała druk "zgłoszenie indentyfikacyjne osoby fizycznej" (POLTAX NIP-4), który jej matka złożyła w dniu [...] czerwca 2008 r. w Urzędzie Skarbowym w Sopocie, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z [...] czerwca 2008 r. nadał skarżącej NIP. [...] wniosła o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł tego uchybienia organu celnego a skarżąca mimo, że była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie mogła tego uczynić w związku z długotrwałymi wyjazdami związanymi z leczeniem się za granicą. Podkreśliła, że nie bez znaczenia jest to, że [...] sierpnia 2009 r. zgłosiła dalsze przedmioty jako przywożone mienie przesiedleńcze a w zgłoszeniu celnym podała, że wcześniej korzystała ze zwolnienia z należności celnych w związku z przesiedleniem się do Polski. W jej ocenie, świadczyło to o prawdziwości zamiaru i jednoznaczności jej oświadczeń składanych organowi celnemu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że złożony przez skarżącego wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wymienionych w skardze kasacyjnej dokumentów nie mógł być uwzględniony z następujących przyczyn:

Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów dotyczy postępowania przed sądem pierwszej instancji. Wniosek taki wynika już z samej systematyki ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Regulujący omawianą kwestię art. 106 § 3 p.p.s.a. znajduje się w Dziale III ustawy, zatytułowanym: Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

W postępowaniu kasacyjnym zakres badania legalności orzeczenia sądu pierwszej instancji, poza braną z urzędu pod rozwagę nieważnością postępowania, wyznacza, wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a., zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Powołany przepis wyłącza zarazem zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. Mając na uwadze, że wojewódzki sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną do sądu decyzją administracyjną (jeżeli zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić), wykluczyć należy by Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli instancyjnej mógł podjąć się ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pogląd, że sąd kasacyjny nie prowadzi w żadnym zakresie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, potwierdza także treść art. 188 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu, wydanie orzeczenia reformatoryjnego jest możliwe tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, co wiąże się bądź z niezakwestionowaniem przez stronę w skardze kasacyjnej ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania przez sąd pierwszej instancji, bądź z nieskutecznie postawionymi zarzutami naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie należy zauważyć, że wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów nie spełnia warunków określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Strona skarżąca nie wykazała bowiem, że dopuszczenie dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej zauważyć należy, że ze wspomnianej zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wynika, iż muszą być one precyzyjnie określone przez wnoszącego omawiany środek odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem upoważniony do stawiania jakichkolwiek hipotez i prowadzenia rozważań co do możliwego kierunku i zakresu zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Wnoszący skargę kasacyjną dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, musi zatem zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów. Prawidłowo skonstruowany zarzut skargi kasacyjnej winien dokładnie określać naruszony przepis prawa (z uwzględnieniem podziału na jednostki redakcyjne, jeżeli taki podział występuje), wskazywać na czym konkretnie polegało podnoszone naruszenie, a co do przepisów postępowania określać szczegółowo w jaki sposób zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie w pełni odpowiadają opisanym warunkom. Formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca nie określiła ich dostatecznie dokładnie (ustawa - Prawo celne nie zawiera jednostki redakcyjnej oznaczonej jako: "73.1", zaś art. 187 Op. podzielony jest na dalsze jednostki redakcyjne – paragrafy), a także w zasadzie nie uprawdopodobniła istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy, ograniczając się do stwierdzenia, że podniesione naruszenie taki wpływ miało. W przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego strona wnosząca skargę kasacyjną nie wskazała wyraźnie czy zarzuca błędną wykładnię, czy też niewłaściwe zastosowanie powołanych w nim przepisów, zaś argumentacja mająca wspierać ten zarzut jest szczątkowa. Wymienione wady skargi kasacyjnej, nie były jednak tego rodzaju, by uniemożliwiały jej rozpoznanie.

Przystępując do oceny zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżąca upatruje uchybienia w zaniechaniu "(...)nakazania stronie przeciwnej zgodnie z wymogami art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne i art. 187 Op. zbadania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego a w szczególności informacji od Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania skarżącej co do spełnienia przez nią obowiązku odnowienia numerycznego identyfikatora podatkowego (NIP) w związku z przesiedleniem się przez nią z zamiarem stałego zamieszkania w Polsce". Z uzasadnienia przytoczonego zarzutu wynika, że skarżąca kwestionując stanowisko Sądu pierwszej instancji szczególny nacisk kładzie na uchybienie przepisom postępowania regulującym problematykę gromadzenia materiału dowodowego. Według skarżącej organy nie podjęły czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z ubieganiem się przez nią o nadanie numerycznego identyfikatora podatkowego (NIP).

W związku z tak sformułowanym zarzutem zauważyć należy, że naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli sąd pierwszej instancji nie rozpoznał podniesionych w niej zarzutów lub nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w konkretnej sprawie powinien to uczynić. Omawiany zarzut skargi kasacyjnej mieści się w powyższych granicach, bowiem wiąże on naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a ze wskazanymi w ramach zarzutu naruszenia art. 73 ustawy Prawo celne i art. 187 Op., które, nie zostały wskazane w skardze i nie zostały wzięte pod uwagę w ramach kontroli sądowej zaskarżonej decyzji. Stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażające ocenę zaskarżonej decyzji w płaszczyźnie dochowania wymaganej procedury zostało ograniczone do stwierdzenia, że niezasadne są zarzuty naruszenia art. 191 i 210 § 4 Op., a organy celne prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy. WSA nie odnosił się natomiast do poszczególnych ustaleń organów i zebranych dowodów, ale niewątpliwie uznał je za wystarczające do podzielenia stanowiska, że w sprawie nie było podstaw do stosowania zwolnienia celnego. W związku z tym należało rozważyć, czy podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z wystąpieniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Sopocie o nadanie skarżącej numeru NIP, miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wymienione okoliczności, wobec niewadliwych i niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń dotyczących jej miejsca zamieszkania w USA od [...] lipca 2008 r. do [...] lipca 2009 r. były nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku badania wszelkich aspektów sprawy, a więc także takich, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1225/07 oraz wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 533/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak już wspomniano skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania nakłada na stronę wnoszącą skargę kasacyjną obowiązek przedstawienia argumentów uzasadniających przyjęcie, że wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli że między naruszeniem przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku zachodzi związek przyczynowy, a także nie uprawdopodobnił wpływu tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu.

Naczelny Sąd Administracyjnych z podanych wyżej przyczyn uznał zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. za chybiony.

Drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczył naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 i art. 25 k.c. poprzez uznanie, "(...), że skarżąca nie zamieszkała w Polsce (corpus) ani nie miała zamiaru woli takiego pobytu w Polsce (animus) w sytuacji, kiedy przepisy te nie uzależniają uznania przesiedlenia od zameldowania ale od aktów staranności wobec organów państwa do którego następuje przesiedlenie się a w szczególności wobec organów skarbowych tego państwa oraz rzeczywistego zamiaru pozostania w Polsce i korzystania tu z mienia przywiezionego zwolnionego od cła."

W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie miała wykładnia art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/93. Zgodnie z powołanym przepisem zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. W okolicznościach sprawy istotne było wyjaśnienie znaczenia zwrotu "przenoszące swoje miejsce zamieszkania". Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji w Rozporządzeniu Rady (EWG) Nr 918/93 nie zdefiniowano "miejsca zamieszkania". W potocznym rozumieniu tego zwrotu chodzi o miejsce, w którym mieszka się przez dłuższy czas; miejsce stałego pobytu. Natomiast "przenieść się" oznacza między innymi zmianę miejsca stałego pobytu. Osobą fizyczną "przenoszącą swoje miejsce zamieszkania" jest zatem ten, kto zmienia dotychczasowe miejsce stałego pobytu na nowe. Dla przyjęcia, że zaistniała przesłanka przeniesienia miejsca zamieszkania, o której mowa w art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/93 nie ma znaczenia zamiar przeniesienia, lecz jego realizacja.

Skarżąca dokonując w dniu [...] czerwca 2008 r. zgłoszenia celnego zadeklarowała wolę skorzystania ze zwolnienia celnego w związku z przeniesieniem miejsca zamieszkania z USA do Polski. Sąd pierwszej instancji zaakceptował ustalenia organu celnego, a strona skarżąca tego ustalenia nie podważyła, że w dniu [...] lipca 2008 r. skarżąca ponownie wyjechała do USA i powróciła do Polski [...] lipca 2009 r. W tych okolicznościach nie sposób było uznać, że skarżąca mieszkając przez rok w USA, jednocześnie przeniosła swoje miejsce zamieszkania do Polski. Jest bowiem oczywiste, że w określonym czasie można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Podkreślenia wymaga, że sama skarżąca przyznała w skardze, że jej wyjazd do USA w lipcu 2008 r. był początkiem "procesu ponownego przesiedlenia się na stałe do Ameryki". Na tę okoliczność słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym przypadku był to nie tyle "proces ponownego przesiedlenia", co kontynuacja stałego pobytu skarżącej w USA, który trwał do [...] lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje, że intencją skarżącej było przeniesienie miejsca zamieszkania do Polski w czerwcu 2008 r., a z przyczyn osobistych była zmuszona zmienić swoje plany. Należy jednak zauważyć, że z punktu widzenia warunków korzystania ze zwolnienia celnego istotny jest rezultat w postaci przeniesienia miejsca zamieszkania, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło w czerwcu 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny ma na uwadze, że przenoszenie miejsca zamieszkania może być procesem rozłożonym w czasie. Nie można jednak zaakceptować poglądu, że przerwa między kolejnymi czynnościami podejmowanymi w ramach przenoszenia miejsca zamieszkania, trwająca ponad rok świadczy o ciągłości tego procesu. Z tego powodu nie jest trafny pogląd skarżącej, że dokonując [...] sierpnia 2009 r. kolejnego zgłoszenia celnego, połączonego z wnioskiem o zwolnienie z należności celnych przywozowych, obejmującego dalsze przedmioty stanowiące mienie przesiedleńcze skarżąca kontynuowała proces przenoszenia miejsca zamieszkania rozpoczęty w czerwcu 2008 r.

Mając powyższe na uwadze należało uznać za zasadny pogląd o braku podstaw do przyjęcia, że [...] przeniosła swoje miejsce zamieszkania na obszar celny Wspólnoty w czerwcu 2008 r.

Sąd pierwszej instancji analizując znaczenie pojęcia "miejsce zamieszkania", odwołał się do regulacji zawartej w art. 25 k.c. Rozważania Sądu miały charakter ogólny i odnosiły się do teoretycznych kwestii wiążących się z pojęciem "miejsca zamieszkania", bez ich bezpośredniego powiązania z konkretną sytuacją skarżącej. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w zaskarżonym wyroku nie został wyrażony pogląd, że powołany przepis oraz art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/93 uzależniają przeniesienia miejsca zamieszkania od dopełnienia obowiązku meldunkowego. Przeciwnie WSA jednoznacznie stwierdził, że zameldowanie w określonym miejscu nie przesądza o tym, iż jest to miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c.

W tym miejscu należy zauważyć, że oczywiście niesłuszne jest stanowisko skarżącej, zgodnie z którym powołane ostatnio przepisy uzależniają spełnienie przesłanki przeniesienia miejsca zamieszkania "(...) od aktów staranności wobec organów państwa do którego następuje przesiedlenie się a w szczególności wobec organów skarbowych tego państwa (...)". Żaden z wymienionych przepisów nie nakazuje dochowania, w celu wykazania spełnienia przesłanki przeniesienia miejsca zamieszkania, jakichkolwiek aktów staranności wobec organów państwa (w tym organów skarbowych), do którego przenoszone jest miejsce zamieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny z powodów wyżej przedstawionych, na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).