Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1525/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 73 ust. 1,  art. 74
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 151 par. 1 pkt 1,  art. 107 par. 3,  art. 16,  art. 145 par. 1,  art. 145a par. 1,  art. 145 par. 1 pkt 4,  art. 49,  art. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", art. 59 ust.1 pkt 2, art. 63 ust. 2, art. 64, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 73-75 i art. 84-85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania B.K., od decyzji [...] Prezydenta Miasta z dnia [...], orzekającej o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej na rzecz Spółki A., dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z pawilonem, dwoma wiatami nad dystrybutorami, podziemnym zbiornikiem paliw z instalacją technologiczną, podziemnym zbiornikiem LPG z instalacją technologiczną, trzech wieloproduktowych dystrybutorów paliw, dystrybutora dla samochodów ciężarowych, dystrybutora LPG, nawierzchni utwardzonych wraz z oświetleniem, instalacji zewnętrznych i przyłączy wod.-kan.-gaz., sieci energetycznej i teletechnicznej, drogi dojazdowej, parkingów, pylonu informacyjnego, dwustanowiskowej, zadaszonej myjni samochodowej, przebudowie drogi ul. [...] w zakresie budowy nowego zjazdu, przebudowie zatoki autobusowej, przebudowie skrzyżowania ulicy [...] z ulicą [...], budowie chodników i ścieżek rowerowych, na terenie działek o numerach: obręb [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

Kolegium ustaliło, że B.K., zamieszkały przy ulicy [...] wraz R.K., zamieszkałym przy ul. [...], zwrócili się do Prezydenta Miasta dwoma jednobrzmiącymi wnioskami z dnia [...] o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. Wnioskodawcy uzasadniając swój wniosek wskazali, iż ich nieruchomości położone są w bliskim sąsiedztwie nieruchomości objętej przedsięwzięciem i jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną na rzecz Spółki A., nie brali w nim czynnego udziału, a o decyzji dowiedzieli się w momencie, gdy inwestor przystąpił do realizacji inwestycji, tj. w dniu w dniu [...].

Po wszczęciu dwoma odrębnymi postanowieniami z dnia [...] postępowania "wznowieniowego" w odniesieniu do każdego z wnioskodawców, Prezydent, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...], wydanej na rzecz Spółki A., wydając w dniu [...] dwie odrębne decyzje: na rzecz R.K. - Nr [...] znak, oraz na rzecz B.K. Nr [...].

W wyniku odwołania B.K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] Nr [...] (decyzja Kolegium Nr [...] z dnia [...]). Decyzja Kolegium została zaskarżona przez B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 87/13, z dnia 22 maja 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż nie spełnia ona ustawowych wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a.

Kolegium ponownie więc zobowiązane było rozpatrzyć odwołanie B.K., w którym wniósł on o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podnosząc następujące zarzuty naruszenia przepisów prawa:

1/ art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 49 K.p.a., przez jego nieprawidłową wykładnię i nienależyte zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, iż przeprowadzenie procedury zawiadamiania stron przy wydawaniu decyzji "środowiskowej" z dnia [...] zostało dokonane w sposób prawidłowy;

2/ art. 63 ust.1 w związku z art. 84 ww. ustawy, poprzez ich nienależyte zastosowanie i tym samym stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko;

3/ § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej,

4/ art. 7 i 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie podkreśliło, że niniejsza sprawa dotyczy postępowania tzw. "wznowieniowego", którego przebieg jest uregulowany w przepisach określonych w art. 145-151 K.p.a., stanowiących prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną w art. 145 §1 pkt 1-8 K.p.a. Na odrębność tego postępowania wpływa obowiązek jego etapowego prowadzenia, ponieważ każdy etap ma inny przedmiot i zakres badania.

Wniosek o wznowienie rozpoczyna pierwszy etap tzw. wstępny, który powinien zakończyć się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.), jeżeli zachodzi jedna z przesłanek wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz jeśli dochowano terminu do złożenia wniosku wskazanego w art. 148 K.p.a. Natomiast, jeżeli przesłanki formalne nie są spełnione, organ winien w drodze postanowienia odmówić wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.).Ponadto, w fazie wstępnej organ obowiązany jest zbadać czy nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu (art. 147 K.p.a.). Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przesłanek wznowienia oraz postępowania co do istoty sprawy, objętej decyzją ostateczną. Kolegium podkreśliło, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją, jest obowiązkowe.

Postępowanie "wznowieniowe" kończy się wydaniem jednej z dwóch decyzji wskazanych w art. 151 K.p.a., tj. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, gdy ustalono, że nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania lub o uchyleniu decyzji ostatecznej i jednocześnie w tej samej decyzji orzekającej o istocie sprawy. Możliwe jest też stwierdzenie jedynie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2).

Kolegium mając ma uwadze powyższe przepisy regulujące procedurę postępowania wznowieniowego, poddało badaniu przekazane przez organ I instancji akta sprawy zawierające zgromadzony materiał dowodowy, zebrany zarówno w postępowaniu zwykłym zakończonym ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i w postępowaniu "wznowieniowym" (nadzwyczajnym), zakończonym zaskarżoną decyzją z dnia [...] o odmowie uchylenia ww. decyzji ostatecznej.

Stwierdziło, że jako przesłankę wznowienia postępowania wyszczególnioną w art. 145 § 1 K.p.a., B.K. wskazał przesłankę określoną w pkt 4 art. 145 § 1 K.p.a. czyli, że jako strona, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 K.p.a., wszczął postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, wydaną na rzecz Spółki A., na podstawie przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko(zwanej dalej "ustawą o uioś"), dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z pawilonem i innymi obiektami i instalacjami. W postanowieniu organ wskazał, iż wniosek B.K. o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym dowiedział się on o ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. w dniu [...].

Następnie zaskarżoną decyzją z [...] Nr [...], opartą o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Prezydent odmówił uchylenia wyżej opisanej decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu tej decyzji odnosząc się do zarzutu wniosku, iż jako strona postępowania B.K. nie brał w nim udziału organ wyjaśnił, iż z uwagi na okoliczność, że ustalona liczba stron postępowania przekraczała liczbę 20, do zawiadamiania wszystkich stron zastosowano art. 49 K.p.a., gdyż zezwala na to art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W myśl art. 49 K.p.a. zawiadamianie stron odbywało się poprzez podanie do publicznej wiadomości w drodze obwieszczeń wywieszanych w siedzibie organu, tj. w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego; w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia oraz na stronie BIP Miasta. Na potwierdzenie tego, w aktach postępowania zwyczajnego zakończonego decyzją ostateczną o środowiskowych uwarunkowaniach, Kolegium znalazło dowody w postaci: listy ustalonych stron w liczbie 82, którymi są właściciele sąsiednich nieruchomości, a wśród nich, B.K. oraz obwieszczenie z dnia [...] zawiadamiające strony o wszczęciu postępowania na wniosek Spółki A. , wywieszone w siedzibie organu w okresie [...] (co potwierdza podpis upoważnionej osoby), w pobliżu miejsca lokalizacji przedsięwzięcia, tj. na słupie energetycznym zlokalizowanym przy drodze wjazdowej na działki nr [...] obręb [...], na przystanku pętli autobusowej MZK w dzielnicy [...], na słupach energetycznych przy ulicach [...] (co wynika z notatki służbowej osoby prowadzącej postępowanie). Obwieszczenie to umieszczono także na stronie BIP Urzędu Miejskiego (dowód - wydruk ze strony BIP). Zdaniem Kolegium, z przepisów art. 49 K.p.a. wynika, że doręczenie zawiadomienia w drodze obwieszczenia z dnia 14 września 2011 r. o wszczęciu postępowania uważa się za dokonane po upływie 14 dni od daty jego publicznego ogłoszenia.

Powyższe czynności zawiadamiania stron na podstawie art. 49 K.p.a. przez podanie do publicznej wiadomości, zostały również dokonane po wydaniu na rzecz Spółki A. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...], tj. strony zostały zawiadomione poprzez wywieszenie na okres [...] obwieszczenia informującego o wydanej decyzji we wszystkich miejscach jak w przypadku wszczęcia postępowania.

Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, iż nie znajduje uzasadnienia zarzut B.K. że jako strona, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] wydaną na rzecz Spółki A.

Kolegium zwróciło uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2009 r. syg.akt II OSK 51/08: "W sytuacji, gdy przepisy prawa przewidują dokonanie powiadomienia o postępowaniu w drodze obwieszczenia, to do podmiotów zainteresowanych tym postępowaniem a nie do organu administracji publicznej, należy podjęcie czynności zapewniających ich czynne uczestniczenie w postępowaniu". Oznacza to, iż to B.K. w trakcie prowadzonego przez Prezydenta w [...] postępowania o wydanie przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mając na uwadze swój interes prawny, nie dołożył szczególnej staranności dla zainteresowania się wywieszonymi obwieszczeniami w pobliżu jego miejsca zamieszkania, co w ocenie Kolegium, pozwala na stwierdzenie, że nie jest osobą uprawnioną do podnoszenia zarzutu, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.

W tym stanie rzeczy Kolegium stwierdziło, iż zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia [...], wydana na podstawie art. 151 § 1 K.p.a. i orzekająca o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, została wydana zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym.

Kolegium, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 63 ust. 1 w związku z art. 84 ustawy o uioś, uznało go za niezasadny. Przedmiotowe przedsięwzięcie zostało prawidłowo zakwalifikowane, jako przedsięwzięcie wymienione w § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czyli jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko może być przeprowadzona. Stanowisko co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko Prezydent określił w postanowieniu z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art.63 ust. 1 ustawy o uioś, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (z dnia [...] Nr [...]) i opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (z dnia [...] Nr [...]). Oba ww. organy współdziałające w wydawaniu decyzji "środowiskowej", w swych opiniach nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem Spółki A., co skutkowało wydaniem przez Prezydenta postanowienia o braku obowiązku przeprowadzenia takiej oceny. W takim przypadku, w myśl art. 84 ustawy o uioś, wydawana decyzja, w swej sentencji winna stwierdzać jedynie brak potrzeby przeprowadzenia oceny ooś, co zostało zawarte w sentencji ostatecznej decyzji. W jej uzasadnieniu organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 85 ustawy o uioś.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie technicznych warunków jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej, Kolegium poinformowało, iż przepisy ww. rozporządzenia mają zastosowanie w procesie projektowania, w związku z tym zarzut o ich naruszeniu może być skuteczny w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę, na podstawie ustawy Prawo budowlane.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez B.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 74 ust. 3 ustawy o uioś w zw. z art. 49 K.p.a., poprzez jego nieprawidłową wykładnię i nienależyte zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż przeprowadzenie procedury zawiadomienia stron w sprawie wydanej decyzji z dnia [...] zostało dokonane w sposób prawidłowy;

2) art. 63 ust. 1 w zw. z art. 84 ustawy o uioś, poprzez ich błędną wykładnię i konsekwentne twierdzenie, iż nie było potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia;

3) art. 59 w zw. z art. 81 w zw. z art. 84 ustawy o uioś, poprzez błędne ich zastosowanie polegające na uznaniu przez organ braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podczas, gdy w rzeczywistości taką decyzję można wydać tylko wówczas, gdy organ administracyjny wcześniej ustali, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 ustawy o uioś;

4) art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i zupełnie dowolne - w ocenie skarżącego - ustalenie, że przed dokonaniem zgłoszenia robót Spółka nie była zobowiązana do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;

5) art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez brak wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz brak uzasadnienia, dlaczego organ uznał planowane przedsięwzięcie za nieoddziaływujący znacząco na środowisko, pomijając w tym zarzuty skarżącego. Nadto organ administracyjny w swojej decyzji ograniczył się wyłącznie do zreferowania co wykonał organ administracyjny, nie uzasadniając słuszności tak podjętych czynności;

6) § 3 ust. 1 pkt 8d i e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573), poprzez błędne oraz nieuzasadnione uznanie, że planowana inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy - jak wskazano - przepisy kwalifikują przedmiotową inwestycję jako tego rodzaju przedsięwzięcia;

7) naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 10a Dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz.U. L 175 z 5.7.1985, str. 40) w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ nie wynika to bezpośrednio z mocy prawa. Artykuł 2 ust. 1 dyrektywy 85/337 w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne - który stanowi, że Państwa Członkowskie przyjmują wszystkie niezbędne środki w celu zapewnienia, że przed wydaniem zezwolenia, przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, podlegają ocenie w odniesieniu do ich skutków - w związku z art. 4 ust. 2 tej dyrektywy, należy interpretować w ten sposób, że w kontekście obowiązujących przepisów prawa polskiego, właściwe organy są zobowiązane, w stosownych przypadkach, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Mając na względzie podniesione zarzuty, skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania,

2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

B.K. stwierdził, że w trakcie trwania postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw skarżącego pominięto jako stronę i nie poinformowano go bezpośrednio pismem o toczącym się postępowaniu. W związku z tym wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Organ I instancji wydał decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Stwierdził, że wcześniej skorzystał z przysługującego mu środka odwoławczego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W wyniku skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r. decyzja ta została uchylona, a obecnie ponownie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, z którą skarżący zupełnie się nie zgadza.

W obszernym uzasadnieniu skargi B.K. w pierwszej kolejności skierował zarzuty do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Ponadto wskazał, iż pomimo przekroczonej liczby 20 stron i możliwości zastosowania art. 49 K.p.a., praktyczna realizacja wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji przemawiałaby za doręczeniem decyzji, na zasadach ogólnych, stronom postępowania aktywnie w nim uczestniczącym (m.in. komentarz Krzysztofa Gruszeckiego do art. 74 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, opubl. Lex/el., 2009).

Skarżący wskazał też na orzeczenie NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt OSK 1871/08, w którym sąd zauważył, że forma wynikająca z art. 49 K.p.a. powiadamiania adresatów pism, decyzji lub innych aktów organu prowadzącego postępowanie chroni niewątpliwie w znacznie mniejszym stopniu interesy osób, które mogą być potencjalnie zainteresowane w sprawie i dlatego może być stosowana tylko wyjątkowo, ze względu na znaczną liczbę tych osób (stron), a także gdy organ nie jest w stanie ustalić w sposób precyzyjny kręgu podmiotów, które powinny brać udział w całym postępowaniu(,/ Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2002, s. 299).

Ponadto, a raczej przede wszystkim z Dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG (Dz. U. L 175 z 5.7.1985, str. 40) wynika, iż w przypadku przedsięwzięć, które stosownie do art. 4 muszą podlegać ocenie wpływu na środowisko zgodnie z art. 5-10, Państwa Członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia, że wykonawca dostarczy we właściwej formie informacje wyszczególnione w załączniku IV. Zgodnie z art. 5 ust. 2 Dyrektywy organ administracji może żądać od właściwych władz wydania takiej opinii, niezależnie od tego czy wystąpił o nią wykonawca. Wziąwszy pod uwagę dowody zebrane w sprawie, taki wniosek organu, z pełną stanowczością należy stwierdzić, był konieczny. Podczas, gdy organ odwoławczy powołał się na zatwierdzony projekt budowlany, nie poddając go dogłębnej analizie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., II SA 729/84. ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreśla, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest "przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa". Zasadom tym nie odpowiada takie prowadzenie postępowania administracyjnego, w którym występują sprzeczne interesy stron, gdy organy prowadzące postępowanie, bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy.

Zwyczajne negatywne skutki dla praw osób trzecich, nawet jeśli da się je w sposób oczywisty przewidzieć, nie uzasadniają pozbawienia jednostki możliwości powołania się na postanowienia dyrektywy przeciwko Państwu Członkowskiemu.

Zgodnie z art. 10 WE (obecnie, po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, zastąpionym przez art. 4 ust. 3 Traktatu UE), właściwe organy Państwa Członkowskiego są zobowiązane do podjęcia, w ramach ich kompetencji, wszystkich ogólnych lub szczególnych środków, w celu naprawienia braku przeprowadzenia oceny skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy 85/337.

Szczegółowe zasady proceduralne, mające zastosowanie w tym kontekście, należą do wewnętrznego porządku prawnego każdego Państwa Członkowskiego w świetle zasady autonomii proceduralnej Państw Członkowskich, pod warunkiem że nie są one mniej korzystne od przepisów dotyczących podobnych sytuacji o charakterze wewnętrznym (zasada równoważności), oraz że nie czynią w praktyce niemożliwym lub nadmiernie trudnym wykonywania praw przyznanych przez wspólnotowy porządek prawny (zasada skuteczności). W tym względzie, do sądu krajowego należy ustalenie, czy możliwe jest, na mocy prawa krajowego, uchylenie lub zawieszenie już udzielonego zezwolenia, w celu poddania przedsięwzięcia ocenie jego skutków środowiskowych, zgodnie z wymaganiami przywołanej dyrektywy lub, alternatywnie, jeśli jednostka wyrazi na to zgodę, czy może ona żądać odszkodowania z tytułu poniesionej szkody (Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 7 stycznia 2004 r. C-201/02).

Zdaniem skarżącego, decyzja Kolegium w dalszym ciągu jest lakoniczna, niepełna i niekompletna. Tym razem treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji sprowadza się do zreferowania czynności jakie wykonał organ administracyjny. W zasadzie w dalszym ciągu odnosi się do zasadności odrębnego poinformowania skarżącego o planowanej inwestycji, podczas gdy skarżący wymienił szereg uchybień organu, które winni być przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśnione, w obliczu faktu, że we wznowionym postępowaniu decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W pierwszej kolejności, sąd wskazuje, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

W wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 87/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, między innymi, zauważył że treść uzasadnienia decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sprowadza się do obszernego przedstawienia obowiązków organu administracji publicznej rozstrzygającego sprawę w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania – przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz oceny legalności decyzji organu I instancji i dodał, że skonstruowane w taki sposób uzasadnienie decyzji jest nie tylko niepełne i niekompletne, ale również uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu odwoławczego i zasadność wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Rozpatrując ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą, w wyniku wznowienia postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Uzasadnienie tej decyzji, choć nadal skonstruowane w sposób nie do końca zgodny z art. 107 § 3 K.p.a., może zostać poddane ocenie sądu.

Przedmiotem kontroli sądu jest więc decyzja wydana w toku postępowania wznowieniowego. Postępowanie to ma charakter nadzwyczajny, stanowiąc wyłom od przewidzianej w art. 16 K.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Instytucja wznowienia postępowania stwarza zatem możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną wyłącznie w przypadku wystąpienia wad wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 K.p.a.

W niniejszej sprawie składając wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego skarżący powołał się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Nadzwyczajne tryby zaskarżenia decyzji administracyjnej - w przeciwieństwie - do zwyczajnych środków zaskarżenia - powodują, że organ administracji publicznej kontrolujący postępowanie po wniesieniu takiego środka w pierwszej kolejności ocenia, czy w sprawie zmaterializowała się konkretna przesłanka wskazana przez wnioskodawcę.

Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne uprzednio wydanej decyzji ostatecznej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po ustaleniu przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., o ile nie stwierdzi przeszkód wymienionych w art. 146).

Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Z przywołanych przepisów ustawy o uioś wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy, co najczęściej powoduje wystąpienie w sprawie dużej ilości stron.

W postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, o którą chodzi w niniejszej sprawie, sposób zawiadamiania stron o czynnościach procesowych kompleksowo regulują przepisy ustawy o uioś i art. 49 K.p.a. Według art. 74 ust. 3 ustawy, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20, to zgodnie z art. 49 K.p.a. "Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia". Reguły wynikające z tych przepisów mają zastosowanie tylko do stron.

Wśród ustalonego kręgu stron (ponad 100) postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na rzecz Spółki A., dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z pawilonem, dwoma wiatami nad dystrybutorami itd., wymieniony został także B.K.. Skarżący był więc zawiadamiany o toczącym się postępowaniu, w tym także o wydaniu decyzji z dnia [...], tak jak wszystkie inne strony. W ocenie sądu, działania organów w tym zakresie były prawidłowe, zarówno poprzez wybór miejsca zamieszczenia obwieszczeń, jak i czasokres ich wywieszenia.

Odwołując się do po postanowień art. 74 ust. 3 ustawy, należy także zwrócić uwagę na fakt, że nawet zgłoszenie przez konkretny podmiot swojego udziału w sprawie w charakterze strony i aktywne uczestniczenie w rozpoznawaniu sprawy w niczym nie zmienia jego pozycji prawnej, gdyż bez względu na to, czy podmiot ten weźmie aktywny udział w sprawie, czy nie, nie może on być pozbawiony przymiotów strony postępowania. Organ administracji nie ma zatem obowiązku informowania stron nawet aktywnie uczestniczących w postępowaniu o podejmowanych czynnościach w inny sposób niż wynikający z art. 49 K.p.a.

Dodać należy że, w ocenie sądu, powiadamianie stron w sposób wskazany w art. 74 ust. 3 ustawy o uioś i art. 49 K.p.a. nie może być traktowane jako naruszenie wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Stwierdzić także trzeba, ze zastosowanie ww. przepisów, jakkolwiek realizuje postępowanie uproszczone, nie pozbawia stron w żaden sposób możliwości uzyskania informacji o toczącym się postępowaniu i zapewnia im możliwość udziału w tym postępowaniu, pod warunkiem wykazania zainteresowania informacją zamieszczaną w obwieszczeniach, co z kolei jest obowiązkiem każdego członka wspólnoty samorządowej, czy obywatela państwa. W tym stanie rzeczy, nie sposób stwierdzić, że B.K. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym.

W świetle powyższego, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo oceniły, że nie została zrealizowana przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a tym samym prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 7 listopada 2011 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw wraz z pawilonem, dwoma wiatami nad dystrybutorami itd.

Odnosząc się do zarzutów skargi sąd stwierdza, że przepisy art. 74 ust. 3 ustawy o uioś i art. 49 K.p.a. pozostają w całkowitej zgodzie z przepisami unijnymi wymienionymi przez B.K. w skardze, a ponieważ decyzja ostateczna nie została uchylona zarówno organy, jak i sąd, nie mogą dokonywać jej oceny co do istoty.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.