Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 88/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 135, art. 138 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 273, art. 292 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r.: nr [...], [...] i [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargi.


UZASADNIENIE

A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 28 lutego 2014 r. o wymierzeniu skarżącej spółce opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za I półrocze 2012 r. w wysokości 20.203 zł. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 88/16.

Spółka zaskarżyła również decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 28 lutego 2014 r. o wymierzeniu skarżącej spółce opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za II półrocze 2012 r. w wysokości 11790 zł. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 89/16.

Wniosła też skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 13 marca 2014 r. o wymierzeniu skarżącej spółce opłaty za pobór wody za I półrocze 2012 roku w wysokości 54.646 zł. Skarga została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Gd 90/16.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), połączył sprawę o sygn. akt II SA/Gd 89/16 i sygn. akt II SA/Gd 90/16 ze sprawą o sygn. akt II SA/Gd 88/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc ją dalej pod wspólną sygn. akt II SA/Gd 88/16.

Zaskarżone decyzje podjęte zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia 28 lutego 2014 r., nr [...], Marszałek Województwa wymierzył A. opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za I półrocze 2012 r. w kwocie 20.203 zł wskazując, że wymierzona opłata stanowi opłatę podwyższoną za brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, a jej wysokość wynika z różnicy pomiędzy określoną przez organ opłatą należną w kwocie 24.244 zł, a opłatą wynikającą z wykazu złożonego przez stronę w kwocie 4.041 zł.

Decyzją z dnia 28 lutego 2014 r., nr [...], Marszałek Województwa wymierzył A. opłatę za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za II półrocze 2012 r. w kwocie 11.790 zł wskazując, że wymierzona opłata stanowi opłatę podwyższoną za brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 lipca do 30 września 2012 r., a jej wysokość wynika z różnicy pomiędzy określoną przez organ opłatą należną w kwocie 16.506 zł, a opłatą wynikającą z wykazu złożonego przez stronę w kwocie 4716 zł.

Decyzją z dnia 13 marca 2014 r., Nr [...], Marszałek Województwa wymierzył A. opłatę za pobór wód za II półrocze 2012 r. w kwocie 36.609 zł wskazując, że wymierzona opłata stanowi opłatę podwyższoną za brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w okresie od 1 lipca do 30 września 2012 r., a jej wysokość wynika z różnicy pomiędzy określoną przez organ opłatą należną w kwocie 61.202 zł, a opłatą wynikającą z wykazu złożonego przez stronę w kwocie 24.593 zł.

W każdej ze spraw spółka A. wniosła jednobrzmiące odwołania wnioskując o uchylenie obu decyzji marszałka w całości i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, względnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 276 Prawa ochrony środowiska (POŚ) w związku z art. 292 POŚ w związku z art. 138 Prawa wodnego poprzez uznanie, że utrata ważności pozwolenia na wprowadzenia ścieków do wód lub do ziemi jest tożsama z jego wygaśnięciem, a w konsekwencji stanowiący podstawę do wymierzenia opłaty podwyższonej za działanie bez odpowiedniego zezwolenia, w sytuacji, gdy z powyższych przepisów, ich odpowiedniej wykładni oraz orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wynika, że terminy te nie są tożsame, a zaistnienie jednego z nich nie pozwala na naliczenie podwyższonej opłaty za brak wymagalnego pozwolenia wodnoprawnego,

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 138 Prawa wodnego w związku z art. 16 § 1 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że decyzja administracyjna staje się ostateczna od momentu jej wydania w sytuacji, gdy zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna staje się ostateczna, gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 Prawa wodnego poprzez uznanie, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego nie jest bezprzedmiotowa w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana stanu faktycznego stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania decyzji.

Z uzasadnień wniesionych odwołań wynika, że we wszystkich tych sprawach spółka kwestionuje zobowiązanie do wniesienia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi i za pobór wody w okresie od dnia 1 lipca 2012 do dnia 30 września 2012 r., oraz w okresie II półrocza 2012 r. w odniesieniu do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, ponieważ uważa, że w tym okresie korzystała ze środowiska w oparciu o wymagane pozwolenie. Według spółki pozwolenie na korzystanie ze środowiska obowiązuje dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia.

Rozpatrując każde z odwołań decyzjami z dnia 20 sierpnia 2015 r. nr [...], nr [...] i nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcia SKO w tożsamy sposób w odniesieniu do opłat za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi wyjaśniło, że decyzją z dnia 24 lipca 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu udzielił A. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z oczyszczalni w S. do rzeki W., na okres do dnia 24 lipca 2011 r.

Następnie decyzją z dnia 28 sierpnia 2012 r., nr [...], Starosta Powiatu orzekł o wygaśnięciu decyzji Starosty z dnia 24 lipca 2001 r., nr [...], udzielającej A. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenie ścieków bytowo-gospodarczych i przemysłowych z terenu miasta S. po ich oczyszczeniu w mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków do rzeki W. oraz na eksploatację urządzeń służących do zabezpieczenia wód przed zanieczyszczeniem w związku z upływem terminu, na który było wydane. Decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Następnie decyzją z dnia 1 października 2012 r., nr [...], Starosta Powiatu udzielił A. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w S. do rzeki W., na okres do dnia 1 października 2022 r.

Analizując przepisy 135 pkt 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne SKO podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego, a więc skutek spowodowany upływem okresu, na który pozwolenie wodnoprawne było wydane wynika wprost w treści art. 135 pkt 1 Prawa wodnego. Innymi słowy, skutek ten wynika z mocy prawa i ma charakter materialnoprawny. Nie jest w związku z tym możliwym powtórne ustalenie tego materialnoprawnego skutku w decyzji administracyjnej. Przewidywane natomiast w art. 138 ust. 1 Prawa wodnego stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego w drodze decyzji, wywołuje jedynie skutek procesowy. Decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego nie może mieć charakteru konstytutywnego, albowiem skutek spowodowany upływem okresu, na który pozwolenie wodnoprawne było wydane ustalony jest wprost w treści art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Taka decyzja nie może uchylić stosunku administracyjnoprawnego, który już nie istnieje.

W ocenie SKO już samo wystąpienie skutku materialnoprawnego przewidzianego w art. 135 pkt 1 Prawa wodnego wyczerpuje hipotezę art. 276 ust. 1 w związku z art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, tj. brak wymaganego pozwolenia, a w związku z tym podmiot korzystający ze środowiska obowiązany jest ponieść opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska, albowiem istotą decyzji administracyjnej (pozwolenia) jest uprawnienie (obowiązek), które mają właśnie charakter materialnoprawny.

Kolegium nie podzieliło stanowiska zaprezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09 (LEX nr 597923), które opiera się na założeniu, że hipotezę art. 292 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, tj. brak wymaganego pozwolenia, wyczerpywałby dopiero podwójny skutek, tj. materialnoprawny i procesowy (wydanie decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego). W ocenie SKO wykładnia językowa jest jasna. Przy tym podkreślono, że wyrok ten odnosi się do uregulowań zawartych w art. 193 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, które nie są już aktualne, natomiast decyzja Starosty Powiatu z dnia 24 lipca 2001 r. jest pozwoleniem wodnoprawnym, którego wygaśnięcie nastąpiło w oparciu o przepis art. 138 ust. 1 Prawa wodnego.

Brak wymaganego pozwolenia, jak twierdzi organ odwoławczy, należy rozumieć w sposób bezwzględny i brak jest podstaw do weryfikowania przyczyn braku wymaganego pozwolenia. Niemniej stwierdzono, że organ pierwszej instancji poczynił bardzo szczegółową ocenę w tym zakresie, która to ocena jest przekonywująca. Organ pierwszej instancji zauważył bowiem, że o nowe pozwolenie spółka wystąpiła po raz pierwszy dopiero w dniu 14 lutego 2012 r., tj. prawie siedem miesięcy po upływie terminu ważności poprzedniego, a złożony wniosek był niekompletny i wymagał uzupełnienia. Po kilkukrotnych bezskutecznych wezwaniach organu do usunięcia braków we wniosku strona została, pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r., zawiadomiono spółkę o pozostawieniu podania bez rozpoznania. Następny wniosek w sprawie strona złożyła w dniu 14 września 2012 r., a postępowanie zakończono w dniu 1 października 2012 r. wydaniem decyzji.

Kolegium nie podzieliło także poglądów wyrażonych w powołanej przez organ pierwszej instancji uchwale siedmiu sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt II OPS 2/11, LEX nr 1074802), według których brak wymaganego pozwolenia należy rozumieć w sposób względny.

Uzasadniając natomiast stanowisko w odniesieniu do opłat podwyższonych za pobór wody za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 30 września 2012 r. Kolegium wyjaśniło, że decyzją z dnia 5 marca 2001 r., nr [...], Starosta Powiatu udzielił Spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z ujęcia w J. na okres do dnia 31 marca 2011 r., a decyzją z dnia 28 grudnia 2001 r. pozwolenia na pobór wody z ujęcia w S. na okres do dnia 31 grudnia 2011 r.

Decyzjami z dnia 28 sierpnia 2012 r. Starosta Powiatu orzekł o wygaśnięciu decyzji z dnia 5 marca 2001 r. i decyzji z dnia 28 grudnia 2001 udzielającej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód ze wskazanych ujęć. Po uchyleniu obu tych decyzji przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej organ ten we własnym zakresie stwierdził wygaśnięcie obu decyzji udzielających pozwolenia na pobór wód z ujęcia w J. i S.

Decyzjami z dnia 1 października 2012 r., nr [...] i nr [...], Starosta Powiatu udzielił spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód odpowiednio z ujęć w J. i w S., na okres do dnia 1 października 2022 r.

Kolegium również w tym wypadku, podobnie jak w odniesieniu do opłat za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi stanęło na stanowisku, że już samo wystąpienie skutku materialnoprawnego przewidzianego w art. 135 pkt 1 Prawa wodnego wyczerpuje hipotezę art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, tj. brak wymaganego pozwolenia, a w związku z tym podmiot korzystający ze środowiska obowiązany jest ponieść opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska, albowiem istotą decyzji administracyjnej (pozwolenia) jest uprawnienie (obowiązek), które mają właśnie charakter materialnoprawny. SKO nie podzielając orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie względności oceny braku pozwolenia wodnoprawnego twierdzi, że przepisy nie pozostawiają wątpliwości, iż brak pozwolenia występuje już z chwilą upływu terminu, na które zostało wydane, a stwierdzenie wygaśnięcia pełni wyłącznie funkcję potwierdzającą.

Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący zgromadził i przeanalizował okoliczności sprawy uwzględniając m.in. okoliczność, że spółka po raz pierwszy wystąpiła o nowe pozwolenia we wrześniu 2012 r., a złożone wnioski były niekompletne i wymagały uzupełnienia, które nie nastąpiło i spowodowało pozostawienie ich bez rozpoznania. Ponowne wnioski spółka złożyła w dniu 14 lutego 2012 r., a ostatecznie uzupełniła w dniu 10 września 2012 r., co umożliwiło wydanie decyzji w dniu 1 października 2012 r.

W jednobrzmiących skargach na opisane decyzje A. zarzuciła:

1. naruszenie przepisu art. art. 276 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, ze zm.) zwanej dalej p.o.ś. w związku z art. 292 p.o.ś. w związku z art. 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469, ze zm.), zwanej dalej p.w., poprzez uznanie, że utrata ważności pozwolenia na wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz pozwolenia na pobór wód jest tożsama z jego wygaśnięciem, a w konsekwencji wymierzenie opłaty podwyższonej za działanie bez odpowiedniego zezwolenia, podczas gdy z powyżej wskazanych przepisów prawa, ich odpowiedniej wykładni oraz orzeczeń Naczelnego Sądów Administracyjnych jednoznacznie wynika, że terminy te nie są tożsame, a zaistnienie jednego z nich nie pozwala na naliczenie podwyższonej opłaty za brak wymagalnego pozwolenia wodnoprawnego;

2. naruszenie przepisu art. 193 p.o.ś. w związku z art. 138 p.w., poprzez błędne przyjęcie, że zmiana treści przepisu art. 193 p.o.ś., która weszła w życie w dniu 5 września 2014 r., skutkuje również zmianą wykładni niezmienionego treściowo przepisu art. 138 p.w., na podstawie którego w latach wcześniejszych (2012-2013) wydano decyzje o wygaśnięciu pozwoleń wodnoprawnych, podczas gdy nie istnieją żadne racjonalne przesłanki dla przyjęcia takiego rozumowania, a ponadto nie ma ono znaczenia dla przedmiotowej sprawy;

3. naruszenie art. 138 p.w. w związku z art. 16 § 1 k.p.a. polegające na błędnym uznaniu, że decyzja administracyjna staje się ostateczna od momentu jej wydania, podczas gdy, zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzja administracyjna staje się ostateczna, gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy;

4. naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 138 p.w. poprzez niestwierdzenie przez organ wygaśnięcia decyzji w przedmiotowej sprawie, podczas gdy ze względu na zmianę stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania decyzji, stała się ona bezprzedmiotową.

W oparciu o wymienione zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r. nr [...]-[...] oraz poprzedzających je decyzji Marszalka Województwa z dnia 28 lutego 2014 r. w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za I i II półrocze 2012 r. oraz z dnia 13 marca 2014 r. w przedmiocie opłat z pobór wód.

Ze skarg wynika, że spółka kwestionuje wymierzenie opłat podwyższonych twierdząc konsekwentnie jak w odwołaniach, że w okresie, za który zostały one wymierzone działała jeszcze w oparciu o pozwolenia wodnoprawne na korzystanie ze środowiska, albowiem decyzje o wygaśnięciu pozwoleń nie były jeszcze ostateczne. Skarżąca podkreśliła, że w okresie poprzedzającym uostatecznienie się decyzji stwierdzających wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych złożyła wnioski o wydanie nowych pozwoleń i je uzyskała w dniu 1 października 2012 r. Według skarżącej decyzje wydawane na podstawie art. 138 Prawa wodnego mają charakter konstytutywny, co powoduje, że dopiero uostatecznienie się takiej decyzji eliminuje skutecznie z obrotu prawnego decyzję, której wygaśnięcie stwierdzono. W tym zakresie skarżąca powołała orzecznictwo sądów administracyjnych i wyraziła sprzeciw wobec zastosowanej przez organy wykładni stosowanych przepisów Prawa wodnego.

Skarżąca podkreśliła również fakt bezprzedmiotowości decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymującej w mocy decyzje Starosty stwierdzającej wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych z tego powodu, że w dniu 1 października 2012 r. wydano nowe pozwolenia wodnoprawne. Zwróciła również uwagę na niezasadność odwoływania się do przepisu art. 193 POŚ i jego zmian, który nie był stosowany w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skargi nie są zasadne.

Zaskarżone decyzje wydane zostały w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w trakcie którego zgromadzono pełny materiał dowodowy i dokonano jego wszechstronnej oceny. Poczyniono również nie budzącą zastrzeżeń wykładnię obowiązujących przepisów prawa i dokonano prawidłowej ich subsumpcji do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Ustalone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we wszystkich kontrolowanych łącznie sprawach okoliczności faktyczne nie budzą wątpliwości i są w istocie bezsporne. Wynika z nich, że decyzją z dnia 24 lipca 2001 r. Starosta Powiatu udzielił A., pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z oczyszczalni w S. do rzeki W., na okres do dnia 24 lipca 2011 r. Następnie decyzją z dnia 28 sierpnia 2012 r. Starosta Powiatu orzekł o wygaśnięciu decyzji Starosty z dnia 24 lipca 2001 r. w związku z upływem terminu, na który było wydane. Decyzję tą Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy ostateczną decyzją z dnia 19 maja 2013 r.

Decyzją z dnia 1 października 2012 r. Starosta Powiatu udzielił A. nowego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w S. do rzeki W., na okres do dnia 1 października 2022 r. Decyzja powyższa zakończyła postępowanie wszczęte wnioskiem spółki z dnia 14 września 2012 r.

W odniesieniu do sprawy dotyczącej wymierzenia opłat podwyższonych za pobór wód okoliczności faktyczne ustalone przez organ również nie budzą wątpliwości. Decyzją z dnia 5 marca 2001 r. Starosta udzielił spółce pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody z ujęcia w J. na okres do dnia 31 marca 2011 r., a decyzją z dnia 28 grudnia 2001 r. pozwolenia na pobór wody z ujęcia w S. na okres do dnia 31 grudnia 2011 r.

Decyzjami z dnia 28 sierpnia 2012 r. Starosta orzekł o wygaśnięciu powyższych decyzji z dnia 5 marca 2001 r. i decyzji z dnia 28 grudnia 2001 r. udzielających pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód ze wskazanych ujęć. Po uchyleniu obu tych decyzji przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej organ ten we własnym zakresie stwierdził wygaśnięcie obu decyzji udzielających pozwolenia na pobór wód z ujęcia w J. i S. Decyzje te stały się ostateczne w dniu 19 maja 2013 r.

Decyzjami z dnia 1 października 2012 r. Starosta udzielił spółce nowego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód, odpowiednio z ujęć w J. i w S., na okres do dnia 1 października 2022 r.

Kwestionowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), zwanej dalej p.o.ś., w związku z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469), zwanej dalej p.w.

Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 p.w., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód, rozumiane zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 37 p.w. Przepis art. 37 pkt 1 i 2 p.w. stanowi, że szczególnym korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Z ustalonych okoliczności sprawy wynika, że skarżąca spółka ze względu na profil prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała zarówno pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jak i pozwolenie na pobór wód, ograniczone czasowo: do dnia 27 lipca 2011 r. oraz do dnia 31 marca 2011 r. i do dnia 31 grudnia 2011 r. w odniesieniu do poboru wód.

Przepis art. 273 ust. 1 p.o.ś. ukształtował obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Stanowi on bowiem, że opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za:

1) wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza;

1a) przydzielone uprawnienia do emisji na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. poz. 1223);

2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;

3) pobór wód;

4) składowanie odpadów.

Zgodnie natomiast z art. 274 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i jakości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy podziemną, a także od jej przeznaczenia. Natomiast wysokość opłaty za wprowadzanie ścieków zależy, z zastrzeżeniem ust. 4, od rodzaju substancji zawartych w ściekach i ich ilości, rodzaju ścieków, a w wypadku wód chłodniczych - od temperatury tych wód (art. 274 ust. 2 p.o.ś.).

W myśl art. 276 ust. 1 p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. W razie korzystania ze środowiska z przekroczeniem lub naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu lub innej decyzji podmiot korzystający ze środowiska ponosi, oprócz opłaty, administracyjną karę pieniężną (ust. 2).

Na podstawie art. 292 pkt 2 p.o.ś w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za pobór wody lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.

Procedurę ustalania wysokości należnej opłaty i zasad jej wnoszenia określa przepis art. 284 i następne p.o.ś.

Zgodnie z art. 284 ust. 1 p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Marszałek województwa wyposażony został w kompetencje kontrolne, albowiem zgodnie z dyspozycją art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Wówczas, zgodnie z art. 288 ust. 2 p.o.ś. Marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie:

1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat;

2) innych danych technicznych i technologicznych.

Z uprawnień tych marszałek województwa skorzystał w niniejszej sprawie, albowiem wskutek zastrzeżeń do przedstawionego przez spółkę sposobu wyliczenia opłaty wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej z tytułu wprowadzania ścieków do wód i do ziemi za wskazane wyżej okresy oraz z tytułu poboru wód bez pozwolenia z ujęć w J. i w S.

Marszałek województwa ocenił, że korzystanie w ten sposób ze środowiska polegające na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi od dnia 25 lipca 2011 r., oraz polegające na poborze wód z ujęcia w J. od dnia 1 kwietnia 2011 r., a z ujęcia w S. od dnia 1 stycznia 2012 r., następowało bez pozwolenia wodnoprawnego, których moc obowiązująca wygasła z powodu upływu terminu, na które zostały wydane.

Pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi z dnia 24 lipca 2001 r. udzielone zostało bowiem na czas określony do dnia 27 lipca 2011 r., podobnie jak pozwolenia na pobór wód odpowiednio do dnia 31 marca 2011 r. z ujęcia w J. i do dnia 31 grudnia 2011 r. z ujęcia w S.

Ze zgromadzonego w sprawie kompletnego materiału dowodowego wynika, że skarżąca uzyskała kolejne pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi oraz nowe pozwolenia na pobór wód z ujęcia w J. i w S. decyzjami organu z dnia 1 października 2012 r. na okres do dnia 1 października 2022 r.

Organy rozstrzygając przedmiotową sprawę zweryfikowały okoliczności stanowiące przyczyny braku posiadania wymaganych prawem pozwoleń na korzystanie ze środowiska i ustaliły, że spółka w przypadku każdego z pozwoleń dwukrotnie występowała z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, przy czym wniosek dotyczący pozwolenia na wprowadzanie ścieków składała po upływie okresu obowiązywania poprzedniego pozwolenia, tj. po dniu 24 lipca 2011 r. Pierwszy wniosek w odniesieniu do pozwolenia na wprowadzanie ścieków złożyła w dniu 14 lutego 2012 r., ale z powodu jego nieuzupełnienia na wezwanie organu, pozostawiono go bez rozpoznania. Ponowny wniosek złożono w dniu 14 września 2012 r. i jego rozpatrzenie zakończyło się udzieleniem pozwolenia.

Natomiast pierwszy wniosek o udzielenie pozwolenia na pobór wód z ujęcia J. złożono w dniu 9 września 2011 r., a z ujęcia w S. w dniu 8 września 2011 r., lecz również z powodu nieuzupełnienia braków pozostawiono je bez rozpoznania. Ponowne wnioski złożone w dniu 14 lutego 2012 r. były również niekompletne, a ich ostateczne uzupełnienie nastąpiło w dniu 10 września 2012 r.

Dokonane w tym zakresie ustalenia przemawiają za oceną, że wydanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych w dniu 1 października 2012 r. nie było spowodowane bezczynnością organu czy przewlekłością postępowania administracyjnego w tej sprawie, lecz było skutkiem nieprzygotowania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przez spółkę w odpowiednim czasie przed upływem terminu wygaśnięcia poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego.

W tej sytuacji kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia sporna pomiędzy organami a skarżącą dotycząca charakteru prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 138 ust. 1 p.w. i jej wpływu na ocenę przesłanki zastosowania przepisu art. 292 pkt 2 p.o.ś., a mianowicie ocenę posiadania pozwolenia wodnoprawnego.

Analizując tę kwestię w pierwszej kolejności odwołać należy się do dyspozycji art. 135 pkt 1 p.w., który stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Z kolei na podstawie art. 138 ust. 1 p.w. stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku (ust. 2).

Zdaniem sądu z treści przywołanych przepisów wynika, że skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, o czym świadczy jasna wykładania językowa art. 135 pkt 1 p.w. i czemu nie przeczy przepis art. 138 ust. 1 p.w. Oznacza to, że potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji, co z kolei przemawia za deklaratywnym charakterem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie uprawnień. Decyzje administracyjne mogą mieć charakter deklaratywny potwierdzający jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Wskazać należy, że w konkretnych przypadkach istnieć mogą wątpliwości co do daty wygaśnięcia pozwolenia na skutek upływu czasu lub wątpliwości co do przyczyny jego wygaśnięcia w przypadku jednoczesnego zaistnienia kilku przesłanek wymienionych w art. 135 pkt 1–3 ustawy, które powinny znaleźć wyjaśnienie w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 219/10, LEX 668549).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, podobnie jak rozstrzygające sprawę organy, zauważa rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do charakteru decyzji o wygaśnięciu pozwolenia udzielonego na określony czas. Niemniej opowiada się za stanowiskiem, według którego w takim przypadku decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny, w istocie bowiem potwierdza istniejący stan prawny. Taki też pogląd wyrażany jest w doktrynie (por. Marek Górski, Decyzje związane z pozwoleniami wodnoprawnymi, (w:) Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska, Lex/el., a także Prawo ochrony środowiska, Komentarz, Warszawa 2011, do art. 193, str. 784), ze wskazaniem, że wygaśnięcie następuje z chwilą upływu okresu pozwolenia (upływ czasu ma skutek konstytutywny), musi być jednak w odpowiedni sposób stwierdzone (stwierdzenie ma charakter deklaratoryjny).

Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, ONSAiWSA z 2012 r. nr 2, poz. 22 i wyrok z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), a także w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 219/10 (LEX nr 668549). W wyroku tym WSA w Gdańsku uznał po pierwsze, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 138 ust. 1 p.w. odnosi się do wszystkich trzech przypadków wygaśnięcia decyzji, o których mowa w art. 135 p.w., z czym sąd orzekający w niniejszym składzie również się zgadza, oraz opowiedział się za deklaratoryjnym charakterem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na skutek upływu czasu.

Przywoływane przez skarżącą w skardze orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 422/11, poza akcentowaniem poglądu o konstytutywnym charakterze decyzji stwierdzającej wygaśnięcie podkreśla również inne elementy, wynikające z art. 292 p.o.ś., a mianowicie, że sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano w przeszłości takie pozwolenie, ale w obrocie prawnym istnieje decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia takiego pozwolenia (podobnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1224/08).

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09, wydanym na tle opłat podwyższonych za wprowadzanie gazów i pyłów, gdzie pozwolenia wydawane są na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska, a skutek wygaśnięcia decyzji terminowej regulują przepisy art. 193 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 193 ust. 3 tej ustawy stwierdził, że "upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie sektorowe powoduje z mocy prawa wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji instalacji. Natomiast biorąc pod uwagę, że brak wymaganego pozwolenia obejmuje zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia) oraz procesowy (brak decyzji) to wystąpienie choćby jednego z nich nie wystarczy do nałożenia przez organ opłat podwyższonych. Wystąpienie skutku materialnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym. Potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z tego pozwolenia sektorowego następuje w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym, wydanej na podstawie art. 193 ust. 3 cyt. ustawy – Prawo ochrony środowiska, jeżeli nie wystąpiła przesłanka z art. 193 ust. 4 powyższej ustawy, czyli podmiot prowadzący instalację nie uzyskał nowego pozwolenia zaraz po upływie ważności poprzedniego pozwolenia". Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela przedstawiony pogląd, a zważywszy na podobieństwo instytucji uregulowanych wskazanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 135 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne, zachowuje on również aktualność w kontrolowanej sprawie.

W konsekwencji przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem sądu skutki deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do wody na skutek upływu czasu, podjętej w dniu 28 sierpnia 2012 r. (data ostateczności 19 maja 2013 r.) i potwierdzającej stan prawny, w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiły z dniem 25 lipca 2012 r. Następnie w przedstawionym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że skarżąca spółka po dniu wygaśnięcia pozwolenia nadal wprowadzała ścieki z oczyszczalni w S. do rzeki W., bez dalszego pozwolenia wodnoprawnego.

Podobnie rzecz ma się z decyzjami z dnia 28 sierpnia 2012 r., którymi stwierdzono wygaśnięcie, z powodu upływu terminów obowiązywania, pozwoleń na pobór wód z ujęć w J. i S. Ostatecznie o stwierdzeniu wygaśnięcia tych pozwoleń orzekł Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia 24 maja 2013 r., która potwierdziła zaistnienie skutku wygaśnięcia pozwoleń na pobór wód z ujęcia w J. z upływem 31 marca 2011 r., a z ujęcia w S. z upływem 31 grudnia 2011 r. Dowody ujawnione w sprawie potwierdziły również, że pomimo wygaśnięcia pozwoleń skarżąca spółka nadal korzystała ze środowiska bez uzyskania dalszych pozwoleń wodnoprawnych.

Przepis art. 276 ust. 1 p.o.ś. stanowi, że każdy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia czy też innej wymaganej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, stwierdził, że "w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie w art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres". W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że chociaż niezałatwienie przez właściwy organ w terminie tego rodzaju sprawy (udzielenia pozwolenia na wprowadzanie substancji do środowiska) nie wyłącza samo przez się zastosowania art. 276 ust. 1 ustawy, to nie można jednak całkowicie abstrahować od przyczyn i okoliczności prawnych i faktycznych, które to niezałatwienie sprawy spowodowały. W tym zakresie NSA podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, według którego stwierdzenie, że strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, iż nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć: posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia na eksploatację instalacji w rozumieniu art. 180 w związku z art. 181 ustawy, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, przebieg postępowania w tej sprawie, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a przede wszystkim zasady zrównoważonego rozwoju (art. 3 pkt 50 ustawy), zasady kompleksowości (art. 5 ustawy), zasady prewencji i przezorności (art. 6 ustawy) oraz zasady "zanieczyszczający płaci" (art. 7 ustawy).

Stan faktyczny, na tle którego Naczelny Sąd Administracyjny podjął powołaną uchwałę odbiega od okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził swoje stanowisko w okolicznościach badanej sprawy, w której przyczyną braku wymaganego pozwolenia było niezałatwienie sprawy we właściwym terminie przez uprawniony organ z powodu zawinionej przez niego opieszałości. W takiej sytuacji wskazano, że właściwy organ, wydając decyzję w przedmiocie opłaty podwyższonej w trybie art. 276 ust. 1 p.o.ś powinien uwzględniać nie tylko to, czy podmiot korzystający ze środowiska wystąpił o wydanie pozwolenia, czy wniosek był kompletny oraz kiedy podmiot wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia, lecz także to, czy jest to decyzja nieostateczna, czy też ostateczna, lecz zaskarżona do sądu administracyjnego. Uznano w konsekwencji, że opłatę za korzystanie ze środowiska za okres, w którym z przyczyn leżących po stronie organu upłynął już termin ważności dotychczasowego pozwolenia (ale właściwy organ nie stwierdził jeszcze jego wygaśnięcia), a nowe pozwolenie nie zostało jeszcze wydane, istnieje obowiązek poniesienia opłaty w wysokości takiej, jak w okresie ważności dotychczasowego pozwolenia.

Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca spółka ubiegała się o nowe pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód i do ziemi oraz na pobór wody po upływie terminu dotychczasowych pozwoleń, a w przypadku pozwolenia na pobór wód z ujęcia w S. jej pierwszy wniosek pomimo złożenia przed upływem terminu obowiązującego pozwolenia nie został rozpoznany, gdyż strona nie uzupełniła jego braków. Wskazane powyżej okoliczności były przedmiotem weryfikacji organu pierwszej instancji, zaakceptowanej w zaskarżonych decyzjach i doprowadziły do stwierdzenia, że wydanie kolejnych, nowych pozwoleń nie było spowodowane bezczynnością czy przewlekłością postępowania administracyjnego w tej sprawie, ale było skutkiem niezłożenia wniosków o pozwolenia wodnoprawne w terminie poprzedzającym wygaśnięcie pozwoleń obowiązujących.

Istotne jest, że w okresie, którego dotyczy opłata podwyższona (I i II półrocze 2012 r.) spółka dopiero złożyła skuteczne wnioski o wydanie pozwoleń wodnoprawnych, odpowiadające warunkom ustawy (w odniesieniu do pozwolenia na wprowadzanie ścieków datowany na dzień 14 września 2012 r., a w odniesieniu do pozwolenia na pobór wód z obu ujęć na dzień 14 lutego 2012 r., ostatecznie uzupełnione w dniu 10 września 2012 r.), co do których organ rozstrzygnął decyzją z dnia 1 października 2012 r., bez zbędnej zwłoki.

W świetle powyższych rozważań sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu i nie zachodzą podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Wobec tego, co zostało już stwierdzone zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ nie naruszył zasad postępowania dowodowego wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska ani przepisów postępowania administracyjnego, sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i adekwatnie do jej okoliczności. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego – art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne ani art. 276 ust. 1 i art. 292 ustawy Prawo ochrony środowiska, bowiem w sytuacji braku wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego i korzystanie ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia, nie budzi wątpliwości konieczność zastosowania wskazanych przypisów. Sposób wyliczenia opłaty podwyższonej o 500 %, oparty o dane zawarte w wykazie sporządzonym przez spółkę, która też przyznała swój błąd w kwalifikacji odprowadzanych ścieków, nie został zakwestionowany przez skarżącą, a sąd nie dostrzegł również w tej kwestii wadliwości zaskarżonej decyzji.

Na marginesie wyjaśnić należy, że zmiany art. 193 p.o.ś., które zaszły w toku kontrolowanego postępowania nie mają w niniejszej sprawie żadnego wpływu na ocenę legalności podjętych rozstrzygnięć, albowiem przepis ten nie stanowił podstawy materialnoprawnej ani procesowej działań organów. Na zasadzie analogii natomiast organy i sąd mogły posiłkować się wypracowanym stanowiskiem judykatury i doktryny w odniesieniu do art. 193 p.o.ś. ze względu na podobieństwo objętej tym przepisem instytucji do art. 138 ust. 1 p.w.

Dodatkowo też sąd zauważa, co wiadomym jest z urzędu, że prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 609/15 w dniu 13 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2015 r., nr [...], dotyczącą wymierzenia opłaty podwyższonej za brak wymaganych pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód podziemnych z ujęcia w S. oraz w miejscowości J. za II półrocze 2012 r. Okoliczności faktyczne i prawne tej sprawy są tożsame z niniejszą sprawą dotyczącą wymierzenia opłaty za pobór wody bez pozwolenia wodnoprawnego, obejmują jedynie inny, późniejszy okres. Stosownie zaś do treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi jako niezasadne oddalił.