Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 915/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA B. Klimowicz, Sędzia NSA T. Porczyńska (spr.), Protokolant T. Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 roku sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. G., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres od 1 do 28 oraz 30 i 31 lipca 2004 roku w kwocie 162 zł.

Z treści uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej dokonujących sprzedaży na targowiskach, z wyjątkiem osób które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach (art. 15 ust. 1 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2002 roku Nr 9, poz. 84 ze zm.). Jak wskazał organ I instancji, targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel z zastrzeżeniem ust. 2a. Przepis ten stanowi, że opłacie targowej nie podlega sprzedaż w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko (art. 15 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z treści art. art. 19 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Rada Gminy R. określiła zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty targowej (uchwała z dnia 28 kwietnia 1993 roku, Nr 21/93 w sprawie lokalizacji targowiska oraz opłaty targowej; z dnia 30 grudnia 2003 roku Nr XVI/146/2003 w sprawie ustalenia wysokości opłaty targowej na terenie targowiska; z dnia 30 grudnia 2003 roku, Nr XVI/147/2003 w sprawie powołania inkasentów opłaty targowej).

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty potwierdzają okoliczność, iż K. G. dokonywał sprzedaży na terenie targowiska. Dokumentami tymi jest m. in. decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [..] w sprawie pozwolenia na budowę hal hurtowo – detalicznych A, B i C, które znajdują się na terenie Centrum Targowego "A" oraz decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] Nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie hal. Materiał dowodowy potwierdza również to, że K. G. dokonywał w dniach od 1 do 28 oraz 30 i 31 lipca 2004 roku sprzedaży towarów w hali B na stanowisku handlowym Nr 206. Takie ustalenia, zdaniem organu I instancji, były wystarczające dla określenia K. G. wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej w kwocie 162 zł za poszczególne dni miesiąca lipca 2004 roku.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. G. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W treści odwołania strona wskazała, że decyzja narusza unormowanie art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że jest on podatnikiem opłaty targowej z tytułu sprzedaży dokonywanej w Hali Targowej "B", w sytuacji gdy właściciel nieruchomości – Centrum Targowe "A" jest płatnikiem podatku od nieruchomości. Zdaniem odwołującego się decyzja I instancji narusza również przepis art. 15 ust. 2a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez pobór opłaty targowej wbrew ustawowemu wyłączeniu osób dokonujących sprzedaży w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. W uzasadnieniu odwołania K. G. opisał dotychczasowy przebieg postępowania wywodząc, że na podstawie art. 19 ust. 1 lit. "a" Rada Gminy została upoważniona do określenia zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej, nie natomiast do rozszerzania tego obowiązku. Targowiskami są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem wyłączeń, o których stanowi art. 15 ust. 2a ustawy (opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw). Budynek, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to budynek stały lub tymczasowy w rozumieniu prawa budowlanego. Definicja budynku na potrzeby ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zamieszczona została w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy, w myśl którego budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych posiadający fundamenty i dach. Na tej podstawie odwołujący się wywiódł, że hala targowa "B" jest budynkiem zarówno w rozumieniu prawa budowlanego, jak i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wobec czego pobór należności publicznoprawnych (opłaty targowej) w wyniku sprzedaży dokonywanej w tym budynku jest pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że odwołujący się jest najemcą boksu Nr 206 w hali targowej "B" położonej na trenie Centrum Targowego "A". Hala ta, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy opinii architekta, to obiekt budowlany o powierzchni 4.765,50 m2, w którym zostało usytuowanych 191 stanowisk targowych. O tym, że opisany obiekt budowlany jest halą używaną do targów, aukcji i wystaw w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2a ustawy, świadczą również dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, a w szczególności decyzja o pozwoleniu na użytkowanie hali hurtowo-wystawienniczej B i decyzja o pozwoleniu na budowę. Nadto na terenie, na którym znajduje się Centrum Targowe "A" uchwałą Rady Gminy R. Nr 21/93 z dnia 28 kwietnia 1993 roku ustalono lokalizację targowiska. Za udowodnioną zatem organ II instancji uznał okoliczność, iż hala targowa "B" to hala używana do targów, a dokonujący w niej sprzedaży są targującymi, którzy podlegają obowiązkowi podatkowemu w opłacie targowej. Nadto organ stwierdził, że K. G. w podanym okresie dokonywał sprzedaży na targowisku i faktu tego nie kwestionuje. Zarzuca on jedynie, że pobór opłaty targowej nie ma podstawy prawnej. W odniesieniu to tej tezy organ wyjaśnił, że wyłączenie poboru opłaty targowej wchodzi w rachubę wówczas, gdy zachodzi tożsamość podmiotu podlegającego obowiązkowi podatkowemu w podatku od nieruchomości i opłacie targowej. Tymczasem w niniejszej sprawie inny jest podmiot podatku od nieruchomości (właściciel hali) i inny jest podmiot opłaty targowej (targujący - dokonujący sprzedaży na targowisku). W konkluzji organ stwierdził, że mylne jest sprowadzanie tej zasady do twierdzenia, że skoro ktoś płaci podatek od nieruchomości, to nikt inny nie powinien już ponosić innych opłat publicznoprawnych, takich jak opłata targowa. Oznacza to, iż mimo obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, który ciąży na właścicielu hali, posiadacz zależny miejsca na targowisku będzie obowiązany do uiszczenia opłaty targowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. G. wniósł o uchylenie decyzji II, jak i I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W treści skargi K. G. kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez pobór opłaty wbrew ustawowemu wyłączeniu. W motywach skargi K. G. przedstawił argumenty tożsame z przytoczonymi w odwołaniu dodając, iż za targowiska nie mogą być uznane miejsca, w których zlokalizowane są wyłącznie stałe przedsiębiorstwa handlowe. Tym samym cytując pogląd M. Kalinowskiego (zaprezentowany w glosie do wyroku NSA z dnia 25 marca 1993 roku, SA/Po 207/93, POP 1994/3/58 – t.1), skarżący stwierdził, że za handel na targowisku w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, nie można uznać handlu prowadzonego w obiektach, w których sprzedający zorganizował stałe przedsiębiorstwo handlowe, nawet gdyby obiekty te stanowiły własność osób trzecich. Nadto skarżący podał, że organy błędnie interpretują ustawowe pojęcie "hal używanych do targów, aukcji i wystaw" zaliczając do tej kategorii m. in. Centrum Targowe "A". W treści art. 15 ust. 2a ustawy ustawodawca dokonał rozróżnienia między "targowiskiem pod dachem", a "halami używanymi do targów". "Targi" to imprezy o charakterze promocyjno – handlowym, połączone z wystawami i aukcjami, na których sprzedawcy dokonują transakcji handlowych. Zatem Centrum Targowe "A" nie jest "halą używaną do targów, aukcji i wystaw", ale budynkiem, w którego wydzielonych częściach ("boksach") prowadzony jest handel. Reasumując, skarżący uznał, że nałożenie na niego obowiązku podatkowego jest pozbawione podstawy prawnej, co uzasadnia uchylenie decyzji obu instancji i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 15 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. nr 9 z 2002r., poz. 84 ze zmianami) opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Przepis ten zakreśla zatem krąg podatników (podmiotów) obowiązanych do uiszczania daniny w postaci opłaty targowej.

Z kolei ust.2 cytowanego przepisu stanowiąc, iż targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a wytycza przedmiot opodatkowania opłatą targową. Jest nim sprzedaż dokonywana przez wymienione wyżej podmioty w każdym miejscu. Warte zaznaczenia jest niezmiernie rzadko używane przez ustawodawcę sformułowanie definiujące targowisko, którym w zgodnie z wolą prawodawcy jest "każde miejsce, w którym prowadzony jest handel". Na uwagę zasługuje także fakt utożsamienia przez ustawodawcę w treści powołanych przepisów pojęć handel i sprzedaż.

Wreszcie zgodnie z ust.2a opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Cytowany przepis określa więc zarówno zwolnienie od opodatkowania opłatą targową dokonywaną w budynkach, jak i wyjątek od tego zwolnienia, zgodnie z którym sprzedaż dokonywana w tych budynkach, które są targowiskami pod dachem lub halami używanymi do targów aukcji lub wystaw nie korzysta z wymienionego wyżej zwolnienia i podlega opłacie targowej.

W powyższym stanie prawnym ocenić należy czy przedmiotowy budynek jest targowiskiem pod dachem bądź halą używaną do targów do targów aukcji i wystaw, czego konsekwencją jest konieczność uiszczania przez osoby tam sprzedające opłaty targowej, czy też jest budynkiem nie będącym halą targową bądź halą używaną do targów aukcji i wystaw i osoby sprzedające tam nie mają obowiązku uiszczania opłaty targowej.

Podkreślić tu należy, iż nie ma wątpliwości, że zgodnie z definicją budynku zawartą w art.1a ust.1 pkt.1) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, hala B położona na terenie C.T A,w której znajduje się wynajmowany przez skarżącego boks nr 206, jest budynkiem.

Przepisy art.15 ust.1, 2 i 2a powołanej ustawy rodzą trudności interpretacyjne z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niezdefiniowanymi w prawie takimi jak: targowisko, targowisko pod dachem, hala używana do targów aukcji i wystaw. Nadto wątpliwa jest z punktu widzenia zasad logiki potrzeba zamieszczenia w ust.2 art.15 zastrzeżenia odnoszącego się do treści ust.2a art.15 powołanej ustawy. Zastrzeżenie w ust.2 byłoby zasadne, gdyby wyłączało z kręgu targowisk określone miejsca wymienione w ust.2a. Tymczasem jak wskazuje uważna lektura ust. 2a, te określone miejsca (budynki) pozostają nadal targowiskami, na co wskazuje sformułowanie z ust.1 dotyczące każdego miejsca, w którym prowadzony jest handel, a jedynie z przyczyn znanych ustawodawcy sprzedaż dokonywana w nich (budynkach) nie podlega opłacie targowej, z wyjątkiem takich budynków, które są niezdefiniowanymi prawem targowiskami pod dachem czy halami do targów aukcji i wystaw.

Z uwagi na brak ustawowych definicji wskazanych wyżej pojęć przyjąć należy, że o rodzaju budynku i jego przeznaczeniu, dla przyjęcia istnienia bądź nie obowiązku ponoszenia opłaty targowej, decydują przepisy prawa budowlanego i wydane na jego podstawie decyzje , w tym: pozwolenia na budowę, pozwolenie na użytkowanie oraz sposób faktycznego używania obiektu. Hala, w której skarżący prowadzi działalność handlową jest zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę halą hurtowo – detaliczną. Z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika natomiast, że jest to hala hurtowo – wystawiennicza więc hala o jakiej mowa w art. 15 ust.2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Nie ma żadnych wątpliwości, że w przedmiotowej hali dokonywane są transakcje kupna-sprzedaży pomiędzy najemcami stoisk (boksów) i osobami dokonującymi zakupów. Sprzedaż hurtowa czy detaliczna jest pojęciem znaczeniowo tożsamym z pojęciami "handel" czy "targ". Sprzedaż w hurcie czy w detalu pozostaje bez wpływu na ocenę, że hala używana była w sposób określony w art.15 ust.2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to jest używana była do targów. Jednym z najemców boksu handlowego jest skarżący.

Podkreślić tu należy, że skoro wskazane wyżej dokumenty uzasadniają przyjęcie, że jest to hala używana do targów, to sposób zorganizowania boksów /stoisk/ w przedmiotowej hali, ich wydzielenia, możliwości ich zamknięcia i pozostawienia w nich towaru, a także fakt związania prowadzących w tych stoiskach działalność handlową umowami najmu stoisk z właścicielami hali na dłuższy okres czasu, nie są w świetle przepisów art.15 ust.2 i ust.2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawowymi przesłankami stanowiącymi o istnieniu bądź nie obowiązku ponoszenia opłaty targowej.

Skoro zatem skarżący prowadził sprzedaż w hali będącej budynkiem i używanej do targów to znaczy, że działalność ta podlegała opłacie targowej. Sam bowiem fakt używania hali będącej budynkiem do targów powoduje, że opłata targowa pobrana od tego rodzaju czynności (handlu) staje się należna w rozumieniu art.15 ust.2a cytowanej ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.

"Używanie do targów" oznacza po prostu wykorzystywanie (ciągłe, częste lub sporadyczne) do prowadzenia sprzedaży różnorodnych towarów. Częstotliwość wykorzystywania stoiska zależy od woli wynajmującego to stoisko. Bez znaczenia dla obowiązku ponoszenia opłaty targowej w świetle ustawowych przesłanek, określonych we wskazanym art.15 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest fakt dokonywania, w hali używanej do targów, sprzedaży towarów w ramach, jak to określił skarżący, "stałego przedsiębiorstwa handlowego". Cytowany wyżej przepis art.15 ust.1 ustawy nie wyłącza z kręgu zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującą w analizowanym okresie ustawą z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej /Dz.U Nr 101, poz.1178 ze zm./.

W orzecznictwie tutejszego sądu spotykany jest pogląd (między innymi w sprawie sygn. akt I SA/Łd 1183/05) sprowadzający się do twierdzenia, że słowo "targi" użyte przez ustawodawcę w art. 15 ust.2a zdanie drugie cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dotyczy liczby mnogiej rzeczownika targ, a odnosi się jedynie do "imprez służących pokazaniu, zaprezentowaniu oferty handlowej, prowadzeniu negocjacji, a przy okazji dokonywaniu sprzedaży, (czyli również okazjonalnie, sporadycznie)".

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela tego stanowiska. Niezależnie bowiem od wszystkich znaczeń słowa "targi", jakie na przestrzeni czasu zostały przyjęte w języku polskim (mającym przecież charakter dynamiczny) jedno pozostaje dotychczas niezmienne. Jest nim po prostu liczba mnoga rzeczownika "targ" będącego pojęciem znaczeniowo tożsamym z pojęciem "handel" używanym przecież przez ustawodawcę zamiennie ze słowem sprzedaż dla oznaczenia (jak wyżej wskazano) przedmiotu opodatkowania opłatą targową.

Nadto gdyby hipotetycznie zaakceptować zaprezentowany we wskazanym wyroku pogląd co do zakresu pojęcia targi, zauważyć należy, że w tym rozumieniu owego słowa mieści się także dokonywanie sprzedaży, o czym dobitnie przekonuje przedstawiona wyżej definicja stanowiąca uzasadnienie dla stanowiska przyjętego w tej sprawie.

Podnieść też należy, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego w cytowanym wyżej wyroku w sprawie I SA/Łd 1183/05 co do tego, że opłatą targową nie jest obciążony każdy rodzaj działalności polegającej na dokonywaniu sprzedaży przez konkretny podmiot, a jedynie taka działalność prowadzona sporadycznie (niekoniecznie codziennie), dorywczo, bez posiadania stałego zorganizowanego miejsca sprzedaży. Jak już wskazano wyżej -częstotliwość wykorzystywania stoiska zależy od woli wynajmującego to stoisko.

Sąd nie stwierdził naruszenia zaskarżoną decyzją materialnego prawa podatkowego ani przepisów postępowania podatkowego i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami).