Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 290/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art.10 ust 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Bk 81/16 w sprawie ze skargi [...] na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania 2


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II SAB/Bk 81/16, po rozpoznaniu skargi J. G. (dalej skarżący) na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie informacji publicznej, oddalił skargę.

W wyroku tym Sąd powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy.

[...] czerwca 2016 r. skarżący zwrócił się ustnie do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 r. oraz informacji o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] za 2013, 2014 i 2015 r.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek zgłoszony [...] czerwca 2016 r. w zakresie dotyczącym premii i nagród wypłacanych dla pracowników OPS w 2013, 2014, i 2015 r. nie został rozpoznany i tym samym nie udzielono skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący podniósł, że Kierownik Ośrodka za każdym razem nie udziela informacji publicznej, naruszając w ten sposób obowiązujące przepisy prawa dotyczące udzielania informacji publicznej. W ocenie skarżącego środki na premie i nagrody są wypłacane z podatków wszystkich obywateli i mieszkańców gminy i ich przyznanie stanowi informację publiczną, o której udostępnienie może zwrócić się każdy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek o udzielenie żądanej informacji skarżący złożył ustnie i ustnie także otrzymał informację, że z budżetem organu za 2015 r. może zapoznać się w Biuletynie Informacji Publicznej.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę.

Sąd wskazał, iż skarżący z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] za 2014, 2015 r. zwracał się już we wcześniejszych wnioskach, tj. z [...] kwietnia 2015 r. i [...] lutego 2016 r. i Sąd wyrokami z 6 września 2016 r. (sygn. akt II SAB/Bk 73/16) oraz z 20 października 2016 r. (sygn. akt II SAB/Bk 93/16) zobowiązał organ do załatwienia tychże wniosków w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku.

Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie powyższych kwestii we wskazanych orzeczeniach skutkuje tym, iż w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania należało uczynić jedynie skargę na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia informacji w przedmiocie realizacji budżetu za 2015 r. oraz przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] za 2016 r.

Sąd podniósł, że sposób złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, a także termin i formę jego rozpoznania reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz 782 ze zm) zwanej dalej " u.d.i.p".

Sąd podkreślił, że nie neguje faktu wystąpienia przez skarżącego 24 czerwca 2016 r. z ustnym wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, jednakże to na skarżącym, jako stronie zainteresowanej spoczywa ciężar udowodnienia terminu, sposób jak i treści złożonego wniosku. Wskazał, że nie może stwierdzić bezczynności organu w sytuacji gdy w nadesłanej przez organ dokumentacji nie ma żadnej informacji o dokładnej treści wniosku złożonego ustnie przez skarżącego [...] czerwca 2016 r.

Sąd zwrócił uwagę, że również skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałoby jakiej treści wniosek złożył w formie ustnej. Skoro wniosek skarżącego był ustny (a jednocześnie skarżący nie zaznaczył, iż odpowiedź na jego wniosek powinna być mu udzielona w formie pisemnej) to ustne poinformowanie skarżącego, że wnioskowana przez niego informacja o realizacji budżetu jest w BIP, należy uznać za wystarczające.

Sąd zauważył, że bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności, w sytuacji gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ustalenie czy organ nie dochował terminu wskazanego w art. 13 u.d.i.p. zależy więc od uprzedniego wyjaśnienia, czy wniosek w ogóle został skutecznie złożony. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek jest związane z koniecznością wszczęcia i prowadzenia określonego postępowania w sprawie jej udostępnienia. Sąd wskazał, że jest to postępowanie o charakterze tylko częściowo sformalizowanym, które co do zasady nie powinno toczyć się w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednak wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi obejmować jasne sformułowanie dotyczące przedmiotu żądania udostępnienia informacji publicznej oraz należyte wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

Sąd podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie, wobec twierdzenia organu, że wniosek złożony ustnie dotyczył jedynie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 r., ciężar wykazania, że wniosek dotyczył również przyznanych nagród i premii dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] za 2016 r. obciążał skarżącego. Skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku i nie udowodnił treści złożonego wniosku, co skutkowało oddaleniem skargi.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosł J. G. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm) zwanej dalej "P.p.s.a." naruszenie:

I. przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na jego wynik, a mianowicie :

1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. 2002, Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez nienależyte wykonywanie obowiązków kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego w skardze zarzutu nieudzielania informacji publicznej w zakresie w jakim dotyczyła ona premii i nagród wypłacanych dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w 2013 r., oraz nieustosunkowanie się do tych zarzutów w uzasadnieniu, co uniemożliwiło skarżącemu kontrolę orzeczenia w zaskarżonym zakresie, a jednoczenie oddalenie skargi w całości;

2) art. 233 § 1 i 2 K.p.c. w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie, a mianowicie wyprowadzenie wniosków z nich niewynikajacych, tj.: uznanie, że w zakresie sprawozdania z wykonywania budżetu za 2015 r. skarżący został poinformowany przez organ, poprzez wskazanie, że są to dane zawarte w Biuletynie Informacji Publicznej, pomimo, ze sam organ przyznał, że skarżący został jedynie poinformowany, że udzielnie tej informacji publicznej może nastąpić w innym terminie, co doprowadziło do oddalenia skargi;

3) art. 149 P.p.s.a. oraz art. 3 § 2 ust. 8 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie wykazał, że udostępnił informację publiczną w zaskarżonym zakresie, tj. w zakresie dotyczącym nieudzielania informacji o premiach i nagrodach wypłacanych dla pracowników OPS w [...] w 2013 r. oraz sprawozdania z wykonywania budżetu za 2015 r., a tym samym pozostaje w bezczynności;

II. prawa materialnego, a mianowicie: art. 10 ust. 1 u.d.i.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że organ jest automatycznie zwolniony z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP, podczas gdy zgodnie z utrwalonym w doktrynie stanowiskiem nieudostępnienie takiej informacji przez organ jest możliwe nie tylko pod warunkiem wskazania, że jest ona zamieszczona w BIP, ale jednocześnie odesłanie musi nastąpić wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje, gdyż w innym przypadku organ pozostaje w zwłoce z udostępnieniem informacji.

W oparciu o powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że Sąd rozpoznający sprawę całkowicie pomiął kwestię dotyczące informacji o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników za 2013 r. Zdaniem skarżącego za wykonanie obowiązku udzielenia informacji publicznej dotyczącej budżetu za 2015 r. nie można uznać udzielonej ustne informacji przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], że skarżący może zapoznać się ze sprawozdaniem z wykonywania budżetu w Biuletynie Informacji Publicznej. Skarżący podkreślił, że organ udzielając takiej informacji nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, bowiem nie wskazał precyzyjnego adresu strony internetowej, na której taka informacja się znajduje.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga oparta została na uzasadnionych podstawach.

Na wstępie zasadnym jest przypomnienie, że postępowanie prowadzone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie podlega zasadniczo, tj. poza określonymi ustawowo wyjątkami, regułom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na gruncie regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej istotne jest wyróżnienie dwóch etapów postępowania o różnym charakterze i mających za przedmiot odmienne sprawy administracyjne. W pierwszym rzędzie, jeżeli organ (lub inny zobowiązany podmiot) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia bez opłat, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana w formie czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy wniosek ustny bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, wniosek ten nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem szczególnego interesu. Pod pojęciem wniosku należy rozumieć każde żądanie uzyskania informacji publicznej, złożone przez zainteresowany podmiot w dowolnej formie (ustnie, pisemnie, w forma elektronicznej). Ustawodawca odstąpił bowiem od bezwzględnego wymogu złożenia wniosku w formie pisemnej (por. Stanowisko Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrywania projektów ustaw dotyczących prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także dotyczących jawności procedur i grup interesów, druk 52208 B, nr 11 z 10 maja 2001 r.). Wnioskując a contrario, w sytuacji gdy dana informacja publiczna nie może być udostępniona niezwłocznie, podmiot zobowiązany może jednak żądać złożenia przez podmiot zainteresowany stosownego wniosku w formie pisemnej. Należy przyjąć, iż przesłankę tę spełnia także złożenie ustnego oświadczenia do protokołu. Ma to umożliwić prawidłową realizację obowiązku udostępniana informacji publicznych i zapobiec ewentualnym pomyłkom. Sytuacja wygląda inaczej, gdy w sprawie chociażby potencjalnie zachodzi możliwość podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, albo też jakiegokolwiek innego aktu administracyjnego, który wiązałby się ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas do usunięcia braków formalnych wniosku znajduje zastosowanie art. 64 § 2 Kp.a.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie zanegował wystąpienia przez skarżącego 24 czerwca 2016 r. z wnioskiem o udzielenie informacji. Wniosek ten został złożony ustnie, co w rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem. Sąd przyjął jednak, że wobec potwierdzenia przez organ, iż wniosek ten dotyczył jedynie informacji w zakresie realizacji budżetu za 2015 r., na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że jego żądanie wyrażone [...] czerwca 2016 r. obejmowało również informację o przyznanych nagrodach i premiach dla pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] za 2016 r. Rzecz jednak w tym, że wniosek skarżącego nie obejmował takiego żądania. Jak wynika ze skargi kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji o nagrodach i premiach przyznanym pracownikom w 2013 r., 2014 r. i w 2015 r. Poza sporem jest, że do udzielenia wnioskowanych informacji za lata 2014 i 2015 organ został zobowiązany prawomocnymi orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący nie wystąpił o taką informację za rok 2016, natomiast jego wniosek dotyczący premii i nagród dla pracowników OPS w [...] za 2013 r. został całkowicie przez Sąd I instancji pominięty. W tych okolicznościach zasadny jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można bowiem przyjąć, że Sąd Wojewódzki w sposób prawidłowy przeprowadził proces kontroli działalności Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w zakresie wywiązania się z obowiązku realizacji wniosków o udzielenie informacji publicznej. Taka kontrola we wskazanym zakresie nie została w ogóle przeprowadzona. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność ww. organu w istocie pominął jeden z elementów stanu faktycznego sprawy. Przyjąć zatem należy, że zaniechanie w zaskarżonym wyroku rozważań odnoszących się do określonej powyżej części wniosku skarżącego z [...] czerwca 2016 r., mogło mieć niewątpliwie wpływ na wynik sprawy i w istocie uniemożliwiło przeprowadzenie kontroli kasacyjnej tego orzeczenia.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że na usprawiedliwionych podstawach oparty został zarzut naruszenia art. 149 P.p.s.a w zw. z art. 3 § 2 P.p.s.a., sprowadzający się do pominięcia zastosowania tego przepisu w sytuacji, gdy żądanie skarżącego w omawianym zakresie nie zostało rozpoznane i poddane ocenie prawnej.

Zarzut ten związany jest nadto z zasługującym na uwzględnienie zarzutem naruszenia art. 10 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Sformułowanie ww. przepisu wskazuje, iż podstawowym sposobem jest ogłaszanie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, udostępnianym za pośrednictwem sieci teleinformatycznej (internetu). Ma ono umożliwić najszerszy i najprostszy dostęp do informacji publicznych. Zakres realizacji tego sposobu dostępu do informacji publicznych wynika z postanowień art. 8 i art. 9 u.d.i.p., a także z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U. Nr 10, poz. 68), wydanego na podstawie art. 9 ust. 5 u.d.i.p.

Udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej ma charakter generalny i nie wymaga wniosku żadnego podmiotu. Następuje ono ex lege, w wyniku realizacji obowiązku określonego w art. 8 ust. 3 u.d.i.p. Informacje publiczne zamieszczone w BIP nie będą udostępniane na wniosek, przy czym zakaz ten będzie podlegał aktualizacji dopiero w momencie faktycznego ich udostępnienia w Biuletynie (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 56; T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 180-181). Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w treści art. 10 ust. 1 u.d.i.p., który wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji publicznej. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, wyłącznie wówczas, gdy została ona udostępniona w BIP. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP. Nie zawsze jednak wskazanie podmiotowi żądającemu informacji publicznej strony BIP jako jej źródła, będzie jednoznaczne z załatwieniem wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskowana informacja została udostępniona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne. W innym przypadku organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 770/12). Organ gdy zawiadamia wnioskującego o informację o braku zastosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP, powinien jednocześnie podać precyzyjnie adres internetowy pod którym się znajduje, a także ścieżkę dostępu do określonej, wnioskowanej informacji zawartej w BIP. Tylko udzielenie takiej informacji może być uznane za prawidłową realizacje wniosku o udostępnienie informacji publicznej i nie pozwala na przyjęcie, że organ pozostaje w zwłoce w jego wykonaniu.

Sąd I instancji przyjął natomiast, że poinformowanie skarżącego o zamieszczeniu wnioskowanej przez niego informacji o realizacji budżetu za rok 2015 w BIP, należy uznać za wystarczającą realizację jego wniosku. Ze stanowiskiem Sądu, w świetle tego na co wskazano powyżej, nie można się zgodzić. Skarżącemu nie został bowiem wskazany adres internetowy BIP, pod którym żądane informacje miałyby się znajdować. Co więcej podana informacja jest nieprecyzyjna i w tym znaczeniu, że nie wynika z niej w Biuletynie Informacji Publicznej jakiego podmiotu skarżący winien wnioskowaną informacje odnaleźć, zważywszy, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, którego to podmiotu informacja dotyczyła, Biuletynu Informacji Publicznej nie prowadzi. W tej sytuacji jednoznacznie uwidacznia się potrzeba precyzyjnego podania ścieżki dostępu do żądanej informacji, aby możliwe było uznanie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został zrealizowany.

Natomiast nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 106 § 5 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c.

Zgodnie z art. 106 § 5 P.p.s.a. "Do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego". Cytowany przepis dotyczy zatem postępowania dowodowego prowadzonego przez Sąd I instancji i mógłby być skutecznie kwestionowany przy jednoczesnym skutecznym zarzucie naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. stanowiącego, że "Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie" (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2012 r., II OSK 1411/11). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że art. 106 § 5 P.p.s.a. nie może być samodzielną (bez jednoczesnego powołania art. 106 § 3 cyt. ustawy) podstawą kasacyjną (por. wyrok NSA z 19 marca 2009 r., I OSK 561/08, wyrok NSA z 21 października 2014 r., I FSK 1575/14). Ponadto z naruszeniem art. 106 § 5 P.p.s.a. mamy do czynienia w sytuacji, gdy sąd przeprowadzał dowody uzupełniające, a dokonując tego uchybił stosownym przepisom procedury cywilnej. W sytuacji, gdy sąd I instancji oparł się jedynie na dowodach znajdujących się w aktach organu i sam nie uzupełniał postępowania dowodowego – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - nie mógł naruszyć art. 106 § 5 P.p.s.a., ponieważ przepis ten nie odnosi się do oceny przez sąd dowodów zebranych w postępowaniu przed organem. Dowodów tych sąd samodzielnie nie ocenia, a jedynie bada, czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie, w ramach którego wydano zaskarżony akt administracyjny lub podjęto określoną czynność (por. wyrok NSA z 26 lutego 2015 r., I FSK 158/14). Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 106 § 5 P.p.s.a. nie może stanowić podstawy do kwestionowania ustaleń dokonanych przez organy, a zaaprobowanych przez Sąd I instancji. Dopiero, gdy sąd dopuści przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, to wówczas w tym zakresie będą miały zgodnie z postanowieniami art. 106 § 5 P.p.s.a. odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 10 sierpnia 2016 r., II GSK 155/15). W konsekwencji w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. powoływanie się na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 P.p.s.a. jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 24 listopada 2015 r., II OSK 1647/14).

Z powołanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że istota sprawy nie została w pełni wyjaśniona, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postępowaniu uregulowanym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.