Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 396/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 180, art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 169
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A w organizacji na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt I SPP/Ke 93/19 w zakresie pozostawienia wniosku o wyłączenie referendarza sądowego bez rozpoznania w sprawie ze skargi Spółki A w organizacji na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej postanawia: odrzucić zażalenie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem z 24 czerwca 2017 r., sygn. akt I SPP/Ke 93/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: "WSA") pozostawił wniosek Spółki A w organizacji o wyłączenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach bez rozpoznania. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA wynika, że spółka została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Skarżąca nie wykonała wezwania Sądu.

W zażaleniu spółka wniosła o "uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego z prawem i stanem faktycznym i prawnym i niezwłoczne nadanie biegu wnioskom Spółki".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.

W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.

W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu.

Jak wynika z akt sprawy Spółka A w organizacji w Żakowicach złożyła skargę 4 listopada 2019 r. (8 listopada 2019 r. data wpływu skargi do organu). Strona wniosła o zwolnienie jej z opłat i kosztów sądowych. Strona pomimo wezwania przez Sąd nie nadesłała uzupełnionego wniosku o przyznanie prawa pomocy w wyniku czego referendarz pozostawił wniosek strony przez rozpoznania. W złożonym sprzeciwie strona wniosła o wyłączenie referendarza. Sąd zarządzeniem z 10 lutego 2020 r. wezwał stronę skarżącą do wskazania w terminie 7 dni – imienia i nazwiska referendarza sądowego oraz uzasadnienia wątpliwości co do jego bezstronności. Braki wniosku nie zostały uzupełnione w terminie.

Należy również zauważyć, że w odpowiedzi na skargę, Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Kielcach wskazał, że akt założycielski spółki został sporządzony 15 maja 2014 r. Podniósł również, że próby zarejestrowania spółki w KRS (24 listopada 2014 r., 11 grudnia 2014 r. oraz 16 stycznia 2015 r.) zakończyły się wydaniem zarządzenia o zwrocie wniosku ze względu na braki. Wnioski składane przez spółkę nie spełniały wymogów formalnych i procedura wpisu kończyła się wydaniem zarządzeń o zwrocie wniosku: zarządzenie Sądu Rejonowego w Kielcach X Wydział Gospodarczy KRS z 17 listopada 2014 r. o sygn. akt 9901/14/962, z 26 listopada 2014 r. o sygn. akt 10165/14/052 oraz z 5 marca 2015 r. o sygn. akt 354/15/528.

Naczelny Sąd Administracyjny próbował z urzędu ustalić status prawny skarżącej, w ramach dostępu do danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z ustaleń wynika, że Spółka A nie figuruje we wskazanym rejestrze. Ponadto zauważyć należy, że w nagłówku pism procesowych składanych przez skarżącą Spółkę widnieje nazwa Spółki A w organizacji, co dodatkowo potwierdza brak jej rejestracji w KRS w wymaganym terminie.

Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na zarządzenie WSA w Kielcach z 24 czerwca 2020 r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.