Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3092/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1;
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a, b;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8;
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Kozik, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref.staż. - Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016r. sprawy ze skargi W. Spółka Akcyjna [...] komandytowo-akcyjna w W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 15 maja 2013 r. W. [...] spółka komandytowo-akcyjna (dalej: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca") zwróciła się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietów: 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni 86,18 ha.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. z/s W. (dalej także: "Kierownik", "organ I instancji") odmówił wnioskodawcy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 z uwagi na brak numeru identyfikacyjnego nadanego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W wyniku wniesionego przez Spółkę odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej także: "Dyrektor", "organ II instancji") decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik wydał w dniu [...] kwietnia 2014 r. decyzję nr [...], w której odmówił Spółce przyznania płatności rolno środowiskowej na rok 2013 i nałożył sankcję w wysokości 72391,20 zł, która będzie potrącana od płatności pomocowych, do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że Strona nie realizowała wariantu 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), co do którego występowała o płatność w złożonym wniosku.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor uchylił skarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując błędne ustalenie stanu faktycznego oraz konieczność rozważenia czy nie zostały stworzone sztuczne warunki dla uzyskania płatności, o których mowa w art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28.1.2011; dalej: "Rozporządzenie 65/2011").

Kierownik decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. wydaną na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, poz. 86), § 2, § 3, § 10, § 11, § 12, § 23, § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.) w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012, poz. 1164), art. 4, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 5, art. 16 ust. 5, ust. 6, ust. 7, art. 17 ust. 5, ust. 7, art. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011) art. 39 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str.1, z późn. zm) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2016 poz. 23; dalej: "k.p.a.") odmówił Spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W oparciu o przepis art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011, odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności. W ocenie organu I instancji Spółka nie spełnia definicji producenta rolnego. Kierownik Biura ustalił, że wszelkie prace polowe były wykonywane przez podmiot zewnętrzny, tj. R. [...] sp.j. na podstawie umowy zlecenia, natomiast płody zebrane w roku 2013 zostały zagospodarowane w ten sposób, że zatrzymała je spółka dokonująca prac polowych i zaliczono je na poczet należnego wynagrodzenia za wykonane prace.

Spółki reprezentuje ten sam zarząd, a siedziby spółek mieszczą się pod tym samym adresem. Kierownik Biura wskazał, że grunty zgłaszane do płatności zarówno przez Skarżącą, jak i inne spółki (spółki komandytowo - akcyjne W [...] nr od 1 do 11) są zarządzane przez te same osoby: P. W. (Prezes Zarządu), M. W. (Wiceprezes Zarządu), P. S. (członek Zarządu), A. S. – Prokurent i nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych i niepowiązanych ekonomicznie czy też technologicznie. To zarząd W [...] S.A. w ww. osobach prowadził gospodarstwo rolne, ponosił nakłady i czerpał z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo W [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności.

Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji Kierownika, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem z 15 maja 2013 r.

Strona zarzuciła wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania: art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego:

– § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolno środowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 2 lit.a Rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu cytowanych przepisów.

– art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r.

– art. 30 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r.

– art.4 ust.3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.

– art. 2 lit. a rozporządzenia PE i Rady nr 1166/2008

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że gospodarstwo W [...] Spółka Komandytowo-Akcyjna nie stanowiło odrębnego gospodarstwa, a w związku z tym, że zostały stworzone sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności rolno środowiskowej w celu uzyskania tej płatności w sposób sprzeczny z jej celem.

Dyrektor [...]OR ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy kwestionowaną przez Spółkę decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ II instancji powołał się na treść przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011, który stanowi, iż nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w toku postępowania, wszelkie prace polowe na gruntach należących do Strony wykonywała spółka jawna R. [...] przy pomocy maszyn i urządzeń będących w dyspozycji tej spółki. Co istotne również zbiór płodów dokonany był przez spółkę R. [...], która zatrzymała je w poczet rozliczeń między spółkami.

Zdaniem Dyrektora nie można w takiej sytuacji uznać, iż to Skarżąca decydowała co ma być uprawiane, skoro faktyczne zbiory i ich uzyskanie leżało w gestii osoby trzeciej, której zlecono dokonanie tych zbiorów. To osoby trzecie wykonujące prace były zainteresowane w uzyskaniu jak najlepszych plonów aby uzyskać jak największy dochód z ich późniejszej sprzedaży lub wykorzystania we własnym zakresie. Takich motywów działania nie można przypisać Skarżącej, która nie była podmiotem prowadzącym na deklarowanych do płatności gruntach działalność rolniczą, a to oznacza, że podmiot ten nie był zainteresowany zbiorami ani produkcją rolniczą, która była prowadzona faktycznie przez inny podmiot. W ocenie organu odwoławczego Spółka prowadziła natomiast działania (złożenie wniosku, zlecenie prac polowych) zmierzające tylko i wyłącznie do uzyskania samej płatności rolnośrodowiskowej. Działalność Spółki skupiona na uzyskaniu dopłat realizowanych przez ARiMR nie może zostać uznana za działalność rolniczą, której definicję określono w art. art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz, UE L nr 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 73/2009). Z tego też względu Dyrektor Oddziału uznał, iż Strona nie spełnia definicji rolnika wskazanej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009.

Organ II instancji podkreślił, że Spółka została utworzona przez spółkę W. [...] S.A., podobnie jak inne spółki komandytowo-akcyjne ubiegające się o przyznanie płatności realizowane przez ARIMR, w tym także płatności rolnośrodowiskowe na rok 2013. W. [...] S.A. utworzyła 12 spółek komandytowo-akcyjnych, które w wyniku złożonego wniosku o wpis do ewidencji producentów uzyskały numer identyfikacyjny producenta nadawany w trybie przepisów Ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z danych uzyskanych z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wynika, że komplementariuszem w każdej ze spółek jest spółka W. [...] S.A. z/s w W., która to spółka jest jednocześnie uprawniona do reprezentacji każdej ze spółek komandytowo-akcyjnych. Z kolei spółkę W. [...] S.A. reprezentują: P. W. - Prezes Zarządu, M. W. - Wiceprezes Zarządu, P. S. - Członek Zarządu oraz Prokurent – A. S.. Poszczególne spółki komandytowo-akcyjne mają tą samą siedzibę: ul. P. [...], W..

W ocenie organu, jeśli nawet uznać, że każda ze spółek, a w tym przypadku W. [...] Sp. Komandytowo-Akcyjna, prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych do płatności gruntach to jednak, w tym przypadku ewentualnym rolnikiem należałoby uznać spółkę W. [...] S.A., a za jednostkę produkcyjną należałoby uznać poszczególne spółki komandytowo- akcyjne.

W rozpoznawanym przypadku Dyrektor za rolnika uznał zatem spółkę W. [...] S.A. Dla ustalenia bowiem gospodarstwa, w świetle definicji art. 2 lit a-c rozporządzenia nr 73/2009 nie ma znaczenia fakt, jak podał organ, że poszczególne jednostki produkcyjne (spółki komandytowo-akcyjne) nie są położone w bliskim sąsiedztwie, a fakt, że są one położone na terenie RP oraz fakt, że są zarządzane przez tą sama grupę osób - w tym przypadku zarząd osoby prawnej - spółki W. [...] S.A.

Organ II instancji przyjął, że ma do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w postaci wielu jednostek produkcyjnych (spółek komandytowo- akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób - Zarząd spółki W. [...] S.A. O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje bowiem fakt powiązania osobowego i poszczególnych podmiotów, a nie położenie jednostek w obrębie kraju.

Organ przyjął, że rola Strony ograniczała się jedynie do złożenia wniosku o płatności i zlecenia prac innemu podmiotowi. Spółka nie była zainteresowana zbiorami, czyli produkcją rolną, a jedynie uzyskaniem płatności rolnośrodowiskowych i innych (obszarowych i ONW).

Co więcej, zgodnie z danymi systemu ZSZiK spółki komandytowo-akcyjne utworzone przez spółkę W. [...] S.A. ubiegały się o przyznanie płatności rolno środowiskowych na rok 2013 - 169,73 ha w ramach wariantu 2.1, 135,31 ha – w wariancie 2.2 i 116,84 ha w wariancie 2.3. Biorąc pod uwagę zapis § 20 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. ), uzyskana płatność do powierzchni 100 ha byłaby objęta stawką 100%, natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200 ha objęte byłyby stawką 50%. Tymczasem powierzchnia w ramach pakietu 2.1 została podzielona między spółki 1,6,8 i 10, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności.

Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie większej ilości podmiotów, przynosi jak wskazał organ, w tym przypadku zauważalnie większą kwotę płatności. Dyrektor zaznaczył, bowiem że zastosowanie stawek degresywnych w działaniach realizowanych w ramach PROW (pomoc ONW program rolnośrodowiskowy) miało realizować cel PROW tj. zrównoważony rozwój tych obszarów poprzez udzielanie umiarkowanej wysokości wsparcia dużym podmiotom wykorzystującym tzw. efekt skali, co z kolei ma na celu zmniejszanie rozwarstwienia społecznego, wyrównywania szans, przeciwdziałania marginalizacji i dyskryminacji. Tworzenie natomiast w sposób sztuczny wielu podmiotów zarządzanych przez jedną grupę osób fizycznych lub prawnych i podział większej powierzchni gospodarstwa umożliwia ominięcie przepisów modulacyjnych i uzyskanie większej kwoty płatności niż w przypadku gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot do całej powierzchni gospodarstwa. Takie działanie, jak wskazał Dyrektor, jest niewątpliwie sprzeczne z celem systemu wsparcia, jakim jest zrównoważony rozwój obszarów wiejskich.

W ocenie organu, w rozpatrywanym przypadku spółka W. [...] Sp. Komandytowo-Akcyjna, podobnie jak pozostałe spółki oznaczone cyframi od 1 do 10, została utworzona w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami PROW, co skutkuje odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej, o którą wnioskowała.

Powyższa decyzja Dyrektora stała się przedmiotem skargi W. [...] spółka komandytowo-akcyjna do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzji zarzucono naruszenie:

– art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie Decyzji, polegające na niewskazaniu wszystkich istotnych dowodów, na których oparł się Dyrektor jak również przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także na niewskazaniu podstawy prawnej decyzji oraz niewyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji i nieprzytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie do szczegółowych kwestii istotnych dla sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy;

– art 15 k.p.a. poprzez zaniechanie na etapie postępowania w drugiej instancji ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie jej wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, polegające na skupieniu się wyłącznie na wybranych aspektach sprawy i zignorowaniu analizy zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu, co miało istotny wpływ na treść decyzji, gdyż doprowadziło to do uznania, że Skarżąca nie kwalifikuje się do przyznania jej płatności rolnośrodowiskowej, gdy tymczasem ponowne całościowe rozpatrzenie sprawy oraz odniesienie się do wszystkich zarzutów odwołania musiałoby prowadzić do wniosku, iż Skarżąca spełnia wymogi odpowiednich przepisów prawa materialnego i w konsekwencji, że powinny jej zostać przyznane płatności, zgodnie z jej wnioskiem;

– art 7, art 77 i art 80 k.p.a. oraz art. 21 ust 2 pkt 1) i 2} ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007 r. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i dokonanie jego dowolnej oceny;

– § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.) w związku z art. 2 lit. a, b i c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (zwanego dalej "rozporządzeniem nr 73/2009"), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że Skarżąca nie spełnia warunków do zaliczenia jej do kategorii "rolnika" w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, gdyż nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, a w konsekwencji nie spełnia wszystkich przesłanek przyznania płatności, określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z 2013 r.;

– art. 4 ust. 8 rozporządzenia Nr 65/2011, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (zwanego dalej "rozporządzeniem nr 2988/95") oraz art. 30 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w związku z § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm. ), § 3 ust. 3 Rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) (zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW z 2009 r."); punktem I Załącznika do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktur gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L. 2002.216.1);

– art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW) (Dz. U. UE.L.2005.277.1);

– art. 2 lit. (a) oraz lit. (e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1166/2008"); punktów 5.01.01, 5.01.02 oraz 5.01.04 Załącznika II rozporządzenia Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1200/2009");

poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że gospodarstwo rolne prowadzone przez Skarżącą nie stanowiło odrębnego gospodarstwa, a w związku z tym, że zostały stworzone, przez Skarżącą, sztuczne warunki mające prowadzić do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w celu uzyskania korzyści (tej płatności) w sposób sprzeczny z jej celem (odpowiednimi celami prawa wspólnotowego) i w związku z tym nieprzyznanie decyzją Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej, podczas gdy należało przyjąć, że nie zostały stworzone sztuczne warunki w rozumieniu tych przepisów i że przyznanie Skarżącej tej płatności nie będzie sprzeczne z jej celem i odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, a więc że przepisy te nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła swoją argumentację i stanowisko odnoszące się do powyższych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 13 stycznia 2016 r. Skarżąca, odnosząc się do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę, dokonała podsumowania zawartych w skardze zarzutów z jednoczesnym rozwinięciem przedstawionego w skardze ich uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej: "p.p.s.a.") wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod rozwagę przytoczone wyżej podstawowe zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a postępowanie przeprowadzone przez organ nie zostało obarczone takimi wadami, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Stan prawny w zakresie przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 został unormowany rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. (Dz. U. 2013 poz. 361 ze zm. ), wydanym w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust 1 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 t.j. ze zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MRiRW płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit, a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, wynosi co najmniej 1 ha,

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych,

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się natomiast osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Gospodarstwo zgodnie z art. 2 lit.b rozporządzenia nr 73/2009 rozumiane jest jako wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Działalność rolnicza w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza z kolei produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6.

Należy podkreślić, że istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do dokonania przez Sąd oceny, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy organy orzekające dokonały prawidłowego ustalenia, że utworzenie przez W. [...] S.A z siedzibą w W. Skarżącej spółki jak i pozostałych spółek komandytowo akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od 1 do 10, które ubiegają się o płatności w roku 2013 r. (płatności obszarowe, płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowe) - nastąpiło w celu uzyskania korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego, co stanowiło podstawę odmowy przyznania Skarżącej pomocy (płatności rolnośrodowiskowej ) na podstawie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, o którą to pomoc Spółka wystąpiła we wniosku z dnia 15 maja 2013 r.

Jak już wskazano, materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił bowiem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przywołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, zgodnie z którym nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Przepis ten stanowi zatem generalną klauzulę pozwalającą organom administracji publicznej przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty, celem uzyskania przez nich korzyści wbrew intencjom ustawodawcy unijnego.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skargi niezamieszczenia w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wydanego rozstrzygniecia wskazać należy, że przepisy prawa, na podstawie których organ odwoławczy podjął rozstrzygnięcie w sprawie, mimo nie zamieszczenia ich w sentencji decyzji, zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu decyzji, co czyni niezasadnym zarzuty skargi wydania rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej.

W tym miejscu wskazać należy, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Podkreślić trzeba także, że obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322).

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 nie definiuje ściśle pojęcia "sztucznych warunków". Należy jednakże wskazać, że problematyka obchodzenia prawa była przedmiotem szerszych rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dlatego też przy interpretowaniu powyższego pojęcia należy posłużyć się ocenami zawartymi w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja), który dotyczy właśnie wykładni art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Wyrok w sprawie C-434/12 określa prawidłowy sposób postępowania przez organy ARiMR przy ocenie wystąpienia przesłanek z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia (UE) nr 65/2011, konieczna jest zatem ocena wniosku złożonego przez pozostałych beneficjentów. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności.

Z orzeczenia ETS wynika (pkt 41), że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia EFRROW, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy tymi projektami (patrz: analogicznie wyrok z dnia 11 stycznia 2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products, Zb. Orz. s. I-239, pkt 33).

Również na gruncie ustawodawstwa krajowego NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 2579/14 wskazał, że ustalenie stworzenia sztucznych warunków gospodarowania odnosi się nie tylko do działań samego beneficjenta, lecz również do działań pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne. Przy ocenie "sztucznego stworzenia warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta.

W ramach istnienia elementu obiektywnego do sądu należy zatem rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia. Natomiast w ramach drugiego z elementów (subiektywnego) do sądu należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w przedsięwzięcie, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Nie budzi wątpliwości Sądu, iż w przypadku ustalenia faktu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy, wymienione przepisy uzasadniają odmowę jej przyznania. Sama okoliczność stworzenia sztucznych warunków do przyznania unijnej pomocy finansowej jest wynikiem logicznego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniem zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc, jak też logiczną oceną okoliczności wynikających z innego wniosku, innego podmiotu, czy też innego faktu i zdarzenia ustalonego w sprawie. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Prawidłowej oceny, obejmującej nie tylko W. [...] Sp. Komandytowo-Akcyjna, ale także również pozostałe spółki komandytowo-akcyjne założone przez W Investments SA i ubiegające się o przyznanie tych samych płatności (obszarowych, ONW i rolnośrodowiskowych), dokonał organ odwoławczy, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

Zasadnie organ II instancji wskazaje, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest postrzegane jako stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W szczególności w taki sposób dochodzi do próby ominięcia przepisów modulacyjnych (ograniczenie kwoty płatności w zależności od deklarowanej do płatności powierzchni działek rolnych) wprowadzonych w związku z realizacją celu systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jakim jest zrównoważony rozwój tych obszarów.

Powyższe okoliczności prawidłowo ustalone zostały w sprawie niniejszej.

Przy ustaleniu zaistnienia sztucznych warunków w rozpatrywanym przypadku nie zostały wzięte pod uwagę, wbrew stanowisku Skarżacej wyłącznie fakty zależności funkcjonalnej i więzi prawnej pomiędzy poszczególnymi spółkami zależnymi od W. [...] lecz również inne obiektywne i będące poza sporem okoliczności faktyczne, takie jak brak wyposażenia technicznego spółek komandytowo-akcyjnych, sposób prowadzenia tej działalności poprzez np. zlecanie wykonania prac podmiotom zewnętrznym, co w warunkach racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej winno prowadzić, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy raczej do ograniczania ilości powstałych spółek zależnych, a nie ich zwiększania. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, że utworzone nowe podmioty, zgłaszające do płatnosci rolnośrodowiskowej grunty położone w różnych regionach kraju, w miejscu zgłoszonych do płatności działek nie posiadały siedziby, żadnych środków produkcji, maszyn, budynków czy urzadzeń. Skarżąca tych ustaleń organu w żaden sposób i nie kwestionowała i nie podważyła. Nie sposób uznać za uzasadnioną konieczność powoływania kolejnej spółki, skoro ta nie posiada maszyn, urządzeń czy budynków służących do przechowywania urządzeń czy zbiorów, a jedynie zleca wykonywanie prac przeważnie tym samym podmiotom zewnętrznym (w większosci przypadków byli to L. D. i firma R.), w różnych miejscach na terenie kraju. Szczególnego podkreślenia wymaga również i ta okoliczność, że spółki nie były zainteresowane uzyskanymi plonami, pozostawiajac je osobom trzecim, jak wskazano - w rozliczeniu za wykonane usługi (okoliczność bezsporna). Poza sporem pozostaje również i to że siedziba dwunastu spółek komandytowo-akcyjnych utworzonych przez W [...] S.A. jest taka sama. Wszystkie mieszczą się w W. przy ul P. [...].

W ocenie Sądu, brak też jest uzasadnienia dla twierdzenia Skarżącej o konieczności powoływania kolejnych spółek według położenia geograficznego i podziału terytorialnego skoro, jak słusznie wskazano Spółki zgłaszały do płatnosci grunty położone w województwach nie graniczących ze sobą. W konsekwencji uzasadnioną okazuje się konstatacja organu, że w powyższej sytuacji, w istocie dochodzi do dotowania działalności rolniczej dla pewnej grupy osób - tworzącej kolejne spółki - z pominięciem przepisów ograniczających takie dotacje powyżej limitów powierzchniowych. Deklaracja do płatności większego obszaru, poprzez utworzenie wiekszej ilosci podmiotów przynosi zauważalnie większą kwotę płatności.

W rozpatrywanym przypadku, jak słusznie wywiódł Dyrektor Oddziału mamy do czynienia z gospodarstwem o rozproszonej formie prowadzonym w formie wielu jednostek produkcyjnych - spółek komandytowo- akcyjnych zarządzanych przez tą samą grupę osób - Zarząd spółki W. [...] S.A.

O tym, że jest to nadal to samo gospodarstwo decyduje fakt sprawowania czynnej kontroli przez spółkę W. [...] S.A. nad spółkami komandytowo-akcyjnymi, która umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. Zależność spółek komandytowych od spółki założyciela W. [...] S.A. wynika z przepisów art. 132 Ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 poz. 1030 t.j. ze zm.) oraz przepisów Ustawy o rachunkowości.

Kontrola spółki W. [...] S.A. nad utworzonymi spółkami komandytowo-akcyjnymi jest wyrażona zatem poprzez udział spółki akcyjnej w spółce komandytowo-akcyjnej. Bez znaczenia w takim przypadku pzostaje wysokość wkładu wniesionego przez komplementariusza, bowiem jego odpowiedzialność i jego prawo do reprezentowania spółki są niezależne od wysokości tego wkładu.

Zasadnie Dyrektor Oddzialu ARiMR zwrócił uwagę, że poszczególne spółki założone zostały przez ten sam podmiot W. [...] S.A. będący komplementariuszem każdej z nich. Ponadto w ramach każdej spółki komandytowo-akcyjnej również funkcje zarządcze pełni zarząd spółki akcyjnej W. [...] S.A. Rzeczywiście z punktu widzenia przepisów krajowych - prawa handlowego każda z takich spółek komandytowo-akcyjnych jest automatycznie uznawana za odrębny podmiot prawa handlowego. Nie mniej jednak dla oceny czy spółka może zostać uznana za rolnika w świetle jego definicji sformułowanej w art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, a zatem czy prowadzi samodzielnie działalność rolniczą należy brać również pod uwagę inne okoliczności, takie jak osoby pełniące funkcje zarządcze, czy wyposażenie techniczne i organizacyjne takiego podmiotu.

Zgodnie z definicją gospodarstwa (art.2 lit.b rozporządzenia nr 73/2009) należy brać pod uwagę wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju.

Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji art. 2 lit. a i b rozporządzenia 73/2009, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju.

Argument wykorzystywania przez Skarżącą zasobów w postaci innych gruntów, niż te które wykorzystywane są przez pozostałe spółki, w sytuacji wspólnego zarządu również jak zasadnie przyjęto nie stanowi przesłanki stanowiącej o odrębności każdej ze spółek.

W wyroku WSA w Warszawie z 6 września 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 386/12, Sąd wskazał, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1 z 23.12.1995). Stosownie do w/w rozporządzenia środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania, czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem. Aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. W takiej sytuacji następuje naruszenie § 12 cyt. rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r., którego celem jest umożliwienie uzyskania środków pomocowych jak największej liczbie podmiotów spełniających wymogi prawne, a nie grupie przedsiębiorstw powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo oraz planujących wykonać jedno kompleksowe przedsięwzięcie, z którego korzyści odniosłyby osoby działające w ramach tych podmiotów".

W ocenie Sądu, prawidłowo przeprowadzone przez organy Agencji postępowanie doprowadziło do uzasadnionego wniosku, że Skarżąca nie prowadzi samodzielnej działaności ale jest organizacyjnie, technicznie i osobowo powiązana z innymi podmiotami, założonymi i prowadzonymi przez Spółkę nadrzędną, co stanowi zorganizowane, celowe działanie, zmierzające do obejścia regulacji dotyczących modulacji płatności. W rozptrywanym przypadku Skarżąca zadeklarowała do płatności w ramach pakietów: 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach: 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni 86,18 ha.

Spółki komandytowo akcyjne utworzone przez [...] S.A. ubiegały się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 do powierzchni 169,73 ha w ramach wariantu 2.1, 135,31 ha - w wariancie 2.2 i 116,84 ha w wariancie 2.3. Biorąc pod uwagę zapis § 20 ust 1 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. uzyskana płatnosć do powierzchni 100 ha objęta byłaby stawka 100% natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200ha objęte byłyby stawką 50%. Organ prawidlowo zatem ustalił i przyjął, że w ramach przedmiotowego pakietu w samym tylko wariancie 2.1 powierzchnia podzielona została między poszczególne spółki komadytowo - akcyjne (spółki o nr nr 1, 6, 8 i 10), co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ Agencji przyjął, że zadeklarowane do płatności przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty, stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać spółkę nadrzędną i zarządzającą poszczególnymi jednostkami. Definicja rolnika, gospodarstwa określona w art. 2 lit. a-c rozporządzenia 73/2009 jest podyktowana celami Wspólnej Polityki Rolnej, a przede wszystkim zrównoważonym rozwojem obszarów wiejskich, który zgodnie z art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. L. 2005.277.1) jest misją Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW).

Poszczególne działania realizowane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich winny zatem służyć realizacji powyższego, to jest przyczyniać się do zrównoważonego rozwoju tych obszarów, co zapisano również w punkcie 35 preambuły do rozporządzenia nr 1698/2005 (cyt. "płatności rolnośrodowiskowe powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich").

Program rolnośrodowiskowy ma na celu poprawę środowiska rolnego i obszarów wiejskich poprzez przywracanie walorów lub utrzymanie cennych siedlisk przyrodniczych użytkowanych rolniczo, wsparcie terenów prowadzących produkcję ekologiczną w rolnictwie. Pomoc z tego tytułu dla rolników w formie płatności rolnośrodowiskowej stanowi rekompensatę utraconego dochodu, dodatkowo poniesionych kosztów transakcyjnych. Jest to pomoc wieloletnia, wypłacana corocznie, według określonego systemu, skierowana do mniejszych gospodarstw o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia nr 73/2009, systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia.

Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów Skarżącej odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i wspólnotowego.

Nie znalazły też uznania Sądu zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów proceduralnych. Wbrew zarzutom Skarżacej organ II instancji właściwie ustalił stan faktyczny oraz wskazał mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa krajowego i unijnego. W zaskarżonej decyzji organ odwołaczy przedstawił swoją ocenę stanu faktycznego, która różni się od oceny prezentowanej przez stronę postępowania. Dokonujac ponownej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Dyrektor Oddziału wyczeprująco wyjaśnił podjęte rozstrzygnięcie opierając argumentację na zgromadzonym materiale dowodowym.

W odniesieniu do zarzutów związanych z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego należy wskazać, że zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów procedury administracyjnej uznać należy za chybione,

Z treści mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 21 ust 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie :

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Nadto (ust. 3) strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zdaniem Sądu organ orzekający w sprawie nie naruszył cyt. przepisów, należy przy tym podkreślić, że art. 21 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy stanowi samodzielną podstawę udzielania stronom wyjaśnień i nie jest poprawne odwoływanie się w tej kwestii do przepisu k.p.a., który wobec szczególnej regulacji nie znajduje zastosowania (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2012 r. , sygn. akt II GSK 863/11, LEX nr 1217430).

Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, zarzucane skargą, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. Strona skarżąca, na której ciąży ciężar dowodu, mimo kierowanych do niej wezwań nie przedstawiła takiej argumentacji, która usprawiedliwiałaby powstanie kilkunastu spółek komandytowo-akcyjnych i występowania przez każdą z nich z osobna o płatności, o które równie dobrze mógł wystąpić jeden podmiot. Nadesłane przez Skarżącą dokumenty zostały w sposób szczegółowy opisane i ocenione przez Dyrektora Oddziału, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Reasumując w ocenie Sądu, przyjęcie przez organy orzekające, że nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów, jest w pełni zasadne. Prawidłowo zatem organy te uznały, iż powyższe działanie Skarżącej wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. W konsekwencji powyższe skutkowało odmową przyznania Skarżącej płatności i brak jest zatem podstaw do zakwestionowania prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się zaś do podniesionej na rozprawie w dnu 26 stycznia 2016 r. przez pełnomocnika Skarżącej kwestii pomylenia przez organ administracji pomocy socjalnej udzielanej rolnikom indywidulanym w ramach celów Wspólnej Polityki Rolnej, a przyznaniem Skarżącej - spółce prawa handlowego wsparcia w postaci płatności rolnośrodowiskowych Sąd zauważa, iż pomoc w ramach Wspólnej Polityki Rolnej udzielana zarówno rolnikom indywidualnym, jak i spółkom prawa handlowego nie jest zasadniczo pomocą socjalną, ale ma inne cele przewidziane przez prawo unijne.

Ponadto, w odróżnieniu od pomocy socjalnej, w której podstawowym elementem jest kryterium dochodowe beneficjenta pomocy (poziom uzyskiwanych dochodów), wsparcie w postaci choćby płatności rolnośrodowiskowych przyznawane jest po spełnieniu przez wnioskodawcę warunków prawem przewidzianych dla uzyskania takiej pomocy. Wnioskodawcami mogą być zarówno rolnicy indywidulani, jak i spółki prawa handlowego, jednakże obie te kategorie wnioskodawców muszą spełnić przewidziane prawem warunki przyznania pomocy określone przez prawo unijne i krajowe.

A jak już stwierdzono powyżej w rozpatrywanej sprawie aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom (zarówno rolnikom indywidualnym, jak i spółkom prawa handlowego), którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia,.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. W kontekście powyższych przepisów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia podniesione przez Skarżącą zarzuty. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.