Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 8/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania 2. przyznano stronie skarżącej sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 37 par. 1 pkt 2, art. 12 par. 1-2, art. 35 par. 1-3, par. 5, art. 36 par. 1-2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 3, par. 1a, par. 2, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2, art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi V. T. na przewlekłość postępowania Wojewody Z. o w przedmiocie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Z. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Z. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. przyznaje od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej V. T. sumę pieniężną w kwocie [...]([...]) złotych, IV. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej V. T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Wojewody wpłynął, za pośrednictwem operatora pocztowego, wniosek V. T. (dalej zwanej: "strona", "skarżąca") o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na fakt wykonywania przez nią pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do wniosku załączony został wypełniony załącznik nr 1, wymagany na podstawie art. 106 ust. 1a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. 2021 r., poz. 2354), z którego wnikało, że Sp. z o.o. [...] z siedzibą w W. zamierza zatrudnić stronę na stanowisku pomocnik kucharza, a także oświadczenie pracodawcy dotyczące zapewnienia stronie zamieszkania na terytorium Polski, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu, umowa o pracę wraz z aneksem, imienne raporty miesięczne ZUS PRCA o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach oraz potwierdzenie opłaty skarbowej za udzielenie zezwolenia.

W dniu [...] września 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) strona -wskazując na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Wojewodę - złożyła ponaglenie, które przekazane zostało zgodnie z właściwością do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Zaznaczył, że w chwili złożenia ponaglenia wniosek o udzielenie V. T. zezwolenia na pobyt czasowy zawierał braki formalne i tym samym nie rozpoczął się bieg terminu do rozpatrzenia sprawy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wojewodę w sprawie z jej wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca na terytorium RP, zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 12, 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 k.p.a.

Strona wniosła o:

1) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

2) przyznanie jej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] sierpnia 2021 r. złożyła do Wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. W związku z brakiem podjęcia jakichkolwiek czynności przez organ i upływem ustawowego terminu pismem z dnia [...] września 2021 r. wniosła ponaglenie za pośrednictwem Wojewody do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Pomimo upływu ustawowego terminu, do dnia wniesienia skargi, organ nie wezwał jej do usunięcia jakichkolwiek braków formalnych wniosku, nie została doręczona jej jakakolwiek korespondencja w sprawie, ani nie zostały udostępnione akta postępowania, w związku z czym przyjmuje, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie.

Zdaniem skarżącej, postępowanie organu jest wyrazem lekceważenia prawa, stąd wnosi o stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ciąg czynności podejmowanych przez organ w postępowaniu wszczętym jej wnioskiem nie pozostawia wątpliwości co do tego, że organ prowadził postępowanie opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. Za taką oceną przemawiają takie okoliczności jak przede wszystkim bezsporna bezczynność organu przejawiająca się w braku podjęcia czynności zmierzających do usunięcia braków wniosku.

Z kolei, żądanie przyznania od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego uzasadnia okoliczność, że gdyby organ załatwił sprawę w ustawowym terminie nie poniosłaby szkody polegającej na braku możliwości pracy, a tym samym uzyskania wynagrodzenia.

W odpowiedzi na skargę (udzielonej pismem z dnia [...] stycznia 2022 r.) organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postawiony w skardze zarzut prowadzenia przewlekle sprawy nie znajduje uzasadnienia.

Wojewoda zwrócił uwagę na nadzwyczaj dużą liczbę wpływających wniosków w sprawach dotyczących legalizacji pobytu. W jego ocenie, ilość złożonych dziennie wniosków jest znacząco większa od możliwości dziennej liczby załatwiania spraw. Stąd też możliwości organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone. W orzecznictwie utrwalony jest już jednak pogląd, że terminu "niezwłocznie" nie można utożsamiać z terminem natychmiastowym, lecz terminem realnym dla organu. W odniesieniu do nadzwyczaj dużej ilości spraw wpływających do organu "istnieje uzasadnienie, że powstaje pewien odstęp czasowy od momentu przyjęcia wniosku do momentu pierwszej czynności merytorycznej w sprawie".

Dodatkowo organ podkreślił, że aktualnie obowiązujące wytyczne dla funkcjonowania urzędów i instytucji państwowych w trakcie epidemii SARS-CoV-2 mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom urzędu oraz klientom, uniemożliwiają obsługę takiej ilości klientów, która byłaby adekwatna do ilości wpływających za pośrednictwem operatora pocztowego wniosków o legalizację pobytu. Ograniczenie liczby kontaktów na terenie urzędu w celu minimalizowania ryzyka zakażenia zarówno pracowników urzędu, jak i klientów spowodowało, że termin osobistego stawiennictwa skarżącej został wyznaczony na dzień [...] stycznia 2022 r.

Natomiast oceny spełnienia przesłanek umożliwiających załatwienie sprawy zgodnie z żądaniem strony organ pierwszej instancji dokonuje na dzień wydania decyzji w sprawie.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, Wojewoda podał, że w chwili obecnej postępowanie nie może być zakończone ze względu na okoliczność obarczenia wniosku brakiem formalnym i oczekiwanie na jego uzupełnienie przez stronę poprzez osobiste stawiennictwo w organie. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji będzie dokonywał niezbędnych, ustawowych działań koniecznych do wnikliwego wyjaśnienia sprawy, zmierzających do załatwienia jej zgodnie z żądaniem strony.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ powiadomił skarżącą o konieczności uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez osobiste stawiennictwo w terminie wyznaczonym na dzień [...] stycznia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Wniesiona skarga okazała się zasadna.

Niniejszą sprawę Sąd rozpoznał na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej "p.p.s.a." - w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Pojęcie "przewlekłości" zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - powoływanej dalej jako: "k.p.a."). Przewlekłość ma miejsce, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy".

Z "przewlekłym prowadzeniem postępowania" mamy do czynienia w razie prowadzenia postępowania niezmierzającego – wbrew wynikającej z art. 12 k.p.a. zasadzie szybkości i prostoty postępowania – do bezpośredniego załatwienia sprawy. "Przewlekłe prowadzenie postępowania" ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to – w ocenie Sądu – także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności niezgodnie z procedurą, nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania, jeszcze przed upływem terminu do załatwienia sprawy, tyle że w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy. O przewlekłości można mówić wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Takie rozumienie przewlekłości wynika z treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.

Raz jeszcze zaznaczyć należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do uznania, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji, czy wyjaśnień winny być załatwione niezwłocznie.

Rozwinięcie powyższej zasady stanowi art. 35 § 1-3 k.p.a. zobowiązujący organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga również podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

W myśl art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 72), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Podkreślić należy, że w dacie rozpatrywania badanej sprawy przez organ nie obowiązywały inne reguły procesowe, niż wskazane wyżej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 91 - zwana "ustawą zmieniającą"). Przepisy ustawy zmieniającej ściśle określają terminy, w których wniosek osoby ubiegającej się m.in. o zezwolenie na pobyt czasowy ma zostać rozpatrzony (art. 112a) oraz obowiązki organu zmierzające do przyspieszenia postępowania w sytuacji, gdy złożony wniosek zawiera np. braki formalne (art. 106 ust. 2a i nast.). Jednocześnie zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej, w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów ustawy dotychczasowej (zmienianej), wszczętych i niezakończonych do dnia 29 stycznia 2022 r. mają zastosowanie przepisy ustawy o cudzoziemcach w nowym brzemieniu, w tym między innymi przepis art. 112a, który określa termin do wydania decyzji i zasady biegu tego terminu.

W rozpatrywanej sprawie nie można tracić z pola widzenia, że ocenie Sądu podlega postępowanie organu administracji przed wejściem w życie powyższej nowelizacji, czyli przed datą 29 stycznia 2022 r., przy czym reguła z art. 13 ustawy zmieniającej dotycząca stosowania nowych przepisów nie może sanować wstecz przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ w okresie przed wejściem w życie nowych przepisów i nie może uzasadniać okoliczności podjęcia pierwszych czynności od złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dopiero po upływie kilku miesięcy.

Skarga została złożona przez stronę przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Zarzuty skargi odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego przed wejściem w życie wspomnianej nowelizacji, a zatem Sąd nie może dokonywać kontroli legalności bezczynności w oparciu o przepisy, których skarżąca nie mogła znać w momencie wniesienia skargi. Z tych względów nie jest możliwe zastosowanie w sprawie przepisów ustawy nowej.

Z akt administracyjnych wynika, że wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy został nadany w urzędzie pocztowym w dniu [...] sierpnia 2021 r. i wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2021 r. Metryka sprawy załączona do akt administracyjnych wskazuje, że wniosek został zarejestrowany w wewnętrznym systemie Elektronicznego Zarzadzania Dokumentacją w dniu [...] sierpnia 2021 r., a w dniu [...] września 2021 r. dokonano rejestracji wniosku w systemie informatycznym SI Chronos. W dniu [...] września 2021 r. organ odnotował w systemie informatycznym SI Pobyt wpływ wniosku, zaś w dniu [...] grudnia 2021 r. odnotowano wgląd do akt. Następnie, dopiero pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. organ wystosował do skarżącej wezwanie do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu w dniu [...] stycznia 2022 r. w celu usunięcia braków formalnych wniosku.

Z wyjaśnień organu udzielonych Sądowi w dniu [...] marca 2022 r. wynika natomiast, że decyzją z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] (już po wniesieniu skargi do Sądu) Wojewoda udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP do dnia [...] marca 2025 r.

Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej było prowadzone przez organ w sposób przewlekły, znacznie dłuższy niż wymagały tego czynności niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. O ile skarżąca dokumentu, o którym mowa w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. nie dostarczyła (do wglądu), to organ winien był wezwać do jego udostępnienia odpowiednio wcześniej. Zestawiając datę złożenia wniosku [...] sierpnia 2021 r.) oraz datę wydania decyzji udzielającej skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...] marca 2025 r., tj. [...] marca 2022 r. można wyprowadzić wniosek, że sprawa skarżącej mogła być załatwiona w 2021 r. bez narażenia organu na zarzut przewlekłości. Dopiero bowiem na skutek złożenia przez skarżącą skargi do tut. Sądu organ pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa oraz okazania do wglądu oryginału dokumentu podróży, jak również przedłożenia kserokopii wszystkich jego stron zawierających pieczątki, adnotacje i wpisy.

Zdaniem Sądu czynność ta miała charakter standardowy i brak jest uzasadnienia do zwlekania z jej podjęciem. W czasie dwóch miesięcy wyznaczonych przez ustawodawcę na załatwienie sprawy o skomplikowanym charakterze, wymagającej prowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie tylko pozostawał całkowicie bierny i nie dochował terminów ustawowych zakończenia postępowania, ale również naruszył art. 36 § 1 oraz § 2 k.p.a. Pomimo ustawowego obowiązku, organ nie informował bowiem strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Powyższe wskazuje, że przedmiotowe postępowanie Wojewoda prowadził przewlekle, naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a., a także zasady wskazane w art. 8, art. 12 k.p.a. Dlatego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem.

Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do k.p.a., Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, CBOSA). W niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała.

Odnosząc się do argumentów organu odpierających zarzut przewlekłości, dotyczących dużej ilości wpływających wniosków w sprawach legalizacji pobytu, podkreślić należy, że właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Stosownie do treści art. 22 pkt 6 ustawy z 11 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 135) wojewoda odpowiada za wykonywanie polityki Rady Ministrów w województwie, a w szczególności: wykonuje inne zadania określone w odrębnych ustawach oraz ustalone przez Radę Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Tym samym Wojewoda po zidentyfikowaniu ryzyka niezałatwiania w terminach wniosków w sprawach o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy powinien był podjąć odpowiednie działania naprawcze. Zagadnienia związane z trudnościami organizacyjnymi w wykonywaniu zadań przez pracowników obsługujących urząd Wojewody nie mogą powodować negatywnych konsekwencji dla uczestników postępowania, polegających na bezczynności organu, czy przewlekłym prowadzeniu postępowania dotyczącego ich spraw.

Podkreślić też trzeba, że skarżąca wnosząc o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę mogła się spodziewać, że wobec jasno sprecyzowanej procedury oraz dobrej organizacji pracy w zakresie rozpatrywania wniosków jej sprawa zostanie rozpatrzona w rozsądnym terminie. Zwłaszcza, że wniosek złożyła ze znacznym wyprzedzeniem – tj. [...] sierpnia 2021 r., a zatem na cztery miesiące przed upływem okresu, na jaki udzielono jej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Oczekiwanie na załatwienie wniosku przez około 7 miesięcy, mając nawet na uwadze ograniczenia związane z epidemią COVID-19, ilość wpływających wniosków, czy braki formalne wniosku tego kryterium nie spełnia. Sąd dostrzega, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie ma wpływ ilość składanych wniosków przez cudzoziemców, jednakże sytuacja ta od dłuższego czasu nie ulega zauważalnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. W ocenie Sądu, o rażącym naruszeniu prawa w niniejszej sprawie świadczy przede wszystkim długi okres niepodejmowania przez organ działań zmierzających do jego rozpoznania, nieinformowanie strony o przyczynach takiego stanu rzeczy jak również brak zainteresowania sprawą także po wniesieniu ponaglenia (trudno za takie zainteresowanie uznać samo zarejestrowanie wniosku).

Dlatego na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 1000 zł (pkt III wyroku) uznając, że kwota ta pozwoli na częściową chociażby rekompensatę dolegliwości związanych z oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wskazuje się, że przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę w treści wspomnianego przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tej sytuacji ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy.

Instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 616). Przyjąć zatem należy, że jej celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie.

Mając na uwadze z jednej strony argumentację skargi wskazującą na trudności w podjęciu przez stronę pracy i uzyskaniu wynagrodzenia z tego tytułu a z drugiej strony, czas trwania bezczynności organu, Sąd uznał, że kwota 1000 zł będzie kwotą adekwatną, stanowiącą dla strony rodzaj rekompensaty za związane z tym niedogodności jak również zdyscyplinuje organ na przyszłość. Sąd uznał przy tym, że żądana przez stronę w skardze kwota pięciokrotności przeciętnego wynagrodzeni miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, (ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego) była zbyt wygórowana. Należy też wskazać, że zasądzenie na rzecz strony sumy pieniężnej nie wyklucza dochodzenia od organu odszkodowania na drodze cywilnej.

Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych oraz nie pełni funkcji odszkodowawczej, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie skarżącej przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postepowania lub bezczynności – jeśli taka miała miejsce.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.