Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 854/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124  ust. 1a,  art. 124  ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska ( spr.) WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A.H. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z

[...] października 2018 r., nr [...], dotyczącej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, tj. [...] m ² oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...], obręb nr [...] "[...]", dla której w Sądzie Rejonowym w [...][...] Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...], stanowiącej własność A.H., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2018 r., została wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2018 r., poz. 121 ze zm.) powoływanej dalej jako "u.g.n".

Od decyzji tej odwołała się A.H., podnosząc, że przy wydaniu decyzji naruszono art. 80 kpa nie uwzględniając wszystkich okoliczności sprawy wynikających z dokumentów. Ponadto, organ I instancji naruszył art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzez przyjęcie, że ze względu na ważny interes gospodarczy organ udziela w decyzji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Rozpoznając sprawę Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, t.j. decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Wojewoda wyjaśnił, że decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] ograniczył - w trybie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n. sposób korzystania z części, tj. [...] m2 nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] ha oraz działka nr [...] o pow. [...] ha położonej w [...], obręb nr [...] "[...]", poprzez udzielenie wnioskodawcy [...] S.A. zezwolenia na wykonanie na nieruchomości czynności związanych z przebudową istniejącej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV polegających na wymianie przewodów odgromowych skojarzonych z traktem światłowodowym na części nieruchomości o powierzchni zajęcia na działce nr [...] - [...] m2 oraz na działce nr [...] - [...] m2. Przebieg linii oraz obszar zajęcia nieruchomości, na którym następuje organicznie sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany w załączniku graficznym, który stanowi integralną część w/w decyzji.

Inwestor we wniosku z [...] czerwca 2018 r. wniósł także o udzielenie zezwolenia na podstawie art. 124 ust 1a u.g.n wraz z nadaniem tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, po wydaniu decyzji w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organ II instancji decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2018 r., nr [...].

Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] zezwolił na niezwłoczne zajęcie części, tj. [...] m2, przedmiotowej nieruchomości. Decyzja została wydana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wnioskodawca wskazał, iż przebudowa napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji [...] będzie polegać na wymianie przewodów odgromowych na [...] wraz z osprzętem, regulacji naciągów przewodów roboczych, wymianie istniejącej izolacji porcelanowej na kompozytową, renowację stanowisk słupowych.

Prezydent Miasta [...] po dokonaniu oceny złożonego wniosku z [...] czerwca 2018 r. uzupełnionego pismami z [...] lipca 2018 r., [...] sierpnia 2018 r. oraz [...] sierpnia 2018 r. uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki zarówno ważnego interesu społecznego, jak i gospodarczego. Spółka [...] S.A. jest zobligowana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zgodnie z treścią ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 220 ze zm.) do wykonania niezbędnych prac pozwalających na utrzymaniu zdolności urządzeń i sieci w stanie gwarantującym ciągłość i niezawodność przesyłu energii elektrycznej oraz zminimalizowania zagrożenia przerwania dostaw energii, np. wskutek awarii, czy katastrofy energetycznej. W związku z czym konieczne jest wykonanie czynności związanych z przebudową linii 110 kV. Niewykonanie w/w czynności może być przyczyną przerw w dostawie energii, co uniemożliwi Spółce dotrzymanie publicznoprawnych zobowiązań.

W ocenie Wojewody powyższe należy uznać za stanowiące podstawę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, bowiem przedmiotowa inwestycja ma zapewnić poprawę jakości i niezawodności zasilania odbiorców energii elektrycznej. Wydanie decyzji było uzasadnione interesem społecznym i gospodarczym. Organ wyjaśnił, że interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego powinien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości. Interes społeczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Organ podkreślił, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n ma charakter wspomagający w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja o niezwłocznym zajęciu wydawana jest po spełnieniu przesłanek ważnego interesu społecznego, ważnego interesu strony, a także ważnego interesu gospodarczego. Zdaniem Wojewody, te przesłanki zostały spełnione.

Organ odwoławczy uznał, że Prezydent prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. W ocenie organów rokowania zakończyły się brakiem porozumienia między stronami. Podkreślił, że do organu prowadzącego postępowanie, jak również do organu odwoławczego nie należy natomiast ocena prowadzonych negocjacji między właścicielem a inwestorem.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2019 r., nr [...] złożyła A.H. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozważenie uchylenia decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca wniosła o zawieszenie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...], nr akt [...] oraz [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, nr akt [...] z wniosku skarżącej dotyczącego kontroli legalności posadowienia linii elektroenergetycznych na jej działkach. Wniosła także o dopuszczenie dowodu z akt wyżej wskazanych spraw na okoliczność toczącego się postępowania. W szczególności wniosła o dopuszczenie dowodu z:

a/ postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2018 r., nr [...], nr [...];

b/ postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] września 2018 r., nr [...];

c/ pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2018 r., nr [...] do prokurenta [...] SA;

d/ pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do prokurenta [...] SA z [...] września 2018 r., nr [...]

- na okoliczność, że zaskarżona decyzja i decyzja Prezydenta Miasta [...] zostały wydane przed prawomocnym zakończeniem postępowania o sprawdzenie legalności posadowienia linii elektroenergetycznych wraz ze słupami oraz infrastrukturą na działkach o nr ew. [...],[...],[...] w [...];

e/ wniosku A.H. reprezentowanej przez radcę prawnego T.W. z [...] października 2016 r. do Powiatowego Inspektora Budowlanego w [...] o wszczęcie postępowania w sprawie legalności posadowienia linii elektroenergetycznych wraz ze słupami i infrastrukturą na działkach wnioskodawczyni - na okoliczność wszczęcia postępowania dotyczącego sprawdzenia legalności posadowienia linii elektroenergetycznych przed wydaniem przez Prezydenta Miasta [...] i Wojewodę [...] zaskarżonych decyzji.

Wniosła o dołączenie do akt sprawy [...] toczącej się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz akt [...] w [...] oraz dowodu ze skanu wniosku [...] SA z [...] czerwca 2018 r. na okoliczność wszczęcia postępowania w trakcie toczącego się postępowania przed PINB w [...] oraz MWINB o stwierdzenie legalności posadowienia linii elektroenergetycznych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa, polegające na rozpoznaniu sprawy i wydaniu decyzji przez organy przed zakończeniem postępowania o sprawdzenie legalności posadowienia spornej linii elektroenergetycznej, którego rozstrzygnięcie powinno mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;

2) przepisów postępowania tj. art. 80 kpa, poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy wynikających z dokumentów, podczas oceny materiału dowodowego przez organ II instancji.

3) Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 1 i ust 3 u.g.n. polegające na błędnym przyjęciu, iż przeprowadzone rokowania z właścicielem nieruchomości nie dały rezultatu, co tym samym stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Zarzuty skarżąca rozwinęła w uzasadnieniu skargi, wskazując m.in., że w złożonym wniosku z [...] czerwca 2018 r. [...] SA nie wskazała, na toczące się przed organami nadzoru budowlanego postępowanie dotyczące legalności posadowienia linii elektroenergetycznej wraz ze słupami oraz infrastrukturą. Skarżąca zaznaczyła, że o toczącym się postępowaniu przez organami nadzoru budowlanego pełnomocnik jej dowiedział się dopiero na etapie postępowania zmierzającego do złożenia skargi do Sądu, dlatego nie mógł powołać się na te okoliczności na etapie składania odwołania od decyzji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, po sprecyzowaniu wniosków dowodowych przez pełnomocnika skarżącej, Sąd dopuścił dowód z dokumentów załączonych do skargi i oddalił pozostałe wnioski dowodowe. Zgodnie z art. 106 § 3 ppsa Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności danego aktu opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 ppsa nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami prawa, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Wnioskowane w skardze dowody nie były niezbędne dla oceny legalności decyzji.

Sąd odmówił zawieszenia, na podstawie art.125 § 1 pkt 1 ppsa, postępowania. Stosownie do treści tego przepisu, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma istotne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 ppsa). Jak wynika z załączonych do skargi pism, wprawdzie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w [...] toczy się postępowanie w sprawie legalności posadowienia na działkach skarżącej linii napowietrznych, jednakże nie wynika z tych pism, jak również z treści skargi, aby toczyło się postępowanie w trybie nadzwyczajnym dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę (bądź przebudowę) linii energetycznej. Wobec tego nie zaistniały przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z jego brzmieniem w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W niniejszej sprawie decyzję w I instancji wydał Prezydent Miasta [...], będącego miastem na prawach powiatu. Zgodnie z art. 4 pkt. 9b1 przez starostę należy rozumieć także prezydenta miasta na prawach powiatu. Decyzje zostały więc wydane przez właściwe organy.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o ścisłym związaniu decyzji z art. 124 ust. 1a u.g.n. z decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości (zob. wyroki NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 8/15, z 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1853/15, wyrok WSA w Olsztynie z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 247/14). Oznacza to, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. implikuje wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organom administracji podstawę do ustalenia, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 124 ust. 1a u.g.n. Decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] ograniczył, w trybie art. 124 ust. 1 i 2 u.g.n., sposób korzystania z części nieruchomości o pow. [...] m kw., oznaczonej jako działka [...] oraz działka nr [...] poprzez udzielenie wnioskodawcy [...] S.A. zezwolenia na wykonanie na nieruchomości czynności związanych z przebudową istniejącej linii kablowej wysokiego napięcia 110 kV. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z [...] stycznia 2019 r., nr [...].

Nadto z wnioskiem o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wystąpił podmiot, który będzie realizował cel publiczny.

Należy podkreślić, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny w przypadkach określonych w art. 108 kpa lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym (art. 124 ust. 1a u.g.n.). Zgodnie z art. 108 kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.

W ocenie Sądu, z przesłanek wymienionych w art. 108 kpa do rozważenia pozostaje "inny interes społeczny", natomiast art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnia wskazaniem także na ważny interes gospodarczy.

W ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy wykazały, że wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zasadny, a wydanie decyzji było uzasadnione ważnym interesem gospodarczym, a także interesem społecznym, co dostatecznie klarownie przedstawia uzasadnienie zaskarżonej decyzji i decyzji wydanej w pierwszej instancji. Przedmiotowa inwestycja (przebudowa istniejącej linii kablowej wysokiego napięcia) dotyczy konieczności zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu, utrzymaniu zdolności urządzeń i sieci w stanie gwarantującym ciągłość i niezawodność przesyłu energii elektrycznej. Ma zminimalizować zagrożenia przerwania dostaw energii. W tym stanie rzeczy konieczne było nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Podnieść należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem badania są dwie przesłanki: 1) czy w obrocie prawnym pozostaje (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 kpa i 124 ust. 1a u.g.n. Obydwie powyższe przesłanki zostały przez organy wykazane.

Dlatego dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie mają znaczenia podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n, gdyż zarzuty te mogą być kierowane przeciwko decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która nie jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. To samo dotyczy zarzutu przeprowadzenia rokowań.

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 80 kpa, gdyż organ prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 kpa wskazać należy, że zarówno w postępowaniu przed organem I jak i II instancji do akt sprawy nie zostały przedłożone przez stronę żadne dokumenty potwierdzające prowadzenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Natomiast, jak wyżej wskazano, wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości implikowało wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, z mocy art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.