Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 64/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Redakcji A w G. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Redakcja dziennika A, reprezentowana przez redaktora naczelnego P. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego [...] w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że dziennikarz dziennika A. – K. M., powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.), wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego [...] o udzielenie informacji dotyczącej ostatniego, przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowo wstępujących do [...], poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić za każdy z nich. Wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku odmowy udzielenia żądanych informacji, z upoważnienia redaktora naczelnego prosi o złożenie w ciągu 3 dni odmowy w trybie art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe.

W piśmie z dnia 12 września 2014 r., Przewodniczący Zarządu Okręgowego zwrócił się do dziennika "A." o informację, czy K. M., który wystąpił z pytaniami w trybie Prawa prasowego, pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. Jednocześnie organ zwrócił się o nadesłanie stosowanego upoważnienia.

Następnie redakcja dziennika "A. wniosła do Sądu skargę, datowaną na 9 października 2014 r., zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o nakazanie organowi udzielenia odpowiedzi na postawione pytania we wniosku z dnia 8 września 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej bezpodstawne było żądania legitymacji dziennikarskiej lub upoważnienia redaktora naczelnego do reprezentowania redakcji w tej sprawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Z kolei przepis art. 3a stanowi, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych regulacji wynika więc, że udostępnienie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej [...] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją powyższego unormowania. Powołując się na wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13, skarżąca wskazała, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny.

Zdaniem skarżącej przedmiotowy wniosek z dnia 1 sierpnia 2014 r., jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez Zarząd Okręgowy [...]w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 ustawy Prawo prasowe.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy wniósł o jej oddalenie skargi jako niezasadnej, gdyż wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Przede wszystkim zaś wskazano, że osoba podająca się za dziennikarza nie wykazała, iż jest zatrudniona lub działa z upoważnienia i na rzecz redakcji "A.". Ponadto stwierdzono, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż nie ma w ogóle instytucji bezczynności w udzieleniu informacji prasowej, natomiast dopuszczalność drogi sądowej w sprawach z zakresu prawa prasowego określona została wyłącznie w art. 4 Prawa prasowego.

Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 189/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Redakcji dziennika A. na bezczynność Zarządu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd stwierdził bowiem, że skierowanie skargi na bezczynność przeciwko Zarządowi Okręgowemu jest niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak zdolności sądowej Zarządu Okręgowego wynika z faktu, iż w strukturze organizacyjnej zrzeszenia podmiotowość prawną, a co za tym idzie także zdolność sądową, mają jedynie Polski Związek i koła łowieckie.

Na skutek skargi kasacyjnej Redakcji dziennika "A. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. w sprawie I OSK 441/15 uchylił zaskarżone postanowienie.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w klasycznym ujęciu, w postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi - art. 32 P.p.s.a. Niemniej jednak, również i inne jednostki, także te nieposiadające osobowości prawnej, mają zdolność sądową o ile przepis prawa dopuszcza możliwość nałożenia na nie m.in. obowiązków - art. 25 § 3 P.p.s.a.

Istotnym przymiotem jednostki zezwalającym jej na bycie stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zdolność sądowa, którą art. 25 § 1 P.p.s.a. definiuje jako "zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona". Podmioty, którym przysługuje zdolność sądowa w sprawie sądowoadministracyjnej, wymienia art. 25 P.p.s.a. Zawarty tam katalog - jak wskazuje się w doktrynie - nie może być jednak traktowany jako pełny. Oczywistym bowiem jest, że organy administracji publicznej sensu stricto i podmioty, którym zlecono wykonywanie funkcji administracji publicznej, które nie są osobami fizycznymi, prawnymi, czy jednostkami organizacyjnymi albo organizacjami społecznymi, wymienionymi w art. 25 P.p.s.a., muszą być również wyposażone w zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż ich udział w każdym takim postępowaniu jest obligatoryjny. Skoro w sprawie sądowoadministracyjnej stroną jest nie tylko skarżący, ale także organ, którego działanie, bezczynność czy przewlekłość jest przedmiotem skargi, a strona, której udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest konieczny, nie może być pozbawiona zdolności sądowej, to zdolność sądową określonego podmiotu w przedmiotowym postępowaniu należy wywodzić nie tylko z art. 25 P.p.s.a. ale także art. 32 tej ustawy, a ponadto z przepisów szczególnych, które pozwalają na daną jednostkę nałożyć obowiązki, przyznać uprawnienia, skierować nakazy i zakazy, a także stwierdzić albo uznać uprawnienia lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Do takich przepisów szczególnych należy zaliczyć między innymi ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782). Tego rodzaju przepisem jest bez wątpienia art. 4 u.d.i.p., określający w sposób przykładowy krąg podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji o charakterze publicznym. Cechą charakterystyczną tych podmiotów jest wykonywanie przez nie zadań publicznych, które nie muszą być jednak utożsamiane ze sprawowaniem władzy publicznej. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższego przepisu wynika, że obowiązek informacyjny przewidziany w omawianej ustawie spoczywa nie tylko na władzy publicznej lecz każdym podmiocie, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Skoro w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. mowa jest ogólnie o podmiotach wykonujących zadania publiczne, to podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej nie można utożsamiać wyłącznie z jednostkami organizacyjnymi, o jakich mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego czy P.p.s.a. Gdyby ustawodawca zamierzał wprowadzić w tym zakresie jakiekolwiek ograniczenia, to przewidziałby to wprost. Żadnych ograniczeń co do zakresu podmiotowego obowiązku informacyjnego nie można domniemywać. Jeżeli zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanym do udzielenia informacji publicznych może być każdy podmiot wykonujący wskazane zadania, to istotne znaczenie ma rodzaj prowadzonej działalności, a nie forma organizacyjna podmiotu zobowiązanego. Oznacza to w konsekwencji, że każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne, może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiotowych sprawach. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że dany podmiot nie jest organem w znaczeniu ustrojowym, bowiem wystarczy, że jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną w szerszej strukturze i realizuje określone przez ustawodawcę zadania o charakterze publicznym.

W najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, podzielany również przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną, że Polski Związek, w tym jego organy, jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 wyjaśnił, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226), przekazał Polskiemu Związkowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m. in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", Lex 2012). Powyższe zadania mogą być realizowane również przez organy okręgowe Związku.

Naczelny Sąd Administracyjny również zauważył, że jak stanowi art. 32 ust. 4 pkt 5 Statut PZ określa w szczególności organy i ich kompetencje. Po myśli § 133 Statutu PZ ustanowionego uchwałą XXI Krajowego Zjazdu Delegatów [...] z dnia 2 lipca 2005 r. organem tego związku jest okręgowy zarząd, którego zadania obejmują również zadania z zakresu administracji publicznej a m.in. opiniowanie projektów podziału województwa na obszary łowieckie, uzgodnienia z nadleśniczym zatwierdzania rocznych planów łowieckich, składania wniosków o wydzierżawienie obwodów łowieckich, organizowanie szkoleń dla członków organu, prowadzenie monitoringu zwierzyny i.t.p.

Z powyższych przepisów wynika, że choć w strukturze organizacyjnej zrzeszenia podmiotowość prawną mają jedynie [...] i koła łowieckie, to jednak zarządy okręgowe są statutowymi organami [...] wyposażonymi we własne władcze kompetencje, a zatem należy przyjąć, że Zarząd Okręgowy [...] - jako jednostka organizacyjna [...] wykonująca zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest stosownie do art. 32 P.p.s.a. w zw. z art. 25 § 3 P.p.s.a. podmiotem mającym zdolność sądową i procesową, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

W piśmie z dnia 14 maja 2015 r. Zarząd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zarzucił brak legitymacji czynnej skarżącej. Stwierdził bowiem, że nie można przyjąć, że wniosek został złożony przez Redakcję, gdyż nie potwierdziła ona tej okoliczności. Jeżeli natomiast wniosek złożył K. M., jako osoba prywatna, to tylko jemu przysługiwałoby prawo wniesienia skargi na bezczynność. Nadto skoro Zarząd Okręgowy skierował do skarżącej zapytanie o potwierdzenie umocowania K. M., na które skarżąca nie odpowiedziała, to nie można w ogóle uznać, że zachodzi bezczynność. Zarząd Okręgowy podtrzymał stanowisko, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. redaktor naczelny skarżącej Redakcji stwierdził, że otrzymał w sumie 150 wezwań od zarządów okręgowych Polskiego Związku do udzielenia odwiedzi co do osoby K. M. Uznał jednakże, że ani na gruncie ustawy Prawo prasowe, ani też ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma takiego obowiązku. Nadto oświadczył, że przynajmniej od momentu, gdy jako redaktor naczelny złożył skargę na bezczynność, było jasne, że wniosek pochodzący od K. M. o udostępnienie informacji pochodził od Redakcji dziennika "A".

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny

zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była bezczynność Zarządu Okręgowego w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej ostatniego, przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowo wstępujących do [...], poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić za każdy z nich.

Z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może być załatwiony albo przez udzielenie informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2. Przy czym udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Na gruncie wskazanej powyżej ustawy przez bezczynność organu rozumieć należy sytuację, w której organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).

Oceniając, czy Zarząd Okręgowy pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 8 sierpnia 2014 r., należało ustalić, czy w sprawie wystąpiły podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że sprawa niniejsza rozpoznawana była ponownie po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia z dnia 5 marca 2015 r. w sprawie I OSK 441/15.

W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny poddał analizie kluczową dla rozstrzygnięcia kwestię, a mianowicie zdolności sądowej skarżonego Zarządu Okręgowego. Badając tę kwestię, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd pierwszej instancji ocenił ją w sposób wadliwy.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uwzględnił zatem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r. w sprawie I OSK 441/15. Zgodnie bowiem z art. 190 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W konsekwencji zaś Sąd stwierdził, że Polski Związek, w tym jego organy, a w szczególności zaś Zarząd Okręgowy jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. To zaś oznacza, że Zarząd Okręgowy - jako jednostka organizacyjna [...] wykonująca zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest stosownie do art. 32 P.p.s.a. w zw. z art. 25 § 3 P.p.s.a. podmiotem mającym zdolność sądową i procesową, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Nie ulega wątpliwości, na co również wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wydanym w sprawie postanowieniu, że organy Polskiego Związku, w tym zarządy okręgowe są organami, które wykonują określone ustawowo i przekazane im zadania publiczne, są w posiadaniu informacji publicznej, przez co z mocy u.d.i.p., obowiązane są do jej stosowania, co także dotyczy wniosków składanych przez przedstawicieli prasy. Analizując kompetencje Polskiego Związku wynikające z przepisów, stwierdzić trzeba, że ustawodawca przekazał mu zadania z zakresu administracji publicznej, które wynikają m. in. z art. 34 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 z zm.). Są nimi m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje też inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Zadania nałożone na [...] ze względu na ich cel mają charakter publiczny. Zatem - co do zasady – organy Polskiego Związku, w tym zarządy okręgowe, mogą być zobowiązane do udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do treści art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej co do udzielenia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium przewidziano tryb wnioskowy. Forma wniosku jest dowolna: może być zarówno pisemna jak i ustna, a także elektroniczna. Na organie władzy publicznej lub innym podmiocie spoczywa wówczas obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 Kpa, gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 tej ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1). Niemniej minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Wola podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być jednoznacznie wyrażona. Tylko bowiem wówczas organ, do którego skierowano wniosek ma obowiązek jego rozpatrzenia w trybie i na warunkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Nadto wskazać należy, że stosownie do art. 2 u.d.i.p., każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. To, że prawo do informacji publicznej przysługuje "każdemu" nie oznacza, że wnioskodawca może być anonimowy. Pod pojęciem "każdego" należy bowiem rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę nieposiadającą osobowości prawnej. Dostęp do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego – jest to uprawnienie konstytucyjne określone w art. 61 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Za uprawnieniem organu do żądania podania przez wnioskodawcę danych umożliwiających jego identyfikację przemawiają także rodzaje rozstrzygnięć, które mogą być wydane w następstwie złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, zwłaszcza to, że stosownie do treści art. 107 § 1 K.p.a., każda decyzja powinna zawierać oznaczenie strony. Co więcej, prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje zatem jedynie obywatelowi i podmiotowi prawa prywatnego. Jest bowiem publicznym prawem podmiotowym, przy wykorzystaniu którego obywatel oraz podmiot zrównany z nim w pozycji prawnej sprawuje kontrolę funkcjonowania organów władzy publicznej. Zatem przedmiotowe prawo przysługuje tylko tym, którzy pozostają poza strukturą organów władzy publicznej dysponujących informacją publiczną.

Szczególna sytuacja ma miejsce w przypadku wystąpienia wnioskiem o udzielenie informacji publicznej przez prasę.

Stosownie bowiem do art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.; dalej – "u.P.p."), w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej stosuje się przepisy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Prasa to publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską (art. 7 ust. 2 pkt 1 u.P.p.). Dziennikarzem wg art. 7 ust. 2 pkt 5 u.P.p. jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji, natomiast redaktorem - dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych, a redaktorem naczelnym - osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, czyli jednostki organizującej proces przygotowywania (zbierania, oceniania i opracowywania) materiałów do publikacji w prasie (art. 7 ust. 2 pkt 5- 8). Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.P.p., dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa jest w art. 4.

Zatem do wniosku dotyczącego informacji publicznej złożonego przez prasę stosować należy tryb udostępniania informacji publicznej określony w u.d.i.p. Decydujące znaczenie w tej mierze będzie miał wiec charakter informacji i cechy podmiotu, który nią dysponuje. W konsekwencji stwierdzić należy, że art. 4 u.P.p. będzie miał zastosowanie wyłącznie względem przedsiębiorcy i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku w zakresie informacji niebędącej informacją publiczną. Artykuł 3a u.P.p. wyposaża natomiast przedstawicieli prasy w prawo dostępu do informacji publicznej.

W niniejszej sprawie do Zarządu Okręgowego w dniu 15 września 2014 r. wpłynął wniosek datowany na 8 września 2014 r. i podpisany przez K. M. Wniosek ten został sporządzony na papierze firmowym skarżącej Redakcji. W jego treści powołano się na ustawę Prawo prasowe, a także pełnomocnictwo redaktora naczelnego dziennika "A.".

W tej sytuacji prawidłowo Zarząd Okręgowy wystąpił pismem z dnia 15 września 2014 r. o potwierdzenie statusu dziennikarza, składającego ten wniosek K. M., gdyż dopiero w tym przypadku na podstawie art. 3a u.P.p. miałaby zastosowanie do rozpatrzenia wniosku prasy ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Bezsporne jest, że wniosek ten pozostał bez odpowiedzi, jako że redaktor naczelny uznał takie żądanie za bezpodstawne. W ocenie Sądu obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika jednakże z art. 3a i art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 u.P.p. W żadnym razie nie może być uznane za wystarczające w tym zakresie jedynie powołanie się status dziennikarza lub umocowanie reaktora naczelnego. Konieczne jest także wykazanie, że wniosek pochodzi od prasy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 u.P.p. Wyjaśnić przy tym należy, że wniesienie skargi przez Redakcję nie może być uznane ani za potwierdzenie, ani też uzupełnienie wniosku o udzielenie informacji. Skarga ta zarzuca bowiem bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 września 2014 r.

Z powodu nieudzielenia przez skarżącą Redakcję odpowiedzi na wezwanie Zarządu Okręgowego z dnia 15 września 2014 r. brak było podstaw do potraktowania i rozpatrywania wniosku z dnia 8 września 2014 r. jako pochodzącego od prasy. To zaś powoduje, że Redakcja nie może skutecznie wnieść skargi na bezczynność w udzieleniu prasie informacji publicznej.

Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że gdyby uznać, że wniosek złożył K. M. jako osoba fizyczna, to jedynie jemu przysługiwałoby prawo wniesienia skargi na bezczynność.

Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.