Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 760/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 i art. 40
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz- Sass po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w J.G. z dnia [...].lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) dalej k.p.a. oraz art. 40 ust. 2 i 3, w związku z art 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.) dalej u.p.s., którą po rozpatrzeniu odwołania I. C. (dalej skarżąca, strona), utrzymano w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy w B. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], odmawiającą przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem strony z dnia 28 grudnia 2012 r. o zasiłek celowy w kwocie 300.000 zł z przeznaczeniem na odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w powodzi z dnia 7 sierpnia 2010 r.

Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] odmówił przyznania stronie wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu podał, że do wniosku załączono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nakazu bezzwłocznego wyłączenia całości budynku z użytkowania, decyzję Starosty Z. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku oraz decyzję D. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. w sprawie pozwolenia na prowadzenie prac i robót przy zabytku. W dniu 13 czerwca 2013 r. wnioskodawczyni przedłożyła także operat szacunkowy, z którego wynika, że kwota wyliczona na odbudowę lokalu wynosi 86.407 zł. Dalej wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], stronie przyznano zasiłek celowy w kwocie 100.000 zł na remont lokalu położonego w B. przy ulicy [...]. Świadczenie to zostało wypłacone, a remont wykonany i rozliczony. Dalej, organ pierwszej instancji powołała się na brak środków finansowych, z których można by przyznać stronie wnioskowany zasiłek.

Od decyzji tej strona odwołała się, zarzucając bezzasadność odmowy w świetle ustawy o pomocy społecznej, brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności, a powołanie się jedynie na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane w innej sprawie. W uzasadnieniu podała, że po otrzymaniu zasiłku na remont nieruchomości i po przeprowadzeniu tego remontu, mieszkańcy budynku zauważyli liczne spękania, w konsekwencji czego sporządzono opinie, z której wynikało, że stan konstrukcyjny budynku jest bardzo zły. Z tego powodu mieszkańcom nakazano opuszczenie mieszkań.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wskazało, że strona poniosła straty w wyniku powodzi która miała miejsce w dniu 7 sierpnia 2010 r. w B. W związku ze złożeniem przez nią wniosku o przyznanie pomocy na remont zniszczonego lokalu mieszkalnego, decyzją organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 strona otrzymała pomoc finansową w postaci zasiłku celowego w kwocie 100.000 zł. ze środków finansowanych z budżetu państwa. Decyzja przyznająca pomoc stała się ostateczna. Przyznana kwota została wypłacona, zaś po przeprowadzeniu remontu strona przedłożyła wszelkie niezbędne faktury. Następnie w dniu 28 grudnia 2012 r. strona wystąpiła o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego do 300.000 zł na odbudowę budynku zniszczonego w powodzi z dnia 7 sierpnia 2010 r., podnosząc, że w czerwcu 2012 r. została wydana decyzja nadzoru budowlanego o całkowitym wyłączeniu budynku z użytkowania oraz decyzja Starostwa Powiatowego o pozwoleniu na rozbiórkę budynku.

Organ pierwszej instancji odmówił wnioskowanej pomocy powołując się na brak środków na zasiłki celowe z przeznaczeniem na usuwanie skutków powodzi w roku 2010 r.

Oceniając rozstrzygniecie organu I instancji, Kolegium Odwoławcze wskazało, że na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Zasadniczo - co wynika z art. 39 u.p.s. - zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, którą może być w szczególności pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu; zasiłek taki przyznaje się osobom i rodzinom, których dochody nie przekraczają kryterium dochodowego określonego w ustawie.

Osoby poszkodowane w powodzi w r. 2010 mogły ubiegać się o zasiłki celowe ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych w kwocie do 6000 zł na zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych oraz w kwocie do 20.000 zł i do 100.000 zł na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego.

Kolegium zważyło, że strona w związku z zniszczonym lokalem mieszkalnym otrzymała już pomoc w wysokości 100.000 zł na remont lokalu, którą w całości wydatkowała. Budzić może wątpliwość możliwość ponownego przyznania wnioskodawczym zasiłku celowego - tym razem na odbudowę przedmiotowego lokalu mieszkalnego, bowiem oba rodzaje zasiłków w zasadzie się wykluczają, zaś to strona miała prawo wyboru rodzaju zasiłku, z którego chce skorzystać. Przy czym ze stanowczością należy podkreślić, że to nie obowiązkiem organu pomocy społecznej było dokonanie oceny stanu technicznego budynku przed przyznaniem zasiłku na remont, lecz obowiązek taki spoczywał na właścicielach poszczególnych lokali. To wnioskodawczyni wydatkując zasiłek celowy w kwocie 100.000 zł na remont lokalu mieszkalnego, powinna się upewnić, że remont jest wystarczający do przywrócenia stanu sprzed powodzi.

Organ wskazał, że w chwili obecnej Ośrodek Pomocy Społecznej nie posiada środków finansowanych na przyznawanie pomocy w związku z powodzią w 2010 r., bowiem wszystkie środki przyznane na ten cel z budżetu państwa wyczerpały się w 2012 r., zaś nowe środki nie zostały przyznane z budżetu państwa.

Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w innej tego typu sprawie wystąpiło do Wojewody D. o udzielnie informacji czy Wojewoda posiada jeszcze środki finansowe przeznaczone na zasiłki celowe wypłacane w związku z poniesionymi szkodami spowodowanymi przez powódź w 2010 r. Pismem z dnia 26 lutego 2014 r. Wojewoda D. poinformował, że w budżecie Wojewody na 2014 r. nie zostały przewidziane środki na udzielenie wsparcia w formie zasiłków celowych poszkodowanym w wyniku powodzi z 2010 r. Zatem brak środków finansowych uzasadnia odmowę udzielenia wnioskowanej pomocy.

Kolegium podniosło, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania i nie stanowią rekompensaty za straty w mieniu poniesione w wyniku klęski żywiołowej.

Przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego oparte jest na tzw. uznaniu administracyjnym, tzn. organ może, ale nie musi przyznać tej formy pomocy, w szczególności gdy ma ograniczone środki finansowe. Zatem nie każdy wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie tego świadczenia i nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być, odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1464/06, uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji poddał ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na remont budynku. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji nie naruszył granicy uznania administracyjnego odmawiając świadczenia w formie zasiłku celowego.

Skargę na decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła pełnomocnik skarżącej, która wniosła o jej uchylenie i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów:

1. prawa materialnego, a w szczególności art. 40 ust. 2 i 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. poprzez:

- bezpodstawne przyjęcie, niepoparte żadnymi dowodami, że Ośrodek Pomocy Społecznej nie posiada środków finansowych na przyznanie pomocy w związku z powodzią z 2010 r., gdyż środki przyznane na ten cel wyczerpały się w 2012 r., a nowe nie zostały przyznane;

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przekroczenie granic uznania administracyjnego w toku podejmowania decyzji, a w szczególności:

- oparciu się jedynie na piśmie Wojewody D. z dnia 26 lutego 2014 r., "że w budżecie na 2014 r. nie zostały przewidziane środki na udzielenie wsparcia w formie zasiłków celowych poszkodowanym w wyniku powodzi z 2010 r.,

- pominięcie wniosku ubiegającej się o zwrócenie się do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji Departamentu ds. Usuwania Skutków Klęsk Żywiołowych o udzielenie informacji czy OPS (lub Gmina) może ubiegać się o uruchomienie środków z rezerw celowych budżetu państwa przewidzianych na ten cel na 2014 r. czy też środków pochodzących z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej;

- nie wyjaśnienie gdzie znajduje się pismo z dnia 26 czerwca 2013 r. Burmistrza Miasta B. w którym zwracał się do D. Urzędu Wojewódzkiego o zabezpieczenie w budżecie państwa środków finansowych dla osób poszkodowanych w powodzi z 2010 r., a w szczególności jaka została udzielona odpowiedź i czy jest ona zasadna;

b) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego organ uznał, że sytuacja skarżącej, pozostającej obecnie bez własnego lokum została oceniona jako potrzeba niższego rzędu w hierarchii zgłaszanych przez inne ubiegające się o pomoc osoby;

c) art. 136 k.p.a. polegające na nie przeprowadzeniu przez organ dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i uznaniu, że jedynym dowodem na brak środków finansowych OPS jest informacja Wojewody D. z dnia 26 lutego 2014 r.;

d) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem strony z dnia 28 grudnia 2012 r. o przyznanie pomocy z powodu strat poniesionych wskutek powodzi w sierpniu 2010 r. w lokalu położonego w B. przy ul. [...].

Stosownie do art. 106 ust.1 u.p.s. przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, co oznacza, że do tego postępowania mają zastosowanie przepisy k.p.a. Wbrew zarzutom skarżącej organy obu instancji przy załatwianiu przedmiotowego wniosku nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W szczególności podniesiony w niniejszej sprawie zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego i przepisów z zakresu postępowania dowodowego jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 7 k.pa. statuującego zasadę prawdy obiektywnej i art. 77 k.p.a. konkretyzującego i rozwijającego tę zasadę - na organach administracyjnych spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. To przede wszystkim na organie administracyjnym ciąży obowiązek określenia, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego oraz przeprowadzenia z urzędu niezbędnych dowodów i rozpatrzenia materiału dowodowego w całości. W rozpatrywanej sprawie organy w toku prowadzonego postępowania spełniły wymogi wynikające z powołanych wyżej przepisów. Organy nie naruszyły bowiem obowiązku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Organy wywiązały się też z obowiązku dołożenia staranności w wyjaśnieniu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia, a mianowicie jasno i należycie uzasadniły swoje stanowisko, w szczególności dlaczego i jakiej podstawie odmówiły przyznania pomocy finansowej z tytułu strat poniesionych przez stronę w wyniku powodzi.

W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy orzekające wyprowadziły merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów (art.80 k.p.a.). Natomiast fakt, że strona nie zaakceptowała zasadności przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy nie świadczy o naruszeniu przez nie przepisów postępowania. Nie wymaga się bowiem od organu osiągnięcia rezultatu, to znaczy przekonania strony, że adresowana do niej decyzja jest słuszna i zgodna z prawem (podobnie wyrok NSA z 29 czerwca 2010 r. sygn. I OSK 124/10). Takie ujawnione w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne i prawne jak: fakt przedstawienia operatu szacunkowego związanego z remontowaniem lokalu na kwotę 86.407 zł i wypłatę odszkodowania w wysokości 100.000 zł z tytułu odszkodowania i wystąpienie z ponownym wnioskiem o zasiłek celowy w kwocie 300.000 zł po blisko 2,5 roku od powodzi, oraz stwierdzony brak środków na udzielenie wsparcia w formie zasiłku celowego poszkodowanym w wyniku powodzi z 2010 r. uzasadniały odmowę przyznania skarżącej przedmiotowego zasiłku celowego w wnioskowanej kwocie.

Podstawą materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 40 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust.1), [...] może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust.2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. A zatem z treści powołanego przepisu wynika, że przedmiotowy zasiłek cechuje element bezzwrotności, brak wymogu spełniania kryterium dochodowego oraz wystąpienie straty spowodowanej zdarzeniem losowym, w tym klęski żywiołowej bądź ekologicznej.

Z punktu widzenia uprawnienia do zasiłku celowego z tytułu wystąpienia zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej również okoliczność wystąpienia strat nie jest samodzielną przesłanką otrzymania pomocy. Prawo do tego rodzaju pomocy należy wiązać ściśle z celami i zasadami ogólnie pojmowanej pomocy społecznej. Wobec tego w tym miejscu przypomnieć należy zasady ogólne ustawy o pomocy społecznej, która w art. 2 ust. 1 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zakłada to zatem aktywny udział organu pomocy społecznej w pokonywaniu trudności materialnych i życiowych przez podopiecznych, stosownie do ich sytuacji życiowej i materialnej.

Przy czym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania zasiłku celowego zapada w ramach tak zwanego uznania administracyjnego, o czym przesądza cytowany przepis art. 40 u.p.s.. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a. załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Uznanie administracyjne, choć nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwianiu sprawy. Orzekając w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). W przepisach tych ustanowiono zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie. Pomoc społeczna, także świadczona w formie zasiłku celowego, ma charakter uzupełniający. Pomoc ta nie zaspokaja całkowicie potrzeb jej beneficjentów. Powinni oni również wykorzystywać własne środki i możliwości. Z uwagi na ograniczoność środków, którymi dysponują organy pomocy społecznej, a także z uwagi na wielość potrzebujących, takie całkowite zaspokojenie potrzeb jest niemożliwe. Zasiłki celowe i specjalne zasiłki celowe, których materialnoprawną podstawę stanowi art. 39, art. 40 u.p.s., są świadczeniami przyznawanymi w ramach uznania administracyjnego.

Natomiast uznaniowy charakter decyzji wydawanych na podstawie art. 40 u.p.s. sprawia, że ich kontrola, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się zasadniczo do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności, czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zostały zebrane wszystkie dowody w celu istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, czy decyzja, podjęta na ich podstawie, nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy nie nosi cech dowolności. Przekracza bowiem zasady uznania administracyjnego organ, który w motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazuje okoliczności nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym stanowiącym podstawę ustalenia stanu faktycznego, okoliczności pozostające z tym materiałem w sprzeczności lub okoliczności, które nie zostały w sposób wszechstronny wyjaśniony.

Z tej racji wynikające z art. 40 u.p.s. świadczenie przyznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego uprawnia organ świadczący pomoc społeczną do odmowy przyznania zasiłku celowego, do przyznania tego zasiłku, a także miarkowania jego wysokości w odniesieniu do wysokości wnioskowanej i powstałej szkody. Wobec tego ma rację organ odwoławczy, kiedy wywodzi, że strona nie ma roszczenia o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w sytuacji wystąpienia strat w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej.

Organy orzekające w niniejszej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich – w świetle ustawy o pomocy społecznej - uzależnione jest przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo, uznając, że obecnie nie jest możliwe przyznanie skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego. Stwierdzić należy, że warunkiem przyznania zasiłku celowego w sytuacji klęsk i zdarzeń losowych, o którym mowa w art. 40 ust.1 i 2 u.p.s. jest poniesienie strat na skutek zdarzeń wskazanych w tych przepisach, a zatem poniesione straty muszą wykazywać związek przyczynowy z tymi zdarzeniami. Oznacza to, że wymagana jest czasowa, miejscowa i logiczna zależność, która powinna zachodzić między przyczyną strat, a samą stratą.

W badanej sprawy pozostaje poza sporem fakt poniesienia przez stronę straty wynikłej z powodzi oraz fakt udokumentowania jej w sposób dostateczny, co potwierdza m.in. wcześniejsza decyzja organu pomocowego z dnia [...] lutego 2011 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego w kwocie 100.000 zł na remont lub odbudowę lokalu uszkodzonego przez tę powódź.

Wskazać należy, że widzenia uprawnienia do zasiłku celowego z tytułu wystąpienia zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej, okoliczność wystąpienia strat nie jest jednak samodzielną i jedyną przesłanką otrzymania pomocy. Prawo do tego rodzaju pomocy należy wiązać ściśle z omówionymi wyżej zasadami wyrażonymi w ustawie o pomocy społecznej, w tym z celem i możliwościami pomocy społecznej. Wobec tego trafnie organy obu instancji - o czym była już mowa wyżej – podkreślają, że strona nie ma publiczno-prawnego roszczenia o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w sytuacji wystąpienia strat w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej. Błędna jest bowiem taka interpretacja art. 40 u.p.s. według której przepis ten stanowi lex specialis, do którego nie mają zastosowania zasady ogólne udzielania przez państwo pomocy społecznej i w oparciu, o który zasiłek taki winien być wypłacony każdemu, kto ponosi szkodę na skutek powodzi (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2012 r. sygn.. akt 1 OSK 2176/11 publ. LEX nr 1110813). Użyty w art. 40 u.p.s. zwrot "organ może" przyznać zasiłek celowy oznacza prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście celu oraz ograniczonych finansowych możliwości ośrodka pomocy społecznej. Organy orzekające w niniejszej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej- uzależnione jest przyznanie pomocy, także to czy w wyniku powodzi strona utraciła możliwości funkcjonowania i zaspokajania niezbędnych potrzeb w tym przypadku związanych z mieszkaniem. W tym kontekście należy wyjaśnić, że niezbędna potrzeba to taka, bez której nie mogłoby być zachowane minimum standardów bytowania człowieka. Jeśli tego rodzaju niezbędne potrzeby doznają uszczerbku na skutek nie dość wystarczająco skutecznych bądź nie dość zapobiegliwych wysiłków wnioskodawcy pomoc społeczna może zostać udzielona przez organy. W przeciwnym wypadku, gdy niezbędne potrzeby nie doznają uszczerbku i ich minimum zostaje osiągnięte, żądanie udzielenia świadczenia z pomocy społecznej zaczyna być uzasadniane tylko wizją lepszego niż dotychczas poziomu (standardu) tych samych zaspokajanych na minimalnym poziomie potrzeb , to zachodzi wówczas, wynikająca z art. 3 ust.1 u.p.s. a contrario przeszkoda w udzieleniu świadczenia (por. A. Prekurat, Ustawa o pomocy społecznej z komentarzem, Praca Socjalna 2004 nr 4 s.11)

Warunkiem przyznania zasiłku celowego w sytuacji klęsk i zdarzeń losowych jest czasowa, miejscowa i logiczna zależność między przyczyną strat, a samą stratą i jej rozmiarem. Organy orzekające wykazały bowiem, że skarżąca zwróciła się przedmiotowym wnioskiem ponownie o pomoc finansową po ponad półtora roku od przyznania ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie 100.000 zł na remont lokalu zalanego podczas powodzi (której to wysokości strona nie kwestionowała). W aktach sprawy znajduje się operat szacunkowy z którego wynika wartość nakładów na remont i osuszenie zalanej nieruchomości w kwocie 86.407 zł. Znamiennym jest także fakt, że skarżąca po blisko 2,5 roku od powodzi, tj. 28 grudnia 2012 r. zwróciła się do organu pomocowego o przyznanie pomocy z tego samego tytułu i w tej samej formie, ale już w kwocie wyższej tj. 300.000 zł. nie przedkładając żadnego innego operatu szacunkowego na kwotę nakładów ponad trzykrotnie wyższą. Jednocześnie jak wynika z ustaleń poczynionych przez organ I instancji (aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia 11 grudnia 2013 r.) skarżąca wraz z mężem obecnie mieszka w G. i dopiero po uzyskaniu wieku emerytalnego zamierza wraz z mężem wrócić do Polski i zamieszkać tu na stałe. Biorąc pod uwagę te wszystkie okoliczności, nie sposób zatem przyjąć, że strona między otrzymaniem pomocy, a kolejnym wnioskiem o jej udzielenie tych potrzeb nie realizowała.

Z taką sytuacją - z przyczyn o których była już mowa wyżej- nie mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy, ponieważ skarżąca przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości ma samodzielność przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Przyjęciu przeciwnego stanowiska sprzeciwia się przywołana na wstępie zasada subsydiarności (pomocniczości), która wynika z ogólnego założenia o samodzielności osoby i rodziny. Państwo udziela zaś pomocy tylko w ostateczności, po wyczerpaniu przez osobę zainteresowaną jej własnych środków zaradczych i tylko w granicach realnych możliwości finansowych organów pomocowych.

Z kolei w zakresie eksponowanej przez organy orzekające w sprawie przesłanki ograniczonych możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej, należy podkreślić, że zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust.2 u.p.s. jako przyznawany w ramach uznania administracyjnego nie posiada statusu publicznego prawa podmiotowego i jest zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej. Zatem sytuacja prawna osoby ubiegającej się o to świadczenie jest zdecydowanie słabsza. W tym kontekście w rozpatrywanej sprawie wykazano, że w dacie złożenia wniosku przez skarżącą po ponad dwóch latach od powodzi organ pomocowy nie dysponował już odpowiednimi środkami na pomoc dla osób poszkodowanych w wyniku powodzi, która miała miejsce w 2010 r. Powyższy fakt potwierdza także pismo Wojewody D. z dnia 26 lutego 2014 r., (o którym mowa w decyzji) z którego wynika, że w budżecie Wojewody D. na 2014 r. nie zostały przewidziane środki na udzielenie wsparcia w formie zasiłków celowych poszkodowanym w wyniku powodzi z 2010 r.

Z tej racji należy wskazać, że wobec kontrolnych uprawnień sądu administracyjnego, ograniczonych tylko do legalności decyzji, ewentualna kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowania środków zdecydowanie wykraczałaby poza kognicję tego sądu wyznaczoną art. 3 §1 i 2 pkt 1 p.p.s.a oraz art.1 §2 p.p.s.a. (por wyr. NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt. I OSK 116/10, LEX nr 594935)

W tych okolicznościach nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez skarżącą na fakt, że nie zdawała sobie sprawy większych kosztów związanych z koniecznością rozbiórki lokalu i dlatego wystąpiła o zasiłek na remont lokalu. Państwo nie ma bowiem obowiązku zapewniać pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez powódź. Takie funkcje spełniają odpowiednie instytucje ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy. Ma natomiast obowiązek zapewnić pomoc wówczas, gdy osoby dotknięte losowo nie mogą zaspokoić swoich niezbędnych potrzeb (por. Wyrok WSA we Wrocławiu, z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Wr 564/14 pub. cbois.nsa.gov.pl). Skarżący z przyczyn , o których była mowa wyżej , nie pozostaje w takiej sytuacji.

Z tych względów stwierdzić należy, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa w stopniu wymagającym wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.