Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 24/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 64 ust. 2, art 2 pkt 35 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej ( dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego

( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] nakładającą na P. T. ( dalej: Skarżącą") karę pieniężną w wysokości 5000 zł i zaliczającą na poczet orzeczonej kary pobraną kaucję w wysokości 5000 zł.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualnie Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 64, art. 140 aa ust. 1, art. 140 ab ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej: "Prawo o ruchu drogowym").

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 11 lipca 2015 r. podczas przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego kontroli parametrów wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego – ciągnika samochodowego marki Mercedes- Benz, nr rej. [...] z naczepą ciężarową marki FAYMONVILLE nr rej. [...], użytkowanego przez przewoźnika, dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych pojazdu.

W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości o 265 cm, dopuszczalnej szerokości pojazdu członowego o 51 cm, co zakwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii III.

Ustalono, że ładunek przewożony kontrolowanym pojazdem członowym składa się

z trzech części tj. maszyny rolniczej, kół przednich maszyny rolniczej oraz części roboczej tzw. hedera i nie spełnia warunków ładunku niepodzielonego. Kierujący pojazdem przedstawił zezwolenie kategorii III.

Wobec tego, że wykonujący transport pojazdem nienormatywnym w oparciu

o zezwolenie kategorii III przewoził towar podzielny, na podstawie art. 140ab ust. 2

w zw. z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia kary, następnie opisaną na wstępie decyzją wymierzył Skarżącej karę pieniężną.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu

I instancji i orzeczenie co do istoty, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenia: art. 7, 8 K.p.a., art. 39 ust. 1 pkt 3, art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz.U. 2015 r., poz. 460, ze zm., dalej: " ustawa o drogach publicznych"), art. 2 pkt 35b, art. 64 ust. 2, art. 140 ab ust. 2 Prawo o ruchu drogowym.

Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że przewożony pojazdem ładunek – kombajn zbożowy jest ładunkiem podzielnym. Podnosi, że ze swej istoty stanowi on jedną złożoną całość. Nie przeczy temu okoliczność, że koła jezdne przednie zostały ściągnięte z osi, a heder został odłączony od kombajnu. Odłączenie tych części było konieczne, aby zmieścić kombajn na pojazd, gdyż kombajn z kołami byłby szerszy o 50 cm. Wskazała, że odłączenie w/w części stanowi prostą czynność, która nie naraża kombajnu na uszkodzenia- w odróżnieniu od odłączenia innych części kombajnu. Nawet po odłączeniu kół i hedera kombajn posiada wymiary, które wymagają przewozu pojazdem ponadnormatywnym. Kombajn bez wyżej wymienionych części posiada szerokość 300 cm i długość około 900 cm. Niemożliwym byłoby przewiezienie kombajnu pojazdem innym niż pojazd nienormatywny. Za ładunek niepodzielny upoważniający do przewożenia na podstawie zezwolenia kategorii III należy uznać kombajn bez kół przednich oraz hedera. Ładunek ten nie może być bowiem podzielony w większym stopniu.

Dyrektor Izy Celnej nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powołując się na przepisy określające dopuszczalne parametry pojazdów poruszających się po drogach publicznych wskazał, że w zasadzie bezsporna jest kwestia przekroczenia dopuszczalnych norm. Mieszczą się one w granicach udzielonego zezwolenia kategorii III, pod warunkiem że przewożony tym pojazdem towar spełniałby warunek niepodzielności zdefiniowany przepisem art. 2 pkt 35

b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Warunek niepodzielności towaru został wyłączony w stosunku do zezwoleń kategorii I i II, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Zatem przedmiotowym pojazdem dopuszczalny był wyłącznie przewóz ładunku niepodzielnego. W ocenie organu odwoławczego definicja ładunku niepodzielnego jest jednoznaczna i oznacza, że ładunek nie może być podzielony. Sam fakt przewożenia ładunku składającego się z trzech oddzielnych części świadczy o tym, że podzielenie ładunku nie tylko było możliwe, ale było faktem. W ocenie organu odwoławczego bezcelowe jest analizowanie dalszych możliwości podziału, skoro ładunek w dniu dokonywania kontroli celnej znajdował się w stanie podzielonym. Jednocześnie organ wskazał, że nie wykazano, że podzielenie ładunku wymagało niewspółmiernych kosztów oraz, że zaistniało ryzyko szkody.

W skardze do Sądu Skarżąca zaskarżyła decyzje w całości. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nie zebranie i nie rozważenie całego materiału dowodowego, w tym nie przesłuchanie zawnioskowanych świadków, a w konsekwencji nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że istnieją podstawy do wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną, art. 39 ust. 1 pkt 3 i art. 41 ustawy o drogach publicznych, a także art. 2 pkt 35b, art. 64 ust. 2 oraz art. 140 ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że przewożony przez Skarżącą ładunek podzielny, a w konsekwencji, że Skarżąca naruszyła warunki zezwolenia kategorii III, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało wydaniem decyzji utrzymującej zaskarżoną decyzję w mocy, art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez nie umorzenie postępowania administracyjnego, mimo że w sprawie ziściły się przesłanki określone w tym przepisie.

Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniosła o dopuszczenie dowodu

z zeznań świadków oraz Skarżącej na okoliczność, że przed wszczęciem niniejszego postępowania pojazdy Skarżącej były wielokrotnie poddawane kontroli w zakresie spełnienia warunków zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego

i w analogicznych sytuacjach organy kontrolujące nie zgłaszały żadnych zastrzeżeń,

a w konsekwencji na okoliczność sposobu interpretacji przez organy administracji przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, z opinii biegłego z zakresu mechanizacji rolnictwa na okoliczność ustalenia, jakich czynności oraz kosztów wymaga oddzielenie od kombajnu zbożowego kół oraz hedera oraz jakich czynności i kosztów wymaga oddzielenie od kombajnu pozostałych części, a także na okoliczność, czy po oddzieleniu od kombajnu przednich kół oraz hedera może być on wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem. Na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 P.p.s.a. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadnienie skargi jest powieleniem uzasadnienia odwołania złożonego w toku postępowania administracyjnego. Skarżąca w dalszym ciągu podtrzymuje, że przewożony przez nią ładunek – kombajn zbożowy - stanowił ładunek niepodzielny, do którego przewożenia uprawniało ją posiadanie zezwolenia kategorii III.

W odpowiedzi na skargę organ z kolei podtrzymał argumenty jak

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do sformułowanych przez Skarżącą wniosków dowodowych wskazał, że zawnioskowane dowody nie mają wpływu na wynik sprawy, mają bowiem na celu stwierdzenie okoliczności dotyczących innych przewozów, które nie dotyczą przedmiotowej odprawy celnej. Odnosząc się do wniosku dowodowego dotyczącego powołania biegłego celem ustalenia czynności oraz kosztów związanych z oddzieleniem od kombajnu poszczególnych części uznał go za zbędny z uwagi na to, że demontaż w dniu dokonywania kontroli był faktem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066 ). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenia. Przeprowadzone przez organ postępowanie odpowiada regułom procedury, a rozstrzygnięcie sprawy stanowi wynik prawidłowej wykładni i subsumpcji przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego , którą to decyzją nałożono na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku innego niż niepodzielny.

W sprawie bezsporne jest, że kontrolowany pojazd Mercedes Benz nr rej. [...] z naczepą ciężarową marki FAYMONVILLE nr rej. [...] stanowił pojazd nienormatywny, na którego przejazd Skarżąca posiadała zezwolenie kategorii III.

Skarżąca tych ustaleń nie kwestionowała. Wynikały one z akt administracyjnych:

z protokołu kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe

z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonanych w nim ustaleń parametrów pojazdu oraz świadectwa legalizacji wag, przy pomocy których dokonywano pomiarów.

Spór natomiast sprowadzał się do określenia rodzaju ładunku.

Zgodnie bowiem z art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowy, na którym to przepisie zasadzał się zasadniczy spór w sprawie: "zabrania się przejazdu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I lub kategorii II".

Organy obu instancji stwierdziły, a Skarżąca tych ustaleń nie kwestionowała, że przewożony ładunek to: maszyna rolnicza, koła przednie maszyny rolniczej oraz część robocza tzw. heder.

O ile zdaniem organów ładunek ten był ładunkiem podzielnym, niespełniającym warunków przewozu pojazdem nienormatywnym, o czym świadczył sam fakt przewożenia ładunku składającego się z trzech części, o tyle Skarżąca twierdziła, że odłączenie w/w części było konieczne, aby zmieścić kombajn na pojazd, a odłączenie ich było prostą czynnością nie wymagającą skomplikowanych i kosztownych zabiegów, która nie wpłynęła na niepodzielność ładunku. Podkreśliła również, że nawet po odłączeniu kół i hedera kombajn posiadał wymiary, które wymagają przewozu pojazdem nienormatywnym: szerokość 300 cm i długość 900 cm.

W sporze tym rację należy przyznać organowi.

Zgodnie z art. 2 pkt 35 a ustawy Prawo o ruchu drogowym ładunkiem niepodzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.

Porównując powyższą definicję z ładunkiem przewożonym, którym w niniejszej sprawie był kombajn zbożowy, z całą stanowczością stwierdzić należy, że jest to ładunek podzielny, co potwierdziły podnoszone przez Skarżącą okoliczności, które

w zamierzeniu miały obalić to twierdzenie.

Faktem jest, co słusznie zauważa organ, że kombajn był przewożony w częściach: koła, maszyna rolnicza, heder, a Skarżąca dodatkowo wskazała, że demontaż tych części nie wymagał żadnych skomplikowanych i kosztownych czynności.

Okoliczności te stanowią oczywiste zaprzeczenie niepodzielności ładunku, o której mowa w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchy drogowym.

Dla powyższego bez znaczenia pozostaje podnoszony przez Skarżącą fakt, że oddzielone części pojazdu w tym heder wymagają nadal przewozu pojazdem nienormatywnym i nie mogą ulec dalszemu podziałowi.

Zasadą na gruncie Prawa o ruchu drogowym jest poruszanie się po drogach publicznych pojazdami mieszczącymi się w ustawowych normatywach. Wyjątkiem od tego jest poruszanie się pojazdami nienormatywnymi, które jest obwarowane licznymi wymogami: posiadaniem zezwolenia odpowiedniej kategorii, a także warunków określonych w art. 64 ustawy Prawo o ruchu drogowym w tym spełnienie warunku przewożenie ładunku niepodzielnego.

Jednocześnie ustawa przewiduje cytowaną wyżej definicję ładunku niepodzielnego, którym co należy jeszcze raz podkreślić jest ładunek który nie da się podzielić.

Jak każdy wyjątek od reguły przepis ten wymaga ścisłej, zawężającej interpretacji.

Ustawodawca nie przewidział żadnych dodatkowych kryteriów, takich jak niemożliwość podziału na dalsze części, niemożliwość podziału na części zdatne do użytku zgodnie z przeznaczeniem ładunku, czy też dopuszczalności przewożenia

w sytuacji gdy wydzielone części nadal wymagają przewozu pojazdem nienormatywnym, czego chce Skarżąca. Ponadto ustawodawca wskazał jedynie na niemożliwość podziału fizyczną a nie na niemożliwość podziału związaną

z przeznaczeniem.

Jak wynika z definicji legalnej ładunku niepodzielnego, już możliwość podzielenia ładunku na dwie części zaprzecza jego niepodzielności. W związku z powyższym próba wykazania niepodzielności przez niemożliwość dalszego podziału nie może skutecznie podważać wniosków organu.

Skoro przewożony kombajn podczas przewozu był podzielony na koła, maszynę i heder tzn. że nie tylko dał się podzielić, ale był podzielony, a jego przewóz pojazdem nienormatywnym objętym zezwoleniem kategorii III był niedozwolony.

W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym należy uznać za bezzasadny. Podobnie jak związane z nim zarzuty naruszenia art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych regulujący zakaz poruszania się po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia oraz art. 41 tej ustawy określający dopuszczalne wielkości nacisku. Przepisy te regulują ogólne zasady poruszania się po drogach publicznych które ulegają uszczegółowieniu w ustawie Prawie o ruchu drogowym w tym w omawianym art. 64 ust. 2. Przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku świadczy wyłącznie o tym, że dany pojazd jest pojazdem nienormatywnym, a posiadanie zezwolenia jak już również wyjaśniono, w sytuacji gdy ładunek nie spełnia cech niepodzielności, nie może sanować przewinienia, o którym mowa w art. 64 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W takim stanie rzeczy prawidłowo organ wymierzył karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym niezgodnie z warunkami zezwolenia na podstawie art. 140 aa ust. 1 i 2 w zw. z art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Dokonując powyższych ustaleń organ nie dopuścił się, wbrew postawionym zarzutom, naruszenia przepisów postępowania: art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, a ustalenia i wnioski znalazły wyraz w treści prawidłowo sporządzonego uzasadnienia art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu znajdujący się w aktach protokół kontroli pojazdu, świadectwo legalizacji urządzenia do pomiaru wagi, stanowiły wystarczający dowód na to, że kontrowany pojazd był pojazdem nienormatywnym, czego Skarżąca nie kwestionowała jak również tego, że przewożony nim ładunek był ładunkiem podzielnym. Stwierdzenie powyższych okoliczności nie wymagało wiadomości specjalnych, czym Skarżąca uzasadniała skierowany do Sądu wniosek przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu mechanizacji rolnictwa. Wskazać należy, że na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny przeprowadza postępowanie dowodowe jedynie w ograniczonym zakresie- uzupełniające postępowanie dowodowego z dokumentów, co już z tego powodu czyni wniosek nieuzasadnionym. Ponadto należy również zauważyć, że okoliczności, których ustalenia Skarżąca się domaga tj. jakich czynności oraz kosztów wymaga oddzielenie od kombajnu zbożowego kół przednich i hedera oraz jakich czynności oraz kosztów wymaga oddzielenie od kombajnu pozostałych części, a także czy po oddzieleniu od kombajny kół przednich oraz hedera może być on wykorzystywany zgodnie z przeznaczeniem, pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Po pierwsze Skarżąca sama wskazała, że oddzielenie kół i hedera nie wymagało skomplikowanych ani kosztownych czynności, po drugie jak już wcześniej zaznaczono możliwość dalszego podziału wydzielonych części, czy też możliwość wykorzystania rozdzielonych części zgodnie z przeznaczeniem pozostaje bez wpływu na ocenę czy mamy do czynienia z ładunkiem podzielnym czy też nie. Jeszcze raz należy podkreślić, że ładunek niepodzielny to taki, którego nie da się podzielić bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody.

Na odpowiedzialność Skarżącej z tego tytułu bez wpływu pozostaje podnoszona przez nią prawidłowość innych przeprowadzonych względem niej kontroli. Mają one bowiem charakter incydentalny i nie mogą przesądzać o prawidłowości działania Skarżącej wogóle, co czyni również bezzasadnym wniosek

o przeprowadzenie dowodu na powyższe okoliczności z przesłuchania Skarżącej czy zeznań świadka.

Mając to wszystko na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.