Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 763/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędzia NSA Maria Rzążewska Protokolant Magdalena Baduchowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt III SA/Gd 176/05 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

H. W. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. III SA/Gd 176/05, uchylającego decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wymeldowania M. B. i jego małoletniego syna O. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. B. w S. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W postępowaniu wszczętym na wniosek H. W., głównego najemcy lokalu nr [...] przy ulicy B. w S., zostało wszczęte postępowanie o wymeldowanie z tego lokalu wnuka wnioskodawczyni M. B. z małoletnim synem O. Prezydent Miasta S. uznał ten wniosek za uzasadniony i decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. orzekł o wymeldowaniu M. i O. B. z przedmiotowego lokalu. Od decyzji tej wymeldowany wniósł odwołanie podając, że wprawdzie opuścił sporne mieszkanie, lecz niedobrowolnie, bowiem zmusiło go do tego zachowanie babci i jej syna, którzy nie chcieli, by zamieszkiwał on razem z nimi. Wojewoda Pomorski uznał to odwołanie za nieuzasadnione i decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.

Organ II instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pomimo wykonania niezbędnych czynności nie rozstrzygnął, czy rzeczywiście skarżący w lokalu zamieszkuje. Analizując zeznania świadków organ odwoławczy nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że M. B. wraz z synem opuścił sporny lokal. Przeprowadzona kontrola meldunkowa również tego nie ustaliła, a strony postępowania zeznawały odmiennie. Sprawę natomiast jednoznacznie wyjaśnił sam skarżący, który w złożonym odwołaniu podniósł, ze opuścił sporny lokal wraz z rodziną. Powodem tego były konflikty z H. W. Jednakże, zdaniem skarżącego, nie opuścił on dobrowolnie lokalu, to babcia swoim zachowaniem zmusiła go do tego.

Organ odwoławczy podał, że skarżący sam podjął decyzję o opuszczeniu lokalu. Jego babcia nie wymieniła zamków w drzwiach uniemożliwiając jemu i jego rodzinie zamieszkiwanie. Z treści odwołania wynika, że nie chcąc mieszkać w miejscu konfliktów i kłótni opuścił wraz z rodziną sporny lokal. W takiej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. powyższej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 i art. 80 k.p.a. Powołując się na niniejsze zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w sprawie nie wyjaśniono w sposób dokładny stanu faktycznego, gdyż organy prowadzące postępowanie nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego stoi w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym.

Skarżący podał, że świadkowie K. W., W. G., A. D. nie stanowią wiarygodnego źródła dowodowego, gdyż podobnie jak wnioskodawczyni H. W. są z nim spokrewnieni, a w wyniku konfliktu rodzinnego są nastawieni kierunkowo do kwestii wymeldowania go z lokalu. Skarżący wskazał, że wymeldowanie go ułatwi tym osobom postępowanie w sprawie eksmisji. Zarzucił, że organy obu instancji nie rozważyły całokształtu materiału dowodowego, a jedynie przyjęły w sposób dowolny wersję zdarzeń wskazaną przez świadków zainteresowanych bezpośrednio rozstrzygnięciem.

Nadto skarżący wskazał, że decyzja organu II instancji oparta została na jego niezręcznym sformułowaniu zawartym w odwołaniu od decyzji. W związku z tym skarżący podał, iż w przedmiotowym lokalu przebywa stale z zamiarem stałego pobytu. Nigdy go nie opuścił. W związku ze skomplikowaną sytuacją rodzinną zdarza mu się wychodzić z lokalu chroniąc zdrowie psychiczne jego, jego żony i małoletniego dziecka, lecz nigdy go nie opuszczał w rozumieniu ustawowym oraz przyjętym przez organ. Skarżący wskazał, że sformułowanie zawarte w odwołaniu miało w założeniu mieć odmienne znaczenie od przyjętego przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną i wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że organ odwoławczy stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy skarżący z synem opuścił miejsce stałego zameldowania. jednocześnie organ odwoławczy pominął istotny w sprawie fakt, iż z zeznań świadków wynika, że w listopadzie 2004 r. skarżący ponownie wprowadził się z rodziną do spornego lokalu. Potwierdziła to kontrola meldunkowa a H. W., która obecnie jest już właścicielką tego lokalu, wystąpiła przeciwko skarżącemu z powództwem o eksmisję. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organ odwoławczy pominął powyższą kwestię i oparł się na treści odwołania, uznając, że skarżący potwierdza w nim opuszczenie spornego lokalu. Jednakże z treści odwołania nie wynika, aby skarżący w sposób wyraźny mówił o opuszczeniu lokalu w okresie po listopadzie 2004 r. Uzasadnienie odwołania jest na tyle ogólne, że na jego podstawie nie można dokonać ustaleń stanu faktycznego. Tym bardziej jest to niemożliwe, gdy weźmie się pod uwagę niejednoznaczność materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zatem bez wysłuchania co najmniej skarżącego oraz wnioskodawczyni H. W. organ odwoławczy nie mógł ustalić jaki stan faktyczny istnieje w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Wobec tego w sprawie doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a. – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaskarżyła skargą kasacyjną H. W. zastąpiona przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego – przepisów art. 6 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) "poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż incydentalna wizyta Pana M. B. wraz z małoletnim O. B. w lokalu skarżącej sanuje ich wieloletnią – wcześniejszą i późniejszą nieobecność uniemożliwiając wymeldowanie z lokalu". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrażono ocenę, iż M. B. opuścił przedmiotowy lokal przed 5 laty i od tego czasu zamieszkuje z rodziną w P. Fakt ten w niebudzący wątpliwości sposób został wskazany przeprowadzonymi w sprawie dowodami. Nie zmienia go krótkotrwałe zamieszkanie w tym lokalu w listopadzie 2004 r., po którym ponownie opuścił on ten lokal i obecnie w nim nie zamieszkuje. Zdaniem autora skargi kasacyjnej organy zebrały i rozpatrzyły wyczerpująco cały materiał dowodowy i nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów. Zarzut Sądu I instancji, iż naruszyły one przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. jest wiec nieuzasadniony. Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi M. B. albo przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów art. 6 i art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przez ich wadliwą wykładnię. Zasadności tego zarzutu nie można podzielić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał w treści zaskarżonego wyroku w pełni prawidłowej wykładnia wskazanych przepisów, w zasadzie zgodnych z wykładnią zaprezentowaną przez stronę w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Sąd uznał jednak, że niewyjaśnione zostało w sprawie, czy M. B. rzeczywiście opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny, z zamiarem zamieszkania w innym miejscu i stan taki istnieje wystarczająco długo by były podstawy do jego wymeldowania z miejsca stałego zameldowania. Stwierdzając niedostateczne wyjaśnienie tych, podstawowych dla wyniku sprawy faktów Sąd I instancji zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję. Wymienione w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego nie zostały więc naruszone również przez ich niewłaściwe zastosowanie. Skoro bowiem istnieją wątpliwości co do faktu opuszczenia przez wymeldowanego spornego lokalu, to brak było możliwości jego wymeldowania przed definitywnym wyjaśnieniem tych wątpliwych kwestii. Należy przy tym zauważyć, iż strona skarżąca nie kwestionuje w skardze kasacyjnej ustaleń Sądu I instancji, gdyż nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych a sam zarzut naruszenia prawa materialnego nie daje ku temu żadnych podstaw. Stanowisko WSA co do niewyjaśnienia sprawy jest przy tym w pełni uzasadnione. Sprawa zawiera bowiem sprzeczny i niejednoznaczny w swej treści materiał dowodowy. Dla prawidłowego wyjaśnienia istnienia lub braku przesłanek do wymeldowania konieczne jest uzupełnienie tego materiału i jego wnikliwa ocena dla ustalenia wiarygodności wyjaśnień stron. Tylko bowiem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wnikliwa ocena materiału pozwoli na prawidłowe ustalenie, czy istnieją przesłanki do wymeldowania. Wyrok Sądu I instancji nie naruszył więc prawa a skarga kasacyjna, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.