Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1398/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 30 ust. 1, art 32, art 5 ust. 1 i 4b
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że wypłacone świadczenia rodzinne są nienależne oraz zobowiązania do ich zwrotu -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ( dalej: "SKO", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...].09.2018 roku znak: [...] w sprawie :

-ustalenia, że wypłacone WM ( dalej: "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") w okresie od dnia 1 grudnia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. świadczenia rodzinne na dzieci: DM PM w łącznej kwocie 2232,00 zł są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi,

-zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych określonych w decyzji w łącznej kwocie 2232,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych.

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].08.2017 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] przyznał WM ( dalej: "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") świadczenia rodzinne w formie:

1) zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat dla DM w kwocie 124,00 zł miesięcznie oraz na okres od 2017.11.01 do 2018.10.31

2) zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat dla PM w kwocie 124,00 zł miesięcznie oraz na okres od 2017.11.01 do 2018.10.31

3) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rok szkolny 2018/2019 dla DM w kwocie 100,00 zł jednorazowo,

4) dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na rok szkolny 2018/2019 dla PM w kwocie 100,00 zł jednorazowo.

W dniu 27 sierpnia 2018 roku skarżąca złożyła pisemne oświadczenie, że mąż SM z dniem 01.10.2017 r. uzyskał prawo do emerytury z ZUS w miejsce pobieranego uprzednio świadczenia przedemerytalnego. Jednocześnie przedłożyła oświadczenie męża o pobieraniu od dnia 1.11.2017 r. emerytury w kwocie 2200,92 zł miesięcznie.

Decyzją z dnia [...] września 2018 roku znak: [...] Prezydenta Miasta [...] wydał decyzję w sprawie:

-ustalenia, że wypłacone WM w okresie od dnia 1 grudnia 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. świadczenia rodzinne na dzieci: DM PM w łącznej kwocie 2232,00 zł są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi,

-zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych określonych w decyzji w łącznej kwocie 2232,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła błędne przyjęcie, że pobrane przez nią świadczenia stanowią świadczenia nienależnie pobrane.

Przeczy temu fakt, że w czasie ich pobierania obowiązywała decyzja na podstawie, której je przyznano, skierowane do niej pouczenie nie spełniało ustawowych wymogów, ponadto organ ustalając dochód przypadający na członka rodziny nie uwzględnił jej syna KM. Zarzuciła także niewskazanie daty w jakiej nastąpiła utrata prawa do zasiłków.

Organ II instancji nie podzielił powyższych zarzutów i opisaną na wstępie decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że dochód rodziny skarżącej w dacie wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego na dzieci DM PM spełniał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania tych świadczeń.

Z dniem 01.10.2017 r. SM – mąż skarżącej uzyskał emeryturę z ZUS w kwocie 2200,92 zł, w miejsce dotychczas pobieranego świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1289,94 zł miesięcznie.

Fakt ten spowodował wzrost dochodu na osobę w rodzinie z kwoty 522,26 zł do kwoty 750,01 zł, przekraczając tym samym kryterium dochodowe wynoszące 674 zł na osobę w rodzinie.

Na tej podstawie organ przyjął, że doszło do zmiany sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, o której ta nie poinformowała organu, pomimo prawidłowego pouczenia, w związku z czym przyjął, że pobrane przez nią świadczenia stanowią świadczenia nienależnie pobrane.

Za nieuzasadniony organ uznał zarzut polegający na niewskazaniu daty w jakiej nastąpiła utrata świadczeń rodzinnych stwierdzając, że organ uchylił decyzję w całości.

Nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez nadanie decyzji mocy wstecznej, co w drodze wyjątku zostało zastrzeżone dla świadczeń nienależnie pobranych.

Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1208/09, w którym wskazano, że na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r. uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie rodzinne nie może nastąpić z mocą wsteczną, za wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art. 32 ust. 1 in fine tj. że osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Odnosząc się do zarzutu nie zaliczenia do członków rodziny pełnoletniego, niepełnosprawnego syna organ wskazał, że nie mieści się on w definicji członka rodziny z art 3 pkt 16 u.ś.r. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy przepis ten uzależnia uznanie za członka rodziny pełnoletniego dziecka między innymi od znacznego stopnia niepełnosprawności.

W skardze do Sądu skarżąca podobnie jak w odwołaniu zarzuciła naruszenie:

- art 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji z jaką datą utraciła prawo do świadczeń rodzinnych,

- art 32 ust. 1 u.ś.r. poprzez nadanie zaskarżonej decyzji mocy wstecznej,

- art 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że wypłacone na jej rzecz świadczenia rodzinne były świadczeniami nienależnie pobranymi w sytuacji, gdy nie została prawidłowo pouczona o braku prawa do ich pobierania,

- naruszenie art 11 oraz art 107 § 3 K.p.a. poprzez brak odniesienia się do poprzednio powołanego zarzutu,

- nieprawidłowe obliczenie dochodu rodziny przez pominięcie niepełnosprawnego syna KM.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik poparł stanowisko skarżącej i dodatkowo zarzucił naruszenie:

- art 32 ust. 2 Konstytucji RP oraz art 8 w zw. z art 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art 1 Protokołu dodatkowego nr 12 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka,

- art 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art 69 oraz art 71 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie sprzecznego z ww. przepisami art 3 pkt 16 u.ś.r.

Wniósł o zwrócenie się ze stosownym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz.2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola pod względem zgodności z prawem przebiega w trzech płaszczyznach, tj. oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz respektowania reguł kompetencji (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2006 r., I GSK 1421/2005).

Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach normuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").

Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Warunkiem uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości lub części jest zgodnie z art 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a., stwierdzenie przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Warunkiem uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności postanowienia w całości lub części jest zajście przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), z kolei warunkiem uwzględnienia skargi i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa jest zajście przyczyn określonych w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli w wyznaczonym zakresie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ustalająca, że wypłacone świadczenia rodzinne są świadczeniami nienależnie pobranymi i w konsekwencji nakazująca ich zwrot.

Podstawę materialnoprawną wydania decyzji stanowił art 30 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z tym przepisem: osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się:

1) świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania;

1a) świadczenia rodzinne wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 4c;

2) świadczenia rodzinne przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia;

3) świadczenia rodzinne wypłacone w przypadku, o którym mowa w art. 23a ust. 5, za okres od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, do dnia wydania decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia rodzinne;

4) świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji, której następnie stwierdzono nieważność z powodu jej wydania bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa albo świadczenie rodzinne przyznane na podstawie decyzji, która została następnie uchylona w wyniku wznowienia postępowania i osobie odmówiono prawa do świadczenia rodzinnego;

5) świadczenia rodzinne wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.

Od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 i 5, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie. ( ust.2b).

Z przepisem tym koreluje art 32 u.ś.r., który stanowi, że organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Unormowanie te pozostają ze sobą w ścisłym związku, a istnienie przesłanek do wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń uzasadnia uchylenie lub zmianę decyzji z uwagi na przesłankę nienależnego pobrania świadczeń. Przesądzenie tej przesłanki w jednym postępowaniu sprowadzać będzie kolejne, wszczęte postępowanie do formalności, związanej z ustaleniem przesłanki w postaci istnienia wcześniejszej decyzji administracyjnej.

Ponadto orzekając w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnie pobranych, organ nie bada ponownie okoliczności faktycznych i prawnych, które leżały u podstaw uznania wypłaconych świadczeń za nienależnie pobrane ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 października 2018 r. , sygn. akt II SA/Go 696/18 ).

Decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], którą to Prezydent Miasta [...] uchylił decyzją własną z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] dotyczącą przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci: DM PM od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.

Wyrokiem z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1398/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Ustalenia tego postępowania w pełni korelują z ustaleniami zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, która jest jego logiczną konsekwencją.

Z prawidłowych ustaleń organu wynikało, że skarżąca wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2017 r. zwróciła się o przyznanie świadczeń rodzinnych na dzieci DM PM na okres zasiłkowy 2017/2018. Na podstawie podanych przez nią informacji organ ustalił dochód rodziny z roku 2016 na kwotę 25068,49 zł, 2089,04 zł miesięcznie, 522,26 zł w przeliczeniu na osobę i na tej podstawie przyznał wnioskowane świadczenia w oparciu o art 5 ust. 1 u.ś.r., decyzją z dnia 22 sierpnia 2017 r. Podstawą tak wyliczonego dochody był między innymi dochód jej męża uzyskiwany z tytułu świadczenia przedemerytalnego w kwocie 1289,94 zł miesięcznie.

W dniu 27 sierpnia 2018 r. skarżąca złożyła oświadczenie, z którego wynikało, że jej mąż od 1 października 2017 r. uzyskał emeryturę w kwocie 2200,92 zł.

Zgodnie z art 5 ust. 4b u.ś.r.: w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Jednocześnie na podstawie art 5 ust. 4 u.ś.r.: w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.

W oparciu o ten przepisy organ doliczył do dochodu rodziny dochód uzyskany męża wnioskodawczyni - emeryturę począwszy od miesiąca listopada 2017 r. nie uwzględniając natomiast utraconego dochodu – świadczenia przedemerytalnego.

Ustalony w ten sposób przypadający na członka rodziny dochód wyniósł 750 zł i przekroczył tym samym określne w art 5 ust. 1 kryterium dochodowe wynoszące 674 zł. Jednocześnie organ prawidłowo wyjaśnił, że w sprawie nie znajdzie zastosowania wyjątek przewidziany w art 5 ust. 3a u.ś.r. Kwota ustalonego dochodu 3000,02 zł przekracza kwotę kryterium dochodowego pomnożonego przez liczbę członków rodziny 2969,00 zł o 304 zł. Z kolei ta kwota pomniejszona o łączną kwotę przysługujących zasiłków i dodatków o jakie ubiega się wnioskodawczyni - 264,66 zł, daje kwotę, która po podzielenie przez liczbę członków rodziny wynosi mniej niż 20 zł, co wyklucza możliwość przyznania świadczeń na zasadzie wyjątku – art 5 ust. 3c u.ś.r.

Wyliczenia te stanowiły wynik rachunku matematycznego, polegającego na zestawieniu wszystkich dochodów, a następnie prawidłowym przeliczeniu przez liczbę miesięcy i członków rodziny. Nie ma racji skarżąca zarzucając organowi nie wzięcie pod uwagę przy ustalaniu liczby członków rodziny jej syna - KM. Definicja członka rodziny zawarta w art 3 pkt 16 u.ś.r. jest jasna, ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017 r. poz. 2092); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

KM ukończył 25 rok życia ( ur.10 lipca 1991 r.) i ma stwierdzony umiarkowany stopień niepełnosprawności do 31 marca 2020 r. ( orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] marca 2018 r., nr [...]). Zatem nie zostały spełnione przesłanki z wyżej cytowanego przepisu.

Sąd nie znajduje przy tym podstaw do uznania niekonstytucyjności powyższego przepisu z art 32 w zw. z art 8 Konstytucji, czy też niezgodności z art 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i wynikającej z nich zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji. Kwestionowany przepis w sposób enumeratywny wylicza członków rodziny, wśród których wymienia dzieci pozostające na utrzymaniu rodziców do 25 roku życia, a powyżej 25 roku życia tylko wówczas gdy spełniają określone w tym przepisie przesłanki, w tym legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca co do zasady wszystkim dzieciom pozostającym na utrzymaniu rodziny do 25 roku życia przyznał status członka rodziny. Jako wyjątek ustanowił możliwość zaliczenia do członków rodziny osób powyżej 25 roku życia. Uzasadnia to w związku z tym wprowadzenie dodatkowych warunków. W ocenie Sadu wskazani tych dodatkowych warunków nie ma charakteru dyskryminacyjnego. Wprowadzenie zapisu, że osoby powyżej 25 roku życia, a więc osoby dorosłe będą zaliczane do członków rodziny na potrzeby ustalania dochodu, pod warunkiem legitymowania się znacznym stopniem niepełnosprawności, odpowiada celowi ustawy jaką jest pomoc w utrzymaniu rodziny, w tym dzieci.

Bezzasadny wydaje się również postawiony zarzut naruszenia art 69 Konstytucji, z którego wynika, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Realizacji tego przepisu służy szereg ustaw, które definiują, tak pojęcie osób niepełnosprawnych, jak i przysługujących im w związku z tą niepełnosprawnością świadczeń. Z pewnością przepisem tym nie jest omawiany art 3 pkt 16 u.ś.r.

Podobnie nie może być również mowy o naruszeniu art 71 Konstytucji nakazującego uwzględnienie w polityce społecznej i gospodarczej państwa dobra rodziny i zapewnienie rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnym i niepełnym, prawa do szczególnej pomocy.

Realizacją treści tego obowiązku są między innymi przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie przekreśla tego treść art 3 pkt 16.

Oczywistym jest również, że pobrane przez skarżącą świadczenia stanowiły świadczenia nienależnie pobrane.

Z pouczenia zawartego w znajdującej się w aktach decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] przyznającej świadczenia rodzinne, wynika, że skarżąca została pouczona o tym, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń osoba uprawiona do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia zgodnie z art 25 ust. 1 u.ś.r.

W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że uzyskanie przez męża wnioskodawczyni po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochodu przewyższającego dochód wskazany we wniosku, stanowiło zmianę sytuacji dochodowej, o której skarżąca obowiązana była powiadomić organ. Nie wypełnienie powyższego obowiązku spowodowało, że uzyskane przez nią na podstawie pierwotnie złożonego wniosku świadczenia stanowiły świadczenia nienależnie pobrane.

Porównanie kwoty pierwotnie wskazanego dochodu męża 1289,94 zł z aktualnie uzyskiwanym 2200,92 wskazuje na wyraźną nadwyżkę drugiej z podanych wielkości, która powinna była skłonić wnioskodawczynię do poinformowania organu o uzyskaniu dochodu. Wnioskodawczyni miała świadomość tego, że wnioskowane przez nią świadczenie uzależnione jest od kryterium dochodowego, na którego ustalenie wpływ mają uzyskiwane dochody. W razie wątpliwości powinna była poinformować organ o tym fakcie, który dokonałby jego kwalifikacji w oparciu o obowiązujące przepisy. Pozostawiając te wątpliwości niewyjaśnionymi naraziła się na skuteczny zarzut pobrania nienależnych świadczeń. Nie ma racji skarżąca twierdząc, że kierowane do niej pouczenie było niejasne i niepełne. Nie można od organu wymagać by w pouczeniu zawartym w decyzji przyznającej świadczenie pouczał wnioskodawcę o wszelkich możliwych sytuacjach, z którymi wiąże się powstanie obowiązku powiadomienia organu o zmianie sytuacji dochodowej. Zawarcie w pouczeniu obowiązku informowania organu o zmianach dotyczących dochodu obejmuje swoim zakresem również sytuację, w której następuje zmiana dotychczasowego zatrudnienia polegająca na zwiększeniu wysokości wynagrodzenia.

Nie ulega również wątpliwości, że na skutek powyższych okoliczności skarżąca utraciła przyznane świadczenia w całości, o czym wbrew zarzutom organ orzekł w wydanej przez siebie decyzji. Porównanie dat przyznania wnioskowanego świadczenia z pierwotnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] – 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r., z okresem za który nastąpiło uchylenie decyzji: 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. oznacza de facto, że decyzja została uchylona w całości, na co słusznie wskazał organ II instancji i co pozostaje w zgodzie ze złożonym przez skarżącą oświadczeniu o uzyskaniu przez jej męża świadczenia emerytalnego, czyniąc bezskutecznym zarzut naruszenia art 107 § 3 K.p.a.

Nie ma błędu w działaniu organu uchylającego świadczenia z mocą wsteczną. Jak wyżej wyjaśniono skutek ten został wyjątkowo zastrzeżony dla świadczeń nienależnie pobranych i kwestia ta nie budzi rozbieżności w orzecznictwie. Tytułem przykładu wskazać można wyrok NSA z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1208/09, z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 3157/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 31/17.

Ustalenie zatem przez organ, że pobrane świadczenia stanowiły świadczenia nienależnie pobrane uprawniało organ do orzeczenia obowiązku ich zwrotu wr az z ustawowymi odsetkami.

Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.