Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 753/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, art. 28 ust. 2, art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a, art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. E. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: Pb) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), stwierdził brak podstaw do nałożenia na inwestora P sp. z o.o. obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 15 listopada 2021 r. do PINB wpłynął wniosek Stowarzyszenia A o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnej rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej spółki B w G., na działce nr [...] przy ul. [...] oraz o dopuszczenie organizacji do udziału w tej sprawie. Podczas przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na działce nr [...] w G. zlokalizowano stację bazową telefonii komórkowej P składającą się z wieży kratowej o wysokości 36,15m. Inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę nr 268/20 z dnia 11 sierpnia 2020 r. wydanego przez Starostę. W dniu 6 czerwca 2021 r. organ przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy w/w inwestycji i nie wniósł sprzeciwu do jej użytkowania. Jednocześnie ustalono, że na przedmiotowej wieży w dniu 16 grudnia 2021 r. zainstalowano dodatkowo 7 anten sektorowych oraz 6 urządzeń sterujących. W dniu 23 grudnia 2021 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej, na działce nr [...] w G. Ze złożonych w dniu 4 stycznia 2022 r. przez inwestora wyjaśnień wynika, że inwestycji dokonano w trybie art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a Pb. Postanowieniem z 21 lutego 2022 r. PINB zwrócił się do inwestora o przedłożenie oceny technicznej zainstalowanych dodatkowo anten oraz urządzeń sterujących w terminie. W dniu 7 marca 2022 r. inwestor przedłożył wymagane dokumenty. Ze sprawozdania z pomiarów pól elektromagnetycznych wykonanych dla celów ochrony ludności i środowiska wynika, że w obszarze pomiarów nie występują przekroczenia dopuszczalnych pól elektromagnetycznych określonych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. (DZ. U. z 2019 r., poz. 2448) określającego dopuszczalne poziomy pół elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludzi. Jednocześnie ze sprawozdania z pomiarów pól elektromagnetycznych wykonanych dla celów BHP wynika, że pracownicy wykonujący prace na rozpatrywanym obiekcie podlegają narażeniu kontrolowanemu. Wskazując na powyższe stwierdził brak podstaw do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie zarzuciło jej m.in. naruszenie art. 107 § 1 pkt 4, 5 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 4 pkt 3 lit a, art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 2 Pb. W ocenie strony odwołującej PINB błędnie zakwalifikował w/w roboty jako montaż podczas gdy stanowiły one rozbudowę obiektu budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) postanowieniem z dnia 11 maja 2022 r. zlecił PINB uzupełniające postępowanie dowodowe poprzez przeprowadzenie oględzin i dokonanie ustaleń w zakresie kwalifikacji wykonanych robót budowlanych (montaż, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa).

Dnia 14 czerwca 2022 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowej budowli. W toku uzupełniającego postępowania dowodowego ustalono, że w wyniku przeprowadzonych na obiekcie robót montażowych nastąpiła zmiana parametrów technicznych dla sygnału wież w wyniku zamontowania anten sektorowych, bez naruszenia parametrów wieży jako budowli, co spełnia warunek definicji przebudowy zgodnie z art. 3 ust. 7a ustawy Pb.

Decyzją z 30 sierpnia 2022 r. WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 2 Pb, po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenie od decyzji PINB z 17 marca 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 3 Pb wolnostojące maszty antenowe uznawane są przez ustawodawcę jako budowle. Budowa i przebudowa budowli w myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 28 Pb wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast remont budowli wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 29 ust. 3 pkt 2 Pb). Ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 2 Pb nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia instalowanie na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości nieprzekraczającej 3 m. Na gruncie niniejszej sprawy zakres wykonywanych przez inwestora robót odpowiada treści art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb. Wbrew twierdzeniom odwołania brak jest dowodów na to, iż w sprawie doszło do rozbudowy, nadbudowy czy przebudowy stacji telefonii komórkowej. Podkreślono, iż parametry charakterystyczne przedmiotowej stacji bazowej składającej się z wieży i urządzeń takie jak powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość nie uległy zmianie w wyniku wykonanych, po oddaniu do użytkowania, przez inwestora robót budowlanych. Przekrój trzonu wieży ma taką samą szerokość od 1,6 m do 3,4 m. Wysokość wieży wynosi 36,15 m n.p.t. i nie zmienił jej montaż dodatkowych anten sektorowych. Nie zmieniły się również inne parametry wybudowanej wierzy jako budowli. Co do zmiany parametrów technicznych stacji jako urządzenia wyjaśniono, iż art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb stanowi przepis szczególny w stosunku pozostałych norm wyrażonych w art. 28-29 ustawy Prawo budowlanego. Literalna wykładnia art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb nie pozostawia wątpliwości, iż instalacja (montaż) wymienionych w tym przepisie urządzeń nie została uzależniona od parametrów technicznych ich sygnału. W przeciwnym razie przywołana norma byłaby przepisem martwym bowiem co do zasady montaż dodatkowych urządzeń ma na celu zmianę (poprawę) parametrów technicznych co odróżnia go od bieżącej konserwacji czy remontu. Oznacza to, iż instalacja urządzeń o których mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a nie może być uznawana za przebudowę w rozumieniu ustawy Prawo budowlane pomimo, iż w wyniku tej instalacji uległy zmianie parametry techniczne dla samego sygnału nadawanego z wieży. Ponadto, instalacja urządzeń zgodnie z założeniami przedłożonej dokumentacji ma pomijalnie mały wpływ na konstrukcję wieży i nie miała wpływu na istniejącą instalację elektryczną. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu WINB zwrócił uwagę, że 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W obecnie obowiązującej wersji rozporządzenia kwalifikacyjnego wykreślone zostały zapisy dotyczące instalacji radiokomunikacyjnych (§ 1 pkt 1 lit. b) oraz pkt 2 lit b nowelizacji). Oznacza to, że przedsięwzięcia, takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej, nie są już przedmiotem oceny z punktu oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodał, iż nawet jeżeli hipotetycznie założyć, że przedmiotowe roboty stanowiły jednak przebudowę, która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę to w sprawie mogłoby zapaść takie same rozstrzygniecie jak zaskarżone. Z kolei kwestie związane z ochroną przed polami elektromagnetycznymi emitowanymi przez stacje bazowe regulowane są przez ustawę Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. W przypadku stwierdzenia uchybień w w/w zakresie właściwym jest Państwowa Inspekcja Sanitarna.

Na powyższą decyzję WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów, wniosło Stowarzyszenie. Zakwestionowanej decyzji zarzuciło naruszenie:

Art. 51 ust 1 pkt 2 Pb w zw. z art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem bez wskazania, z którymi przepisami ustawy prawo budowlane jest zgodny, co wyklucza możliwość uznania, iż umorzenie postępowania było zasadne. Ponadto ustawodawca nie wskazał, iż rozbudowa czy też przebudowa jest zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu oraz, że projekt budowlany nie jest konieczny.

Art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 271 § 1 kodeksu karnego poprzez poświadczenie nieprawdy, iż inwestor wykonał tylko i wyłącznie roboty budowlane na obiekcie niepołączone z urządzeniami znajdującymi się na ziemi.

Art. 107 § 1 pkt 4, 5, 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż proceder obejścia przepisów prawa jest dopuszczalny, ponieważ inwestor może sporządzić projekt budowlany oraz uzyskać pozwolenie na budowę dla obiektu o małej mocy, ponieważ w przypadku jej zwiększenia procedura z ustawy -prawo budowlane podlega wyłączeniu.

4. Art. 3 pkt 6 ustawy prawo budowlane poprzez pominięcie faktu, iż inwestor dokonał rozbudowy obiektu budowlanego, co doprowadziło do powstania w istocie nowej substancji o innych parametrach technicznych oraz użytkowych.

5. Art. 35 ust 1 pkt 1 lit b oraz 35 ust 1 pkt 2 Pb poprzez uznanie, że obiekt niespełniający najważniejszych wymogów określonych w ustawie prawo budowlane jest zgodny z przepisami, które nie zostały wskazane w decyzji.

6. § 20 ust. 1 pkt 9 lit d rozporządzenia rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego poprzez przez nie udowodnienie, że obiekt nie będzie stanowił zagrożenia dla ludzi, zwierząt, roślin, dóbr materialnych, czyli dla środowiska zgodnie z przepisami odrębnymi, których nawet nie wskazano.

7. Art. 35 ust 1 pkt 2 Pb w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez uznanie, iż obiekt nie musi spełniać w/w wymogów.

8. Art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a Pb poprzez przyjęcie, iż ma on zastosowanie w niniejszej sprawie i tym samym zdaniem organu ustawodawca przewidział możliwość skutecznego obejścia przepisów prawa w tym tych wskazanych w punktach 3, 4, 5 odwołania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obiekt budowlany został rozbudowany i co najważniejsze nie spełnia aktualnie jakichkolwiek przepisów ustawy prawo budowlane oraz odrębnych, ponieważ znajdujący się w aktach sprawy projekt budowlany, czyli najważniejszy element procedury wydawania pozwolenia na budowę stracił aktualność, ponieważ dotyczy obiektu o innych parametrach. Ponadto, przyjmując stanowisko organów, istnieje legalny proceder obejścia przepisów wszystkich ustaw, ponieważ wystarczy tylko złożyć projekt budowlany i uzyskać pozwolenie na budowę dla parametrów wielokrotnie niższych, niż tych określonych w zatwierdzonej dokumentacji. Ponadto, ustawodawca nie wskazał, iż rozbudowa czy też przebudowa obiektu jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz że wymagania, o których mowa w zarzutach skargi nie muszą być spełnione.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.).

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka

w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (§ 1).

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony przez WINB.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie WINB uznał, że wykonane przez inwestora roboty budowlane na istniejącej stacji bazowej telefonii komórkowej, obejmujące montaż dodatkowych anten sektorowych i urządzeń sterujących, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb nie wymagały decyzji o pozwoleniu na budowę. Istotą sporu prawnego jest zatem interpretacja przepisów statuujących zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie z definicjami legalnymi, roboty budowlane obejmują budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Pb). Pojęcie budowy obejmuje nie tylko wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Przebudowa jest definiowana jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (art. 3 pkt 7a). Pojęcie rozbudowy nie jest definiowane w przepisach Prawa budowlanego, w związku z tym właściwą drogą interpretacji jest poszukiwanie znaczenia terminu rozbudowa drogą argumentacji a contrario, zastosowanej do ustawowej definicji pojęcia przebudowy. Rozbudowa będzie zatem obejmowała roboty budowlane zmieniające charakterystyczne parametry obiektu takie jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Kwalifikacja prawna wykonanych przez inwestora robót budowlanych jako rozbudowy lub przebudowy obiektu budowlanego (stacji bazowej), zgodnie z przytoczonymi definicjami legalnymi, prowadzi do zastosowania zasady ogólnej, wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku takiego obiektu jak stacja bazowa telefonii komórkowej, kwalifikacja robót budowlanych jako przebudowy lub rozbudowy może nastręczać trudności, ze względu na dość płynną granicę między tymi pojęciami, zwłaszcza w kontekście tego rodzaju obiektów. Tym niemniej jednak jednoznaczne zakwalifikowanie robót polegających na zamontowaniu dodatkowej ilości anten sektorowych i urządzeń sterujących na istniejącym maszcie jako przebudowy albo rozbudowy nie jest konieczne, gdyż w obydwu przypadkach konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Pb.

W ocenie organu odwoławczego, na gruncie niniejszej sprawy zakres wykonywanych przez inwestora robót odpowiada treści art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb.

Zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 3 pkt 3 lit. a Pb - nie wymaga decyzji

o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m.

Ustawodawca w ww. przepisie posłużył się terminami "instalowanie" oraz "urządzenia". Należy więc uznać, że instalowanie jest innym rodzajem robót budowlanych, niż przebudowa, czy remont. W słowniku PWN instalowanie definiowane jest jako montowanie urządzeń technicznych, a synonimy tego słowa to montować, podłączać, zamontowywać, zakładać. Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2022 r. (sygn. akt II SA/Gd 468/21, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA) zawarte w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Pb pojęcie instalowanie odnosi się do wykonywania robót budowlanych polegających na umocowaniu (połączeniu, złączeniu) jakiegoś elementu do istniejącej już konstrukcji nośnej. Ze stanowiskiem tym należy się w pełni zgodzić. Uzupełniając ten opis, dodać by można, że instalowanie to trwałe połączenie z konstrukcją nośną nowego elementu (urządzenia), które w przyszłości może być od tej konstrukcji odłączone bez uszkodzenia konstrukcji nośnej i zastąpione innym elementem (urządzeniem). Z kolei urządzenie, o jakim mowa w tym przepisie, to urządzenie budowlane zdefiniowane przez art. 3 pkt 9 Pb, który stanowi, iż są to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Wprawdzie ustawa w przepisie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb posługuje się terminem urządzenie, a nie urządzenie budowlane, to jednak - zważając, że termin ten zamieszony jest w tej samej ustawie co zdefiniowane pojęcie urządzenie budowlane i opisuje roboty budowlane kwalifikowane tym przepisem - przyjąć należy, że są to pojęcia tożsame.

Wyjaśniając te kwestie uznać należy, że zwolnione z pozwolenia na budowę,

a objęte obowiązkiem zgłoszenia (na podstawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb), są te roboty budowlane, które polegają na instalowaniu (montowaniu) do konstrukcji nośnej, którą jest obiekt budowlany, urządzeń budowlanych w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających. Regulacją tą objęta jest więc modernizacja stacji bazowych telefonii komórkowej, pod warunkiem, że modernizacja ta nie dotyczy konstrukcji wsporczej będącej budowlą. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3 Pb., ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe (...). Maszt z zainstalowaną na nim stacją bazową telefonii komórkowej stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pb. Nie jest to jednak typowy obiekt budowlany, który należy oceniać tak jak np. budynek, gdyż istota jego działania polega głównie na wytwarzaniu i emitowaniu fal elektromagnetycznych.

Nie jest natomiast objęta tą procedurą, budowa stacji bazowej telefonii komórkowej - to jest wykonanie konstrukcji wsporczej z jednoczesnym montażem urządzeń radiotelekomunikacyjnych. Zwolnieniem tym nie są też objęte roboty budowlane dotyczące konstrukcji nośnej, tj. masztu antenowego - budowli.

Montaż dodatkowych anten sektorowych powoduje zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącej stacji, m.in. poprzez zwiększenie emisji pola elektromagnetycznego lub chociażby przez zwiększenie obciążenia samego masztu. Skoro zaś, w sytuacji, w której posadowienie (budowa) samej stacji bezowej telefonii komórkowej wraz z zainstalowaniem na niej anten wymaga pozwolenia na budowę, to dodatkowe zainstalowanie kolejnych anten sektorowych sieci komórkowej, wraz

z osprzętem, stanowi w takiej sytuacji przebudowę lub rozbudowę pierwotnej budowli (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 763/21, CBOSA).

Roboty budowalne wykonane przy realizacji przedmiotowej stacji bazowej należy zatem zakwalifikować jako budowę/rozbudowę obiektu budowlanego, a nie instalację urządzenia budowlanego.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż co do zasady, instalacja nowych anten sektorowych i urządzeń radioliniowych do konstrukcji wsporczej podlega procedurze opisanej w art. 29 ust 3 pkt 3 lit. a Pb, bądź w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a Pb. Rozważyć jednak należy, czy montaż urządzeń i anten nowych, o innych parametrach technicznych i mocach, to instalacja urządzenia budowlanego, czy też jego przebudowa, tj. wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego,

z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 7a Pb). Funkcjonalną istotą stacji bazowych telefonii komórkowych jest bowiem moc zainstalowanych na niej anten. Stacja bazowa telefonii komórkowej powoduje bowiem emisję fal elektromagnetycznych, które z zasady rozprzestrzeniają się poza obszarem, do którego inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co może potencjalnie wprowadzać na terenie wyznaczonym w otoczeniu tego obiektu ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy (art. 3 pkt 20 Pb). W przypadku braku planu miejscowego dla danego terenu, zakres tych ograniczeń praktycznie jest nieznany użytkownikom okolicznych nieruchomości, aż do wystąpienia któregoś z nich z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Budowa (przebudowa lub rozbudowa) stacji bazowej telefonii komórkowej bez pozwolenia (w tym ewentualnie na podstawie zgłoszenia), a więc bez udziału stron, o których mowa w art. 28 ust. 2 Pb, nie daje gwarancji prawidłowego wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Pb) oraz poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich posiadających nieruchomości w tym obszarze (art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb). Użytkowa całość, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 Pb, jaka cechuje obiekty budowlane w kategorii budowla, w przypadku masztów antenowych - inaczej stacji bazowych telefonii komórkowej, to właśnie moc anten jako wyznacznik ich technicznej wartości. Znaczna zmiana w tym zakresie, w ocenie Sądu, to właśnie rozbudowa obiektu, a nie instalowanie urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Pb. W orzecznictwie sądowym najczęściej przyjmuje się, że stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą, na którą składają się, poza urządzeniami technicznymi, konstrukcja wsporcza wraz z całym oprzyrządowaniem pozwalającym na jej funkcjonowanie, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, wymagającą pozwolenia na budowę (por. wyroki NSA z: 21 stycznia 2016 r., sygn. II OSK 1224/14; 15 lutego 2017 r., sygn. II OSK 596/17 oraz sygn. II OSK 613/17 z 11 lipca 2019 r.; sygn. II OSK 2242/17 z 20 marca 2019 r.; sygn. II OSK 1161/17 z 17 grudnia 2020 r.; sygn. II OSK 1476/18 z 27 października 2021 r., CBOSA). Pogląd ten podziela również skład orzekający

w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji należy uznać, że przepis art. 29 ust 3 pkt 3 lit. a (ewentualnie art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a Pb) może mieć zastosowanie jedynie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych, nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do budowy (rozbudowy) takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest cała stacja bazowa telefonii komórkowej. W ocenie Sądu, przepisy te mają zastosowanie jeżeli ma dojść do wykonania robót budowlanych polegających na demontażu części anten zainstalowanych na wieży antenowej

i montażu anten nowych o podobnych mocach, w ramach prac konserwacyjnych, naprawczych bądź innowacyjnych. Jeżeli jednak w ramach robót budowlanych ma dojść do budowy jeszcze nowych anten, to jest to nie instalowanie urządzenia, o którym mowa art. 29 ust 3 pkt 3 lit. a (czy ust. 4 pkt 3 lit. a Pb), ale przebudowa obiektu budowlanego – budowli poprzez zmianę jej parametrów użytkowych i technicznych. Reasumując, skoro stacja bazowa telefonii komórkowej jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, wymagającą pozwolenia na budowę, to do tak określonego przedmiotu postępowania nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust 3 pkt 3 lit. a Pb. Przepis ten może mieć jedynie zastosowanie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych na obiektach budowlanych, nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do budowy (a także odpowiednio przebudowy, czy rozbudowy) takiego zamierzenia budowlanego, jakim jest stacja bazowa telefonii komórkowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "c" p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postepowania stanowiących równowartość uiszczonego wpisu.