Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1312/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Izabella Kulig - Maciszewska Anna Lech (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1247/05 w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 maja 2006r., sygn. akt II SA/Wa 1247/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. Z. na decyzję Szefa Służby Celnej w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: decyzją z dnia [...] Szef Służby Celnej orzekł o przeniesieniu D. Z. z Izby Celnej w [...] do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...].

Po rozpatrzeniu odwołania, Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej daty przeniesienia i orzekł o tym przeniesieniu z datą [...], utrzymując zaskarżoną decyzję w pozostałej części, podając, że przeniesienie było spowodowane zmniejszeniem ilości zadań służbowych w izbach celnych znajdujących się na zachodniej granicy, natomiast w izbach celnych położonych na wschodniej granicy nastąpił wzrost tych zadań, w związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Organ powołał się na art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm).

W skardze na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...], D. Z. wniosła o jej uchylenie, w uzasadnieniu podając, że przeniesienie powinno dotyczyć tylko tych funkcjonariuszy, których stanowiska w wyniku zmniejszenia stanu etatowego mają być zlikwidowane.

Wyrokiem z dnia 22 maja 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę D. Z. na decyzję z dnia [...] Szefa Służby Celnej, uznając, że organ podejmujący zaskarżoną decyzję nie naruszył prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał na art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej, który stanowił podstawę materialnoprawną przeniesienia służbowego, w którym to przepisie użyte sformułowanie "można przenieść" oznacza, że podejmowane decyzje mają charakter uznaniowy, natomiast ich sądowa kontrola jest ograniczona, gdyż nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji. Sąd bada jedynie, czy decyzja taka nie posiada cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowody i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał też, że za przeniesieniem służbowym dokonanym na podstawie powołanego przepisu przemawiać powinny "ważne względy służbowe", którymi w przedmiotowej sprawie były zmiany strukturalne i etatowe w izbach celnych, Sąd natomiast nie jest władny ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową, jak również w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego. Dlatego okoliczność, że zarówno stanowisko zajmowane dotychczas przez D. Z. nie ulega likwidacji, jak i czynności przez nią dotychczas wykonywane będą nadal wykonywane w tej jednostce, nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia, gdyż obsada personalna stanowisk i przydział funkcjonariuszom odpowiednich zadań należy do kompetencji szefa izby celnej. Zagadnienia te nie podlegają kognicji Sądu. Zatem skoro przeniesienie służbowe wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, to istniała podstawa do zastosowania art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej.

Wskazano także, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, których katalog zawiera art. 19 powołanej ustawy o Służbie Celnej, wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego do innej miejscowości. Dlatego też podniesione przez skarżącą okoliczności kolizji terminów przeniesienia z nauką małoletnich córek nie są przesłankami uniemożliwiającymi przeniesienie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Admnistracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2006r. skargę kasacyjną złożył pełnomocnik skarżącej, radca prawny M. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Skarga kasacyjna zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej poprzez przyjęcie, iż zastrzeżona w nim przesłanka "ważnych powodów służbowych" konieczna do dokonania przeniesienia służbowego nie odnosi się do okoliczności, iż zarówno stanowisko zajmowane dotychczas przez skarżącą nie ulega likwidacji, jak i czynności przez nią dotychczas wykonywane będą nadal w tej jednostce wykonywane, podczas, gdy ta okoliczność podnoszona jest w zaskarżonej decyzji jako główna przyczyna przeniesienia służbowego w oparciu o ten przepis,

2. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 133 § 1 i 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie ustosunkowanie się do podnoszonych w skardze zarzutów niewystąpienia przesłanek przeniesienia służbowego, na które powołuje się w zaskarżonej decyzji organ administracyjny.

Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzila się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że jest on zwolniony od weryfikacji przesłanek ustawowych zastosowanych w zaskarżonej decyzji. Intencją skarżącej nie było oczekiwanie dokonania przez Sąd oceny zasadności przesłanki "ważnych względów służbowych" w postaci likwidacji etatu skarżącej, lecz ustalenie, czy podnoszona przez organ tego typu okoliczność w przedmiotowej sprawie wystąpiła.

Podniesiono także, że brak oceny kwestii kwalifikacji, przygotowania zawodowego, oceny pracy i potrzeb służbowych odnoszących się bezpośrednio do skarżącej miało wpływ na treść zarówno zaskarżonej decyzji, jak i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano także, że w myśl art. 107 k.p.a. organ powinien wyczerpująco (pod względem faktycznym i prawnym) uzasadnić przesłankę przeniesienia służbowego i to w odniesieniu do konkretnego przypadku, dlatego w ocenie skarżącej, stanowisko Sądu pierwszej instancji uznające, że art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej w zasadzie zwalnia organ od wykazania tej przesłanki jakimikolwiek okolicznościami jest nieuprawnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Odnośnie oceny zasadności wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów przypomnieć należy, iż nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to jest art. 133 § 1 ani art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji zastosował się do obowiązku nałożonego na niego przez przepis art. 141 § 4 tej ustawy i w uzasadnieniu wydanego orzeczenia przedstawił stan sprawy ustalony na podstawie zebranego w trakcie postępowania administracyjnego materiału dowodowego, podał zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą przeniesienia służbowego D. Z. jest art. 18 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przewidujący możliwość przeniesienia funkcjonariusza celnego, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej lub innej miejscowości.

Z użytego w powołanym przepisie sformułowania "można przenieść" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Zatem do Szefa Służby Celnej należało podjęcie decyzji o przeniesieniu służbowym skarżącej do innej miejscowości lub pozostawienie jej na dotychczasowym stanowisku.

Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że w rozpatrywanej sprawie przesłanka "ważnych względów służbowych" została niewątpliwie spełniona, albowiem przystąpienie Polski do Unii Europejskiej spowodowało, że granica polsko-niemiecka, polsko-czeska, polsko-słowacka i polsko-litewska uległy likwidacji z punktu widzenia kontroli celnej, a co za tym idzie - zmniejszeniu uległa ilość wykonywanych zadań, pociągając za sobą zmniejszenie obsady etatowej funkcjonariuszy celnych. Z kolei wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej i w związku z tym zwiększeniu uległa ilość obowiązków nałożonych na izby celne funkcjonujące na tym obszarze oraz w głębi kraju, co wymusiło konieczność zwiększenia ich obsady etatowej.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest władny do oceny celowości zmian strukturalnych i organizacyjnych w Służbie Celnej, jak również nie może ingerować w prowadzoną przez Szefa Służby Celnej politykę kadrową związaną z efektywnym przeprowadzaniem kontroli celnej, a także ingerować w kryteria typowania funkcjonariuszy do przeniesienia służbowego.

Sądowa kontrola takich decyzji jest ograniczona i nie obejmuje celowości zaskarżonej decyzji, natomiast sprowadza się wyłącznie do badania, czy nie nosi ona cech dowolności, a więc, czy organ rozstrzygający nie przekroczył granic uznania administracyjnego i poprzedził swoje rozstrzygniecie wszechstronnym i dogłębnym rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

Takiej właśnie oceny dokonał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając, że w zaskarżonej decyzji nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, bowiem skoro przeniesienie służbowe skarżącej wynikało z rzeczywistego zmniejszenia ilości etatów w jednostce, w której pełniła służbę celną, a w dacie wydawania zaskarżonej decyzji nie zachodziły przesłanki wyłączające możliwość jej przeniesienia wymienione w art. 19 powołanej ustawy, to jest nie była w ciąży oraz nie sprawowała samodzielnie opieki nad dzieckiem do lat 14, istniała zatem podstawa do zastosowania przepisu art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej.

Ponadto wskazać należy, iż z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca znajdowała się na liście osób przeznaczonych do procesu alokacji, która to lista znana była Federacji Związków Zawodowych Służby Celnej, o czym świadczy podpisany w dniu 30 września 2003r. protokół uzgodnień kryteriów i trybu alokacji kadr w służbie celnej zawarty pomiędzy pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej. Tak więc ewentualność przeniesienia była skarżącej już wcześniej znana, gdyż protokół z uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji był jawny i ogólnodostępny, zatem skarżąca miała możliwość zapoznania się z wszelkimi okolicznościami związanymi z procesem alokacji.

W związku z powyższym uznać należy, że w zaskarżonym wyroku nie doszło do naruszenia powołanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o Służbie Celnej.

Naczelny Sąd Administracyjny raz jeszcze pragnie podkreślić, że z faktu, iż zarówno stanowisko zajmowane przez skarżącą, jak również obowiązki przez nią dotychczas pełnione, będą nadal w tej jednostce wykonywane, nie należy wnosić, iż nie wystąpiły ważne względy służbowe do jej przeniesienia.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że względy rodzinne nie mogą być podstawą do kwestionowania zasadności zastosowania w sprawie art. 18 ust. 2 powołanej ustawy o służbie celnej, zatem sytuacja prywatna, na którą powołuje się skarżąca nie może w niczym ograniczać jej dyspozycyjności jako funkcjonariusza celnego, z czym wstępując do służby musiała się liczyć.

W związku z tym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok nie narusza obowiązującego prawa, a zatem skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.