Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1172/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1,   art. 61
journal: Dz.U. 2020 poz 1876
law: Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735-dalej "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania U. K. (strona, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...], którą - w punkcie pierwszym - ustalono, że strona jest obowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt matki E. K. w Domu Pomocy Społecznej w C.; - w punkcie drugim - zobowiązano stronę do ponoszenia odpłatności za pobyt matki E. K. w Domu Pomocy Społecznej w C., w okresie od 16 września 2020 r. do [...] listopada 2020 r. — daty zgonu E. K.- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji..

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił, że strona jest obowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt matki - E. K.w DPS w okresie od 16 września 2020 r. do [...] listopada 2020 r. — daty zgonu jej matki. W okresie od 16 września 2020 r. do 30 września 2020 r. odpłatność wynosi 333,67 zł., od dnia 1 października 2020 r. do 31 października 2020 r. odpłatność wynosi 667,34 zł, natomiast od 1 listopada 2020 r. do [...] listopada 2020 r. wynosi 622,86 zł. Wskazał, iż opłata będzie wnoszona w terminie do końca każdego miesiąca na wskazany rachunek bankowy Urzędu Miasta. Organ I instancji wskazał, iż działał na podstawie art. 60 ust. 1 , ust. 2 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876-dalej "u.p.s.") oraz Zarządzenia nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej na terenie Powiatu Miasta C. W uzasadnieniu przedstawił argumenty przemawiające za wydanym rozstrzygnięciem. Organ podał m.in. osoby zobowiązane do uiszczania opłaty za pobyt w DPS matki strony oraz sytuacje dochodową dwuosobowego gospodarstwa domowego strony, która ma wpływ na wysokość ustalonej opiaty. Podniósł, iż strona odmówiła zawarcia umowy w przedmiotowym zakresie.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zarzuciła jej naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 6 K.p.a.., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a. art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a. w związku z art. 73 § 1 K.p.a., art. 74 K.p.a., art. 10 K.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 59 ust 1 u.p.s., art. 61 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.s. ,a także art. 61 ust. 2e i 2f u.p.s., art. 61 ust. 2d u.p.s., art. 58 ust. 1 u.p.s. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że proces gromadzenia materiału dowodowego przez organ I instancji był nieprawidłowy. Nie ustalono w sposób prawidłowy kręgu osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w DPS, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. Zauważyła, że córka i wnuczka, do których organ I instancji skierował roszczenie nie znajdują się w tym samym kręgu pokrewieństwa W ocenie skarżącej organ I instancji przeprowadził w sposób wybiórczy i dowolny analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zignorował wyjaśnienia skarżącej i przesłane przez nią dokumenty, w tym potwierdzenia przelewów z systemu bankowości elektronicznej, wskazujące na dokonywanie dodatkowych wpłat na rzecz DPS. Nie zgodziła się również z twierdzeniami organu I instancji, iż odmówiła zawarcia umowy. Zauważyła, że organ nie dysponuje dowodem na tę okoliczność. Wyjaśniła, że po otrzymaniu przez skarżącą projektu umowy zgłosiła do niego szereg uwag, które miały być ujęte w jej ostatecznej wersji. Stwierdziła, że przy ustaleniu opłaty organ I instancji obciążył jedynie skarżącą i jej córkę pomijając innych zstępnych. Dalej stwierdziła, że nie powiadomiono skarżącej o zakończeniu zbierania materiału dowodowego, co uniemożliwiło jej wypowiedzenie się co do zgłoszonych dowodów lub twierdzeń. Zdaniem skarżącej organ I instancji błędnie interpretuje przepisy, celowo wprowadził ją w błąd co do terminu złożenia odwołania, a nadto uniemożliwia dostęp do całości akt.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdziło, że ustalenie sytuacji zdrowotnej, materialnej oraz dochodowej skarżącej nie jest przedmiotem sporu – została ona ustalona prawidłowo. Dalej przytoczyło art. 61 ust. 1 u.p.s. w brzmieniu obowiązującym od 4 października 2019 r., w którym w szczególności określono krąg i kolejność osób obowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej; wysokość i sposób ustalania opłaty; skutki odmowy zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. SKO stwierdziło, iż zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s.. Natomiast w przypadku odmowy przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2, wysokość ich opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej zgodnie z art. 59 ust. 1, z uwzględnieniem ograniczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i art. 103 ust. 2 (art. 61 ust. 2d u.p.s.). Dalej zauważyło, że strona nie zawarła umowy z Gminą C.. W ocenie SKO jeżeli nie została zawarta umowa określająca wysokość opłaty za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, to organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę obowiązek ustalenia odpłatności za pobyt jej matki w DPS. Wskazało, że ustawa o pomocy społecznej w odniesieniu do małżonka, zstępnych i wstępnych przewiduje kolejność rozstrzygnięć, które mają doprowadzić do ustalenia odpłatności ww. osób za pobyt członka ich rodziny w domu pomocy społecznej. Przy czym zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. w brzmieniu obowiązującym do 3 października 2019 r. kierownik ośrodka pomocy społecznej ustalał w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64. Zatem ustalając wysokość przedmiotowej opłaty kierownik ośrodka pomocy społecznej zobowiązany był, zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. do uwzględnienia wysokości dochodów i możliwości osoby zobowiązanej do odpłatności, co oznaczało, że wysokość ustalonej w drodze umowy opłaty nie mogła być "przypadkowa" i powinna odpowiadać pełnej wysokości opłaty możliwej do ustalenia wg. ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie SKO zachodziła podstawa do ustalenia w stosunku do małżonka, zstępnych i wstępnych odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS na podstawie decyzji administracyjnej (art. 61 ust. 2d u.p.s.), a gdy ww. decyzja stanie się ostateczna do zastosowania art. 64 u.p.s. Stwierdziło, że aktualnie SKO stoi na stanowisku, że postępowanie o zwolnienie z opłaty jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie obowiązku ponoszenia opłaty i jej wysokości. Obowiązki zstępnego osoby skierowanej do domu pomocy społecznej uzależnione są zgodnie z art. 61 ust. 2 u.p.s. wyłącznie od jego sytuacji dochodowej. Okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej czy majątkowej nie mogą mieć znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty przez zobowiązanego. Mogą natomiast stanowić podstawę do wydania przez organ decyzji o zwolnieniu z ponoszenia w całości lub w części ustalonej opiaty na podstawie art. 64 u.p.s.

SKO stwierdziło, że organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne, stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu oraz wszelkie prawa i uprawnienia w ww. zakresie. Prawidłowo ustalono krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt E. K. w DPS. Uznało, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczności stanu faktycznego wskazane w tezach uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta C. są prawidłowo udokumentowane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości decyzję SKO zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 6 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej mimo braku podstaw do jej wydania, a to braku udokumentowanej odmowy zawarcia umowy, o której mowa wart. 103 ust. 2 u.p.s., a także utrzymanie w mocy decyzji wydanej w oparciu o błędną podstawę prawną (art. 61 u.p.s.), podczas gdy decyzja w przedmiocie ustalenia odpłatności mogłaby być ewentualnie wydana na podstawie art. 59 ust 1 u.p.s., a jedynie w związku z art. 61 tej u.p.s.; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności dotyczącego wpłat dokonywanych z rachunku bankowego współposiadanego przez zmarłą matkę skarżącej oraz skarżącą, w okresie od kwietnia 2019 r. do grudnia 2020 r., których wartość przekroczyła znacznie ustaloną przez organ kwotę dopłaty do kosztów pobytu zmarłej w DPS przypadającą na skarżącą" prowadzące do błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i uznanie, iż decyzja organu I instancji nie była wadliwa, podczas gdy okoliczności jej wydania wskazywały na naruszenie zarówno prawa materialnego w dokonywanej wykładni, jak również przepisów postępowania; dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego stwierdzenia, że decyzja organu I instancji nie była wadliwa, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy w jasny sposób wskazywał na istotne uchybienia po stronie organu administracyjnego I instancji; niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności, w szczególności zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie podjęcia czynności w celu wyjaśnienia tytułów opłat dokonywanych na rzecz DPS i całkowite pominięcie tej okoliczności przy ocenie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli poprzez uznanie interesu społecznego za oczywiście ważniejszy od interesu skarżącego w niniejszej sprawie, mimo braku podstaw do takiego stwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym; marginalizację faktu niepełnego ustalenia kręgu osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt E. K. przez organ I instancji i pominięcie przez ten organ przy ustalaniu wysokości opłaty obciążającej skarżącą oraz wydawaniu decyzji z pominięciem faktu posiadania przez zmarłą E. K. innych zstępnych, tj. córki M. P. oraz pełnoletnich wnucząt, tj. J. Z., S. P. oraz M. P., a takie pominięcie okoliczności posiadania przez córkę M. P. "spisanej umowy" ustalającej odpłatność za pobyt E. K. w DPS, a w szczególności wysokości ustalonej opłaty co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji; praw skarżącej, co nie uszło uwadze temu samemu SKO w sprawie o tożsamym stanie faktycznym; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, art. 10 § 1 K.p.a. — poprzez utrzymanie w mocy decyzji mimo istnienia istotnego uchybienia po stronie organu I instancji w postaci niepoinformowania skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a przez to odmówienie stronie czynnego udziału w postępowaniu; art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a w związku z art. 77 § 1 i art. 74. K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji mimo istnienia istotnego uchybienia po stronie organu I instancji w postaci uniemożliwienia dostępu skarżącej do akt sprawy w zakresie innym, niż złożone przez nią dowody oraz zaniechanie wydania w tym przedmiocie postanowienia w trybie art. 74 § 2 K.p.a., co uniemożliwiło skarżącej złożenie zażalenia, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 59 ust. 1 u.p.s. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w oparciu o inny przepis, niż jedyna podstawa prawna wydania decyzji w tej sprawie; art. 61 ust. 1 pkt lit 2 oraz część in fine tego przepisu, a także art. 61 ust. 2e i 2f u.p.s. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji wydanej w sprawie mimo braku podstawy prawnej do jej wydania, a to braku udokumentowanej odmowy zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s.; a także w oparciu o ww. przepis, podczas gdy decyzja w przedmiocie ustalenia odpłatności może być wydana na podstawie art. 59 ust 1 u.p.s., a jedynie w związku z art. 61 u.p.s.; nakładającej na odwołującą obowiązek wniesienia opłaty, mimo iż pobyt zmarłej został w całości opłacony; zawierającą błędną wykładnię przepisu i wskazanie, że wynika z niego, iż różnicę między kosztem ponoszonym przez pensjonariusza, a kosztem utrzymania w DPS winna w pierwszej kolejności ponosić rodzina, mimo iż wniosek taki nie płynie z treści tego przepisu; w której zaniechano proporcjonalnego ustalenia wysokości opłaty za pobyt obciążającej odwołującą do liczby osób obowiązanych do jej wnoszenia i nałożenie na odwołującej obowiązku uiszczenia różnicy między kosztem utrzymania mieszkańca w DPS, a kosztem ponoszonym przez E. K. w całości; art. 61 ust. 2d u.p.s. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji opartej o ustalenie faktyczne, iż odwołująca odmówiła zawarcia umowy, podczas gdy skarżąca nigdy nie złożyła oświadczenia takiej treści i brak jest udokumentowania tego faktu w aktach sprawy; art. 58 ust. 1 u.p.s. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym decyzji pomijającej okoliczność, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż DPS uchylał się od ponoszenia wydatków związanych z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajaniem ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie ewentualnie zobowiązanie SKO do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz umarzającej postępowanie, względnie orzekającej co do istoty sprawy, względnie przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej powtórzył argumentację prezentowaną w odwołaniu. Ponadto zarzucił SKO, że nie odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zacytował fragment uzasadnienia decyzji SKO odnoszący się do środków budżetowych na świadczenia wychowawcze wskazując, że stwierdzenie to jest nieprawdziwe i nielogiczne. Zauważył, że skarżąca nie kwestionuje faktu bycia w kręgu osób, na które może być nałożony obowiązek odpłatności ale akademicka analiza przepisów i ich wyłożenie nie ma związku z podnoszonymi przez nią zarzutami. Dodatkowo wskazał, że klika dni wcześniej w identycznym stanie faktycznym i prawnym SKO uchyliło decyzję organu I instancji w sprawie odpłatności za pobyt matki skarżącej w DPS dotyczącą córki skarżącej, dopatrując się szeregu uchybień. Załączyła do skargi kserokopię decyzji SKO wydanej w sprawie A. Z.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie opłaty za pobyt matki skarżącej w DPS.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia były art. 60 ust. 1 , ust. 2 pkt 2 i ust. 3 oraz art. 61 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 1876-dalej "u.p.s.").

Spór zaistniał w zakresie prawidłowości zastosowania powyższych przepisów w ustalonym stanie faktycznym, bowiem skarżąca zdaniem organów odmówiła podpisania przesłanej jej umowy. Zdaniem skarżącej organ nie ma dowodu na to, że odmówiła podpisania umowy w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s. Kwestionowała ustalenia organu zarówno co do kręgu osób zobowiązanych do odpłatności, jak wysokości odpłatności.

Wskazania w tym miejscu wymaga treść art. 133 p.p.s.a zgodnie z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności aktu bierze pod uwagą materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodać także należy, iż Sąd administracyjny nie ma obowiązku ustalania okoliczności sprawy.(por. wyrok NSA I OSK 1664/17, z dnia 31 października 2017 r., publ. LEX nr 2400692). Opisane powyżej uwagi powodują, iż rzeczą Sądu w sprawie nie było uzupełnianie akt administracyjnych ani ustalanie z organem na podstawie jakich dowodów organ podjął decyzję w sprawie.

Zwrócić należy uwagę na uchybienie proceduralne organu rozpoznającego sprawę, które skutkowało tym, że uzasadnienie rozstrzygnięcia sprawy – tak w zakresie uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego – musiałby przejąć sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą postępowania administracyjnego jest, że sąd administracyjny nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia, a tylko do kontroli prawidłowości działań organu na podstawie kryterium legalności.

W myśl art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane.

Z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi kontrolującemu następnie tę decyzję - odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Uzasadnienie aktu administracyjnego, stanowiąc jego integralną część, wpływa na jego treść. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne. Przedstawienie toku rozumowania organu administracyjnego wpływa na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo-administracyjnym

W zaskarżonej decyzji opisanych wyżej elementów zabrakło. Jak wynika z akt sprawy, decyzja zawiera zredagowaną sentencję. W uzasadnieniu przywołano treść art. 61 u.p.s. oraz art. 103 ust 2 w u.p.s. w brzmieniu obowiązującym od 4 października 2019 r. Dalej następuje konkluzja, wedle której w przedmiotowej sprawie zachodziła podstawa do ustalenia w stosunku do małżonka, zstępnych i wstępnych odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS. Nadto stwierdzono, że organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne, stronie zapewniono czynny udział w postepowaniu oraz wszelkie uprawnienia w ww. zakresie. Prawidłowo ustalono krąg osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt członka rodziny w DPS. Ponadto SKO wskazało, że: "Zważyć także należy, iż bezspornie środki budżetowe na świadczenia wychowawcze muszą zostać zabezpieczone w ilości pozwalającej na korzystanie z nich przez wszystkich uprawnionych. Jednakże społeczeństwo i jego obywatele muszą żyć w przekonaniu, że organy Państwa dbają o to, aby pieniądze publiczne były wykorzystywane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem i otrzymywały je wyłącznie osoby uprawnione. W przeciwnym wypadku należałoby uznać, że instytucje odpowiedzialne nie wykonują swoich ustawowych obowiązków i marnotrawią środki publiczne. Zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.", co jest niejasne.

Taki sposób uzasadnienia nie spełnia wyżej opisanych kryteriów, co uniemożliwia sądowi ocenę prawidłowości i legalności działań organu. Aby rozstrzygnąć sprawę sąd musiałby najpierw opisać jej stan faktyczny ustalony na podstawie dokumentów i twierdzeń skarżącej, a następnie dokonać jego subsumpcji pod mający zastosowanie w sprawie przepis ustawy o pomocy społecznej tj. art. 61 u.p.s. – jak przyjął organ lub art. 59 u.p.s. – jak twierdzi skarżąca. W zależności od przyjętej podstawy prawnej konieczną staje się także stosowna argumentacja. To jednak – jak wyżej wskazano – nie jest rolą sądu administracyjnego.

Wskazane powyżej uchybienie decyzji wymagało jej uchylenia i ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ zgodnie z wymogami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., bowiem reprezentował ją pełnomocnik z wyboru.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać stosowne rozstrzygnięcie z uzasadnieniem odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.