Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2653/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit a-c,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 107 par.3, art. 156
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 a ust. 1, ust. 8, art. 26b ust. 1, art. 26c ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4, ust. 4a, ust. 6
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2009 r. sprawy ze skargi H. Spółka z o.o. w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie: odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... sierpnia 2008 r. wniesionej przez H. Sp. z o. o. w B. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lipca 2008 r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - dalej PFRON - nr ... z ... września 2007 r. o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze obejmujące miesiące maj/czerwiec 2005 r., lipiec/sierpień 2005 r., wrzesień/październik 2005 r., listopad/grudzień 2005 r. styczeń/luty 2006 r. i marzec/kwiecień 2006 r.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskami z dnia ... lipca 2005 r., ... września 2005 r., ... listopada 2005 r., ...stycznia 2006 r., ... marca 2006 r. i ... maja 2006 r. Spółka H. wystąpiła o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych.

Pismem z dnia ... sierpnia 2005 r. (doręczonym stronie ... września 2005 r.) PFRON poinformował Spółkę, iż do dnia 26 sierpnia 2005 r. na rachunek bankowy Systemu Obsługi Dofinansowań nie została wpłacona kwota wynikająca z SPD systemowych. W wyniku ponownego rozliczenia etatów pracowników będących w korelacji z innymi pracodawcami została zaprezentowana kwota do zwrotu (... zł.) i ustalony został termin zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania, który upłynął dnia ...czerwca 2005 r. oraz ...czerwca 2005 r.

Pismem z dnia ... września 2005 r. (doręczonym ... września 2005 r.) PFRON poinformował Spółkę, iż w wyniku ponownego rozliczenia etatów pracowników będących w korelacji z innymi pracodawcami w dniu 16 czerwca 2005 r. w Systemie Obsługi Dofinansowań zostało Spółce zaprezentowane saldo tzw. SPD systemowe, dotyczące okresu sprawozdawczego wrzesień/październik 2004 r. oraz listopad/grudzień 2004 r., czego konsekwencją była zmiana wysokości kwoty całości otrzymanego przez pracodawcę dofinansowania w 2004 r. i sytuacja taka wymaga złożenia odpowiedniej korekty dokumentu INF-D-R w terminie umożliwiającym przeprowadzenie przez Fundusz procesu uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania za okres maj/czerwiec 2005 r. tj. do końca sierpnia br.

Pismem z dnia ... grudnia 2005 r. PFRON ponownie poinformował Spółkę, iż na dzień 15 grudnia 2005 r. na jej koncie istnieje zaległość w wysokości ... zł., a pismem z dnia ... lipca 2006 r. wystosował wezwanie do zwrotu kwoty nienależnie pobranego dofinansowania w wysokości ... zł. z tytułu rozliczenia okresów sprawozdawczych wrzesień/październik 2004 r. (do zwrotu ... zł.) i listopad/grudzień 2004 r. (do zwrotu ... zł).

W piśmie z dnia 21 lutego 2007 r. Spółka H. wskazała, iż w odpowiedzi na pismo z dnia... czerwca 2005 r. znak ... dotyczące zaległości w rozliczeniu za 2004 r., dokonała ich bezzwłocznej spłaty. Następnie w piśmie z ... września 2005 r. PFRON zakwestionował prawidłowość rozliczenia tzw. salda systemowego za miesiące wrzesień/październik 2004 r. i listopad/grudzień 2004 r. i wezwał Spółkę do złożenia korekty rozliczenia rocznego za rok 2004 r. w związku z czym złożone zostały stosowne dokumenty. PFRON odmówił jednak wypłaty należnego dofinansowania nie podając dalszej przyczyny takiego stanu rzeczy. Spółka wskazała jednocześnie, że w piśmie z ... września 2005 r. organ odnosi się do konieczności złożenia stosownych dokumentów do końca sierpnia podczas gdy postępowanie za okres maj/czerwiec 2005 r. zgodnie z art. 26 a ustawy powinno być zakończone przed datą przedmiotowego pisma. Następnie Spółka wyjaśniła, że rozliczyła się z PFRON ze wszystkich zobowiązań i wniosła o wypłatę dofinansowania za okresy maj – grudzień 2005 r. oraz styczeń – kwiecień 2006 r.

Pismem z ... maja 2007 r. oraz z ... lipca 2007 r. PFRON poinformował Spółkę, że salda przysługującego dofinansowania za okresy maj/czerwiec 2005 r., lipiec/sierpień 2005 r, wrzesień/październik 2005 r, listopad/grudzień 2005 r. oraz styczeń/luty 2005 r i marzec/kwiecień 2006 r. są zerowe. Organ wskazał, że zobowiązania wobec Funduszu nie zostały spłacone w terminie wynikającym z treści art. 26 c ust. 4a ustawy o rehabilitacji, tj. do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za powyższe okresy. Jednocześnie organ zwrócił się do Spółki o przedstawienie informacji i dowodów mogących rzutować na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia ... września 2007 r. nr ... PFRON w związku z wnioskami Spółki H. z dnia ... lutego 2007 r. odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze obejmujące miesiące maj/czerwiec 2005r., lipiec/sierpień 2005 r., wrzesień/październik 2005 r., listopad/grudzień 2005 r., styczeń/luty 2006 r. oraz marzec/kwiecień 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 26a ust 8 ustawy o rehabilitacji (...) miesięczne dofinansowanie przysługuje pracodawcy, który nie posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu, Zarówno na dzień złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres maj/czerwiec 2005 r., lipiec/sierpień 2005 r., wrzesień/październik 2005 r. jak i do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia ww. wniosków Spółka H. warunku takiego nie spełniła. Fundusz przekazał również za pośrednictwem SOD informację o odmowie przyznania dofinansowania za okresy obejmujące miesiące listopad/grudzień 2005 r., styczeń/luty 2006 r. oraz marzec/kwiecień 2006 r.

Sytuacja taka spowodowana jest w przypadku dokumentów za okres:

• maj/czerwiec 2005 r.

- brakiem korekty dokumentu INF-D-R za 2004 r. - korekta została wysłana za pośrednictwem SOD w dniu 27 września 2005 r.,

- zaległością w kwocie ... zł., powstałą w wyniku naliczenia tzw. salda systemowego za okres styczeń/luty 2005 r. - zaległość została uregulowana w dniu 6 stycznia 2006 r. oraz w kwocie ... za okres 09/10 2004 r. i ... zł za okres 11/12 2004 r. - zaległości zostały uregulowane w dniu 4 sierpnia 2006 r.,

• lipiec/sierpień 2005 r. oraz wrzesień/październik 2005 r.

- zaległością w kwocie ... zł. wynikającą z tytułu korekty dokumentu INF-D-R za 2004 r. - zaległość została uregulowana 6 stycznia 2006 r.,

- zaległością w kwocie ... zł. powstałą w wyniku naliczenia tzw. salda systemowego za okres styczeń/luty 2005 r. – zaległość została uregulowana w dniu 6 stycznia 2006 r. oraz w kwocie ... zł. za okres wrzesień/październik 2004 r. i ... zł. za okres listopad/grudzień 2004 r. – zaległości zostały uregulowane w dniu 4 sierpnia 2006 r.,

• listopad/grudzień 2005 r., styczeń/luty 2006 r., marzec/kwiecień 2006 r.

- zaległością w kwocie ... zł. powstałą w wyniku naliczenia tzw. salda systemowego za wrzesień/październik 2004 r. i ... zł. za okres listopad/grudzień 2004 r. – zaległości zostały uregulowane w dniu 4 sierpnia 2006 r.

Zdaniem Funduszu, w przedmiotowej sprawie jedyną a zarazem wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmawiającej wypłaty dofinansowania zgodnie z przepisem art. 26 c ust. 4a ustawy o rehabilitacji (..) jest niespełnienie przez stronę warunku, o którym mowa w art. 26 a ust. 8 ustawy o rehabilitacji (...), tj. posiadania wymagalnych zobowiązań oraz zaległości wobec Funduszu zarówno na dzień złożenia wniosków, dzień ustalenia salda przysługującego dofinansowania, na ostatni dzień miesiąca po miesiącu złożenia wniosków.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia... lipca 2008 r. nr ... utrzymał w mocy powyższą decyzję PFRON.

W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji był wniosek pracodawcy o wypłacenie dofinansowania za okresy sprawozdawcze obejmujące miesiące od maja do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do kwietnia 2006 r. Wskazał, iż zgodnie z art. 26a ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2007 r. miesięczne dofinansowanie przysługuje pracodawcy, który nie posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu. Na mocy zaś art. 26 c ust. 4 a w/w ustawy procedura uzgadniania salda jest ograniczona czasowo a nieuzgodnienie salda, w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, skutkuje wydaniem przez Fundusz decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania (także wtedy gdy przyczyną nie uzgodnienia jest istnienie zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu). Ewentualne późniejsze uiszczenie zaległości przez pracodawcę nie wpłynie na prawidłowość wydanej decyzji dlatego też fakt nie posiadania zaległości we wpłatach przez Spółkę w dniu wydania decyzji przez Fundusz nie ma znaczenia. Może skutkować natomiast prawem do uzyskania dofinansowania za dalsze okresy. Zdaniem organu odwoławczego również kierowanie korespondencji w toku postępowania administracyjnego na adres w P. nie miało wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Strona prawidłowo poinformowana została o możliwości wypowiedzenia się co do przedstawionych ustaleń jednakże nie przedstawiła nowych okoliczności mogących mieć znaczenie w sprawie. Strona doskonale wiedziała, że miesięczne dofinansowanie nie może być jej wypłacone o czym poinformowana została pismem z ...sierpnia 2005 r. (doręczonym w dniu ... września 2005 r.).

Pismem z dnia ... sierpnia 2008 r. (data nadania pocztowego) Spółka H. - powoływana dalej jako Skarżąca - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lipca 2008 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 26c ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja PFRON wydana została po upływie przeszło dwóch lat od powstania uprawnienia do otrzymania dofinansowania. Taki stan powstał wobec faktu, iż Skarżąca podważyła skuteczność prawną przesyłanych drogą elektroniczną, za pomocą Systemu Obsługi Dofinansowania, informacji o odmowie wypłaty dofinansowania za wskazane okresy sprawozdawcze, bowiem informacje te w sposób oczywisty nie spełniały przesłanek decyzji administracyjnej, której wydanie było wymagane przez przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponadto decyzja odmowna została wydana we wrześniu 2007 r. kiedy Skarżąca nie posiadała już zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu, co stanowi naruszenie art. 26c ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zdaniem skarżącej fakt nie wydania prawidłowych decyzji przez PFRON w latach 2005 i 2006 skutkuje tym, że postępowanie administracyjne w sprawie wypłaty dofinansowania zostało formalnie wszczęte dopiero na skutek wniosku Skarżącej z dnia ... maja 2007 r. W tej sytuacji Fundusz powinien wziąć pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji a ponad wszelką wątpliwość Skarżąca nie posiadała w końcu czerwca 2007 r. żadnych zaległości wobec PFRON.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że warunkiem od którego uzależniona jest wypłata dofinansowania jest zobowiązanie się przedsiębiorcy do rozliczenia przyznanej pomocy w terminie do 15 lutego roku następującego po roku sprawozdawczym co w sprawie nie nastąpiło w odniesieniu do roku 2004. Wobec niemożności dokonania uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania, Fundusz wydał decyzje o odmowie wypłaty dofinansowania za okresy wskazane w decyzji, utrzymaną w mocy przez organ II instancji.

Pismem procesowym z dnia ... grudnia 2008 r. Skarżąca podniosła, iż wnioski o wypłatę dofinansowania składa się w formie elektronicznej, ale zgodnie z art. 26c ust. 4a decyzję o odmowie wypłaty dofinansowania Fundusz wydaje w formie decyzji i ustawodawca nie dopuszcza możliwości wydania jakiś quasi decyzji w formie elektronicznej. Wymagania co decyzji administracyjnej są określone w sposób jasny i przejrzysty. Dalej Skarżąca stwierdziła, że organy wydające decyzje w sprawie zaniedbały całkowicie swoich obowiązków wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej pracowników niepełnosprawnych oraz rozporządzenia wydanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w zakresie ustalenia sald. Istota zarzutu w tym zakresie sprowadza się do stwierdzenia, że Skarżąca składała wnioski o wypłatę dofinansowania lecz Fundusz nie uzgadniał sald bowiem jeżeli uzgodniłby salda winien wydać decyzję o odmowie wypłaty dofinansowania w terminie 1 miesiąca. Decyzję taka podjęto po dwóch latach, kiedy to Skarżąca zażądała wydania decyzji. Skarżąca zwróciła również uwagę, iż ustawa o rehabilitacji (...) poza terminem wskazanym w art. 26c ust. 4a przewiduje również termin rozliczenia dofinansowania za okresy roczne, którego to rozliczenia należy dokonać w okresie do 15 lutego roku następnego. W tym kontekście należy stwierdzić, co zresztą nie jest w sprawie kwestionowane i zostało nawet wskazane w decyzji z ....09.2007 r. (str. 2), że skarżąca obowiązek ten zrealizowała w terminie, a dokumentacja dotycząca rozliczenia dofinansowania za 2004 r. została złożona za pośrednictwem SOD w dniu 15 lutego 2005 r., zaś za 2005 r. - w dniu 15 lutego 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd w składzie orzekającym, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) - powoływanej dalej jako ustawa o rehabilitacji - oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. nr 232, poz. 2330 ze zm.) – powoływanym dalej jako rozporządzenie - doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Sąd zważył, że podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2007 r.) a także obowiązującego do dnia 31 grudnia 2007 r. rozporządzenia. Zgodnie bowiem z art. 19 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 115, poz. 791), która weszła w życie w dniu 31 lipca 2007 r. – sprawy wszczęte a niezakończone (tak jak rozpatrywana) przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.

Stosownie do treści art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1, przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych, wypłacane raz na dwa miesiące, w kwocie określonej w pkt 1 – 3 ust. 1. Zgodnie natomiast z dyspozycją ust. 8 art. 26a ustawy o rehabilitacji miesięczne dofinansowanie przysługuje pracodawcy, który nie posiada zaległości w zobowiązaniach wobec Funduszu.

Wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące pracodawca składa Funduszowi - w terminie do 20-tego dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku (art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji). Fundusz natomiast - w terminie 7 dni od dnia przekazania przez pracodawcę ww. wniosku - przekazuje informację o saldzie przysługującego dofinansowania do wynagrodzenia (ust. 3 art. 26c ustawy o rehabilitacji). Uzgodnienie salda pomiędzy pracodawcą a Funduszem skutkuje przekazaniem przez Fundusz miesięcznego dofinansowania na rachunek bankowy pracodawcy w terminie 7 dni od dnia jego uzgodnienia. Natomiast w przypadku nieuzgodnienia salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, Fundusz wydaje decyzję o odmowie wypłaty tego dofinansowania (ust. 4 i 4a art. 26c ustawy o rehabilitacji). Zgodnie z delegacją zawartą w art. 26c ust. 6 ustawy o rehabilitacji, szczegółowy tryb uzgodnienia salda został określony w § 4 powołanego wyżej rozporządzenia. W myśl ust. 1 § 4 rozporządzenia, w przypadku, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest równa kwocie dofinansowania wykazanej we wniosku pracodawcy, Fundusz przesyła pracodawcy informację o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o uzgodnieniu salda. Natomiast w sytuacji, gdy ustalona przez Fundusz kwota dofinansowania jest inna niż kwota dofinansowania wykazana we wniosku pracodawcy, Fundusz przesyła pracodawcy informację o ustalonej przez siebie kwocie dofinansowania wraz z dokładną informacją o sposobie ustalenia tej kwoty oraz wzywa pracodawcę do wyjaśnienia niezgodności w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (ust. 2 § 4). W terminie 3 dni od dnia uzyskania wyjaśnień pracodawcy, saldo przysługującego dofinansowania uznaje się za uzgodnione, jeżeli kwoty dofinansowania ustalone przez Fundusz i pracodawcę są takie same. Następnie, w terminie 3 dni od dnia uzgodnienia salda, Fundusz przesyła pracodawcy informację o uzgodnieniu salda przysługującego dofinansowania (ust. 4 i 5 § 4).

W sprawie niniejszej Skarżąca przekazała do PFRON, w terminie określonym w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji sześć wniosków o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy: maj/czerwiec 2005 r., lipiec/sierpień 2005 r., wrzesień/październik 2005 r., listopad/grudzień 2005 r. oraz styczeń/luty 2006 r. i marzec/kwiecień 2006 r. Każdy z wniosków wszczął skutecznie postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres którego dotyczył. W tej sytuacji PFRON powinien zastosować tryb weryfikacji wniosków Skarżącej przewidziany w powołanych powyżej przepisach. Mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy o rehabilitacji oraz rozporządzenia nie przewidują okoliczności upoważniających Fundusz do odstąpienia od zastosowania trybu uzgadniania sald. Prawidłowo przeprowadzona procedura weryfikacji sald pozwala nie tylko wyjaśnić rozbieżności w kwotach sald ale co równie istotne umożliwić wnioskodawcy uzgodnienie salda w terminie określonym w art. 26 c ust. 4 a ustawy o rehabilitacji, którego dochowanie uprawnia do otrzymania wnioskowanego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych.

Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a., jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej załatwionej decyzją organu I instancji. W rozpatrywanej sprawie Minister Pracy i Polityki Społecznej działający jako organ odwoławczy powinien wyjaśnić i ocenić wywiązanie się przez PFRON z zastosowania przepisów regulujących tryb uzgadniania sald. Tymczasem uwadze organu odwoławczego uszły powyższe kwestie chociaż istotne z punktu widzenia oceny prawidłowości decyzji I instancji.

Należy zgodzić się z organem orzekającym, że zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami procedura uzgodnienia salda jest ograniczona czasowo a nieuzgodnienie salda w terminie do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania powinno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wypłaty tego dofinansowania (art. 26 c ust. 4 a ustawy). Zdaniem Sądu jednak ,,nieuzgodnienie salda’’ o którym mowa w powołanym przepisie, może wywoływać dla wnioskodawcy negatywne skutki w postaci odmowy wypłaty dofinansowania, wówczas gdy PFRON w sposób prawidłowy zastosuje przepisy regulujące tryb uzgadniania salda, które nie zwalniają z obowiązku uzgadniania salda także w sytuacji posiadania przez pracodawcę zaległości w rozliczeniach z funduszem z innych okresów niż objęte wnioskiem o wypłatę dofinansowania.

W tym miejscu podkreślić należy, że Minister Pracy i Polityki Społecznej nie ocenił w ogóle wywiązania się przez organ I instancji, do którego złożone zostały wnioski o wypłatę dofinansowania, z prawnego obowiązku uzgodnienia salda, co stanowi istotne uchybienie proceduralne. Niewystarczające natomiast jest odwoływanie się przez organ orzekający do ,,świadomości’’ Skarżącej o posiadanych zaległościach w rozliczeniach z Funduszem, co ma potwierdzać wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pismo Funduszu z dnia ...sierpnia 2005 r. (doręczone Skarżącej w dniu ... września 2005 r.) informujące o zaległości. Pismo takie powinno zostać ocenione natomiast przez organ na gruncie przepisów o uzgodnieniu salda, co w sprawie jednak nie nastąpiło. Takiej samej ocenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej powinny podlegać także pozostałe pisma organu I instancji doręczone Skarżącej, w tym z dnia ... maja 2007 r. oraz ... lipca 2007 r. informujące o zerowych saldach za wszystkie okresy rozliczeniowe objęte wnioskami Skarżącej. Z oczywistych względów korespondencja Funduszu dotycząca sald za poszczególne okresy rozliczeniowe objęte wnioskami o dofinansowanie, błędnie kierowana na adres Skarżącej: ul. ... w P. (pisma z dnia ... listopada 2005 r., ... listopada 2005 r., ... października 2005 r., ... września 2005 r., ... czerwca 2006 r.), która nie została doręczona Skarżącej nie może potwierdzać wywiązania się przez organ z wymogów uzgadniania salda. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika wcale czy w sprawie z sześciu odrębnych wniosków Skarżącej o wypłatę dofinansowania za poszczególne okresy, złożonych w wymaganej prawem formie i terminach, było prowadzone postępowanie weryfikacyjne w trybie uzgodnień sald. Utrzymując w mocy decyzję PFRON organ odwoławczy nie dostrzegł, że Fundusz w zasadzie nie odniósł się do wniosków Skarżącej o wypłatę dofinansowania, potraktował natomiast pismo z ... lutego 2007 r., w którym Skarżąca kwestionowała faktyczny brak wypłaty dofinansowania, jako wszczynające postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty dofinansowania za okresy rozliczeniowe objęte wydanymi w sprawie decyzjami. Spowodowało to, że decyzja PFRON odmawiająca wypłaty dofinansowania wydana została po przeszło roku od złożenia ostatniego wniosku (...maja 2006 r.) o wypłatę dofinansowania i obejmuje łącznie sześć okresów rozliczeniowych wskazanych w sentencji decyzji.

W tym stanie rzeczy organ wydający zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obligujące organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji narusza wymóg wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uchybienie wskazanym przepisom proceduralnym mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec nie odniesienia się przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej do kwestii związanych z uzgadnianiem salda za okresy objęte wnioskami Skarżącej, co najmniej przedwczesne było stwierdzenie organu, że nie posiadanie przez Skarżącą w dacie wydawania zaskarżonej decyzji zaległości w rozliczeniach z Funduszem nie miało istotnego znaczenia oraz, że ewentualne późniejsze uiszczenie zaległości może skutkować uzyskaniem dofinansowania za dalsze okresy rozliczeniowe. Stwierdzenie takie byłoby uzasadnione wówczas, gdyby Fundusz zgodnie z wymogami prawa zastosował tryb weryfikacji salda i pomimo tego nie nastąpiło uzgodnienie salda do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku (art. 26 c ust. 4 a ustawy o rehabilitacji). Kwestia ta w rozpatrywanej sprawie nie została jednak wykazana i nie jest jednoznaczna w kontekście zawartości akt administracyjnych sprawy. Odstępując od wyjaśnienia czy w sprawie prawidłowo zastosowano tryb uzgodnienia sald organ orzekający naruszył także przepisy prawa materialnego regulujące omawiany tryb.

Ponownie rozpatrując odwołanie Skarżącej Minister Pracy i Polityki Społecznej zobowiązany będzie do uwzględnienia zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku stanowiska Sądu. W szczególności zobligowany będzie do precyzyjnego wyjaśnienia i ocenienia czy w sprawie Fundusz prawidłowo zweryfikował wnioski o wypłatę dofinansowania w kontekście przepisów regulujących tryb uzgodnienia salda przewidziany w ustawie o rehabilitacji oraz w rozporządzeniu.

Mając na względzie powyższe uchybienia decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.