Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA 2649/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2004-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 607  Gospodarka mieniem państwowym i komunalnym, w tym gospodarka nieruchomościami nierolnymi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności: I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

2 I SA 2649/03

Uzasadnienie

M. K. 21 stycznia 2001 r. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę letniskową położoną w P. oznaczonej w ewidencji gruntów nr 4/67 obręb K. o pow. 677 m 2. Wniosek został złożony na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65 poz. 746 ze zm.)

Wójt Gminy S. decyzją z 23 października 2002 r. na podstawie wyżej powołanej ustawy orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki w prawo jej własności oraz ustalił opłatę za przekształcenie, płatną jednorazowo w wysokości 7.310 zł. Pismem datowanym tego samego dnia co decyzja, doręczonym Urzędowi Gminy w S. 25 października 2002 r., M. K. cofnęła w/w wniosek i jednocześnie złożyła nowy wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Po doręczeniu decyzji, pismem datowanym 7 listopada 2002 r. wycofała swoje oświadczenie o cofnięciu pierwszego wniosku i wniosła o zawieszenie postępowania w tej sprawie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia jej wniosku o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Następnie pismem z 26 marca 2003 r. wniosła o potraktowanie pisma z 7 listopada 2002 r. jako odwołania od decyzji z 23 października 2002 r. i uchylenie tej decyzji z uwagi na domniemanie jej praw do nieodpłatnego przekształcenia we własność prawa użytkowania wieczystego.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S.. Organ ten ustalił, że M. K. nabyła prawo użytkowania wieczystego działki zabudowanej położonej we wsi P. oznaczonej nr 4/67 w wyniku dziedziczenia po Z. C., poprzedniej użytkowniczce, zmarłej 14 lutego 1996 r. oraz na podstawie umowy z 17 września 1997 r. o dział spadku i zniesienie współużytkowania wieczystego gruntu i współwłasności budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że M. K. nie może być zaliczona do kategorii osób, o których mowa w art. l ust. l ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113 poz. 1209 ze zm.), gdyż nie była użytkownikiem wieczystym wspomnianej działki w dniu 26 maja 1990 roku. Tym samym wyłączona jest możliwość nabycia przez M. K. własności tej działki na podstawie tejże ustawy. Zatem zdaniem Kolegium spełnia ona jedynie przesłanki określone ustawą z 4 września 1997 r. do odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. K. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła obrazę art. 107 § 3 i 4 kpa poprzez nie ustosunkowanie się przez Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia do zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy S. oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie treści art. l ust l i art. 2 ust l ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. z uwagi na przyjęcie, iż ustawa ta ze stanem prawnym obowiązującym od 16 lipca 2003 r. nie obejmuje, a tym samym, że nie ma możliwości nieodpłatnego nabycia na własność prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w miejscowości P. Uzasadniając skargę podała też, że w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji podniosła, że organ ten postąpił bezprawnie wydając decyzję w dniu 4 listopada 2002 r., oznaczając ją datą 23 października 2002 r., ponieważ wycofała wniosek ze stycznia 2002 r. o odpłatne przekształcenie, a więc nie było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w tej sprawie, a ponadto w dniu 23 października 2002 r. wystąpiła z wnioskiem o bezpłatne przekształcenie. Istniało więc uzasadnione domniemanie o jej prawie do bezpłatnego przekształcenia w trybie ustawy z 26 lipca 2001 r. Natomiast w myśl art. 2 ust l tej ustawy dla osób o których mowa w art. l ust l nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. Zdaniem skarżącej organ pierwszej instancji winien z urzędu zawiesić postępowanie w sprawie wszczętej wnioskiem ze stycznia 2002 r. Skarżąca uważa że jest następcą prawnym, który w myśl art. l ust 2 ustawy z 26 lipca 2001 r., może skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podało, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne tj. zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Kolegium nie odniosło się do zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu, ponieważ nie dotyczyły zaskarżonej decyzji. Nie jest zasadny zarzut naruszania zasady dwuinstancyjności, bo Kolegium odniosło się do treści ustawy z 26 lipca 2001 r. i po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego ustaliło, że skarżąca nie może być zaliczona do kategorii osób o których mowa w art. l ust l tej ustawy, było to konieczne ze względu na treść art. 2 ust l tej ustawy, zgodnie z którym do o których mowa w art. l ust l nie stosuje się przepisów wymienionej ustawy z dnia 4 września 1997 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Jej przepisy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed 31 października 1998 r., a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i w stosownym terminie złożą wniosek. Nie ulega wątpliwości że skarżąca spełnia przesłanki wymagane tą ustawą. Jednakże ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości wprowadziła korzystniejsze warunki (bezpłatne) nabycia własności nieruchomości dla osób fizycznych będących 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia jej w życie użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Przy czym stosownie do art. 2 ust l ustawy z 26 lipca 2001 r. do osób objętych tą ustawą nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. W oparciu o ten przepis organ II instancji słusznie, na podstawie ustalonego bezspornego stanu faktycznego, zajął się kwestią tego czy skarżąca spełnia przesłanki do nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości na podstawie ustawy z 26 lipca 2001 r.

W ocenie Sądu organ, który wydał zaskarżoną decyzję zastosował jednak niewłaściwą zawężającą podmiotowo interpretację art. l ust l i 2 ustawy z 26 lipca 2001 r. Ustawa ta w art. l ust l ustala zarówno krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o nabycie prawa własności nieruchomości jak i warunki od spełnienia, których jest to uzależnione. Z ust. 2 tego artykułu wynika, że prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami osób, o których mowa w ust. l. Redakcja tego przepisu może nasuwać wątpliwości interpretacyjne, jak rozumieć spełnienie warunków niezbędnych do ubiegania się o własność nieruchomości; czy musi je spełniać tylko użytkownik wieczysty, czy w części również jego następca prawny. W niniejszej sprawie istotnym jest czy skarżąca - następca prawny swojej zmarłej matki, nabyła uprawnienie z art. l ust l ustawy w sytuacji gdy następstwo to powstało po pierwszej a przed drugą datą wskazaną w tymże art. l ust 1. Organ II instancji stanął na stanowisku, że skarżąca nie jest następcą prawnym o którym mowa w art. l ust 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., ponieważ jej poprzednicy nie spełniali przesłanki z art. l ust l, gdyż nie byli użytkownikami wieczystymi w dacie wejścia jej w życie, tj 24 października 2001 r. Nadmienić przy tym należy, że matka skarżącej nie mogła być użytkownikiem wieczystym w obydwu datach ponieważ w międzyczasie zmarła. Poglądu Kolegium Sąd nie podziela uznając, że skarżąca spełnia przesłanki do nabycia własności nieruchomości, której prawo użytkowania wieczystego uzyskała jako spadkobierczyni, a częściowo w wyniku działu spadku. Takie nabycie prawa użytkowania wieczystego, powoduje też nabycie uprawnienia do nabycia prawa własności nieruchomości jeżeli spadkobierca był też użytkownikiem tej nieruchomości w dniu 24 października 2001 r. Doszło tu w ocenie Sądu do przeniesienia praw zmarłego na jego następców. W świetle konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i założeń ustawy z 26 lipca 2001 r. nie ma żadnych podstaw do tego aby czynić różnicę przy następcach prawnych, którzy stali się nimi po 26 maja 1990 r. a przed 24 października 2001 r. a tymi którzy takimi następcami stali się po 24 października 2001 r. Należy zatem uznać, że M. K. jest następcą prawnym w rozumieniu ust 2 art. l ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości. A co z tym się wiąże, zgodnie z art. 2 ust l tej ustawy nie stosuje się do niej przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym wprawo własności.

Słusznie, zatem skarżąca zarzuca niewłaściwą interpretację prawa materialnego mającą wpływ na wynik sprawy i wobec tego Sąd orzekł jak w sentencji (pkt I) na podstawie art. 145 § l pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270)

O kosztach postępowania sądowego na rzecz skarżącej i o nie wykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy.