Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 641/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant : st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] roku, Nr [...] w części dotyczącej wymeldowania I. B., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

III SA/Po 641/07

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta orzekł – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) – o wymeldowaniu I. B. i jej córki M. B. z pobytu stałego z mieszkania nr [...] przy [...] nr [...] w O. W.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że I. B. i M. B. potwierdziły fakt opuszczenia w [...] spornego lokalu z powodu rodzinnego konfliktu z jego najemcą – J. B. Podniósł ponadto, iż zabrały one z przedmiotowego mieszkania rzeczy osobiste i część wyposażenia gospodarstwa domowego. Wskazał również, iż przed wyprowadzką – w [...] miały miejsce dwie interwencje Policji związane z wymianą przez J. B. zamków w drzwiach i tym samym utrudniania swobodnego dostępu do mieszkania. W toku prowadzanego postępowania I. B. podała, iż przed sądem powszechnym toczy się postępowanie rozwodowe z powództwa J. B., w związku z którym wniosła ona o rozstrzygnięcie o sposobie korzystania z przedmiotowego mieszkania. Zdaniem organu ewidencyjnego I. B. i M. B. nie podejmowały skutecznych działań zmierzających do ponownego zamieszkania w lokalu, stąd jego opuszczenie należało uznać za dobrowolne, co skutkować winno wydaniem decyzji o ich wymeldowaniu.

W odwołaniu od powyższego orzeczenia I. B. i M. B. wniosły o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania, bądź też o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. I. B. podniosła, iż nie było przesłanek do uznania dobrowolności opuszczenia przez nią i jej córkę przedmiotowego mieszkania. Dodatkowo wskazała, że organ meldunkowy winien wstrzymać się z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy do czasu prawomocnego zakończenia procesu rozwodowego, w ramach którego wniosła o ustalenie wspólnego użytkowania spornego lokalu z J. B.

Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, iż I. B. i M. B. nie poczyniły żadnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, wobec czego należało orzec o ich wymeldowaniu. Zdaniem organu odwoławczego powołane postępowanie rozwodowe nie miało bezpośredniego związku z ewentualnym przywróceniem prawa do posiadania i nie mogło uzasadniać zawieszenia postępowania.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. B. i M. B. wniosły o uchylenie obu decyzji oraz przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Powtórzyły one argumenty podniesione w odwołaniach dotyczące niedobrowolnego opuszczenia spornego lokalu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji.

Wyrokiem z dnia [...] w sprawie 3/II SA/Po 1375/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję poprzedzającą Prezydenta Miasta z dnia [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na aktualnie przyjętą – w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) - interpretację art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), zgodnie z którą wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. Przy czym o takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy stwierdził naruszenie powyżej przytoczonych przepisów prawa, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, że opuszczenie spornego lokalu przez obie skarżące miało charakter dobrowolny. Organy meldunkowe odmówiły uznania niedobrowolnego charakteru opuszczenia lokalu z powodu niepodjęcia przez skarżące środków prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania. W ocenie Sądu stwierdzenie to było sprzeczne ze stanem faktycznym sprawy.

Zdaniem Sądu organy obu instancji nie zbadały w toku postępowania w sposób szczegółowy kwestii opuszczenia spornego lokalu przez M. B., która w momencie wyprowadzki pozostawała osobą niepełnoletnią. Organ winien był ustalić, czy opuszczenie przedmiotowego mieszkania stanowiło samodzielną decyzję skarżącej M. B., czy też przedmiotowa wyprowadzka odbyła się za zgodą jej ojca.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę na fakt, iż organ meldunkowy I instancji wiedząc o toczącym się między małżonkami B. procesie rozwodowym winien wnikliwie rozważyć, czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że skarżąca I. B. powzięła w istocie środki prawne zmierzające do uregulowania posiadania przysługującego jej w odniesieniu do spornego mieszkania. Sąd podkreślił, iż wprawdzie I. B. nie wytoczyła przeciwko swojemu mężowi powództwa o przywrócenie współposiadania mieszkania, jednakże w odpowiedzi na jego pozew rozwodowy (z dnia [...]) wniosła o orzeczenie przez sąd o sposobie korzystania z tego lokalu w czasie trwania procesu rozwodowego oraz po orzeczeniu rozwodu. Właśnie ten wniosek – złożony przed upływem roku od naruszenia współposiadania mieszkania, czyli od przymusowej wyprowadzki w [...] – stanowić mógł, zdaniem Sądu, podstawę do uznania, iż skarżąca I. B. podjęła środek prawny zmierzający do przywrócenia naruszonego posiadania. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wskazał na treść - obowiązującego w trakcie trwania przedmiotowego postępowania rozwodowego – art. 443 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który nakładał na sąd obowiązek orzekania na żądanie jednego z małżonków o zakresie i sposobie korzystania przez małżonków ze wspólnego mieszkania w czasie trwania takiego procesu. Dodatkowo Sąd podkreślił bezzasadność wniosku skarżącej o uregulowanie korzystania ze spornego lokalu na czas wspólnego zamieszkiwania w nim po orzeczeniu rozwodu, bowiem zgodnie z art. 58 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd był zobowiązany orzec w tej kwestii w wyroku rozwodowym z urzędu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że ponieważ przywrócenie na podstawie powództwa posesoryjnego (opartego na art. 344 Kodeksu cywilnego) jednemu z małżonków współposiadania mieszkania nie było możliwe w trakcie trwania procesu o rozwód, gdyż sprawa taka podlegałaby przekazaniu sądowi rozpoznającemu sprawę o rozwód celem wydania przez niego postanowienia w trybie art. 443 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, powyższy wniosek I. B. był w zasadzie jedynym możliwym sposobem skutecznego dochodzenia przez nią swoich praw związanych ze współposiadaniem spornego lokalu. Wprawdzie orzekający w I instancji Sąd Okręgowy w K. nie znalazł podstaw do orzeczenia w wyroku rozwodowym z [...] o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania na czas po rozwodzie, jednakże uczynił to Sąd Apelacyjny w L. prawomocnym wyrokiem z dnia [...].

Ze względu na powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd stwierdził, iż organy ewidencyjne winny ustalić, czy sąd rozpoznający sprawę rozwodową uwzględnił wniosek I. B. o orzeczenie o sposobie korzystania ze spornego lokalu w czasie trwania procesu rozwodowego, a jeśli tak to w jakim zakresie. Niezależnie od tego, zdaniem Sądu, w niniejszym postępowaniu o wymeldowanie wystąpiły przesłanki do jego zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – do czasu zakończenia prawomocnego procesu rozwodowego, w którym rozstrzygnąć miano o kwestii współposiadania mieszkania. Kwestia ta – stanowiąca niewątpliwie zagadnienie wstępne – związana bowiem była z koniecznością dokonania jednoznacznej oceny, czy opuszczenie spornego lokalu miało charakter dobrowolny, a więc z jedną z przesłanek koniecznych do prawidłowego orzeczenia o wymeldowaniu.

W ocenie Sądu organy ewidencyjne obu instancji nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu I. B. oraz M. Z. z pobytu stałego z mieszkania nr [...] przy ul. [...] nr [...] w O. W.

W uzasadnieniu decyzji organ meldunkowy wskazał, iż ponownie przeprowadził postępowanie w zakresie potwierdzenia faktu przebywania przez I. B. i M. Z. w spornym lokalu. W tym celu zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji i Straży Miejskiej o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego ustalono, że I. B. i M. Z. nie przebywają pod powyżej wymienionym adresem od około 4 lat. Zajmują natomiast mieszkanie przy ul. [...] w O. W. Organ wskazał, iż ponownie przesłuchał I. B. i przytoczył treść jej wyjaśnień. Skarżąca przyznała, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od [...], kiedy to wyprowadziła się ze swoją niepełnoletnią wówczas córką M. z powodu niewłaściwego zachowania jej byłego męża J. B. Ponadto podała, że jej małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w [...], a sąd w prawomocnym wyroku orzekł o sposobie korzystania z mieszkania przez nią i jej córkę. Jednak mimo to nie zamieszkały w lokalu i nie korzystają z niego. Skarżąca zaznaczyła, że nie złożyła u komornika wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji wskazał, iż nie przesłuchał M. B. obecnie Z., gdyż według oświadczenia I. B. przebywała ona wówczas za granicą.

W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, iż podtrzymuje w całości uzasadnienie do wydanej poprzednio decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], stąd ponownie wydał decyzję o wymeldowaniu I. B. i M. Z. ze spornego mieszkania. Po przytoczeniu treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wskazaniu aktualnego charakteru ewidencji ludności, organ ewidencyjny podkreślił, że musi obowiązywać zasada, że obywatele są zameldowani tam, gdzie faktycznie przebywają. W konsekwencji stwierdził, że I. B. i jej córka M. Z. spełniły określone prawem warunki wymeldowania, a to rodzi obowiązek ich wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła I. B. i zarzuciła:

- naruszenie przepisu art. 15 w szczególności ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (K 20/01) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.;

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niesłusznym przyjęciu, że odwołująca opuściła sporny lokal dobrowolnie, pomimo tego, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że były mąż odwołującej spowodował opuszczenie mieszkania wraz z nieletnią wówczas córką na skutek znęcania się fizycznego i psychicznego oraz zmiany zamków w drzwiach uniemożliwiając wejście do mieszkania.

W uzasadnieniu odwołania I. B. ponownie podkreśliła, iż opuszczenie przez nią spornego mieszkania nie miało charakteru dobrowolnego, wynikało bowiem z konfliktu z jej ówczesnym mężem J. B., co znalazło potwierdzenie w wyroku rozwodowym. Ponadto odwołująca podniosła, iż jej były mąż uniemożliwia jej korzystanie z przedmiotowego lokalu. Ona natomiast jest rencistką i nie stać ją na pokrycie kosztów egzekucji mającej na celu wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w L.

Wobec powyższego odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył ustalony przez organ I instancji stan faktyczny i stwierdził, że I. B. pomimo wyroku Sądu Apelacyjnego nie zamieszkała w spornym lokalu. Zaznaczył, że również M. Z. od [...] w nim nie przebywa. Po przytoczeniu treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wyjaśnieniu charakteru zamieszkiwania z zamiarem stałego przebywania w określonym mieszkaniu, stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, by sporny lokal stanowił centrum spraw życiowych dla I. B. i M. B. Z kolei odnośnie twierdzeń odwołującej o braku środków na pokrycie kosztów egzekucji, organ II instancji podkreślił, że brak środków finansowych jest okolicznością, z którą przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie łączą skutków prawnych, tak więc nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. B. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody z dnia [...] oraz wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała argumenty tożsame z przytoczonymi w odwołaniu. Ponownie podkreśliła, że w chwili obecnej nie jest w stanie opłacić kosztów egzekucji, w rezultacie której zamieszkałaby w przedmiotowym mieszkaniu. Podała również, że aktualnie córka użycza jej pokoju w swoim mieszkaniu. Wskazała, że jest inwalidą II grupy, a stopień niepełnosprawności ma bezpośredni związek z jej sytuacją rodzinną i mieszkaniową. Zaznaczyła także, że J. B. zmienił zamki w drzwiach i mimo wezwania do wydania kluczy nigdy tego nie uczynił.

Powyższe stanowisko skarżąca podtrzymała w piśmie z dnia [...]. Wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z akt 3/II SA/Po 1375/03 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na okoliczność "zgromadzonego materiału do sprawy".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – zwana w dalszej części p.p.s.a. – ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W orzecznictwie przyjęto pogląd, iż brak jest jakichkolwiek podstaw normatywnych do przyjęcia tezy, że w przypadku dokonania przez sąd administracyjny wyłącznie wykładni przepisów prawa i dokonania wskazań co do dalszych czynności w tym zakresie, organy administracji pozbawione są możliwości uwzględnienia okoliczności faktycznych niebędących przedmiotem wcześniejszych rozważań i oceny sądu, a w konsekwencji zastosowania przepisów postępowania administracyjnego, celem wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższy pogląd jest zgodny z ogólną regułą postępowania administracyjnego, która stanowi, że organy administracji przy rozpoznaniu sprawy winny zawsze uwzględnić aktualny (na dzień wydania decyzji) stan faktyczny i prawny. Przy czym zasada ta znajduje również zastosowanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracji publicznej. Z powyższego wynika, że zawarta w wyroku sądu ocena sprawy i wskazania mogą ulec zmianie jedynie wówczas, gdy jeszcze na etapie ponownego postępowania administracyjnego pojawią się nowe okoliczności faktyczne lub nastąpi zmiana prawa.

Materialnoporawną podstawę rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 139, 993) zgodnie, z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Zgodnie ze wskazaniami wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2006r. w sprawie 3/II SA/Po 1375/03 organy obu instancji miały ponownie przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do wymeldowania I. B. i jej córki M. B. obecnie Z. Organy ewidencyjne zobowiązane zatem zostały do oceny charakteru opuszczenia przedmiotowego lokalu przez I. B. i jej córkę, czy rzeczywiści było ono dobrowolne i miało charakter trwały. Sąd wskazał również organom administracji, że winny one rozważyć w jakim stopniu fakt wniesienia przez skarżącą w odpowiedzi na pozew rozwodowy jej męża wniosku o uregulowanie sposobu korzystania z przedmiotowego mieszkania w czasie postępowania rozwodowego oraz po jego zakończeniu świadczy o podejmowaniu przez nią czynności zmierzających do umożliwienia jej powrotu do spornego lokalu. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę organów obu instancji na konieczność uwzględnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy treści prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] w sprawie [...].

Dokonując oceny decyzji wydanych po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego przez organy obu instancji Sąd stwierdził, iż organy ewidencyjne wykonały wskazania zawarte w wyroku z dnia 6 lipca 2006r. jedynie częściowo. Przeprowadziły ponownie postępowanie dowodowe i ustaliły stan faktyczny, czym uczyniły zadość regułom postępowania administracyjnego wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Jednak zawarta w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji ocena materiału dowodowego, a przede wszystkim uzasadnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącej nie spełniają wymogów wynikających z art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Organy ewidencyjne obu instancji w swoich decyzjach nie uzasadniły w należyty i wyczerpujący sposób dlaczego pomimo – według skarżącej racjonalnych powodów przemawiających na jej korzyść - niedobrowolnego opuszczenia przez skarżącą spornego mieszkania, posiadania uprawnienia do zamieszkiwania w nim wynikającego z prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...], chęci powrotu do niego i nieposiadania przy tym dostatecznych środków na pokrycie kosztów egzekucji, orzeczono ostatecznie o jej wymeldowaniu.

Organ I instancji w części decyzji wyjaśniającej podstawę prawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącej podtrzymał w całości uzasadnienie do wydanej poprzednio decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...], pomijając zupełnie istotny fakt, iż decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym, albowiem została uchylona w całości na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2006r. w sprawie 3/II SA/Po 1375/03 (prawomocnego od dnia 28 sierpnia 2006r.). Organ ewidencyjny ograniczył się jedynie do przytoczenia treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wskazania aktualnego charakteru ewidencji ludności. Nie wykazał natomiast, że skarżąca spełnia przesłanki do wymeldowania jej ze spornego lokalu. Jedynie lakonicznie stwierdził bez powołania racjonalnych powodów, że skarżąca spełniła warunki do wymeldowania, a to oznacza, że organ właściwy w sprawie ewidencji jest obowiązany orzec o jej wymeldowaniu.

Również decyzja organu II instancji nie spełnia wymogów z art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawiera wyczerpującego i logicznego uzasadnienia. Organ odwoławczy wskazał, że brak środków finansowych jest okolicznością, z którą przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie łączą skutków prawnych i podzielił pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji, iż w sytuacji gdy skarżąca pomimo wyroku Sądu Apelacyjnego w L. nie zamieszkała w spornym lokalu zachodzi przesłanka do jej wymeldowania z pobytu stałego. Organy obu instancji w wydanych decyzjach nie przedstawiły oceny stanu faktycznego, a w szczególności nie odniosły się do okoliczności nierealizowania przez skarżącą uprawnień wynikających z wyroku Sądu Apelacyjnego w L. oraz niekorzystania przez nią z instytucji zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach cywilnych w celu prowadzenia egzekucji.

Reasumując należy stwierdzić, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji mogły uwzględnić zmianę stanu faktycznego – nieegzekwowanie przez skarżącą prawomocnego wyroku rozwodowego. Jednak powinny to w sposób jasny i wyczerpujący uzasadnić w swoich decyzjach. Organy ewidencyjne wyjaśniając przyczynę wymeldowania skarżącej powołały jedynie argument, że skarżąca mimo wyroku Sądu Apelacyjnego w L. nadal nie zamieszkuje w spornym lokalu. Natomiast zupełnie nie wskazały oraz nie oceniły faktu i konsekwencji nieprowadzenia przez nią egzekucji.

Wobec powyższego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji winny w uzasadnieniu decyzji w sposób jednoznaczny, zrozumiały i wyczerpujący dokonać oceny faktu nieprowadzenia egzekucji przez skarżącą. Okoliczności te powinny rozważyć w odniesieniu do treści art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych zgodnie z treścią, którego wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m.in. wyrok NSA z 15.02.2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA z 12.04.2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z 22.08.2000r., sygn. akt V SĄ 108/00, LEX nr 49954).

Ponadto podkreślenia wymaga fakt, iż dokonując ponownego rozpoznania niniejszej sprawy organy ewidencyjne winny mieć na uwadze ogólne reguły postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 k.p.a. Należy bowiem zaznaczyć, że spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody.

Reasumując, należy uznać, że w postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji obu instancji miały miejsce uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik sprawy. Organy ewidencyjne nie uzasadniły decyzji w wymagany sposób, czym naruszyły normy prawne wynikające z art. 8 k.p.a , art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – zwana w dalszej części p.p.s.a. - orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

/-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska

D.W.d