Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 571/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2020 roku sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu w sprawie postępowanie egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438), dalej: "p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia M. D. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] maja 2018 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., wystawionego przez wierzyciela (Pocztę [...] S. A. w W.).

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku strony na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r. obejmującego zaległości pieniężne z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2013 r. do sierpnia 2017 r. w wysokości należności głównej [...] zł.

Pismem z [...] września 2018 r. zobowiązany wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Podstawą zarzutu jest nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.), gdyż:

1. brak podpisanego przez zobowiązanego wniosku o rejestrację odbiornika,

2. nie przesłano zobowiązanemu na nowy adres (ul. [...] w S.), w związku z czym nie otrzymał on zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Prawomocnym wyrokiem o sygn. akt III SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia organów egzekucyjnych i postanowienia wierzyciela o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony podnosząc, co następuje.

Według skarżącego już w 2002 r. przesłał wierzycielowi listem zwykłym (stąd nie ma na to dowodu) zawiadomienie o rezygnacji z korzystania z odbiornika. Na podstawie akt sprawy nie można wykluczyć, że skarżący rzeczywiście go wyrejestrował.

Wierzyciel twierdzi, że skarżący nie dokonał skutecznego wyrejestrowania odbiornika, gdyż nadano mu indywidualny numer indentyfikacyjny, a także nie przedstawił dowodu na wyrejestrowanie odbiornika.

Dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie było niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W aktach winny być jednak informacje o przesłaniu tego numeru, np. w formie zwykłej przesyłki listownej. Wierzyciel poza twierdzeniem o nadaniu numeru identyfikacyjnego i wystawieniu duplikatu na podstawie danych przechowywanych w systemie nie przedłożył dokumentacji w tym zakresie. Z duplikatu zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wynika, że wystawiono go [...] lipca 2008 r. i wysłano na adres, pod którym skarżący mieszkał - według jego oświadczenia - jedynie do października 2004 r. Nie można wykluczyć, że w sytuacji, w której skarżący otrzymałby prawidłowo zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, mógłby złożyć reklamację co do tego, że już takim abonentem nie jest.

Wierzyciel stwierdził, że nie posiada dowodów na dokonanie skutecznego wyrejestrowania odbiornika. Nie ma jednak informacji w jaki sposób dokonano tych ustaleń. Ze stanowiska wierzyciela można zarazem wywnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika jest dokument, który powinien posiadać abonent, a do tego posiadać ten dokument bezterminowo. Z żadnych przepisów nie wynika jednak, aby strona była zobowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dowód wyrejestrowania odbiornika. Wierzyciel też nie wskazuje w jaki sposób i przez jaki czas przechowuje dokumenty i informacje dotyczące wyrejestrowania odbiornika. Skoro termin przedawnienia opłat abonamentowych jest pięcioletni (zastosowanie znajdują tu przepisy art. 70 § 1 o.p.), to nie sposób wymagać od strony aby taki dokument przechowywała bezterminowo. W trakcie postępowania administracyjnego skarżący w piśmie z [...] marca 2019 r. (k. [...] akt adm.) i w zażaleniu (k. [...] akt adm.) wskazał, że informował o wyrejestrowaniu odbiornika w 2002 r. stwierdzając, że pismo to jest w posiadaniu wierzyciela. Nie ustosunkowano się do tej istotnej okoliczności.

Wieloletni (na podstawie analizy akt administracyjnych) brak reakcji wierzyciela na nieuiszczanie opłat abonamentowych należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie strony o skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i braku obowiązku przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika.

Wierzyciel zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu obowiązku.

Wierzyciel rozpoznając ponownie sprawę zgromadzi kompletny materiał dowodowy i wskaże w jaki sposób dokonał ustalenia stanu faktycznego z którego wnioskuje, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych. Winien uwzględnić upływ czasu, wyjaśnić, czy zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego wysłano na właściwy adres i wyjaśnić przesłanki prawne domagania się uiszczania opłat abonamentowych.

Po ponownym rozpatrzeniu zarzutu wierzyciel dwukrotnie uznał go za nieuzasadniony, po czym takie samo stanowisko zajął organ egzekucyjny pierwszej i drugiej instancji.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podniósł, że zgodnie z art. 34 § 1 p.e.a. zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jeżeli więc wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za niezasadny, organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów.

Wniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.) wierzyciel ostatecznym postanowieniem uznał za niezasadny. Wobec ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionego zarzutu, którym organ egzekucyjny jest związany, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał zarzut za niezasadny, gdyż z art. 34 § 1 p.e.a. wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Odnośnie zarzutu podniesiono, co następuje.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), dalej: "ustawa o opłatach abonamentowych", za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe oraz domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Zobowiązany zarejestrował odbiornik [...] listopada 2002 r. pod adresem S., ul. [...] (w aktach sprawy znajduje się kserokopia tego wniosku), w związku z czym wydano mu książeczkę opłat nr [...]

Przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), dalej: "rozporządzenie z 2007 r.", które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zobowiązały wierzyciela - w terminie dwunastu miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia, tj. do 13 grudnia 2008 r. - do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.

Z uwagi na niewyrejestrowanie odbiornika stronie nadano indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki.

Do akt sprawy załączono kserokopię duplikatu zawiadomienia (wydruk z systemu informatycznego) z [...] lipca 2008 r. o nadaniu stronie tego numeru.

Zawiadomienie przesłano na adres wskazany w dniu rejestracji i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji.

Stosownie do § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676 ), użytkownik odbiornika niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9 oraz o zaprzestaniu używania odbiorników przez złożenie, w placówce pocztowej, formularza wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełnienia zgłoszenia.

W okresie poprzedzającym wejście w życie powyższego rozporządzenia, o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, jak również o zaprzestaniu używania odbiornika, użytkownik, zgodnie z § 4 rozporządzenia z 2007 r., obowiązującego do 31 grudnia 2013 r., niezwłocznie powinien powiadomić właściwą placówkę Poczty [...]j.

Analogiczne w tym zakresie rozwiązania przewidywały obowiązujące wcześniej § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2005 r. nr 141, poz. 1190), a także § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 1993 r. nr 70, poz. 338), dalej: "rozporządzenie z 1993 r.".

Każdy z wyżej wskazanych aktów prawnych nakładał na abonenta obowiązek powiadomienia wierzyciela o zmianie miejsca zamieszkania i miejsca używania odbiornika, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji i zaprzestania używania odbiornika.

Przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. dowodem zarejestrowania odbiornika była imienna książeczka, w której zawarto zasady postępowania w przypadku wyrejestrowania odbiornika.

W 2002 r., w przypadku zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika należało w placówce pocztowej przedstawić wypełniony odcinek "W", stanowiący integralną część obowiązującej książeczki radiofonicznej, zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem z 1993 r. Pracownik placówki pocztowej, po przyjęciu takiego zgłoszenia, zobowiązany był wyrejestrować odbiornik. Po wypełnieniu przez zgłaszającego właściwego dokumentu tj. odcinka wyrejestrowania składającego się z dwóch części, dla abonenta i dla poczty, pracownik poczty sprawdzał prawidłowość jego wypełnienia. Następnie odcinek dla poczty odsyłał do właściwej komórki celem archiwizacji, a druga część odcinka "W" potwierdzona odciskiem datownika i podpisem stanowiła potwierdzenie dla abonenta. Zgłoszenie wyrejestrowania odbiornika zostałoby odnotowane w książeczce radiofonicznej, a w późniejszym czasie na indywidualnym koncie abonenta.

Wierzyciel podkreślił, że gdyby strona wyrejestrowała odbiornik w opisany wyżej sposób, zarówno wierzyciel, jak i abonent posiadaliby dokument potwierdzający dokonanie stosownego zgłoszenia, co w omawianej sprawie nie ma miejsca. Ponadto wierzyciel zwrócił uwagę, że regulacje dotyczące wyrejestrowania odbiorników i dokumentowanie tej okoliczności uniemożliwiają zastąpienie dowodu wyrejestrowania pisemnym oświadczeniem czy zeznaniem osoby uczestniczącej w wyrejestrowaniu odbiornika.

W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika. Przekazana przez stronę kserokopia pisma z [...] grudnia 2002 r., w którym informuje, że wyrejestrowuje odbiornik zarejestrowany [...] listopada 2002 r. i prosi o przesłanie potwierdzenia, nie stanowi dowodu potwierdzającego wyrejestrowanie.

Z kolei wystawienie [...] lipca 2008 r. zawiadomienia o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego oznacza, że odbiornik nie został wyrejestrowany w 2002 r., gdyż abonent figurował nadal w bazie użytkowników odbiorników.

Zaprzeczeniem zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników w 2002 r. jest także pismo strony z [...] października 2004 r., informujące wierzyciela o zmianie danych adresowych.

Kolejnym dowodem potwierdzającym brak skutecznego wyrejestrowania przez stronę odbiorników w 2002 r. są regulowane do września 2004 r. opłaty abonamentowe. Ostatniej wpłaty dokonano [...] października 2004 r. za okres od maja 2004 r. do września 2004 r. Wykaz opłat abonamentowych dokonywanych przez stronę na książeczkę radiofoniczną [...] jest przechowywany w elektronicznym archiwum. Wydruk tego wykazu znajduje się w aktach sprawy.

Jak wynika z powyższych ustaleń, po zgłoszeniu zaprzestania korzystania z odbiorników abonent otrzymywał (obowiązujący w danym okresie) dokument potwierdzający dokonanie wyrejestrowania w placówce operatora wyznaczonego (urzędzie pocztowym), który należy przechowywać, by móc się nim okazać w razie ewentualnej kontroli. W wyroku z [...] marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Gl [...] wskazano, że regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych, nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika.

Opłata za posiadanie odbiornika nie jest związana z lokalem, a zatem opuszczenie go nie oznacza, że jego użytkownik nie będzie go używał w nowym miejscu zamieszkania. Skoro wierzyciel nie posiada dokumentu wyrejestrowania odbiornika, a zobowiązany takiego dokumentu nie przedstawił, jest on zobowiązany do uiszczenia opłat abonamentowych.

Niezgłoszenie zaprzestania użytkowania odbiornika lub zmian formalnoprawnych skutkuje naliczaniem opłat abonamentu za kolejne miesiące. Zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 2007 r. zobowiązano wierzyciela do nadania posiadaczom imiennych książeczek indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia ich o nadanych numerach, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. do 13 grudnia 2008 r. Rozporządzenie to stanowiło, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników są dowodem zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Poczta [...] S. A., chcąc wywiązać się z określonych w rozporządzeniu zobowiązań, wysyłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dotychczasowe dowody ich zarejestrowania w formie imiennych książeczek. Rozporządzenie z 2007 r. nie stanowi o doręczeniu, lecz zawiadomieniu, a zatem Poczta [...] S. A. wykonała obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy imiennych książeczek) o nadaniu im indywidualnych numerów przez przesłanie im zawiadomienia. Przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru) na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym przepisie rozporządzenia z 2007 r.

Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem wniosku rejestracyjnego, ale stanowiło przejście do innego systemu rozliczania abonamentu.

Obowiązek wnoszenia opłat wynika bezpośrednio z ustawy o opłatach abonamentowych, zatem nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia abonenta z obowiązku ich wnoszenia.

Użytkownicy odbiorników, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat, za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania.

W sytuacji nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego użytkownik dbający o swe interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie tego zawiadomienia nie upoważnia bowiem użytkownika odbiornika do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych w sytuacji, w której nie wyrejestrował go.

W przypadku zgłoszenia się abonenta, który zagubił, zniszczył lub nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz z imiennymi blankietami wpłat, pracownik urzędu pocztowego ma obowiązek ustalenia numeru rachunku bankowego abonenta i przyjąć opłatę.

Przy realizowaniu obowiązku nadania abonentom indywidualnych numerów identyfikacyjnych wierzyciel posłużył się zautomatyzowanym procesem technologicznym z wykorzystaniem systemu informatycznego. Wysyłany dokument był zgodny z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia z 2007 r. Korespondencja w postaci danych zawartych w plikach była dystrybuowana w formie elektronicznej do drukowania i konfekcjonowania w wybranych jednostkach Poczty [...] na terenie kraju. Ośrodki Wydruku i Konfekcjonowania stanowiły ośrodki drukowania, kopertowania oraz nadania zawiadomień przesyłką nierejestrowaną, ponieważ rozporządzenie z 2007 r. nie nakładało wymogu prowadzenia rejestrów tych przesyłek. Ze względu na masowość wysyłki zawiadomień i przyjętą technologię, nienaruszającą obowiązujących przepisów, pliki przechowywane były wyłącznie w wersji elektronicznej.

Skierowanie do strony zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego znajduje potwierdzenie w systemie informatycznym, bazie danych o abonentach Poczty [...] S. A. W instrukcji obsługi systemu Kartoteka RTV wskazano znaczniki określające rodzaj zawiadomienia kierowanego do zarejestrowanego abonenta, w tym znacznik "P" oznaczający, że dla abonenta wygenerowano pakiet startowy zawierający zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat.

Zobowiązany zarejestrował odbiornik pod adresem: [...] S. , ul. [...] (po zmianie danych na podstawie danych zgromadzonych w bazie Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności PESEL: ul. [...], [...] S. ). W chwili wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. zobowiązanemu przyporządkowano indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...]. Zawiadomienie z [...] lipca 2008 r. o nadaniu tego numeru przesłano na adres wskazany w momencie rejestracji i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Poczta [...] S. A. nie posiadała informacji o zmianie adresu abonenta. Poczta [...] S. A. jest uprawniona do otrzymywania danych z rejestru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r., poz. 388) dopiero na mocy ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324), która weszła w życie 9 października 2015 r. Do akt sprawy załączono kserokopię wygenerowanego z systemu informatycznego duplikatu zawiadomienia o nadaniu stronie indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...].

Poczta [...] S. A. nie dysponuje dokumentem świadczącym o dopełnieniu przez stronę w urzędzie pocztowym formalności związanych ze zgłoszeniem wyrejestrowania odbiornika. W przypadku zaprzestania korzystania z odbiornika lub zmiany adresu abonent powinien niezwłocznie dopełnić właściwych formalności w urzędzie pocztowym.

Zatem, jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała, aby wyrejestrowała zarejestrowany przez siebie odbiornik. Nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu, a nie posiada go także Poczta [...] S. A.

Poczta [...] wysyłała do abonentów zawiadomienia o zaległościach w uiszczaniu opłat. W bazie danych odnotowano daty wystawionych wobec strony zawiadomień. Zawiadomienia te były przesyłane na adres wskazany w dniu rejestracji.

W związku z brakiem wpłaty należności z tytułu abonamentu wierzyciel wystawił także upomnienie, doręczone zobowiązanemu [...] września 2017 r.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego zarzucono naruszenie:

1. art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a.;

2. art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i 4 p.e.a. przez błędne przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany do uiszczania abonamentu, gdyż:

a) w dniu rejestracji ([...] listopada 200 r.) nie otrzymał imiennej książeczki radiofonicznej, stąd nie miał pouczenia o sposobie wyrejestrowania odbiornika i konieczności podania zmiany miejsca zamieszkania;

b) odbiornik wyrejestrował [...] grudnia 2002 r.; w tym kontekście skarżący wskazał, że:

- wierzyciel winien był zawiadomić skarżącego, że wyrejestrowanie nie dobyło się w takiej formie, jakiej wymaga tego Poczta [...] S. A., choć w zaskarżonym postanowieniu przyznała, że wyrejestrowanie nie musiało być na odcinku "W", lecz przesyłką zwykłą, co zostało przez skarżącego dopełnione pismem z [...] grudnia 2002 r.;

- nie jest tak, że dowód wyrejestrowania skarżący winien przechowywać przez nieograniczony czas, a tak twierdzi wierzyciel, co sprzeciwia się stanowisku Sądu zawartemu w wyroku o sygn. akt III SA/Po [...];

c) wyprowadził się w 2004 r. z adresu podanego w dniu zarejestrowania odbiornika i podał wierzycielowi nowy adres; w tym kontekście wskazano, że:

- nie świadczy to o braku uprzedniego wyrejestrowania odbiornika, a podanie nowego adresu mogło być dokonane "choćby dla porządku";

- wierzyciel niezasadnie twierdzi, że zmiana adresu nie miała wpływu na obowiązek uiszczania opłaty;

d) nie doręczono mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego; z duplikatu nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wynika, że wystawiono go na błędny adres;

e) uiszczanie opłat w latach 2002-2004 jest nieudowodnione, bo wierzyciel przedstawił na ta okoliczność jedynie wydruk elektroniczny, który mógł powstać w każdym czasie;

f) wierzyciel długo nie dochodził należności (lata 2004-2012), a nie ma dowodów na przesyłanie skarżącemu upomnień.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zarówno więc organy, jak i Sąd, są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku o sygn. akt III SA/Po [...]. Organy zastosowały się do tej oceny i wykonały te zalecenia.

Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Sąd, z poniższymi zastrzeżeniami, podziela stanowisko organu. W związku z jego omówieniem, powtarzanie go byłoby zbędne.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.

Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 p.e.a.). Organ egzekucyjny nie ma zatem możliwości zakwestionowania stanowiska wierzyciela, który uznał je za niezasadne.

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Stosownie do jej art. 2 za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust. 1) i domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego stanowił wprost przepis prawa, egzekucja egzekwowanego obowiązku znajduje oparcie w przepisach.

Skarżący nie zakwestionował samej rejestracji odbiornika [...] listopada 2002 r. Jest na to zresztą dowód w postaci wniosku rejestracyjnego (k. [...] akt adm.). Nie ma przy tym znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy skarżący otrzymał imienną książeczkę radiofoniczną. Jak słusznie podniósł bowiem organ, obowiązek uiszczania stosownej opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych. Wyrejestrować odbiornik można było w każdej formie, a nie tylko przez wypełnienie odcinka "W", jak błędnie wskazał organ, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy. Obowiązek powiadomienia urzędu pocztowego o zmianie miejsca zamieszkania i zaprzestania używania odbiornika wynika zaś z § 4 obowiązującego ówcześnie rozporządzenia z 1993 r.

Odnośnie kwestii wyrejestrowania odbiornika, zasadnie w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że nie ma na to wystarczających dowodów. Nie może być nim powołane przez skarżącego pismo z [...] grudnia 2002 r., gdyż nie wiadomo, czy w ogóle je wysłano, gdyż nie doszło do adresata (wierzyciela). Każdy dbający o swe interesy abonent musi liczyć się z tym, że pismo wysłane listem zwykłym może ulec zagubieniu i że w takiej sytuacji będą trudności dowodowe przy ustalaniu, czy dane pismo w ogóle zostało wysłane. Przemawia to za dobrą praktyką załatwiania tego rodzaju spraw albo osobiście w urzędzie pocztowym albo za pośrednictwem listu poleconego, przy którym istnieje większe prawdopodobieństwo, że abonent rzeczywiście daną przesyłkę konkretnego dnia na adres wierzyciela wysłał. Co prawda, jak wskazał Sąd w wyroku o sygn. akt III SA/Po [...], skarżący nie ma obowiązku przechowywać dowodu na wyrejestrowanie odbiornika dłużej niż przez pięć lat, ale brak tego dokumentu nie może sam w sobie świadczyć o wyrejestrowaniu odbiornika w 2002 r., tym bardziej, że o braku wyrejestrowania odbiornika w 2002 r. świadczą też inne okoliczności:

1. uiszczanie opłaty w latach 2002-2004; gdyby wyrejestrowanie w 2002 r. nastąpiło, skarżący nie uiszczałby opłat jeszcze przez dwa lata; brak przy tym przepisów zobowiązujących wierzyciela do przechowywania oryginalnych dowodów wpłat za te lata, natomiast elektroniczna baza wierzyciela świadczy, że takie opłaty były uiszczane;

2. podanie w 2004 r. nowego miejsca zamieszkania; doświadczenie życiowe wskazuje, że gdyby skarżący wyrejestrował odbiornik w roku 2002, nie podawałby dwa lata później wierzycielowi swego nowego adresu; nie jest w tym kontekście przekonujące twierdzenie skarżącego, że podania wierzycielowi nowego adresu mógł dokonać "choćby dla porządku"; co istotne, zmiana miejsca zamieszkania nie miała wpływu na istnienie obowiązku uiszczania opłaty, gdyż dotyczy ona abonenta, a nie miejsca zamieszkania.

W tym kontekście należy postrzegać zarzut nieistnienia obowiązku, związany z nieskutecznym nadaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego. W odniesieniu do tego numeru, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Natomiast w myśl § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 2007 r.

Z powyższych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane przez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było warunkiem skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie powiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Nie wprowadzono obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania czy zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Organ wykonał zalecenie Sądu ustalając, że zawiadomienie wysłano na błędny adres, ale w powyższym kontekście nie ma to znaczenia dla nadania numeru, a co za tym idzie - dla rozstrzygnięcia sprawy.

W związku z brakiem dowodu na wysłanie skarżącemu listem zwykłym zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego wierzyciel nie mógł przedstawić dowodu jego wysyłki, ale nawet brak wysyłki - mimo że stanowiłby naruszenie przepisu rozporządzenia z 2007 r. - nie miałby znaczenia dla rozstrzygnięcia. Gdyby bowiem nawet skarżący otrzymał w 2007 r. zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego i mógłby złożyć reklamację co do tego, że już takim abonentem nie jest, musiałby to wykazać. Nie mógłby zaś tego uczynić, gdyż podstawą do rzekomego wyrejestrowania odbiornika jest jedynie jego pismo z [...] grudnia 2002 r., które - jak już wyżej wskazano - nie wiadomo, czy zostało wysłane, gdyż nie dotarło do wierzyciela.

Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy wierzyciel dochodził czy nie należność przez długi okres czasu. Wierzyciel nie musi tego robić, a wystawiony tytuł wykonawczy nie dotyczył opłat przed rokiem 2013.

W ustalonym przez organ stanie faktycznym nie ma wątpliwości, że skarżący zarejestrował odbiornik i nie uiszczał stosownych opłat w okresie objętym tytułem wykonawczym (styczeń 2013 - sierpień 2017). Na marginesie należy wskazać, że doręczono skarżącemu upomnienie.

Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego zarówno na podstawie art. 34 § 4, jak i art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a.

Skoro nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania ani przepisów p.e.a., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.