Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 851/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 -2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Katarzyna Golat /spr./ Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1031/14 w sprawie ze skargi B.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem o sygn. akt IV SA/Po 1031/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. O.-K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, oddalił skargę.

W uzasadnieniu wskazanego wyroku przedstawiony został następujący stan sprawy.

Dnia 25 kwietnia 2013 r. do Urzędu Gminy w R. wpłynął wniosek B. O.-K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R. z [...] lutego 2010 r., znak [...], w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech elektrowni wiatrowych w prognozowanym okresie czasu inwestycji, na działce nr [...] położonej w miejscowości Z., gmina R. wraz z trasą przyłączenia linii energetycznej kablowej SN z w/w elektrowni przebiegających przez działkę nr [...] w miejscowości Z. gmina R. oraz dojazdu do elektrowni wraz z placami montażowymi i manewrowymi. Do wniosku o przywrócenie terminu został dołączony wniosek o wznowienie postępowania.

W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu stwierdzono, że wnioskodawczyni nigdy nie była traktowana w toku postępowania jako strona; nie została poinformowana o wszczęciu postępowania, o czynnościach w jego toku, ani nie doręczono jej decyzji. Wnioskodawczyni nabyła nieruchomość sąsiadującą z nieruchomością, na której planowana jest realizacja przedsięwzięcia 26 lipca 2007 r., co stwarza przesłankę do uznania jej za stronę postępowania.

Postanowieniem z [...] maja 2013 r. nr [...] Wójt Gminy R., wskazując na art. 59 § 1, w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, wskazywanej dalej jako k.p.a.) odmówił wnioskodawczyni przywrócenia terminu.

Wójt ocenił, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, bowiem wnioskodawczyni wywodzi swoje uprawnienie do jego złożenia z tego, że na skutek wydania ostatecznego postanowienia z [...] marca 2013 r. przez SKO dowiedziała się, że temu terminowi uchybiła, gdyż o decyzji dowiedziała się wcześniej. Wójt ocenił taką argumentację jako niezasługującą na uwzględnienie wskazując, że skoro w toku postępowania przed organami obu instancji toczącego się w przedmiocie wznowienia postępowania wykazane zostało, że wnioskodawczyni uchybiła terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 k.p.a., i uchybienie to nastąpiło z jej winy, to wewnętrznie sprzecznym byłoby przyjęcie w niniejszym postępowaniu, że temu terminowi nie uchybiła. Składając wniosek wnioskodawczyni niejako przyznaje, że jednak terminowi uchybiła, mimo że wcześniej twierdziła co innego. Wójt ocenił, że takie działanie nie może zasługiwać na ochronę. Jeśli osoba będąca stroną postępowania nie bierze w nim udziału, może złożyć wniosek o wznowienie postępowania, ale dochowując terminu z art. 148 § 1 k.p.a., a skoro wniosek ten składa to znaczy, że dowiedziała się o treści decyzji, w przeciwnym razie wniosek ten byłby przedwczesny.

Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, wskazując na art. 59 § 1 i art. 144, w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Kolegium stwierdziło, że strona zastępowana przez fachowego pełnomocnika dokonała świadomego wyboru ścieżki dochodzenia swoich praw. Złożyła po terminie wniosek o wznowienie postępowania, a następnie podważała postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku. Wybrana droga okazała się jednak nieskuteczna.

W ocenie Kolegium jeśli, jak wskazuje strona, powodem uchybienia terminu do dokonania czynności - złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest niebranie przez nią udziału w prowadzonym postępowaniu, z uwagi na nieuzasadnione nieuznanie jej za stronę, to nie może to być przyczyną również uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kolegium przesądziło, iż wnioskodawczyni uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, w którym nie była stroną, gdyż o decyzji dowiedziała się wcześniej, niż sama na potrzeby niniejszego postępowania wskazywała. W ocenie Kolegium w oparciu o te same okoliczności i przyczynę co do wznowienia postępowania nie można skutecznie żądać przywrócenia terminu do czynności dla której zakreślony był termin.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. O.-K. wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień, zarzucając w szczególności naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skutkujące wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia przesądza o braku możliwości przywrócenia terminu do złożenia wniosku, w sytuacji, gdy:

a. stwierdzenie uchybienia terminu w toku postępowania administracyjnego aktualizuje dopiero możliwość skorzystania z przysługujących stronie środków prawnych, w tym w szczególności złożenia wniosku o przywrócenie terminu,

b. termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia doręczenia stronie ostatecznego rozstrzygnięcia przesądzającego o uchybieniu terminu,

c. stwierdzenie uchybienia terminu w toku postępowania wznowionego zostaje dokonane bez badania przyczyn uchybienia, w tym w szczególności przesłanki zawinienia strony, które to okoliczności powinny być badane właśnie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 632/13 uznając, że skarga jest niezasadna, wskazał że nieprawomocnym wyrokiem z 9 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 632/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę B. O.-K., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2013 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta z [...] września 2011 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją środowiskową. W skardze zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Po 632/13 pełnomocnik zarzucał naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy "w sytuacji gdy skarżąca udowodniła w oparciu o dokumenty prywatne i zeznania świadków, iż powzięła wiadomość o decyzji 26 kwietnia 2010 r. i niezwłocznie podjęła działania co do wyeliminowania tej decyzji".

Dalej Sąd I instancji stwierdził, że podziela argumentację organów administracji. Przytoczył art. 58 § 1 k.p.a. i zwrócił uwagę, że jego stosowanie wiąże się z oceną uprawdopodobnienia braku winy dopiero po stwierdzeniu, że został zachowany termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, a w przedmiotowej sprawie organy administracji słusznie uznały, że siedmiodniowy termin nie został dotrzymany, z powodów opisanych w obu postanowieniach.

Oceniając stanowisko zaprezentowane przez pełnomocnika, że siedmiodniowy termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu rozpoczął dla skarżącej swój bieg dopiero od dnia, w którym ostatecznym postanowieniem organ administracji stwierdził uchybienie terminu, Sąd stwierdza, że istotnie w judykaturze prezentowany jest pogląd, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Datą taką w sprawie II SA/Gl 699/12 była data doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Jednakże w ocenie Sądu I instancji - w rozpatrywanej sprawie taka konstrukcja nie może znaleźć zastosowania, bowiem skarżąca reprezentowana była przez fachowego pełnomocnika i nawet uznaniu, że przyczyną uchybienia terminu była nieświadomość skarżącej co do tego kiedy rozpoczął się i skończył bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to w żaden sposób nie można podzielić poglądu, że przyczyna ta ustała dopiero wraz z doręczeniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2013 r. utrzymującej w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z [...] września 2011 r. odmawiające wznowienia postępowania ze względu na złożenie wniosku o wznowienie po ustawowym terminie. Decyzja z [...] marca 2013 r. zakończyła bowiem postępowanie administracyjne, które wszczęte było na wniosek skarżącej z 11 maja 2010 r., a już decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wójt Gminy R. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2010 r. Przyczyną odmowy było złożenie wniosku o wznowienie z przekroczeniem miesięcznego terminu. Organ wskazał przy tym na fakt podania decyzji z [...] lutego 2010 r. do publicznej wiadomości poprzez obwieszczenie. Z chwilą zapoznania się przez skarżącą z decyzją z [...] czerwca 2010 r. musiał ustać stan jej nieświadomości co do tego kiedy rozpoczął się i skończył bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym też czasie skarżąca miała do wyboru dwie drogi obrony swego interesu prawnego: złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (jeśli podzielała stanowisko organu, że termin ten upłynął), bądź przez zwalczanie orzeczenia organu i wykazywanie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie nie upłynął. Skarżąca wybrała druga drogę i podążała nią konsekwentnie przez trzy lata, skarżąc rozstrzygnięcia organów administracji i inicjując dwukrotnie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (syn. akt IV SA/Po 257/12, IV SA/Po 632/13). W tych okolicznościach nie może skutecznie wykazywać, że brak jej świadomości co do biegu terminu ustał dopiero wraz z doręczeniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2013 r.

Jest też znamienne – w ocenie Sądu I instancji - że w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2013 r. inicjującej postępowanie w sprawie IV SA/Po 632/13 skarżąca twierdziła, iż udowodnione zostało złożenie przez nią wniosku o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, zaś w sporządzonym w tym samym czasie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania stwierdzała okoliczność przeciwną: że termin ten został przekroczony (złożenie wniosku o przywrócenie terminu oznacza przyznanie per se jego przekroczenia). Sąd I instancji wywodził, że nie może zaakceptować tego dualizmu zastosowanego w celu wykazywania swych racji w dwóch różnych postępowaniach i podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 marca 1999 r. w sprawie I SA/Gd 1664/98, że bezskuteczność czynności procesowej dokonanej przez stronę postępowania, wobec uchybienia terminu do jej dokonania, strona może zwalczać dwoma środkami – podważając akt stwierdzający uchybienie terminu jako wadliwy albo też wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności.

Sąd I instancji ocenił, że organy postąpiły prawidłowo, odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją środowiskową. Co do tego, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i skardze nie zostały podane żadne relewantne okoliczności. Brak winy w uchybieniu terminu wywodzony był z niezawinionego nieuczestniczenia przez skarżącą w postępowaniu zakończonym decyzja z [...] lutego 2010 r. To nieuczestniczenie jest jednak okolicznością istotną dla kwestii wznowienia postępowania, a nie przywrócenia terminu do złożenia o to wniosku.

Badanie przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez osobę zainteresowaną następuje jednak dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Organy administracji słusznie uznały, że skarżąca tego terminu nie dochowała.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

W skardze kasacyjnej obejmującej w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1031/14, skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając na podstawie art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."):

I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 49 k.p.a. poprzez przyjęcie, że fikcja prawna doręczenia decyzji lub powiadomienia o niej rozciąga się również na przepis art. 148 § 2 k.p.a. i w konsekwencji uznanie, że termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg piętnastego dnia po publicznym ogłoszeniu decyzji bez względu na to, czy skarżąca z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznała i czy była uznana przez organy administracji publicznej za stronę przedmiotowego postępowania administracyjnego, podczas gdy przepis art. 148 § 2 k.p.a. wiąże początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania wyłącznie z faktycznym, rzeczywistym powzięciem wiadomości o decyzji, a powyższe zostało udowodnione w oparciu o dokumenty prywatne i zeznania świadków, nawet przy zaniechaniu przeprowadzenia dalszych, wnioskowanych przez stronę czynności dowodowych, co spowodowało oddalenie skargi, podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie,

II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 P.p.s.a. poprzez naruszenie obowiązku dokonania oceny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego ze wszystkimi przepisami mającymi zastosowanie w danej sprawie, w szczególności brak kompleksowego rozważenia wszystkich zarzutów skargi i w konsekwencji brak odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a.; art 107 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., a także brak wszechstronnego rozpoznania zarzutu naruszenia następujących art. k.p.a.: 77 § 1, 78, 75 § 1 k.p.a.,

III. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 78 § 2 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a., a ponadto w związku z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącą w zakresie, w jakim dowody te i wnioski zmierzały do wykazania spełnienia wymogu wniesienia podania w terminie miesięcznym od dnia powzięcia wiadomości o decyzji, w szczególności wnioskowanych przez skarżącą dowodów ze świadków i dowodu z przesłuchania samej strony, przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. i w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a.,

IV. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit c) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w wyniku oddalenia skargi w sytuacji, gdy organy administracji nie dokonały oceny znaczenia dowodów, zaniechały kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a w rezultacie poczyniły nietrafne ustalenia, w sytuacji gdy skarżąca udowodniła w oparciu o dokumenty prywatne i zeznania świadków, iż powzięła wiadomości o decyzji w dniu 26 kwietnia 2010 r. i niezwłocznie podjęła działania prawne co do wyeliminowania decyzji z [...] lutego 2010 r. z obrotu prawnego,

V. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ administracji uzasadnił stanowisko wyrażone w postanowieniu z [...] marca 2013 r. w rażąco lakoniczny sposób, jedynie rekapitulując treść postanowienia organu I instancji, nie dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzestając na ogólnym spostrzeżeniu, iż "jednoznaczne" jest powzięcie wiadomości w innej dacie niż 26 kwietnia 2010 roku, bez wskazania, na czym ta jednoznaczność polega bez wskazania innej, bardziej prawdopodobnej daty i to daty, która implikowałaby wniosek o uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania,

VI. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art 10 oraz art. 28 kpa, wskutek oddalenia skargi w sytuacji, gdy organ administracji nie wezwał strony - B. O. K. do udziału w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych mimo, iż posiada ona interes prawny do udziału w postępowaniu, mimo zaniechania informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, organ administracyjny obarczył winą skarżącą za niedochowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie, o której nie posiadała obiektywnej wiedzy, że się toczy,

VII. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. w wyniku oddalenia skargi w sytuacji, gdy organ administracji nie przywrócił terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania mimo, że: termin do złożenia przedmiotowego wniosku biegnie dopiero od dnia doręczenia stronie ostatecznego rozstrzygnięcia przesądzającego o uchybieniu terminu, stwierdzenie uchybienia terminu zostało dokonane bez zbadania przyczyn jego uchybienia, a ponadto brak jest winy skarżącej w niedochowaniu terminu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem strony skarżącej kasacyjnie - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Kierując się wskazanymi wymogami co do treści skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny ocenił jako niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 P.p.s.a., w zw. z art. 141 P.p.s.a. poprzez niedochowanie obowiązku dokonania oceny zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego ze wszystkimi przepisami mającymi zastosowanie w danej sprawie, w szczególności brak kompleksowego rozważenia wszystkich zarzutów skargi i w konsekwencji brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu do naruszenia art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a.; art. 107 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., a także brak rozpoznania zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., 78 k.p.a., 75 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Uchybienie przepisowi art. 134 § 1 P.p.s.a. może nastąpić w przypadku, gdy sąd pierwszej instancji nie zauważy niewskazanego w skardze naruszenia prawa przez organy administracji orzekające w sprawie, albo rozpozna sprawę, wykraczając poza jej granice. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza bowiem, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (A. Kabat, Komentarz do art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013). Sąd nie jest wprawdzie związany granicami skargi, działa jednak w granicach danej sprawy administracyjnej. Granice orzekania sądu administracyjnego I instancji wyznacza sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (a nie procesowym), a skoro skarżący przedmiotem skargi może uczynić określony akt lub czynność z zakresu administracji publicznej w całości lub tylko w części, to tak określony w skardze przedmiot zaskarżenia wyznacza jednocześnie wiążące granice sprawy rozpoznawanej przez sąd (por. wyrok NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt I OSK 73/10; wyrok NSA z 18 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09; wyrok NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt I GSK 1158/09; wyrok NSA z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 618/09; wyrok NSA z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1739/09; wyrok NSA z 5 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1904/09, orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).

Oparcie zarzutu skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 134 § 1 P.p.s.a. wymaga zatem wykazania, że sąd administracyjny wydając wyrok nie rozstrzygał w granicach danej sprawy, tj. uczynił przedmiotem rozpoznania legalność innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę; bądź rozstrzygał w granicach takiej sprawy, ale w sposób niecałościowy, pomijając określone istotne elementy takiej sprawy, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego wywodu w skardze kasacyjnej zabrakło.

Wyartykułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 P.p.s.a. (pkt II skargi kasacyjnej) jest niezasadny, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uczynił przedmiotem orzekania i wydał wyrok w stosunku do zaskarżonego aktu, tj. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Sąd I instancji rozstrzygnął zatem sprawę w jej granicach, nadto analiza zaskarżonego wyroku nie wskazuje, by Sąd I instancji rozpoznał inną sprawę niż ta, w której wydano zaskarżone rozstrzygnięcia.

Wbrew treści skargi kasacyjnej nie doszło również do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. (pkt II skargi kasacyjnej). Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku, czyli a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do Sądu administracyjnego, b) prezentację stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko Sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem.

Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniała przyczynowa korelacja. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć taką, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, a taka sytuacja nie zachodzi w tej sprawie (por. wyrok NSA z 25 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 487/08, CBOSA).

Znajdujące się w aktach sprawy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1031/14 spełnia te wymogi. Zawiera w swej treści przedstawienie (zacytowanie, wymienienie czy zaprezentowanie) stanowisk stron oraz zarzutów podniesionych w skardze. Zawarte jest również ustosunkowanie się do istotnych zarzutów strony oraz ich ocena, jak również jej umotywowanie.

Z brzmienia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wynika, że sąd administracyjny musi się odnosić do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze (por. wyrok NSA z 11 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 294/10, Lex nr 1071254). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez Sąd I instancji. W związku z powyższym nie zasługuje na aprobatę zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w wyniku braku odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia następujących przepisów k.p.a.: art. 80, art. 7, art. 8, art. 107, art. 9, art. 11, oraz brak wszechstronnego rozpoznania zarzutu naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., 78 k.p.a., 75 § 1 k.p.a.

W tym miejscu wymaga podkreślenia, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. To autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazując, które normy prawa zostały naruszone, a sąd kasacyjny nie ma obowiązku, ani też prawa do dokonywania konkretyzacji zarzutów kasacyjnych, wykładni zakresu zaskarżenia i jego kierunków, czy też domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2029/12, CBOSA).

Niezasadne są również pozostałe zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania.

Skarżąca kasacyjnie zarzucając naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji, nie wymienia art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Przypomnieć przy tym należy, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. może być tylko naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy, wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Takiego zaś naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny się nie dopatrzył.

Przyczyną tego stanu jest to, że wyartykułowane w skardze kasacyjnej zarzuty ogniskują się wokół naruszenia art. 148 § 2 k.p.a., mającego w ocenie skarżącej kasacyjnie wynikać z niedopełnienia wymogów dotyczących postępowania dowodowego statuowanych przez k.p.a. oraz z błędnej interpretacji skutków obwieszczenia w kontekście momentu biegu terminu na wniesienie odwołania. Tymczasem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r. wydane zostało w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z [...] maja 2013 r. dla którego podstawę prawną stanowił art. 59 § 1 k.p.a., w związku z art. 123 tej ustawy.

Za niekorespondującą z treścią zarówno zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r., jak i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po 1031/14 należy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać argumentację skargi kasacyjnej, jak również jej uzasadnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podkreślił bowiem, że skarżąca w toku postępowania wykazywała, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie upłynął. Skarżąca z taką argumentacją skarżyła rozstrzygnięcia organów administracji i inicjowała dwukrotnie postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu (syn. akt IV SA/Po 257/12, IV SA/Po 632/13). W tych okolicznościach Sąd I instancji stwierdził, że "nie może skutecznie wykazywać, że brak jej świadomości co do biegu terminu ustał dopiero wraz z doręczeniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] marca 2013 r.". Decyzja ta zakończyła bowiem postępowanie administracyjne, a już decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wójt Gminy R. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lutego 2010 r.

Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w postanowieniu z [...] czerwca 2014 r. argumentowało, że jeśli – jak wskazuje strona skarżąca - powodem uchybienia terminu do dokonania czynności - złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest niebranie przez nią udziału w prowadzonym postępowaniu, z uwagi na nieuzasadnione nieuznanie jej za stronę, to nie może to być przyczyną również uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Kolegium w oparciu o te same okoliczności i przyczynę co do wznowienia postępowania nie można skutecznie żądać przywrócenia terminu do czynności, dla której zakreślony był termin.

Przytoczona treść wskazanych aktów, niezawierająca argumentów, z którymi polemizuje skarżąca kasacyjnie, czyni zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w jej pkt I, III i IV nieskutecznymi.

Ponadto pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. (pkt VI skargi kasacyjnej) poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy – zdaniem skarżącej kasacyjnie - organ administracji uzasadnił stanowisko wyrażone w postanowieniu z [...] marca 2013 r. w rażąco lakoniczny sposób, jedynie rekapitulując treść postanowienia organu I instancji, nie dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzestając na ogólnym spostrzeżeniu, iż "jednoznaczne" jest powzięcie wiadomości w innej dacie niż 26 kwietnia 2010 r., bez wskazania, na czym ta jednoznaczność polega i bez wykazania innej, bardziej prawdopodobnej daty i to daty, która implikowałaby wniosek o uchybieniu terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a nie postanowienie tego organu z [...] marca 2013 r., odnoszące się do innej instytucji prawnej.

Odnośnie zaś do zarzutu VI skargi kasacyjnej (tj. naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art 10 oraz art. 28 kpa, poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ administracji nie wezwał strony - B. O. K. do udziału w postępowaniu dotyczącym uwarunkowań środowiskowych mimo, iż posiada ona interes prawny do udziału w postępowaniu i mimo zaniechania informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy) zasadnym jest wskazanie, że sam fakt niebrania udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, tym bardziej, że wniosek B. O.-K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy R. z [...] lutego 2010 r. wpłynął do Urzędu Gminy w R. dnia 25 kwietnia 2013 r., a wcześniej zakończyło się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, bowiem postanowieniem z [...] marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., utrzymało w mocy postanowienie Wójta z [...] września 2011 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją środowiskową. Prawidło wskazaną sekwencję zdarzeń przywołał Sąd I instancji i przypisał następstwu czasowemu w postaci: złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, a następnie, po zakończeniu postepowania postanowieniem odmownym - złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego, skutków prawnych w postaci niezasadności twierdzenia o braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu.

Ta sama przyczyna powoduje brak prawnej skuteczności zawartego w pkt VII skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ administracji nie przywrócił terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania mimo, że: termin do złożenia przedmiotowego wniosku biegnie dopiero od dnia doręczenia stronie ostatecznego rozstrzygnięcia przesądzającego o uchybieniu terminu, stwierdzenie uchybienia terminu zostało dokonane bez zbadania przyczyn jego uchybienia, a ponadto brak jest winy skarżącej w niedochowaniu terminu. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wywodził, iż brak jest podstaw do uznania, za spójną argumentacji skarżącej, że o niedochowaniu terminu dowiedziała się dopiero wskutek zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie można tu również abstrahować od zasad wykładni instytucji przywrócenia terminu, które nie mogą prowadzić do konstatacji, że każda odmowa wszczęcia postępowania z uwagi na przekroczenie miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. otwiera automatycznie drogę do skutecznego wniosku o przywrócenie terminu. Niejako zatem na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że – jak stanowi art. 143 k.p.a. - wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Argumentacja skarżącej nie uwzględnia wykonalności postanowienia Wójta Gminy R. z dnia [...] września 2011 r. odmawiającego wznowienia postępowania.

Sąd I instancji słusznie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a tylko naruszenie o tym charakterze mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia. Kierując się zatem wspomnianymi wyżej względami, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona w sprawie skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw, w związku z czym, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.