Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 799/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2010-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 1 art. 77 par. 1 art. 9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 1 ust. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 306
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] . Kierownik [...] przyznał na rzecz J S płatności do gruntów rolnych za[..] . w łącznej kwocie [...] zł w tym z tytułu [...] zł, [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości o kwotę [...] zł oraz PZ w wysokości [...] zł.

Na skutek odwołania J S w którym zarzucał nieuwzględnienie wszystkich zarzutów do raportu z kontroli obszarowej oraz nieprzeprowadzenie spotkania z producentem, Dyrektor [...] decyzją z dnia[...] . uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania ze wskazaniem na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia[...] . przyznał na rzecz J S płatności do gruntów rolnych na [...] w kwocie [...] zł w tym z tytułu: 1) [..] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [....] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, 2) UPO w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł, 3) PZ w kwocie [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł.

Dokonane zmniejszenia były wynikiem stwierdzenia w toku kontroli obszarowej przeprowadzonej od[...] . do[...] . różnic pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią działek, a powierzchnią stwierdzoną jak również niestosowanie się producenta do podstawowych wymogów w zakresie dobrej kultury rolnej – szczegółowo uzasadnione w wydanej decyzji. W odniesieniu do powierzchni dotkniętych nadmiernymi opadami nie zastosowano sankcji zmniejszenia płatności.

W odwołaniu od tej decyzji, w części zmniejszającej przyznane płatności, J S wniósł o jej uchylenie i przyznanie płatności w pełnej wysokości,

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

o udzielenie mu niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych istotnych w sprawie, zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym

i dopuszczenie dowodu z załączonych fotografii i wyrysuj graficznego. Skarżący nie zgadzał się z oceną inspektorów terenowych co do prowadzonych przez niego upraw żyta, porzeczki oraz łubinu (działki C,BB,AE).

Dyrektor [....] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odpowiada prawu oraz ustalonym faktom.

Co do zarzutu odnoszącego się do zakwestionowana wyników kontroli, organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, kontrolą objęto wszystkie działki rolne zadeklarowane we wniosku. Kontrola metodą inspekcji terenowej, oprócz ustalenia granic działek rolnych i dokonania ich pomiaru, obejmuje również przeprowadzenie przez kontrolującego m.in. takich czynności w terenie jak stwierdzenie rodzaju użytku gruntowego na danej działce rolnej, a także określenie czy na danej działce rolnej przestrzegane są minimalne wymagania utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007, Nr 46, poz. 306). Działki rolne są lokalizowane przez inspektorów w terenie za pomocą map i GPS-u, a pomiary dokonywane są za pomocą GPS-u lub innych metod pomiarowych. Raport z kontroli na miejscu ma wartość dowodową, bowiem stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na kontrolowanych działkach rolnych, poprzez zatwierdzony system kontroli, lokalizowania działek oraz zdjęcia obrazujące w sposób obiektywny sytuację w terenie. W realizacji kontroli terenowej bierze udział zespół wyspecjalizowanych inspektorów terenowych, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy. Specjalistyczne oprogramowanie jest zintegrowane z urządzeniami pomiarowymi, przystosowanymi do pracy w trudnych warunkach terenowych, które z dużą dokładnością określają powierzchnię działek rolnych. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących stwierdzonej powierzchni uprawy żyta na działce rolnej C

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

wskazuje, iż sam Pan J S zadeklarował do płatności uprawę żyta, a nie zaś uprawę żyta z wsiewką wyki, co zostało wskazane w odwołaniu. Inspektorzy terenowi wykonujący kontrolę gospodarstwa producenta, w tym również działki rolnej C, stwierdzili, iż uprawa żyta prowadzona była na powierzchni mniejszej od

deklarowanej przez J S we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] Dodatkowo analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie w postaci zdjęć działki rolnej C, stwierdzić można iż inspektorzy terenowi prawidłowo nie zakwalifikowali części działki C jako uprawy żyta. Część zakwalifikowana przez kontrolujących jako ugór, porośnięta jest trawami, występują na niej pojedyncze kłosy zboża, brak jest śladów wyki. Skarżący wskazuje natomiast w odwołaniu, iż " w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli wyraźnie widać, że jest to żyto przez które przerosła wyka", co zdaniem organu odwoławczego nie znajduje potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie, w tym fotografii części działki C zakwalifikowanej jako ugór ( zdjęcie 106A). Takie stanowisko zostało przedstawione również w piśmie z dnia [...] roku wykonawcy kontroli [...] skierowanym do [...] jak i do samego J S w odpowiedzi na wniesione uwagi do protokołu.

Kolejny zarzut stawiany przez skarżącego to nieprawidłowy pomiar uprawy łubinu wykonany podczas kontroli gospodarstwa. Pan J S wskazał, iż inspektorzy terenowi wykonali fotografie obszaru nie zgłoszonego przez skarżącego do dopłat, jako dowód przedkładając zdjęcie wraz kopią załącznika graficznego działki AE ze wskazanym miejscem wykonania fotografii. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ wskazuje, iż zdjęcie sporządzone przez J S nie może być uznane za wiarygodny dowód w sprawie przez wzgląd na to, iż jeśli nawet przedstawia działkę rolną, która we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] została oznaczona identyfikatorem AE, to nie jest one opatrzone datą sporządzenia i może przedstawiać działkę w okresie innym niż objęty kontrolą. Fotografia sporządzona przez kontrolujących w dniu [...] roku nie potwierdza twierdzeń producenta, jakoby na działce wysiany był [...] ( zdjęcie 48), a wśród roślinności obecnej na zdjęciu [...] zadeklarowany we wniosku, jest albo

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

niedostrzegalny, albo zdominowany przez chwasty. Po dokonaniu analizy załącznika graficznego, na którym J S zakreślił powierzchnię działki rolnej AE i jego konfrontacji ze szkicem pomiaru działki wykonanym przez osobę odpowiedzialną za przeprowadzenie kontroli, organ odwoławczy stwierdza, iż zdjęcie działki, wbrew twierdzeniom skarżącego, zostało wykonane z obrzeży działki zgłoszonej przez J S do dopłat. Wobec powyższego postawiony zarzut uznaje się za bezzasadny.

Organ II instancji stwierdza, iż w przypadku działki BB na zdjęciu wyraźnie widać nie tylko trawy, ale i łany chwastów, brak jest natomiast deklarowanej do płatności uprawy porzeczki. Działka ta, nie zawiera jakiejkolwiek zgodnej z normami uprawy. Grunty rolne, są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych - jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Zgodnie z § 1 ust 1 § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 roku poz. 306 nr 46) uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku w terminie do dnia [...] koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Tylko wypełnienie tego obowiązku pozwala na stwierdzenie, że grunty rolne są utrzymywane zgodnie z minimalnymi normami. Jeżeli zmienił się stan na działkach rolnych i nie kwalifikują się one do uzyskania płatności po złożeniu przez Producenta wniosku, może on zgodnie z przepisem art. 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r., str. 18) wycofać w każdej chwili wniosek lub jego część, przy czym wycofanie nie zostanie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości, jeżeli rolnik został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku albo o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Niestosowanie się do podstawowych wymogów w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska zgodnie z art. 7 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 270 z 21.10.2003 r., str. 1 ze zm.) w związku z art. 66 rozporządzenia Komisji (WE)

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz.

WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) powoduje zmniejszenie całkowitej kwoty płatności do gruntów rolnych, które mają zostać przyznane w danym roku kalendarzowym, w którym doszło do wystąpienia niezgodności. Mając na uwadze powyższe rozważania zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo zastosował wobec producenta rolnego sankcje finansowe za nieprzestrzeganie zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z wymogami ochrony środowiska.

Pan J S załączył do odwołania sporządzone przez siebie zdjęcia działki rolnej BB, co zostało ustalone na podstawie analizy przedłożonych zdjęć i porównaniu ich ze zdjęciem sporządzonym przez wykonawcę kontroli gospodarstwa producenta. Rodzaj uprawy przedstawiony na zdjęciach załączonych do odwołania jest dalece odmienny od tego przedstawionego na zdjęciu sporządzonym przez inspektora terenowego w dniu kontroli (zdjęcie 151). Na fotografiach J S wyraźnie widać uprawę porzeczki i wysianą w międzyrzędziach trawę, zdjęcia te nie są jednak opatrzone datą sporządzenia, co w porównaniu ze zdjęciem sporządzonym w dniu kontroli pozwala na stwierdzenie, iż wszystkie zabiegi agrotechniczne związane z uprawą porzeczki na działce rolnej BB zostały wykonane po wykryciu przez wykonawcę kontroli nieprawidłowości. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku spotkania z rolnikiem w celu wyjaśnienia nieprawidłowości, organ odwoławczy informuje, iż zgodnie z pismem z dnia [...] roku podpisanym przez Kierownika [...] wykonawcy kontroli nie udało się skontaktować z Panem J S w celu umówienia na spotkanie. Pomimo tego prawo skarżącego jako strony było chronione poprzez przekazanie mu kopii protokołu w czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach [...] roku do [..] roku pocztą w dniu [...] roku oraz korekty raportu z czynności kontrolnych w dniu [....] roku. W opinii Dyrektora [...] ten tryb postępowania mieści się

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

w istocie zasady określonej w art. 10 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, stanowi bowiem przejaw zapewnienia Stronie udziału w każdym postępowaniu i umożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie.

Zgodnie z art. 31 ust 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz.217) w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, Dyrektorowi[...] , w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

Przekazanie protokołu z czynności kontrolnych nastąpiło z opóźnieniem w stosunku do daty samej kontroli z uwagi na konieczność przeprowadzenia weryfikacji jakości dokumentacji pokontrolnej przez upoważnione służby [...] Z uwagi na wykryte niedociągnięcia wykonawca kontroli [...] - musiał uzupełnić sporządzoną dokumentację, co opóźniło proces zatwierdzania protokołu przez [...] a co za tym idzie - niekorzystnie wpłynęło na termin przekazania kopii protokołu Stronie. Niemniej jednak zgodnie z dokumentacją znajdująca się w aktach sprawy strona odwołująca się z przysługującego jej prawa odniesienia się do wyników z kontroli skorzystała składając w dniu [...] roku zastrzeżenia do wyników kontroli przeprowadzonej w dniach [...] roku do [...] roku przez firmę [....] a zawartych w raporcie z kontroli. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia wszystkich uwag wniesionych do raportu z kontroli, organ odwoławczy uznaje zarzut za bezzasadny. Zgodnie z wiedzą organu posiadaną z urzędu oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wykonawca kontroli [...] szczegółowo odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez J S zastrzeżeń w piśmie z dnia [...] , a nie wszystkie zastrzeżenia zostały uwzględnione w raporcie z kontroli przez wzgląd na stwierdzone przez kontrolujących nieprawidłowości. Dowodem potwierdzającym uwzględnienie części uwag producenta dotyczących raportu z kontroli, jest korekta raportu z kontroli nr [...] przesłana do producenta przesyłką poleconą nr [...] w dniu [....] roku.

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

Szeroko udokumentowany stan faktyczny gruntów stwierdzony przez kontrolujących w dniach w dniach [...] roku do [....] roku nie budzi wątpliwości organu, co do ustalonych nieprawidłowości, a wydana przez Kierownika [...] decyzja jest zasadna.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że narusza ona art. 138 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia Bezpośredniego (Dz. U. z 207r. nr 35, poz. 217 ze zm.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 29 lutego 2008r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2008r., Nr 44 poz. 262), § 1 ust. 1 § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa o Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007r. Nr 46, poz. 306 ze zm.) art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.) w związku z § 8 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. z 2007r., Nr 46, poz. 309).

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że doręczenie mu raportu z kontroli, przeprowadzonej od [...] . do[..] . , dopiero[...] ., uniemożliwiło mu zebranie odpowiedniego materiału dowodowego w postaci fotografii, musiał więc posłużyć się fotografiami sporządzonymi w innych celach, które jednak nie zostały uznane za wiarygodne. Na skutek nienależytego poinformowania o wykrytych nieprawidłowościach, z naruszeniem art. 9 kpa, skarżący nie mógł w pełni skorzystać z przysługującego mu, na podstawie art. 31 ust. 7 ustawy z 26 stycznia 207r. o płatnościach (...), prawa do zgłoszenia zastrzeżeń. Pominięcie przedłożonych fotografii i materiału graficznego skarżący ocenia jako naruszenia art. 77 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem.

Nie zachodzi zarzucane naruszenie art. 138 kpa, bowiem zgodnie z § 1 pkt 1 tego artykułu organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji przedstawiając je w szczegółowym i wnikliwym uzasadnieniu, nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia kontroli sądowej.

Nie można również uznać za zasadny zarzutu naruszenia art. 31 ust. 7 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bowiem skarżący miał możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli i z prawa tego skorzystał skutecznie, gdyż istotna część jego zastrzeżeń została uwzględniona przez "[...] (korekta z[...] .), jak i przez organ I instancji w wydanej decyzji (obszary objęte nadmiernymi opadami).

Opóźnione w stosunku do daty kontroli doręczenie skarżącemu raportu spowodowane było – jak wynika z akt sprawy – koniecznością przeprowadzenia weryfikacji dokumentacji przez upoważnione służby [...] oraz uzupełnienia dokumentacji przez [...] Sytuacja ta, usprawiedliwiona okolicznościami, nie może być uznana za naruszenie prawa, wręcz przeciwnie, podjęte działania zmierzały do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego – zgodnie z art. 77 § 1 kpa. Za nietrafny należy w tym miejscu uznać zarzut naruszenia art. 9 kpa. Obowiązek poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i p prawnych dotyczących jego praw i obowiązków został spełniony przez doręczenie zatwierdzonego raportu z kontroli obszarowej. Czynności poprzedzające zatwierdzenie raportu nie wymagały informowania skarżącego, choć były dla niego dostępne, gdyby wyraził takie zainteresowanie. Nie ma natomiast podstaw do uznania, że wcześniejsze doręczenie raportu umożliwiłyby skarżącemu zrobienie zdjęć i podważenie ustaleń raportu. Należy bowiem mieć na uwadze – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – wartość dowodowa ustaleń

Sygn. akt I SA/Sz 799/09

raportu ma przeważające znaczenie, gdyż stanowi obiektywne odzwierciedlenie sytuacji na kontrolowanych działkach.

W kontroli terenowej bierze udział zespół wyspecjalizowanych inspektorów terenowych, którzy zostali wyszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy przystosowany do pracy w trudnych warunkach, które z dużą dokładnością określają powierzchnię działek. Warunków tych nie mogły spełniać fotografie wykonane przez skarżącego.

Z powyższych względów za niezasadny należało też uznać zarzut naruszenia § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2007r., bowiem zgodnie z obiektywnymi ustaleniami raportu z kontroli zakwestionowana cześć gruntów rolnych (działki C,AE,BB) nie była utrzymywana zgodnie z normami, co szczegółowo omówiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym i prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, zaś skarga nie zawiera konkretnych zarzutów w tym zakresie.

Wskazany w skardze przepis art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/209 z 19 stycznia 2009r. obowiązuje od 31 stycznia 2009r. i jest adresowany do państw członkowskich, nie daje natomiast żadnych bezpośrednich uprawnień w zakresie płatności.

Skarga nie wskazuje na czym miałoby polegać naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 ani § 8 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2007r. Również z urzędu nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia tych przepisów.

Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a nieuzasadniona skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.