Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2826/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par 20 ust. 1 i 3 pkt 1; par 19 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 200 poz 1443
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu  przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na  lata 2007-2013
article: art. 535 par 1; art. 583 par 1
journal: Dz.U. 2014 poz 121
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tekst jednolity.
article: art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2014 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz G.M. kwotę 3 917 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez G.M. (dalej: skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z [...] sierpnia 2014r. nr 72/14 utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: organ I instancji) z [...] maja 2014r. nr [...], o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 50.000 zł z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.

Organ I instancji dnia [...] sierpnia 2008 r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu skarżącemu pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 50.000 zł z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.

Pomoc finansowa został wypłacona na konto skarżącego w dniu 18 września 2008 r.

Pismem z 16 sierpnia 2011 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Stronę m.in. o konieczności złożenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopii faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy tj. do dnia 18 września 2011 r.

W dniu 16 września 2011 r., Strona złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR m.in.:

1) oświadczenie sprzedawcy wozu paszowego, zgodnie z którym, G. M. zapłacił za wóz paszowy ([...]) do dnia 12 września 2011 r. kwotę 36 412,80 zł (na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.);

2) fakturę VAT - zaliczka nr [...] z [...] marca 2010 r., na zakup wozu paszowego ([...]), na sumę 7 478.60 zł brutto;

3) fakturę VAT nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., na zakup wozu paszowego ([...]), z adnotacją płatne w 48 ratach, na sumę 94 323,08 zł brutto ( po rozliczeniu zaliczki na sumę 86 844,48 zł brutto);

4) umowę z 18 marca 2010 r., dotyczącą sprzedaży przez firmę S., G.i M., wozu paszowego ([...]) o wartości 94 323,08 zł brutto, zgodnie z którą kupujący zobowiązuje się wpłacić należność w 48 miesięcznych ratach oraz zaliczkę w wysokości 7 478.60 zł;

5) potwierdzenia przelewów z tytułu zapłaty za wóz paszowy ([...]), w tym wpłaty zaliczki na sumę 7 478.60 zł z dnia 3 marca 2010 r., wpłat poszczególnych rat w okresie od dnia 14 czerwca 2010 r. do dnia 6 września 2011 r., w sumie na kwotę 35 198,33 zł.

Organ I instancji pismem z 3 grudnia 2013 r., wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie faktury nr [...] oraz umowy sprzedaży wozu paszowego.

W udzielonej pismem z 23 grudnia 2013r. odpowiedzi beneficjent wyjaśnił, że wóz paszowy (umieszczony w biznesplanie) został zakupiony na raty, na podstawie faktury VAT nr [...]. Zwrócił też uwagę, że w dniu 16 września 2011 r. przedłożył w ARiMR komplet "dokumentów do rozliczenia 70% kwoty otrzymanej pomocy do dnia upływu trzech lata od dnia wypłaty pomocy. Dowody zapłaty za wóz paszowy wynosiły 35 198,33 zł i jest to kwota wystarczająca do rozliczenia 70% premii".

Następnie pismem z 20 lutego 2014 r., organ I instancji poinformował beneficjenta o możliwości dokonania zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 100% wypłaconej kwoty pomocy, w związku z nieudokumentowaniem faktu wydatkowania co najmniej 70 % kwoty pomocy finansowej na inwestycje, przed upływem terminu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

W dniu [...] kwietnia 2014 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do G. M. zawiadomienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".

W odpowiedzi, w dniu 14 kwietnia 2014 r., G. M. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR pismo zawierające stanowisko Strony i prośbę o powtórną analizę rozliczenia otrzymanej pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Beneficjent jeszcze raz poinformował, że jego zobowiązaniem w ramach działania był zakup wozu paszowego, który przejął w użytkowanie w dniu wpłaty zadatku, wywiązywał się z umowy, spłacał raty i w terminie wydatkował 70 % kwoty otrzymanej pomocy. Zauważył też, że "w rozporządzeniu mówi się o wydatkowaniu określonej kwoty a nie o własności maszyny."

W dniu [...] maja 2014 r., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, na kwotę 50 000 zł.

Organ I instancji wyjaśnił, że beneficjent nie zrealizował inwestycji przed upływem terminu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, a w związku z tym należy uznać, że nie dopełnił warunku określonego w § 18 ust. 1 pkt 3b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,, Ułatwianie startu młodym rolnikom " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 201, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW". Z uwagi na powyższe skutkuje to obowiązkiem zwrotu 100% uzyskanej kwoty, zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia.

Strona złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji, z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

Pismem z 14 lipca 2014 r., Prezes ARiMR wezwał G. M. do złożenia wyjaśnień, w kwestii ustalenia faktycznie zapłaconej (do dnia 12 września 2011 r.), kwoty za wóz paszowy.

W dniu 24 lipca 2014 r., beneficjent złożył wyjaśnienie dotyczące otrzymanych wpłat do wozu paszowego przez firmę S. w ciągu 3 lat od dnia wypłaty pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".

Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 98, poz. 634 ze zm.; dalej: ustawa o ARiMR) - ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Prezes ARiMR wskazał, że wypłacone skarżącemu środki pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 ustawy.

Następnie Prezes ARiMR wyjaśnił, że skarżącemu 18 września 2008 r. została wypłacona kwota 50.000 zł przyznana decyzją z [...] sierpnia 2008 r. W decyzji tej znalazło się pouczenie (pkt 2 lit. d) o konieczności poniesienia wydatków w wysokości 70% kwoty przyznanej pomocy na inwestycje określone w biznesplanie do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Zgodnie z § 19 pkt 2 rozporządzenia, beneficjent powinien przedłożyć "potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy".

W myśl § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MRiRW – pomoc podlega zwrotowi w całości, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, pkt 1a, pkt 3 Iit. b, pkt 5, pkt 6, pkt 7 lub pkt 8". Zaś § 20 ust. 4 rozporządzenia stanowi z kolei, iż w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy za nieprzedłożenie każdego z dokumentów określonych w tym przepisie, przy czym w przypadku nieprzedłożenia w terminie dokumentów, o których mowa w § 19 pkt 2, 6 oraz 7, zwrotowi podlega 3% kwoty pomocy - niezależnie od liczby nieprzedłożonych dokumentów.

Prezes ARiMR wskazał, że wypłaty 50 000 zł kwoty pomocy dokonano na konto beneficjenta w dniu 18 września 2008 r., w związku z powyższym Strona winna wydatkować 70 % kwoty pomocy oraz przedłożyć w Oddziale Regionalnym ARiMR dokumenty potwierdzające ww. wydatkowanie, najpóźniej w dniu 18 września 2011 r.

G.M. w biznesplanie, co podkreślił organ II instancji jako planowaną inwestycję, przewidział zakup wozu paszowego. W wyznaczonym terminie Strona przedłożyła dokumenty poświadczające poniesienie wydatków na zakup wozu paszowego, w tym fakturę VAT - zaliczka nr [...], na zakup wozu paszowego ([...]), na sumę 7 478.60 zł brutto oraz fakturę VAT nr [...] na zakup wozu paszowego ([...]), z adnotacją płatne w 48 ratach, na sumę 94 323,08 zł brutto (po rozliczeniu zaliczki na sumę 86 844,48 zł). Jednocześnie G. M. złożył oświadczenie sprzedawcy wozu paszowego (z 12 września 2011 r.), zgodnie z którym, zapłacił za wóz paszowy ([...]) do dnia 12 września 2011 r. kwotę 36 412,80 zł (na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.) oraz umowę z dnia 18 marca 2010 r., dotyczącą sprzedaży przez firmę S., G.M., wozu paszowego (o wartości 94 323,08 zł brutto), zgodnie z którą kupujący zobowiązuje się wpłacić należność w 48 miesięcznych ratach oraz wpłaci zaliczkę w wysokości 7 478.60 zł. Strona przedstawiła również potwierdzenia przelewów z tytułu zapłaty za wymieniony wóz paszowy, w tym wpłaty zaliczki na sumę 7 478.60 zł z dnia 3 marca 2010 r. oraz wpłat poszczególnych rat w okresie od dnia 14 czerwca 2010 r. do dnia 6 września 2011 r., w sumie na kwotę 35 198,33 zł.

W trakcie postępowania, organ odwoławczy ustalił, że Strona błędnie dołączyła do potwierdzeń przelewów, potwierdzenie z 16 maja 2011 r., na kwotę 585,48 zł, które nie odnosiło się do zakupu wozu paszowego. Przedstawione potwierdzenia przelewów dotyczyły wpłaty zaliczki oraz spłaty miesięcznych rat za przedmiotowy wóz paszowy, od pierwszej do szesnastej, poza ratą jedenastą. Prezes ARiMR podał, że G. M. przedstawił dowody poniesienia wydatków na zakup wozu paszowego, w okresie do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w postaci potwierdzeń przelewów na kwotę 34 612,85 zł oraz oświadczenia sprzedawcy wozu paszowego (firmy S.) o dokonanych wpłatach Strony: z dnia 12 września 2011 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 412,80 zł. oraz z dnia 22 lipca 2014 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 421,80 zł.

Organ odwoławczy podkreślił, że G. M. nie złożył potwierdzenia przelewu jedenastej raty, natomiast zestawienie otrzymanych wpłat przez sprzedawcę, wyszczególnia również przelew tej raty, z datą otrzymania wpłaty w dniu 19 kwietnia 2011 r.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Prezes ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z umową z 18 marca 2010 r., dotyczącą sprzedaży przedmiotowego wozu paszowego, jego wartość oceniono na 94 323,08 zł brutto i kupujący zobowiązał się wpłacić należność w 48 miesięcznych ratach. W myśl pkt 5 umowy "w przypadku nie wpłacenia kolejnych trzech rat należnych, S. ma prawo rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, a Kupujący jest zobowiązany zwrócić wóz paszowy do siedziby S." oraz zgodnie z pkt 6 umowy, "do momentu zapłaty pełnej ceny wóz paszowy pozostaje własnością S.". Na podstawie wymienionych danych, w ocenie organu odwoławczego nie może uznać, że G. M. (zgodnie § 19 pkt 2 rozporządzenia) przedłożył "kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy".

Prezes ARiMR podkreślił, że realizacja inwestycji w biznesplanie Strony miała polegać na zakupie wozu paszowego. Zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, wydatki na inwestycje, o których mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, mogą obejmować "koszty określone jako koszty kwalifikowalne w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem.

Zdaniem Prezesa ARiMR, w umowie dotyczącej sprzedaży przedmiotowego wozu paszowego, wystąpiła zastrzeżona własność i nawet fakt wydatkowania kwoty przekraczającej 35 000 zł (przekraczającej 70% kwoty pomocy) nie może być uznany, skoro własność przedmiotu umowy została przeniesiona na Stronę w 2014r., tj. po upływie wymaganego terminu.

A zatem, co podkreślił organ II instancji, G. M. nie dopełnił warunku wymienionego w § 18 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia czyli nie wydatkował w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy co najmniej 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie. A przedstawione przez Stronę dowody, dokumentowały poniesienie tylko części wydatków na zakup wozu paszowego, którego G. M. stał się właścicielem, nabył go, po zapłaceniu wszystkich rat, tj. po upływie 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes ARiMR stwierdził m.in., że wysokość wskazanej przez Stronę kwoty wydatków inwestycyjnych poniesionych w ciągu trzech lat od dnia wypłaty pomocy (36 412,80 zł,), oparta jest na oświadczeniu sprzedawcy o uzyskanych wpływach, które nie są potwierdzone przez złożone potwierdzenia przelewów (brak potwierdzenia przelewu jedenastej raty). Zgodnie z potwierdzeniami przelewów jest to kwota poniżej 35 000 zł, zatem poniżej 70% kwoty otrzymanej pomocy.

Na końcu decyzji Prezes ARiMR wskazał przepisy regulujące sposób zwrotu i wyliczenia nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami.

G. M. reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR wraz z decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy:

- art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez naruszenie zasady praworządności oraz powiązanej z nią funkcjonalnie i merytorycznie zasady państwa prawnego, które doprowadziło do wydania przez organ rozstrzygnięcia abstrahującego od treści i granic zakreślonych normami prawnymi zawartymi w przepisach § 20 ust. 1 i 3 pkt. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b oraz § 19 pkt. 2 rozporządzenia - w ramach dokonanej subsumpcji stanu faktycznego niniejszej sprawy;

- art. 8, art. 9, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie wskazanie w treści uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonych decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz

konkretnej kwalifikacji prawnej zarzucanego skarżącemu uchybienia w ramach odrębnych regulacji § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b oraz § 19 pkt. 2 rozporządzenia, w aspekcie odmienności skutków prawnych wynikających z § 20 ust. 3 pkt. 1 oraz § 20 ust. 4 rozporządzenia;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 oraz art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie i przeanalizowanie stanu faktycznego sprawy oraz jego niekompletną ocenę, a w konsekwencji przyjęcie, że beneficjent nie spełnił warunków, o których mowa w § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b oraz § 19 ust. 2 rozporządzenia;

2. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- § 20 ust. 1 i 3 pkt. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b i § 19 ust. 2 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwie zastosowanie w aspekcie poczynionych przez organ błędnych ustaleń w przedmiocie wykładni językowej i celowościowej norm prawnych zawartych w przepisach wskazanych powyżej oraz ich wzajemnej korelacji, które doprowadziły do wydania wadliwego rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom".

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że organ z jednej strony przyjął kwotę 35 198, 33 zł jako wartość wynikającą z potwierdzeń przelewów z tytułu zapłaty za wóz paszowy, w tym zapłaty zaliczki na sumę 7 478, 60 zł z dnia 3 marca 2010 r. oraz wpłat poszczególnych rat w okresie od dnia 14 czerwca 2010 r. do dnia 6 września 2011 r. Z drugiej zaś kwotę 34 612, 85 zł jako wartość pomniejszoną o kwotę 585,48 zł wobec załączenia potwierdzenia przelewu z dnia 16 maja 2011 r. nie odnoszącego się do realizowanego celu inwestycji. W następnym zdaniu jednak organ już wskazuje kwotę 36 412, 80 zł jako wartość wynikającą z oświadczenia sprzedawcy wozu paszowego o dokonanych przez skarżącego wpłatach. W ramach poczynionych przez organ niejasnych ustaleń, jak zaznaczył wnoszący skargę oraz braku dokonania prawidłowej oceny która z ww. wartości sumarycznych uznana jest przez organ za udowodnioną, zaistniała przeszkoda wpływająca na możliwość dokonania prawidłowej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zdaniem pełnomocnika ustalenie przez organ okoliczności, że skarżący udowodnił wydatkowanie jedynie 34 612, 85 zł w ramach przewidzianego okresu pociągałoby za sobą konsekwencję w postaci zwrotu 3 % kwoty uzyskanej pomocy, a nie tak jak to przewidział organ w zaskarżonej decyzji -100%. A zatem w ocenie strony skarżącej organ nie ustalił w sposób klarowny jakiego uchybienia dopuścił się skarżący czy naruszył on normę zawartą w § 19 pkt. 2 rozporządzenia, za które to naruszenie winien zwrócić 3 % wartości uzyskanych środków, czy też dopuścił się naruszenia § 18 ust. 1 pkt. 3 lit. b za które to zgodnie z § 20 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia winien zwrócić 100 % uzyskanej pomocy. Do skargi załączono potwierdzenie przelewu ostatniej raty za wóz paszowy z 10 maja 2014r. na okoliczność nabycia przez skarżącego własności przedmiotu inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Kwestie związane z przyznawaniem pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w szczególności warunki jakie muszą spełnić beneficjenci tej pomocy w związku z jej przyznaniem oraz konsekwencje ich niespełnienia zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 200, poz.1443 ze m., dalej: rozporządzenie MRiRW).

W myśl § 20 ust.1 ww. rozporządzenia pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19. Natomiast §20 ust.3 pkt 1 rozporządzenia MRiRW stanowi, że w przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1, 1a, 3, 5, 6, 7 lub 8 - zwrotowi podlega 100 % kwoty pomocy. §18 ust. 1 pkt 3 lit.b tego rozporządzenia stanowi, że beneficjent powinien realizować do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy założenia biznesplanu, w szczególności wydatkować, w okresie 3 lat od dnia wypłaty pomocy, co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie.

Natomiast w myśl §19 pkt 2 beneficjent powinien przedłożyć w Agencji potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Agencji lub notariusza kopie faktur, dokumentów księgowych o równoważnej wartości dowodowej lub innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków co najmniej 70 % kwoty pomocy na inwestycje zgodne z założeniami biznesplanu - po zrealizowaniu każdej z inwestycji i nie później niż do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.

Z przepisów tych organy orzekające ARiMR prawidłowo wywodzą , że beneficjent zobowiązany jest przedłożyć w Agencji dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków w wysokości co najmniej 70 % kwoty pomocy, przy czym muszą to być wydatki poniesione na inwestycje zrealizowane.

Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 18 sierpnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu G. M. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w wysokości 50 000 zł. Pomoc została wypłacona dnia 18 września 2008 r. W zatwierdzonym decyzją Planie Rozwoju Gospodarstwa (biznesplanie) jako planowaną inwestycję wskazano "zakup wozu paszowego", o przewidywanym koszcie 40 000 zł. Założenia biznesplanu miały być zrealizowane nie później niż w terminie 5 lat od daty wypłaty pomocy.

Dnia 18 marca 2010 r. pomiędzy S. sp. z o.o. a G. M. została zawarta umowa sprzedaży wozu paszowego o wartości 94 323,08 zł brutto, którą to kwotę kupujący zobowiązał się zapłacić w 48 miesięcznych ratach. W myśl pkt 5 umowy "w przypadku nie wpłacenia kolejnych trzech rat należnych, S. ma prawo rozwiązać umowę ze skutkiem natychmiastowym, a Kupujący jest zobowiązany zwrócić wóz paszowy do siedziby S.", a zgodnie z pkt 6 umowy, "do momentu zapłaty pełnej ceny wóz paszowy pozostaje własnością S. ".

G. M. przedstawił dowody poniesienia wydatków na zakup wozu paszowego, w okresie do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w postaci potwierdzeń przelewów na kwotę 34 612,85 zł oraz oświadczenia sprzedawcy wozu paszowego (firmy S.) o dokonanych wpłatach strony: z dnia 12 września 2011 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 412,80 zł. oraz z dnia 22 lipca 2014 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 421,80 zł. Wraz z wyjaśnieniem złożonym w dniu 24 lipca 2014 r. G. M. nie złożył potwierdzenia przelewu jedenastej raty, natomiast zestawienie otrzymanych wpłat przez sprzedawcę, wyszczególnia również przelew tej raty, z datą otrzymania wpłaty w dniu 19 kwietnia 2011 r.

W zaskarżonej decyzji jako zasadnicza i podstawowa przyczyna orzeczenia o obowiązku zwrotu przez skarżącego kwoty 50 000 zł, wskazany został fakt że skarżący nie zrealizował określonej w biznesplanie inwestycji w okresie 3 lat od daty wypłacenia pomocy. Stanowisko to organ wywiódł z treści zawartej przez stronę umowy, na podstawie której nabyła ona wóz paszowy.

Na podstawie zapisów umowy sprzedaży o przejściu własności przedmiotu sprzedaży na kupującego dopiero po zapłaceniu całej ceny oraz na podstawie wykazu dokonanych płatności, organ prawidłowo ustalił, że własność została przeniesiona na stronę dopiero w 2014 r., a więc po upływie 3 lat od daty wypłaty pomocy.

Z prawidłowo ustalonego w tym zakresie stanu faktycznego organ wyciągnął błędne wnioski. A mianowicie zrealizowanie inwestycji określonej w biznesplanie Prezes ARiMR powiązał nie z zakupem wozu paszowego, ale z datą przejścia własności tego wozu ze sprzedającego na kupującego.

W ocenie Sądu stanowisko organu jest błędne. W biznesplanie wyraźnie wskazano, że planowaną inwestycją jest zakup wozu paszowego.

Prezes ARiMR prawidłowo postąpił odwołując się przy próbie zdefiniowania czynności prawnej "zakupu" do przepisów kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny zawiera wprawdzie regulacje dotyczące umowy sprzedaży, a nie umowy zakupu, to jednak jest oczywiste, że czynność prawna zakupu jest nieodzowną, symetryczną częścią czynności prawnej sprzedaży, więc zastosowanie do nich mają te same przepisy kodeksu cywilnego.

Stwierdzenie organu, że przez zakup rozumie się nabycie własności nie jest precyzyjne, bowiem w myśl art. 535§1 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm., dalej: k.c.) przewiduje szczególne rodzaje sprzedaży, w tym w rozdziale I działu IV sprzedaż na raty. W myśl art.583§1 sprzedażą na raty jest dokonana w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedaż rzeczy ruchomej osobie fizycznej za cenę płatną w określonych ratach, jeżeli według umowy rzecz ma być kupującemu wydana przed całkowitym zapłaceniem ceny. Jak trafnie wskazał organ powołując się na przepis art.589 k.c. jeżeli sprzedawca zastrzegł sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny, poczytuje się w razie wątpliwości, że przeniesienie własności rzeczy nastąpiło pod warunkiem zawieszającym.

Niewątpliwie w rozpoznanej sprawie mamy do czynienia ze sprzedażą pojazdu paszowego na raty z zastrzeżeniem prawa własności na rzecz sprzedającego do daty zapłacenia całej ceny. W konsekwencji ze strony skarżącego mamy do czynienia z zakupem pojazdu paszowego na raty z takim zastrzeżeniem prawa własności. To, że skarżący kupił pojazd na raty i nie nabył go na własność w dacie podpisania umowy nie oznacza, że nie kupił tego pojazdu w dacie podpisania umowy. Nie zmienia tej oceny zawarta w umowie sprzedaży możliwość jej rozwiązania w przypadku niezapłacenia przez kupującego trzech rat. Podkreślić należy, że w zaakceptowanym przez ARiMR biznesplanie rolnik zobowiązał się kupić pojazd paszowy, zapis nie zawierał żadnych zastrzeżeń co do rodzaju umowy będącej podstawą zakupu.

Dlatego, w ocenie Sądu, w dacie zawarcia umowy sprzedaży wozu paszowego skarżący zrealizował określoną w biznesplanie inwestycję polegającą na zakupie takiego urządzenia.

W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy nie można pominąć faktu, że wóz paszowy został rolnikowi wydany i był (oraz jest nadal) wykorzystywany w gospodarstwie beneficjenta zgodnie z celem przyznanej pomocy.

Odrębnym zagadnieniem jest wysokość kwot wydatkowanych w związku z tą inwestycją w okresie 3 lat od daty wypłaty pomocy i sposób ich udokumentowania.

Ponieważ wysokość wypłaconej pomocy wynosiła 50 000 zł, to zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami rozporządzenia MRiRW skarżący zobowiązany był wydać w okresie 3 lat co najmniej 35 000 zł na inwestycje określone w biznesplanie (§18ust.1 pkt3 lit.b rozporządzenia MRiRW).

Organ II instancji ustalił, że skarżący przedstawił dowody poniesienia wydatków na zakup wozu paszowego, w okresie do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy, w postaci potwierdzeń przelewów na kwotę 34 612,85 zł oraz oświadczenia sprzedawcy wozu paszowego (firmy S.) o dokonanych wpłatach Strony: z dnia 12 września 2011 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 412,80 zł. oraz z dnia 22 lipca 2014 r., zgodnie z którym, zapłacił kwotę 36 421,80 zł.

Organ ustalił, że skarżący nie złożył potwierdzenia przelewu jedenastej raty, natomiast zestawienie otrzymanych wpłat przez sprzedawcę, wyszczególnia również przelew tej raty, z datą otrzymania wpłaty w dniu 19 kwietnia 2011 r.

Sąd stwierdza, że organ odwoławczy kwestionując fakt zrealizowania inwestycji w okresie 3 lat od daty wypłaty pomocy, nie wypowiedział się równocześnie w uzasadnieniu decyzji w sposób jednoznaczny, czy uznał, że skarżący udokumentował wydatkowanie 70% kwoty pomocy na inwestycje określone w biznesplanie w okresie 3 lat od daty wypłaty pomocy, czym naruszył przepis art.107§3 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający weźmie pod uwagę przedstawione przez Sąd stanowisko w sprawie zrealizowania inwestycji w dacie zawarcia umowy sprzedaży (zakupu) wozu paszowego.

Dokonując oceny wysokości kwot wydatkowanych na realizację inwestycji organ dokona ustaleń na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności faktur i dowodów przelewów, nie pomijając oświadczenia sprzedawcy o wysokości otrzymanych wpłat, pamiętając, że §19 pkt 2 rozporządzenia MRiRW dopuszcza możliwość przedłożenia obok faktur i innych dokumentów księgowych także innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków.

Z wyżej przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sąd orzekł o kosztach postępowania.