Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3152/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2, art. 6
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art 2, 190, 7, 8
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2407/19 w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 2407/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżący) na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2005 r. udzielającej M. Sp. z o.o. w [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w miejscowości [...] do rowu nr [...] o dł. 100 m oraz ciek [...] o dł. 1950 m do rzeki [...] w km [...].

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i na podstawie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając mu:

- naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj.:

a) art. 190 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie zasady związania orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego stanowiącej o tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

b) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, stanowiącej o tym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

c) art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady praworządności/legalizmu stanowiącej o tym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

d) art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady bezpośredniości stosowania Konstytucji stanowiącej o tym, że Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie przez Sąd wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

e) art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż istotny upływ czasu od czasu wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005r. (znak [...]), nie mógł uzasadniać odstąpienia od stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa;

f) art. 6 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13;

- naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:

a) art. 133 § 1 art. 134 § 1 oraz 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. i w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ administracji pomimo znacznego upływu czasu od wydania kwestionowanej decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2005 r. (znak [...]) nie mógł odstąpić od stwierdzenia jej nieważności, gdyż uzyskanie pozwolenia na czas znacznie przekraczający okres prawnie dopuszczalny, doprowadziło do kilkunastoletniego wprowadzenia do środowiska (wód powierzchniowych) - jako dobra wspólnego jednostki i społeczeństwa - substancji niebezpiecznej (szczególnie szkodliwej) powodującej jego zanieczyszczenie.

W oparciu o przytoczone argumenty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto skarżący zrzekł się rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a. przeszkodą dla stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 jest upływ czasu, tj. upływ 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Podniesiono, iż sporna jest w niniejszej sprawie możliwość stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. P 46/13. Skarżący wskazał, iż w powołanym wyroku Trybunał uznał, że art. 156 § 2 k.p.a. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w takim zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności w przypadku decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa - jeżeli od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Zauważył, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż wyrok TK jest wyrokiem zakresowym, orzekającym o pominięciu prawodawczym, co jednak nie oznacza derogacji tego przepisu.

Zdaniem skarżącego powyższe stanowisko jest błędne, bowiem w powołanym wyroku Trybunał podkreślił konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, ale i w kontekście ochrony trwałości decyzji administracyjnych, stabilizacji stosunków społecznych oraz ochrony praw nabytych. Tym samym w sytuacji, w której decyzja korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, wywołała skutki w zakresie nabycia praw przez adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności ma charakter prawnie niedookreślony, zasada praworządności i zasada stabilizacji stosunków prawnych sprzeciwiają się dopuszczalności stwierdzenia nieważności takiej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Podniósł, iż dokonywanie oceny rażącego naruszenia prawa po upływie kilkudziesięciu lat po wydaniu decyzji, w powiązaniu z nieostrością tej przesłanki, rodzi możliwość zarzucania wywołania takiej wadliwości organom administracyjnym, którym - w momencie ich działania, a nie z obecnej perspektywy - niekiedy trudno w istocie postawić zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji. W art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest mowa o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ale w praktyce podczas oceny tej przesłanki, która dokonywana jest w późniejszym momencie, uwzględniany jest dorobek orzeczniczy, który powstał po wydaniu decyzji (por.: Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany Opublikowano: LEX/El. 2019).

W ocenie skarżącego wskazane wyżej okoliczności pozwalają stwierdzić, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności spornej decyzji Starosty w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 46/13. Wyjaśnił, iż na podstawie omawianej decyzji Spółka nabyła prawo w oparciu, o które realizowała ustawowe usługi na rzecz społeczności lokalnej, zaś stwierdzenie nieważności decyzji po 14 latach jej obowiązywania wpłynęłoby negatywnie na możliwość realizowania przez Miasto Darłowo ustawowego zadania w zakresie zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków.

Zdaniem skarżącego, w sytuacji, w której decyzja z [...] czerwca 2005 r. korzystała przez kilkanaście lat z domniemania zgodności z prawem, wywołując skutki dla przedsiębiorstwa realizującego ustawowe zadania gminy oraz dla odbiorców tych usług, zasada praworządności i zasada stabilizacji stosunków prawnych, sprzeciwiały się dopuszczalności stwierdzenia nieważności takiej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, bowiem w całości zostały wypełnione przesłanki, jakimi kierował się Trybunał wydając wyrok z 12 maja 2015 r.

Wskazując na wyrok NSA z 20 lutego 2019 r., II OSK 694/17 skarżący podniósł, iż Sąd zwrócił w nim uwagę, że pomimo upływu ponad 3 i pół roku od wydania przez Trybunał Konstytucyjny omawianego wcześniej wyroku, ustawodawca nadal nie wykonał tego orzeczenia, utrzymując w ten sposób niezgodny z Konstytucją stan pominięcia prawodawczego, co sprowadza się do braku ustawowego wyznaczenia ram czasowych dla możliwości stwierdzenia przez organ administracji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie NSA uznał, że termin 10 lat z perspektywy aktualnego brzmienia art. 156 § 2 k.p.a. jest najbardziej właściwym, do którego należało odnieść ramy czasowe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Jednocześnie skarżący podniósł, iż podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. (I OSK 2216/17) i z dnia 9 kwietnia 2019 r. (I OSK 1478/17).

W ocenie skarżącego, Sąd I instancji, orzekł w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie administracyjnym, bowiem przedmiotem postępowania nieważnościowego nie była w ogóle kwestia niewłaściwej jakości wprowadzonych substancji do oczyszczalni ścieków, a jedynie skutki uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na czas przekraczający okres prawnie dopuszczalny w dacie wydawania decyzji Starosty z [...] czerwca 2005 r. udzielającej Spółce pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków komunalnych z oczyszczalni ścieków w miejscowości [...]. Tym samym istota decyzji organów administracji sprowadzała się do stwierdzenia, że z racji tego, iż wydane pozwolenie obejmowało wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych, w których składzie znajdował się fosfor ogólny to Starosta nie mógł w podstawie prawnej powołać się na art. 127 ust. 2 ustawy Prawo wodne, a tym samym nie mógł określić czasu obowiązywania tego pozwolenia na 15 lat. Starosta wydając decyzję powinien powołać się na art. 127 ust. 3 ustawy Prawo wodne, który pozwalał na wydanie pozwolenia na okres nie dłuższy niż 4 lata. Skarżący wskazał, iż powyższy stan faktyczny doprowadził organy do przekonania, że decyzja Starosty dotknięta była jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. przesądzającą o jej nieważności. Jednocześnie Spółka podniosła, iż na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie zostało wykazane, jak wskazuje Sąd I instancji, iż skarżący zanieczyszczał w sposób niedozwolony środowisko. Skarżący zwrócił uwagę, iż w zakresie swojej działalności podlega stałej kontroli organów sanitarnych, natomiast fakt, iż wydano mu pozwolenie wodnoprawne na okres dłuższy niż dozwolony prawem, w żaden sposób nie oznacza, iż w jakikolwiek sposób zanieczyszczał on środowisko z przekroczeniem obowiązujących norm.

Ponadto przypomniał, iż Spółka jest przedsiębiorstwem użyteczności publicznej, realizującym na terenie Miasta [...] zadania w zakresie dostarczania wody i odbioru ścieków, zatem uzyskując sporną decyzję Starosty, realizowała określone ustawowo zadania na rzecz społeczności lokalnej.

Dodatkowo skarżący podniósł, że z wypowiedzi doktryny wypływa wniosek, iż wykonywanie wyroków TK - w tym wyroków o tzw. pominięciu prawodawczym - jest obowiązkiem wszystkich organów władzy publicznej, a nie tylko ustawodawcy. Tym samym, jeśli ustawodawca obowiązku tego nie realizuje, to ciężar wykonania orzeczenia Trybunału przenosi się na sądy i inne organy stosujące prawo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a., w związku z tym, że skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty skargi kasacyjnej zarówno dotyczące naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego, zmierzają do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, że ujawnione rażące naruszenia prawa w tej sprawie, z uwagi na znaczny upływ czasu od wydania kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji, nie mogą skutkować stwierdzeniem jej nieważności z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/13.

W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Tym samym Trybunał podzielił stanowisko o konieczności dokonania wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, ale także w kontekście zasady ochrony trwałości decyzji administracyjnych i zasady ochrony praw nabytych. Trybunał podkreślił, iż w sytuacji, w której decyzja korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem i wywołała skutki w zakresie nabycia praw przez adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności ma charakter prawnie niedookreślony, zasada praworządności i zasada stabilizacji stosunków prawnych, sprzeciwiają się dopuszczalności stwierdzenia nieważności takiej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Dokonując powyższej konstatacji o sprzeczności art. 156 § 2 k.p.a. z art. 2 Konstytucji RP, Trybunał nie wskazał, czy właściwym terminem w tym kontekście jest przewidziany w art. 156 § 2 k.p.a. dziesięcioletni termin – pozostawiając tę kwestię w sposób wyraźny do uznania ustawodawcy, który powinien dokonać nowelizacji art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w taki sposób, aby uwzględnić zarówno zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP), jak i zasadę pewności prawa oraz zasadę zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP). Trybunał przy tym podkreślił, iż ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wymienionych wyżej wartości konstytucyjnych (uzasadnienia wyroku TK z dnia 12 maja 2015r. sygn. akt P 46/13).

Zwrócić należy uwagę, że powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter interpretacyjny, zawiera wskazówki, jak należy rozumieć badany przepis z uwzględnieniem wskazanych przez Trybunał zasad konstytucyjnych, jego skutkiem nie jest zaś wyeliminowanie przepisu z obrotu prawnego. Trybunał wskazał też, że wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, co nie nastąpiło do dnia dzisiejszego albowiem przepisu tego nie znowelizowano.

Zgodzić się natomiast należy, z poglądem Sądu I instancji, że nie można w drodze wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. określać terminu, po którego upływie byłaby wyłączona możliwość stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa (patrz: wyrok NSA z 19 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 651/14). Odmienne odczytanie zakresowego wyroku Trybunału prowadziłoby do wykreowania przez organ administracji publicznej nieprzewidzianej aktualnie obowiązującym brzmieniem przepisu art. 156 § 2 k.p.a. negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji obarczonej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ale również arbitralnego ustalania przezeń jej normatywnej treści. Taki sposób działania organu, a w dalszej kolejności Sądu, byłby nie do pogodzenia z zasadą pewności prawa. Obecne brzmienie art. 156 § 2 k.p.a. wskazuje na dwie przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności decyzji. Przesłankami tymi są: upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. Trybunał Konstytucyjny orzekając w wyroku z 12 maja 2015 r., że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu – nie przesądził, że czas ten (wymagany okres prekluzyjny) powinien być taki sam, jak w przypadku przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., czyli 10 lat uznając, iż w tym zakresie "ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez Trybunał wartości konstytucyjnych" (vide pkt 10.7 uzasadnienia wyroku). Tym bardziej zatem nie może tego za ustawodawcę czynić organ administracji publicznej (podobnie NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 3/17).

Zwrócić należy uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku wskazał także na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji RP, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 2 Konstytucji RP "Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Przepis ten ustanawia tzw. zasadę demokratycznego państwa prawnego. Z zasady demokratycznego państwa prawnego Trybunał Konstytucyjny wyprowadził wiele zasad pochodnych. Jedną z najważniejszych jest tzw. zasada ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, jak też ochrony praw nabytych. Treścią tej ostatniej zasady jest zakaz stanowienia przepisów arbitralnie odbierających lub ograniczających prawa podmiotowe. Przedmiotem ochrony przewidzianej w omawianej zasadzie jest przysługujące już określonej osobie prawo podmiotowe. Nie ma przy tym znaczenia czy prawo to zostało nabyte na podstawie indywidualnego aktu organu władzy, czy wprost na podstawie ustawy (z chwilą spełnienia określonych w niej przesłanek). Zakresem obowiązywania zasady ochrony praw nabytych objęte są prawa słusznie (sprawiedliwie) nabyte (orzeczenia TK z 11 lutego 1992 r. sygn. akt K 14/91; zob. np.: wyrok TK z 13 kwietnia 1999 r., sygn. akt K 36/98; wyrok TK z 22 czerwca1999 r. sygn. akt K5/99).

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż takiej oceny, z uwzględnieniem wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasad, Sąd musi dokonywać w każdej konkretnej sprawie w sposób zindywidualizowany, z uwzględnieniem interesu nie tylko adresata decyzji, ale także pozostałych stron, na które bezpośrednio ta decyzja oddziałuje. Nie można więc zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie wystarczającą przesłanką do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego jest upływy czasu (10 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia), pomijając przy tym ocenę negatywnych skutków oddziaływania tej decyzji na prawa innych podmiotów. Podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej wywodzi, że dokonując wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy mieć na względzie zasadę praworządności oraz okoliczność, że decyzja ta umożliwiała realizowanie ustawowych zadań na rzecz społeczności lokalnej. Argumentacja skargi kasacyjnej pominęła jednak fakt, że ochrona środowiska podlega ochronie konstytucyjnej. Skarżący kasacyjnie domagał się bezpośredniego zastosowania w sprawie Konstytucji RP, a zatem także regulacji odnoszących się do ochrony środowiska. Z art. 74 ust. 2 Konstytucji RP wynika wprost, że ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, które zobowiązane są do prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnym i przyszłym pokoleniom (art. 74 ust. 1 Konstytucji RP). Ochrona środowiska może stanowić także podstawę ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Obowiązek dbałości o środowisko ciąży nie tylko na władzy publicznej, ale także na każdym podmiocie, a więc także i na skarżącym kasacyjnie (art. 86 Konstytucji RP). Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny charakteru kontrolowanej w trybie nieważnościowym decyzji i rozważając, czy dopuszczalne było, zgodnie z treścią art. 2 Konstytucji RP dokonanie takiej wykładni art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a., która umożliwiałaby uwzględnienie upływu czasu, w tym przypadku 14 lat od doręczenia decyzji jako jedynej przesłanki do odmowy stwierdzenia jej nieważności, stwierdził, że z uwagi na okoliczność, że dotyczyła ona szczególnego korzystania z wód, a co za tym idzie wprowadzania do wód substancji niebezpiecznych, wykładnia tych przepisów zgodna z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie była niemożliwa. Należy bowiem mieć na względzie, że z uwagi na charakter tej decyzji, która dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód lub do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 albo art. 45a ust. 1, mogło zostać wydane jedynie na okres nie dłuższy 4 lat (art. 127 ust. 3a prawa wodnego). W innych przypadkach pozwolenie wodnoprawne mogło zostać wydane na czas nieokreślony, a przy wprowadzaniu ścieków do wód i do ziemi na okres nie dłuższy 10 lat (art. 127 ust. 1 i 3 prawa wodnego). Celem tej regulacji, zgodnie z którą pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie substancji szkodliwych mogło zostać wydane na okres nie dłuższy niż 4 lata, była ochrona środowiska, a więc dobra wspólnego.

Uwzględniając więc przedstawione wyżej okoliczności sprawy stwierdzić należy, że upływ czasu od wydania kwestionowanej decyzji nie może uzasadniać odstąpienia od stwierdzenia jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa.

Przedstawione powyżej rozważania przesądzają o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 190, 2, 7, 8, Konstytucji RP oraz art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a.

Powołana wyżej argumentacja przesądza także o niezasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał bowiem w oparciu o materiał dowodowy w sprawie, a analiza charakteru kontrolowanej decyzji została dokonana w oparciu o dowody zgromadzone w sprawie.

Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.