Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 645/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 i 2003r. z odsetkami 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego K.S. kwotę [...] powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją ostateczną z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania L.S. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 2000 i 2003 w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając ww. decyzję, organ odwoławczy wskazał, że L.S., pismem z dnia 7 lutego 2006 r., uzupełnionym w dniu 20 marca 2006 r., wystąpił do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych w łącznej kwocie [...], nie precyzując tytułu tych zaległości. W uzasadnieniu wniosku podatnik podniósł, że od 2001 r. stara się odzyskać swoje należności pieniężne za usługi wykonane na rzecz kilku firm, jako prowadzący działalność gospodarczą w zakresie nadzoru budowlanego, jednakże brak środków finansowych na codzienne życie nie pozwala jemu na skierowanie wszystkich spraw do sądu. Podkreślił, że organ egzekucyjny dokonał zajęcia części z jego należności od dłużników na poczet zaległości podatkowych, jednak nie udało się skłonić dłużników do zapłaty. Podniósł także, że jedynym źródłem utrzymania gospodarstwa domowego są świadczenia przedemerytalne żony, które i tak nie wystarczają na życie. Żona od kilku lat choruje na jaskrę, a on sam nie może prowadzić działalności gospodarczej z braku środków na opłacanie ZUS. Także pasierb podatnika, zamieszkujący razem z nim i z żoną, pomimo zarejestrowania w Urzędzie Pracy, od dłuższego czasu nie może znaleźć zatrudnienia i nie posiada prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Rodzina mieszka w mieszkaniu komunalnym na strychu kamienicy, którego ogrzewanie jest ogromnym ciężarem finansowym w okresie zimowym. Ponadto, podatnik wskazał, że jego zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych wynoszą [...], jest także obciążony zadłużeniem w kwocie [...]z tytułu używania telefonu komórkowego przez R.B., nie zalega wobec ZUS, natomiast posiada wierzytelności z 2000 i 2001 r. Stałe miesięczne wydatki podatnika i rodziny to opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i spłatą pożyczek. Podatnik oświadczył, że nie korzystał z pomocy publicznej, a wnioskiem o umorzenie ubiega się o pomoc de minimis. Dodatkowo, podatnik wyjaśnił, że nabyte w drodze spadku w dniu 7 lutego 2002 r. mieszkanie sprzedał w dniu 18 listopada 2005 r., a pieniądze uzyskane ze sprzedaży przeznaczył na spłatę długu z tytułu czynszu i innych długów, co wiązało się z koniecznością zaspokajania bieżących potrzeb życiowych.

Dalej, organ stwierdził, że w dniu 6 kwietnia 2006 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2000 r. i za 2003 r. w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...]. Według tego organu, wprawdzie wskazana przez podatnika obecna sytuacja finansowa nie pozwala na jednorazowe uregulowanie zobowiązań wobec Skarbu Państwa, jednakże okoliczność ta nie może być bezwzględnie obligującą do udzielenia ulgi. Organ podkreślił również, że podatnik nie przedstawił żadnych okoliczności będących przeciwwskazaniami do podjęcia inicjatywy w celu znalezienia pracy.

Wniosek L.S. w części obejmującej umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za sierpień 2001 r. i grudzień 2003 r. w łącznej kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego rozstrzygnął odrębnie decyzją odmowną z dnia [...].

Pismem z dnia 23 kwietnia 2006 r. L.S. odwołał się od obu odmownych decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej.

W odwołaniu podatnik podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organ niesłusznie wskazał, jakoby zajęcie wierzytelności podatnika tylko w Spółce "E", dokonane przez organ egzekucyjny już w dniu 27 listopada 2001 r., nastąpiło z tego powodu, że dostarczył organowi niezapłacone faktury wystawione tylko tej Spółce, bowiem dostarczył też faktury wystawione innym podmiotom. Podatnik, w świetle tych okoliczności, zakwestionował otrzymane w dniu 1 grudnia 2005 r. "Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia" - pismo nr [...], z którego wynika dwukrotnie wyższe zadłużenie, tj. w kwocie ponad [...], a ponadto, podniósł, że wskazał Urzędowi Skarbowemu swoich dłużników, gdyż Urząd ma większe od niego możliwości wyegzekwowania należności od jego dłużników, celem zaliczenia ich na poczet jego zaległości podatkowych, lecz dłużnicy w tym czasie ogłosili upadłość, zakładając nowe działalności. Dodał także, że prezes firmy "E" – R.B., którego udało się znaleźć po zmianie adresu zamieszkania, oświadczył, iż sprzedał firmę i obecnie nie ma w stosunku do niego żadnych zobowiązań. Podatnik także oświadczył, że nie może zrozumieć, dlaczego organ egzekucyjny nie podejmował skutecznie działań wobec jego dłużników, aby doprowadzić w rezultacie do zapłaty jego zaległości podatkowych.

W postępowaniu odwoławczym l.S. dodatkowo wyjaśnił, że nie zlikwidował działalności gospodarczej, jednak nie wykonuje jej, gdyż aby prowadzić nadzór budowlany corocznie należy uiścić kwotę [...] celem aktualizacji wpisu w rejestrze prowadzonym przez Wydział Budownictwa Urzędu Miejskiego. Obecnie, źródłem utrzymania rodziny jest zasiłek przedemerytalny żony w kwocie [...]. Podatnik zaś, jeżeli znajdzie zajęcie, pracuje dorywczo pomagając w pracach na działkach ogrodniczych. Podatnik zaktualizował wysokość kosztów utrzymania rodziny (ok. [...]zł/m-c), lecz nie potrafił podać wysokości wydatków żony związanych z leczeniem jaskry i wskazał, że zaległości w opłatach czynszowych zostały uregulowane dzięki pomocy jego matki.

W piśmie z dnia 24 czerwca 2006 r., uzupełniającym odwołanie, podatnik ponowił zarzuty przeciwko nieudolnemu prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wobec jego dłużników przez organ egzekucyjny i zwrócił się o sprawdzenie zasadności takiego działania organu egzekucyjnego.

Dalej, z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej uznał za uzasadnione utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie w sposób następujący:

Przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym zezwala organom podatkowym, na zasadzie uznania administracyjnego, na umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, gdyż zasadą jest płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej zasady, gdyż przez jednolity dla wszystkich sposób i termin płacenia podatków, przejawia się zasada równości podatników wobec przepisów prawa. Zatem, przepis ten daje możliwość uwzględnienia sytuacji nadzwyczajnych, których nie uwzględniły przepisy regulujące powstanie obowiązku podatkowego w danym podatku (dając możliwość zwolnienia lub zmniejszenia zobowiązania), a jego zastosowanie traktowane być musi jako przywilej podatnika, nie zaś jako jego prawo. Ponadto, umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę postrzegane jest jako nadzwyczajna ulga, zatem przesłanki przemawiające za udzieleniem tej ulgi powinny posiadać również cechę okoliczności nadzwyczajnych, gdyż umorzenie stanowi odstępstwo od zasady równości podatników wobec prawa i powszechności opodatkowania. Ulga uznaniowa w postaci umorzenia nie jest więc zwykłym (ustawowym) zwolnieniem podatkowym, które organ zobligowany jest zastosować w określonych warunkach. Poprzez użyty w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji zwrot "organ może ..." ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu wybór rozstrzygnięcia sprawy, nawet w obliczu zaistnienia przesłanek ważnego interesu. Ocena, czy zaistniałe zdarzenia lub okoliczności stanowią wystarczającą przesłankę do zastosowania ulgi uznaniowej w postaci umorzenia zaległości, z woli ustawodawcy, należy do organu podatkowego. Wymienione dyrektywy "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" to pojęcia niedookreślone, które nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny. O istnieniu tych przesłanek nie decyduje przeświadczenie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Oznacza to, że organ podatkowy w każdej rozpatrywanej sprawie musi ustalić, określić i ocenić zaistnienie przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego w oparciu o te kryteria.

Przesłanka ważnego interesu podatnika, od wystąpienia której uzależniona jest możliwość umorzenia zaległości podatkowej przedsiębiorcy, wymaga ustalenia jego sytuacji płatniczej oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w przepadku udzielenia pomocy, jak i w wyniku przymusowej realizacji zobowiązania. Natomiast interes publiczny należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Organ podatkowy, rozpatrując sprawę przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań, musi mieć na uwadze również i to, że interes publiczny wymaga, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Oceniając okoliczności sprawy, organ bierze pod uwagę sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w czasie orzekania, nie może jednak odstępować (mając na względzie całościową i wnikliwą ocenę okoliczności sprawy) od analizy przyczyny zaległości podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowych, jak również i odsetek za zwłokę, jest bowiem instytucją nadzwyczajną, zatem okoliczności ją uzasadniające muszą również posiadać tę samą cechę.

Odwołując się do powyższego uregulowania i jego wykładni, organ odwoławczy stwierdził, że podatnik, podejmując się prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach gospodarki rynkowej, miał świadomość konieczności poniesienia konsekwencji w przypadku zaistnienia ewentualnych niepowodzeń finansowych w jej prowadzeniu. Skutki indywidualnie podejmowanych przez podatników decyzji, jak również ich sposób gospodarowania własnym majątkiem i ewentualne negatywne tego konsekwencje nie mogą być przerzucane na Skarb Państwa. Zarówno rodzaj, sposób prowadzenia, jak i ocena progu opłacalności działalności gospodarczej jest elementem kalkulacji ekonomicznej i ryzyka gospodarczego, którego skutki winny być wkalkulowane w ponoszone ryzyko. Niepowodzenia w prowadzonej działalności gospodarczej spowodowane nierzetelnością kontrahentów, a nawet ponoszeniem strat nie są równoznaczne z całkowitą niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań podatkowych i nie stanowią automatycznie podstawy do udzielenia ulg podatkowych. Również trudności z dalszym prowadzeniem działalności wywołane koniecznością uiszczenia corocznie kwoty [...] z tytułu wpisu na listę osób wykonujących nadzór budowlany, jako dotyczące wszystkich przedsiębiorców prowadzących działalność w tym zakresie, nie mogą uzasadniać umorzenia ciążących na podatniku zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, tym bardziej, że podatnik posiadał środki pieniężne ze sprzedaży otrzymanego w spadku własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie [...], jednakże środki te przeznaczył na spłatę zadłużenia tego mieszkania z tytułu opłat czynszowych oraz na uregulowanie długów prywatnych. To oznacza, że podatnik dokonał określonego wyboru w zakresie priorytetu regulowania zobowiązań, wybierając spłatę zobowiązań wobec osób trzecich przed zobowiązaniami ustawowymi. Organ nie neguje istnienia i wagi wskazywanych problemów, w tym zdrowotnych żony podatnika, jednak mając na względzie sytuację ekonomiczną podatnika, który nie utracił możliwości zarobkowania i nie wykonuje działalności gospodarczej oraz - jak podaje - poszukuje pracy wykonując prace dorywcze, to jednak nie może uznać, że występują przesłanki do umorzenia zaległych zobowiązań z powodów ekonomicznych.

Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że wskazywana kwota miesięcznych stałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i rodziny, to koszty będące w takiej, czy innej wysokości elementem bytowania i dotyczą wszystkich dorosłych członków społeczeństwa, zatem nie mogą stanowić podstawy do rezygnacji budżetu Państwa z jego należności ustawowych. Nie stanowi przesłanki ważnego interesu podatnika także posiadanie innych niż podatkowe zaległych zobowiązań, jak zadłużenie wobec kontrahentów lub osób trzecich. W ocenie organu odwoławczego, przedstawiona sytuacja materialna podatnika nie uzasadnia pozytywnego rozpatrzenia wniosku, nie jest bowiem na tyle szczególna, czy uzasadniona wyjątkowymi okolicznościami, by traktować podatnika odmiennie od innych podatników, którzy terminowo wywiązują się z obciążających ich należności podatkowych.

Odnosząc się zarzutów w zakresie prowadzenia czynności egzekucyjnych, organ ten wskazał, że w toku czynności postępowania egzekucyjnego podatnikowi również przysługiwały środki zaskarżenia, zarówno czynności, jak i rozstrzygnięć organu, jednak z nich nie skorzystał. Z uwagi jednakże na obecnie złożone żądanie wyjaśnienia nieprawidłowości w tym zakresie, zasadność podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności wobec zaległości podatnika (w szczególności dotyczących 2000 r. i 2001 r.) będzie podlegała odrębnej ocenie merytorycznej. Z wyjaśnień dotychczas uzyskanych od organu egzekucyjnego wynika jednak, że podatnik przedstawił w postępowaniu egzekucyjnym jedynie faktury wystawione za wykonane usługi na rzecz firmy "E".

L.S. zaskarżył powyższą decyzję ostateczną skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wskazując ogólnie, że nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem.

W toku postępowania sądowego, ustanowiony z urzędu, pełnomocnik podatnika złożył pismo z dnia 14 marca 2007 r., uzupełniające skargę podatnika, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów art. 67a §1, art. 67 b § 1 pkt 2, art. 122 oraz art. 187 §1 Ordynacji podatkowej.

Według pełnomocnika, prawo przedsiębiorcy do ubiegania się o udzielenie jemu określonej ulgi w ramach pomocy de minimis wynika z art. 67b § 1 pkt 2 w związku z art. 67a Ordynacji podatkowej. Pomoc de minimis, zgodnie z regulacjami prawa wspólnotowego, które należy stosować zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, są to środki pomocy, które nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 88 ust. 3 Traktatu,

ale spełniają warunki określone w Rozporządzeniu Komisji (WE) w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis.

Ponadto, pełnomocnik skarżącego podniósł, że zakres pomocy de minimis, o którą wystąpił podatnik, mieści się w ramach nakreślonych przez unijne przepisy i szczegółowo przedstawił te unormowania.

Odnosząc się do istnienia przesłanki interesu podatnika, pełnomocnik wskazał, że wprawdzie skarżący nie zlikwidował działalności gospodarczej, to jednak od dłuższego czasu jej nie wykonuje, przede wszystkim ze względu na konieczność ponoszenia związanych z działalnością kosztów (m.in. opłata za aktualizację wpisu we właściwym rejestrze, składki na ZUS). Skoro więc faktycznie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ma środków na to, aby móc ją kontynuować, to teza organu, iż mimo nieprowadzenia tej działalności, nie utracił on możliwości zarobkowania jest, co najmniej, niewłaściwa. Także, niesłuszna jest teza, iż skoro skarżący pracuje dorywczo, to możliwa jest poprawa jego sytuacji finansowej, gdyż organ podatkowy nie sprawdził, ile rzeczywiście zarabia skarżący pracując dorywczo,

czy są to kwoty zapewniające jedynie minimalne potrzeby rodziny, czy raczej kwoty pozwalające na pewne oszczędności oraz, jak często skarżący pracuje dorywczo. Poza tym, organ w ogóle nie uwzględnił w swoich rozważaniach ogólnej sytuacji w zakresie zatrudnienia na rynku krajowym, która przecież w ogromnym stopniu determinuje możliwości zarobkowania podmiotów, a ta jest bardzo zła. Dalej, pełnomocnik wskazał, że skarżący nie może prowadzić postępowań sądowych wobec swoich dłużników, gdyż nie posiada na to środków finansowych i zarzucił, że organy egzekucyjne, posiadając informacje o dłużnikach podatnika, nie poczyniły niezbędnych kroków w celu odzyskania od nich należności podatnika. Ponadto, skarżący uregulował wszystkie swoje zobowiązania wobec pracowników, wobec ZUS i nie wystarczyło już jemu środków na spłatę zobowiązań podatkowych. Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że organ odwoławczy pominął w swojej decyzji ocenę przesłanki interesu publicznego, a przecież odmowa umorzenia zaległości zmusi podatnika jego i rodzinę do korzystania z pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie oraz, dodatkowo, wyjaśnił, że nie można stwierdzić, iż skierowanie egzekucji do Spółki "E" przyniosłoby zmniejszenie zaległości podatnika. Spółka "E", co do której ogłoszono upadłość w drodze likwidacji, w 2002 r. posiadała korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia znaczne zaległości podatkowe w Pierwszym Urzędzie Skarbowym (stan na lipiec 2006 r. - 187 tytułów wykonawczych na kwotę [...]). Ponadto, podatnik nie dostarczył organowi egzekucyjnemu faktur wystawionych przez niego innym podmiotom, gdyż – jak wykazało to postępowanie –przedstawił w postępowaniu egzekucyjnym jedynie faktury wystawione za wykonane usługi na rzecz spółki "E".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował w tej sprawie, jako podstawę wydania swojej decyzji, przepis art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dotyczący podatnika nieprowadzącego działalności gospodarczej, a nie także przepis art. 67 b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, znajdujący zastosowanie do podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, albowiem w dacie złożenia przez L.S. wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jak też w toku całego postępowania w tej sprawie, nie prowadził on działalności gospodarczej, wskazując, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie corocznie kwoty [...] tytułem wpisu na listę osób wykonujących nadzór budowlany. Tak więc, obszerna argumentacja pełnomocnika skarżącego, odwołująca się do uregulowań unijnych i krajowych w przedmiocie udzielania przedsiębiorcom pomocy de minimis, jest nietrafiona.

Oceniając zatem legalność zaskarżonej decyzji ostatecznej, na wstępie należy przypomnieć i stwierdzić, że umorzenie zaległości podatkowych, w tym odsetek od tych zaległości, podobnie jak zaniechanie poboru podatku, jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem organów podatkowych.

Sposób sformułowania dyspozycji przepisu art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje na to, że ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego ocenę istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych.

Oznacza to w niniejszej sprawie konieczność przeprowadzenia oceny czynności postępowania dowodowo-wyjaśniającego organów podatkowych i dokonanych na tej podstawie ustaleń faktycznych, mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny, uzasadniających umorzenie zaległości podatkowej oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszyły one zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). Sam wybór rozstrzygnięcia przez organ podatkowy, dokonywany z uwzględnieniem zasad słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowo-administracyjną, zgodnie bowiem z treścią przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny jest powołany do sprawowania w zakresie swojej właściwości kontroli działań administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, co odnosi się do prawidłowości stosowania prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sadu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych, przesłanki umorzenia, wskazane w przepisie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, należy oceniać w kontekście aktualnej, indywidualnej sytuacji majątkowej podatnika, z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność uiszczenia podatku, w oparciu o obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie akceptowaną hierarchią wartości

Przechodząc od tych uwag ogólnych na grunt sprawy będącej przedmiotem skargi L.S. oraz rozpoznania organów podatkowych, uznać należy, że organy podatkowe obu instancji sprostały wskazanym wyżej wymaganiom. Organy te, w szczególności przeprowadziły dokładną analizę obecnego stanu finansowego i osobistego skarżącego podatnika, jak też powiązały ten stan z okolicznościami które doprowadziły do powstania zaległości podatkowych i, następnie, należycie oceniły te okoliczności w kontekście przesłanek, określonych w przepisie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. z punktu widzenia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i nie przekroczyły, przy tym, zasady swobodnej oceny dowodów.

Niewątpliwe jest, jak prawidłowo uznały to organy podatkowe, że zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odsetki od zaległości w tym podatku spowodowane zostały w związku z prowadzeniem przez L.S. działalności gospodarczej i nie wynikały z nadzwyczajnych okoliczności, na które podatnik nie miał wpływu. Trudności podatnika i niemożność wyegzekwowania od kontrahentów należności za wykonane usługi, w tym także przy pomocy organów skarbowych, nie mogły stanowić podstawy do umorzenia powstałych zaległości. Także sytuacja rodzinna skarżącego, w tym jego długotrwałe pozostawanie bez pracy, mimo posiadania dobrego zawodu, jak też brak przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia oraz okoliczność wspólnego zamieszkiwania z nim, zdolnego do podjęcia pracy - pasierba, nie stanowiły przesłanki do zastosowania nadzwyczajnej instytucji, jaką jest umorzenie zaległości podatkowych.

Ta ostatnia okoliczność, tj. brak przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia w charakterze osoby sprawującej nadzór budowlany, została wzięta pod rozwagę przez organ podatkowy II instancji, tak więc nie można temu organowi zarzucić, że nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek zaś corocznego uiszczania kwoty [...] tytułem wpisu na listę osób wykonujących nadzór budowlany, nie może uzasadniać braku aktywności skarżącego w poszukiwaniu pracy zgodnej z jego wykształceniem i możliwościami.

W tej sytuacji, należy więc raz jeszcze przypomnieć, że w sprawach udzielania ulg podatkowych, do których należy umorzenie zaległości podatkowych i odsetek od tych zaległości, wyłączną kompetencję posiadają organy podatkowe, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, kontrolujący legalność zaskarżonej w tej sprawie decyzji, nie posiada kompetencji do udzielania ulg podatkowych. Zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy był – zdaniem Sądu – wystarczający do wydania decyzji w zaskarżonym brzmieniu, a ponadto został przez organ odwoławczy należycie rozważony. Przed wydaniem decyzji organy podatkowe obu instancji podjęły wszelkie kroki zmierzające do zebrania kompletnego i, niebudzącego wątpliwości, materiału dowodowego celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Wobec tego, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić. Na podstawie natomiast przepisu art. 250 tej ustawy, Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.