Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 174/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 130 a ust. 10 h
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. a Starostą Powiatu Ś. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz dozór pojazdu marki Ford Escort nr rej. [...] postanawia: wskazać Starostę Powiatu Ś. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L., powołując się na art. 4 i art. 15 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej powoływana jako P.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. a Starostą Powiatu Ś. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. S. w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki Ford Escort nr rej. [...] oraz za dozór w okresie od daty usunięcia do daty odbioru pojazdu z parkingu.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 30 sierpnia 2012 r. Starosta Powiatu Ś., uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, przekazał na podstawie art 65 § 1 K.p.a. Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. wniosek R. S., właściciela Firmy "[...]", dotyczący zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki Ford Escort nr rej [...] oraz dozór w okresie od daty usunięcia samochodu z drogi do daty jego odbioru z parkingu.

Zdaniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. przekazanie mu powyższego wniosku było nieuzasadnione. Przepis art. 130 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 Prawo o ruchu drogowym -w wersji obowiązującej od dnia 12 czerwca 2009 r.- stanowił bowiem, że pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 oraz ust. 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie z przepisami § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. z 2007 r, Nr 1191, poz.1377) w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130 a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony, powiadamia o tym -nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu- właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie do właściwego urzędu skarbowego kopię powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 wraz z potwierdzeniem jego doręczenia. Stosownie do § 8 ust. 1 o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzekał wówczas naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego.

W przedmiotowej sprawie samochód marki Ford Escort nr rej [...] został odholowany z drogi w dniu 4 stycznia 2009 r., czyli w chwili, gdy art. 130 a ustawy nie utracił jeszcze mocy obowiązującej (12 czerwca 2009 r.). Jednostka prowadząca parking dopełniła obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia i powiadomiła właściwy urząd skarbowy o upływie terminu do odbioru pojazdu. Natomiast podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, nie przesłał powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt. 2 wraz z potwierdzeniem odbioru, tym samym nie wywiązywał się z obowiązku wynikającego z § 7 ust. 3 rozporządzenia. W tym stanie faktycznym i prawnym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. nie mógł wydać decyzji o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Uchylony art. 130 a ust. 10 został na nowo uregulowany w dniu 4 września 2010 r., na podstawie którego starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 i ust. 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Biorąc jednak pod uwagę, że pojazd został usunięty przed dniem wejścia w życie powyższej zmiany, zastosowanie będzie miał art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym w przypadkach, w których termin określony w art. 130 a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, przepis art. 11 stosuje się odpowiednio, a zatem przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu.

Skoro Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. nie prowadził postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki Ford Escort nr rej [...], a wniosek R. S. dotyczący zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz dozór tego samochodu został złożony do Starosty Powiatu Ś. w dniu 13 sierpnia 2012 r., czyli w okresie obowiązywania art. 130 ust. 10 h Prawa o ruchu drogowym, to organem właściwym do załatwienia tego rodzaju wniosku jest starosta.

W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Ś. domagał się wskazania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Stwierdził, że wątpliwości budzi interpretacja art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowi bowiem, że koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, ponosi Skarb Państwa. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez podania statio fisci. Nie wskazał również, jaki organ rozstrzyga o tych przedmiotowych kosztach. Starosta może występować w imieniu Skarbu Państwa tylko i wyłącznie, jeśli ustawa nadaje mu takie uprawnienia. Ustawa Prawo o ruchu drogowym, ani art. 13 ustawy zmieniającej, ani żadna inna ustawy, nie zawierają uregulowań wskazujących, że w zakresie ustalania wynagrodzenia za sprawowany dozór oraz ponoszenia kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa występuje Starosta. Jeśli zamiarem ustawodawcy byłoby, aby Starosta rozstrzygał o kosztach i je ponosił, wskazałby wprost ten organ, tak jak uczynił to w innych uregulowaniach ustawy Prawo o ruchu drogowym, m.in. w art. 130 a ust. 10 h czy w art. 10 przepisów przejściowych. Wskazując Skarb Państwa, ustawodawca miał więc na uwadze inny organ. Ponieważ przed uchyleniem przepisów właściwy do orzekania o kosztach i ponoszenia tych kosztów był Naczelnik Urzędu Skarbowego, uzasadnione wydaje się, aby za okres przed dniem 5 września 2010 r. nadal sprawy te należały do kompetencji Naczelnika Urzędu Skarbowego, który działa w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają – na podstawie art. 4 P.p.s.a. – spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Przez spór kompetencyjny, w znaczeniu przewidzianym w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. a Starostą Powiatu Ś., albowiem żaden z organów nie uważa się za właściwy do załatwienia wniosku R. S. o zwrot wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz przechowywanie pojazdu marki Ford Escort nr rej. [...].

Stosownie do treści art. 130 a ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i cytowanej ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt. 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 1018), zmieniającej ustawę z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powoływanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130 a ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (zdanie drugie powyższego przepisu). Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w postanowieniach z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12, który to pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela.

Uwzględniając powyższe regulacje stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Powiatu Ś. Wniosek o zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu oraz za jego dozór sporządzony został złożony w dniu 13 sierpnia 2012 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w Ś.). Oznacza to, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte po nowelizacji art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym i dodaniu do niego ust. 10 h w obowiązującym nadal brzmieniu. Ten zaś przepis wprost wskazuje starostę jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosków.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w L. o zwrot kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje bowiem zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, o czym stanowi art. 199 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, 201, 203 i 204 tej ustawy i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami, co wynika z art. 209 ustawy. Żaden ze wskazanych przepisów nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poniesionych przez organ biorący udział w tym postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OW 94/08 LEX nr 575377).