Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1338/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122,  art. 187,  art. 173
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Dominika Zabielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi Z. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego Z. K. w podatku od nieruchomości na 2012 r. w kwocie [...] zł.

2. Stan sprawy przestawia się następująco:

2.1. Prezydent Miasta K. (dalej również: "organ pierwszej instancji" lub "organ podatkowy") decyzją z dnia [...] r. ustalił Z. K. (dalej również: "skarżący") podatek od nieruchomości na rok 2012 w kwocie [...] zł.

2.2. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej również: "organ odwoławczy" lub "organ podatkowy") z dnia [...] r. decyzja organu pierwszej instancji została uchylona, a sprawa przekazana temu organowi do ponownego rozpoznania.

2.3. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił skarżącemu podatek od nieruchomości na rok 2012 w kwocie [...] zł.

2.2. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że podłoga jest na poziomie lub poniżej stanów zerowych, stanowiąc przyziemie oraz wyjaśnił, że w trakcie oględzin podłoga była zdjęta ze względu na zalanie części obiektu i remont dachu. W związku z powyższym wysokości wykazane w protokole winny ulec zmianie, a różnica wynosi 0,33 m2 na niekorzyść podatnika.

2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

3. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał podstawy prawne wymiaru podatku od nieruchomości na 2012 r., w tym art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. 2014 r. poz. 849 ze zm. dalej: "u.p.o.l."), z którego wynika, że stawki podatku od nieruchomości są zróżnicowane w zależności od przeznaczenia nieruchomości, a w szczególności ich wysokość zależy od tego, czy nieruchomość bądź jej część jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Dalej organ ustalił, że skarżący od listopada 2008 r. jest właścicielem nieruchomości położonej w K., przy ul. [...], na terenie której organ pierwszej instancji w dniu [...]r. przeprowadził oględziny. W trakcie oględzin organ pierwszej instancji dokonał pomiaru wszystkich pomieszczeń budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej i ustalił, że jego powierzchnia użytkowa podlegająca opodatkowaniu wynosi 68,92 m2. Ponadto organ ten ustalił, że powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą, tj. gruntów pod budynkiem baru piwnego wynosi 113,42 m2, a gruntu zajętego na ogródek piwny 46,65 m2 - łącznie 160,07 m2.

Wskazał, że przedmiotem opodatkowania są: 1) budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w pow. 68,92 m2, 2) grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 133, 42 m2, 3) grunty pozostałe o pow. 961,58 m2.

Organ odwoławczy uznał powyższe ustalenia za prawidłowe, a odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazał, że wysokość spornych pomieszczeń (część korytarza nr 3 o powierzchni 3,851 m2 oraz pomieszczenia gospodarczego o powierzchni 8,128 m2), zgodnie z dokonanymi pomiarami, wynosi powyżej 2,20 m, a powierzchnia użytkowa została ustalona zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l.

Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu skarżącego, że nie jest możliwe korzystanie z części obiektu z uwagi na jego zły stan techniczny, powołując się w tym zakresie na fakt prowadzenia na terenie obiektu skarżącego działalności gospodarczej.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wskazał, że: "Pomiary dokonane przez Urząd, budzą wątpliwości, a przez to część obiektu socjalno-gospodarcza 3,851 m2 i 8,128 m2 powinna mieć obniżoną stawkę podatku – "dla gruntów i budynków pozostałych" (nie mogę, nie korzystam z tej części działki, remont, czekam na dodatkową ocenę techniczną)". Skarżący dołączył dokumenty na okoliczność szkód górniczych występujących na terenie przedmiotowej nieruchomości, podkreślając, że mają charakter trwały, systematycznie pogłębiający się i odnoszący się do względów technicznych.

5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

6. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

7. Postanowieniem z 12 stycznia 2017 r. Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postanowił odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.

8. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 12 stycznia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, bądź też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga, analizowana według powyższych kryteriów, zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty są zasadne.

Analizując zarzuty skargi, zauważyć należy, że skarżący zarzuca nierzetelne ustalenie podstawy opodatkowania oraz nieuwzględnienie przez organy podatkowe okoliczności, że część obiektu nie może być wykorzystywana w działalności gospodarczej ze względów technicznych.

Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd rozpatrywał już skargi skarżącego na decyzje organu odwoławczego wydane w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. i 2010 r. w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1296/15 i I SA/Gl 1297/15 (orzeczenia prawomocne, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając powyższe na względzie, w pełni podzielając ocenę prawną Sądu wyrażoną w wyrokach wydanych w ww. sprawach, w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła rozważania prawne w nich zawarte.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazać należy, że zgodnie z art. 122 O.p. - zasadą prawdy obiektywnej, obowiązkiem organu podatkowego jest wyczerpujące zbadanie stanu faktycznego sprawy.

Art.187 O.p. stanowi o obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Za uzasadniony, w świetle stanowiska doktryny i orzecznictwa, należy uznać pogląd, że na podstawie art. 187 § 1 O.p. ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym. O przeprowadzeniu dowodu organ podatkowy rozstrzyga postanowieniem, które może być w każdym czasie zmieniane, uzupełniane lub uchylane.

Zgodnie z art. 198 § 1 O.p. organ podatkowy może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny. W myśl art. 173 § 1 Ordynacji podatkowej protokół sporządza się tak, aby z jego treści wynikało kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy nich obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

Natomiast w myśl zasady swobodnej oceny dowodów, uregulowanej w art. 191 O.p., organ podatkowy przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonuje jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ponieważ granice swobodnej oceny nie są w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującymi, ich przekroczenie musi być rozpatrywane w każdej konkretnej sprawie podatkowej przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. (tak Bogusław Dauter Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2015, s. 873-874).

Akta administracyjne sprawy o sygnaturze I SA/Gl 1337/16 (w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r.) zawierają formularz – korektę uprzednio złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009-2014, w której skarżący, w części E.3.8. Budynki pozostałe – niemieszkalne niezwiązane aktualnie z prowadzeniem działalności gospodarczej określił: 11,979 m2 o wysokości 1,40 m -2,20 m oraz 56.939 m2 o wysokości powyżej 2.20 m. W części E. 1 Powierzchnia gruntów wskazał: 160,07 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 934,93 m2 gruntów pozostałych. Korekta ta złożona została przez skarżącego w dniu 25 września 2014 r.

W protokole z oględzin z dnia [...] r. zamieszczona została uwaga skarżącego, która sprowadza się do zakwestionowania przez niego dokonanych przez pracowników organu pomiarów niektórych pomieszczeń budynku, tj. części korytarza nr 3 o powierzchni 3,851 m2 i pomieszczenia gospodarczego o powierzchni 8,128 m2, które zdaniem skarżącego mają wysokość poniżej 2,20 m2. Skarżący zwrócił również uwagę na ewentualny błąd pomiaru.

Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia [...] r., odnosząc się do uwag skarżącego ujętych w protokole z oględzin, stwierdził, że nie uwzględnił ich, gdyż nie znalazły potwierdzenia w dokonanych pomiarach. Organ argumentował, że pomiary wysokości wskazanych pomieszczeń zostały dokonane kilkukrotnie, profesjonalnym urządzeniem pomiarowym, w sposób nie budzący żadnych zastrzeżeń, a zatem nie może być mowy o jakimkolwiek błędzie pomiarowym.

W ocenie Sądu, organ podatkowy przeprowadził postępowania dowodowe w sprawie z naruszeniem reguł wynikających z art. 122 O.p., art. 187 O.p. i 173 O.p.

Z decyzji organu pierwszej instancji wynika, że zasadniczym argumentem tego organu przemawiającym za nieuwzględnieniem uwag skarżącego wniesionych do protokołu z oględzin było kilkukrotne przeprowadzenie pomiarów wysokości profesjonalnym urządzeniem pomiarowym. W piśmie z dnia 12 maja 2015 r. skierowanym do organu odwoławczego organ pierwszej instancji wyjaśniał, że pomiaru wszystkich pomieszczeń dokonano za pomocą profesjonalnego, laserowego urządzenia pomiarowego typu "Dalmierz". Twierdzenia te nie znajdują jednak oparcia w protokole z oględzin, a powinny, gdyż mają dowodzić dokładności wykonanych pomiarów. Jeżeli organ podatkowy twierdzi, że pomiary zostały wykonane kilkukrotnie, to ich wyniki powinny zostać zapisane w protokole. Są to elementy istotne i wymagane, a zostały pominięte w protokole, który z uwagi na przedmiot sporu, jest kluczowym dowodem w sprawie. Z art. 173 O.p. wynika obowiązek sporządzenia protokołu w taki sposób, aby z jego treści wynikało min. kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał oraz co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono.

Przez wzgląd na złożoną przez skarżącego korektę uprzednio złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009-2014, to na organach podatkowych, zgodnie z art. 187 § 1 O.p. ciąży obowiązek wykazania, że informacja ta, w zasadniczej dla ustalenia kwoty podatku od nieruchomości warstwie, zawiera błędy, a temu obowiązkowi organy podatkowe nie sprostały.

Natomiast zarzut skarżącego o braku możliwości wykorzystania części obiektu w prowadzonej działalności ze względów technicznych, Sąd, w świetle zebranego materiału dowodowego, uznaje za nieuzasadniony. W ocenie Sądu, wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ze względów technicznych - na podstawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu do końca 2015 r.) musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze; odczytując wolę ustawodawcy zawartą w ww. przepisie, widać wyraźnie, że przeszkody, które nie pozwalają na eksploatację przedmiotu opodatkowania muszą istnieć w danym momencie, ale również mają mieć charakter trwały. Nie chodzi o jakąś przemijającą przeszkodę w korzystaniu z posiadanych dóbr, ale definitywny brak możliwości ich gospodarczego wykorzystania i to ze względów technicznych (zob. L. Etel Podatek od nieruchomości, Warszawa 2012, s. 52-53; zob. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2869/12). Z akt sprawy natomiast wynika, że w 2012 r. przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, co potwierdza również skarżący w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009-2014.

Przez wzgląd na wykazane powyżej naruszenie przepisów postępowania, Sąd zaleca ponowne przeprowadzenie oględzin nieruchomości skarżącego położonej w K., objętej KW nr [...] oraz udokumentowanie jej protokołem z oględzin sporządzonym zgodnie z art. 173 O.p. oraz materiałem fotograficznym. Materiał w postaci protokołu z oględzin oraz fotografii powinien zostać włączony do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Ponieważ z treści protokołu powinno wynikać min. w jaki sposób dokonano pomiarów, to w dokumencie tym należy opisać przyrząd, przy pomocy którego dokonano pomiarów powierzchni, w szczególności jego nazwę, numer seryjny oraz zamieścić adnotację czy przyrząd ma aktualny certyfikat kalibracji, jak również zapisać wyniki każdorazowego pomiaru oraz szczegółowy sposób wyliczenia powierzchni budynku i gruntów.

Natomiast o tym, czy do wykonania pomiarów powierzchni użytkowej budynku i gruntu wymagana jest specjalistyczna wiedza osoby dokonującej pomiaru, decyduje zawsze organ podatkowy samodzielnie, na tle okoliczności danej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi.