Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1891/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.58 §2, art.34 §1, art.33 pkt 1-7, 9-10, art.110 §1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art.7, art.77 §1, art.107 §3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.200, art.205.,art. 145 §1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Olga Żurawska - Matusiak, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi P. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. w W. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec P. [...], na podstawie własnego tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...].10.2009r., obejmującego zobowiązanie z tytułu przepadku korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa w kwocie [...] zł. plus odsetki za zwłokę.

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu [...].10.2009r. poprzez doręczenie przez poborcę skarbowego Stronie zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego.

Zawiadomieniem z dnia [...].12.2009r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności w C.[...] z siedzibą w C..

Następnie zawiadomieniem z dnia [...].12.2009r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności w Banku [...] SA [...]. Przesyłka została dostarczona do banku w dniu 18.12.2009r. Natomiast pełnomocnik zobowiązanego potwierdził odbiór zawiadomienia o zajęciu w dniu [...].12.2009r. W dniach [...].12.2009r. i [...].12.2009r. bank w ramach częściowej realizacji zajęcia przekazał na konto egzekucyjne Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] kwotę [...] zł a następnie [...] zł. które to kwoty zostały zaliczone na poczet należnych kosztów egzekucyjnych.

W dniu [...].0.2010r. do Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło postanowienie tymczasowe Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] stycznia 2010r. Sygn. akt Ts 256/09 w sprawie wstrzymania wykonania, zaopatrzonego w dniu 12 października 2009r. w klauzulę wykonalności, punktu pierwszego postanowienia Sądu Apelacyjnego w [...] I Wydział Cywilny z dnia [...] sierpnia 2009r., zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w [...] II Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2008r. w ten sposób, że orzeczono w stosunku do P. [...] na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] przepadek korzyści majątkowej, stanowiącej kwotę [...] zł. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 kwietnia 2002r. przyjętych przez K[...] - do czasu zakończenia przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania wszczętego ze skargi konstytucyjnej partii p. P.[...].

W związku z powyższym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...].01.2010r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego. Następnie zawiadomieniami z dnia [...].01.2010r. wstrzymał realizacje zajęć wierzytelności w Banku [...] S.A. [...] oraz w C. [...]. Dłużnicy zajętych wierzytelności potwierdzili odbiór zawiadomień w dniu [...].01.2010r. i [...].01.2010r. Natomiast pełnomocnik zobowiązanego otrzymał oba zawiadomienia w dniu [...].01.2010r.

Pismem z dnia 20.01.2010r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] poinformował Bank [...] S.A. w [...], iż czynność zajęcia rachunku bankowego nadal pozostaje w mocy.

Pismem z dnia 21.01.2010r. pełnomocnik zobowiązanego A. U. i wniósł o uchylenie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A. W uzasadnieniu wniosku Strona podniosła, iż zajęty rachunek jest podstawowym i bieżącym rachunkiem bankowym, z którego regulowane były wszelkie bieżące wydatki związane z funkcjonowaniem i wykonywaniem działalności statutowej przez zobowiązanego. Korzystanie z uprawnień przewidzianych w art. 81 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niewystarczające dla prowadzenia bieżącej działalności P. [...]. W związku z tym istnieje potrzeba uchylenia czynności polegającej na zajęciu rachunku bankowego. Według Strony w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wymienionych w art. 58 § 2 ustawy egzekucyjnej.

Postanowieniem z dnia [...].02.2010r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] na podstawie art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] S.A. w [...] . W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w ww. przepisie, to znaczy Strona nie wykazała w sposób dostateczny, iż uchylenie zajęcia rachunku bankowego stanowi jej ważny interes. Według organu egzekucyjnego, argument zobowiązanego o potrzebie regulowania bieżących należności z zajętego rachunku nie świadczy o jej ważnym interesie, gdyż Strona może w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 58 § 1 ustawy egzekucyjnej wystąpić do organu egzekucyjnego o możliwość dokonywania wypłat z zajętego rachunku na udokumentowane wydatki. Jednocześnie na żądanie zobowiązanego dłużnik zajętej wierzytelności po przedstawieniu listy płac lub innych wiarygodnych dokumentów, zgodnie z art. 81 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wypłaca środki na bieżące wynagrodzenia za pracę, podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie społeczne należne od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia. Ponadto wskazał również, iż ze względu na wysokość dochodzonej wraz z odsetkami należności uchylenie zajęcia rachunku bankowego nie jest zgodne z interesem wierzyciela. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 01.03.2010r.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem do Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w dniu 12.03.2010r. wpłynęło zażalenie z dnia [...].03.2010r., w którym A.U. w imieniu zobowiązanego zarzucił naruszenie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie wykazanych przez zobowiązanego okoliczności uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego oraz nieuwzględnienie niestojącemu temu na przeszkodzie interesu wierzyciela. Tym samym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie czynności egzekucyjnych, polegających na zajęciu rachunku bankowego zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Skargowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

W uzasadnieniu ww. postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wyjaśnił, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje z powodu tymczasowej niemożności prowadzenia egzekucji. Fakt zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie jest zatem wynikiem stwierdzenia, że postępowanie to jest niedopuszczalne.Tym samym czynności egzekucyjne dokonane przed zawieszeniem postępowania nie są wadliwe i zgodnie z art. 58 § 1 ustawy egzekucyjnej pozostają w mocy. Jedynie w wyjątkowych przypadkach czynności te mogą zostać uchylone.

Organ wyjaśnił również, że ustawodawca w art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] zauważył, iż z treści przedmiotowego przepisu wynika, że do zastosowania instytucji uchylenia czynności egzekucyjnych w trakcie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymagane jest łączne zaistnienie trzech przesłanek, tj. istnienie ważnego interesu zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły prawa. Przesłanki te mają charakter obligatoryjny.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, wymieniona w ww. przepisie jako trzecia, tj. że osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Natomiast, co do pozostałych przesłanek organ stwierdził, że istotą rozważanego przepisu jest uzyskanie potwierdzenia ze strony wierzyciela, iż uchylenie czynności egzekucyjnych nie jest sprzeczne z jego interesem. Oznacza to, że zobowiązany najpierw powinien uzyskać zgodę wierzyciela, a dopiero wtedy organ egzekucyjny może pozytywnie rozpoznać wniosek zobowiązanego, jeżeli uzna, że przemawia za tym ważny interes zobowiązanego. Brak zgody wyklucza możliwość pozytywnego uwzględnienia wniosku zobowiązanego w sprawie uchylenia czynności egzekucyjnych, nawet gdyby organ egzekucyjny stwierdził, że ważny interes zobowiązanego za tym przemawia.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wyjaśnił, że wierzyciel to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku, który nie został wykonany w sposób dobrowolny. Aby wierzyciel mógł skutecznie uzyskać należne mu zobowiązanie, prawo przewiduje możliwość zastosowania wobec zobowiązanego środków przymusu, a więc prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego. Celem tego postępowania jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela, a tym samym służy ono ochronie jego interesów. Zdaniem organu z przedstawionej interpretacji wynika, że w interesie wierzyciela jest zakończenie postępowania egzekucyjnego poprzez wyegzekwowanie całej należności. Pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego" jest pojęciem nieostrym. W doktrynie przyjmuje się, że o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje subiektywne przekonanie zobowiązanego, ale oceny tej należy dokonać w oparciu o kryteria zobiektywizowane, czyli w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy.

Dalej organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] Można więc, zdaniem organu, uznać że rozważając wyrażenie zgody na uchylenie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu rachunku bankowego wierzyciel (organ egzekucyjny), rozważał również przesłankę ważnego interesu zobowiązanego, a więc brał pod uwagę okoliczności wskazane przez zobowiązanego we wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...], który uznał iż okoliczności wskazane przez zobowiązanego nie mają charakteru wyjątkowego, gdyż wiążą się z ryzykiem prowadzenia działalności statutowej zobowiązanego. Przedstawiony argument, iż zajęcie konta uniemożliwia normalne prowadzenie działalności i wywiązywanie się z bieżących zobowiązań, nie może świadczyć o jego wyjątkowej sytuacji i ważnym interesie. Ponadto z akt sprawy wynika, że zobowiązany nie korzystał z przysługujących mu uprawnień wynikających z art. 58 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to znaczy nie występował do organu egzekucyjnego o zgodę na wypłaty środków z zajętego rachunku bankowego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Tym samym, zdaniem organu, nie można przyjąć argumentu Strony zawartego w zażaleniu, iż wskazane przez ustawodawcę powyższe rozwiązanie jest zbyt uciążliwe dla P. [...], gdyż zobowiązany w ogóle nie skorzystał z przedmiotowej instytucji.

Ponadto, organ zauważył, że stosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego podlega określonym ograniczeniom. Ustawodawca wprowadził szereg wyłączeń spod egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 81 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zakaz wypłat z zajętego rachunku bez zgody organu egzekucyjnego nie dotyczy wypłat na bieżące wynagrodzenia za pracę oraz na zasądzone alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Wypłata kwot na wynagrodzenia za prace może nastąpić po złożeniu bankowi odpisu listy płac albo innego wiarygodnego dowodu, a wypłata alimentów lub renty o charakterze alimentacyjnym - tytułu stwierdzającego obowiązek zobowiązanego do płacenia alimentów lub renty. Bank dokonuje wypłat alimentów lub renty do rąk osoby uprawnionej do tych świadczeń. Natomiast § 5 tego przepisu stanowi, że zasadę tę stosuje się również do podatku dochodowego od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne, należnych od dokonywanych wypłat na bieżące wynagrodzenia.

Z powyższego, zdaniem organu, wynika że Strona może dysponować zgromadzonymi na rachunku bankowym środkami na zasadach określonych w art. 58 § 1 oraz art. 81 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej w [...]podkreślił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, iż w jego interesie nie leży uchylenie zajęcia rachunku bankowego Strony z uwagi na wysokość dochodzonej (wraz z odsetkami) należności. Przedstawiony przez Skarżącego argument posiadania innego majątku z którego ewentualnie (w przypadku niekorzystnego dla P[...] orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) może być prowadzona egzekucja, organ egzekucyjny uznał za niewystarczający do przychylenia się do wniosku zobowiązanego o uchylenie zajęcia rachunku bankowego w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Zdaniem organu egzekucja z innych praw majątkowych może nie doprowadzić do zaspokojenia zadłużenia P. [...] wobec Skarbu Państwa. Ponadto pomimo dokonanych zabezpieczeń na majątku zobowiązanego, zgodnie z art. 110 § 1 ustawy egzekucyjnej, egzekucja administracyjna z nieruchomości może być przeprowadzona, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych o których mowa w rozdziałach 2-6 nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozstrzygnięcie co do uchylenia (bądź odmowy uchylenia) w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych dokonanych przed zawieszeniem tego postępowania ustawodawca pozostawił uznaniu administracyjnemu organu egzekucyjnego, dopuszczając wyłącznie możliwość, a nie obowiązek uchylenia czynności egzekucyjnych i to pod warunkiem łącznego zaistnienia okoliczności przemawiających za takim uchyleniem. Przy czym przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują żadnych okoliczności, w których uchylenie czynności egzekucyjnych byłoby obligatoryjne.

W świetle powyższych wyjaśnień organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione trzy przesłanki wymagane przez ustawodawcę dla uchylenia czynności egzekucyjnej na podstawie art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] nie dopuścił się w swoim rozstrzygnięciu naruszenia przepisów prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ II instancji stwierdził, że organ egzekucyjny wydając postanowienie rozważył istnienie przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku. Tym samym, zadaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z dnia [...].02.2010r. nr [...] Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej.

W skardze na postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. P[...] wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając:

← obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące uchylenie czynności egzekucyjnych;

← obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepełne wyjaśnienie okoliczności niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego.

Sąd rozpoznając skargę dokonuje analizy prawnej przepisów, które były, lub powinny być, podstawą rozstrzygnięcia , ocenia ustalenia dokonane przez organy orzekające w sprawie, ale także korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Art. 58§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 229,poz.1954), przywoływanej dalej jako ustawa, przewiduje, że w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne pod warunkiem, że zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki:

1.jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego,

2.interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie,

3.osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.

Jest w sprawie niekwestionowane, co podkreślił organ orzekający, że w toku postępowania egzekucyjnego osoby trzecie nie nabyły praw.

Postanowienie w przedmiocie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Kontrola legalności takiego postanowienia sprowadza się do ocenienia przez Sąd, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w szczególności ustaleniem czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, czy prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy , czy rozważył wszystkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia, czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów oraz czy prawidłowo uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie.

Sąd stwierdził, że w rozpoznanej sprawie organ orzekający naruszył przepisy postępowania w stopniu, uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Nie znajduje oparcia w przepisach twierdzenie organu, iż dla ustalenia, że uchylenie czynności egzekucyjnych nie jest sprzeczne z interesem wierzyciela konieczne jest uzyskanie przez zobowiązanego zgody wierzyciela, a brak zgody wyklucza możliwość pozytywnego załatwienia wniosku zobowiązanego. Należy wskazać, że w sytuacji, gdy w postępowaniu egzekucyjnym ustawodawca przewidział konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela, wymóg taki został wprost sformułowany w ustawie, np. zgodnie z art.34§1 ustawy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art.33 pkt 1-7,9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Wierzyciel wyraża stanowisko w formie postanowienia. W odniesieniu do uchylenia czynności egzekucyjnych wymóg taki nie został sformułowany w przepisach, a wyprowadzenie takiego obowiązku z brzmienia przepisu art.58 § 2 ustawy stanowi o błędnej interpretacji tego przepisu.

W rozpoznanej sprawie ww. stanowisko organów orzekających nie miało jednak wpływu na wynik postępowania, ponieważ wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot – Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] Orzekając w sprawie organ egzekucyjny brał pod uwagę własne stanowisko będące równocześnie stanowiskiem wierzyciela.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w [...] powtórzył i zaakceptował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko organu I instancji, iż w interesie wierzyciela nie leży uchylenie zajęcia rachunku bankowego Strony. Sąd wskazuje, że zgodnie z brzmieniem przepisu art.58 §2 ustawy dla możliwości uchylenie czynności egzekucyjnej nie jest wymagane, aby uchylenie to leżało w interesie wierzyciela, ale aby interes wierzyciela nie stał na przeszkodzie uchyleniu czynności egzekucyjnej.

Wnioskując o uchylenie zajęcia rachunku bankowego strona, jako jeden z argumentów podniosła, że posiada inny majątek z którego ewentualnie może być prowadzona egzekucja – w przypadku niekorzystnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego. Organ orzekający stwierdził , że egzekucja z innych praw może nie doprowadzić do zaspokojenia zadłużenia P[...] wobec Skarbu Państwa. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że organ egzekucyjny jest w posiadaniu 9 odpisów z ksiąg wieczystych , w których P.[...] figuruje jako właściciel lub współwłaściciel oraz, że wystąpił z 4 wnioskami o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach będących własnością lub współwłasnością P.[...]. W kontekście powyższych ustaleń stwierdzając, że egzekucja z innych praw może nie doprowadzić do zaspokojenia zadłużenia P.[...] organ winien był szerzej odnieść się do ustalonego majątku P.[...], w szczególności do rodzaju nieruchomości (pod kątem ich orientacyjnej wartości), z których może być prowadzona egzekucja.

Za nietrafny Sąd uznał również argument, że uchyleniu zajęcia rachunku bankowego stoi na przeszkodzie fakt, że zgodnie z art. 110§1 ustawy egzekucja administracyjna z nieruchomości może być prowadzona, jeżeli zastosowanie innych środków egzekucyjnych nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Jeżeli w wyniku uchylenia zajęcia rachunku bakowego egzekucja z tego rachunku w przyszłości okazałaby się nieskuteczna, otworzyłaby się droga do prowadzenia egzekucji z nieruchomości.

Ponadto, jeżeli organowi egzekucyjnemu znane są inne składniki majątkowe P.[...], z których można by prowadzić egzekucję przed egzekucją z nieruchomości, to informacja taka winna znaleźć się w uzasadnieniu postanowienia przy ocenie czy interes wierzyciela nie stoi na przeszkodzie uchyleniu zajęcia rachunku bankowego.

Nieopisanie w uzasadnieniu postanowienia stanu majątkowego zobowiązanego przy stwierdzeniu, że egzekucja z innych praw może nie doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela stanowi naruszenie przepisu art.107§3 K.p.a. , które uniemożliwia Sądowi ocenę zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym spełnienia przesłanki nienaruszenia interesu wierzyciela.

Uzasadniając niewystąpienie w sprawie przesłanki ważnego interesu zobowiązanego Dyrektor Izby Skarbowej podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że zajęcie konta, które w ocenie P.[...] uniemożliwia normalne prowadzenie działalności i wywiązywanie się z bieżących zobowiązań nie świadczy o wyjątkowej sytuacji i ważnym interesie dłużnika. Sąd wskazuje, że art. 58§2 nie wymaga dla możliwości uchylenia czynności egzekucyjnej aby dłużnik znajdował się w nadzwyczajnej sytuacji, a jednie aby za uchyleniem przemawiał ważny interes zobowiązanego.

Z uzasadnienia postanowienia wynika również, że zajęcie rachunku bankowego jest okolicznością, która wiąże się z ryzykiem prowadzenia działalności statutowej zobowiązanego. Pogląd ten Sąd uznał za nieuzasadniony, niewątpliwie w prowadzenie działalności statutowej partii politycznej nie jest wpisane ryzyko zajęcia rachunku bankowego.

Uzasadniając brak ważnego interesu po stronie zobowiązanego organ wskazał, że skarżący nie korzystał z uprawnień przysługujących mu na podstawie art.58§1 ustawy tzn. z możliwości dokonywania wypłat z zajętego rachunku bankowego za zgodą organu egzekucyjnego.

Sąd orzekając zgodnie z art.133§1 p.p.s.a. na podstawie akt spraw wskazuje , że w aktach sprawy znajduje się pismo P.[...] z dnia 12 stycznia 2009 r. skierowane do Komornika Skarbowego Pierwszego Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zezwolenie na dokonanie wypłaty z zajętego rachunku na podstawie art.81 §4 ustawy, przy czym wniosek dotyczy nie tylko wypłat na wynagrodzenia uregulowanych wskazanym przepisem, ale również wypłat na rzecz PFRON i PZU. W odpowiedzi na ww. pismo, organ egzekucyjny poinformował stronę o prawidłowym trybie postępowania w sprawie wypłat płatności określonych w art.81§4 ustawy, natomiast do wniosku dotyczącego zapłaty należności nie objętych ww. przepisem organ nie odnosi się , a w każdym razie w aktach brak informacji na ten temat. Pomimo wskazania przez stronę błędnej podstawy prawnej organ winien był rozpoznać w trybie art.58§1 ustawy wniosek w zakresie w jakim odnosił się do płatności nieobjętych przepisem art.81§4 ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, organ orzekający rozważy istnienie ważnego interesu zobowiązanego, oceniając możliwość korzystania przez skarżącego z innych rachunków bankowych, częstotliwość operacji na rachunku w Banku [...] S.A. przed zajęciem tego rachunku oraz w kontekście możliwej współpracy zobowiązanego i organu egzekucyjnego w przedmiocie wyrażania przez organ egzekucyjny zgody na dokonywanie wypłat z zajętego rachunku w świetle opisanego wyżej braku stanowiska organu w sprawie zezwolenia na dokonanie wypłaty na płatności dla PFRON i PZU.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ administracji przy wydawaniu rozstrzygnięcia o charakterze uznaniowym zobowiązany jest do szczególnie rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy oraz szczególnie dokładnego uzasadnienia orzeczenia, w którym wyjaśni dlaczego uznał, że przesłanki warunkujące możliwość uchylenia czynności egzekucyjnych zostały lub nie zostały spełnione, a w przypadku spełnienia przesłanek ustawowych dlaczego uchylił lub odmówił uchylenia czynności egzekucyjnych.

W rozpoznanej sprawie, jak wyżej wyjaśniono, stan faktyczny został ustalony i opisany w uzasadnieniu decyzji w sposób niepełny, niepozwalający na prawidłowe ustalenie czy spełnione zostały przesłanki z art.58§2 ustawy. Organ orzekający naruszył przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisy art.7,77 § 1 i 107 § 3.

W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a. i §18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.(Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).