Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1375/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-11-25 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 260,  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (odmowy wznowienia postępowania) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25 lipca 2013 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi

na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że jej miesięczne dochody w kwocie 2.109,78 zł nie pozwalają na uiszczenie wpisu sądowego od skarg w kwocie 200 zł w każdej ze spraw (łącznie 1.000 zł) oraz opłacenie pomocy prawnej. Po opłaceniu czynszu za mieszkanie i innych stałych kosztów (energia elektryczna, woda, ścieki, telefon, bilet komunikacji miejskiej, lekarstwa, żywność i środki czystości) pozostaje mu jedynie kwota około 750 zł. Poza tym, zawiłość prawna sprawy i konieczność znajomości prawa podatkowego wymaga udziału w sprawie adwokata i doradcy podatkowego.

Skarżący wg swojego oświadczenia prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na jego miesięczny dochód składa się emerytura w kwocie 2.592,91 zł brutto i wynagrodzenie za pracę (świadczona w wymiarze ½ etatu) w kwocie 850 zł brutto. Łączny dochód miesięczny zamyka się w kwocie 3.442,91 zł brutto.

Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że nie posiada on żadnego majątku, żadnych nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

Skarżący oświadczył dodatkowo, że od jego dochodu potrącana jest kwota 648 zł z tytułu egzekucji administracyjnej prowadzonej przez organy celne. Po potrąceniu wszelkich składek, kwota dochodu netto zamyka się w kwocie 2.109,78 zł netto.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał jedynie: swoje zeznanie PIT-37 za 2012 rok; umowę o pracę zawartą z "A" Sp. z o.o. w P.; oraz pismo z ZUS z dnia 31 lipca 2013 r. – decyzję o przeliczeniu emerytury (o aktualnym wymiarze świadczenia emerytalnego).

W piśmie przewodnim z dnia 4 września 2013 r. skarżący oświadczył, że jego rodzina zaoferowała mu pomoc w obsłudze prawnej w powyższych sprawach. W tej sytuacji skarżący cofnął swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie żądania pomocy prawnej (ustanowienia pełnomocnika procesowego). Jednocześnie wnioskodawca podtrzymał swój wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 13 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy.

Zdaniem referendarza skarżący nie udowodnił w sposób przekonujący, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie wykazał wielu innych faktów i okoliczności, które mają istotne znaczenie dla oceny jego aktualnej kondycji finansowej, a o które był wezwany pismem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 r. Wbrew wyraźnemu wezwaniu, nie wykazał swojego aktualnego stanu majątkowego. W pierwszej kolejności wątpliwości budzą jego nieruchomości: ich stan prawny, stosunek prawny skarżącego do tych nieruchomości, zasady, na jakich strona korzysta z tych nieruchomości. Brak podstaw do wiążącego potwierdzenia jego oświadczenia w zakresie prowadzenia przez skarżącego samodzielnie, jednoosobowego gospodarstwa domowego. Brak również wyjaśnienia kwestii związanych rachunkiem bankowym strony, oraz wskazania jakie są faktyczne miesięczne wydatki wnioskodawcy, związane z jego utrzymaniem. Brak jest więc możliwości dokonania rzetelnej i wyczerpującej analizy całokształtu sytuacji majątkowej skarżącego w aspekcie wspólnego gospodarstwa domowego.

Po doręczeniu postanowienia referendarza stronie skarżącej, w dniu 23 września 2013 r. skarżący wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie wnosząc jednocześnie o zwolnienie od opłaty sądowej w całości lub w części albo rozlożenie na miesięczne raty (5 rat po 200 zł).

Pismem z 16 października 2013 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 255 p.p.s.a.) poprzez:

- przedłożenie wyciągów i wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w okresie ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, natomiast w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów (w związku z zajęciem) nie było możliwe należało nadesłać zaświadczenie z banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku;

- przedstawienie dokumentów, potwierdzających fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego, o którym oświadcza skarżący we wniosku PPF w rubryce 11.

- wskazanie wysokości ponoszonych opłaty z tytułu najmu lokalu znajdującego się we W.przy ul. [...] w szczególności wysokości czynszu najmu, opłat związanych z utrzymaniem mieszkania w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za wodę, gaz, energię elektryczną;

- wyszczególnienie oraz wskazanie wysokości innych wydatków ponoszonych miesięcznie (m. in. żywność, leki, telefon itp.);

w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. Wraz z informacją, że niezastosowanie się do tego wezwania w wyżej zakreślonym terminie może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 §1 p.p.s.a.

Skarżący powyższe wezwanie otrzymał 21 października 2013 r. co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Do dnia dzisiejszego skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - art. 244 § 1 p.p.s.a.

i może być przyznane w zakresie całkowitym i częściowym - art. 245 § 1 p.p.s.a.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

- w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),

- w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wniosek o przyznanie prawa pomocy strona składa na stosownym formularzu (art. 257 p.p.s.a.), a kiedy jego treść okaże się niewystarczająca do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego winna go uzupełnić w zakreślonym terminie zgodnie z wezwaniem (art. 255 p.p.s.a.).

Brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim

w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. To sprawą zainteresowanego jest przecież wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, jako że użycie w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. określenia "gdy wykaże" wskazuje wyraźnie, iż to wnioskodawca ma przekonać rozpoznającego wniosek, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z przewidzianego w tym przepisie dobrodziejstwa procesowego jakim jest instytucja prawa pomocy.

Należy podkreślić, że instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w procedurach sądowych, w tym w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi (art. 214 § 1). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis

i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.).

Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- zwana dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Złożony przez skarżącego sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej.

Wobec powyższego Sąd dokonał analizy danych majątkowych przedstawionych we wniosku, jak również nadesłanych dokumentów.

Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową, jako bardzo ciężką, jednakże na etapie postępowania referendarskiego przedłożył jedynie dokumenty świadczące o jego złej kondycji finansowej niedopełniając obowiązku złożenia pełnej dokumentacji obrazującej jego faktyczną sytuację poprzez wybiórcze zastosowanie się do wezwania z 12 sierpnia 2013 r. Nie zastosował się również do wezwania do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy z 17 października 2013 r. co utrwaliło przekonanie Sądu o braku przesłanek przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Za takim stanowiskiem przemawia także ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt I GZ 8/13 niepubl.).

Reasumując, należy stwierdzić, że skarżący nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości ani na etapie postępowania referendarskiego, ani w postępowaniu zainicjowanym wniesionym sprzeciwem, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.