Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1349/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 13 ust. 1, art. 15, art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant ref. stażysta - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] maja 2011r. wniesionej przez A. B. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] listopada 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Obywatel F., deklarujący narodowość [...], A. B. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z [...] stycznia 2009 r. wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskiem została objęta żona cudzoziemca oraz jego dzieci. W treści uzasadnienia wniosku wskazał, że w kraju pochodzenia był prześladowany. Stwierdził, że "[...] przychodzili do domu, grozili nam, znęcali się nad nami, nie dawali nam spokoju". Skarżący zeznał, że nigdy nie był zatrzymany, aresztowany ani skazany wyrokiem Sądu. Oświadczył ponadto, iż po otrzymaniu paszportu bez problemów opuścił terytorium [...] udając się pociągiem do P.

Szef Urzędu decyzją z [...] listopada 2010r. postanowił odmówić A. B. nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

W wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż skarżący nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej, ani innej organizacji. Oświadczył również, że nie chce mieszkać w [...].

Odnosząc się do powyższego oraz mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.). dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r., Szef Urzędu stwierdził, iż skarżący nie wykazał faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Władze państwowe w kraju pochodzenia ani też inne podmioty wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy nie podejmowały wobec niego działań krzywdzących na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu poglądów politycznych. Cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Nie był prześladowany w kraju pochodzenia, nie angażował się w działalność polityczną oraz nie podejmował żadnej innej działalności, która byłaby sprzeczna z [...] polityką prowadzoną na [...]. Z oświadczeń Strony wynika, że powodem wyjazdu były prześladowania ze strony [...], a także mało stabilna sytuacja w [...]. Wskazał także na wielokrotne zatrzymania jego osoby, spowodowane działalnością jego [...] ukrywającego się w 2002r. w domu rodzinnym wnioskodawcy. Organ nie uznał za wiarygodne zeznań cudzoziemca dotyczących jego zatrzymań, gdyż są one w dużej mierze sprzeczne z zeznaniami matki i braci wnioskodawcy. Dotyczy to przede wszystkim okresu oraz liczby zatrzymań, których doświadczył cudzoziemiec. Organ wyjaśnił ponadto, iż w kolejnych oświadczeniach skarżącego pojawiły się nieścisłości, a nie można uznać za wystarczającą dla przyznania statusu uchodźcy samej deklaracji, że opisywane wydarzenia miały miejsce, zwłaszcza w sytuacji gdy relacja na ich temat jest niewiarygodna, a skarżący nie przedstawiła żadnych dowodów, chociażby w postaci ww. wezwań na milicję.

Zdaniem organu skarżący nie wskazał okoliczności czyniących prawdopodobnym podjęcie przez władze kraju pochodzenia, albo też inne podmioty działań o charakterze prześladowania.

Ustosunkowując się do oświadczeń złożonych przez skarżącego, Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie mu ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. bowiem brak jest podstaw aby sądzić, że istnieje rzeczywiste ryzyko doznania przez skarżącego poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji. Również ustalenia poczynione w przedmiocie obawy skarżącego przed prześladowaniem w kraju pochodzenia nie potwierdzają aby skarżący po powrocie do [...] został zatrzymany i w konsekwencji poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu albo karaniu.

Odnosząc się natomiast do przesłanki poważnego i zindywidualizowanego zagrożenia dla życia lub zdrowia wynikającego z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, organ stanął na stanowisku, iż w chwili obecnej nie można mówić o powszechnym zagrożeniu dla życia i zdrowia ludności cywilnej w [...]. Jeśli natomiast skarżący sądzi, iż zamieszkanie w [...] może stwarzać dla niego i jego rodziny zagrożenie, ma możliwość zamieszkania w innej części [...], które to prawo nie zostało mu ograniczone. Ponadto z raportu O. [...] wynika, iż osoby pochodzące z [...] mają prawo swobodnego podróżowania i osiedlania się na całym terytorium [...], prowadzenia działalności gospodarczej oraz kultywowania własnych tradycji. Cieszą się też swobodą wyznania, pomimo odmiennego zdania przedstawionego przez wnioskodawcę.

Zdaniem Szefa Urzędu brak było również podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Dla uznania istnienia przesłanek określonych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia wymienionych w cytowanym artykule zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Cudzoziemiec nie wskazał istnienia takich realnych przesłanek. Ponadto z analizy jego sprawy nie wynika też, aby powrót do [...] miał przyczynić się do naruszenia prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji Rzymskiej o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Cudzoziemiec przyjechał do [...] z żoną (dzieci urodziły się [...]), matką i dwójką braci i wraz z nimi może powrócić do kraju pochodzenia.

Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] marca 2011 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Rada wskazała, iż w pełni podziela argumentację organu I instancji oraz ocenę okoliczności sprawy. W zaistniałym stanie faktycznym nie znaleziono podstaw do objęcia cudzoziemca (wraz z rodziną) ochroną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ II instancji zwrócił przede wszystkim uwagę, iż ustalenie statusu uchodźcy wymaga oceny oświadczeń wnioskodawcy, a nie oceny sytuacji panującej w kraju pochodzenia. Ocena sytuacji w kraju pochodzenia winna być uwzględniona pod kątem oceny wiarygodności składanych zeznań. Cudzoziemiec nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby być podstawą do nadania statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, nie zaistniały również przesłanki do udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. Organ rozpatrzył pełny materiał dowodowy, w tym przede wszystkim zeznania skarżącego i dokonał ich konfrontacji z deklaracjami i zeznaniami jego matki - Z. V. oraz braćmi - I. B. oraz A. B.

Odnośnie działalności wuja B. V. organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania wnioskodawca nie wykazał, że prowadził on działalność sprzeczną z polityką państwa, z powodu której został on rzekomo skazany prawomocnym wyrokiem Sądu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] marca 2011 r. A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13 -15, art. 34 oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie.

- istotne naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie, a wynikających z tychże przepisów.

Autor skargi wskazał ponadto uwagę na fakt, że opuszczając pośpiesznie kraj swego pochodzenia nie zdołał zebrać potrzebnych dla przeprowadzenia sprawy materiałów i dokumentów. Ponownie powołał się w treści uzasadnienia skargi na niestabilną sytuację w jego kraju pochodzenia, co wynika także, jak wskazał z Raportu A. [...] oraz Raportu D. [...] z [...] marca 2010r.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawy p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

W myśl art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 j.t.) - dalej: ustawy z 13 czerwca 2006 r. , cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa.

Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy – m. in. konfrontując twierdzenia wnioskującej strony oraz pozostałych członków rodziny i podawane przez nich fakty z ogólnie dostępnymi informacjami na temat obecnej sytuacji osób narodowości [...] w [...].

Organy orzekające mogły w ramach art. 80 k.p.a. zasadnie ocenić, że opuszczenie [...] przez skarżącego nie było spowodowane przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. i że skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Skarżący nie wykazał w swoich zeznaniach i oświadczeniach, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Nie należał ona do żadnej partii, bądź organizacji, w której działalność jej osoby mogłaby być postrzegana za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia, nie brał w żadnej formie czynnego udziału w działaniach zbrojnych. Zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i podczas prowadzonego wywiadu skarżący nie przytoczył okoliczności, które mogłyby świadczyć o jego prześladowaniu, lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżący od początku uzasadniał swój wniosek wyłącznie prześladowaniem ze strony [...] i obawą, że po powrocie zostanie zatrzymany, co nie jest wystarczającą przesłanką do nadania mu statusu uchodźcy. Skarżący nigdy nie sprecyzował również żadnych osobistych obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Przesłuchiwany był w języku [...], a protokół jako zgodny z tym co powiedział – podpisał.

W ocenie składu orzekającego, organy zasadnie uznały, iż ewentualne prześladowanie cudzoziemca (które również poddano w wątpliwość, na podstawie zeznań innych członków rodziny) nie mogłoby być wystarczające do nadania skarżącemu statusu uchodźcy w okolicznościach niniejszej sprawy. W świetle wyjaśnień składanych przez skarżącego, organy obu instancji zasadnie przyjęły, iż władze państwowe nie podejmowały wobec niej działań krzywdzących na tle jej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych. Powyższe potwierdza również fakt wydania skarżącemu i członkom jego rodziny(problemy miał jedynie brat I.) przez władze [...] paszportu zagranicznego i nie utrudnianie im legalnego wyjazdu za granicę.

Również zdaniem Sądu działalność wuja wnioskodawcy nie może powodować aresztowania wnioskodawcy w kraju pochodzenia, gdyż B. V. wyprowadził się z domu rodzinnego strony w roku [...] i zamieszkał w tej samej miejscowości [...] ([...]) czyli nie obawiał się zatrzymania i ewentualnej odpowiedzialności za swoją działalność wojenną.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie ma zastosowania żadna z powyższych przesłanek. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. W szczególności powołując się na opracowania O. [...] organy poprawnie ustaliły, iż nie ma przesłanek do twierdzenia, że [...] jest terenem powszechnego wewnętrznego konfliktu zbrojnego i pomimo, iż sytuacja tam nie może być uznana za stabilną nie można uznać, że skarżącemu po powrocie do kraju pochodzenia grozi poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia. Trafnie w tym zakresie również stwierdzono, że jeżeli skarżący uzna, że warunki w [...] jemu nie odpowiadają może podjąć próbę osiedlenia się w innej części [...].

Zdaniem Sądu skarżącego należy uznać za migranta, który w celu poprawy warunków życia i w poszukiwaniu lepszych perspektyw i przyszłości dla siebie oraz członków swojej rodziny opuścił kraj pochodzenia przedstawiając jako powód zaledwie domniemanie obawy o bezpieczeństwo swoje oraz rodziny. Cudzoziemiec podczas przesłuchania statusowego, wskazał, że: "Matka przekonała się, że tutaj jest spokojnie i dobrze się nam żyje. Jednak teraz chce tutaj wrócić i żyć razem z nami". Wypowiedziane słowa świadczą o fakcie, że skarżący (wraz z rodziną) poszukuje lepszych warunków bytowych, a w kraju pochodzenia nie był on prześladowany, a jedynie jak sam oświadczył nie chce mieszkać w [...]. Stanowiska Sądu nie może zmienić fakt, że w Polsce urodziły się dzieci skarżącego i chce on by integrowały się ze społecznością polską.

Odnosząc się następnie do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organy orzekające zasadnie stwierdziły, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wyrażenia zgody na pobyt tolerowany.

Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że byłby w konsekwencji wydalenia narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wydalenie cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie naruszy również jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.). Cudzoziemiec przyjechał do Polski wraz z matką, żoną oraz braćmi i nie ma żadnych przeszkód formalnych, aby nie mógł powrócić z nimi do kraju pochodzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z [...]. Skarżący został w trakcie prowadzonego postępowania przesłuchany w języku [...]. W trakcie przesłuchania dokonano ustaleń niezbędnych w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy. Przedstawione w trakcie wywiadu okoliczności, istotne z punktu widzenia prawidłowości wydawanego rozstrzygnięcia, zostały skonfrontowane następnie z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi dotyczące niedopełnienia obowiązków spoczywających na organie w kwestii wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Postępowanie administracyjne było dwuinstancyjne, a organy starannie i pełnie uzasadniły wydawane przez siebie decyzje.

Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.