Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 641/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska- Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018r. sprawy ze skargi M. sp. z o. o. w likwidacji w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz M. sp. z o. o. w likwidacji w T. kwotę 497 zł ( czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku Metron - Service spółki z o.o. w likwidacji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w T., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. oraz Okręgowy Urząd Miar w B.. Tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T.

i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. obejmują należności z tytułu podatków od towarów i usług oraz dochodowych, których terminy płatności przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Podobnie terminy płatności składek na ubezpieczenia społeczne objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Z kolei należności objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Okręgowy Urząd Miar w B. stanowiły opłaty za czynności urzędowe,

o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 2 i 4-7 ustawy z dnia 11 maja 2001r. Prawo

o miarach i terminy ich płatności przypadały w latach 2011 i 2012.

Pismem z dnia [...] lutego 2018r. strona wniosła m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego zwłaszcza względem przedawnionych należności.

Organ egzekucyjny w związku z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T.

o stanowisko w zakresie wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi ZUS-u. Wierzyciel w odpowiedzi zawartej w pismach z dnia [...] lutego 2018r. i z dnia

[...] marca 2018r. poinformował, że należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi nie przedawniły się. Wskazał jednocześnie wysokości należności objętych poszczególnymi tytułami wykonawczymi. Na podstawie stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny przyjął, że zaległości ZUS-u nie przedawniły się i w związku z tym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących te zaległości.

Ponadto organ egzekucyjny w toku postępowania zwrócił się do pozostałych wierzycieli dochodzonych należności z prośbą o wskazanie, czy należności objęte pozostającymi do realizacji tytułami wykonawczymi pozostają wymagalne. Opierając się na stanowiskach wierzycieli uznał za zasadne umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie tytułów wykonawczych wystawionych przez Okręgowy Urząd Miar

w B. nr: [...], natomiast w odniesieniu do pozostałych tytułów wykonawczych, po zbadaniu okoliczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie dopatrzył się przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisów art. 59 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.").

W oparciu o powyższe organ wydał w dniu [...] kwietnia 2018r. postanowienie,

w którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych w sentencji tytułów wykonawczych i umorzył postępowanie egzekucyjne w zakresie tytułów wykonawczych wystawionych przez Okręgowy Urząd Miar w B. nr: [...]

Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie w części w jakiej nie doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Organ wyjaśnił, że w odniesieniu do podatków i opłat za czynności urzędowe,

w myśl art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p."), przedawniają się one z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin ich płatności.

Z kolei stosownie do art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W tym kontekście organ podał, że terminy płatności omawianych należności przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Oznacza to, że najstarsze z tych należności przedawniałyby się z końcem 2015r. Organ podkreślił jednak, że wcześniej organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego, doręczając Bankowi Spółdzielczemu w T. i zobowiązanej spółce zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2013r. i [...] marca 2013r. Powyższe zawiadomienia zostały doręczone bankowi odpowiednio w dniach [...] stycznia 2013r. i [...] marca 2013r., zatem bieg terminu przedawnienia należności podatkowych i opłat za czynności urzędowe został przerwany i zaczął biec od nowa. Następnie organ egzekucyjny zastosował kolejny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z nieruchomości. Wezwaniem z dnia [...] grudnia 2017r. dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. przy ul. B. 108-110. Wezwanie zostało doręczone spółce w dniu [...] stycznia 2018r., co po raz kolejny spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W kwestii składek na ubezpieczenia społeczne organ odwoławczy pismem z dnia [...] maja 2018r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T.

o uzupełnienie stanowiska w zakresie okoliczności potwierdzających nieprzedawnienie obowiązków objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi ZUS-u. W odpowiedzi Zakład w piśmie z dnia [...] maja 2018r. wskazał, że omawiane należności są wymagalne i nie przedawniają się ze względu na występujące na koncie płatnika zabezpieczenie hipoteczne. Organ podał, że zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia

13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przedawnieniem należności objętych omawianymi tytułami wykonawczymi i tym samym ich wygaśnięciem. Brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu:

- brak rozpatrzenia meritum sprawy;

- brak wyczerpującego ustalenia wysokości zaległości poszczególnych wierzycieli;

- naruszenie art. 70 § 4 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez kontynuowanie postępowania egzekucyjnego względem przedawnionych należności publicznoprawnych;

- z ostrożności całkowite bezpodstawne pominięcie faktu, iż wierzytelność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. powinna zostać ograniczona z racji nadpłaty w VAT w kwocie 54.311 zł;

- bezpodstawny brak umorzenia postepowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie powinno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności

z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku spółki z o.o. Metron - Service

w likwidacji na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T., tytułów wykonawczych wystawionych przez Okręgowy Urząd Miar w B. oraz tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G.. Powyższe tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego

w T. i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. obejmują należności z tytułu podatków od towarów i usług oraz dochodowych, których terminy płatności przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Podobnie terminy płatności składek na ubezpieczenia społeczne objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Z kolei terminy płatności należności objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Okręgowy Urząd Miar w B. przypadały w latach 2011 i 2012.

Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżąca wniosła m.in. o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego

w T. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. i tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego

w G., częściowo zaś umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wystawione przez Okręgowy Urząd Miar w B.. Po rozpatrzeniu zażalenie rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.

Wskazać należy, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie wówczas, gdy w konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Jedną z takich przyczyn, skutkujących koniecznością umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny jest upływ terminu przedawnienia egzekwowanej należności. W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Przyczynę wygaśnięcia obowiązku na podstawie tego przepisu można być przedawnienie należności (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2015 r., II FSK 1764/14).

Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy egzekwowane należności stanowią podatki, opłaty za czynności urzędowe powstałe na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 2 i 4-7 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach, do których - zgodnie z art. 24 ust. 6 tej ustawy - stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, oraz składki na ubezpieczenia społeczne.

W odniesieniu do podatków i opłat za czynności urzędowe zastosowanie znajduje art. 70 § 1 O.p., co oznacza, że przedawniają się one z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin ich płatności. Z kolei stosownie do art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Terminy płatności omawianych należności przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Oznacza to, że najstarsze z tych należności przedawniałyby się z końcem 2015 r. Trafnie jednak organ wskazał, że

w odniesieniu do przedmiotowych należności nastąpiło dwukrotnie przerwanie biegu terminu przedawnienia. Po raz pierwszy wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego, o czym świadczą znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelności

z rachunku bankowego z dnia [...] stycznia 2013 r. i [...] marca 2013 r. o numerach odpowiednio [...] i [...]. Zawiadomienia te zostały doręczone Bankowi Spółdzielczemu w T. odpowiednio w dniach 28 stycznia

2013 r. i [...] marca 2013 r., a spółce w dniach [...] lutego 2013 r. i [...] marca 2013 r. (k. t. 2,

k. 269-276). Po raz drugi do przerwania biegu terminu przedawnienia doszło wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości. Wezwaniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...].RS Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. dokonał zajęcia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. przy ul. B. 108-110, dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze T01T/00030527/9. Wezwanie zostało doręczone spółce w dniu [...] stycznia 2018 r. (t. 2, k. 280-283).

W konsekwencji Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że powyższe należności uległy przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne w powyższym zakresie powinno zostać umorzone.

Odnosząc się z kolei do podniesionego przez spółkę zarzutu braku wyczerpującego ustalenia wysokości zaległości poszczególnych wierzycieli wskazać należy, że organ pierwszej instancji dokonał korekty wysokości należności, stosownie do udzielonych przez wierzycieli odpowiedzi. Skutkowało to m.in. umorzeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie określonych tytułów wykonawczych wystawionych przez Okręgowy Urząd Miar w B., czy zaktualizowaniem kwot dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS Oddział w T. o numerach: [...].

W odniesieniu do podniesionej przez stronę kwestii zwrotu podatku od towarów

i usług w kwocie 54.311 zł, wynikającego ze złożonej w lutym 2018 r. korekty deklaracji VAT-7 za czwarty kwartał 2017 r., w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyjaśnił, że zwrot ten został zaliczony na poczet należności z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2010 r. Tym samym ograniczono egzekucję należności objętej tytułem wykonawczym o nr [...] (podatek od towarów i usług za maj 2010 r.) do kwoty należności głównej 3.412,70 zł.

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na to, że organ w niedostateczny sposób wyjaśnił kwestię przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Terminy płatności składek na ubezpieczenia społeczne objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi przez ZUS przypadały w latach 2010, 2011 i 2012. Organ odwoławczy podkreślił, że omawiane należności są wymagalne i nie przedawniają się ze względu na ich zabezpieczenie hipoteczne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s.") nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek

i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

Strona wskazuje natomiast na niezgodność art. 24 ust. 5 u.s.u.s. z Konstytucją

i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12

i wywodzi, że należności składkowe uległy wygaśnięciu wskutek przedawnienia.

W przywołanym wyroku z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis ten stanowił, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, przepis ten różnicuje w istotny sposób zakres czasowy odpowiedzialności podatników w zależności od arbitralnego i przypadkowego kryterium, tj. posiadania lub nieposiadania składników majątkowych pozwalających na ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż nie widzi powodu do tego, aby akurat to właściciele nieruchomości mieliby dożywotnio odpowiadać za należności podatkowe. Nie do obrony jest np. teza, że są to podmioty szczególnie zamożne, wobec czego nie ma powodu do przyznawania im dobrodziejstwa przedawnienia. Ich ogólna sytuacja finansowa może być gorsza niż podmiotów, których należności są zabezpieczone gwarancją bankową, czy zajęciem wierzytelności na rachunkach bankowych i wygasają po upływie ustawowych terminów. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, art. 70 § 6 O.p. w powyższym brzmieniu powoduje, że przedawnienie w odniesieniu do podatników, których należności zabezpieczono hipoteką przymusową w toku kontroli podatkowej, staje się instytucją pozorną i wydrążoną z treści, co jest bezwzględnie niedopuszczalne. Trybunał stwierdził, że wprawdzie ustawodawca dysponuje dużym marginesem swobody decyzyjnej określania zasad i terminów przedawnienia należności podatkowych, jednak granice dla działań prawodawczych wyznaczają zasady, wartości i normy konstytucyjne, które zabraniają tworzenia instytucji pozornych, niesprawiedliwych, nadmiernie ograniczających prawa podatnika oraz podważających jego zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Warunków tych nie spełniałoby rozszerzenie zasad przewidzianych w zaskarżonym przepisie na wszystkie należności, które w toku kontroli podatkowej zostały zabezpieczone w jakikolwiek sposób. Taka operacja nie doprowadziłaby bowiem do zrównania sytuacji wszystkich podatników (w dalszym ciągu przedawniałyby się zobowiązania podatkowe osób nieposiadających żadnego majątku), z których część byłaby "dożywotnimi" dłużnikami państwa.

Warto zauważyć, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że również wykładnia obecnie obowiązującego przepisu art. 70 § 8 O.p. powinna być dokonywana w kontekście zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 O.p. Mają one bowiem także zastosowanie do art. 70 § 8 O.p. Prowadzi to do wniosku, że art. 70 § 8 O.p. także należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. W konsekwencji, ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, z tym że termin przedawnienia biegnie na zasadach ogólnych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., I SA/Op 566/13; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2013 r., I SA/Łd 496/13; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 maja 2014 r., I SA/Wr 524/14; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia

2014 r., II FSK 1197/12; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2016 r., II FSK 330/15). Zgodnie z przepisem art. 70 § 8 O.p. nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

Zdaniem Sądu, zbieżność regulacji zawartej w art. 24 ust. 5 u.s.u.s. z przepisami, których dotyczą wskazane zastrzeżenia pod względem ich konstytucyjności jest oczywista. Zarówno art. 24 ust. 5 u.s.u.s., jak i powołane przepisy Ordynacji podatkowej są identyczne w zakresie podstaw, które doprowadziły do stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy ze standardami konstytucyjnymi, tj. całkowitego wyłączenia przedawnienia należności publicznoprawnej, i równocześnie uczynienie tego na podstawie nieuzasadnionego i arbitralnego kryterium (formy zabezpieczenia należności).

W rezultacie wykładnia art. 24 ust. 5 u.s.u.s. dokonywana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału z dnia 8 października 2013 r., SK 40/12 zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 O.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r., prowadzi do wniosku, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s. należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Oczywistość niezgodności przepisu z Konstytucją oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału stanowią wystarczające przesłanki do odmowy jego zastosowania przez sąd. Zatem ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wykluczyło przedawnienia należności składkowych zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia biegł na zasadach ogólnych (por. wyrok WSA

w Kielcach z dnia 22 stycznia 2015 r., I SA/Ke 671/14; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2017 r., I SA/Bd 236/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 czerwca 2017 r.,

III SA/Łd 160/17; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., II GSK 2706/17).

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni skutki prawne wynikające

z powyższej wykładni art. 24 ust. 5 u.s.u.s. Organ ustali, mając na względzie zmiany przepisów prawnych dotyczących przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a także okresy zawieszenia i przerwania biegu tego terminu, czy objęte tytułami wykonawczymi składki uległy przedawnieniu. Niewyjaśnienie przez organ powyższej kwestii narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ nie zebrał bowiem i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, wskutek czego została naruszona także zasada swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie zawiera też należytego wyjaśnienia zarówno faktycznego, jak i prawnego w powyższym zakresie, co narusza art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

L. Kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz M. Łent