Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 596/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1-3, art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2018 r. o godz. 18:45 na byłym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę środka przewozowego – ciągnika [...] o numerach rejestracyjnych [...] wraz z naczepą ciężarową [...] numer rejestracyjny [...], prowadzonego przez D.A. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że przewoźnik - przedsiębiorca U. z siedzibą na Litwie dokonywał przewozu towaru o nazwie preparaty smarowe pozostałe w ilości 919 kg, klasyfikowanego do kodu [...], z Niemiec na Litwę.

W toku kontroli kierujący ww. zestawem pojazdów przedstawił numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowość polegającą na braku w zgłoszeniu przewozu towarów [...] numeru zezwolenia drogowego.

W związku z przeprowadzoną kontrolą sporządzono protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. Kierujący w obecności funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej zapoznał się z ww. dokumentem, co potwierdził własnoręcznym podpisem.

W toku kontroli, zgodnie z art. 15 ust. 1 i 4 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej jako ustawa SENT), pobrano kaucję w formie gotówkowej za pokwitowaniem w wysokości 10.000,00 zł. Z uzyskanych przez Urząd Celno-Skarbowy [...] informacji wynika, że zestaw samochodowy o numerach rejestracyjnych [...] wraz z towarem, po usunięciu zamknięć celnych, wyjechał z kraju przez przejście graniczne w [...], w dniu [...] maja 2018 r. o godzinie 07:05.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wszczął z urzędu wobec - U. z siedziba na Litwie postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedokonanie przez przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru [...] o dane, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT. Jednocześnie postanowieniem tym, organ pierwszej instancji dopuścił jako dowód w sprawie protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. wraz z załącznikami.

Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wyjaśnienia w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli w dniu [...] maja 2018 r. Jednocześnie pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na czynny żal strony oraz fakt, iż uchybienia ujawnione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2018 r. nie były celowe i stanowiły omyłkę osoby zajmującej się wprowadzaniem danych do systemu, a także nie przełożyły się w sposób istotny na sam fakt dokonywanego przewozu towarów.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego pismem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. wezwał stronę do sprecyzowania informacji zawartej ww. piśmie, tj. o jaką pomoc strona wnosi oraz doręczenie dokumentów potwierdzających sytuację finansową strony z uwzględnieniem czynników utrudniających zapłatę kary.

Odpowiadając na wezwanie pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik powtórzył argumentację przedstawioną w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r., podkreślając, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu Skarbu Państwa ani uszczuplenia należności publicznoprawnych, a Strona wyraziła czynny żal. Do ww. pisma pełnomocnik nie załączył dokumentów obrazujących sytuację finansową przewoźnika.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 10, art. 8 ust. 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (DZ.U. 2017 r. poz. 708), zwana dalej ustawa o SENT oraz art. 2017 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej jako O.p., Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego wydał w dniu [...] października 2018 r. decyzję nr [...], którą orzekł o nałożeniu na U., Litwa karę pieniężną w kwocie 10.000,00 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów danych wymaganych przez art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Organ I instancji zaznaczył, że przepisy ustawy o SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nie wyłączały odpowiedzialności przewoźnika nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania czy omyłki. Przewoźnik, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów, miał ustawowy obowiązek sprawdzenia poprawności wpisanych danych przed rozpoczęciem przewozu. Powyższe uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności.

W niniejszej sprawie stwierdzona nieprawidłowość polegała na braku podania w zgłoszeniu SENT danych, wymaganych art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy o SENT i niedokonania aktualizacji danych zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, które sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika, zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Sytuację tę bezsprzecznie potwierdza wydruk zgłoszenia [...] wykonany w momencie wszczęcia kontroli, co zostało opisane w protokole kontroli z dnia [...] maja 2018 r. Strona w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. również potwierdza nieprawidłowe wypełnienie rubryki "numer zezwolenia drogowego", bowiem w polu tym wpisano "Brak", zamiast "[...]".

W ocenie organu I instancji dla konsekwencji prawnych zdarzenia bez znaczenia pozostaje czy przewoźnik podał dane nieprawidłowe w związku z błędem czy przeoczeniem, w każdym bowiem przypadku rezultat takich czynności oznacza pojawienie się w zgłoszeniu danych nieprawidłowych, a w konsekwencji wymagających aktualizacji. Niedokonanie aktualizacji zgłoszenia o dane dotyczące numeru licencji nie wypełnia definicji "oczywistej omyłki pisarskiej", wychodząc zasadniczo poza zakres pojęciowy tego określenia, tak w znaczeniu literalnym jak i funkcjonalnym.

Organ I instancji zaznaczył, że przepisy ustawy o SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania, czy omyłki. Uzupełnienie prawidłowych danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli, jeszcze przed jej zakończeniem, w ocenie organu nie oznacza, że przewoźnik wywiązał się z tego obowiązku, tj. przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ wskazał, że przepisy prawa regulujące obowiązek przestrzegania ustawy o SENT wyłączają możliwość swobodnej interpretacji jej uregulowań przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organ prowadzący postępowania administracyjne i nie przewidują jakiejkolwiek fakultatywności przy wymiarze wysokości kary.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ wskazał, że odstąpienie następuje na wniosek m.in. przewoźnika. Wniosek musi być poparty wystąpieniem szczególnie ważnych, uzasadnionych i obiektywnych kryteriów – powodów, które w ustawie określono jako "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". W ocenie organu ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o wypełnieniu dyspozycji odstępstwa. Takie odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania. W niniejszej sprawie stwierdzona nieprawidłowość polegała na niepodaniu numeru licencji w zgłoszeniu przewozu SENT i zdaniem organu wynikała ona z błędu osoby dokonującej zgłoszenia przewozu. Strona zaś miała możliwość sprawdzenia poprawności wpisanych danych i dokonanie ich aktualizacji, gdyż zgłoszenie przewozu zostało utworzone w dniu [...] maja 2018 r. o godz. 12:38, a kontrola przeprowadzona była tego samego dnia o godz. 18:45, a zatem zdaniem organu I instancji nie można mówić w tym przypadku o powstaniu nieprawidłowości z przyczyn niezależnych od firmy, na których powstanie nie miała wpływu.

Zdaniem organu wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli nie może stanowić jedynej przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, gdyż ważny interes strony musi wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary.

Odnosząc się do wyjaśnień pełnomocnika Strony zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na czynny żal organ podkreślił, że czynny żal jest charakterystyczną instytucją prawa karnego skarbowego. Natomiast niniejsze postępowanie w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, jest postępowaniem administracyjnym, a nie karno-administracyjnym, w którym w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Organ wskazał, że powołana instytucja czynnego żalu nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.

Nie godząc się z otrzymanym rozstrzygnięciem strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o odstąpienie od nałożenia na spółkę kary pieniężnej, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego - o stosowne zmiarkowanie kary pieniężnej do kwoty 3.000,00 zł, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała na czynny żal, który wyraziła w związku z poczynioną omyłką w wypełnieniu formularza oraz wskazała, że uchybienia ujawnione podczas kontroli nie były celowe i stanowiły omyłkę osoby zajmującej się wprowadzaniem danych do systemu. Ponadto strona podniosła, że stwierdzone omyłki nie przełożyły się w sposób istotny na fakt dokonywanego przewozu towarów. Zdaniem odwołującej się organ wymierzając najwyższą możliwą karę, w żaden sposób nie rozważył wagi tego przewinienia do sytuacji, gdy przewoźnik w ogóle nie zgłosi danych do systemu bądź nie będzie posiadał w ogóle licencji. Ponadto spółka wskazała, że nałożona kara jest zbyt drastyczna w stosunku do wykonywanego zlecenia i czterokrotnie przekracza zarobek przewoźnika, co stanowi bezwzględnie naruszenie konstytucyjnych zasad związanych z własnością, proporcjonalnością kar i ich adekwatnością.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 24 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1 i 5 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 10 i art. 8 ust. 1 ustawy SENT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Dokonując analizy okoliczności faktycznych w kontekście przytoczonych regulacji prawnych organ odwoławczy stwierdził, że przedsiębiorca U., działając w charakterze przewoźnika dokonywał przewozu towaru o nazwie preparaty smarowe pozostałe w ilości 919 kg, klasyfikowanego do kodu [...]. Przewóz następował z Niemiec na Litwę. Transport został w dniu [...] maja 2018 r. o godzinie 12:43 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w zgłoszeniu SENT i porównaniu ich z danymi zawartymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości, polegające na braku aktualizacji przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT danych w zakresie braku numeru zezwolenia drogowego.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji słusznie uznał, że przewoźnik nie wykonał obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu, w takim zakresie, w jakim przewoźnik był obowiązany do ich zgłoszenia, czym naruszono normę określoną w art. 8 ust. 1 ustawy SENT.

Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, czyli badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I inst., że wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli nie może być jedyną przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż ważny interes strony musi wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary jak też jej sytuacji ekonomicznej.

Organ II instancji wskazał, że przesłankę "ważnego interesu podatnika" należy odczytywać w powiązaniu z sytuacją majątkową strony. Chodzi o taki interes strony postępowania, który nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem i jednocześnie jego uwzględnienie nie przekracza możliwości podatnika. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, losowe przypadki, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika.

Odnosząc się do przesłanki "ważnego interesu publicznego" organ odwoławczy zauważył, iż jest ona rozumiana jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy. Analiza akt przedmiotowej sprawy nie wykazała, aby istniała jakakolwiek przesłanka do uznania, że interes publiczny przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary za zaniedbanie wykonania obowiązków ustawowych.

Dalej organ podniósł, że dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o "ważnym interesie" strony, uzasadniającym odstąpienie od jej nałożenia. W przeciwnym wypadku każda kara automatycznie stanowiłaby przesłankę skutkującą wystąpieniem "ważnego interesu" strony, a więc możliwość nakładania kar praktycznie by nie istniała.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Ani w odwołaniu, ani w pismach z dnia [...] lipca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r., zawierających stanowisko strony w przedmiotowej sprawie, przewoźnik nie powołał się na trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz wpływ wymierzonej kary na obroty i obciążenia przedsiębiorstwa.

Organ odwoławczy podkreślił, iż kwestia ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nawet ustalenie przez organ, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, nie zobowiązuje organ do odstąpienia od jej nałożenia.

Zdaniem organu odwoławczego upatrywanie przez stronę "ważnego interesu podatnika", przez pryzmat braku wyrozumiałości organów dla przewoźnika poprzez okoliczność, że ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów nie uwzględnia zasady proporcjonalności i miarkowania wysokości kary w stosunku do wielkości przewinienia - nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nałożonej kary.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, ocenił, że nie został wykazany ważny interes przewoźnika, ani nie zachodzi ważny interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary. Zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że obowiązki strony jako przewoźnika wynikały z przepisu prawa, a nie z funkcjonalności systemu, w którym wypełniane było zgłoszenie. Przyczyną nałożenia kary nie był bowiem brak licencji przewozowej, lecz niewpisanie jej numeru w zgłoszeniu. Samo okazanie licencji przez kierowcę podczas kontroli nie mogło sprawić, że zniwelowane zostały skutki błędu w zgłoszeniu.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że jeżeli przewoźnik przed wjazdem na terytorium Polski nie uzupełni odpowiednich pól w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia, zgodnie z wymogami ustawowymi lub nie dokona poprawienia danych już wpisanych, to zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT mamy do czynienia z brakiem dokonania aktualizacji zgłoszenia w tej części i takie zachowanie jest sankcjonowane. Bez znaczenia pozostaje dla konsekwencji prawnych zdarzenia, czy przewoźnik podał dane nieprawidłowe w związku z błędem, czy przeoczeniem. W każdym przypadku rezultat takich czynności oznacza pojawienie się w zgłoszeniu danych nieprawidłowych, a w konsekwencji wymagających aktualizacji, której przewoźnik nie dokonał.

W świetle powyższego organ II instancji nie uznał argumentacji pełnomocnika strony, jakoby doszło do naruszenia art. 7 i art. 8 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i adekwatności poprzez niezmiarkowanie kar pieniężnych i nałożenie kary przekraczającej czterokrotnie wartość wynagrodzenia, jakie przewoźnik otrzymał za wykonany transport.

Organ odwoławczy podkreślił, że nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT było wynikiem niedochowania należytej staranności przez przewoźnika przy rejestrowaniu przewozu towarów, a nieodstąpienie od jej nałożenia - brakiem stwierdzenia w przedmiotowej sprawie zaistnienia jednej z przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego.

Odpowiadając na zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.: 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że ustawa SENT precyzyjnie reguluje sposób wpisu do rejestru zgłoszeń w poszczególnych polach, przez wskazane podmioty. Natomiast obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stosowanie przepisów wprost, bez możliwości swobodnej ich interpretacji, ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, a kwestia zawinienia nie ma wpływu na obciążenie podmiotu odpowiedzialnością za naruszenie przepisów. Dla ustalenia czy wypełniona została dyspozycja art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązków lub warunków związanych z drogowym przewozem towarów. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o fakty ustalone podczas kontroli, które zostały zawarte w protokole nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., z którym zapoznał się kierujący pojazdem, co potwierdził własnoręcznym podpisem, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującej, że organ I instancji swoim postępowaniem naruszył przepisy prawa procesowego.

W świetle powyższego zarzuty stawiane w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w ocenie organu odwoławczego, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Na powyższą decyzję organu II instancji U., z siedzibą na Litwie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Wydanej decyzji pełnomocnik skarżącej narzucił naruszenie:

1. art. 12 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych ustaw z dnia 10 maja 2018 r. poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania mimo, że do zdarzenia doszło w dniu [...] maja 2019 r., czyli przed wejściem życie ww. nowelizacji tj. przed 14 czerwca 2018 r. oraz nie doszło w tej sprawie do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego;

2. art. 123 § 1 i § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, podczas gdy organ przez 8 miesięcy wskazywał na zasadność przedłużania postępowania z uwagi na konieczność analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, czego nie umożliwił stronie przed wydaniem decyzji, co mogło mieć wpływ na wydaną decyzję;

3. art. 121 § 1 i 2, art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawa SENT - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadą zaufania do organów podatkowych, zasadą prawdy obiektywnej i zasady zupełności postępowania podatkowego, które to naruszenia przejawiły się w niepodjęciu z urzędu przez organ I i II instancji działań zmierzających do ustalenia, czy w sprawie zachodzą wszystkie istotne elementy stanu faktycznego sprawy, niezbędne dla oceny zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego - co w rezultacie skutkowało błędnym ustaleniem nieistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;

4. art. 8 ustawy SENT poprzez jego błędne przyjęcie jako jedną z podstaw rozstrzygnięcia sprawy, pomimo, iż skarżąca niezwłocznie uzupełniła brakującą (nie błędną) informację w formularzu tj. numer licencji, którą kierowca posiadał w czasie kontroli i którą okazał funkcjonariuszom;

5. art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT poprzez jego wskazanie jako podstawa prawna wydanej decyzji, podczas gdy ustawa nie zawiera takiego przepisu prawa;

6. art. 7 ust. 1 ustawy SENT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wobec skarżącego zastosowanie ww. przepisu znajduje zastosowanie, podczas gdy przewoźnik nie rozpoczął przewozu towaru na terytorium RP, a do naruszenia tego przepisu może dojść tylko w sytuacji, gdy taki transport się rozpocznie. Skarżący był kontrolowany na przejściu granicznym w [...], na co organ sam wskazuje, a więc nie rozpoczął przewozu na terytorium RP;

7. art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie, pomimo stanu faktycznego wskazującego na przesłanki do uwzględnienia tego przepisu, a w szczególności fakt, iż odstąpienie od nakładania kary pieniężnej nie stanowiłoby pomocy publicznej, co jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do odstąpienia od nakładania kary;

8. naruszenie norm prawa konstytucyjnego tj. art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i adekwatności poprzez niezmiarkowanie kar pieniężnych i nałożenie kary przekraczającej czterokrotnie wartość wynagrodzenia jakie przewoźnik otrzymał za wykonany transport;

9. naruszenie art. 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów z uwzględnieniem tylko części materiału dowodowego, to jest z pominięciem informacji i dowodów wskazujących na rażącą niewspółmierność kary administracyjnej do wartości realizowanej usługi transportowej oraz do skali "przewinienia", które w rzeczywistości wynikało z omyłki pisarskiej, w następstwie czego organ pierwszej instancji błędnie nie zastosowały art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

Skarżąca zarzuciła również błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, iż spółka nie dokonała aktualizacji danych niezwłocznie, podczas gdy nastąpiło to jeszcze w czasie prowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy i zakończyło się przed podpisaniem protokołu. Pełnomocnik zarzucił ponadto błędne ustalenia organu polegające na przyjęciu, iż nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nakładania kary na spółkę, bądź przynajmniej do zmiarkowania kwoty tej kary, pomimo iż z zebranego materiału dowodowego w sposób oczywisty wynika, że kara ta jest dotkliwa dla spółki a nadto nadmiernie ją obciąża, gdyż czterokrotnie przekracza wartość wykonywanej usługi przewozu.

Mając powyższe na uwadze skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania, a w przypadku nieuwzględniania powyższego - o stosowne zmiarkowanie kary pieniężnej do kwoty 3000 zł, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 12 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych ustaw z dnia 10 maja 2018 r. i art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT, organ wskazał, że nie były one podnoszone przez skarżącą spółkę na etapie postępowania odwoławczego, a powołany art. 12 ustawy SENT nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto w ocenie organu, prawidłowo został powołany w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT, który obowiązywał w dacie przeprowadzenia kontroli tj. w dniu [...] maja 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd Wojewódzki, w granicach tak określonej właściwości, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego.

Badanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzić należy uwagami o charakterze ogólnym, dotyczącymi celu regulacji zawartych w ustawie o SENT. Wskazać zatem na wstępie należy, że ustawa o SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nielegalnym obrotem paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym (tzw. towarami wrażliwymi) bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również obrotem bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa (działania jako prowadzący skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca, pośredniczący podmiot tytoniowy itp.). Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z szarą strefą oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. W ustawie przyjęto (art. 4 ust. 1 - 4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT

Zgodnie z art. 9 ust. 1 – ust. 3 przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik mogą przesyłać, uzupełniać i aktualizować zgłoszenia pod warunkiem, że są zarejestrowanymi użytkownikami Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Przesłanie, uzupełnienie i aktualizacja zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego.

Stosownie do treści art. 30 ust. 1 w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2018 r. na byłym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno – Skarbowej przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów – ciągnik [...] wraz z naczepą ciężarową [...] - prowadzonego przez D.A. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że przewoźnik - przedsiębiorca U. z siedzibą na Litwie dokonywał przewozu towaru o nazwie preparaty smarowe pozostałe w ilości 919 kg, klasyfikowanego do kodu [...], z Niemiec na Litwę. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 przewóz towaru został zgłoszony przez przewoźnika, a zgłoszenie to otrzymało numer referencyjny [...].

Kontrola wykazała, że w.w. zgłoszeniu SENT nie ujawniono wszystkich wymaganych danych dotyczących danego przewozu towaru, bowiem w rubryce – "środek transportu" nie podano numeru zezwolenia drogowego, lecz w polu przeznaczonym na ujawnienie w.w. danych zawarto wpis o treści – "Brak". Podczas kontroli kierujący zespołem pojazdów przedstawił dokumenty związane z przewozem towaru, w tym licencję na wykonywanie transportu o numerze [...]. Organ stwierdził, że prawidłowe zgłoszenie przewozu towaru wymagało - w rubryce zezwolenie drogowe - wpisania numeru licencji ([...]). W toku kontroli funkcjonariusz celny dokonał uzupełniającego zgłoszenia danych w zgłoszeniu SENT w zakresie numeru zezwolenia drogowego.

W tych okolicznościach, w ocenie organu, przewożnik dopuścił się uchybienia, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 10 tys. zł.

Stosownie do treści art. 24 ust. 1 pkt 1 w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Art. 8 ust. 1 stanowi, że podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. O tym które dane dotyczące przewozu podlegają zgłoszeniu w systemie SENT stanowi art. 7 ust. 2 ustawy. Stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt 10 ( w wersji obowiązującej na datę kontroli) zgłoszenie zawiera numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane.

W celu zapewnienia zgodności danych zawartych w zgłoszeniu SENT ze stanem faktycznym na podmioty obowiązane do dokonania zgłoszenia, tj. na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz na przewoźnika, nałożono obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych, które musieli oni podać w zgłoszeniu. Jeżeli zatem któreś z danych podanych przez podmiot obowiązany ulegną zmianie (np. zmiana miejsca docelowego czy zmiana numeru rejestracyjnego pojazdu), to należy niezwłocznie dokonać aktualizacji zgłoszenia w tej części, czyli w praktyce należy przesłać do systemu poprawione zgłoszenie, potwierdzając ten fakt kluczem systemowym przynależnym do danego podmiotu.

Przez aktualizację danych w zgłoszeniu SENT należy również rozumieć sytuację, gdy zgłoszenie nie zawiera w swej treści danych, których ujawnienie jest obowiązkowe. W takiej sytuacji również mamy do czynienia z aktualizacją zgłoszenia, bowiem dochodzi wówczas do uzupełnienia zgłoszenia zgodnie z wymogami art. 7 ust. 2, czyli w takim zakresie w jakim istniał obowiązek ich zgłoszenia. Za taką interpretacją art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy SENT przemawia wykładnia celowościowa ustawy o SENT, bowiem nie tylko brak obowiązkowej aktualizacji, ale również pozostawienie w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym ( przez co należy rozumieć informację o baku numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji ) skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.

W przedstawionych okolicznościach sprawy stanowisko organu co do stwierdzenia, iż przewożnik dopuścił się naruszenia opisanego w art. 24 ust. 1 pkt 1, należy uznać za prawidłowe.

Wskazać należy, że przepis art. 24 ust. 1 ustawy o SENT określający wysokość kary pieniężnej dotyczy działań i zaniechań podmiotu wysyłającego, odbierającego albo przewoźnika w zakresie realizacji przez nich podstawowych obowiązków. Mamy tu bowiem do czynienia z podmiotami profesjonalnie trudniącymi się danym rodzajem działalności gospodarczej, co oznacza że winny być one obeznane z procedurą związaną z przewozem towarów oraz przepisami regulującymi działalność w tym zakresie, dla których sposób wypełnienia dokumentu zgłoszenia SENT nie powinien sprawiać nadmiernej trudności. Wskazać przy tym należy, że art. 7 ust. 2 pkt 10 jednoznacznie określa zakres dokumentów których dotyczy. Zauważyć trzeba, że wymiar kar za poszczególne naruszenia przepisów ustawy ustalona została przez ustawodawcę w konkretnej wysokości, nie przewidując możliwości miarkowania kary, stąd wniosek strony o rozważnie możliwości wymierzania kary w wysokości 3000 zł nie mógł zostać uwzględniony. Ustosunkowując się do twierdzeń skargi w zakresie proporcjonalności kary podnieść należy, że zagrożenie administracją karą pieniężną na podstawie ustawy o SENT dotyczy przewozu towarów o szczególnym charakterze ( tzw. wrażliwych), enumeratywnie wymienionych w art. 3 ust. 2 ustawy o SENT, kara ta nie jest związana z przewozem pozostałych towarów. Prezentowane jest stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie podziela, w myśl którego wprowadzając zróżnicowany wymiar kar pieniężnych za poszczególne naruszenia ustawy o SENT ustawodawca uwzględnił zasadę proporcjonalności pomiędzy stwierdzonym naruszeniem prawa, a jego skutkami w znaczeniu społeczno – gospodarczym. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że w uzasadnionych przypadkach ustawa przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary (art. 24 ust. 3). Nie można przy tym tracić z pola widzenia prewencyjnego oraz dyscyplinującego znaczenia administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w ustawie o SENT.

Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, że odpowiedzialność o której mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT ma charakter administracyjny, a zatem jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku nieprawidłowego zgłoszenia pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy o SENT.

Zgodnie z treścią w.w. przepisu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

W toku postępowania organ I inst. pouczył stronę o możliwości skorzystania z ulgi na podstawie art. 26 ust. 3 oraz wezwał do przedstawienia dokumentów uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary (postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] czerwca 2018 r. ).

Wskazać należy, że pojęcie pomocy publicznej zdefiniowane jest w art. 1 lit. a rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jako każdy środek spełniający wszystkie kryteria ustanowione w art. 107 ust. 1 TFUE. Z kolei w art. 107 ust. 1 TFUE wskazano, że wszelka pomoc przyznawana przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi. Aby zatem móc zastosować odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT, należy wykazać w danej sytuacji, czy to odstąpienie będzie w jakikolwiek sposób realnie lub potencjalnie zakłócać konkurencję oraz czy ma wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi.

Jeśli zaś chodzi o pomoc de minimis, należy się posłużyć definicjami zawartymi w art. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z 18.12.2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy, w myśl którego za pomoc taką uważa się środki pomocy niespełniające kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 TFUE, zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 TFUE, spełniające warunki określone w tym rozporządzeniu. Pomoc de minimis ma określone limity kwotowe, tj. co do zasady całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000 euro w okresie trzech lat podatkowych. Jednakże całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu prowadzącemu działalność zarobkową w zakresie drogowego transportu towarów nie może przekroczyć 100 000 euro w okresie trzech lat podatkowych, z zastrzeżeniem że pomoc de minimis nie może zostać wykorzystana na nabycie pojazdów przeznaczonych do transportu drogowego towarów.

Strona nie przedłożyła dokumentów z których wynikałaby możliwość odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o SENT, natomiast odnośnie pomocy o której mowa w pkt 3 – stosowny akt wykonawczy nie został wydany.

Rozpoznając sprawę organ nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary za stwierdzone naruszenie na podstawie art. 24 ust. 3. Wskazać należy, że instytucja odstąpienia od wymierzenia kary opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, że obowiązkiem organu jest rozpatrzenie z urzędu możliwości zastosowania omawianej ulgi oraz wykazania przesłanek rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przyjdzie zauważyć, że z przedstawionych w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ rozpoznał sprawę w zakresie zastosowania ulgi i stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie z urzędu od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej zarówno ze względu na ważny interes przewożnika jak i interes publiczny.

Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu, który uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wobec nie stwierdzenia w rozpatrywanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.