Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 550/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 4,  art. 66 ust. 1 pkt 1-4
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon – spr. Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. N.-M. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego w zakresie niesprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących zawilgoceń oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej - DWINB), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. N.-M., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 267), (dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. T. B.-Ż.[...] we W. w zakresie niesprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących w obiekcie zawilgoceń. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.

Na skutek pisemnych wystąpień M. N.-M., PINB dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy al. T. B.-Ż. [...] we W. w zakresie niepoprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących w obiekcie zawilgoceń. W celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny oraz kontrolę przedmiotowej nieruchomości. W ramach toczącego się postępowania organ weryfikował informacje o obiekcie wynikające m.in, z książki obiektu budowlanego, protokołów kontroli okresowych, protokołów oględzin prowadzonych przez zarządcę oraz opracowań przedłożonych przez inicjatorkę postępowania. Powyższe pozwoliło organowi I instancji na ustalenie, że na terenie posesji przy al. T. B.-Ż. [...] we W. znajduje się wielorodzinny, czterokondygnacyjny, podpiwniczony budynek mieszkalny z garażem podziemnym, którego budowę zakończono w 2000 r., i w stosunku do którego Prezydent W. wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Lokale mieszkalne wyposażone są w wentylację nawiewno-wywiewną, nawiew świeżego powietrza zapewniają szczeliny nawiewne w ścianach zewnętrznych i w oknach, wentylacja grawitacyjna wywiewna z kuchni i łazienek podłączona jest do murowanych przewodów kominowych, w kuchniach są kratki wywiewne wentylacji grawitacyjnej i osobne podłączenia okapów mechanicznych do przewodów kominowych, (w kuchniach, w których nie podłączono okapów kuchennych, widoczne dwie kratki wywiewne), w kuchniach zamontowane kotły gazowe z podłączeniem kanałów spalinowych do przewodów kominowych. Nie stwierdzono pęknięć przegród ani zawilgoceń - widoczne gdzieniegdzie ślady po zawilgoceniach są suche (wyschły po dokonanych naprawach). Mieszkańcy kontrolowanych mieszkań, z wyjątkiem M. N.-M., informowali o niewystępowaniu zawilgoceń w ich lokalach oraz w obiekcie. W trakcie postępowania wyjaśniającego dokonano również oględzin lokalu mieszkalnego nr[...]. Odnosząc się do tego lokalu organ podał, że przedmiotowy lokal znajduje się na ostatnim, (trzecim) piętrze budynku, składa się z dwóch pokoi (w tym jeden z aneksem kuchennym), łazienki i przedpokoju, w przedpokoju zamontowany jest kocioł gazowy, nad nim widoczne dwie kratki - nawiewna i wywiewna, (w czasie kontroli przepustnica kratki nawiewnej była przymknięta - nawiew powietrza był minimalny), w aneksie kuchennym pod stropem widoczna kratka wywiewna, stwierdzono brak okapu kuchennego, (trzon kuchenny elektryczny, czteropłytowy z piekarnikiem), w oknach mieszkania zamontowane szczeliny nawiewne (w czasie kontroli były zamknięte - brak nawiewu), w łazience widoczna pod stropem kratka wywiewna, w drzwiach do łazienki typowa kratka nawiewna, na ścianach mieszkania widoczne rysy, w większości poziome, częściowo pionowe i skośne, nie stwierdzono występowania zawilgoceń, pleśni ani grzybów, pod oknem w pokoju z aneksem kuchennym widoczny ślad wilgoci - organoleptycznie stwierdzono, że ściana jest sucha (zgodnie z informacją uzyskaną od stron postępowania rok wcześniej przeprowadzono remont budynku i usunięto występujące nieszczelności, ściana już wyschła). Ze znajdującego się w lokalu higrometru z termometrem wynikało, że temperatura w pokoju z aneksem kuchennym w czasie oględzin wynosiła + 20° C (temperatura normatywna), a wilgotność względna 56 % (wilgotność mieściła się w zakresie komfortu cieplnego wynoszącego od 40 % - 60 %). Nie stwierdzono nieprawidłowego stanu technicznego lokalu, natomiast stwierdzono nieprawidłowe jego użytkowanie - wszystkie elementy nawiewające świeże powietrze do lokalu przysłonięte, ilość powietrza nawiewanego niewystarczająca, co skutkuje nieprawidłową wentylacją lokalu, przy użytkowaniu kotła gazowego z otwartą komorą spalania, pobierającego powietrze do spalania z lokalu, przy zamkniętych nawiewnikach i braku dopływu świeżego powietrza dochodzi do zasysania powietrza przez przewody kominowe (tzw. wsteczny ciąg). Odnotowano również stanowisko właścicielki lokalu w sprawie, która podała, że: zgłasza nabieranie wody - jak sądzi - przez dach na powierzchnie sufitowe i ściany boczne mieszkania, objawem tego jest powstawanie nierównej płaszczyzny na suficie, jej odkształcenie w pokoju z aneksem na długości sufitu, w odległości liczonej od futryny około metra następuje jednocześnie na suficie odkształcenie powłoki sufitowej na linii od wykusza do drzwi, w wykuszu okiennym drzwi balkonowych na tym suficie występują miejsca wskazujące na odkształcanie (może przez nabieranie wody), listwa przy balkonie i przy ścianie obok jest odklejona (dwie sztuki), a po drugiej stronie okna, przy grzejniku, listwa przy oknie jest przebarwiona na skutek wilgoci, powyżej listwy zmiana powłok ściennych wskazująca na wilgoć, przy drugim wykuszu mieszkania plamy po zawilgoceniu tej ściany poniżej parapetu, a przy drugim oknie zaciek na parapecie, który stale się powiększa (powiększa się na przełomie roku 2012 - 2013), na ścianach pokoju pęknięcia pionowe przy kominie, pęknięcia na skosie, pęknięcia przy oknie wykusza, w pionie i w poziomie, sypialnia na całej linii sufitu przy oknach pęknięcia powłok malarskich z widocznymi śladami, widoczne zacieki wody po skosie, przy trzech oknach połaciowych na górze, pęknięcia powłok skośnych, na dole pęknięcia powłok w dwóch oknach, przy szpaletach dwóch okien widoczne odbarwienia farby w kształcie kółek, pod koniec zeszłego roku wystąpiło od dachu zawilgocenie trzech bluzek i tapicerki taboretu oraz dywanu bez śladu naciekającej wody (nie było kapania), nastąpiło zniszczenie parkietu, od strony sypialni pęknięcie w pionie ściany na całej wysokości, przedpokój - wnęka przy piecu ma dwa odkształcenia powłok ściennych z widocznym miejscem zaciekowym powyżej na suficie przy łazience na korytarzu pęknięcie ściany w pionie i w poziomie - pękanie powłok ściennych od góry w dół, łazienka: pęknięcia wzdłużne powłok ściennych w dwóch miejscach przy kominie powyżej kafelków i trzecie pęknięcie kafelka - przy listwie ściennej nawiew zimnego powietrza do łazienki występujący i latem i zimą; mimo ogrzewania jest zimno w lokalu. Mieszkanie jest niedogrzane przy maksymalnym nastawieniu kotła, odnośnie wilgotności w budynku podano, że na dole, przy wejściu do budynku widoczne zawilgocenie ścian na dole w przedsionku do garażu na suficie widoczne zawilgocenia, w drugim przedsionku widoczne zawilgocenia ścian, również zawilgocenia od strony elewacji przy wejściu do budynku, na wysokości III i II kondygnacji, na elewacji widoczne odbarwienia tynku, zabrudzenia tynku w niektórych fragmentach obiektu, filary w garażu od strony podłoża zawilgocone, z widocznymi śladami osuszania i przechodzenia wilgoci do innej sfery, od strony okna dachówki porośnięte mchem i inną roślinnością.

Zarządca nieruchomości podał z kolei, że miejsca pokazywane przez skarżącą były wskazywane już dwa lata temu - nie uległy zmianie. W roku 2011 i 2012 były dokonywane naprawy. Jego zdaniem obiekt jest w dobrym stanie technicznym, co potwierdzają sukcesywnie wykonywane przeglądy, a w przypadku stwierdzenia usterek naprawy wykonywane są na bieżąco. Dodatkowo zarządca przedłożył organowi następujące dokumenty:

1) książkę obiektu

2) protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych,

3) protokół z oględzin - dotyczących zgłoszenia zawilgocenia w lokalu mieszkalnym nr [...] na styku stropodachu i ściany zewnętrznej skośnej - z dnia [...]r., jako zalecenie wpisano wykonanie izolacji na balkonie i osłonięcie jej warstwą wykończeniową oraz uzupełnienie izolacji i tynku w strefie cokołowej,

4) protokół z oględzin - dotyczących zgłoszenia pęknięć i odkształceń farby malarskiej na suficie oraz ścianach wewnętrznych po mżawkach i opadach deszczu w lokalu nr [...] w budynku jw. - z dnia [...] r., w miejscu dokonanych ustaleń wpisano: "w oświadczeniu właściciela ślady ustąpiły ze względu na pogodę, dokonano wizualnego przeglądu i zalecono dalszą obserwację oraz udokumentowanie fotograficzne"; jako zalecenie wpisano dalszą obserwację, nie wykonano dokumentacji fotograficznej w czasie kontroli ze względu na brak oznak,

5) protokół z kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego jw. przeprowadzonego w dniach [...] r. przez inż. A. Z., we wnioskach jako nieprawidłowości wpisano nieszczelności rynien PCW, brak płotków przeciwśniegowych, wykruszanie się podestu przed wejściem do budynku,

6) protokół nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego jw. z dnia [...] r. wykonanej przez mgr inż. B. K.

7) wyniki badań termowizyjnych klatki schodowej, garażu i lokalu mieszkalnego nr [...] przeprowadzonych w dniu [...] r. na zlecenie Wspólnoty Mieszkaniowej "P."; wykryto nieprawidłowości w lokalu nr[...], przewiew pod oknami połaciowymi, odwrócony ciąg w kanale wentylacji grawitacyjnej; pozostałe uwagi: mieszkanie niedogrzane, temp. wody centralnego ogrzewania + 70°C,

8) wyniki badań termowizyjnych lokalu mieszkalnego nr [...] przeprowadzonych w dniu [...] r. na zlecenie jego właściciela, wynik badań: ogólny stan mieszkania dobry, nieznacznie obniżone lub obniżone temperatury na oknach i w przestrzeniach okołookiennych, wynikające z eksploatacji okien i drzwi (wyrobione uszczelki, rozregulowane okna) i niskiej jakości wykonania, rozkład wilgotności na całej badanej powierzchni w mieszkaniu jak i wilgotności powietrza jest prawidłowy,

9) korespondencję z właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] w sprawie stanu technicznego obiektu (wynika z niej, że wspólnota mieszkaniowa wraz zarządcą usuwają zgłaszane usterki, natomiast nie mogą się ustosunkować do usterek, których wystąpienia nie można potwierdzić; pomimo ich prośby o sporządzenie dokumentacji fotograficznej - np. wody, która w czasie opadów "przenika do ścian mieszkania, rozpulchniając farbę akrylową, a następnie woda, która rozpycha powłokę malarską znajduje ujście i powłoka malarska wraca do stanu pierwotnego" - taka dokumentacja nigdy nie została przedstawiona).

Dodatkowo właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] złożyła pisemną informację, że "każdego prawie dnia stwierdzam kolejne zalewanie wodą malatury sufitu i ścian mieszkania z dachu budynku, również stale postępuje zalewanie nieruchomości wspólnej budynku od strony wewnętrznej i zewnętrznej", (...), "Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej P. i Zarządca budynku położonego przy al. T. B. Ż. [...] we W. twierdzi, że nie ma usterek technicznych budynku".

W dniu 20 czerwca 2013 r. PINB dla miasta W. wydał decyzje nr[...], którą umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Opierając się na przeprowadzonym postępowaniu dowodowym wskazano, że nie stwierdzono nieprawidłowości uzasadniających interwencję organu, gdyż nie podjęto wątpliwości co do dobrego stanu technicznego, nie stwierdzono występowania zagrożenia zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, nie stwierdzono występowania w obiekcie zawilgoceń ani nieprawidłowości instalacji wentylacyjnej i nawiewno-wywiewnej. Odnosząc się do lokalu nr [...] uznano, iż zaburzenia wentylacji, w tym zasysanie powietrza z przewodów kominowych, wynika z nieprawidłowego użytkowania lokalu, (szczelna stolarka okienna z PCW, wszystkie elementy nawiewające świeże powietrze do lokalu przysłonięte, przez co ilość powietrza nawiewanego jest niewystarczająca, co skutkuje nieprawidłową wentylacją lokalu; przy użytkowaniu kotła gazowego z otwartą komorą spalania, pobierającego powietrze do spalania z lokalu, przy zamkniętych nawiewnikach i braku dopływu świeżego powietrza dochodzi do zasysania powietrza przez przewody kominowe (tzw. wsteczny ciąg)). Organ I instancji zauważył, że z pism zarządcy i zarządu nieruchomości kierowanych do właścicielki mieszkania nr [...] wynika, że wielokrotnie była ona informowana o konieczności zapewnienia napływu powietrza z zewnątrz. Uznano zatem, że nie ma podstaw do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 z dnia 12 listopada 2010 r.).

W odwołaniu od powyższej decyzji M.N.-M. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Szeroka argumentacja wniesionego środka zaskarżenia koncentrowała się na zarzucie zawarcia w decyzji okoliczności niezgodnych z rzeczywistością w celu ukrycia wadliwego stanu technicznego budynku i jej lokalu. Wskazała, że organ wybiórczo rozpoznał sprawę pomijając istotne dowody wskazujące na wady lokalu i obiektu. Autorka odwołania zwróciła uwagę, na bezprawne pozbawienie jej prawa strony w postępowaniu, w czym upatruje się ona jego nieważności. Powołała także, że decyzja nie została do niej skierowana, zaś sprawa dotyczy jej lokalu, a postępowanie zostało wszczęte z jej inicjatywy. Działania organu uznała za bezprawne, tendencyjne i stronnicze z zachowaniem pozorów podjęcia czynności administracyjnych.

W uzasadnieniu zarzutów odwołania wskazano na naruszenie art. 77 k.p.a. oraz 61 § 4 k.p.a., jako że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania podano, że jego celem ma być ustalenie istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, a okoliczności te nie były badane. Wobec tego ponowiono w odwołaniu wniosek o interwencję w celu usunięcia wad obiektu i spowodowanie rekontroli. M. N.-M. podniosła popełnienie błędów przez inspektora nadzoru, wskazała na wady techniczne popełnione przez inwestora i w tym kontekście zarzuciła pominięcie przedłożonej przez nią opinii technicznej. Jej zdaniem działanie organu świadczy o woli ukrycia wad budynku. W odwołaniu zacytowano regulacje wynikające z ustawy Prawo budowlane, a dotyczące utrzymania obiektów budowlanych oraz obowiązków właściciela i zarządcy. Powołując się na obowiązujące przepisy oraz na wiedzę o nieprawidłowościach istniejących w budynku, jaką posiadają inspektorzy nadzoru, członkowie zarządu oraz osoby sprawujące nadzór nad stanem technicznym budynku wniesiono o ponowne zbadanie sprawy, czemu ma służyć m.in. przeprowadzenie oceny mykologicznej budynku i lokali.

DWINB przed rozpoznaniem odwołania, które zostało złożone przez osobę, której PINB nie uznał za stronę postępowania, w dniu [...] r., wydał postanowienie nr[...], którym na podstawie art. 136 k.p.a. wezwał organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy poprzez dostarczenie wypisu z rejestru gruntów potwierdzającego stan władania nieruchomością. Po przesłaniu żądanego dokumentu, w dniu [...] r., wydano decyzję nr[...], którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji przytoczył istotne elemnty dotychczasowego postępowania, a następnie poddał ocenie istnienie interesu prawnego autorki odwołania jako przesłanki pozwalającej na jej udział w postępowaniu w charakterze strony. Uznając, że nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku w zakresie dachu czy też wentylacji nawiewno-wywiewnej mógłby negatywnie oddziaływać na lokal mieszkalny nr [...], uznano, iż M. N.-M. winna zostać uznana za stronę postępowania.

Przystępując do oceny wydanego rozstrzygnięcia na tle stanu faktycznego sprawy, DWINB przeprowadził analizę regulacji prawnych zawartych w ustawie Prawie budowlane dotyczących utrzymania obiektu budowlanego, by następnie podać, że wydana przez PINB decyzja o umorzeniu postępowania nie narusza prawa materialnego i procesowego. Swoje stanowisko organ oparł na braku potwierdzenia aby budynek mieszkalny, w którym znajduje się lokal mieszkalny M. N.-M., był w nieodpowiednim stanie technicznym. Odnosząc się do materiału dowodowego sprawy uznano, iż nie wskazywał on aby budynek był użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Okoliczność ta została wywiedziona z dowodów w postaci: oględzin nieruchomości, książki obiektu budowlanego, protokołów z okresowych kontroli przewodów kominowych, protokołu z kontroli stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego, protokołu nr [...] z okresowej kontroli stanu technicznej sprawności i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego oraz wyników badań termowizyjnych lokalu mieszkalnego nr [...] przeprowadzonych w dniu [...] r. na zlecenie jego właściciela przez[...] , jak również badań termowizyjnych lokalu mieszkalnego nr[...], klatki schodowej i garażu podziemnego przeprowadzonych w dniu [...]r. przez M. K., na zlecenia Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. T. B.- Ż. [...] we W. Wskazane dokumenty pozwoliły organowi II instancji na podzielenie stanowiska PINB dla miasta W., iż przedłożone dokumenty potwierdzają sprawność techniczną i zdatność użytkową budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. T. B. – Ż. [...] we W., zaś kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. nie stwierdziła aby budynek stwarzał jakiekolwiek zagrożenie.

Następnie w uzasadnieniu decyzji odniesiono się do zarzutów odwołania, gdzie jako przyczynę zawilgocenia lokalu mieszkalnego nr [...] wskazano "wadę budowlaną". Organ podzielił poglądy M.N.-M., że na istnienie w budynku nieprawidłowości mogą wskazywać notatka z wizji lokalnej mieszkania nr [...] z dnia [...] r. autorstwa mgr inż. S. Sz. oraz opinia techniczna z września 2012 r. dotycząca przyczyn i skutków zalań mieszkania nr[...]. Jednakże zauważono, iż w jednym z przywołanych opracowań mimo wskazania wad w konstrukcji stropodachu wentylowanego, wykluczono bezpośredni związek tej sytuacji z przeciekami. Organ II instancji po wskazaniu art. 66 Prawa budowlanego podał, że w oparciu o ten przepis wydawane są decyzje dotyczące nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu budowlanego, a więc związanych zazwyczaj z niewłaściwym jego użytkowaniem, doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych zazwyczaj biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. Przepis ten nie mógł być wykorzystywany zdaniem organu do usunięcia innych niż przewidziane w nim nieprawidłowości, a nakładane na jego podstawie obowiązki mają charakter naprawczy, ale zmierzają do przywrócenia obiektu do stanu używalności, zachowania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom i nie służą do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem jeśli ta niezgodność wynika z przesłanek wymienionych w art. 50 i 51 ustawy.

DWINB zaakcentował rozbieżność postępowań prowadzonych w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego i art. 66 tej ustawy. Podał przy tym, iż o ile nieprawidłowości występujące w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku wielorodzinnym przy ul. T.B.-Ż. [...] we W. są następstwem wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub przepisach, właściwym byłoby zastosowanie trybu określonego w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Z kolei wada projektowa obiektu budowlanego, o ile inwestor nie dokonał istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu, nie może być usunięta w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, nie można wydać decyzji nakazującej przeprowadzenie robót nieujętych w projekcie. Odpowiedzialność za projekt budowlany i przyjęte w projekcie rozwiązania ponosi projektant i sprawdzający. W związku z czym w decyzji drugoinstancyjnej zawarto pouczenie o możliwości dokonania kontroli zgodności projektu budowlanego z przepisami w trybie postępowania dyscyplinarnego członka izby samorządu zawodowego oraz uprawnienia do wywiedzenia roszczenia związanego z umową zawartą z deweloperem przed sądem powszechnym.

W części uzasadnienia decyzji związanej z nieprawidłowościami w lokalu nr[...] organ odwoławczy zaakceptował stanowisko PINB wskazujące, że występujące zawilgocenia, nie są skutkiem pogarszania się stanu technicznego budynku wielorodzinnego przy ul. T. B.-Ż. [...] we W. będącego wynikiem jego niewłaściwego użytkowania, upływu czasu czy też jego degradacji. Odnośnie nieprawidłowo działającej instalacji wentylacyjnej nawiewno-wywiewnej odwołano się do protokołów z okresowych kontroli, a zaburzenia wentylacji, w tym zasysanie powietrza z przewodów kominowych uznano za wynik nieprawidłowego użytkowania lokalu, (przysłaniania wszystkich elementów nawiewnych zapewniających dopływ świeżego powietrza do lokalu).

W konkluzji swojej decyzji DWINB powołując się na bezprzedmiotowość postępowania uznał za odpowiednie umorzenie postępowania w zakresie niesprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących w obiekcie zawilgoceń. Oceniając wniosek o zbadanie stanu technicznego całego budynku wielorodzinnego przy ul. T. B.-Ż. [...] we W. pouczono M. N.-M. o możliwości złożenia w tym względzie odrębnego podania.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję DWINB podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego oraz k.p.a., w tym: art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 28, 29, 35, 36, 37, 61 § 4, 107, 80, 81, 84, 85, 73, 75, 77, 78, 79, 86, 89, 90 § 3, 104, 105, 109, 111, 127, 151, 133, 136, 138, 139, 140 oraz art. 5, 61, 66 Prawa budowlanego.

Uzasadniając zarzuty skargi w obszernym piśmie procesowym skarżąca odniosła się do zaistniałych w jej ocenie nieprawidłowości w toku postępowania. W pierwszej kolejności zwróciła uwagę na nieuznanie jej za stronę postępowania. Uznanie autorki skargi za stronę postępowania przez organ II instancji, jak podała, miało miejsce w ,,wykonaniu bardziej perfidnym, (...), wyłącznie w uzasadnieniu decyzji". W stosunku do decyzji wskazano, że zawierała ona niezgodne z rzeczywistością okoliczności w celu ukrycia przez organy wadliwego stanu technicznego budynku i lokalu skarżącej. Nastąpiło świadome pominięcie badania technicznego stanu faktycznego budynku i wadliwe badanie zgłoszonych wad. Decyzja organu I instancji dotknięta jest nieważnością postępowania, bowiem nie została skierowana do skarżącej jako strony w sprawie, a sprawa dotyczy jej lokalu i części nieruchomości wspólnej. Postępowanie zostało wszczęte z jej inicjatywy, jednak organowi I instancji, działającemu bezprawnie, tendencyjnie i stronniczo chodziło o bezprawne wyeliminowanie jej ze sprawy. Zdaniem skarżącej należy przeprowadzić ,,rzeczywiste oględziny" budynku określające jego stan techniczny w zakresie wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących w obiekcie zawilgoceń, ponieważ oględzin w budynku nie było w tym zakresie, a skarżąca w tych oględzinach nie uczestniczyła. Ze względu na tendencyjność działania M.N.-M. wniosła o sporządzenie opinii technicznej budynku objętej zgłoszeniem w zakresie wad. Skarżąca podała, że nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie, podczas całego postępowania zarówno przed organem I i II instancji.

Kontynuując wywody skargi zarzucono organom niezbadanie sprawy we wnioskowanym zakresie, niezbadanie uprawnień osób wykonujących zadania z zakresu Prawa budowlanego, nieuwzględnienie faktu braku przeglądów okresowych w latach 2001 – 2007, nieodniesienie się do wad budowlanych budynku wynikających chociażby z dokumentacji ubezpieczyciela, uznanie za dobry stanu lokalu skarżącej, mimo występujących nieprawidłowości, pominięcie opinii technicznej i notatki przedłożonej przez skarżącą. Dalej podano korespondencję prowadzoną z zarządcą, świadczącą o nieskutecznym przeciwdziałaniu przez skarżącą wadliwemu stanowi technicznemu budynku i wniosek o podjęcie działań dyscyplinarnych wobec pracowników dopuszczających się naruszenia prawa.

Następnie autorka skargi wywiodła sprzeczność decyzji drugoinstancyjnej polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo tego, że nie została uznana za stronę postępowania pierwszoinstancyjnego. Opisano szczegółowo sytuację związaną ze złożeniem odwołania od niedoręczonej decyzji, a także omówiono braki w materiale dowodowym sprawy, jak też oparcie rozstrzygnięć o nieprawdziwe i wykluczające się dowody. W skardze M. N.-M. zamieściła szereg twierdzeń dotyczących relacji z autorami inwentaryzacji, oraz pracownikami organów wskazując na negatywne do niej nastawienie i nieodpowiednie zachowanie nie licujące z etyką urzędnika. W tym kontekście opisano zagadnienia związane z odwróconym ciągiem grawitacyjnym w lokalu nr[...]oraz postawę zarządcy obiektu względem inwestora obiektu. Skarżącą w reasumpcji skargi uznała, że zapewnienie bezpieczeństwa życia, zdrowia, środowiska i mienia związane jest z koniecznością nałożenia obowiązku sporządzenia opinii technicznej dotyczącej obiektu, gdyż tego wymagają liczne ukryte wady budynku.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w oprotestowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U., nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Dokonując kontroli legalności podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia, sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.

W niniejszej sprawie należy na wstępie wyjaśnić w jakiej sprawie postępowanie administracyjne zostało umorzone. Organ nadzoru budowlanego I instancji na skutek interwencji M.N.-M., tu trzeba szczególnie podkreślić, związanej z ,,ukrywanymi wadami" w budynku zlokalizowanym przy ul. B. Ż. [...] we W., udzielił wnioskodawczyni pismem z dnia [...] r. informacji, że odnośnie odwróconego ciągu w kanale wentylacji grawitacyjnej oraz występujących w budynku zawilgoceń przeprowadzi postępowanie administracyjne. W tym samym piśmie zawarto wyjaśnienie, że sprawy z zakresu administrowania i zarządzania nieruchomością wspólną, jak też spory związane z roszczeniami dotyczącymi realizacji umowy deweloperskiej oraz umowy o zarządzanie obiektem budowlanym pozostają poza zakresem kompetencji organu nadzoru budowlanego i stanowią materię cywilnoprawną należącą do właściwości sądów powszechnych. Na potwierdzenie zakresu przeprowadzonego przez służby nadzoru budowlanego postępowania przywołać należy także zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak też decyzję z dnia [...] r., nr[...] , gdzie opisano przedmiot postępowania.

Tak więc, już na wstępie rozważań, należy dokonać podziału zarzutów i twierdzeń skarżącej zamieszczonych w odwołaniu od decyzji, jak też w skardze, w ten sposób, że w toku badania legalności skarżonego aktu administracyjnego mogą być brane pod uwagę wyłącznie te, które dotyczą przedmiotu postępowania. Jakkolwiek skarżąca opisuje nieprawidłowości względem całego obiektu budowlanego, wykazuje nieprawidłowości zarządcy obiektu, inwestora, osób przeprowadzających przeglądy okresowe, a także poddaje krytycznej ocenie działania samych organów administracyjnych, ze względu na fakt, że pozostają one poza przedmiotem sprawy w znaczeniu administracyjnym, ich trafność nie będzie mogła być ani oceniona, ani uwzględniona. Wyprzedzając ocenę merytorycznego stanowiska zaprezentowanego przez DWINB w zaskarżonej decyzji, przyjdzie powtórzyć skarżącej za PINB dla miasta W. i organem odwoławczym, że zagadnienia związane ze sferą cywilistyczną w relacjach z zarządcą i deweloperem podlegają kognicji sądów powszechnych. Na gruncie Prawa budowlanego przypomnieć też trzeba, że przedmiotowy budynek został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę, zaś proces inwestycyjny został zwieńczony decyzją o pozwoleniu na budowę. Słusznie więc DWINB wypowiedział się, że odnośnie rozwiązań projektowych, (ich ewentualnej wadliwości), właściwym trybem jest postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez właściwą izbę samorządu zawodowego. Prowadzenie postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, a więc w zakresie istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę warunkowane jest z kolei istnieniem w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem o ile znajdują potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy nieprawidłowości polegające np. na odstępstwie od projektu budowlanego, czy też ów projekt zawiera wady, ewentualne postępowanie może być prowadzone w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę czy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w procedurze administracyjnej.

Z formalnego punktu widzenia niezwykle ważne jest też to, że jakkolwiek bodźcem dla organu nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania w sprawie były pisma skarżącej, w orzecznictwie jako ugruntowany funkcjonuje pogląd, iż organ nadzoru budowlanego postępowanie wszczyna wyłącznie z urzędu, a nigdy na wniosek, co wynika z ,,policyjnego charakteru postępowań". Zatem wobec zakreślenia przez organ przedmiotu postępowania jako niesprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywienej i zawilgoceń w obiekcie należy ocenić prawidłowość przeprowadzonego w tym względzie postępowania przez pryzmat przepisów procedury administracyjnej i prawa materialnego.

Istnie, zgodzić należy się z autorką skargi, co do rozbieżności w poglądach organów względem uznania jej za stronę postępowania. PINB dla miasta W. sprawę ujętą w kierowanych do niego wystąpieniach zakończył informacją udzieloną w trybie art. 233 k.p.a., nie uznając M.N.-M. za stronę postępowania. Odmienne stanowisko wypracował organ odwoławczy, jednakże zauważyć należy, że posiłkował się dodatkowym postępowaniem wyjaśniającym związanym z nałożeniem na organ I instancji obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego sprawy. Można, a nawet należy, ocenić skuteczność zarzutu, jaki stawia skarżąca odnośnie pozbawienia jej przymiotu strony postępowania. Niewątpliwie zarzut ów ograniczyć należy tylko do postępowania pierwszoinstancyjnego, gdyż czynny udział w postępowaniu prowadzonym przez DWINB nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, fakt nieuznania inicjatorki postępowania za jego stronę przez PINB dla miasta W. nie daje automatycznie podstaw do zdyskwalifikowania wydanej przez ten organ decyzji, jako obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa. Twierdzenia skarżącej zostały przez organ zweryfikowane w toku prowadzonego postępowania, zaś jej interes prawny związany z lokalem nr[...], którego jest właścicielką nie został naruszony poprzez wydane względem tego lokalu orzeczenie. Akta administracyjne, jak też uzasadnienie decyzji organu I instancji potwierdzają, że organ w szerokim aspekcie zbadał zagadnienie odwróconego ciągu grawitacyjnego i zawilgocenia budynku. Nie stanowi zaś naruszenia prawa zajęcie przez organ stanowiska opartego na dopuszczonych dowodach, które nie jest następnie akceptowane przez zainteresowaną. Co do skuteczności zarzutu braku czynnego udziału w postępowaniu jako przesłanki do wzruszenia wydanej decyzji, należy mieć na uwadze brak negatywnych następstw wynikających z braku udziału strony w postępowaniu. Co prawda M. N.-M. powołuje się na brak czynnego udziału w postępowaniu, jednak nie wykazała jaki wpływ ten fakt ma na jej pozycję procesową w postępowaniu, a także jaki to rezultat przyniosło dla zapadłego rozstrzygnięcia. Zarówno doktryna jak też orzecznictwo sądów administracyjnych odwołują się do skuteczności zarzutu braku czynnego udziału w postępowaniu, wówczas, gdy wykazany zostanie związek przyczynowy między tym faktem a samą sprawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Ol 1045/13), wyraził stanowisko akceptowane przez tutejszy Sąd, że ,,Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" - LEX nr 1414026.

Przechodząc na grunt prawa materialnego należy mieć na uwadze, że ze względu na przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją tj. stan techniczny budynku wielorodzinnego przy ul. T. B.-Ż. [...] we W. w zakresie niesprawnie działającej wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz występujących w obiekcie zawilgoceń, organ miał obowiązek sprawdzenia jaki jest stan techniczny przedmiotowej wentylacji i czy istnieją zawilgocenia budynku. Działania organu wynikać winny z dyspozycji art. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w Rozdziale 6 wymienionej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Przez pojęcie "utrzymanie" należy rozumieć zachowanie w dobrej sprawności, zachowanie w stanie niezmienionym, niepogorszonym, należytym. Przepis ten służy usunięciu nieprawidłowości (nieodpowiedniego stanu technicznego) powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania.

Natomiast zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1. Utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2. Zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia i środowiska.

Nie może budzić wątpliwości, iż przepis art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela czy zarządcy obiektu nowego obowiązku, lecz precyzuje ustawowy obowiązek wynikający z cytowanego powyżej art. 61 ustawy i dodaje element pozwalający organom nadzoru budowlanego na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności. Dodatkowo konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "... właściwy organ wydaje decyzję nakazującą..." wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Ocena prawidłowości decyzji o umorzeniu postępowania, a więc uznania, że postępowanie w zakresie wydania nakazu służącego usunięciu nieprawidłowości w zakresie utrzymania i użytkowania obiektu jest bezprzedmiotowe, musi zatem prowadzić do zweryfikowania poprawności ustalenia przez organ, iż w istocie nieprawidłowości nie występują. W niniejszej sprawie PINB dla miasta W. swoje stanowisko oparł w szczególności na materiale dowodowym przedłożonym przez zarządcę, a to książce obiektu budowlanego, protokołach przeglądów okresowych oraz stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej. Jakkolwiek z samej istoty kopie przedmiotowych dokumentów zgromadzone w aktach administracyjnych stanowią kluczowy dowód względem zagadnienia utrzymania obiektu, w ramach czynności wyjaśniających organ przeprowadził również dowód z oględzin, w trakcie którego nie potwierdził przesłanek do zakończenia postępowania w inny sposób jak tylko wydanie decyzji o jego umorzeniu. Sąd w składzie orzekającym w pełni aprobuje stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2014 r., (sygn. akt IV SA/Po 702/13), gdzie wskazano, że ,,Jeżeli organ prowadzący postępowanie nie stwierdzi zagrożeń określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to zasadnym jest wydanie decyzji umarzającej postępowanie" - LEX nr 1435780.

Wobec jednoznaczności materiału dowodowego, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego nie przekroczyły przysługującej im swobody oceny dowodów, bowiem przeprowadziły spójną, logiczną i rzeczową analizę stanu faktycznego, zaś wnioski pokrywały się ze wskazanymi dowodami. Oczywistym jest, wobec złożenia odwołania i skargi, że stanowiska tego nie podziela skarżąca, niemniej jednak, jak wskazano na wstępie, jej żądania wobec samego rozstrzygnięcia znacznie przekraczają zakres postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. Wspomnieć w tym miejscu należy, że ewentualne nieprawidłowości związane z lokalem nr[...] , co organ wywiódł w oparciu o przeprowadzone oględziny, mają związek nie tyle z samym niewłaściwym utrzymaniem obiektu w należytym stanie technicznym, co z działaniami samej skarżącej, polegającymi chociażby na użytkowaniu kotła gazowego przy zamkniętych nawiewnikach i braku dopływu świeżego powietrza, co prowadzi do zasysania powietrza przez przewody kominowe. Skarżąca w odwołaniu i w skardze domaga się przeprowadzenia dodatkowej ekspertyzy, jednak żądaniu temu trudno sprostać z dwóch przyczyn. Po pierwsze zebrany przez organy materiał dowodowy, daje odpowiedzi na kluczowe w sprawie pytania. Analiza przeglądów okresowych i sporządzonych protokołów nie stwarza wrażenia rozbieżności, co do oceny stanu obiektu jako prawidłowego. Po wtóre rolą sądu administracyjnego jest badanie poprawności wydanych rozstrzygnięć na tle akt sprawy istniejących w chwili wydania decyzji, nie zaś zastępowanie organów w prowadzeniu postępowania dowodowego. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów ma charakter incydentalny i warunkowane jest wyłącznie niezbędnością wyjaśnienia istotnych wątpliwości, przy jednoczesnym założeniu, że nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Konieczności takiej Sąd w przedmiotowej sprawie nie stwierdził.

W niniejszej sprawie, poczynione zostały w kierunku organów poważne zarzuty m.in. działania bezprawnego, tendencyjnego i stronniczego. Wielość twierdzeń skarżącej związanych z nieprawidłowościami po stronie organów, zobligowanych wszakże do działania w granicach i na podstawie prawa, dyskredytuje każde rozstrzygnięcie, o ile znajdzie potwierdzenie chociażby jeden z poczynionych zarzutów. Nie sposób jednak potwierdzić słuszności prezentowanych poglądów na tle niniejszej sprawy. Faktem jest, że skarżąca wyraża niezadowolenie z niesatysfakcjonującego ją rozstrzygnięcia, niemniej jednak rodzaj i ciężar gatunkowy jej twierdzeń nie znajduje pokrycia w materiale dowodowym sprawy.

Uznając zatem, że organ administracyjny zaskarżoną decyzją nie naruszył prawa, zaś postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć - Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił