Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 364/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87, 92, 92a
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Transportu Samochodowego "[...]" E. W., M. W., W. W. Spółka Jawna z siedzibą w O. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. numer [...][...] Komendant Wojewódzki Policji, po rozpoznaniu odwołania, wniesionego przez Przedsiębiorstwo Transportu Samochodowego "[...]"[...] Spółka Jawna w O. (zwanego dalej "skarżącym"), od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] maja 2010 r., numer [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym w łącznej wysokości [...] zł – utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] marca 2010 r. w miejscowości P., na drodze krajowej numer [...], policjant z KPP w P. zatrzymał do kontroli drogowej autobus marki "[...]" o numerze rejestracyjnym [...], należący do skarżącego przedsiębiorstwa. Kierowcą pojazdu był A. S.. W czasie kontroli dokumentów ujawniono: brak okresowej legalizacji urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (tzw. tachografu), brak opłaty za przejazd po drogach krajowych, brak odpowiedniego zezwolenia przy wykonywaniu przewozów regularnych. W związku ze stwierdzeniem naruszeń policjant sporządził protokół kontroli wraz z załącznikiem, które to dokumenty kierowca podpisał bez żadnych uwag. W tym dniu kierowca A. S. wykonywał kurs przewozu pasażerów na trasie O.– K.– P.. Właściciel przedsiębiorstwa przewozowego W. W. posiadał ważną licencję Nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób oraz 2 ważne zezwolenia: Nr [...] i [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym (k. [...]-[...] akt administracyjnych). W trakcie czynności sprawdzających Komendant Powiatowy Policji w P. wystąpił z zapytaniem do Starostwa Powiatowego w O., czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do posiadanej licencji. W odpowiedzi uzyskał informację negatywną (k. [...] akt administracyjnych).

W związku z ustaleniami wynikającymi z protokołu kontroli i podjętych czynności administracyjnych, Komendant Powiatowy Policji w P. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł., obejmującą następujące naruszenia:

1) wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – [...] zł. (art. 92 ustęp 1 ustawy o transporcie drogowym z dnia [...] września 2001 r. - Dz.U. 2007, Nr 125, poz.874 ze zm., zwana dalej "u.t.d." w zw. z l.p. 4.1 załącznika do tej ustawy, art. 42 ustęp 1 i art. 87 ustęp 1 u.t.d.);

2) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu - [...] zł. (art. 92 ustęp 1 punkt 8 u.t.d. w zw. z l.p. 11.1 załącznika, rozporządzenie Rady nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, Dz. Urz.WE L 370 z 31 grudnia 1985 r., art. 16 d ustawy Prawo o miarach z dnia 3 kwietnia 1993 r. ze zmianami, § 7 ustęp 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub naprawy oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych, Dz.U. Nr 33, poz. 2950);

3) wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty – [...] zł. (art. 92 ustęp 1 u.t.d. w zw. z l.p.1.7 załącznika)

4) brak zgłoszenia pojazdu do posiadanej przez przedsiębiorstwo licencji nr [...] – [...] zł. (art. 92 ustęp 1 u.t.d. w zw. z l.p. 1.2 załącznika).

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nałożenie kar pieniężnych w kwotach: [...] zł., [...] zł. i [...] zł. jest sprzeczne z art. 92 a ustęp 4 i art. 93 ustęp 7 u.t.d., ponieważ przedsiębiorca nie mógł przewidzieć nieodpowiedzialnego zachowania kierowcy, nie miał wpływu na samowolne wyjechanie przez niego na linię komunikacyjną autobusem przeznaczonym do naprawy i przeglądu. W tym zakresie zachowanie kierowcy jest niezgodne z regulaminem pracy oraz narusza stosowne przepisy kodeksu pracy. Skarżący wskazał, że w tym dniu dla kierowcy A. S. przeznaczony był inny autobus, posiadający roczną kartę opłaty i wyposażony w wypis z licencji ważnej do [...].07.2005 r. Ponadto podniósł, że nałożenie kary w kwocie [...] zł. jest niezgodne z prawem, ponieważ organ powołał się na przepisy ustawy Prawo o miarach z 3 kwietnia 1993 r., która utraciła moc na podstawie art. 33 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz.U. 2004, Nr 243, poz. 2441 ze zm.). Podniósł również niedokładne, bez wskazania odpowiednich przepisów, powołanie się na Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Ponadto skarżący zarzucił, że nałożona kara w kwocie [...] zł. jest niezgodna z Rozporządzeniem Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. WE L 370/1 z 31 grudnia 1985 r.). W świetle wskazanych przepisów nałożona kara jest bezpodstawna, bowiem w przypadku kierowców pojazdów używanych do regularnych usług przewozu osób kopia rozkładu jazdy i wyciąg z wykazu obowiązków w przedsiębiorstwie mogą zastąpić urządzenia rejestrujące. Skarżący zarzucił również, że kara pieniężna w kwocie [...] zł. została nałożona z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. wobec faktu niedokładnego określenia podstawy prawnej. Wskazał też naruszenie przepisów o właściwości, ponieważ Policja nie jest władna do badania, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do licencji; takie prawo ma tylko organ wydający licencję. W tym zakresie na podstawie art. 156 § 1 punkt 1 k.p.a. wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji co do nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł.

W wyniku rozpoznania odwołania [...]Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 kpa, art. 87 ustęp 1, art. 92 ustęp 1 punkt 8 i ustęp 4 u.t.d. w związku z l.p. 1.2, 1.7, 4.1 i 11.1 punkt 1 litera d taryfikatora opłat (Dz.U. 2007, Nr 125, poz. 874 ze zm.) utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji i dokładnie ustosunkował się do zarzutów odwołania, wyjaśniając podstawy prawne nałożonych kar pieniężnych. Organ nie uznał za zasadny zarzut skarżącego, iż naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że odpowiedzialnym za powstanie naruszeń jest wyłącznie kierowca, który samowolnie wszedł w tym dniu w posiadanie kontrolowanego pojazdu. Ponadto podniósł, że powołanie przez organ I instancji uchylonej ustawy Prawo o miarach nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, ponieważ to wskazanie wystąpiło tylko w jej uzasadnieniu. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że obowiązek poddawania okresowej legalizacji tachografu wypływa również z art. 66 ustęp 2 ustawy z dnia 20 czerwca Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005, Nr 108, poz. 908). Uzupełniając uzasadnienie nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł. organ wskazał na art. 10 ustęp 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające Rozporządzenie Rady Nr 3821/85 i uchylające Rozporządzenie Rady Nr 3820/85, z którego wynika odpowiedzialność przedsiębiorstwa transportowego za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa. Organ wskazał również art. 93 ustęp 10 u.t.d. oraz art. 87 ustęp 3 u.t.d. jako podstawę prawną odpowiedzialności przedsiębiorcy w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów o właściwości w zakresie badania, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do posiadanej przez przedsiębiorstwo licencji, [...] Komendant Wojewódzki Policji powołał się na podstawę prawną takiego działania: art. 89, art. 93 ustęp 1 u.t.d. oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. Ustosunkowując się do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r., że kontrola pojazdu miała miejsce na dworcu autobusowym w P., a kierowca w czasie przerwy, wynikającej z rozkładu jazdy, miał kupić kartę opłaty drogowej, organ II instancji podniósł, że te twierdzenia są sprzeczne z zeznaniami kierowcy oraz wyjaśnieniami samej strony złożonymi do protokołu. W ocenie tego organu materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazuje na brak podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92 a ustęp 4 u.t.d., gdyż pracownik nie ponosi odpowiedzialności za: brak legalizacji tachografu, niezgłoszenie pojazdu do posiadanej licencji, nieuiszczenie opłaty za przewóz po drogach krajowych, czy też niewyposażenie kierowcy (samego siebie) w odpowiednie dokumenty.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art.7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art.80 kpa przez nieprawidłowe zebranie i ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym nieścisłości w zeznaniach kierowcy w konfrontacji z zeznaniami strony, brak odniesienia się do zawinienia kierowcy, przyjęcie , że miejscem kontroli była droga krajowa numer [...], a nie dworzec PKS w P., skąd pochodzi dokumentacja fotograficzna, nieprzyjęcie wyjaśnień strony, że nie mieli wpływu na zaistnienie naruszenia, niesprawdzenie przez organ, czy kierowca ponosi odpowiedzialność za samowolne wyjechanie w trasę, niesprawdzenie organizacji pracy w przedsiębiorstwie;

- art. 15 kpa przez rozpatrzenie sprawy w oparciu wyłącznie o materiał dowodowy zebrany w I instancji (organ nie badał argumentów strony z odwołania, tylko powtórzył argumentację organu pierwszoinstancyjnego);

- art. 11 kpa i art. 107 § 3 kpa przez niewyczerpujące uzasadnienie wydania decyzji;

- art. 6 kpa w związku z art. 156 § 1 punkt 1 i 2 kpa przez uchybienie obowiązkowi stwierdzenia nieważności decyzji w części, w której wydana była z naruszeniem właściwości rzeczowej oraz opartej na nieobowiązującej ustawie;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 92 ustęp 1 punkt 8 u.t.d. w związku z art. 3 ustęp 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w brzmieniu ustalonym przez art. 26 ustęp 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - przez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji treści tego przepisu, który wyklucza obowiązek posiadania tachografu w pojazdach używanych do przewozu osób, których trasa nie przekracza 50 km, a taką trasę wykonywał kontrolowany pojazd;

- art. 89 c u.t.d. w związku z art. 77 ustęp 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej przez wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym dowodów, uzyskanych przez organ w toku kontroli z naruszeniem prawa (skontrolowanie kierowcy na postoju, a nie podczas wykonywania przewozu, na dworcu autobusowym nie jest wymagana karta opłaty drogowej oraz w postępowaniu administracyjnym nie można stosować dowodów przeprowadzonych w toku kontroli przez organ z naruszeniem prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miałoby to istotny wpływ na wyniki kontroli);

- art. 92 a ustęp 4 i art. 93 ustęp 7 u.t.d. przez niewłaściwą wykładnię, według której na wskazane naruszenie przepisów firma skarżącego miała wpływ i mogła je przewidzieć.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wnosił o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a nadto podniósł, że dla organu kontroli istotne znaczenie ma stan faktyczny zastany w momencie kontroli, a nie sposób funkcjonowania i organizacji przedsiębiorstwa transportowego. W tym przypadku liczy się skutek w postaci występujących nieprawidłowości, a nie jak do nich doszło. Organ przyznał, że kierowca w oparciu o art. 92 a ustęp 1 u.t.d. winien odpowiadać w trybie określonym w kodeksie wykroczeń, jednak z uwagi na upływ terminów ustawowych do jego ukarania, nie ma już możliwości naprawienia stwierdzonego braku ukarania kierowcy. Ponadto zarzuty podnoszone przez skarżącego pod adresem kierowcy jako pracownika nie mieszczą się w granicach niniejszego postępowania. Organ nie dopatrzył się też rozbieżności w zeznaniach kierowcy i strony W. W.. Organ kontroli jest zobligowany przepisami art. 7 i 77 kpa do sprawdzenia w prowadzonym postępowaniu, czy przedsiębiorca wypełnił obowiązek wynikający z art. 14 ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutu wskazania błędnej podstawy prawnej przy nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł., organ ponownie wskazał, że przywołano ją tylko w uzasadnieniu decyzji obok innych przepisów, co nie może rodzić skutków uchylenia lub nieważności decyzji, gdyż podstawa do nałożenia tej kary istniała. W ocenie organu, jeśli w pojeździe zamontowany jest tachograf, to bez względu na to, czy świadczone są nim usługi regularnego przewozu osób do 50 km, czy powyżej, to ma on mieć legalizację, zgodnie z § 7 ustęp 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub naprawy oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych. Nadto organ odniósł się do zarzutu naruszenia art. 77 ustęp 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podnosząc, iż nie ma ona zastosowania, ponieważ Policja w przedmiotowej sprawie działała na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. 2009, Nr 145, poz. 1184). Organ zauważył, że uznanie argumentów skarżącego doprowadziłoby do przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego z przedsiębiorcy na jego kierowców, co byłoby sprzeczne z poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., SK 75/06.

W obszernym piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2011 r. (data nadania pisma w Sądzie) skarżący ustosunkował się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że nie można "uzupełniać" decyzji poprzez zamieszczenie w odpowiedzi na skargę rozważań i ocen, które należało zawrzeć w jej uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Podniósł, że § 7 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. odnosi się wyłącznie do pojazdów, które nie zostały wyłączone z obowiązku instalowania i użytkowania urządzenia rejestrującego, natomiast art. 7 i 77 kpa nie zawierają norm kompetencyjnych, które uprawniałyby Policję do kontroli obowiązku zgłoszenia pojazdu do licencji w ramach wykonywania transportu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia: prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 punkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, bowiem obie decyzje nie naruszają prawa.

Na wstępie należy się odnieść do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów postępowania oraz niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawidłowości oceny dowodów przez organy. Zdaniem Sądu nie są zasadne zarzuty skarżącego naruszenia przez organy art. 107 §1 k.p.a. Organ I instancji wydał decyzję administracyjną według stosownego wzoru w tym zakresie, na podstawie § 4 ustęp 3 i załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. 2009, Nr 145, poz. 1184), natomiast organ II instancji obszernie uzasadnił nałożenie kar za poszczególne naruszenia i – wbrew zarzutom skargi – odniósł się do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów. W aktach sprawy brak jest formalnego wszczęcia postępowania administracyjnego, ale z uwagi na specyfikę postępowania w tego rodzaju sprawach należy uznać, że postępowanie wszczyna się z urzędu przez podjęcie pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej, który jest właściwy do jej załatwienia w drodze decyzji administracyjnej. W sytuacji kontroli przewozu drogowego pierwszą czynnością administracyjną jest sporządzenie przez funkcjonariusza Policji protokołu kontroli, w którym umieszcza się stwierdzone w jej toku naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej. Protokół ten jest podstawą do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary (§4 ustęp 1 w/cyt. rozporządzenia w sprawie kontroli przewozu drogowego). W dalszym toku postępowania organ I instancji, stosownie do dyspozycji art. 10 § 1 kpa, poinformował stronę o prawie do przeglądania akt, składania wniosków dowodowych, zaznajomienia się z całością materiału i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji (k. [...] akt administracyjnych).

Zarzuty skarżącego co do błędnego ustalenia stanu faktycznego są w ocenie Sądu jedynie polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy, które zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art.7 kpa), podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 kpa.

Jak wynika z protokołu kontroli stwierdzone naruszenia w transporcie drogowym, skutkujące nałożeniem kar pieniężnych na skarżącą w kwotach: [...] zł., [...] zł. i [...] zł., miały miejsce w dniu [...] marca 2010 r. na drodze krajowej nr [...] w P. na ulicy R.. Kontroli pojazdu dokonywał funkcjonariusz z Komendy Powiatowej Policji w P., w oparciu o art. 89 ustęp 1 punkt 1 u.t.d., który upoważnia Policję do kontroli dokumentów kierowcy podczas wykonywania przewozu drogowego osób. Wówczas kierowca winien mieć przy sobie i na żądanie kontrolującego okazać, m.in. kartę opłaty drogowej, wypis z licencji, odpowiednie zezwolenie na przewóz regularny osób oraz zapisy tachografu (art. 87 ustęp 1 punkt 1 i 2 a u.t.d.). Kierowca kontrolowanego pojazdu, wykonujący w tym dniu przewóz pasażerów na trasie: O. –P. w godzinach [...] – [...], nie posiadał przy sobie podczas kontroli aktualnej karty opłaty drogowej, wypisu z licencji oraz zezwolenia na wykonywanie przedmiotowego transportu drogowego, jak również tachograf zamontowany w autobusie nie posiadał aktualnej legalizacji (zeznania kierowcy A. S. z dnia [...] marca 2010 r.). Kierowca podpisał protokół kontroli, nie wnosząc żadnych uwag do jej przebiegu.

Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, iż kontrola nie odbywała się na drodze krajowej, tylko na dworcu PKS w P.. Z zeznań kierowcy jednoznacznie wynika, że w tym dniu wykonywał przejazd na konkretnej trasie, przewoził 15 pasażerów, pobrał od nich opłaty za bilety, a kontrola rozpoczęła się na drodze krajowej nr [...] w P. na ulicy R.. Dworzec PKS w P. to końcowy przystanek realizowanej w tym dniu przez kierowcę linii komunikacyjnej. Tam też sporządzono znajdującą się w aktach sprawy dokumentację fotograficzną przedmiotowego autobusu, z której wynika brak opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz brak legalizacji tachografu. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania twierdzeń skarżącego, że kontrola odbywała się w trakcie postoju, a nie wykonywania przewozu, że dworzec autobusowy nie jest miejscem, gdzie jest wymagana karta opłaty drogowej. Sąd nie znalazł w zeznaniach świadka A. S. nieścisłości, które winien wyjaśnić organ.

Wbrew zarzutom skarżącego, organy obu instancji analizowały zeznania W. W. i uznały, że nie wpływają one na dokonane ustalenia. Z zeznań strony wynika bowiem, że kierowca w kontrolowanym dniu, wyjeżdżając pojazdem marki [...] numer rejestracyjny [...], zachował się beztrosko, nie zabierając ze sobą wymaganych dokumentów, które znajdują się na odpowiednich półkach oraz w pojazdach. Ponadto grafik był kierowcom znany od 2 tygodni, a A. S. miał wyjechać w tym dniu w trasę innym autobusem, gdyż kontrolowany pojazd był przeznaczony do remontu, a następnie do przeglądu. Stąd nie wykupiona była karta opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jednocześnie skarżący W. W. przyznał, że w przedsiębiorstwie nie ma dyspozytora, a kierowcy rozpoczynający pracę o godzinie [...] mają podawane dyspozycje dzień wcześniej na tablicy ogłoszeń, ponieważ właściciele przedsiębiorstwa rozpoczynają pracę o godzinie [...] (wyjaśnienia strony z pisma z dnia [...] lipca 2010 r.).

Oceniając stanowisko strony należy uznać, że wskazane przez W. W. okoliczności związane z organizacją pracy w przedmiotowym przedsiębiorstwie nie mogą skutkować oczekiwanej przez stronę zmiany ustaleń faktycznych. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym przepisy nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, aby nie doszło do naruszeń. To przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się wykonujący przewozy kierowcy. To nie kierowca winien czuwać nad wyposażeniem pojazdu w stosowne dokumenty i sam organizować sobie dzień pracy, ale taki obowiązek ciąży na przedsiębiorcy na podstawie art. 92 ustęp 1 u.t.d., art. 92 a ustęp 4 u.t.d., art. 87 ustęp 3 u.t.d. oraz art. 10 ustęp 2 i 3 zdanie 1 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2009 r., VI SA/Wa 2196/08). Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena organów, że brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania, iż podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Brak dyspozytora, albo właściciela lub jego przedstawiciela, który każdego dnia mógłby przekazać kierowcy pojazd sprawdzony pod względem technicznym i wyposażony w stosowne dokumenty w momencie rozpoczynania przez niego pracy świadczy o istotnych brakach organizacyjnych w przedsiębiorstwie skarżącego. Tym samym należy uznać, że przewoźnik godził się na skutki ewentualnych naruszeń przepisów w transporcie drogowym przez kierowców. Przewoźnik (skarżący) nie zwolni się skutecznie z odpowiedzialności administracyjnej, przerzucając winę za naruszenia na kierowcę. W przypadku penalizacji naruszeń przepisów regulujących zasady profesjonalnego transportu drogowego, z woli ustawodawcy odpowiedzialności podlega przede wszystkim podmiot prowadzący tę działalność. Do zwolnienia przedsiębiorcy z tej odpowiedzialności wymagane jest wykazanie, iż dokonał on należytej staranności, przy organizacji działalności przewozowej, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a nadto wskazanie konkretnej, nadzwyczajnej przyczyny uchybienia obowiązującym przepisom (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2008 r., VI SA/Wa 67/08).

Zdaniem Sądu skarżący mógł uniknąć stwierdzonych naruszeń, gdyby dopilnował wydania pojazdu kierowcy celem wykonania przewozu osób w danym dniu. Przedsiębiorca ma wpływ na zachowanie osoby, którą się posługuje, jeśli jej np. prawidłowo nie kontroluje. Przedsiębiorca korzysta również z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków. W świetle powyższego nie może być usprawiedliwieniem złej organizacji pracy przedsiębiorstwa podnoszona przez skarżącego okoliczność, że właściciele przychodzą do pracy dopiero na godzinę [...], a kierowcy rozpoczynają ją o godzinie [...]. Nie mają również znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, że kierowca naruszył przepisy kodeksu pracy i regulaminu pracy, czego on, jako pracodawca nie mógł przewidzieć, bo kierowca był przeszkolony.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika, gdyż jednoznacznie wskazuje, że miał on wpływ na powstanie naruszeń w transporcie drogowym (art. 92 a ustęp 4 u.t.d.). W tym zakresie Sąd w pełni podziela wykładnię powyższego przepisu dokonaną przez organy obu instancji. Akceptacja poglądu przeciwnego byłaby przerzuceniem odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej z przedsiębiorcy na jego kierowców. Ponadto należy wskazać, że nawet wszczęcie postępowania o wykroczenie wobec kierowcy za brak dokumentów określonych w art. 92 a ustęp 1 u.t.d. nie wyklucza co do zasady wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy, jak wynika z art. 92 a ustęp 3 i 4 u.t.d. (zob. uzasadnienie wyroku TK z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06). Te odpowiedzialności są niezależne od siebie, a odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (wyrok NSA z dnia 26 lipca 2007 r., I OSK 1257/06, LEX nr 382716).

Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż organ nie miał prawa nałożyć kary pieniężnej za brak zgłoszenia pojazdu do licencji, bo w tym zakresie przekroczył swoje kompetencje, należy wskazać, że organ I instancji, zwracając się o udzielenie stosownej informacji do właściwego starosty, działał zgodnie z zasadą wyjaśnienia prawdy obiektywnej, dążąc jednocześnie do zebrania pełnego materiału dowodowego. Uzyskana informacja, że kontrolowany pojazd nie był zgłoszony przez przedsiębiorcę do licencji, stanowiła podstawę do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 14 ustęp 1 u.t.d., przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Z kolei stosownie do art. 92 ustęp 1 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej, określonej w załączniku do ustawy. Wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji stanowi naruszenie obowiązków, za które przewidziana jest w załączniku pod pozycją l.p.1.2 kara w wysokości [...] zł. Tak więc organ I instancji nie przekroczył swoich kompetencji, działał w granicach wyżej wymienionych przepisów, w konsekwencji przeprowadzonej kontroli drogowej. W tym miejscu należy zauważyć, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Wypisy licencji są wydawane w takiej samej liczbie, jak liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o licencję. Wypisy powinny być okazywane przez kierowcę w czasie kontroli przejazd wykonywanego w ramach transportu drogowego. Służą one sprawdzeniu, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy użyciu większej liczby pojazdów. Należy przyjąć, że transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę (por. art. 8 ustęp 1 i 2 punkt 4 u.t.d.).

Skarżący, wskazując na art. 84 ustęp 1 u.t.d. podnosi, iż kontroli w zakresie ustalenia, czy pojazd został zgłoszony do licencji może przeprowadzić tylko organ udzielający licencji, a nie Policja, zdaniem Sądu myli te dwa rodzaje kontroli, które stanowią o różnych zakresach i są niezależne od siebie. Zgodnie z w/cyt. przepisem organy udzielające licencji są uprawnione do kontroli przedsiębiorcy, ale w zakresie spełnienia wymogów, będących podstawą do wydania tych dokumentów, o których stanowi art. 5 u.t.d. Taką kontrolę przeprowadza się co najmniej raz na 5 lat (art. 84 ustęp 2 u.t.d.) i nie jest ona tożsama z kontrolą drogową. Skarżący myli również kontrolę drogową z kontrolą działalności gospodarczej przedsiębiorcy, do której odnoszą się przepisy art. 89 c u.t.d. w związku z art. 77 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ I instancji nie naruszył art. 19 kpa w zakresie swojej właściwości, nakładając na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Nie uzyskał dowodu w postaci stosownej informacji ze Starostwa Powiatowego w O. z naruszeniem przepisów prawa, stąd brak podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności postępowania w tym zakresie.

Sąd uznał za bezzasadny zarzut skarżącego nałożenia bez podstawy prawnej kary pieniężnej w kwocie [...] zł. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu. Bezpośrednią podstawą prawną nakładania kar pieniężnych za naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych jest art. 92 ustęp 1 u.t.d., art. 92 ustęp 4 u.t.d. oraz załącznik do ustawy z wykazem naruszeń i wysokością kar pieniężnych, a taką podstawę prawną organy obu instancji powołały w przedmiotowych decyzjach. Wprawdzie organ I instancji wskazał za podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł. również ustawę Prawo o miarach z dnia 3 kwietnia 1993 r., która utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 33 i 34 nowej ustawy Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (tekst jednolity Dz.U.2004, Nr 243, poz. 2441), ale organowi niewątpliwie chodziło o aktualnie obowiązującą ustawę w tym zakresie, ponieważ wskazał na art. 16 "d". mówiący o zezwoleniach na określone przyrządy pomiarowe, a tak oznaczonego artykułu nie było w uchylonej ustawie. Zdaniem Sądu to uchybienie organu I instancji nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.

Kontrolowany pojazd był wyposażony w tachograf. Oględziny tachografu i jego dokumentacja fotograficzna ujawniły, że urządzenie to nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej. Wprawdzie organ I instancji nie wskazał konkretnych przepisów Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, powołując się jedynie na załącznik nr I do rozporządzenia, jednak wskazał za podstawę nałożenia kary za to naruszenie § 7 ustęp 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub naprawy oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – tachografów samochodowych (Dz.U. Nr 33, poz. 295). Z powołanego przepisu prawa krajowego, jak również art. 8a ustawy Prawo o miarach wynika, że sprawdzenie tachografu zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Polski, o którym mowa w ustępie 3 lit. b rozdział VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821 z dnia 20 grudnia 1985 r., wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową, o ile wcześniej nie nastąpi uszkodzenie urządzenia rejestrującego. Na załączonej do akt administracyjnych dokumentacji fotograficznej tabliczki pomiarowej kontrolowanego tachografu widnieje data [...] września 2007 r.

Sąd nie podziela również argumentacji zarzutu skarżącego, iż kontrolowany pojazd nie wymaga montażu tachografu, bo wykonuje przewozy na linii komunikacyjnej do 50 km, a takie pojazdy są zwolnione z obowiązku posiadania tego urządzenia na podstawie art. 26 ustęp 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby takie przewozy wykonywało przedsiębiorstwo skarżącego, ponieważ sam w skardze przyznał, że co najmniej jedna jego linia komunikacyjna przekracza 50 km. Ponadto licencja, którą posiada skarżący, w pozycji: "obszar prowadzenia przewozów" wskazuje obszar wykraczający poza granice powiatu Opoczno. Nie wynika z tego, aby wszystkie autobusy skarżącego wyjeżdżały w trasy poniżej 50 km. W. W., zeznając w charakterze świadka, nie podważył konieczności stosowania tachografu w jego autobusie poddanym kontroli. Podnosił jedynie, że pojazd ten był przeznaczony do naprawy i przeglądu, a kierowca wziął go samowolnie. W związku z powyższym należy uznać, że organy prawidłowo ustaliły, iż kontrolowany pojazd nie zalicza się do tej grupy pojazdów, które są zwolnione z obowiązku posiadania i sprawdzania tachografu.

Należy podnieść, że pracodawca jest odpowiedzialny za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących, które zgodnie z art. 66 ustęp 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005, Nr 108, poz. 908) powinny być utrzymane w należytym stanie oraz działać sprawnie i skutecznie. Strona skarżąca miała wpływ na powstałe naruszenie w tym zakresie, ponieważ jako profesjonalista ma obowiązek zadbać o należyte wykonywanie ciążących na nim obowiązków.

Reasumując: Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zakwalifikowały wykonywany przez przedsiębiorstwo skarżącego przewóz jako transport drogowy z naruszeniem ustawy o transporcie drogowym w zakresie:

- wykonywania transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, na podstawie art. 87 ustęp 1 punkt 1 i 2 a oraz ustęp 3, w związku z art. 92 a ustęp 1, 3 i 4, art. 92 ustęp 4 u.t.d. oraz l.p. 1.7 załącznika do ustawy,

- wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, na podstawie art. 42 ustęp 1, art. 87 ustęp 1 i 3 u.t.d. w związku z art. 92 a ustęp 1, 3 i 4, art. 92 ustęp 1 i 4 u.t.d. oraz l.p.4.1 załącznika do ustawy sprzed jego zmiany w tym zakresie, dokonanej przez art. 3 punkt 11 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2008, Nr 218, poz. 1391),

- wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu, na podstawie art. 92 ustęp 1 punkt 2 i 8, ustęp 4 u.t.d. w związku z l.p. 11.1 załącznika oraz przepisów wspólnotowych wskazanych wyżej,

- wykonywania transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji na podstawie art. 92 ustęp 1 i 4 u.t.d. w związku z l.p.1.2 załącznika.

Wyżej wymienione przepisy ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia ich naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący transport lub przewóz w drodze decyzji administracyjnej odpowiedniej kary pieniężnej, bez możliwości ich zmniejszenia.

Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w postępowaniu administracyjnym, w ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, nie zawierało uchybień, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani takich, które Sąd ma badać z urzędu (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją odpowiadają prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.