Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 698/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 138 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 15 pkt 3, 89 p ust 1, 19 ust 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja znak: [...] Rady do Spraw Uchodźców (dalej: organ II instancji, Rada) z dnia [...] grudnia 2014 r. wydana na podstawie art. 89p ust. 1, oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128 poz. 1176) oraz art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.).

W decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Rada utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców znak: [...] z dnia [...] października 2014 r., w której: 1. odmówiono nadania statusu uchodźcy; 2) odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

S. K. - obywatelka [...] (dalej: strona, cudzoziemka, skarżąca) deklarująca narodowość [...], w dniu 18 lipca 2014 r. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy. Wnioskiem objętych zostało dwoje małoletnich dzieci strony. Składając wniosek strona oświadczyła, że mieszkała w [...] z dziećmi i mężem. Miejscowość, w której mieszkała jest położona koło [...], gdzie według strony trwa wojna, jeżdżą czołgi, strzela artyleria, wszędzie chodzą ludzie z bronią - [...]. Według strony, miasto jest teraz puste, dużo ludzi już wyjechało. Jej mąż tam jeszcze został, żeby pilnować dobytku. Strona oświadczyła, że obawia się o swoje życie i swoich dzieci. Z tych powodów przyjechała do Polski, prosić o nadanie statusu uchodźcy. Strona oświadczyła, że nie była zatrzymana ani aresztowana. Nie była prześladowana w kraju pochodzenia. Nie brała udziału w działaniach wojennych. Nie była poddana przemocy fizycznej ani psychicznej. Nie toczyło się przeciwko niej żadne postępowanie. S. K. wniosek i jego uzasadnienie podpisała osobiście. Przesłuchana w charakterze strony w dniu [...] sierpnia 2014 r. zgodziła się na rozmowę w języku [...]. Oświadczyła, że jej stan psychiczny i fizyczny pozwala na udział w przesłuchaniu.

Strona oświadczyła, że do chwili wyjazdu z terenu [...] mieszkała w miejscowości [...]. Do Polski przyjechała z powodu wojny. Według strony, w mieście porozstawiane są posty.

[...] sprawdzają dokumenty, mają broń, w całym mieście jest dużo blok postów. Niedaleko jej domu wybuchła bomba, jednak skarżącej i jej rodzinie nic się nie stało. Dookoła słychać strzały. Strona boi się o siebie i o swoje dzieci. Mąż dojechał do strony później. Cudzoziemka oświadczyła, że była dwukrotnie zatrzymywana do kontroli dokumentów. W pracy miała problemy, ponieważ nie była, za jednością z [...]. Straszono ją, że zostanie zwolniona z pracy, jeśli nie zmieni poglądów. Strona nie zwracała się o pomoc do żadnych organów władzy, ani innych instytucji w kraju pochodzenia. S. K. podpisała protokół przesłuchania, nie zgłaszając żadnych zastrzeżeń do jego treści. Odebrała kopię protokołu. W dniu 5 września 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony z dnia 29 sierpnia 2014 r., które w jej intencji jest uzupełnieniem przesłuchania. W piśmie tym cudzoziemka cytuje obszerne fragmenty raportu UNHCR-u z lipca 2014 r.

W dniu [...] października do organu I instancji wpłynęło pismo strony z dnia [...] października 2014 r., w którym przedstawiła własny pogląd na ocenę sytuacji na [...]. W piśmie tym strona wniosła o uwzględnienie w toku postępowania informacji zawartych w piśmie strony z 29 sierpnia 2014 r. i przedstawiła polemikę z przytoczonymi w uzasadnieniu decyzji organu I instancji opiniami organów międzynarodowych przedstawionymi w ogólnie dostępnych publikacjach. Strona wskazuje, że pojawiają się nowe doniesienia dotyczące sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na [...].

W decyzji z dnia [...] października 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania S. K. statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. nr 119 poz. 515 i 517) i stwierdził, że nie występują okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że S. K. nie podała żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców.

W odwołaniu z dnia 19 listopada 2014 r. strona wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez udzielenie jednej z form ochrony na terytorium RP. Odwołanie nie zawiera uzasadnienia.

Po rozpatrzeniu odwołania Rada w decyzji z [...] grudnia 2014 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Rada wskazała, że wyjaśnienia strony są logiczne i wiarygodne, stwierdziła jednak, że strona nie wskazała okoliczności, które uzasadniałyby nadanie jej statusu uchodźcy. Zdaniem Rady, w trakcie prowadzonego postępowania S. K. nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na to, że była prześladowana z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Organ II instancji stwierdził, że na podstawie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania i zebranych w sprawie dowodów S. K. nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Zdaniem Rady, cudzoziemka jest migrantem, który poszukuje miejsca do życia poza granicami kraju pochodzenia z powodu toczącej się w kraju wojny i niestabilnej sytuacji. W ocenie Rady, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia strona i jej rodzina nie byłaby narażona na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Według organu II instancji, kryteria Konwencji Genewskiej dotyczące przyznawania statusu uchodźcy są wąskie i dlatego większość obywateli [...], którzy opuścili strefę konfliktu, nie może liczyć na otrzymanie statusu uchodźcy. Mogą oni natomiast dostać ochronę uzupełniającą lub inną krajową formę ochrony (np. pobyt tolerowany w Polsce lub czasowy status uchodźcy w [...]). Rada do Spraw Uchodźców nie znalazła w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia stronie ochrony uzupełniającej.

Zdaniem Rady, konflikt zbrojny ma ograniczony zasięg terytorialny, a uchodźcy po opuszczeniu strefy konfliktu są w stanie znaleźć bezpiecznie schronienie. Najbardziej problematyczne są natomiast: integracja osób przesiedlonych w miejscach ich czasowego pobytu (mieszkanie, praca, świadczenia socjalne, szkoła itp.), zabezpieczenie socjalne osób powracających do strefy konfliktu oraz ewakuacja ze strefy konfliktu (rozejm poprawił sytuację bezpieczeństwa, jednak uciekinierzy nadal są narażeni na ryzyko ostrzału, grabieży czy zatrzymania przez niekontrolowane grupy zbrojne). W ocenie Rady, S. K. w toku postępowania o nadanie jej statusu uchodźcy nie uprawdopodobniła tego, że spełnia warunki, które uzasadniałyby udzielenie jej ochrony uzupełniającej. Rada nie znalazła podstaw do podważenia konkluzji organu I instancji, że w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki udzielenia statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium RP.

Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Rada uważa, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców została wydana zgodnie z prawem i poparta jest trafną oceną stanu faktycznego.

W skardze z dnia 26 stycznia 2015 r. skarżąca decyzję Rady z [...] grudnia 2014 r. zaskarżyła w całości. Decyzji tej zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.:

art. 77 §1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w niniejszej sprawie;

art. 107 §3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wadliwość uzasadnienia;

art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji w sposób rzeczywisty do twierdzeń (zarzutów) strony zawartych w odwołaniu i wnioskach dowodowych;

art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania poprzez nieprzeprowadzenie po raz kolejny postępowania w sprawie nadania skarżącej statusu uchodźcy oraz brak rozważenia złożonego przez skarżącą wniosku o nadanie statusu uchodźcy w sposób indywidualny;

2) naruszenie prawa materialnego tj.:

a) art. 15 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez nieudzielenie skarżącej i jej dzieciom ochrony uzupełniającej pomimo, iż spełniają przesłanki udzielenia tej ochrony;

b) art. 15 pkt 2 ustawy o ochronie poprzez nieudzielenie skarżącej i jej dzieciom ochrony uzupełniającej pomimo, iż spełniają przesłanki udzielenia tej ochrony w związku ze stanem zdrowia syna skarżącej, objętego mniejszym postępowaniem, któremu po powrocie na [...] grozi nieludzkie i poniżające traktowanie;

c) art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez błędne uznanie, że skarżąca ma możliwość wewnętrznej relokacji na terytorium [...], pomimo iż z ogólnodostępnych źródeł wynika, że nie jest to możliwe.

Mając na względzie wskazane zarzuty, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., skarżąca wnosi o uchylenie decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że w uzupełnieniu odwołania od decyzji organu I instancji przedstawiła liczne argumenty przemawiające za nieprawidłowością decyzji organu I instancji z powołaniem się na aktualne informacje dotyczące sytuacji w jej kraju pochodzenia. Skarżąca wskazała na błędną jej zdaniem, ocenę tej sytuacji przez organ I instancji.

Według skarżącej, Rada nie odniosła się w żaden sposób w treści decyzji do argumentów przedstawionych przez stronę. Skarżąca podnosi, że Szef Urzędu przy rozpatrywaniu decyzji pominął jej wnioski dowodowe z dnia [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] października 2014 r., w których wskazała, że na [...] nie są zabezpieczone podstawowe prawa przesiedleńców. W ocenie skarżącej, Rada w treści decyzji nie odniosła się w żaden sposób do sprzeczności między decyzją Szefa Urzędu, a źródłami przywołanymi przez skarżącą w pismach procesowych. Zdaniem skarżącej, ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie pomocy udzielanej przesiedleńcom na terytorium [...] są nieprawidłowe. Warunki mieszkaniowe przesiedleńców nie są zaspokojone – osoby przesiedlone, które nie mają na zachodzie krewnych godzących się ich przyjąć, są umieszczane w sanatoriach, czy letnich hotelach, które nie są przystosowane do warunków zimowych, rząd nie przeznaczył środków na pokrycie kosztów pobytu w tych ośrodkach, nadto według skarżącej liczba osób przesiedlonych stale wzrasta.

Skarżąca podnosi w skardze, że powołała się na słowa Specjalnego Sprawozdawcy ONZ do Spraw Praw Człowieka Osób Przesiedlonych z września 2014 r., który wskazywał, że przesiedleńcom kończą się posiadane wcześniej środki finansowe, ponadto na wyczerpaniu są także środki i wysiłki organizacji pozarządowych, czy kościołów świadczących przesiedleńcom pomoc. W ocenie skarżącej, wiele osób uciekających przed toczącym się konfliktem ma problemy z zameldowaniem, przeniesieniem dokumentacji zatrudnienia, zarejestrowania działalności gospodarczej. Skarżąca twierdzi, że powołała się na źródła wskazujące na przypadki dyskryminacji przesiedleńców i animozji pomiędzy osobami uciekającymi ze wschodu i społecznościami ich przyjmującymi, związanymi między innymi z oskarżeniami o uchylanie się od pełnienia służby wojskowej i walki z [...]. W ocenie skarżącej, wszystkie jej twierdzenia zawarte w odwołaniu i wnioskach dowodowych zostały pominięte przez Radę, pomimo, że jasno wskazują, że organ I instancji błędnie ustalił sytuację w jej kraju pochodzenia. Zdaniem skarżącej, Rada naruszyła przepisy postępowania tj. art. 7, ar. 8, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a. w znaczący sposób, ignorując jej twierdzenia, którym przypisuje ona decydujące znaczenie w sprawie. Według skarżącej, decyzja Rady nie tylko nie odnosi się do argumentów zawartych w odwołaniu czy we wnioskach dowodowych, ale de facto w ogóle nie uzasadnia ona swojego stanowiska w sprawie. Uzasadnienie decyzji będącej przedmiotem skargi jest lakoniczne, nie odnosi się w ogóle do indywidualnych powodów ubiegania się przeze skarżącą o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Zdaniem skarżącej, Rada nie przeprowadziła żadnej analizy indywidualnych powodów ubiegania się przeze skarżącą o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, nie zbadała obecnej sytuacji w jej kraju pochodzenia. Na brak indywidualnej oceny wniosku skarżącej o nadanie statusu uchodźcy wskazuje także twierdzenie Rady że większość obywateli [...], którzy opuścili strefę konfliktu, nie może liczyć na otrzymanie statusu uchodźcy. Oznacza to w ocenie skarżącej, że organ II instancji en bloc uznaje, że wnioski obywateli [...] o nadanie im statusu uchodźcy w Polsce są pozbawione podstaw i nie rozpatruje ich w sposób indywidualny, wbrew Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r. oraz ustawie o ochronie. W ocenie skarżącej, Organ II instancji w żaden sposób nie odnosi się do przesłanek zawartych w art. 15 ustawy o ochronie - nie analizuje spełniania ich przeze skarżącą, tylko ponownie dokonuje ogólnej analizy sytuacji na [...], bez odniesienia się do jej indywidualnej sytuacji. Według skarżącej, organ II instancji w sposób rażący naruszył art. 107 §3 k.p.a, ponieważ nie wskazał faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Skarżąca wskazuje na lakoniczność uzasadnienia Rady, brak odniesienia się przez organ II instancji do indywidualnych powodów ubiegania się przeze skarżącą o status uchodźcy w Polsce. Zdaniem skarżącej, organ II instancji naruszył art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a.

Według skarżącej, Rada naruszyła wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż nie przeprowadziła po raz kolejny postępowania w sprawie, nie rozważyła złożonego przeze skarżącą wniosku o nadanie statusu uchodźcy, tylko odniosła się lakonicznie i w sposób niewyczerpujący do ogólnej sytuacji na [...], nie zbadała indywidualnych powodów ubiegania się przeze skarżącą o ochronę międzynarodową w Polsce.

W ocenie skarżącej, Rada pominęła całkowicie złożony w grudniu 2014 r. wniosek dowodowy dotyczący stanu zdrowia jej syna. We wniosku skarżąca wskazała na pogarszający się stan zdrowia psychofizycznego jej syna, niemożność leczenia go na [...] oraz wynikającą z powyższych okoliczności możliwość udzielenia ochrony uzupełniającej na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy o ochronie. Powyższy wniosek dowodowy został całkowicie zignorowany przez Radę.

Zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 7, art. 8, art. 11, art. 107 §3 k.p.a. w znaczący sposób, ignorując twierdzenia strony, którym przypisuje ona decydujące znaczenie w sprawie. Według skarżącej, organ II instancji w żaden sposób nie rozważył, czy skarżąca faktycznie posiada możliwość bezpiecznego i legalnego zamieszkania w części [...] nieobjętej konfliktem zbrojnym. W ocenie skarżącej, Rada naruszyła również liczne przepisy postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik postępowania tj. art. 77 §1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, art. 107 §3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wadliwość uzasadnienia oraz art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez organ II instancji w sposób rzeczywisty do twierdzeń (zarzutów) strony zawartych w odwołaniu i wnioskach dowodowych. Ponadto organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności, gdyż nie przeprowadził po raz kolejny postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy i nie rozważył złożonego przeze skarżącą wniosku o nadanie statusu uchodźcy w sposób indywidualny. Zdaniem skarżącej, organ II instancji naruszył także prawo materialne tj. art. 15 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez nieudzielenie skarżącej i jej dzieciom ochrony uzupełniającej pomimo, że skarżąca spełnia przesłanki udzielenia tej ochrony w związku z tym, iż powrót na [...] narazi skarżącą oraz jej rodzinę na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Ponadto organ naruszył art. 15 pkt 2 ustawy o ochronie poprzez brak udzielenia skarżącej i jej dzieciom ochrony uzupełniającej pomimo, że spełnione zostały przesłanki udzielenia tej ochrony w związku ze stanem zdrowia jej syna, objętego niniejszym postępowaniem, któremu po powrocie na [...] grozi nieludzkie i poniżające traktowanie. Ponadto organ naruszył art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez błędne uznanie, że skarżąca ma możliwość wewnętrznej relokacji na terytorium [...], pomimo że z ogólnodostępnych źródeł wynika, iż nie jest to możliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1) lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja Rady z dnia [...] grudnia 2014 r.

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarzuty strony skarżącej przedstawione w skardze nie pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Należy zgodzić się z organem II instancji, który twierdzi, że skarżąca nie podała żadnych wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. skarżąca przedstawiła jedynie polemikę z przytoczonymi w uzasadnieniu decyzji organu I instancji opiniami organów międzynarodowych pochodzącymi z ogólnie dostępnych publikacji. Zdaniem Sądu, skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na to, że była prześladowana z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Na podstawie przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania oraz zebranych w sprawie dowodów, należy stwierdzić, że skarżąca nie jest uchodźcą w rozumieniu przepisów Konwencji Genewskiej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżąca nie będzie narażona na prześladowanie, ani innego rodzaju represje.

Według Sądu, postępowanie przed organami obu instancji prowadzone było właściwie, zgodnie z dostępnymi możliwościami ustalenia stanu faktycznego. Przepisy prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego zostały w przedmiotowej sprawie odpowiednio zastosowane. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wskazała, na to, że była prześladowana z powodu przekonań politycznych. W sprawie nie wystąpiły przesłanki do udzielenia stronie skarżącej ochrony uzupełniającej na terytorium RP. W sprawie skarżącej brak jest jakichkolwiek przesłanek uprawdopodobniających możliwość dyskryminowania jej z powodu narodowości lub wyznawanej religii. Należy podzielić stanowisko organu, według którego skarżąca nie podała wiarygodnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skardze dotyczących wskazanych tam przepisów prawa materialnego i procesowego należy stwierdzić, że zostały one sformułowane w sposób ogólnikowy i nieprecyzyjny. Strona skarżąca w żaden sposób nie indywidualizuje swoich zagrożeń powołując się jedynie na treść dokumentów, w których opisana została sytuacja na [...]. Należy podkreślić, że skarżąca nie sprecyzowała przyczyn, dla których decyzje obu instancji są niezgodne z prawem. W ocenie Sądu, skarżąca nie spełnia przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej. Jak wynika z treści art. 13 ww. ustawy, status uchodźcy w Polsce może być nadany cudzoziemcowi, który spełnia przesłanki zawarte w Konwencji Genewskiej. Norma prawa polskiego odwołuje się zatem wprost do przesłanek wynikających z Konwencji Genewskiej. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. W tym miejscu wskazać należy, że w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim.

Stosownie do postanowień art. 1 ust. A pkt 2) powołanej Konwencji i art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa, wskazuje, że - w świetle tych postanowień - chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa przez nie stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.

Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy i podkreślenia wymaga to, że wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt V SA 1765/97, niepubl.) przesłanki do nadania statusu uchodźcy, wskazane w Konwencji Genewskiej, należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy.

Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. W literaturze przyjmuje się, że niewątpliwie istnieje wyraźny związek pomiędzy naruszeniem praw człowieka, a występowaniem elementu określanego jako prześladowanie. Jedynie poważne naruszenia praw człowieka mogą ipso iure być brane pod uwagę, jeśli są oparte na podstawach wyliczonych w konwencji. Wyjątkowo, prześladowanie może mieć miejsce także tam, gdzie nie ma żadnego naruszenia uznanych praw człowieka lub tam, gdzie te naruszenia nie mogą być traktowane jako poważne. Najogólniej można stwierdzić, że obawę prześladowania uznaje się za uzasadnioną, jeśli z całokształtu okoliczności w danej sprawie wynika, iż życie, wolność, pozycja społeczna lub warunki bytu jednostki zostały zagrożone lub poniosą uszczerbek oraz – jeśli z tych samych powodów – nie może on korzystać z innych podstawowych praw i wolności człowika (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 41).

Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

W ocenie Sądu, brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organy obu instancji, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy S. K. Zarzuty wskazane przez skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Sąd w pełni podziela stanowisko Rady, że osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami z powodów, o których mówi art. 1 A Konwencji Genewskiej.

Sąd w tym składzie w pełni podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego według, którego "Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniami jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku, lecz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2001, sygn. akt V SA 3095/00, LEX nr 51275).

W przypadku skarżącej brak było podstaw do twierdzenia, że jest ona narażona na prześladowania w rozumieniu cytowanej ustawy. Zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła w trakcie postępowania żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Z materiału dowodowego nie wynikało, aby skarżąca mogła być narażona na prześladowania ze strony władz lub innych podmiotów.

Podnieść należy również, że obaw skarżącej nie można było uznać za prześladowania w rozumieniu konwencyjnym. Nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób, działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skarżącej przedstawionym w uzasadnieniu skargi w przedmiotowej sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy do wydania merytorycznej decyzji. Nie doszło do naruszenia art. 15 k.p.a. Organ II instancji wnikliwie przeanalizował cały materiał dowodowy, dokonał własnych ustaleń, przeanalizował również aktualną sytuację w kraju pochodzenia skarżącej na podstawie informacji przygotowanych w oparciu o bogaty materiał źródłowy, którego Sąd nie miał podstaw podważać. Dokonując oceny materiału dowodowego Rada wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy i wbrew twierdzeniom skarżącej nie pominęła żadnych ważnych dla skarżącej okoliczności.

Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie skarżącej międzynarodowej ochrony. W uzasadnieniu decyzji Rada wyjaśniła zarówno podstawę prawną jak i motywy rozstrzygnięcia. Odniosła się też do zarzutów odwołania.

Sąd podziela stanowisko organu II instancji, według którego, w konkretnym przypadku zeznania S. K., co do jej rzekomych prześladowań były w istocie bardzo ogólnikowe, niczym niepoparte, momentami sprzeczne, w sumie mało przekonywujące. Podkreślić należy, że w interesie samej skarżącej leżało odpowiednio wyczerpujące przedstawienie wszystkich faktów i okoliczności wskazujących na zagrożenie jej osoby prześladowaniami, z powodów wskazanych przez Konwencję Genewską.

W literaturze wskazuje się, że jeśli jakaś osoba ma zostać zakwalifikowana jako uchodźca, to konieczne jest stwierdzenie rozbratu pomiędzy nią, a władzami kraju ojczystego. Jednakże jedynie opozycja czy nie zgadzanie się z rządem sprawującym władzę nie wystarczają. Musi istnieć ryzyko poważnego uszczerbku dla tej osoby, stanowiące konsekwencję politycznych wypadków lub okoliczności (zob. B. Wierzbicki, Uchodźcy w prawie międzynarodowym, Warszawa 1993, s. 31).

Według Sądu, obawy cudzoziemki, że władze [...] nie mogą zapewnić ochrony w pełnym zakresie nie są uzasadnione. Podkreślenia wymaga, że cudzoziemka nie podjęła działań w celu dochodzenia i ochrony swoich praw na terenie [...], ale w pierwszej kolejności zdecydowała się na wyjazd do Polski.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom strony skarżącej zawartym w uzasadnieniu skargi, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania. Rada bardzo wnikliwie przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy i dokonując oceny wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Rada odniosła się też do wszystkich zarzutów odwołania. Należy stwierdzić, że Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie skarżącej międzynarodowej ochrony. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniła też zarówno podstawę prawną jak i motywy rozstrzygnięcia. Organy orzekające w niniejszej sprawie przeprowadziły stosowne postępowanie dowodowe.

W ocenie Sądu, obawy cudzoziemki, co do zagrożeń w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, nie znajdują żadnego uzasadnienia. O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażono pogląd, według którego "Sytuacja rodzinna i ekonomiczna cudzoziemca nie stanowi okoliczności branej pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o nadanie statusu uchodźcy, bowiem przepisy Konwencji Genewskiej nie zawierają w tym względzie żadnych wymogów, zaś znaczenie przesądzające ma jedynie wykazanie spełnienia kryteriów określonych w art. 1 ust. A pkt 2 tej Konwencji". (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2000 r., sygn. akt V SA 2995/99, LEX nr 49883).

Żywione przez skarżącą obawy, szczególnie w świetle jej zeznań, można jedynie rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone faktami opartymi na materiałach dowodowych zgromadzonych w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała faktów i okoliczności, które mogłyby uzasadniać realną obawę przed indywidualnym, rzeczywistym, a nie jedynie deklarowanym prześladowaniem. Odnosząc się do zarzutów i argumentów strony skarżącej przedstawionych w skardze należy stwierdzić, że brak jest wiarygodnych przesłanek, by uznać, że władze państwowe podejmowały lub mogły podejmować wobec skarżącej krzywdzące działania z powodu jej rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej. Skarżąca składając wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy w RP oświadczyła, że nie prowadzono przeciwko niej postępowania sądowego, nie była skazana wyrokiem sądu, ani też pozbawiona wolności. Należy jeszcze raz podkreślić, że skarżąca nie wskazała wiarygodnych faktów i okoliczności, które mogłyby uzasadnić jej obawę przed indywidualnym prześladowaniem. Władze [...] nie podejmowały wobec skarżącej działań krzywdzących na tle rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Skarżąca nie wykazała, że po powrocie do [...], grozi jej orzeczenie kary śmierci, nie wykazała, że mogą jej grozić tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Należy podkreślić, że skarżąca nie szukała ochrony u władz swego kraju przed tego rodzaju działaniami.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, należy podnieść, że skarżąca miała pełne możliwości uczestniczenia w każdym etapie postępowania oraz była informowana o dyspozycji art. 10 k.p.a. i z uprawnień tych korzystała. Nie można podzielić zarzutu dotyczącego naruszenia art. 80 k.p.a., ponieważ organy obu instancji uwzględniły cały materiał dowodowy. Nie jest także trafiony zarzut dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił w sposób wyczerpujący okoliczności podniesione przez skarżącą w toku postępowania, odniósł się do przedłożonych dokumentów oraz prawidłowo uzasadnił ocenę dowodów oraz wydane rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja spełnia wszystkie przesłanki określone w art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącej ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się o uznanie tego statusu, a nie oceny sytuacji panującej w kraju jego pochodzenia.

Tego rodzaju podejście pozostaje w zgodzie z wymogami Konwencji Genewskiej związanymi z koniecznością indywidualizacji prześladowań, potrzebą oceny racjonalności obawy w połączeniu z oceną wiarygodności aplikanta, wreszcie oceną faktycznych i przewidywanych kroków, jakie zostały lub mogą zostać podjęte przeciwko tej osobie, biorąc pod uwagę jej poglądy i odczucia. Tylko w takim zakresie może mieć znaczenie ogólna sytuacja społeczno-prawna i polityczno-ekonomiczna kraju pochodzenia cudzoziemca. Tak więc ogólne uwagi o sytuacji społeczno-politycznej, raporty organizacji mają znaczenie jedynie w takim zakresie, w jakim opisywane w nich okoliczności mogą odnosić się bezpośrednio do indywidualnej sytuacji cudzoziemca. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie skarżącej prowadzone było prawidłowo.

W ocenie Sądu, podjęte przez organ II instancji rozstrzygnięcie w sprawie skarżącej, oparte było na prawidłowych ustaleniach stanu faktycznego i odpowiednio zastosowanych przepisach zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzutu skarżącej dotyczącego braku uwzględnienia aktualnej sytuacji na terenie [...]. Orzekające w sprawie organy są wyspecjalizowane w sprawach cudzoziemców, a do ich podstawowych obowiązków należy gromadzenie informacji o krajach pochodzenia cudzoziemców. W ocenie Sądu, organom obu instancji nie można postawić zarzutu, błędnej oceny materiału dowodowego.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., skarga nie mogła zostać uwzględniona, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.