Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 224/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 203 ust. 1 pkt 1 art. 207 ust. 2 ust.
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Kierownika Szkoły [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. nr RN-SD.446.4.2021 w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. oznaczoną nr RN-SD.446.4.2021, Kierownik Szkoły [...] (dalej jako: "organ") działając na podstawie art. 203 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021 r. poz. 478 ze zm. (dalej: p.s.w.n.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Szkoły [...], (dalej: Regulamin) po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Szkoły [...] z dnia 9 listopada 2021 r. oznaczoną nr [...] o skreśleniu J. O. (dalej: jako: skarżąca, doktorant) z listy doktorantów.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z negatywnym wynikiem oceny śródokresowej skarżącej utrzymuje decyzję o skreśleniu jej z listy doktorantów. Zgodnie z § 9 ust. 15 Regulaminu Szkoły [...] ocena śródokresowa przeprowadzona jest na podstawie dokumentacji potwierdzającej realizację założeń Indywidualnego Planu Badawczego (dalej: IPB), opinii promotora, autoreferatu oraz dyskusji w trakcie której doktorantowi zadawane są pytania dotyczące realizacji IPB. W trakcie dyskusji nad zamieszczonymi w IPB członkowie komisji nie uzyskali merytorycznej odpowiedzi na 17 zadanych spośród ponad 28 pytań co stanowiło podstawę do wystawienia negatywnej oceny śródokresowej. Zgodnie z § 9 ust. 7 Regulaminu Szkoły [...] realizacja IPB podlega obowiązkowej ocenie śródokresowej, a jej wynik może być pozytywny lub negatywny. Negatywny wynik oceny śródokresowej skutkuje skreśleniem z listy doktorantów zgodnie z § 9 ust. 19 Regulaminu Szkoły [...] oraz art. 203 ust. 1 pkt.1 p.s.w.n.

Z akt administracyjnych wynika następujący stan prawny i faktyczny sprawy:

Skarżąca była doktorantem w Szkole [...] a zgodnie z treścią przepisu art. 207 p.s.w.n. doktorant jest zobowiązany postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej oraz jest zobowiązany do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.

Doktorant, który jest zobowiązany do realizacji indywidualnego planu badawczego, powinien przystąpić do obowiązkowej oceny śródokresowej.

W dniu 18 października 2021 r. skarżąca przystąpiła do obowiązkowej oceny śródokresowej doktorantów Szkoły [...] kształcących w dyscyplinie Inżynieria [...]. Skład Komisji był zgodny z art. 202 ust 3 p.s.w.n.

Zgodnie z § 9 ust. 15 Regulaminu Szkoły [...] ocena śródokresowa przeprowadzona jest na podstawie dokumentacji potwierdzającej realizację założeń IPB, opinii promotora, autoreferatu oraz dyskusji w trakcie której doktorantowi zadawane są pytania dotyczące realizacji IPB.

Skarżąca przedstawiła prezentację, która zawierała kluczowe zagadnienia związane z realizacją założeń IPB. Jednakże część zagadnień wymagających indywidualnej pracy związanej z analizą stanu zagadnienia, ze stosowanymi przez inne jednostki rozwiązaniami podobnych problemów badawczych, sposobu doboru kryteriów umożliwiających wytypowanie materiałów do obróbki, ich wpływu na korozję która stanowiła podstawę zaproponowanej tematyki pracy, nie zostały przez doktorantkę omówione w sposób wskazujący na posiadanie jakiejkolwiek wiedzy w tym zakresie. Wpłynęło to na podjętą jednogłośnie decyzję komisji dotyczącej negatywnej oceny.

W uzasadnieniu Komisja stwierdziła:

"Analiza dokumentacji przedstawionej przez doktorantkę oraz zadawane pytania wykazały, że doktorantka nie zrealizowała w sposób prawidłowy części kluczowych zadań przewidzianych do realizacji w ramach jej IPB.

W szczególności doktorantka:

-nie wykazała wiedzy dotyczącej podstawowych zagadnień dla realizowanej pracy doktorskiej co wskazuje na niepełne lub znikome zaznajomienie się z aktualnym stanem zagadnienia w zakresie zaproponowanej tematyki badawczej oraz brak głębszej analizy aktualnego stanu wiedzy w zakresie proponowanej tematyki badawczej.

- nie wskazała konkretnych kryteriów wyboru odpadów gumowych i tworzyw sztucznych mających stanowić przedmiot analizy w prowadzonych przez nią zadaniach.

- nie wskazała założeń do modelu matematycznego procesu termicznego przetwarzania odpadów gumowych i tworzyw sztucznych w oparciu o dane literaturowe, nie jest w stanie scharakteryzować zmiennych w modelu funkcji wiążących warunków początkowych, warunków brzegowych, typu symulacji ani domen obliczeniowych (...)".

Po przeprowadzeniu kompleksowej analizy dokumentacji zgromadzonej w wyniku przeprowadzonego przeglądu pracy doktorantki, zostało stwierdzone, że spełnione zostały przesłanki do skreślenia doktoranta z listy doktorantów w oparciu o przepis art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., który stanowi, że doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku gdy wynik oceny śródokresowej jest negatywny.

W związku z powyższym Kierownik Szkoły [...] decyzją z dnia 9 listopada 2021 r. nr [...] skreślił skarżącą z listy doktorantów Szkoły [...].

W dniu 22 listopada 2021 r. skarżąca na podstawie art. 205 § 1 p.s.w.n. oraz § 9 ust 20 Regulaminu wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy podnosząc m.in., że zadawane jej pytania na podstawie których komisja stwierdziła u skarżącej "brak elementarnej wiedzy związanej z zagadnieniem" wychodziły poza krąg IPB. Nadto Komisja kilkakrotnie zadawała skarżącej te same pytania. Skarżąca podniosła też, że zrealizowała wszystkie zaplanowane w IPB zadania przewidziane do realizacji w I i II roku studiów, a efekty swojej pracy zamieściła w autoreferacie wraz z załącznikami które zaprezentowała w dniu 18 października 2021 r. co potwierdza jej promotor w opinii.

W związku z wnioskiem z dnia 3 listopada 2021 r. Krajowej Rady Doktorantów o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów skarżącej, organ postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r. nr [...] dopuścił do udziału w przedmiotowym postępowaniu Krajową Radę Doktorantów.

Organ decyzją z dnia 20 grudnia 2021 r. nr RN-SD.446.4.2021, działając na podstawie art. 203 ust. 1 pkt.1 p.s.w.n. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Szkoły [...], utrzymał w mocy decyzję Szkoły [...] z dnia 9 listopada 2021 r. oznaczoną nr [...] o skreśleniu skarżącej z listy doktorantów Szkoły [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ m.in. wskazał, że pytania Komisji dotyczyły zaplanowanych rozwiązań gwarantujących poprawność obliczeń numerycznych w warunkach bardzo szerokiego zakresu zawartości chloru w wyrobach przetwarzanych termicznie, na które to pytania Komisja nie uzyskała żadnej odpowiedzi a analiza informacji zawartych w autoreferacie w konfrontacji z zaprezentowanymi osiągnięciami wykazała rozbieżności co było podstawą oceny śródokresowej negatywnej i co w konsekwencji doprowadziło do jej skreślenia z listy doktorantów na mocy art. 203 ust. 1 pkt 1 p.w.s.n.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji z 20 grudnia 2021 r. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

1) naruszenie art. 202 ust. 2 p.w.s.n. i § 9 ust 15 Regulaminu w zw. z art. 203 ust. 1 pkt 1 p.w.s.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na skreśleniu skarżącej z listy doktorantów z uwagi na negatywny wynik oceny śródokresowej, która została przeprowadzona w sposób nieodpowiadający zasadom i kryteriom wskazanym w art. 202 ust. 2 p.w.s.n. i w § 9 ust 15 Regulaminu;

2) naruszenie § 9 ust 10 Regulaminu poprzez przeprowadzenie oceny śródokresowej przez Komisję ds. oceny śródokresowej niespełniająca wymagań ww. przepisu ponieważ w jej skład weszła osoba nieposiadająca stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora w dyscyplinie, w której przygotowana jest rozprawa doktorska przez skarżącą podczas gdy § 9 ust 10 Regulaminu wynika, że Komisja ds. oceny śródokresowej powinna składać się z 3 osób , z których każda winna posiadać tytuł doktora habilitowanego lub tytuł profesora w dyscyplinie, w której przygotowywana jest rozprawa doktorska.

-naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej jako: k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji potwierdzającej aktywności naukowe skarżącej , jak również zaniechanie przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes skarżącego;

2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez formułowanie niewyczerpujących uzasadnień faktycznych do wydawanych decyzji, w szczególności niezawierających przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dokumentacji i opinii promotora potwierdzających realizację IPB przez skarżącą oraz autoreferatu w przedmiocie postępu nad realizacja IPB, a tym samym nieodpowiadających w pełni zasadzie przekonywania;

3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Szkoły [...] z dnia 9 listopada 2021 r. oznaczoną nr [...] w przedmiocie skreślenia skarżącej z listy doktorantów Szkoły [...].

Wobec tak postawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika Szkoły [...] z dnia 20 grudnia 2021 r. nr RN-SD.446.4.2021 oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Szkoły [...] z dnia 9 listopada 2021 r. oznaczoną nr [...] w całości a także zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację na rzecz sformułowanych w niej zarzutów, podnosząc m.in., że:

zgodnie z przepisem art. 202 p.s.w.n. doktorant w uzgodnieniu z promotorem i opracowuje, indywidualny planu badawczego celem przedstawienia rozprawy doktorskiej. Realizacja IPB podlega ocenie śródokresowej w połowie okresu kształcenia. W przypadku negatywnej oceny śródokresowej na podstawie art. 203 ust.1 pkt 1 p.w.s.n. doktoranta skreśla się z listy doktorantów lecz wydanie takiej decyzji o skreśleniu z listy doktorantów nie może być całkowicie bezrefleksyjne i następować bez weryfikacji prawidłowości przeprowadzenia oceny śródokresowej oraz jej zgodności zarówno z przepisami o charakterze powszechnie jak i wewnętrznie obowiązującym.

W dalszej części uzasadnienia skargi doktorantka wskazała, że podczas oceny śródokresowej winna następować raczej formalna weryfikacja, czy doktorant realizuje wskazane w IPB aktywności naukowe i zadania badawcze oraz czy odbywa się to zgodnie z ustalonym harmonogramem. Tymczasem w ramach oceny śródokresowej dokonano nie tylko weryfikacji wykonywania zadań zawartych w IPB, lecz przeprowadzono swoisty "egzamin" sprawdzający wiedzę skarżącej bez uwzględnienia szeregu prawidłowo zrealizowanych czynności w ramach IPB oraz nieuwzględniono faktu, ze proces kształcenia i prowadzenia badań jest procesem dynamicznym, który nie został jeszcze zakończony a badania te mogą zostać jeszcze skorygowane i wszelkie braki mogą zostać uzupełnione.

Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie § 9 ust 10 Regulaminu w zw. z art 202 ust.4 pkt 1 p.s.w.n., ponieważ jedna osoba z komisji ds. oceny śródokresowej posiadała co prawda stopień doktora habilitowanego lecz nie w dyscyplinie, inżynieria [...] w której przygotowana była rozprawa doktorska skarżącej. Co do postawionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania doktorantka stwierdziła, że organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego, poprzedzonego wnikliwym i dokładnym zbadaniem zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego poprzez wskazanie dlaczego organ zdecydował się na takie, a nie inne rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, odnosząc się do zawartych w niej zarzutów podnosząc przede wszystkim, że skład Komisji był zgodny z art. 202 ust 3 p.s.w.n. a zarzut skarżącej jakoby jeden z jej członków nie posiadał stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie, inżynieria materiałowej jest bezpodstawny ponieważ kwestionowany przez skarżącą członek komisji posiada dorobek w dyscyplinie naukowej inżynieria [...] i jest specjalistą w tej dyscyplinie.

Nadto organ wskazał, iż z uwagi na spełnienie przesłanek ustawowych o których mowa w art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. organ był zobligowany do skreślenia skarżącej z listy doktorantów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Sąd przyjął za prawidłowy stan sprawy ustalony przez organ.

Istotą sporu jest ocena czy decyzja o skreśleniu z listy doktorantów skarżącej wydana na podstawie przepisu art. 203 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, była zasadna.

W ocenie Sądu skreśleniu z listy doktorantów ustawodawca podzielił w zależności od wagi okoliczności na powodujące obligatoryjne skreślenie z listy doktorantów bądź dające możliwość do podjęcia takiej decyzji (przesłanki fakultatywne).

Obligatoryjne przesłanki określa przepis art. 203 ust. 1 i ust 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi:

"Doktoranta skreśla się z listy doktorantów w przypadku:

1) negatywnego wyniku oceny śródokresowej;

2) niezłożenia rozprawy doktorskiej w terminie określonym w indywidualnym planie badawczym;

3) rezygnacji z kształcenia.

3. Skreślenie z listy doktorantów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy".

W ocenie Sądu obligatoryjne skreślenie z listy doktorantów oparte zostało o wskazaną przesłankę skreślenia doktoranta z listy doktorantów. Obligatoryjna przesłanka zawarta w ww. przywołanym przepisie odnosi się do negatywnego wyniku oceny śródokresowej. Negatywny wynik oceny śródokresowej staje się obligatoryjną przesłanką skreślenia doktoranta wówczas, gdy jest ostateczny. Należy przez to rozumieć sytuację, w której doktorantowi nie przysługuje już żadna możliwość wzruszenia tej oceny.

Zdaniem Sądu ustawodawca wprowadzając konstrukcję obligatoryjnego skreślenia z listy doktorantów uznał, że doktoranta musza cechować dwa przymioty. Pierwszym z nich jest zadowalająca praca potwierdzona pozytywna ocena środowiskową i terminowym złożeniem rozprawy doktorskiej a drugim wola kontynuowania kształcenia.

Zaskarżona decyzja o skreśleniu z listy doktorantów wydana została na podstawie przepisu art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. i ma charakter decyzji związanej.

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

Rozstrzygający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji związanej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać taka decyzja.

Uzasadnienie decyzji związanej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione ponieważ ww. przepis art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. będący jej podstawą ma charakter bezwzględnie obowiązujący (ius cogens).

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia w ocenie Sądu powyższy wymóg prawa. Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o skreśleniu skarżącego z listy doktorantów przywołał okoliczności faktyczne, na których oparł rozstrzygnięcie i wyjaśnił podstawy prawne decyzji. Organ odwołał się w podstawie prawnej decyzji do art. 203 ust. 1 p.s.w.n.

Zgodnie z art. 207 ust. 2 p.s.w.n. który określa podstawowe obowiązki doktoranta, doktorant obowiązany jest postępować zgodnie z regulaminem szkoły doktorskiej, zobowiązany jest również do realizacji programu kształcenia i indywidualnego planu badawczego.

Nadto obowiązki doktoranta określa § 11 Regulaminu, wskazując m.in. że doktorant zobowiązany jest do systematycznej pracy naukowej związanej z terminowym opracowaniem rozprawy doktorskiej, zgodnie z harmonogramem określonym w indywidualnym planie badawczym, a także aktywnego udziału w zebraniach naukowych, konferencjach, zajęciach i kursach wskazanych przez promotora oraz składnia w terminach sprawozdań z przebiegu pracy nad rozprawą doktorską i referowania etapów pracy na seminariach, składania sprawozdań na wniosek Rady Szkoły lub promotora.

Z kolei postanowienie § 14 ust 1 pkt 1 Regulaminu wprowadza obowiązek skreślenia doktoranta z listy doktorantów w przypadku negatywnego wyniku oceny śródokresowej.

Powyższa ocena śródokresowa przedstawiona w zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu daje podstawy do przyjęcia, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 203 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n., stanowiący podstawę skreślenia z listy doktorantów.

Reasumując organ wyjaśnił i wskazał prawidłowo podstawę swojego rozstrzygnięcia.

W sprawie tej nie zostały naruszone przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.. i art. 107 § 3 k.p.a.., w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty skargi należało zatem uznać za bezzasadne, organ bowiem nie naruszył prawa a postępowanie przeprowadził wnikliwie, odnosząc się do okoliczności faktycznych oraz dowodów istotnych w sprawie, w sposób wyczerpujący i klarowny.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

-----------------------

2