Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3568/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt IISA/ Kr 3568/ 01 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska ( spr. ) Sędziowie: WSA Grażyna Firek AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 19 października 2001 r. , Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 22 maja 2001r., II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącej I. S. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 3568/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie 20 ust. 3 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z poźn. zm./ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił I. S. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.

W uzasadnieniu decyzji wskazał , że M. S. uzyskała uprawnienia wdowy po zmarłym kombatancie J. S., w dniu [...] czerwca 1987 r. Wyłączną podstawą uzyskania tych uprawnień była służba J. S. w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od [...] lipca 1945 r. do [...] października 1945 r.

W związku z tym organ stwierdził , że przyznanie uprawnień wdowie po kombatancie związane było wyłącznie z uczestniczeniem przez jej zmarłego męża J. S., w latach 1944 – 1956 w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowe. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 i w związku z art. 20 ust. 3 ustawy w takiej sytuacji wdowę należy pozbawić uprawnień kombatanckich.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. S. podała, że mąż jej nie należał do ZBOWiD, ponieważ zmarł w 1972 r. W czasie II wojny światowej należał do AK i po zakończeniu wojny nie mógł się ujawnić. Podała, że jej ojciec A. B. był więźniem politycznym obozu w Oświęcimiu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy , decyzją z dnia 19 października 2001 r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 , art. 127 § 3 kpa oraz art. 20 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2002 r.

W uzasadnieniu decyzji powtórzono motywy wcześniejszej decyzji oraz wskazano, że okoliczności podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące przynależności J. S. do AK, nie mają wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy termin składania udokumentowanych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy upłynął w dniu 31 grudnia 1998 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I. S. zarzuciła "niesłuszność" decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie , powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /w skrócie - ppsa/.

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.

Wynik przeprowadzonej w takim zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji jest negatywny.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4 marca 2002 r. /ONSA 2002/4/132/ , wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie.

Postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1991 r. o kombatantach nie jest nowym postępowaniem w sprawie nadania uprawnień kombatanckich i nie zwalnia Kierownika Urzędu z obowiązku zbadania, czy weryfikowany prowadził działalność lub podlegał represjom określonym w art. 1 ust. 2, art. 3 i art. 4 ustawy o kombatantach.

Osoba ubiegająca się o uprawnienia kombatanckie, jeśli nawet ma kilka przewidzianych ustawą tytułów, dysponuje nie kilkoma, lecz jednym prawem podmiotowym stwarzającym możliwość dochodzenia uprawnień kombatanckich, opartym na kilku tytułach stanowiących podstawę faktyczną prawa podmiotowego. Dlatego w postępowaniu administracyjnym wszczętym w przedmiocie pozbawienia określonej osoby uprawnień kombatanckich, w razie jej twierdzenia, że przysługują jej inne tytuły do uprawnień niż "utrwalanie władzy ludowej", organ orzekający przed wydaniem decyzji powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy te inne tytuły uzasadniają uprawnienia kombatanckie. W razie bowiem pozytywnej odpowiedzi, w zakresie uprawnień uzasadnionych tymi innymi tytułami, wyłączone byłoby orzeczenie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W tym zaś postępowaniu stosować się winien do standardów wyznaczonych przepisami art. 7 i 77 kpa.

Wszystkie powyższe zasady odnoszą się wprost do postępowania zmierzającego do pozbawienia uprawnień wdowy po kombatancie: przedmiotem badania organu w takim postępowaniu jest badanie źródeł uprawnień zmarłego kombatanta.

Skoro więc skarżąca podnosiła twierdzenia, że mąż należał do AK, na dodatek wskazując przyczyny, dla których ta okoliczność nie była ujawniana, organ administracji winien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe.

Organ nie rozpoznał merytorycznie tej kwestii , ograniczając się do stwierdzenia , że upłynął już termin do składania udokumentowanych wniosków o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 ustawy.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , który przewidywał , że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1998 r. , został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji.

Przepis ten utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 r.

W myśl art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Sytuacja ta ma miejsce w niniejszej sprawie.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też , na podstawie powołanego przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.