Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 764/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1, art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 231 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: Art. 237 par. 1 pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: Art. 92 ust. 1, art. 178
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Tadeusz Wołek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.


UZASADNIENIE

wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2009r.

Decyzją z dnia 15 czerwca 2007r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2006r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej – uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu – wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.).

W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2006r., sygn. akt II SA/Kr 1862/03 uchylona została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2003r., znak: [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2003r., znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej narządu słuchu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na to, iż w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, w oparciu o orzeczenia lekarskie, które nie uzasadniają w sposób wyczerpujący i przekonywujący treści dokonanego rozpoznania. Ponadto, Sąd wskazał na istniejące rozbieżności w treści orzeczeń lekarskich.

Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Sanitarny ustalił, że M. G. w okresie od 10 lipca 1969r. do 31 lipca 1975r. zatrudniony był w następujących zakładach pracy:

– Fabryka [...] "A" w S. bez narażenia na hałas ponadnormatywny (78 dB(A)),

– Baza [...] w K. Ł., Filia w S. – bez narażenia na hałas,

– Zakłady Materiałów [...] "B" w S. – bez narażenia na hałas,

– [...] Zakłady Urządzeń [...] "C" w S. – w narażeniu na hałas, którego wielkość kształtowała się w granicach od 80-86 dB(A).

W okresie od 18 września 1975r. do 29 lutego 1984r. M. G. pracował w Przedsiębiorstwie Produkcji i Montażu Urządzeń [...] "D" w M. na stanowisku montera – ślusarza. Zakład ten zatrudniał w/w do montowania urządzeń w nowobudowanych lub modernizowanych 12-tu zakładach przemysłowych. W tym czasie M. G. okresowo był narażony na hałas o przekroczonych normatywach higienicznych tj. od 80-120 dB(A). Od 21 maja 1984r. w/w pracował w Spółdzielni Inwalidów w S. na stanowisku kontrolera jakości bez narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia w tym również ponadnormatywny hałas. Od 1986r. przebywa na rencie chorobowej.

Organ II instancji wskazał, iż M. G. był wielokrotnie badany w kierunku rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu – w roku 1983 w Specjalistycznym Przemysłowym Zespole Opieki Zdrowotnej, w latach 1983 i 1990 w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, w latach 1984, 1985, 1990 i dwukrotnie w roku 2002 w Instytucie Medycyny Pracy oraz w roku 2002 w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy. Żadna z wyżej wymienionych jednostek służby zdrowia, upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, nigdy nie rozpoznała u niego choroby zawodowej narządu słuchu.

W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2002r., nr [...] z dnia [...] 2002r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej podano, że aktualnie wykonane badania audiologiczne wykazały odbiorczy ubytek słuchu. Stwierdzona progresja niedosłuchu w porównaniu do badań z lat 1985 i 1990 pozostaje bez związku z odległym w czasie narażeniem na hałas środowiska pracy i powstała z przyczyn pozazawodowych, tj. zmiany naczyniowe w obrębie ucha wewnętrznego, infekcje wirusowo – bakteryjne, zaburzenia psychogenne oraz zmiany spowodowane wiekiem.

Z kolei w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia [...] 2002r. podano, iż wyniki przyprowadzonych w dniach 12 marca 2002r. i 7 sierpnia 2002r. kompleksowych badań audiologicznych m.in. z zastosowaniem obiektywnych metod oceny słuchu (fotoemisje akustyczne, pomiary słuchowych potencjałów wywołanych) wskazują, że występujący u M. G. ubytek słuchu nie wykazuje związku przyczynowego z warunkami pracy w okresie 1969-1986. Ponadto obraz audiologiczny ubytku słuchu nie jest charakterystyczny dla ubytku słuchu spowodowanego działaniem hałasu. Podobna opinia została wydana wcześniej na podstawie badań przeprowadzonych w latach 1984, 1985 i 1986. Rozpoznawany ubytek słuchu, który nie wykazuje klinicznych cech zawodowego uszkodzenia słuchu, należy przyczynowo łączyć ze zmianami w ogólnym stanie zdrowia, będących podstawą niezdolności do pracy (inwalidztwa) w 1986r. (renta chorobowa).

Wykonując zalecenia Sądu, Powiatowy Inspektor Sanitarny wystąpił pismem z dnia 22 czerwca 2006r. zarówno do Instytutu Medycyny Pracy jak i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o uzupełnienie wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz wyjaśnienie rozbieżności co do przyczyn nie zakwalifikowania schorzenia M. G. jako choroby zawodowej.

W odpowiedzi z dnia 26 września 2006r., znak: [...], Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy podał, iż M. G. był badany w Poradni Chorób Zawodowych WOMP CP-L – orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2002r. Stwierdzono wówczas obustronny odbiorczy ubytek słuchu (test SISI UP-0%, UL-100%). Ze względu na konieczność obiektywizacji badań i rozszerzenie ich zakresu skierowano w/w na konsultację do IMP, gdzie stwierdzono obustronny odbiorczy ubytek słuchu o wielkości w UP-34,3 dB; UL-32,6 dB (test SISI - UL-85%, UP - 0%). W audiometrii impedancyjnej uzyskano prawidłowe krzywe tympanometryczne typu A obustronnie oraz nie zarejestrowano odruchów z mięśni strzemiączkowych (z wyjątkiem śladowych odruchów z ucha prawego obecnych dla 500 i 1000 Hz jednak różnica pomiędzy progiem odruchu strzemiączkowego a progiem słuchowym w audiometrii tonalnej jest większa od 60 dB w zakresie tych częstotliwości, co wskazuje na brak obiektywnego objawu wyrównania głośności, typowego dla uszkodzenia ślimaka). Powyższe wyniki sugerują, że stwierdzany u M. G. ubytek słuchu jest ubytkiem typu pozaślimakowego mimo wartości SISI w uchu lewym > od 80% (85-100%), podawanego przez badanego w badaniu subiektywnym jakim jest test SISI. Stwierdzona progresja niedosłuchu w porównaniu do wcześniejszych badań w 1985r. i 1990r. pozostaje bez związku z odległym w czasie narażeniem na hałas środowiska pracy i powstała z przyczyn pozazawodowych (takich jak np.: zmiany naczyniowe w obrębie ucha wewnętrznego, infekcje wirusowo – bakteryjne, zaburzenia psychogenne oraz zmiany spowodowane wiekiem). W piśmie nadmieniono również, że rozpoznanie choroby zawodowej po tak długim okresie czasu jest po prostu niemożliwe, zwłaszcza, że doszło do wyraźnej progresji ubytku słuchu, a ten fakt w sposób jednoznaczny pozwala stwierdzić, że ubytek słuchu u M. G. obecnie ma tło pozazawodowe, a jego progresja niezbicie świadczy o wpływie na jego powstanie innych czynników niż hałas środowiska pracy. Ubytki słuchu spowodowane hałasem przemysłowym nigdy nie ulegają powiększeniu po ustaniu zawodowej ekspozycji na hałas, a w tym przypadku taki fakt niewątpliwie ma miejsce. To nie pozwala zgodnie z zasadą wysokiego prawdopodobieństwa stwierdzić związku ubytku słuchu u badanego z odległym w czasie narażeniem.

W opinii lekarskiej z dnia 6 października 2006r., znak: [...], Instytut Medycyny Pracy po ponownej analizie dokumentacji lekarskiej sprawy podał, iż podtrzymuje treść orzeczenia lekarskiego Nr [...] z [...] 2002r. Uznał, iż występujący u M. G. ubytek słuchu typu odbiorczego nie wykazuje – jak to ustalono w wielu badaniach przeprowadzonych w tutejszym Instytucie w latach 1984, 1985, 1986, 2002 – związku przyczynowego z warunkami pracy. Również obraz audiologiczny niedosłuchu jest niecharakterystyczny dla uszkodzeń słuchu spowodowanych hałasem, ponieważ wyniki audiometrii impedancyjnej i audiometrii nadprogowej (test SISI) przemawiają za pozaślimakową lokalizacją ubytku słuchu tj. nietypową dla skutków przewlekłego urazu akustycznego. Stanowisko to jest zbieżne z orzeczeniem WOMP Nr [...] z dnia [...] 2002r.

Powiatowy Inspektor Sanitarny – stosując się do wskazań zawartych w wyroku sądowym – skierował do Ośrodka Medycyny Pracy jako jednostki orzeczniczej właściwej do orzekania w sprawach chorób zawodowych – pisemną prośbę o dodatkową konsultację medyczną w przedmiotowej sprawie. Po wnikliwej analizie dokumentacji lekarskiej oraz dotyczącej narażenia zawodowego OMP stwierdził, iż zaprezentowane wyjaśnienie przez WOMP daje podstawę do zrozumienia dlaczego brak jest podstaw do rozpoznania u M. G. obustronnego odbiorczego ubytku słuchu jako choroby zawodowej. Otóż wykonane badania wskazują, że lokalizacja niedosłuchu pacjenta jest pozaślimakową. Zgodnie z wiedzą medyczną do niedosłuchu może dojść w wyniku uszkodzenia narządu słuchu na różnych jego odcinkach. Bezspornym jest, że hałas powoduje uszkodzenie komórek narządu Cortiego zlokalizowanych w części ślimakowej narządu słuchu (czyli uszkodzenie spowodowane przez hałas jest typu odbiorczego o lokalizacji ślimakowej). Ponadto, jest to niedosłuch symetryczny, nie postępujący po zakończeniu narażenia zawodowego. Tego typu uszkodzenia nie stwierdzono u M. G. Nie ma zatem sprzeczności w wydanych orzeczeniach lekarskich z roku 2002 z uzupełnieniem wydanym w 2006 roku. Jedynie w orzeczeniach z roku 2002 nie omówiono i nie wyjaśniono dokładnie znaczenia wyników wykonywanych badań, jak i wypływających z nich wniosków, które wskazywały na pozaślimakową lokalizację niedosłuchu pacjenta. Dopiero jasne wytłumaczenie pojawia się w uzupełnieniu z 2006 roku. Brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u M. G. wynika zatem z faktu stwierdzenia lokalizacji pozaślimakowej niedosłuchu, a więc wskazującej na inne niż hałas przyczyny uszkodzenia słuchu. Nie można zatem przyjąć, że to warunki pracy zawodowej przyczyniły się do powstania uszkodzenia słuchu. Spowodowały to czynniki samoistne.

Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję z dnia [...] 2006r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia cytowanej na wstępie choroby zawodowej, od której M. G. wniósł odwołanie.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny po zapoznaniu się z całością dokumentacji w sprawie uznał, że wydana decyzja organu I instancji jest merytorycznie uzasadniona. Rozstrzygając o braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej narządu słuchu Wojewódzki Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę fakt braku rozpoznania klinicznego przez jednostki orzecznicze – I i II stopnia diagnostycznego – właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Żadna z placówek służby zdrowia w wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich oraz w opiniach stanowiących uzasadnienie wcześniej wydanych orzeczeń, nigdy nie rozpoznała u M. G. choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do cytowanego wcześniej rozporządzenia.

Odmawiając uznania choroby zawodowej narządu słuchu, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wziął pod uwagę opinię medyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2006r., znak: [...], opinię Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...] 2006r., znak: [...] oraz opinię z Ośrodka Medycyny Pracy z dnia [...] 2006r., znak: [...]. Zdaniem organu II instancji, z opinii tych wynika jednoznacznie, iż stwierdzony u badanego ubytek słuchu nie jest charakterystyczny dla skutków przewlekłego urazu akustycznego i nie wykazuje związku przyczynowego z narażeniem na hałas. Przedłożone organowi pisemne uzupełnienia do wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich (2006r.) w ocenie Inspektora w sposób szczegółowy, wyczerpujący i jednoznaczny dowodzą braku podstaw do rozpoznania u zainteresowanego w/w chorób zawodowych. Tym samym spełniają dyspozycje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Organ odwoławczy nadmienił przy tym, iż w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, iż M. G. okresowo pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny, jednakże wyniki przeprowadzonych badań potwierdziły u niego istnienie obustronnego niedosłuchu typu odbiorczego o lokalizacji pozaślimakowej, a więc nietypowej dla skutków działania hałasu. Zgodnie z wiedzą medyczną, uszkodzenie słuchu spowodowane działaniem hałasu jest typu ślimakowego.

W związku z powyższym Inspektor uznał, że występujące u M. G. schorzenie nie spełnia kryteriów upoważniających do uznania jego zawodowej etiologii, a przyczyn stwierdzonego niedosłuchu należy upatrywać w czynnikach samoistnych, pozazawodowych, które to czynniki wskazały jednostki orzecznicze. Są nimi: zmiany naczyniowe w obrębie ucha wewnętrznego, infekcje wirusowo – bakteryjne, zaburzenia psychogenne oraz zmiany spowodowane wiekiem.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez M. G. w odwołaniu organ II instancji zauważył, iż w gestii organów Inspekcji Sanitarnej jest tylko ocena orzeczeń lekarskich jako materiału dowodowego w sprawie, natomiast brak jest uprawnień do podważania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił również, iż nie kwestionuje narażenia zawodowego na hałas, jednakże sam fakt pracy w narażeniu na czynnik szkodliwy, nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem z uwagi na różnorodną wrażliwość osobniczą niezbędne jest jej rozpoznanie kliniczne. W tym konkretnym przypadku przyczyną nie zakwalifikowania rozpoznanego niedosłuchu jako schorzenia zawodowego była stwierdzona badaniami jego pozaślimakowa lokalizacja.

Organ odwoławczy podniósł, iż jednostki orzecznicze (I i II stopnia) orzekające w niniejszej sprawie wydały zbieżne opinie twierdząc, iż pod względem medycznym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Hałas może działać uszkadzająco na narząd słuchu tylko w czasie trwania narażenia i do około 2 lat po jego ustaniu. Pohałasowy ubytek słuchu przestaje się powiększać w momencie zaprzestania ekspozycji na hałas przekraczający normy higieniczne. Natomiast w przypadku M. G., pomimo ustania narażenia na hałas w 1984r. zaobserwowano dalsze pogarszanie się ostrości słuchu co potwierdzają wykonane badania laryngologiczne. Nie można więc stwierdzić związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy niedosłuchem M. G. a pracą zawodową. Należy zatem uznać, że przyczyną stwierdzonej patologii narządu słuchu były czynniki chorobowe samoistne (pozazawodowe).

Reasumując Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, iż zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku sądowym uzupełniono uzasadnienie wydanych w przedmiotowej sprawie orzeczeń lekarskich. Jednostki orzecznicze orzekające w przedmiotowej sprawie w sposób jasny, jednoznaczny i obszerny przedstawiły swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia u M. G. choroby zawodowej narządu słuchu. W zgromadzonym w przedmiotowej sprawie materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarskie, z których wynika, że u w/w rozpoznano obustronne uszkodzenie słuchu o lokalizacji pozaślimakowej. Nie rozpoznano jednak tego schorzenia jako choroby zawodowej ze względu na fakt, iż lokalizacja pozaślimakowa stwierdzonego niedosłuchu wskazuje na jego pozazawodową etiologię. Uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem objawia się obustronnym odbiorczym ubytkiem słuchu typu ślimakowego, a takiej lokalizacji żadna jednostka orzecznicza nie stwierdziła u M. G. Jako przyczynę stwierdzonego niedosłuchu u M. G. wskazano na samoistne czynniki chorobowe (pozazawodowe). Jakkolwiek fakt narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy jest niezmiernie istotny, o tyle sam fakt narażenia na czynnik szkodliwy bez jego biologicznych skutków uniemożliwia wydanie decyzji o stwierdzeniu u M. G. przedmiotowej choroby zawodowej. Organ II instancji nadmienił przy tym, że niedosłuch odbiorczy jest jednostką chorobową występującą również w populacji osób nie narażonych na działanie hałasu. W związku z powyższym, Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2007r. M. G. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego zarzucając jej brak podstaw prawnych dla przyjętych kryteriów, na podstawie których została ona wydana. Skarżący zarzucił organowi II instancji złą interpretację i zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza Konstytucję RP i art. 2 § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Zdaniem skarżącego istnieje rozbieżność prawna między tymi przepisami, a wydaną decyzją co stanowi istotną przeszkodę w ubieganiu się przez niego o uznanie ubytku słuchu jako choroby zawodowej i przyznanie mu z tego tytułu renty zawodowej co stanowi naruszenie jego praw osobowych.

W kolejnym piśmie z dnia 30 sierpnia 2007r. M. G. wezwał Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o zaniechanie naruszania jego dóbr osobistych jako jego praw osobowych do właściwej renty z tytułu choroby zawodowej. Powołał się przy tym na treść art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Skarżący ponownie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 2 Konstytucji RP i rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych w nawiązaniu do pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia. Zdaniem skarżącego, rozbieżność prawna w/w przepisów a wydaną decyzją stanowi istotną przeszkodę w ubieganiu się przez niego o rentę zawodową z tytułu choroby zawodowej, co stanowi naruszenie art. 67 Konstytucji, który gwarantuje obywatelom prawo do zabezpieczenia społecznego. W opinii skarżącego zaskarżona decyzja narusza jego prawa wobec niewłaściwej interpretacji zastosowania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Skarżący podniósł również, iż w pismach do jednostek orzeczniczych z dnia 13 października 2006r. i z dnia 22 czerwca 2006r. brak zapytania, czy stwierdzona jednostka chorobowa – obustronny ubytek słuchu znajduje się w wykazie chorób zawodowych i pod jaką pozycją. Zdaniem skarżącego stanowi to naruszenie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (§ 1 w nawiązaniu do pozycji 15 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do tego rozporządzenia).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej z uchybieniem terminu. Organ wyjaśnił, iż zaskarżoną decyzję skarżący otrzymał w dniu 19 czerwca 2007r. Natomiast pisma zakwalifikowane jako skargi zostały sporządzone w dniach 10 i 30 sierpnia 2007r., a więc z uchybieniem 30-dniowego terminu do złożenia skargi.

Pismem z dnia 13 października 2008r. opatrzonym sygnaturą III SAB/Kr 23/07 adwokat W. K. – reprezentujący skarżącego w sprawie III SAB/Kr 23/07 – wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 czerwca 2007r., nr [...]. W piśmie tym podniesiono również kolejne zarzuty zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65, poz. 294) w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. Ust. 2002, Nr 132, poz. 1115) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. nr 199, poz. 1673) poprzez przyjęcie, że uszkodzenie słuchu, któremu uległ skarżący nie stanowi choroby zawodowej pomimo, że w żadnej z opinii lekarskich nie ustalono w sposób pewny i jednoznaczny innej przyczyny naruszenia słuchu skarżącego. Zgodnie z zasadami ustalania związku przyczynowego pozwoliłoby to na wykluczenie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną przez skarżącego pracą, a uszkodzeniem słuchu. W wyniku tego doszło do wydania decyzji negatywnej, podczas gdy prawidłowa subsumcja okoliczności faktycznych pod w/w przepisy wymaga uznania, że organ miał obowiązek wydać decyzję pozytywną dla skarżącego. Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. polegające na wydaniu przez organ rozstrzygnięcia pomimo tego, że nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego potrzebnego do załatwienia sprawy, a w szczególności nie przeprowadził ustaleń faktycznych, które w sposób jednoznaczny wskazywałby na fakt, że pomiędzy aktywnością zawodową skarżącego a uszkodzeniem słuchu nie występował związek przyczynowy – skutkiem czego doszło do wydania decyzji odmownej dla skarżącego.

Po wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu skarżącego również w niniejszej sprawie, adwokat W. K. złożył w dniu 6 kwietnia 2009r. pismo, w którym oświadczył, iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 13 października 2008r. W tym samym dniu pełnomocnik skarżącego złożył również pismo, w którym ponownie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przytaczając te same argumenty i zarzuty co w piśmie z dnia 13 października 2008r.

Postanowieniem z dnia 29 maja 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił termin do wniesienia skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 czerwca 2007r., nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W sprawie niniejszej istotny jest fakt, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje w sprawie skarżącego, stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), wydane w oparciu o art. 231 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U Nr 24, poz.141 ze zm.).

Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz.1115), które zostało wydane w oparciu o art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy jest tożsamy z art. 231 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w brzmieniu z dnia wydania rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z dnia 18 listopada 1983r.

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 ( Dz. U. z 2008r., Nr 116, poz. 740) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zarówno art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia) , jak i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach - są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że żaden z przepisów kodeksu pracy nie zawiera jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego oraz że takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy. Konsekwencją sformułowania takiego wniosku jest uznanie przez Trybunał niezgodności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 k.p. z art. 92 ust. 1 Konstytucji, przez to, że zawarte w nim upoważnienie do wydania rozporządzenia nie określa wytycznych dotyczących treści tego aktu. Powoduje to skutki także w stosunku do ściśle powiązanego z nim rozporządzenia RM, które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny przyznał, że można wskazać argumenty przemawiające za zasadnością umieszczenia wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu. Takie rozwiązanie nie rodziłoby niebezpieczeństwa nadużyć ze strony władzy wykonawczej, gdyby w ustawie - zgodnie z art. 92 ust. 1 zdaniem drugim Konstytucji - były zawarte wytyczne wiążące Radę Ministrów przy tworzeniu katalogu chorób zawodowych.

Wobec powyższego stanowisko zajęte przez Trybunał Konstytucyjny, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) jest niezgodne z Konstytucją jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - należy odnieść również do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.

Skoro bowiem, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, żaden z przepisów kodeksu pracy nie zawierał w momencie wydawania przez organ administracyjny decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie jakichkolwiek wytycznych dotyczących treści aktu wykonawczego, które stanowiło podstawę prawną dla organu administracyjnego do orzekania, jak też takich wytycznych nie można zrekonstruować również z treści innej ustawy, przepis kodeksu pracy w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania przez organ administracyjny zaskarżonej decyzji, zawierający upoważnienie do wydania rozporządzenia, był niezgodny z Konstytucją. Konkluzją tą objąć należy nie tylko rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) , ale także ściśle powiązane z nim wcześniejsze rozporządzenie Rady Ministrów z 1983r. które - jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z Konstytucją.

Tak więc Sąd w sprawie niniejszej, mając na uwadze treść art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, które stanowią, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, odmówił zastosowania przepisów aktu rangi podustawowej - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zauważyć należy, że choć art. 153 p.p.s.a. stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, zaś w sprawie niniejszej wydany został uprzednio wyrok przez sąd administracyjny, to uznanie przepisów, które były podstawą rozstrzygania za sprzeczne z Konstytucją powoduje, iż ciążący na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku, zostaje wyłączony.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy podkreślić, że wobec odmowy zastosowania przepisów materialnych i procesowych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej i poprzedzającej decyzji jako niezgodnych z Konstytucją, Sąd nie dokonał merytorycznej oceny zaskarżonych decyzji, a wyrok niniejszy rozstrzygnięcia merytorycznego niniejszej sprawy nie przesądza. Organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej, działając na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów regulujących kwestię chorób zawodowych wydanych na skutek opisanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Stosując zaś te przepisy, to jest w szczególności normę zawartą w § 11 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105, poz. 869), organy powinny stosować treść rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych z uwzględnieniem wytycznych ustawowych dotyczących treści aktu wykonawczego w sprawie chorób zawodowych, zawartych w znowelizowanym art. 237 §1 pkt 3-6 i §1¹ kodeksu pracy w jego aktualnym brzmieniu.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.