Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4258/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; o d d a l a s k a r g ę /-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski JFS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art.138 § 1 pkt 1, w związku z art.127 § 3 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 ze zm. ) , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. Nr [...], pozbawiająca H. M. uprawnień kombatanckich.

Z akt administracyjnych wynika, że uprawnienia kombatanckie przyznane zostały H. M. orzeczeniem Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBOWiD w P. z dnia [...]r. na podstawie zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w P. stwierdzającego, że od 23 czerwca 1948 r. do 6 października 1950 r. pełnił służbę wojskową w Jednostce Wojskowej , która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem o utrwalenie władzy ludowej. Udział w walkach z reakcyjnym podziemiem H. M. eksponował również w życiorysie i deklaracji członkowskiej.

Pismem z dnia [...] lutego 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiadomił H. M. o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego i powołując się na realizację art.21 i 25 ustawy kombatanckiej wezwał do nadesłania w terminie 14 dni wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby , mających wpływ na uzyskanie uprawnienia.

Odpowiadając na powyższe wezwanie H. M. określił gdzie i w jakim okresie pełnił służbę wojskową. Nadmienił, że walki jakie toczył pułk na terenie województw lubelskiego i warszawskiego zagrażały życiu.

W takich okolicznościach organ orzekający uznał, że H. M. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej pozbawił go tych uprawnień.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. M. przede wszystkim kwestionował rozwiązania ustawowe , twierdził, że nie dotyczy go art.21 tejże ustawy, podnosił, że służbę wojskową odbywał z poboru, a nie na zasadach dobrowolności, "tam gdzie ludziom było za mało 6-ciu lat wojny z okupantem i zaczęli strzelać Polak do Polaka". Powoływał się także na swoje przeżycia okupacyjne.

Utrzymując w mocy pierwotną decyzję organ orzekający powołał się na dotychczasowe ustalenia. Stwierdził także, że podczas służby wojskowej H. M. nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art.1 ust.2 pkt 6 ustawy kombatanckiej. Traci zatem uprawnienia otrzymane wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej.

H. M. zaskarżył ostateczna decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie i powtarzając zarzuty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że obowiązkiem organu orzekającego było wyjaśnienie czy istnieją przesłanki pozwalające na zachowanie uprawnień kombatanckich. Zarzut ten uściślił na rozprawie przed sądem administracyjnym twierdząc, że organ orzekający winien sprawdzić z jakimi oddziałami walczyła jednostka wojskowa, w której służył, w szczególności czy walczyła z UPA.

Organ orzekający , odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie z motywów przedstawionych w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji przepisem art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

H. M. był w takiej sytuacji, co wynika zarówno z orzeczenia ZBOWiD, jak i życiorysu oraz deklaracji członkowskiej. W postępowaniu weryfikacyjnym skarżący nie twierdził ani nie wykazywał, choć na nim spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu, aby służyły mu uprawnienia kombatanckie z innych tytułów określonych w obecnie obowiązującej ustawie.

Organ orzekający był zatem zobowiązany do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, regulacja prawna wyrażona w cyt. art.25 ust.2 pkt 2 ustawy jest bowiem bezwzględnie wiążąca.

Wbrew przekonaniu skarżącego, organ nie miał obowiązku prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia z jakimi oddziałami walczyła jednostka, w której skarżący pełnił służbę wojskową, ponieważ skarżący nie twierdził aby walczył z UPA czy Wehrwolfem, a z wszystkich jego pism wynikało, że walczył z polskimi podziemnymi organizacjami.

W związku z zawartą w skardze krytyką obowiązującej ustawy należy wyjaśnić, że sprawowana przez sąd administracyjny kontrola decyzji, pod względem ich zgodności z prawem, nie obejmuje badania racjonalności rozwiązań prawnych przyjętych przez uprawniony organ ustawodawczy.

Stąd nie ma podstaw do rozważania zarzutów skarżącego, sprowadzających się do krytyki przepisów ustawy kombatanckiej, będących podstawą zaskarżonego aktu.

Skoro, z przedstawionych motywów skarga okazała się nieuzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie cyt. przepisów oraz art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

/-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ P.Miładowski

JFS