Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1160/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-07-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie: WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2007 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].06.2006 r. nr [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o uznaniu za nienależne świadczenia przez H. J. świadczenia stanowiącego zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od [...].02.2005 r. do [...].02.2006 r. oraz o obowiązku jego zwrotu w kwocie [...]. Jako podstawę prawną powołał art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).

W uzasadnieniu przytoczył stan faktyczny sprawy, który miał początek w fakcie zarejestrowania się skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...].02.2005 r. Decyzją z dnia [...].02.2005 r. znak [...] został przyznany skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych od [...].02.2005 r. na okres 12 miesięcy w wysokości 120% kwoty zasiłku. W trakcie rejestracji skarżący pobrał zasiłek za okres od [...].02.2005 r. do [...].02.2006 r. Dnia [...].06.2006 r. doręczył skarżący do PUP decyzję z ZUS-u C. z dnia [...].06.2006 r. znak: [...], z której wynikało, że skarżący nabył prawo do renty z dniem [...].02.2005 r. Na podstawie tej decyzji skarżący został pozbawiony statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jako podstawę prawną powołał przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c w/w ustawy, który stanowi, że "bezrobotnym jest osoba, która nie nabyła praw do renty z tytułu niezdolności do pracy". Ze względu na to, że w dniu [...].02.2005 r. zostało skarżącemu przyznane prawo do renty, organ uznał, że zasiłek za okres od [...].02.2005 r. do [...].02.2006 r. jest świadczeniem nienależnym. Organ dodał, że skarżący został prawidłowo poinformowany o prawach i obowiązkach bezrobotnego w zakresie nienależnie pobranych świadczeń.

W odwołaniu od w/w decyzji skarżący podniósł, że w styczniu 2005 r. decyzją organu rentowego został pozbawiony prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Po trwającej 17 miesięcy procedurze odwoławczej, z końcem miesiąca czerwca 2006 r. otrzymał decyzję ZUS przywracającą prawo do renty za okres [...].02.2005 r. -[...].06.2006 r., o czym powiadomił PUP. Według skarżącego powyższe stanowi wyczerpanie przesłanek zastosowania art. 78 w/w ustawy. Kwoty zasiłku w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne winny być bowiem potraktowane jako świadczenie wypłacone w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dodał, że został wprowadzony w błąd przez pracownika PUP w C., czego skutkiem było podpisanie oświadczenia o dobrowolnym zwrocie stwierdzonego nienależnie pobranego świadczenia.

Wojewoda [...] orzekając w sprawie jako organ II instancji decyzją z dnia 21.08.2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że w działaniu organu I instancji dostrzegł uchybienia formalne w postaci niewłaściwego zastosowania ust. 2 pkt 1 art. 76 w/w ustawy zamiast ust. 2 pkt 3 tego artykułu, co jednak nie ma wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Mianowicie organ wskazał, że w dacie rejestracji w PUP skarżący spełniał warunki do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Organ rentowy odmówił bowiem stronie przyznania renty a wynik postępowania przed sądem był trudny do przewidzenia.

Następnie wskazał, że w przedmiotowej sytuacji ma zastosowanie art. 76 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy stanowiący m.in. że za nienależne świadczenie pieniężne uważa się zasiłek finansowany z Funduszu Pracy za który strona nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie natomiast z art. 78 tejże ustawy: w przypadku przyznania bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierała zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Istnieją zatem dwie drogi prawem przewidziane przekazania na rzecz Funduszu Pracy środków wypłaconych bezrobotnemu, które na skutek wypłacenia za ten sam okres renty stały się świadczeniem nienależnym. Jeżeli organ rentowy nie dokonał potrącenia, zwrotu tej kwoty PUP dochodzi bezpośrednio od bezrobotnego. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku skarżącego organ rentowy faktycznie nie dokonał potrącenia lecz decyzją z dnia [...].07.2006 r. wypłacił mu wyrównanie renty z tytułu niezdolności do pracy za okres od [...].02.2005 r. do [...].06.2006 r. w kwocie brutto [...] zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. J. podniósł, że w sytuacji gdy następuje przywrócenie prawa do renty winien mieć zastosowanie jeden sposób postępowania mianowicie Starosta powinien na podstawie art. 78 w/w ustawy wydać decyzję uznającą pobrane kwoty zasiłku za świadczenie wypłacone w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Powinien więc otrzymać rentę pomniejszoną o sumę kwot zasiłku jakie zostało mu wypłacone. Wyraził stanowisko, że różnicę miedzy kwotą brutto a netto w sytuacji wpłacenia żądanej kwoty może odzyskać po okresie roku co stanowi dla niego utrudnienie. Dodał również, że ZUS na podstawie zaświadczenia wydanego przez PUP dokonał przeliczenia i wypłaty zaległej renty potrącając od całości zaliczkę na podatek dochodowy i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Od tej decyzji skarżący się odwołał. Decyzja ZUS o przeliczeniu renty została wykorzystana następnie w uzasadnieniu Wojewody, który stwierdził, że decyzja Starosty z dnia [...].06.2006 r. była prawidłowa gdyż [...].07.2006 r. ZUS wydał decyzję o wypłacie całości świadczenia bez potrąceń należności do Funduszu Pracy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację powołaną w uzasadnieniu decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji. Wyraził także pogląd, iż prawdą jest, że możliwość zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia przez organ rentowy jest mniej uciążliwa dla osoby, która to świadczenie nienależnie pobrała, jednak nie oznacza to w żadnym przypadku, iż dochodzenie zwrotu bezpośrednio od bezrobotnego narusza prawo.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy na wstępie zauważyć, że niespornym jest iż na podstawie decyzji z dnia [...].02.2005 r. znak [...] skarżący został uznany za osobę bezrobotną oraz to, że jednocześnie przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy w wysokości 120% kwoty zasiłku, począwszy od dnia [...].02.2005 r. Skarżący pobrał zasiłek za cały okres. Niespornym również jest fakt, że skarżący [...].06.2006 r. dostarczył do Powiatowego Urzędu Pracy decyzję z ZUS-u C. z dnia [...].06.2006 r. znak [...] z której wynikało, że skarżący nabył prawo do renty z dniem [...].02.2005 r.

Sporną natomiast w sprawie jest zasadność decyzji organu I instancji, który orzekł, iż pobrany przez skarżącego zasiłek w okresie od [...].02.2005 r. do [...].02.2006 r. jest "świadczeniem nienależnym" w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy równocześnie zobowiązując skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w okresie wyżej wskazanym w kwocie łącznej [...] zł.

Konkretyzując istotę sporu będącą podłożem skargi H. J. należy podnieść, iż skarżący wywodzi, że decyzja organu I instancji była przedwczesna bowiem w przedmiotowym stanie faktycznym winien wpierw znaleźć zastosowanie art. 78 w/w ustawy. Stanowi on bowiem, że: W przypadku przyznania bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połową minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierała zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Skoro zdaniem skarżącego przepis ten nie znalazł zastosowania w sprawie -nie można uznać za świadczenie nienależne pobranego przez niego zasiłku dla bezrobotnych.

Odnosząc się do twierdzeń powyższych należy podnieść, że Starosta orzeka w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych na podstawie znanego mu stanu faktycznemu, mającemu oparcie w przedłożonych przez stronę dokumentach i informacjach od organu, który przyznaje i wypłaca świadczenie oraz po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego. W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie przeprowadził wyczerpująco postępowania wyjaśniającego co wynika z faktu, że informacja skierowana do PUP od organu rentowego o wypłaceniu skarżącemu renty stwierdzająca dokonanie tej czynności w dniu [...].07.2007 r. datowana jest na dzień [...].07.2006 r. czyli po dniu wydania decyzji I instancji.

Zatem decyzja organu I instancji wydana została bez zasięgnięcia wcześniej informacji w organie rentowym.

Niemniej jednak należy zauważyć, że wymagane prawem postępowanie wyjaśniające przeprowadził organ II instancji, kierując się przepisem art. 136 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), który stanowi, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Wobec powyższego przepis art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiąc, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78 został prawidłowo zastosowany.

W powyższym kontekście prawidłowym było wbrew zarzutowi skarżącego twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, iż " decyzja starosty z dnia [...].06.2006 r. była prawidłowa gdyż w dniu [...].07.2006 r. ZUS wydał decyzję o wypłacie całości świadczenia bez potrąceń należności do Funduszu Pracy".

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

W przedmiotowej sprawie stwierdzone uchybienia w zakresie działania organu orzekającego w I instancji w zakresie niepodjęcia czynności wyjaśniających, o ile można by je uznać za naruszające przepisy postępowania, nie miały wpływu na wynik postępowania. Istotnym w sprawie bowiem jest fakt, iż organ rentowy wypłacił skarżącemu kwotę renty bez potrącenia wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, po należytym wyjaśnieniu sprawy. Organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co zostało wyrażone w sentencji.