Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 759/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 33 pkt 1, art. 34
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 73
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 10 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi A sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...], odmówił uznania zarzutów zgłoszonych przez X. Sp. z o.o. w [...] na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez organ egzekucyjny przeciwko zobowiązanej spółce w oparciu o własne tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2010 r. o nr od [...] do nr [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za miesiące lipiec i sierpień 2008 r.

W motywach rozstrzygnięcia organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, szczegółowo wyjaśnił sposób zaliczania dokonanych przez spółkę wpłat na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (w skrócie: FUS). Organ zaznaczył, że wpłaty wykazane w rozliczeniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie zostały pominięte w rozliczeniu z dnia [...] września 2010 r., a jedynie zostały rozliczone na inne należności, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 78, poz. 465 ze zm. - w skrócie: "Rozporządzenie"). Podkreślono bowiem, że różnice w zestawieniach z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz z dnia [...] września 2010 r. wynikają z uwagi na fakt, że sporządzone były one w różnym okresie czasu oraz z korekt dokumentów rozliczeniowych, które były sporządzane zarówno przez płatnika składek, jak i przez ZUS, który sporządził korekty dokumentów z urzędu. Zaakcentowano, że rozliczenie ulegało zmianie również przez każdą wpłatę dokonaną zarówno przez płatnika składek, jak i przekazaną przez dłużnika zajętej wierzytelności ([...] S.A. z siedzibą w [...]) w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zaznaczono, że wpłaty za dany okres dokonane zostały po ustawowym terminie płatności, co spowodowało, że na dany miesiąc w pierwszej kolejności zostały rozliczone nadpłaty z wcześniejszych miesięcy, a następnie wpłaty dokonane na daną należność.

W zażaleniu z dnia [...] spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu żaląca się zarzuciła, że organ egzekucyjny nie w pełni wyjaśnił rozliczenia, jakich dokonał, a w szczególności: - nie wyjaśnił, dlaczego kwota [...] zł została zaliczona na poczet składki za kwiecień 2008 r. skoro składka za ten miesiąc została w całości pokryta przez wpłatę z dnia [...] października 2008 r.; - nie wyjaśnił, co się stało z resztą wpłaty z dnia [...] czerwca 2008 r. skoro w rozliczeniu z września 2010 r. podano, iż na poczet składki FUS za kwiecień 2008 r. z wpłaty tej zaliczono zaledwie [...] zł; - nie wyjaśnił sposobu rozliczenia kwot wpłat z dnia: [...] grudnia 2006 r., [...] stycznia 2007 r., [...] lutego 2007 r., [...] maja 2007 r., [...] lipca 2007 r., [...] sierpnia 2007 r., [...] października 2007 r. oraz [...] grudnia 2007 r. Mając na względzie powyższe spółka stwierdziła, że organ egzekucyjny nie podał, co się stało z wpłatami za wcześniejsze składki, które w rozliczeniu z kwietnia 2009 r. były w całości pokryte. Ponadto żaląca się podniosła, że dokonane przez organ wyjaśnienie, nie poparte szczegółowym wskazaniem "przesunięć" wpłat, nie pozwala w żaden sposób zweryfikować dokonanych przez ZUS rozliczeń.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowieniem z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że organ I instancji dokonał rzetelnej i szczegółowej analizy rozliczeń wpłat dokonanych przez spółkę na FUS. Zaznaczono, że organ egzekucyjny dołożył należytej staranności w celu poprawnego rozliczenia konta płatnika składek. Ponadto podkreślono, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, spółka została pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów, jednakże z tego prawa nie skorzystała. W związku z tym organ II instancji stwierdził, że trudno dać wiarę stanowisku strony, która rzekomo stara się wyjaśnić sporne kwestie i zweryfikować dokonane przez ZUS rozliczenia. Zdaniem organu odwoławczego, w tak skomplikowanej sprawie udział strony w wyjaśnieniu spornych kwestii jest niezbędny. Mając zaś na uwadze fakt, że spółka nie dąży do skonfrontowania informacji i dokumentów, organ odwoławczy wysnuł przypuszczenie, że najprawdopodobniej strona działa celowo i celowo uchyla się od wykonania ciążącego na niej obowiązku.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 1015 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, natomiast nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z powyższego wywiedziono, że skoro organ egzekucyjny, nie będący wierzycielem, nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku, tym bardziej organ nadzoru nie może ingerować w zakres kompetencji wierzyciela. Zaznaczono przy tym, że ZUS Oddział w [...] wielokrotnie wskazywał, iż obowiązek wynikający z tytułów wykonawczych z dnia [...] września 2010 r. o nr: od [...] do [...], wciąż ciąży na zobowiązanej spółce.

W skardze z dnia [...] złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, X. Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 33 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, pomimo że strona wykonała obowiązek objęty tytułami wykonawczymi przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wątpliwości związanych z różnicami w rozliczeniach konta zobowiązanej spółki, a co za tym idzie kwestii wykonania przez nią obowiązku i brak odniesienia się do zarzutów strony podnoszonych w zażaleniu.

W argumentacji skargi skarżąca podniosła, że zasadniczym zadaniem organu II instancji jest kontrola legalności rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, nie zaś spekulacje dotyczące zamiarów strony żalącej się. Skarżąca stwierdziła, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym wykonała, zaś obowiązkiem organu odwoławczego jest ustalenie, czy zaistniała okoliczność wchodząca w zakres zastosowania art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Spółka stanęła na stanowisku, że nie ma obowiązku, lecz prawo zapoznania się z materiałami sprawy. Natomiast brak skorzystania z tego prawa nie może, jej zdaniem, rzutować na merytoryczne rozstrzygnięcie organu II stopnia. Skarżąca wyraziła przekonanie, że wierzyciel nie potrafi w sposób pełny i nie budzący wątpliwości wyjaśnić rozbieżności między jego własnymi rozliczeniami konta. W tej sytuacji nawet aktywny udział spółki nie mógłby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto skarżąca zanegowała twierdzenia zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że organ odwoławczy nie ma uprawnień do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, podkreślając, że WSA w Poznaniu już dwukrotnie w badanej sprawie wskazywał, iż Dyrektor Izby Skarbowej w [...] ma obowiązek dokonać wnikliwej analizy kwestii wykonania obowiązku poddanego egzekucji administracyjnej oraz związanych z tym roszczeń i wątpliwości odnośnie wzajemnych różnic w rozliczeniach konta spółki, a także w stosunku do tytułów wykonawczych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organu egzekucyjnego w kwestii uznania za nieuzasadnione zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej.

Na wstępie należy zaznaczyć, że procedura ustanowiona w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 maja 2013 r., I SA/Ol 152/13, LEX nr 1323412). Podkreślić też należy, że w postępowaniu tym, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela.

Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog ma charakter zamknięty i zawarty został w przepisie art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy "ostateczne" rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Jak trafnie zwraca się uwagę w orzecznictwie, przy rozstrzyganiu w przedmiocie zarzutów zobowiązanego przyjęta przez ustawodawcę procedura odwoławcza nie jest tożsama z modelem rozpoznawania środków odwoławczych w ogólnym postępowaniu administracyjnym (por. art. 34 u.p.e.a.). Zgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozpoznawanie zarzutów odbywa się dwufazowo: (1) rozpatrzenie zarzutów i wydanie postanowienia oraz (2) wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutu. Pierwszy etap odbywa się przed organem egzekucyjnym, natomiast drugi etap prowadzony jest przed organem wyższego stopnia w stosunku do organu egzekucyjnego. O ile zarzuty wnieść może tylko zobowiązany, o tyle zażalenie na postanowienie w przedmiocie zarzutów może wnieść zobowiązany oraz wierzyciel niebędący jednocześnie organem egzekucyjnym. Do podstawowych różnic przy rozpatrywaniu zarzutów i odwołań należy zaliczyć to, że postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. przede wszystkim ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu ("w zakresie zgłoszonych zarzutów") i nie obejmuje rozpoznania - tak jak w odwołaniach - całej sprawy. Z powyższego wynika, że wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne, pozbawione podstawy prawnej, i czyniąc to, i wierzyciel i organ egzekucyjny oraz ich organy wyższego stopnia działałyby bez podstawy prawnej - czyli postanowienia ich kwalifikowałyby się do uznania za nieważne. Dyspozycja art. 34 u.p.e.a., stanowiąca podstawę prawną skarżonego postanowienia, wskazuje na dwa rodzaje postanowień w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-7, pkt 9 i pkt 10 u.p.e.a. tj. postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów oraz postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów (por. art. 34 § 4 u.p.e.a.), przy czym od obydwu postanowień przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 i 5 u.p.e.a.). Odnośnie przesłanek wymienionych w art. 33 pkt 1-5 wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lipca 2013 r., I SA/Gd 556/13, LEX nr 1368613).

Wobec przedstawionej wyżej charakterystyki postępowania egzekucyjnego i odrębnego trybu rozpoznawania zarzutów zobowiązanego, szczególnie podkreślić należy, że w ramach tego postępowania co do zasady nie podlegają rozpoznaniu zarzuty, które winny być podniesione w ramach zwykłej procedury odwoławczej, realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 tej ustawy nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych rozstrzygnięć organów podatkowych, wydanych w toku postępowania podatkowego – jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji tytułu wykonawczego.

Podnosząc zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. skarżąca powołała się na nieistnienie egzekwowanego obowiązku twierdząc, że wykonała obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za sporny okres (lipiec i sierpień 2008 r.), którego dotyczyły wystawione cztery tytuły wykonawcze (tom II, k.1-14; tom III, k. 4 akt admin.). Odnosząc się do tego zarzutu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II OSK 1576/12, LEX 1470070 i powołane tam orzecznictwo).

Istotny w sprawie jest także fakt przeprowadzenia dwukrotnej sądowej kontroli stanowiska zajętego przez organ egzekucyjny (sprawy tut. Sądu o sygn. akt: I SA/Po 108/11 [tom II, k. 49-54 akt admin.] oraz I SA/Po 70/13 [ tom II, K. 185-190 akt admin.]). Ponadto podkreślić należy, że już po dokonaniu sądowych kontroli w ww. sprawach, także organ odwoławczy weryfikował zasadność stanowiska organu egzekucyjnego, przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania postanowieniem z dnia [...] (tom II, k. 212-217 akt admin.). W ocenie Sądu na obecnym etapie sprawy, zgromadzony w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, przy uwzględnieniu wytycznych tut. Sądu (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.")), pozwala na rozstrzygnięcie sprawy, mając na uwadze zarzuty sformułowane w skardze.

Odnosząc się do podstawowego zarzutu skargi opartego na treści art. 33 pkt 1 u.p.e.a, przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca konsekwentnie nie powołuje się na istnienie okoliczności powstałych po wystawieniu tytułów wykonawczych, ale koncentruje się wyłącznie na kwestionowaniu stanowiska organu egzekucyjnego, przez wskazywanie różnic w przedstawionych przez ten organ dwóch rozliczeniach wpłat skarżącej (dokonanych jeszcze przez wystawieniem tytułów wykonawczych, tj. przed [...] września 2010 r.), a sporządzonych według stanu wpłat na dzień [...] kwietnia 2009 r. (tom II, k. 82-110) oraz na dzień [...] września 2010 r. (tom II, k. 111 – 140 akt admin).

Zdaniem Sądu, ten sposób kwestionowania stanowiska organu egzekucyjnego nie może być skuteczny, gdy weźmie się pod uwagę wyjaśnienia organu egzekucyjnego dotyczącego przyczyn korekty pierwotnego rozliczenia z dnia [...] kwietnia 2009 r. i powstałych w jej następstwie różnic. Jak wyjaśnił bowiem organ egzekucyjny w uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia z dnia [...], zestawienia (rozliczenia) z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz z dnia [...] września 2010 r. sporządzane były w różnym czasie, co wynikało z dokonanych korekt dokumentów rozliczeniowych, które były sporządzane zarówno przez płatnika składek jak i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który sporządził korekty dokumentów z urzędu. Organ egzekucyjny wskazując podstawy prawne, z których wynikają zasady zaliczania wpłat na poczet zaległości wyjaśnił także, że dane rozliczenie, zmienia każda wpłata dokonana zarówno przez płatnika, jak i przekazana przez dłużnika zajętej wierzytelności w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że przedmiotowe wpłaty na dany okres dokonane zostały po ustawowym terminie płatności, co spowodowało, że na dany miesiąc w pierwszej kolejności zostały rozliczone nadpłaty z wcześniejszych miesięcy, a później wpłaty dokonane na daną należność.

Odnosząc się natomiast do dokumentów rozliczeniowych, branych pod uwagę przy sporządzaniu kwestionowanych przez skarżącą rozliczeń z 2009 r. i z 2010 r., organ stwierdził, że sporządzając te rozliczenia uwzględniał inne dokumenty rozliczeniowe, które spowodowały odmienny sposób rozliczenia dokonanych przez skarżącą wpłat. Wskazując przyczyny dokonanych korekt organ egzekucyjny wyjaśnił, że skarżąca (jako płatnik) zaniżyła podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za pracownika B. B. (także wspólnik i prezes zarządu skarżącej), w roku 2004 oraz w roku 2007, o czym skarżąca została poinformowana pismami z dnia 09.02.2010r., 09.03.2010r. oraz ponownie w dniu 16.03.2010r. Mimo zobowiązania skarżącej do złożenia korekt dokumentów rozliczeniowych za wskazany okres, skarżąca takich korekt nie złożyła. W konsekwencji Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 kwietnia 2010 r. sporządził tzw. systemowe korekty deklaracji za okresy: 10/2004, 11/2004, 01/2007, 09/2007, 10/2007 oraz 11/2007, w związku z czym powstało zadłużenie na koncie skarżącej.

Konsekwencje dokonanych korekt organ egzekucyjny przedstawił w sposób czytelny, wskazując m.in. sposób zaliczenia na poczet zaległości wpłaty w kwocie

[...] zł, dokonanej w dniu 31 marca 2009 r. (strona 9 postanowienia, tom II, k. 229 akt admin.).

W szczególności organ wyjaśnił, że odmienny sposób rozliczenia tej samej wpłaty tylko w różnym okresie, spowodowany jest złożeniem korekt deklaracji rozliczeniowych za wcześniejszy okres rozliczeniowy i zwiększający się przypis deklaracji co spowodowało, że wpłata opisana jako 02/2009 w kwocie [...] zł z dnia 31 marca 2009 r. w rozliczeniu z 2009 r oraz w rozliczeniu z 2010 r. pokryła należność główną w kwocie [...] zł za wskazany okres, a reszta stanowiła nadpłatę z powyższej wpłaty, którą zalicza się w pierwszej kolejności na pokrycie należności z danego tytułu, poczynając od należności o najwcześniejszym terminie płatności, z zachowaniem w ramach wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne pierwszeństwa zaspokajania należności funduszu emerytalnego i otwartych funduszy emerytalnych.

Organ egzekucyjny w czytelny sposób przedstawił rozliczenia należnych składek na FUS za miesiące lipiec i sierpień 2008 r., wskazując na różnice występujące w rozliczeniu z [...] kwietnia 2009 r. i z [...] września 2010 r. Ponadto organ wyjaśnił sposób zaliczenia poszczególnych wpłat, między innymi kwestionowanej przez skarżącą kwoty [...] zł wpłaconej w dniu 31 października 2008 r. (strona 11 postanowienia z dnia [...]).

W świetle obszernych wyjaśnień organu egzekucyjnego, które realizują wytyczne tut. Sądu wydane podczas uprzednich kontroli zaskarżonych postanowień, nie ulega wątpliwości, że przyjęty przez skarżącą sposób polemiki, polegający wyłącznie na wykazywaniu różnic pomiędzy analizowanymi tu rozliczeniami, nie może skutecznie podważyć zasadności stanowiska organu egzekucyjnego. Istotę i przyczyny tych różnic organ egzekucyjny wyjaśnił, a konieczność dokonanych korekt wynikała m.in. z błędnego określenia przez skarżącą (jako płatnika) podstaw wymiaru składek w latach 2004 i 2007. Podkreślić należy, że to skarżąca była zobowiązana wykazać, że istnieją przesłanki uzasadniające zarzut z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Skarżąca twierdząc, że wykonała obowiązek objęty tytułami wykonawczymi, nie powołała się na okoliczności powstałe po powstaniu tych tytułów, nie przedstawiła też własnego rozliczenia dokonanych wpłat, twierdząc tylko, że zaległości dotyczące spornych okresów uregulowane zostały odpowiednio: do dnia [...] stycznia 2009 r. i do dnia [...] lipca 2009 r. Nie ma zatem żadnych wątpliwości co do tego, że już z twierdzeń samej skarżącej wynika, że co do zasady doszło do powstania zaległości za lipiec i sierpień 2008 r., a zatem, że zobowiązanie w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne nie zostało wykonane w terminie.

Podnieść też trzeba, że skarżąca nie tylko nie dokonała korekt deklaracji (mimo wezwania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), ale w zasadzie nie dążyła do wyjaśnienia sprawy i przedstawienia własnego rozliczenia, mimo upływu ponad czterech lat, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy.

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, wskazując m.in. na naruszenie przez organ egzekucyjny jednej z zasad postępowania administracyjnego zawartej w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 - zasada prawdy obiektywnej).

Przystępując do rozpoznania tego zarzutu, mając też na uwadze przedstawioną wyżej specyfikę postępowania egzekucyjnego (jako postępowania wykonawczego), z zaakcentowaniem odrębności trybu rozpoznania zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 u.p.e.a., Sąd uznał za konieczne odniesienie się w pierwszym rzędzie, do poruszonego już na wstępie rozważań, zagadnienia odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odpowiednie zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje art. 18 u.p.e.a. Jak trafnie zauważa się w orzecznictwie, ustawodawca nakazuje stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym z uwzględnieniem jego specyfiki, polegającej przede wszystkim na przymusowym charakterze tego postępowania, a także konieczności zapewnienia szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków. Postępowanie egzekucyjne jest bowiem postępowaniem, którego cel stanowi wykonanie obowiązków wynikających z aktów administracyjnych lub innych aktów poddanych egzekucji. Odpowiednie zastosowanie przepisów k.p.a. oznacza konieczność ich uwzględnienia z modyfikacjami pozwalającymi uniknąć sprzeczności pomiędzy ustawą egzekucyjną a k.p.a., jak też uwzględniającymi czynności procesowe nieprzewidziane w k.p.a. Akcesoryjne stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego możliwe jest wyłącznie w sytuacji, kiedy nie pozostaje to w sprzeczności z ratio legis ustawy egzekucyjnej. Reguła ta powinna być też uwzględniona w zakresie interpretacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Jako przykład wskazuje się w judykaturze art. 10 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu), która w postępowaniu egzekucyjnym ma znacznie ograniczone zastosowanie, a nawet wyrażany jest pogląd, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu. Podkreśla się przy tym, że ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby bowiem wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. Dlatego też odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią 73 k.p.a. Na mocy tego przepisu strona jest uprawniona do wglądu w akta sprawy, może z nich sporządzać kopie, odpisy czy notatki, a w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony może żądać uwierzytelnienia kopii lub odpisów, czy też wydania jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. Powiązanie zasady wynikającej z art. 10 k.p.a. z zasadami wynikającymi z 7 i 8 k.p.a. nakazuje organowi działanie w sposób umożliwiający stronie realizację uprawnienia wynikającego z art. 73 k.p.a. w sytuacjach, gdy organ dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 października 2013 r., I SA/Gl 193/13, LEX nr 1383738 i powołane tam orzecznictwo).

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować, ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność ich stosowania w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II FSK 1789/11,LEX nr 1358261). Na szczególną uwagę zasługuje też pogląd NSA, według którego, organ egzekucyjny w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym musi pogodzić zasady o zróżnicowanym charakterze, tj. zarówno zasady związane ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego (np. celowości, stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, stosowania środków przewidzianych w ustawie, niezbędności, czy też obowiązku podjęcia działań przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji), zasady procesowe dotyczące proceduralnych aspektów stosowania środków egzekucyjnych (art. 26-55a u.p.e.a.), jak również zasady wynikające z przepisów k.p.a., do których odpowiedniego stosowania odsyła art. 18 tej ustawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nie może oznaczać odstępowania przez organ od powinności nakazanych mu przez prawo, chociażby powinności te niosły konsekwencje uciążliwe dla stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2013 r., II GSK 2455/11, LEX nr 1340154).

Wychodząc z powyższych założeń Sąd uznał, że zarzut podniesiony w tym zakresie przez skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organ egzekucyjny obszernie uzasadnił swoje stanowisko i w sposób jasny objaśnił zasady dokonania zaliczenia poszczególnych wpłat, ze wskazaniem podstaw prawnych oraz wyjaśnieniem istoty różnic w sporządzonych zestawieniach. Wydaje się, że zgłaszane przez skarżącą wątpliwości wynikają z niezrozumienia istoty i przyczyn powstałych różnic, które szczegółowo przedstawił organ egzekucyjny.

Ma natomiast rację skarżąca, że organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów zażalenia. Nie może być jednak wątpliwości co do tego, że organ odwoławczy rozpoznał sprawę w postępowaniu odwoławczym, w którym podzielił stanowisko organu egzekucyjnego. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie poddaje się sądowej kontroli, a zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, pozwala na kompleksowe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w kontekście zarzutów zawartych w zażaleniu, jako i rozpoznawanej skardze.

Ponadto należy zauważyć, że skarżąca formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania nie wykazała ponadto istotności zarzucanego naruszenia. Przystępując do oceny wskazanego zarzutu kwalifikowanego jako naruszenie przepisów postępowania, Sąd miał na uwadze wyrażony w piśmiennictwie pogląd, według którego, chodzi tu o pewne wady stosowania przez organy regulacji proceduralnych, które mogą polegać na:

- niedopełnieniu przez organy obowiązków wynikających z tych regulacji,

- uniemożliwieniu stronie skorzystania z zawartych w tych regulacjach uprawnień,

- błędnej wykładni poszczególnych przepisów regulacji proceduralnej stosowanej przez organ (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck W-wa 2011, s. 529).

Wszystkie wymienione wyżej postaci naruszeń, muszą mieć jednak wspólną cechę istotności, co oznacza, że gdyby organ nie naruszył prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Tylko bowiem takie naruszenia przepisów mogłyby uzasadniać zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji środka przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 437/12, LEX nr 1375112). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (tak NSA w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., I GSK 363/12, LEX 1356919; wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11, LEX nr 1286271). Podkreśla się także, że aby jednoznacznie uznać, że tego rodzaju naruszenie wystąpiło, nieodzowne jest wykazanie przez stronę, że wytykane naruszenie taki wpływ mogło mieć.

W podsumowaniu dokonanej kontroli Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, albowiem przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.