Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1353/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1, 5 i 7, art. 7 ust. 1, art. 79 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1064
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania projektu robót geologicznych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 14 lipca 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia C. sp. z o.o. w S. na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z 15 grudnia 2020 r. nr [...] opiniującego negatywnie "Projekt robót geologicznych w celu wykonania ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce o nr ewid. [...], obr. R., gm. S. opracowany przez mgr A. B. – G. w marcu 2020 r.", utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowienie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Starosta P. 7 maja 2020 r. zwrócił się do Burmistrza S. o wyrażenie opinii w sprawie zatwierdzenia ww. projektu robót geologicznych.

Burmistrz S. postanowieniem z 21 maja 2020 r. zaopiniował projekt negatywnie, uznając, że jest on niezgodny z zapisami obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic: B. i L. w R. " (uchwała Rady Miejskiej w S. z 27.08.2019 r. nr [...]).

Wskutek zażalenia C. sp. z o.o. SKO w P. postanowieniem z 14 września 2020 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Kolegium organ I instancji błędnie uznał opiniowany projekt za niezgodny z planem miejscowym. Z zapisów planu nie wynika zakaz budowania studni. Koniecznym zaś było wydanie decyzji kasatoryjnej, gdyż Burmistrz nie ocenił, czy projektowane roboty geologiczne naruszają wymagania ochrony środowiska, czy projekt odpowiada innym wymaganiom prawa oraz nie odniesiono się do rodzaju i zakresu projektowanych robót i sposobu ich wykonania.

Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz S. postanowieniem z 15 grudnia 2020 r. negatywnie zaopiniował przedłożony projekt robót geologicznych. Nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium jakoby uprzednio nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Wskazał, że przeanalizował treść przedłożonego projektu i stwierdził jego zgodność z wymogami art. 79 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 ze zm., dalej: P.g.g.). Ustalił również, że działka nr [...] obr. R. , na której zaplanowano roboty geologiczne objęta jest planem miejscowym, na obszarze oznaczonym symbolem 8MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, K- teren infrastruktury technicznej – kanalizacja oraz [...] – tereny dróg publicznych klasy dojazdowej. Planowane wiercenia są poza wyrysowaną w planie archeologiczną strefą ochrony konserwatorskiej. Stwierdzono również, że na terenie projektowanych robót oraz w zasięgu ich oddziaływania brak jest obszarów Natura 2000 oraz innych form ochrony przyrody. Zdaniem organu brak jest trwałego wpływu przedmiotowych robót na środowisko, ponieważ nie spowodują przekształcenia powierzchni terenu oraz nie naruszą stosunków wodnych. Przewidziano bowiem, że podczas realizacji prac należy chronić grunt i wody podziemne poprzez obserwację szczelności układów hydraulicznych w wiertnicy i w razie wystąpienia nieszczelności podjęcie ich natychmiastowej likwidacji. Nadto płuczka polimerowo-bentonitowa powinna być gromadzona w dołach płuczkowych wyłożonych folią uniemożliwiającą przedostawanie się jej do środowiska. Po zakończeniu robót wiertnicznych płuczka zostanie wypompowana z dołów i przekazana specjalistycznej firmie do utylizacji. Po zakończeniu wiercenia i demontażu zestawu wiertniczego teren powinno się przywrócić do stanu poprzedniego, a uporządkowany i wyrównany przekazać inwestorowi.

Burmistrz odnosząc się do zakresu robót wskazał, że projekt zakłada wykonanie dwóch otworów hydrogeologicznych, a w przypadku stwierdzenia korzystnych warunków do eksploatacji wód podziemnych zostaną zabudowane kolumną filtracyjną. Otwory mają w przyszłości stanowić studnie będące ujęciem wody z poziomu neogeńskiego dla projektowanego osiedla domów jednorodzinnych. W bezpośrednim sąsiedztwie otworów brak jest infrastruktury gospodarczej. Oddziaływanie robót geologicznych zamknie się na obszarze działki. W projekcie określono również w przybliżeniu harmonogram prac wiertnicznych. Organ nie zgłosił zastrzeżeń co do rodzaju, zakresu i sposobu wykonania tychże prac został zaprojektowany przez osoby posiadające stosowne kwalifikacje i uprawnienia, organ uznał, że nie ma wątpliwości co do prawidłowego ich zaplanowania.

Burmistrz S. pozostał zaś przy swym dotychczasowym stanowisku co do niezgodności projektu z zapisami obowiązującego planu miejscowego. Wskazał, iż przedmiotowa działka znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem 8MN – tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla którego w zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej ustala się: powiązanie sieci infrastruktury technicznej z układem zewnętrznym oraz zapewnienie dostępu do sieci i zaopatrzenie w wodę z sieci wodociągowej. Organ wskazał, że we wstępie projektu jego autor podał wprost, że zadaniem opracowania jest zaprojektowanie niezbędnych robót wiertnicznych oraz prac geologicznych w celu wykonania ujęcia wód podziemnych, wykorzystywanego na potrzeby projektowanego osiedla domów jednorodzinnych. W rozdziale 1.2 zatyt. "Zapotrzebowanie na wodę" wspomniano, że pobierana woda wykorzystana będzie na potrzeby projektowanego osiedla domów jednorodzinnych w zakresie potrzeb socjalno-bytowych i innych związanych z funkcjonowaniem osiedla. Ze względu na konieczność zapewnienia dostaw wody inwestor planuje wykonanie dwóch studni, które będą eksploatowane w trybie naprzemiennym. Organ stwierdził, że projekt nie zakłada, by owe studnie miały być powiązane z zewnętrzną siecią wodociągową, na co wskazują zapisy planu miejscowego. Projektowane zaś ujęcie wody nie jest siecią wodociągową. Organ nie może zaś zakładać, że ujęcie będzie powiązane z siecią zewnętrzną. Planowane roboty geologiczne uznano za niezgodne z miejscowym prawem, ponieważ ich wykonanie w konsekwencji doprowadzi do wybudowania studni, w celu zaopatrzenia w wodę osiedla mieszkalnego, planowanego na terenie objętym planem miejscowym, w którym jasno określono sposób zaopatrzenia w wodę. Gdyby była możliwa budowa prywatnych ujęć wody, byłoby to jasno wyrażone w planie miejscowym. Jest zaś przeciwnie. Ponadto w planie nie ustala się sposobów i terminów tymczasowego zagospodarowania, urządzenia i użytkowania terenów, które dopuszczałoby realizację studni do momentu wybudowania sieci wodociągowej. W związku z powyższym Burmistrz przyjął, że projektowane roboty geologiczne naruszają przeznaczenie nieruchomości ustalone w planie miejscowym ze względu na określoną w nim zasadę zbiorowego zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej.

W zażaleniu na postanowienie organu I instancji C. sp. z o.o. zarzuciła naruszenie:

- § 26 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm., dalej: r.w.t.b.) poprzez negatywne zaopiniowanie projektu z uwagi na niezgodność z planem miejscowym, podczas, gdy brak ujęcia w planie zapisów dotyczących rozwiązań tymczasowych należy traktować za dopuszczenie zastosowania indywidualnych rozwiązań,

- art. 80 ust. 5 P.g.g. poprzez błędne negatywne zaopiniowanie projektu,

- art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i art. 7 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie wytycznych organu odwoławczego zawartych w poprzednim postanowieniu z 14 września 2020 r.,

- art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej polegające na wydaniu postanowieniu noszącego cechy dowolności i rażąco naruszającego przepisy prawa.

Żaląca się spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie postanowienia o pozytywnym zaopiniowaniu projektu robót geologicznych.

SKO w P. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie (jak wskazano na wstępie) powołało przepisy art. 80 ust. 5 i art. 7 ust. 1 P.g.g. zaznaczając, że art. 80 ust. 5 P.g.g. nie wskazuje, jakie są wymogi dotyczące opinii burmistrza dotyczącej zatwierdzenia projektu robót geologicznych. Przyjmuje się, że opinia taka powinna zawierać stanowisko organu opiniującego w aspekcie zadań gminy wiążących się z przedmiotem rozstrzygnięcia. Do zadań gminy należą m.in., zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 poz. 713 ze zm., dalej: u.s.g.) – sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej. Kolegium potwierdziło ustalenia organu I instancji, że obszar działki, na której planuje się wykonać projektowane roboty stanowi tereny o przeznaczeniu w planie miejscowym m.in. jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (8MN), przy czym cały obszar objęty planem znajduje się w granicach udokumentowanego głównego zbiornika wód podziemnych nr [...] Subzbiornik I. -G. . Kolegium w całości podzieliło ocenę Burmistrza, zgodnie z którą, skoro projekt nie wskazuje, by projektowane studnie miały być powiązane z zewnętrzną siecią wodociągową, projektowane ujęcia wody nie jest siecią wodociągową. Wobec tego planowane roboty geologiczne doprowadzą w konsekwencji do wybudowania studni w celu zaopatrzenia w wodę osiedla mieszkalnego planowanego na terenie objętym planem miejscowym, w którym (zapisy § 3 ust. 8 pkt 1 lit. a i c) jasno określono sposób zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej. Nie jest więc możliwa budowa prywatnych ujęć wody. Wskazano, że istniejąca sieć wodociągowa w ul. [...], do której przylega działka nr [...] w R., daje inwestorowi możliwość podłączenia się do tej sieci. Planowana budowa studni na potrzeby budowy osiedla mieszkaniowego nie jest rozwiązaniem tymczasowym dla indywidualnego budynku mieszkalnego, lecz zbiorowym zaopatrzeniem w wodę będącym zadaniem własnym gminy. Dostarczenie wody pitnej przez działającego na tym terenie dostawcę wody Aquanet z istniejącego wodociągu jest bardziej bezpieczne i korzystne z punktu widzenia gminy niż budowanie nowej studni w pobliżu składowiska odpadów komunalnych i strefy ekonomicznej. Wskazano, że inwestor zdaje sobie z tego sprawę tym bardziej, że na podstawie warunków technicznych wydanych przez Aquanet wykonał dodatkowy wodociąg o większej średnicy w ul. [...], który może obsługiwać ten teren. Jest to docelowe rozwiązanie, ponieważ Aquanet jako dostawca wody ma niezbędne doświadczenie i zasoby pozwalające na bezpieczny i stały sposób zaopatrywać w wodę mieszkańców gminy. W związku z tym należało uznać, że projektowane roboty geologiczne naruszają przeznaczenie nieruchomości ustalone w planie miejscowym ze względu na określoną w nim zasadę zbiorowego zaopatrzenia w wodę z sieci wodociągowej.

C. sp. z o.o. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. postanowienie SKO w P. podniosła, iż zostało ono wydane z naruszeniem:

1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie rzeczywistego wyposażenia w infrastrukturę techniczną nieruchomości sąsiadujących z działką nr [...] (po podziale: [...] i [...]) oraz stanu sieci wodociągowej, a jedynie oparcie się na twierdzeniach organu I instancji, czego konsekwencją było naruszenie § 26 ust. 3 r.w.t.b. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia negatywnie opiniującego projekt geologiczny z uwagi na zapisy planu miejscowego, które rzekomo nie dopuszczają zastosowania studni dla projektowanej inwestycji osiedla budynków mieszkalnych, podczas gdy brak ujęcia w planie miejscowym zapisów dotyczących rozwiązań tymczasowych należy interpretować w ten sposób, że dopuszczalne jest zastosowanie indywidualnych rozwiązań (zwłaszcza, gdy sieć wodociągowa mająca być źródłem zaopatrzenia w wodę o parametrach, które pozwoliłyby na wydajną "obsługę" osiedla nie została jeszcze wybudowana),

2) art. 80 ust. 5 P.g.g. w zw. z art. 106 K.p.a. poprzez błędne negatywne zaopiniowanie przedmiotowego projektu robót geologicznych,

3) art. 79a § 1 w zw. z art. 9 w zw. z art. 8 § 1 i 2 K.p.a. poprzez naruszenie zasad wyrażonych w tych przepisach i niewskazanie stronie przesłanek, które nie zostały wykazane, co mogło skutkować wydaniem postanowienia niezgodnego z żądaniem strony oraz odstąpienia przez Kolegium od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym,

4) art. 6 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności polegające na wydaniu postanowienia cechującego się dowolnością i rażącym naruszeniem prawa,

5) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 12 K.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji pomimo braku ku temu podstaw,

6) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez naruszenie zasady przekonywania i niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy jego wydaniu.

W związku z powołanymi zarzutami spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przepisy art. 3 § 1 w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: P.p.s.a., uprawniają sądy administracyjne do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis art. 135 P.p.s.a. określa zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

Rozstrzygając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesiono.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO w P. z 14 lipca 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Burmistrza S. z 15 grudnia 2020 r. opiniujące negatywnie "Projekt robót geologicznych w celu wykonania ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr [...] obr. R.".

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1064 ze zm., dalej: P.g.g.).

Zgodnie z zasadą określoną w art. 79 ust. 1 P.g.g. prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych. Zgodnie z art. 79 ust. 2 P.g.g. projekt robót geologicznych określa w szczególności:

1) cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia;

2) rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych;

3) harmonogram robót geologicznych;

4) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne;

5) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót.

W myśl art. 80 ust. 1 P.g.g. projekt robót geologicznych, których wykonywanie nie wymaga uzyskania koncesji, zatwierdza organ administracji geologicznej, w drodze decyzji. Przy czym, jak stanowi art. 80 ust. 5 P.g.g., zatwierdzenie projektu robót geologicznych wymaga opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce wykonywania robót geologicznych, a w przypadku robót geologicznych wykonywanych w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż węglowodorów - opinii Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w zakresie technicznych możliwości prowadzenia działalności oraz zapewnienia jej bezpieczeństwa, a także opinii Ministra Obrony Narodowej i ministra właściwego do spraw rybołówstwa, w zakresie lokalizacji robót geologicznych. Przepis art. 80 ust. 7 P.g.g. stanowi zaś, że organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli:

1) projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska;

2) projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa;

3) rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania nie odpowiadają celowi tych robót.

Wyrażenie opinii wójta, o której mowa w art. 80 ust. 5 P.g.g. następuje w formie postanowienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 106 § 1 K.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W myśl art. 106 § 5 K.p.a. zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie.

Zważyć należy, iż przepis art. 80 ust. 5 P.g.g. nie określa wymogów, od których spełnienia zależy wydanie przez wójta pozytywnej opinii w postępowaniu zmierzającym do zatwierdzenia projektu robót geologicznych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opinia ta winna zawierać stanowisko wójta w aspekcie zadań gminy wiążących się z przedmiotem rozstrzygnięcia. Do zadań gminy należą natomiast, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g., m.in. sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (por. wyrok WSA w Łodzi z 25 kwietnia 2013 r., sygn. III SA/Łd 331/13; wyrok WSA w Kielcach z 17 sierpnia 2017 r., sygn. II SA/Ke 359/17; wyrok WSA w Poznaniu z 28 czerwca 2018 r., sygn. III SA/Po 216/18, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Biorąc pod uwagę, że odmowa zatwierdzenia projektu robót geologicznych następuje m.in. jeżeli ów projekt nie odpowiada wymaganiom prawa (art. 80 ust. 7 pkt 2 P.g.g.), a do zadań gminy należą sprawy ładu przestrzennego (art. 7 ust. 1 pkt 1 u.s.g.), wójt opiniując projekt robót geologicznych winien m.in. dokonać oceny, czy zaprojektowane roboty nie naruszają przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy, o czym stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia o planowaniu i zagospodarowania przestrzennego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), jest bowiem aktem prawa miejscowego. Akty prawa miejscowego stanowią - zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP - źródła prawa miejscowego. Tym samym w zakresie zbadania w ramach wydawanej na podstawie art. 80 ust. 5 P.g.g. opinii, czy projekt robót geologicznych odpowiada wymogom prawa mieści się również ocena zgodności projektu z zapisami planu miejscowego.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 7 P.g.g. wprowadza kluczową zasadę, że podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest co do zasady zabronione (B. Rakoczy, Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, opubl. Lex online 2015). Stanowi on, że podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. Jedną z działalności, o których mowa w P.g.g., zgodnie z jej art. 1 pkt 1, jest działalność w zakresie prac geologicznych. Oznacza to, że również prowadzenie prac geologicznych, dozwolone jest tylko wówczas, jeżeli nie naruszają one przeznaczenia nieruchomości określonego w planie miejscowym oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 1 P.g.g.) albo w przypadku braku planu miejscowego planu - jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 2 P.g.g.).

Podkreślenia wymaga, co w ocenie Sądu ma zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że w postępowaniu, o którym mowa w art. 80 ust. 5 P.g.g., wójt (burmistrz albo prezydent miasta) opiniuje projekt robót geologicznych w zakresie robót geologicznych określonych (wymienionych) w przedłożonym mu projekcie. Na gruncie art. 7 ust. 1 P.g.g. obowiązkiem organu opiniującego jest więc ustalenie, czy przedstawione w projekcie roboty geologiczne nie naruszają przeznaczenia nieruchomości określonego w planie miejscowym oraz w odrębnych przepisach. W zakresie omawianej oceny wójta nie mieści się zaś badanie celu robót geologicznych w kontekście zapisów planu miejscowego. Cel zamierzonych robót geologicznych oraz sposób jego osiągnięcia, jak stanowi art. 79 ust. 2 pkt 1 P.g.g., należy wskazać w projekcie robót geologicznych, lecz nie on, a same projektowane roboty geologiczne, podlega ocenie pod względem zgodności z zapisami planu miejscowego. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 11 P.g.g. stanowi, że robotą geologiczną jest wykonywanie w ramach prac geologicznych wszelkich czynności poniżej powierzchni terenu, w tym przy użyciu środków strzałowych, a także likwidacja wyrobisk po tych czynnościach. Jednocześnie w myśl art. 2 ust. 1 pkt 8 P.g.g. do prac geologicznych należy m.in. projektowanie i wykonywanie badań oraz innych czynności, w celu poszukiwania i rozpoznawania wód podziemnych lub korzystania z wód podziemnych.

W ocenie Sądu z powołanych przepisów wynika zatem, że opiniując projekt robót geologicznych wójt (burmistrz/prezydent miasta) ustala, czy faktycznie przewidziane w nim i precyzyjnie opisane roboty geologiczne nie naruszają przeznaczenia nieruchomości określonego w planie miejscowym. Do kompetencji wójta (burmistrza/prezydenta miasta) nie należy zaś ocena, czy cel tychże robót geologicznych odpowiada przeznaczeniu nieruchomości ustalonemu w planie. Nie mieści się on bowiem w zakresie pojęcia robót geologicznych, a jedynie wskazywany jest z uwagi na wymóg formalny projektu robót geologicznych wynikający z art. 79 ust. 2 pkt 1 P.g.g.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające dokonały błędnej wykładni przepisu art. 80 ust. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 P.g.g., która doprowadziła je do uznania sprzeczności celu projektowanych robót geologicznych z zapisami obowiązującego dla terenu działki nr [...] obr. R. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Rejon ulic: B. i L. w R." (z przeznaczeniem ww. nieruchomości w tymże planie). Tymczasem obowiązkiem Burmistrza była ocena, czy roboty geologiczne (a nie ich cel) przedstawione do zaopiniowania w projekcie autorstwa mgr A. B. nie naruszają przeznaczenia nieruchomości określonego w ww. planie miejscowym. Z przedstawionego projektu robót geologicznych wynika, że w ich zakres wchodziły niezbędne roboty wiertnicze oraz prace geologiczne w celu wykonania ujęcia wód podziemnych wykorzystywanego na potrzeby projektowanego osiedla domów jednorodzinnych (s. 3 projektu). Jak wskazano w przewidywanym harmonogramie prac mają one polegać kolejno na: pracach wiertnicznych, pompowaniu oczyszczającym, dezynfekcji otworu, pompowaniu pomiarowym i pomiarach stabilizacji zwierciadła, badaniach laboratoryjnych i opracowaniu dokumentacji hydrogeologicznej. Tym samym opiniując ów projekt Burmistrz powinien był zbadać, czy tego rodzaju roboty i prace geologiczne nie naruszają przeznaczenia działki nr [...] w R. określonego w planie miejscowym. Wykraczając zaś dalece poza zakres swej właściwości rzeczowej organy obu instancji dokonały ustaleń w odniesieniu do celu projektowanych robót geologicznych tj. wykonania ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu. Podjęły się opiniowania projektu (a właściwie jego celu), stwierdzając, że wykonanie studni bez powiązania z zewnętrzną siecią wodociągową narusza zapisy § 3 ust. 8 pkt 1 lit. a) i c) planu miejscowego.

Sąd dostrzega, że w przedmiotowym projekcie robót geologicznych podano jego cel. Wyjaśniono, że pobierana woda wykorzystywana będzie na potrzeby projektowanego osiedla domów jednorodzinnych w zakresie potrzeb socjalno-bytowych i innych związanych z funkcjonowanie osiedla. Podano, że ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości dostaw wody inwestor planuje wykonanie 2 studni, które będą eksploatowane w trybie naprzemiennym.

Sąd zwraca jednak uwagę, że ewentualna, która może ziścić się w przyszłości, kwestia zgodności sprawdzenie spełnienia wymagań zgodności inwestycji polegającej na budowie osiedla domów jednorodzinnych wraz z indywidualnym ujęciem wody (w postaci budowy dwóch studni) z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego podlegać może badaniu dopiero na etapie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej: P.b.). Przepis ten stanowi, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Oznacza to, że właściwymi organami do oceny zgodności projektowanej sieci uzbrojenia terenu (w postaci budowy studni jako indywidualnego ujęcia wody) dla budowy osiedla domów jednorodzinnych będą – zgodnie z art. 82 ust. 1 P.b. - organy architektoniczno-budowlane.

Wykracza zatem poza rzeczowy zakres niniejszej sprawy dokonana przez organy obu instancji ocena istnienia (bądź nie) sprzeczności z przeznaczeniem nieruchomości określonym w planie miejscowym celu projektowanych robót geologicznych, którym jest wykonanie ujęcia wód podziemnych (budowa 2 studni). W związku z powyższym Sąd uznał, że organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 80 ust. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 P.g.g.) poprzez ich błędną wykładnię, która doprowadziła je do negatywnego zaopiniowania przedłożonego projektu robót geologicznych z powodu niezgodności - jak stwierdzono - "projektowanych studni" bez powiązania z zewnętrzną siecią wodociągową z zapisami § 3 ust. 8 pkt 1 lit. a i c) planu miejscowego. Biorąc pod uwagę, że jedynie z powyższego powodu organy orzekające negatywnie zaopiniowały przedłożony projekt robót geologicznych, zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Burmistrza S. z 15 grudnia 2020 r. wymagały uchylenia. W wyniku błędnej wykładni art. 80 ust. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 P.g.g. organy orzekające nie dokonały ciążącego na nich obowiązku oceny, czy faktycznie zaplanowane w przedstawionym projekcie roboty geologiczne na działce nr [...] w R., a polegające na: pracach wiertnicznych, pompowaniu oczyszczającym, dezynfekcji otworu, pompowaniu pomiarowym i pomiarach stabilizacji zwierciadła, badaniach laboratoryjnych i opracowaniu dokumentacji hydrogeologicznej, mogą być sprzeczne z przeznaczeniem tejże nieruchomości określonym w planie miejscowym. Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz S. powinien zatem zbadać, czy wymienione w projekcie roboty geologiczne (a nie ich cel) nie naruszają w jakikolwiek sposób przeznaczenia działki unormowanego obowiązującym planem.

Sąd nie mógł zaś podzielić zarzutów skargi, ponieważ w istocie stanowią one polemikę ze stanowiskiem organów I i II instancji co do niezgodności celu projektowanych robót geologicznych (wykonania studni jako ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu). Skarżąca zarzucając organom tak naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 79a § 1, art. 6 art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 12, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a.), jak i naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 80 ust. 5 P.g.g. w zw. z art. 106 K.p.a. oraz § 26 ust. 3 r.w.t.b.) de facto starała się wykazać, że organy błędnie uznały, iż brak uwzględnienia wprost w miejscowym planie stosowania rozwiązań (jak wskazano: "tymczasowych") w postaci budowy studni z uwagi na brak sieci wodociągowej, z której mogłoby się odbywać zaopatrzenie terenów mieszkaniowych w wodę, nie oznacza, że rozwiązanie takie jest niedopuszczalne. Jak wyżej Sąd wyjaśnił rozważania w tym zakresie jako co najmniej przedwczesne, nie powinny stanowić przedmiotu opinii Burmistrza S. wydawanej w trybie art. 80 ust. 5 P.g.g. Uzupełniająco Sąd wyjaśnia, że i kwestia zgodności planowanej przez spółkę inwestycji w postaci budowy osiedla domów mieszkalnych jednorodzinnych wraz z budową studni w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 26 ust. 3 r.w.t.b.) powinna mieć miejsce w postępowaniu przed organami architektoniczno-budowlanymi o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. ustanawia bowiem wymóg sprawdzenia przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.

Nadto Sąd wyjaśnia, że zarzuty co do błędnego uznania przez Burmistrza S. niezgodności stosowania indywidualnych ujęć wody (budowy studni) z postanowieniami obowiązującego dla omawianego terenu planu miejscowego powinny być – jeżeli strona skarżąca ze stanowiskiem się tym nie zgadza - przedmiotem skargi na ów plan, nie zaś formułowane w postępowaniu pomocniczym wobec postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu robót geologicznych.

Niemniej, z uwagi na brak związania zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), Sąd uznając, że zaskarżone i poprzedzające je postanowienie wydano z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie I. sentencji wyroku.

Z powodu uwzględnienia skargi, w punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 597 zł stanowiącą sumę: wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł), wpisu od skargi (100 zł) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.ps.a., biorąc pod uwagę, że przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.