Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 230/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 237 par. 1 pkt 2,3
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 104 par. 1 ,2, art. 138 par. 1 pkt 1, art. 84,75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 237 par. 1, art. 235
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 142
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks pracy.
article: art. 151, 200 w zw. z art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata M. K. kwotę [...] ([...]) złotych, obejmującą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 204/09 rozpatrując skargę K.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...].

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że organy obu instancji, zarówno prowadząc postępowanie, jak i wydając decyzje stosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), wydanego na podstawie art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, uznanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07 za niezgodny

z Konstytucją. Sąd wskazał, że sprawa dotycząca orzekania o istnieniu u K.K. choroby zawodowej powinna zostać rozpoznana na podstawie przepisów, które zostaną uchwalone w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia[...], na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2006 r. Nr 122, poz. 851, ze zm.) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u K.K. choroby zawodowej [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869).

W uzasadnieniu decyzji organ sanitarny wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami art. 2351 Kodeksu Pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych i narażenia zawodowego. K.K. była przebadana w jednostce orzeczniczej I stopnia, lecz w czasie badań nie stwierdzono u niej objawów skórnych w kierunku choroby zawodowej[...], natomiast rozpoznano uogólnione kontaktowe zapalenie[...]. Jednostka orzecznicza [...] stopnia biorąc pod uwagę dynamikę objawów chorobowych, tj. datę pierwszych udokumentowanych informacji o schorzeniach [...] r. oraz fakt, iż od [...] r. K.K. prowadziła działalność gospodarczą związaną z handlem [...], a przede wszystkim uwzględniając wyniki badań specjalistycznych, uznała w orzeczeniu lekarskim nr [...]brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Dodatkowo jednostka orzecznicza [...] stopnia w pismach wyjaśniających poinformowała, iż klinicznie nie neguje choroby[...], ale brak jest potwierdzonego związku pomiędzy objawami chorobowymi a narażeniem zawodowym. Pacjentka wniosła o ponowne przeprowadzenia badania, jednakże pomimo dwukrotnego wyznaczenia terminu, nie stawiła się do jednostki orzeczniczej [...] stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w [...].

Dalej organ I instancji podał, że wprawdzie K.K. pracując zawodowo mogła być narażona na kontakt z substancjami i preparatami [...]jednakże nie potwierdzono badaniami, że była na nie uczulona i że stwierdzone objawy chorobowe oraz zmiany [...] mają związek z tymi substancjami. Nie wykazano również, że K.K. była narażona w środowisku pracy na substancje, na które potwierdzono u niej testami [...]. W toku postępowania nie wykonano testów [...]ponieważ pacjentka podała, że po założeniu poprzednich testów wystąpiły u niej[...] . Ponadto w badaniu z [...]poza [...] nie stwierdzono żadnych odchyleń chorobowych [...] i pomimo, że jednostka orzecznicza nie neguje choroby[...] , nie może jej powiązać z narażeniem na substancje, z którymi K.K. miała kontakt zawodowy.

W odwołaniu od powyższej decyzji oraz dalszych pismach uzupełniających odwołanie K.K. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, podnosząc iż - wbrew twierdzeniu organu - istnieje ścisły związek przyczynowo - skutkowy między charakterem pracy, a objawami chorobowymi. Powyższe wywodzi z tego, że organ sanitarny jednoznacznie w decyzji i w skierowaniu na badania z[...]. stwierdził, iż w okresie pracy zawodowej mogła być narażona drogami wziewnymi

i skórą na środki chemiczne, a jednostka orzecznicza I stopnia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w opinii z [...]potwierdziła, że choroby klinicznie nie neguje. Wprawdzie w orzeczeniu lekarskim Nr [...] ustalono "...brak aktualnie cech..." do rozpoznania choroby zawodowej, ale oparto je o nieprawidłowe dane. K.K. podkreśliła, że badania dokonano bez koniecznego odstawienia leków, a powołano się na testy, których nie wykonano. Natomiast wskazywanie na możliwość wyjazdu do jednostki orzeczniczej II instancji, "łamie opinie innych lekarzy specjalistów". Ponadto wyjaśniła, że nie odmówiła poddania się wykonaniu testów skórnych, albowiem zakaz ich wykonywania pochodził od dr Z.

Wojewódzki Ośrodek [...]odnosząc się do powyższych zastrzeżeń -na wniosek organu sanitarnego- wyjaśnił, że w czasie badania K.K. stwierdzone zmiany skórne nie upoważniały do rozpoznania choroby zawodowej. Pacjentka odmówiła poddania się wykonania dodatkowych testów [...] przedstawiając wpis do historii choroby lekarza prowadzącego o zakazie wykonywania testów. Wydanie orzeczenia lekarskiego drugiego stopnia w [...] jest niemożliwe ze względów proceduralnych, dlatego też wniosek pacjentki o ponowne badania został skierowany do jednostki badawczo-rozwojowej w [...] jako jednostki orzeczniczej II stopnia. Poinformowano, że nie każdy stan chorobowy można uznać za chorobę zawodową, bowiem chorobę zawodową można rozpoznać jedynie wtedy, gdy jednocześnie spełnionych jest szereg warunków. Między innymi musi być udokumentowane istotne narażenie zawodowe i istnieć związek przyczynowo skutkowy rozpoznanej choroby z warunkami pracy. Sformułowanie zawarte w piśmie z dnia [...] r. w brzmieniu: "...stwierdzone zmiany skórne nie upoważniały do rozpoznania choroby zawodowej..." odnosi się do faktu nie spełnienia w/w warunków upoważniających do nazwania schorzenia chorobą zawodową, a nie do istnienia bądź nie samego schorzenia klinicznie.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia[...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), w związku z § 8 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz.869), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, że K.K. zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej

w dniu [...] do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego

w [...] który po wykonaniu dochodzenia epidemiologicznego przesłał skierowanie na badania wraz z załącznikami.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego stwierdził, iż K.K. pracowała łącznie przez okres [...], z tego przez okres [...]miesięcy jako sprzedawca [...]. W Rejonowej Spółdzielni [...] prowadziła sprzedaż środków [...] w Centralnej Składnicy [...] sprzedawała artykuły [...] w Przedsiębiorstwie [...]S.A. prowadziła sprzedaż materiałów w opakowaniach jednostkowych[...].

K.K. została zbadana w kierunku choroby zawodowej w [...]i w dniu [...] otrzymała orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry pod postacią [...], ujętej pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Podczas badania w Poradni [...] pacjentka skarżyła się na[...]. Podawała, że dolegliwości pojawiły się ok. lat [...]. W latach [...]w czasie pracy

w Przedsiębiorstwie [...]gdzie była zatrudniona jako sprzedawca pojawiła się[...]. Następnie w latach [...] - tych okresowo występowały[...]. Od kilkunastu lat jest leczona z powodu [...]. Z przedstawionej kopii dokumentacji medycznej wynika, że w[...]. była kierowana do szpitala z rozpoznaniem [...]. Do hospitalizacji nie doszło. W [...] w testach wykazano uczulenie na[...]. Ponadto jest uczulona na[...]. Wywiad rodzinny w kierunku [...].

W badaniach specjalistycznych przeprowadzonych ww. Poradni [...] rozpoznano skrzywienie[...]. Jednakże podczas badania nie wykryto objawów skórnych w kierunku[...]. Po dokonaniu analizy dokumentacji dotychczasowego leczenia, kart oceny narażenia zawodowego, uwzględniając dynamikę objawów chorobowych tzn. pierwsze ślady informacji

o schorzeniach [...] wynikają z dokumentacji w [...], od [...] roku pacjentka nie pracuje, a przedtem od [...]r. zajmowała się handlem [...]a przede wszystkim uwzględniając wyniki badań specjalistycznych jednostka orzecznicza [...] stopnia wydała w dniu[...]. orzeczenie lekarskie nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry pod postacią [...]wymienionego pod pozycją [...] wykazu chorób zawodowych.

Organ odwoławczy podniósł, że Instytut [...]uwzględniając wniosek K.K. o wykonanie ponownych badań w kierunku choroby zawodowej, wyznaczył dwukrotnie termin badania w Instytucie, tzn. [...]., na które strona nie zgłosiła się. Natomiast do ponownego wniosku o przeprowadzenia badania, Instytut w [...] nie przychylił się.

W toku postępowania administracyjnego K.K. składała do organu szereg pism, w których:

- kwestionowała orzeczenie lekarskie wskazując, iż badania alergologiczne wykonane były niezgodne z faktycznym stanem zdrowia,

- żądała wyjaśnienia różnic między treścią zapisów lekarza alergologa wynikających

z przedłożonej przez nią dokumentacji lekarskiej uspołecznionej służby zdrowia, jak

i indywidualnej specjalistycznej praktyce lekarskiej z lat [...], a dokumentacją zebraną w celu wydania orzeczenia lekarskiego przez Poradnię [...]- wskazała, iż nie jest możliwy wyjazd na badania do jednostki orzeczniczej [...] stopnia, albowiem : 1) musiałaby odstawić aktualne leczenie, któremu jest poddawana z uwagi na ostre objawy[...],

- wniosła o przeprowadzenie ponownych badań przez Poradnię [...]- wniosła o uznanie okresu pracy w firmie Przedsiębiorstwo[...], jako okres pracy w narażeniu, albowiem miała bezpośredni kontakt ze środkami chemicznymi, [...]

- kwestionowała staranność badania, stwierdzając, że nie dało ono rzeczywistego obrazu choroby, ponieważ przed badaniem niemożliwe było odstawienie leków ze względu na ciężki stan zdrowia,

- wskazywała, że zachodzi sprzeczność między dokumentacją leczenia [...]przez lekarz specjalistę dermatologa J.B., w którym potwierdza rozpoznanie choroby zawodowej, a wydanym przez siebie jako późniejszy orzecznik badaniem specjalistycznym wprost zaprzeczającym chorobie zawodowej,

- wskazała, że błędnie ustalono w toku sprawy, iż przeprowadzone testy nie potwierdziły uczulenia na substancje [...]z którymi miała kontakt przy ich sprzedaży,

- podnosiła, że niezasadnie stwierdzono brak związku choroby z narażeniem,

- podniosła, że niepodjęto w toku sprawy starań w ustaleniu stanu faktycznego,

- wskazała, że okres pracy w narażeniu zawodowym wyniósł [...] lat, a nie jak ustalił organ [...] lat.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w celu wyjaśnienia zgłaszanych wątpliwości zwrócił się do Poradni[...], która ustosunkowując, się do podniesionych przez stronę zarzutów, wyjaśniła m. in., że orzeczenie nr [...]zostało wydane w oparciu o wyniki konsultacji nie tylko[...]. Ponadto wskazano, że lekarz wydając orzeczenie oparł się na badaniu podmiotowym i przedmiotowym, konsultacjach specjalistycznych, analizie wywiadu zawodowego i dostarczonej przez pacjentkę dokumentacji. Na podstawie tych dokumentów nie stwierdzono bezpośredniego związku między narażeniem zawodowym, a obrazem klinicznym, które jest niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej. Odwołanie od ww. orzeczenia lekarskiego może być rozpatrywane tylko przez jednostkę orzeczniczą II stopnia tj. Instytut Medycyny Pracy w [...]. Poradnia zatem, po wydaniu orzeczenia, nie ma możliwości ponownego jego wydania, czy wykonania konsultacji z innymi lekarzami. Zaznaczono, że z dokumentacji medycznej wynika, iż nie ma przeciwwskazań do odbycia podróży do Instytutu, a przekazane przez pacjentkę kserokopie dokumentacji[...]. Pacjenta miała wyznaczone terminy badań w Instytucie w [...], na które nie stawiła się. Czas pracy

w narażeniu zawodowym został ustalony na podstawie oceny narażenia zawodowego sporządzonego przez organ sanitarny. Podniesiono, że w Poradni strona nie wykonywała żadnych testów [...]

Z dalszej części uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że w toku postępowania dowodowo - wyjaśniającego wystąpiono z pismem do Przedsiębiorstwa [...] o udzielenie informacji niezbędnych do oceny ryzyka zawodowego. W odpowiedzi, wskazano, że K.K pracując w przedsiębiorstwie nie miała bezpośredniego kontaktu ze środkami [...], ponieważ sprzedawane towary występowały w zamkniętych jednostkowych opakowaniach.

Po przedstawieniu stanu faktycznego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 852) kluczowe dla rozpoznania choroby zawodowej jest wystąpienie objawów chorobowych oraz związek wystąpienia w/w objawów z ekspozycją na szkodliwe czynniki występujące w środowisku pracy. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Oznacza to, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do w/w rozporządzeń. Nie każda jednostka chorobowa, może zostać zatem uznana za chorobę zawodową. W niniejszym przypadku ten warunek formalny nie jest spełniony, bowiem jednostka orzecznicza medycyny pracy, będąca w jednostką organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych, nie rozpoznały u K.K. choroby zawodowej. Podstawę decyzji stanowi orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz ocena narażenia zawodowego pracownika.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie zebranej dokumentacji stwierdził, iż K.K. w okresie pracy zawodowej mogła być narażona drogami wziewnymi oraz poprzez styczność ze skórą na: [...], albowiem jej praca polegała na przebywaniu w środowisku zagrożenia[...]. Jednak brak jest związku przyczynowo skutkowego rozpoznanej choroby z warunkami pracy, nie stwierdzono bezpośredniego związku między narażeniem zawodowym, a obrazem klinicznym, który jest niezbędny do rozpoznania choroby zawodowej.

Dalej organ wyjaśnił, że wykonując wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2009 r., sprawę rozpoznał w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Wywiódł, iż na mocy § 11 ust. 1 rozporządzenia, badania diagnostyczne przeprowadzone u K.K. [...], opisane w orzeczeniu lekarskim nr [...]o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pozostają skuteczne. W myśl bowiem ww. przepisu rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób, wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczęcia postępowań pozostają skuteczne.

Organ podał, że z uwagi na to iż strona nie skorzystała z prawa ponownego badania w Instytucie[...], jednostce orzeczniczej [...] stopnia za podstawę wydania decyzji przyjął orzeczenie lekarskie nr [...]stwierdzające brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz pismo stanowiące uzupełnienie opinii z dnia [...]r. w którym wskazano, że stwierdzone zmiany skórne nie upoważniają do rozpoznania choroby zawodowej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, iż organy inspekcji sanitarnej wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związane są orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy, jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych orzekając

o chorobie zawodowej organ nie może zapomnieć, iż orzeczenie lekarza uprawnionego do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej jest środkiem dowodowym w rozumieniu art. 75 Kpa w związku z art. 84 Kpa. Bez tego orzeczenia bądź sprzecznie z nim organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Opinie wydawane przez jednostki organizacyjne właściwe do rozpatrzenia choroby zawodowej mają walor opinii biegłego, wymienionej w art. 84 Kpa stanowiąc dowód w sprawie w rozumieniu art. 75 Kpa. Oceniając wartość dowodową orzeczenia lekarskiego wydanego przez Poradnię[...], organ stwierdził, iż spełnia ono wymogi określone w § 6 cytowanego rozporządzenia. Przyjęcie zatem za podstawę wydanej decyzji orzeczenia lekarskiego wydanego przez jednostkę uprawnioną do rozpoznawania chorób zawodowych, w tym do przyczynowego łączenia rozpoznawanych chorób z pracą zawodową wykonywaną przez poddanego badaniom pracownika, jest w pełni uzasadnione.

K.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Szczecinie na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego wniosła o jej uchylenie i uznanie roszczeń stwierdzenia choroby zawodowej.

Zarzuciła, że decyzję oparto na przesłankach niezgodnych z przepisami prawa oraz ustaleniami wzajemnie wykluczającymi się. Podniosła, iż wykonując prace miała bezpośredni kontakt ze środkami toksycznymi negatywnie wpływającymi na zdrowie, co objawiło się u niej chorobami, a zatem istniał związek przyczynowy między warunkami pracy a jej schorzeniem.

Ponownie zakwestionowała rzetelność przeprowadzonych badań, zarzucając, iż badania przeprowadzono bez koniecznego odstawienia wcześniej leków na[...]. Ponadto w orzeczeniu lekarskim niezasadnie powołano się na[...], których nie wykonano w toku postępowania. Poza tym uniemożliwiono jej ponowne przeprowadzenie badań w [...], pomimo tego, iż przedstawiła opinię lekarską potwierdzającą niemożliwość wyjazdu na badania do [...]. W jej ocenie pomiędzy ustaleniami lekarskimi zachodzi sprzeczność, albowiem w orzeczeniu nr [...]wskazywano w ogóle na brak cech[...], natomiast w opinii z dnia [...] nie negowano klinicznie tej choroby, wskazując na brak związku przyczynowego z pracą zawodową. Podkreśliła, iż organ inspekcji sanitarnej stwierdził jednoznacznie, iż mogła być narażona na środki toksyczne. Wobec tego skoro jej praca polegała na przebywaniu w środowisku zagrożenia, a choroby skóry nie zależą od substancji toksycznej ani od czasu ekspozycji na nie, zatem organy winny wziąć pod uwagę, że nawet krótkotrwałe zetknięcie z substancją może wywołać chorobę zawodową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie, która odbyła się w dniu 7 września 2011 r. pełnomocnik skarżącej wyznaczony na zasadzie prawa pomocy z urzędu, podniósł, iż w rozporządzeniu nie ma mowy o tym, by organ orzeczniczy II instancji nie mógł przebadać skarżącej w miejscu jej zamieszkania delegując lekarza. Ponadto wskazał, że opieranie się organu odwoławczego na orzeczeniu lekarskim z [...] r., w sytuacji kiedy medycyna poszła w zakresie chorób alergicznych daleko jest pozbawione podstaw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 204/09.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Z powyższych przepisów wynika, iż w niniejszej sprawie zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem wytycznych wskazanych w wyroku z dnia 26 sierpnia 2009 r. Sąd nie rozstrzyga merytorycznie o zasadności zgłoszonych przez stronę roszczeń w kwestii stwierdzenia choroby zawodowej, a jedynie ocenia legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji

Rozpoznając sprawę w oparciu o kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż organy administracji publicznej, mając na uwadze stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 sierpnia 2009 r., prawidłowo oparły swoje decyzje na przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 825) i weszło w życie w dniu 3 lipca 2009 r., a zatem obowiązywało w chwili wydania decyzji przez organ I i II instancji. Należy zaznaczyć, iż rozporządzenie to znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo tego, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej zostało wszczęte w roku [...]. Stosownie bowiem do unormowania § 11 ust. 1 rozporządzenia, z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przed dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących

w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym.

W myśl natomiast 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej

u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia

w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Oznacza to, że podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowo skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Decyzje w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wydaje państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy, na podstawie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych oraz oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż w toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonał oceny narażenia zawodowego pracownika stwierdzając, iż skarżąca - pracując jako [...]- była narażona przez ok. [...]lat na[...].

Powyższego ustalenia skarżąca nie kwestionuje, natomiast podważa orzeczenie lekarskie z dnia [...]stwierdzające brak istnienia podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych pozycja [...]tj. [...].

Wbrew twierdzeniu skarżącej, nie można odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu wydanemu w [...] r. z uwagi na znaczny postęp medycyny jaki nastąpił od dnia wydania orzeczenia lekarskiego. W odniesieniu do oceny skuteczności orzeczenia lekarskiego należy mieć na uwadze uregulowanie prawne wynikające § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a nie kwestie medyczne. W przepisie tym przesądzono, iż orzeczenia wydane na podstawie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., które mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 23/07 utraciło moc z dniem 3 lipca 2009 r., pozostają skuteczne. W świetle powyższego, organ odwoławczy zasadnie uznał, iż orzeczenie lekarskie nr [...] może stanowić podstawę wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej.

W skardze strona skarżąca podniosła również, iż przeprowadzone badania, które stanowiły podstawę wydania orzeczenia lekarskiego, wykonano nierzetelnie, wobec tego ich wynik nie dał prawdziwego obrazu choroby. Mając na uwadze tak określony zarzut skargi ,w rezultacie odnoszący się do merytorycznej treści orzeczenia, należy wyjaśnić skarżącej jaki jest charakter prawny orzeczenia lekarskiego i w jakim zakresie organ inspekcji sanitarnej jest nim związany.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż organy administracji publicznej (jak i Sąd) nie posiadają wiedzy fachowej, specjalistycznej, wymaganej do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnieni lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wymienionych w § 5 ust. 2 rozporządzenia wydający orzeczenia lekarskie w przedmiocie choroby zawodowej. Wobec tego organy nie mogą we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby i ustalenia czy mieści się ta choroba w wykazie chorób zawodowych, ani ingerować w merytoryczną treść orzeczenia (por. wyrok WSA w Warszawie VII SA/Wa 2396/06 z 22 lutego 2007, LEX nr 318261). Tak więc zarzut skarżącej dotyczący nie przeprowadzenia wobec niej testów alergicznych w toku postępowania, a powołania się w orzeczeniu lekarskim na teksty wykonane jeszcze przed wszczęciem postępowania tj. w [...] r. nie stanowi o wadliwości tego orzeczenia, albowiem odnosi się do merytorycznych kwestii, co do których ani Sąd ani organ nie mogą się wypowiadać. Jak już wyżej wskazano to lekarz ma tę wiedzę specjalistyczną co do rozpoznania choroby zawodowej i to on decyduje o tym jakie badania są niezbędne, w jakim zakresie i jak mają zostać przeprowadzone. Ponadto w opinii [...] z dnia [...] r. wyjaśniono, iż testy [...]nie mogły być wykonane, albowiem po założeniu testów u pacjentki występują [...].

Również stanowisko skarżącej, iż badania powinny być wykonane po wcześniejszym odstawieniu leków [...] nie może zostać zweryfikowane w postępowaniu sądowym, z uwagi na medyczny aspekt zgłoszonego zastrzeżenia.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wydane w sprawie choroby zawodowej orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany w zakresie wiedzy medycznej. Opinia biegłego, jak każdy inny dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji publicznej stosownie do art. 80 k.p.a. Również orzeczenie lekarskie podlega tej ocenie pod względem jego prawidłowości (tzn. czy zostało wydane we właściwej formie, przez właściwą jednostkę organizacyjną), rzetelności uzasadnienia oraz logiczności rozumowania.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny dowodowej orzeczenia lekarskiego [...] stwierdzając, że spełnia ono wymogi określone w § 6 rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdziło brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącej w postaci[...], opierając się na dokonanej analizie dokumentacji dotychczasowego leczenia, kart oceny narażenia zawodowego oraz przy uwzględnieniu dynamiki choroby jak i wyników badań specjalistycznych. Ponadto organ inspekcji sanitarnej wielokrotnie występował do[...], w trybie § 8 rozporządzenia, o dodatkowe wyjaśnienie wątpliwości, na które istnienie wskazywała skarżąca w pismach kierowanych do organu. W rezultacie wyjaśniono wszelkie wątpliwości, co pozwoliło na wykluczenie zawodowego źródła choroby skarżącej. Ustalono przede wszystkim, iż przeprowadzone badania nie wykazały, aby skarżąca była uczulona na substancje z którymi miała kontakt podczas wykonywania pracy w warunkach szkodliwych, zaś w miejscu pracy nie była narażona na substancje, które wywoływały u niej uczulenie potwierdzone testami[...]. Jednocześnie podkreślono, że pierwsze udokumentowane ślady informacji o schorzeniu alergicznym datuje się na [...] r., a więc w okresie, w którym minęło już narażenie zawodowe na substancje tokstyczne tj. [...] związane z wykonywaniem pracy w Rejonowej Spółdzielni[...], a więc obejmującym początki pojawienia się zmian[...], skarżąca prowadząc działalność gospodarczą polegającą na [...] była narażona na [...]jednakże badania nie potwierdziły, [...]była uczulona. W konsekwencji z uwagi na brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego objawów alergicznej choroby skóry z pracą zawodową, nie było podstaw by odmówić wiarygodności orzeczeniu lekarskiemu.

Wobec tego należy stwierdzić, iż orzeczenie lekarskie uzupełnione przez wyjaśnienia przedstawione na żądanie organu odpowiada prawu, gdyż spełnia warunki formalne, zostało należycie i wyczerpująco uzasadnione, co znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ustalenia oparto na analizie pełnego stanu faktycznego (tj. na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej - w tym przedłożonej przez skarżącą- oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych).

Wbrew twierdzeniu skarżącej, orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości, jest jednoznaczne i rzetelne, zawiera argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu. Wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego orzeczenia i nie dopatrzył się wskazywanej przez skarżącą sprzeczności w ustaleniach placówki medycznej. Przytoczone zdanie z orzeczenia lekarskiego przez skarżącą, iż "obecnie nie ma objawów[...]", pomimo nieprecyzyjności jego sformułowania, nie należy rozpatrywać w oderwaniu od całości uzasadnienia, które odnosiło się do braku stwierdzenia choroby zawodowej. W opinii [...]jednoznacznie wyjaśniono, iż nie jest klinicznie negowana choroba [...] a jedynie brak jest związku między zmianami [...]występującymi u skarżącej a pracą zawodową. Orzeczenie lekarskie odnosi się do faktu nie spełnienia warunków upoważniających do nazwania schorzenia chorobą zawodową, a nie do istnienia bądź nie samego schorzenia klinicznie. Jak wynika z orzeczenia lekarskiego, podczas przeprowadzonego badania [...]rozpoznano u pacjentki m. in. [...] jednakże pomimo tego nie stwierdzono istnienia choroby zawodowej, co oznacza, że nie dopatrzono się związku przyczynowego pomiędzy narażeniem zawodowym a rozpoznanymi objawami chorobowymi.

Tak więc ta opinia alergiczna nie pozostaje w sprzeczności z orzeczeniem lekarskim, a jedynie je uzupełnia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia, czyniąc zadość regułom postępowania administracyjnego.

Wprawdzie skarżący zakwestionował orzeczenie Poradni[...], która w trybie odwoławczym przesłała zebrany materiał dowodowy do Instytutu [...] jednakże pomimo wyznaczenia dwóch terminów badań, skarżący na żaden się nie zgłosił. Nieuprawnione jest przy tym stanowisko skarżącej, iż badania powinny zostać wykonane w miejscu jej zamieszkania przez lekarza delegowanego z Instytutu [...], albowiem żaden przepis prawa takiej możliwości nie przewiduje. A ponadto wniosek taki nie został złożony w toku postępowania administracyjnego.

Wobec tego skoro orzeczenie lekarskie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa, a w aktach brak jest przeciwdowodów, które mogłyby te orzeczenie podważyć, zatem organ odwoławczy był związany stanowiskiem wyrażonym w tym orzeczeniu i nie mógł orzec w sposób sprzeczny z nim. Należy podkreślić, iż brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby zawodowej przez upoważniona placówkę medyczną uniemożliwia stwierdzenie przez organ u skarżącego choroby zawodowej .

Reasumując należy wskazać, iż Sąd nie stwierdził aby dokonana w zaskarżonej decyzji ocena była niepełna, niejasna lub nielogiczna i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało skargę oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z 250 cyt. ustawy.