Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1681/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 274 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Umieszczenie nadwyżki podatku w niewłaściwym polu deklaracji VAT-7 za listopad 2000 r. i powielenie tego błędu w deklaracji za grudzień tego roku było - z punktu widzenia porządku prawnego - oczywistą omyłką, o jakiej mowa w art. 274 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

TEZY

Umieszczenie nadwyżki podatku w niewłaściwym polu deklaracji VAT-7 za listopad 2000 r. i powielenie tego błędu w deklaracji za grudzień tego roku było - z punktu widzenia porządku prawnego - oczywistą omyłką, o jakiej mowa w art. 274 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi "PKI" SA na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 15 maja 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za listopad 2000 r. - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją z 15 maja 2001 r. (...) wydaną na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 i art. 81 par. 1 i 2 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję (...) Urzędu Skarbowego W.-Ś. z dnia 7.03.2001 r. (...) odmawiającą "PKI" SA zwrotu podatku wykazanego w korekcie deklaracji VAT-7 za listopad 2000 r.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikało, że w pierwotnie złożonej deklaracji strona prawidłowo obliczyła wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a w złożonej korekcie zarówno poszczególne elementy rozliczenia podatku jak i jego końcowy wynik nie zastały zmienione. Zmiana sprowadzała się wyłącznie do skorygowania sposobu rozliczenia występującej nadwyżki podatku naliczonego. W ocenie Izby Skarbowej okoliczność ta nie stanowiła przesłanki, która w świetle art. 81 par. 1 Ordynacji podatkowej uprawniałaby do złożenia korekty deklaracji. Stąd też Urząd Skarbowy zasadnie uznał, że brak było podstaw prawnych do sporządzenia korekty rozliczenia VAT za listopad, a tym samym jej złożenie nie wywoływało żadnych skutków prawnych. W sprawie nie mógł być zastosowany również przepis art. 274 par. 1 Ordynacji podatkowej, bowiem w złożonej deklaracji nie wystąpiły oczywiste omyłki ani inne błędy wymagające korekty. W pierwotnie złożonej deklaracji za grudzień kwota, której sprawa dotyczy, została wykazana w poz. 39. Wynikało z tego, że Spółka świadomie wybrała określony sposób obliczenia.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "PKI" SA w W. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego pierwszej instancji jako wydanych z naruszeniem art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W deklaracji VAT-7 za listopad 2000 r. kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym została omyłkowo wpisana w poz. 68 zamiast 67. Wskutek błędu co do miejsca wpisania nadwyżki jej kwota została potraktowana przez Urząd Skarbowy jako kwota do przeniesienia na miesiąc następny zamiast jako kwota do zwrotu. Tymczasem art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. w brzmieniu obowiązującym do końca 2000 r. nie pozostawiał uznaniu podatnika formy zwrotu podatku: bezpośrednio bądź do rozliczenia w następnych okresach. Spółka nie mogła zatem skorzystać z uprawnienia określonego w art. 21 ust. 1 ustawy, ponieważ takie prawo jej nie przysługiwało. Potwierdzają to również zmiany przepisów wprowadzone od 1.01.2001 r.

Błąd o charakterze technicznym nie mógł przesądzić o zmianie praw i obowiązków wynikających z prawa podatkowego. Fakt wykazania podatku do zwrotu w deklaracji za grudzień 2000 r. wynikał z automatycznego przeniesienia zapisów z deklaracji za listopad do deklaracji za grudzień. W związku ze zmianą przepisów od 1 stycznia 2001 r. wykazanie prawidłowego sposobu rozliczenia za listopad 2000 r. było konieczne.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w wypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 2a, była w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo, z zastrzeżeniem ust. 2-9, do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne miesiące. Różnica podatku, o której mowa wyżej, podlegała zwrotowi przez Urząd Skarbowy, gdy całość lub część sprzedaży towarów opodatkowana była stawką niższą niż stawka określona w art. 18 ust. 1.

Z powyższego jednoznacznie wynikało, że ani podatnik ani organ podatkowy nie miały wyboru co do sposobu rozliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym powstałej w konkretnym miesiącu. Wynikał on z okoliczności prowadzonej działalności wskazanych w zacytowanych przepisach. Organy podatkowe nie kwestionowały faktu, że skarżąca Spółka w odniesieniu do rozliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2000 r. znalazła się w sytuacji opisanej w art. 21 ust. 2 ustawy, tzn., że przysługiwał jej "bezpośredni" zwrot nadwyżki podatku na rachunek bankowy - przy uwzględnieniu postanowień ust. 3-9 art. 21 ustawy o VAT.

Umieszczenie nadwyżki podatku w niewłaściwym polu deklaracji VAT-7 za listopad 2000 r. i powielenie tego błędu w deklaracji za grudzień tego roku było - z punktu widzenia porządku prawnego - oczywistą omyłką o jakiej mowa w art. 274 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Skoro nie wychwycił jej organ podatkowy przy dokonywaniu "czynności sprawdzających" /art. 272 pkt 2 i 3 Ordynacji/to odmowa skorygowania błędu przez podatnika doprowadziła do sytuacji niezgodnej z prawem materialnym i do naruszenia postanowień art. 2 Konstytucji RP.

Uznając, że w sprawie miało miejsce naruszenie powołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (...), a zatem, że wyczerpana została przesłanka z art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i art. 55 ust. 1 tej ustawy, miał obowiązek orzec jak w wyroku.