Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1687/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3, art. 76a par. 2, art. 76 par. 2b, art. 10
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 85 ust. 4, art. 82 ust. 1, art. 69 ust. 1,
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 627, art. 628, art. 750, art. 734, art. 355 par. 1, art. 734 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 145 par. 1  pkt 1 lit. a i c, , art. 200, art. 205 par 1 i par. 2, art. 209, art. 239 par. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Uniwersytetu [...] w [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 7 października 2020 r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (" [...]OW NFZ") wpłynął wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. ("ZUS") o wydanie decyzji o objęciu Pana J. P. ("Wykonawca", "Uczestnik", "Ubezpieczony") ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na rzecz: U. w O. (" Płatnik", "Strona", Skarżący") na podstawie umowy cywilnoprawnej nazwanej przez strony umową o dzieło, wykonywanej w okresie od dnia 1 września 2016 r. do dnia 3 października 2016 r., której przedmiotem było: opracowanie wyników ilościowych [...] z rodzaju [...] w ramach tematu badawczego "[...]". Opracowanie współautorskie.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że ze względu na wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych ubezpieczony mógł być objęty tylko obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartej umowy.

Do wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych załączył:

- kserokopię zawartej umowy o dzieło wraz z załącznikami;

- kserokopię wyjaśnień złożonych przez dr hab. T. K. dotyczących wykonywanej przez Stronę umowy;

- kserokopię fragmentu protokołu kontroli wraz z aneksem do protokołu kontroli;

- kserokopię zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2020 r. wraz z załącznikami;

- kserokopię informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] maja 2020 r.;

- kserokopię zastrzeżeń do aneksu do protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2020 r. wraz z załącznikami.

Z treści zawartej umowy wynika m.in., że:

- dzieło objęte niniejszą umową jest przedmiotem prawa autorskiego zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (§ 1 ust. 2 umowy);

- Wykonawca oświadczył, że posiada wiedzę, umiejętności, możliwości techniczne oraz uprawnienia konieczne do wykonania dzieła (§1 ust. 3 umowy);

- Wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło z dołożeniem należytej staranności i w sposób zgodny z umową oraz wykonać dzieło osobiście. Niie mógł powierzyć wykonania całości lub części dzieła osobie trzeciej bez zgody zamawiającego (§ 1 ust. 4 oraz § 3 umowy);

- Wykonawca zobowiązał się wykonać dzieło w terminie określonym w § 2 umowy

- odbiór dzieła nastąpił w formie protokołu odbioru przez osobę wskazaną w § 6 ust.5 umowy (§ 5 ust. 1 umowy);

- Wykonawca zobowiązany został do usunięcia wad dzieła na zasadach wskazanych w § 5 ust.5 i 6 umowy,

- Wykonawcy za wykonanie dzieła zgodnie z umową, ustalono od Zamawiającego wynagrodzenie w kwocie: 7400 zł brutto ( § 6 ust. 1 umowy),

- podstawę do wypłaty wynagrodzenia stanowił rachunek wystawiony przez Wykonawcę po protokolarnym odbiorze dzieła pod warunkiem, że osoba wskazana w § 6 ust.5 umowy, potwierdziła w protokole odbioru oraz na tym rachunku, że dzieło wykonano zostało zgodnie z umową (§ 6 ust. 4 umowy).

Z protokołu odbioru dzieła wynika, z kolei że:

- Wykonawca przedstawił dzieło w formie opracowania wyników ilościowych [...]. Dzieło współautorskie.

- dzieło zostało wykonane zgodnie z umową.

W § 8 umowy przewidziano odpowiedzialność Wykonawcy za zwłokę w wykonaniu dzieła oraz w usunięciu wad dzieła.

W treści złożonych przez pełnomocnika Płatnika składek zastrzeżeń do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2020 r. w części dotyczącej niniejszego postępowania wskazano m.in., że:

- zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2018 r. (sygn. akt II UK 235/17) poza rezultatem materialnym dzieło może powstać także w postaci niematerialnej. Przyjmuje się, że dziełem są również rezultaty niematerialne, które mogą, lecz nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym, byle zostały utrwalone w postaci poddającej się ocenie ze względu na istnienie wad lub gdy można uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Dzieło nie musi być wprawdzie czymś nowatorskim i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego. Przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego rezultatu, zdefiniowanego przez zamawiającego w momencie zawierania umowy. Dzieło jest wytworem, który w momencie zawierania umowy nie istnieje, jednak jest w niej z góry przewidziany i określony w sposób wskazujący na jego indywidualne cechy. Dlatego też jednym z kryteriów umożliwiających odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych;

- przedmiot umowy o dzieło może być określony w różny sposób i różny może być stopień dokładności tego określenia, pod warunkiem, że nie budzi on wątpliwości o jakie dzieło chodzi;

- zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2004 r. (I CK 329/03), który to pogląd Płatnik składek w pełni podziela, zasadniczy w tej materii przepis art. 627 k.c. wskazuje tylko na potrzebę "oznaczania dzieła" dopuszcza określenie świadczenia ogólnie w sposób nadający się do przyszłego dookreślenia na podstawie wskazanych w umowie podstaw lub bezpośrednio przez zwyczaj bądź zasady uczciwego obrotu (art. 56 k.c.);

- przy dziełach skomplikowanych, poza określeniem wszystkich istotnych cech dzieła niezbędna jest dalsza indywidualizacja jego przedmiotu w postaci rozwiniętego opisu rezultatu pod względem technicznym, funkcjonalnym bądź estetycznym;

- Płatnik kwestionuje podważenie zasadności zawarcia umowy o dzieło ze Stroną;

- problematyka ogólnie określonych pomiarów i badań naukowych jest nieco bardziej złożona. W tej kwestii indywidualnie podmiot zamawiający decyduje o tym czy w danej sytuacji właściwą formą będzie umowa o dzieło czy umowa zlecenia;

- należy wziąć pod uwagę istotny czynnik, a mianowicie fakt, że ma się do czynienia z taką sytuacją, że przy wykonywaniu określonych pomiarów czy badań wykorzystywana jest autorska metodologia opracowana z potrzeby tych pomiarów/badań. Powyższe wpływa na fakt, iż ma się do czynienia z utworem o indywidualnym charakterze, autorskim, który jako taki stanowi dzieło;

W dniu 18 listopada 2020r. do [...]OWNFZ wpłynęło pismo, w którym Uczestnik wskazał, że:

- przedmiotowa umowa była wykonywana w ramach projektu badawczego [...] finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (NCN). Grant wykonywany był we współpracy pomiędzy U. w O. i U. w P. Kierownikiem grantu był dr hab. T. K., prof. U., tytuł brzmiał: "[...]";

- rola Ubezpieczonego polegała na tym, co zostało przedstawione w piśmie z dnia 3 lutego 2020 r. kierownika grantu do D. w O., z którego wynika, że Ubezpieczony wykonał dzieło określone umową nr [...] polegające na opracowaniu wyników ilościowych [...] z rodzaju [...] w ramach tematu badawczego "[...]" wraz z analizą statystyczną wyników oraz opisie merytorycznym uzyskanych wyników,

- przedstawione powyżej działania w ramach wykonywanej umowy o dzieło doprowadziły do jej odbioru i do stwierdzenia, iż dzieło zostało wykonane zgodnie z umową. Uzyskane rezultaty były bardzo wartościowe z naukowego punktu widzenia, gdyż po wszechstronnej, merytorycznej analizie zespołu współpracującego w ramach przedmiotowego grantu opublikowano je w renomowanym, zagranicznym czasopiśmie naukowym T.,

- w związku z powyższymi faktami Wykonawca uważa, iż rozpatrywana umowa była zgodnie z jej wiedzą umową o dzieło i to w ścisłym znaczeniu. Dowodzą tego dobitnie jej efekty będące znaczącymi publikacjami naukowymi.

Do pisma załączono dwa artykuły:

- S. – T. K., K. S., K. B., M. B., A. O., D. Z. and J. P.;

- t. – T K , K. S., K. B., M. B., A. O., D. Z. and J. P.

W dniu 5 stycznia 2021 r. do [...]OW NFZ wpłynął wniosek Pełnomocnika Płatnika składek o zawieszenie przedmiotowego postępowania. Ponadto Pełnomocnik wskazał m.in., że:

- stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych co do kwalifikacji prawnej zawartych przez Płatnika umów ulega zmianie;

- wiele postępowań wszczętych przez ZUS, a dotyczących ubezpieczeń społecznych, zostało umorzonych w oparciu o treść przepisu 105 § 1 k.p.a. z uwagi na ich bezprzedmiotowość,

- w ramach prowadzonego postępowania ZUS ponownie przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy oraz zapoznał się ze stanowiskiem płatnika składek, wykonawcy umowy i w konsekwencji zmienił swoje dotychczasowe stanowisko. ZUS uznał, że zawarte między stronami umowy cywilnoprawnej mają charakter umowy o dzieło. Rezultat był pewny, stanowił samoistny byt, miał charakter jednorazowy i jego wykonanie było zamknięte w czasie. Z uwagi na to, że umowa o dzieło nie rodzi obowiązku ubezpieczeń społecznych, postępowanie należało umorzyć,

- stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie administracyjne obligatoryjnie zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie zagadnięcia wstępnego jest sporne. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej;

- abstrahując od kwestii czy wydanie przez ZUS rozstrzygnięcia przesądzającego charakter prawny zawartej umowy jest rozstrzygnięciem wstępnym w rozumieniu cytowanego przepisu należy zauważyć, że będzie miało ono zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe następnie w postępowaniu toczącym się przed NFZ. Osoba, która nie spełnia przesłanek do objęcia ubezpieczeniem społecznym, nie podlega jednocześnie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego;

- zakwalifikowanie przez ZUS zawartych umów cywilnoprawnych do kategorii umów rezultatu jest dla NFZ wiążące i powoduje, że toczące się w sprawie postępowanie również winno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W przypadku, gdy przed NFZ wbrew stanowisku ZUS zapadnie jednak rozstrzygnięcie merytoryczne to spowoduje to zdecydowanie większe problemy praktyczne i prawne niż ewentualne zawieszenie toczącego się postępowania;

- racjonalne będzie przychylenie się do wniosku o zawieszenie toczącego się postępowania do czasu wydania przez ZUS ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Do wniosku Wnioskodawca załączył decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2020 r., z treści której wynikało, że ZUS postanowił umorzyć podobne postępowanie administracyjne (art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 256 ze zm.) dalej "k.p.a." w związku z brakiem zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i nienaliczaniem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od uzyskanego przychodu z tytułu wykonywania umowy nazwanej umową o dzieło, a uznaną przez Zakład za umowę zlecenia.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, w imieniu którego działa Dyrektor [...]OW NFZ odmówił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie objęcia/nieobjęcia Strony obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, albowiem Ubezpieczony w okresie obowiązywania umowy mógł ze względu na posiadanie wyłączeń z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych być objęty tylko obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. W postanowieniu wskazano, że w postępowaniu administracyjnym każda sprawa jest indywidualna, a załączona decyzja do pisma z dnia 29 grudnia 2020 r. nie dotyczy Ubezpieczonego i nie jest ona przedmiotem niniejszego postępowania.

Ubezpieczony jak i Pełnomocnik Płatnika pismami z dnia 27 stycznia 2021 r. zostali powiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego oraz wezwani do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 10 k.p.a.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w imieniu którego działał Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie: art. 65 pkt 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 69 ust. 1 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1398 ze zm.) dalej "ustawa o świadczeniach" w związku z: art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423 ze zm.)dalej "ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych" lub "u.s.u.s." oraz art. 627 oraz art. 734 i 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1740 ze zm.) dalej "k.c."; uznał, że J. P. z tytułu wykonywania zawartej z Płatnikiem – U. w O., umowy nazwanej umową o dzieło, był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym:- od dnia 1 września 2016 r. do dnia 3 października 2016 r. (umowa o dzieło nr [...]).

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, badając obowiązki Wykonawcy z tytułu zawartej z płatnikiem składek umowy o dzieło, mając na względzie przepisy art. 627-646 oraz art. 734-751 k.c., stanął na stanowisku, że należy do niej zastosować przepisy o umowie o świadczenie usług (umowie zlecenia).

Z powyższą decyzją nie zgodził się Płatnik i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie przepisów:

I. prawa procesowego:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres postępowania toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego); g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK oraz brakiem ustalenia rekomendacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy Stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne).

2. art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie

pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa,

przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu Skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy o dzieło;

e) pominięciem stanowiska NIK oraz stanowiska Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz nieuwzględnieniem utrwalonej praktyki w zakresie zawierania umów o dzieło,

f) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne).

3. naruszenie 79a k.p.a. polegające na niepoinformowaniu skarżącego co do tego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, których brak w konsekwencji mógł doprowadzić do wydania decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

3. art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło, w szczególności brak odniesienia się do samego rezultatu umowy,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 734 § 1 oraz art. 627 Kodeksu Cywilnego w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne).

Mając na uwadze powyższe Strona, wniosła:

1) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji;

2) na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w K. z [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...], LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81).

Ustanowiona w k.p.a. zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie obowiązku.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Prezesa NFZ stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

W świetle art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie natomiast do art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, obowiązkowo ubezpieczeniom tym (społecznym) podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w związku z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 390-391).

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 k.c. (por. L. Ogiegło [w:] J. Rajski (red.), System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, Warszawa 2011, s. 573 i nast.)

Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu – dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski [w:] G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.

Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wady (por. wyrok SN z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12, LEX nr 1350308, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny [w:] E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352).

Wykonanie określonej czynności, bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., sygn. akt II UK 60/12 - niepublikowane).

Przedmiotem spornej w niniejszej sprawie umowy było opracowanie wyników ilościowych [...] z rodzaju [...] w ramach tematu badawczego "[...]". Opracowanie współautorskie.

Organ przyjął, że umowa ta nie wyczerpuje pojęcia umowy o dzieło z uwagi na to, że jej wykonanie nie polegało na uzyskaniu określonego rezultatu, bowiem strony nie określiły w sposób konkretny i jednoznaczny przedmiotu dzieła, ani nie były w stanie przewidzieć precyzyjnie przedmiotu dzieła. Przesądziło to o zastosowaniu w sprawie art. 750 k.c. w związku z art. 734 § 1 i 2 k.c. i nast. i w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach.

W ocenie Sądu, zastosowanie tych przepisów prawa było przedwczesne, bowiem organ nie pochylił się nad istotą łączącego skarżącego i uczestnika stosunku zobowiązaniowego. W celu przeprowadzenia rzetelnej oceny charakteru prawnego zawartej umowy należało zbadać nie tylko treść kontraktu, ale także ustalić jej rzeczywisty przedmiot. Jak wynika z okoliczności sprawy, w wykonaniu umowy miało powstać opracowanie wyników ilościowych [...] z rodzaju [...] w ramach tematu badawczego "[...]". Rola Ubezpieczonego polegała na tym, co zostało wyjaśnione w piśmie z dnia 3 lutego 2020 r. kierownika grantu do Dziekana W. w O., że Ubezpieczony wykonał dzieło określone umową nr [...] polegające na opracowaniu wyników ilościowych [...] z rodzaju [...] w ramach tematu badawczego "Rola wybranych metabolitów RR ([...]).

Organ nie rozważył argumentacji uczestników postępowania, iż oceniając opracowanie, należy wziąć pod uwagę istotny czynnik, a mianowicie fakt, że ma się do czynienia z taką sytuacją, że przy wykonywaniu określonych pomiarów czy badań wykorzystywana jest autorska metodologia opracowana z potrzeby tych pomiarów/badań. Powyższe wpływa na fakt, czy mamy do czynienia z utworem o indywidualnym charakterze, autorskim, który jako taki stanowi dzieło czy też nie; Omawiana umowa była wykonywana w ramach projektu badawczego [...] finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki (NCN). Grant wykonywany był we współpracy pomiędzy U. w O. i U. w P. Kierownikiem grantu był dr hab. T. K., prof. U., tytuł brzmiał: "[...]";

Wyjaśnić też należy, że przeprowadzenie określonych badań i pomiarów o których mowa w spornej umowie, jako stanowiącego znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej i opracowanie na tej podstawie dokumentu, w określonej w umowie postaci wymaga nie tylko posiadania niezbędnej wiedzy i umiejętności, ale i znacznej samodzielności i poważnego wkładu intelektualnego w wykonaniu omawianego opracowania naukowego, opisanego wyżej.

W zaskarżonej decyzji zabrakło jednak pogłębionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i zbyt pobieżnie stwierdzono, że przedstawiona przez ZUS dokumentacja jest wystarczająca. Analiza tego materiału jest zaś kluczowa dla oceny tego, czy przedmiot ten spełnia kryteria rezultatu, stanowiącego przecież istotę umowy o dzieło.

Kwestionując nadaną przez strony nazwę umowy nie można na tym poprzestać, lecz należy przeanalizować fazę wykonania umowy i charakter opracowania przygotowanego przez Wykonawcę oraz rozważyć to, czy rzeczywiście pod nazwą umowy o dzieło kryje się innego rodzaju kontrakt. Tylko w ten sposób można podważyć wyrażoną przez strony w treści umowy ich wolę. Dopóki organ nie wykaże, że treść umowy, jej przedmiot i towarzyszące jej zawarciu okoliczności świadczą o innym jej charakterze niż jej nazwa, nie można skutecznie oznaczenia tego podważyć. W celu prawidłowego rozpatrzenia tej sprawy należy zatem uzupełnić materiał dowodowy o dokumentację wytworzoną w ramach sporządzonego opracowania, o którym mowa w umowie.

Sąd podkreśla, że w tego typu sprawach nie jest wystarczające poprzestanie na ogólnej wykładni przepisów dotyczących umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług i przywołanie orzecznictwa sądowego w tym zakresie. Nie jest też wystarczające powołanie się na tak zarysowany przedmiot umowy i przyjęcie, że nie była to umowa o dzieło. Ocena charakteru takiej umowy wymaga bowiem dokładnego określenia ich przedmiotu oraz sposobu i warunków realizacji, a ustalenia w tym zakresie poczynione powinny znaleźć odzwierciedlenie w materialne dowodowym i uzasadnieniu decyzji. Oczywistym pozostaje, że organy administracji publicznej nie są przy dokonywaniu oceny charakteru prawnego zawartej umowy związane jej tytułem. Organ powinien był przeprowadzić szczegółowe badanie umowy, jej przedmiotu i osiągniętego rezultatu dla dokonania w tym zakresie rzetelnej oceny i w sytuacji gdy nie było to możliwe, powinien podjąć dalsze czynności w sprawie aby wyjaśnić wspomniane okoliczności związane z jej realizacją.

Powinien zatem ocenić rodzaj zobowiązań wynikających z ich zawarcia, sposób ich realizacji, przedmiot i osiągnięty w wyniku ich wykonania rezultat, który, wcale nie musi przybrać postaci materialnej (por. np. wyroki NSA z 10 marca 2017 r. o sygn. akt: II GSK 3318/15, II GSK 2197/15 i II GSK 1836/15, a także wyroki SN z 22 listopada 2018 r., sygn. akt II UK 364/17 i II UK 362/17).

Co do możliwości dokonywania wykładni oświadczeń woli stron umowy cywilnej, to Sąd podziela stanowisko, że brak jest podstaw prawnych do dokonywania wykładni oświadczeń woli stron umów cywilnych w rozumieniu art. 65 § 1 i 2 k.c. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania ani w postępowaniu administracyjnym ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II GSK 975/20, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dopiero na tej podstawie można dokonać rzetelnej analizy zawartych przez strony umów i w konsekwencji – zasadności obowiązku w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. o istotnym wpływie na wynik sprawy. Gdyby bowiem zebrano niezbędny do wydania decyzji materiał i dokonano jego pełnej analizy, wynik postępowania mógłby być inny. Wymienione braki argumentacji organu skutkują tym, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.

Co do nieprawidłowej formy dokumentów będących podstawą rozstrzygania Prezesa NFZ, należy podnieść, że na podstawie art. 109 ust. 3a ustawy o świadczeniach, skoro wnioskodawcą był Zakład Ubezpieczeń Społecznych to miał obowiązek do wniosku dołączyć kopie posiadanych dokumentów i informacji uzasadniających treść żądania. Przepis ten wyraźnie stanowi o kopiach dokumentów. Z obowiązku tego ZUS wywiązał się. Ponadto co do braku oryginału dokumentów w aktach sprawy, stanowiących podstawę orzekania w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko organu, iż wprowadzone i obowiązujące przepisy kpa pozwalają na wykorzystanie w toku postępowania administracyjnego odpisów dokumentów, pozwalając tym samym na uniknięcie wykorzystywania oryginałów tych dokumentów. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 maja 2016 r. I OSK 2842/15 przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, nie wprowadzają legalnej definicji odpisu dokumentu ani wyciągu z dokumentu, a zatem należy przyjąć definicje ogólnie przyjęte. Za słownikiem języka polskiego "odpis" to tekst odpisany od oryginalnego dokumentu, stanowiący kopie tego dokumentu. Forma wykonania odpisu dokumentu może być dowolna, może to być odpis sporządzony ręcznie czyli po prostu przepisanie dokumentu, lub poprzez użycie dostępnych urządzeń technicznych np. kserokopia, skan itd. W uzasadnieniu uchwały z dnia 29 marca 1994 r., w sprawie o sygn. akt III CZP37/94, Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że skoro tak odpis, jak kserokopia, stanowią odwzorowanie oryginału, tyle tylko, że pierwszy metodą tradycyjną, a druga metodą nowoczesną, to istnieje podstawa do objęcia pojęciem odpisu także kserokopii. Podobnie zatem, jako odpis należy uznać kserokopię za dokument stanowiący dowód istnienia oryginału i dlatego podlegający stosownej ocenie (podobnie NSA w wyroku z dnia 9 sierpnia 2006 r., I OSK 1112/05, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważenia również wymaga, iż art. 76 a § 2 k.p.a. stanowi, iż upoważniony pracownik organu prowadzącego postępowanie, któremu został okazany oryginał dokumentu wraz z odpisem, na żądanie strony, poświadcza zgodność odpisu dokumentu z oryginałem. Poświadczenie obejmuje podpis pracownika, datę i oznaczenie miejsca sporządzenia poświadczenia, a na żądanie strony, również godzinę sporządzenia poświadczenia. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia), należy stwierdzić to w poświadczeniu. Tak poświadczony przez pracownika organu odpis stanowi dokumentację dowodową w sprawie. Przepis § 2b wprost stanowi, iż potwierdzenia odpisu oryginalnego dokumentu za zgodność może dokonać upoważniony pracownik organu prowadzącego postępowanie.

Nie ma wątpliwości, iż niepoświadczone urzędowo kserokopie dokumentów w zdecydowanej większości nie mogą stanowić dowodu na to, co jest w nich zapisane (Komentarz do art. 76a.k.p.a., C. Martysz, tom I, Lex 2010, wydanie II). Jednakże jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, w orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażony został pogląd, że kserokopia dokumentu urzędowego może być środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu. Różnica ich mocy dowodowej polega na tym, że kserokopia właściwie uwierzytelniona korzysta z mocy dokumentu oryginalnego, natomiast brak właściwego uwierzytelnienia powoduje, że dokument taki musi być oceniony w świetle całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2012 r., II GSK 1016/11, wyrok WSA z dnia 6 października 2010 r., II OSK 1508/09, wyrok WSA z dnia 31 stycznia 2014 r., I SA/Kr 1821/13, wyrok WSA z dnia 11 marca 2009 r., IV SA/Wa 1936/08, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż znajdujące się w aktach sprawy dostarczone przez ZUS kopie dokumentacji stanowiące podstawę prowadzonego postępowania zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez osoby upoważnione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jednakże do Prezesa NFZ przesłały jedynie kopię tychże dokumentów. Obowiązkiem Organu więc było zobowiązanie ZUS do przesłania oryginału dokumentów lub poświadczonych kserokopii dokumentów. Z tych względów za zasadny uznać należało zarzut, braku pewności że poświadczone kopie dokumentów, znajdujące się w aktach sprawy odpowiadają oryginałowi, znajdującemu się w posiadaniu Strony.

Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące, uniemożliwienia, Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Ubezpieczony jak i Pełnomocnik Płatnika pismami z dnia 27 stycznia 2021 r. zostali powiadomieni o zakończeniu postępowania dowodowego oraz wezwani do wypowiedzenia się zgodnie z dyspozycją art. 10 k.p.a.

Ubezpieczony nie skorzystał z prawa do zajęcia stanowiska w sprawie, natomiast po zakończonym postępowaniu dowodowym, Płatnik reprezentowany przez Pełnomocnika, pismem z dnia 26 lutego 2021 r. wskazał, że w całości podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko i złożył wnioski dowodowe, opisane w zaskarżonej decyzji.

Organ ponownie rozpatrując sprawę powinien rozważyć też, dlaczego ZUS w oparciu o ten sam protokół kontroli zajmuje rozbieżne stanowisko względem różnych Wykonawców opracowań, opisanych w umowie, na co zwrócił uwagę skarżący, wskazując na sprawę we wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, w których ZUS wydał decyzje umarzające postępowanie o ustalenie składek na ubezpieczenie społeczne (oparte na analogicznych unormowaniach, co w niniejszej sprawie). Przecież na podstawie art. 109 ust. 3a ustawy o świadczeniach wnioskodawcą był Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a zatem przed zainicjowaniem postępowania przed NFZ, powinien był przyjąć jednolite stanowisko w tym zakresie, a przynajmniej zgłosić NFZ rozbieżności i ich przyczyny w swoich rozstrzygnięciach.

Rozpatrując sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku, to jest uzupełni materiał dowodowy o wymienione elementy, co znajdzie następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm, dalej: "p.p.s.a.").

O zwrocie kosztów postępowania sądowego, obejmujących tylko wynagrodzenie pełnomocnika, Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. w zw. § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz.265), zasadzając na rzecz Strony kwotę 480 zł wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż Skarżący reprezentowany był przed Sądem przez radcę prawnego. Wpis sądowy nie został w sprawie uiszczony, z uwagi na zwolnienie ustawowe przewidziane w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) p.p.s.a, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Natomiast w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 2/15 wskazano, że przez sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych należy rozumieć także sprawę z zakresu ubezpieczeń zdrowotnych.