Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1105/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 39 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
article: art 143 par 1 i 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 7 , art 77, art 268a
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 170, art 153, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. SA z siedzibą w W. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka") wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W jej ocenie osoba, która wystawiła tytuły wykonawcze nie została do tego upoważniona przez wierzyciela - Prezydenta B..

Postanowieniem z [...] maja 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jego zdaniem zarzut niespełnienia przez tytuły wykonawcze wymogów określonych w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968, ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.e.a.", Skarżąca mogła podnieść w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a konkretnie przez wniesienie zarzutu na podstawie art. 33 pkt 10 tej ustawy. Organ pierwszej instancji odwołał się przy tym do poglądu wyrażonego w orzecznictwie.

Z rozstrzygnięciem tym zgodził się Dyrektor Izby Skarbowej w W., który postanowieniem z [...] października 2009 r. utrzymał je w mocy. Równocześnie zauważył, że swoje żądanie Skarżąca oparła na braku wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji, a nie na brakach formalnych tytułów wykonawczych. Wskazał, że organ egzekucyjny bada tytuł wykonawczy jedynie pod względem formalnym. Do jego uprawnień nie należy więc badanie zakresu kompetencji osoby która ten tytuł podpisała. Zwłaszcza, że zakres ten wynika nie tylko z upoważnienia, ale także z zakresu obowiązków pracownika i regulaminu organizacyjnego urzędu. Zauważył nadto, że w niniejszej sprawie o upoważnieniu do wystawienia tytułu świadczyły takie okoliczności jak: dysponowanie szczegółowymi danymi ujawnionymi w tytule, posiadanie pieczęci urzędowych, podjęcie działań zmierzających do wyegzekwowania należności, których beneficjentem był prezydent miasta. Organ odwoławczy nie zgodził się ze Skarżącą, że egzekucję wszczęto bez stosownego wniosku wierzyciela.

W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2233/09 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż przed przystąpieniem do egzekucji organ egzekucyjny bada jedynie formalną prawidłowość tytułu i wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji. W ocenie składu orzekającego reguła ta nie zwalnia jednak organu od weryfikacji, czy istotnie wniosek ten został złożony, w sytuacji gdy, jak w niniejszej sprawie, strona to kwestionuje. Sąd stanął na stanowisku, że skoro we wniosku o umorzenie Skarżąca podniosła zarzut podpisania tytułu wykonawczego (integralną częścią którego jest wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji), przez osobę do tego nieupoważnioną, obowiązkiem organu egzekucyjnego było ustalenie tego przez zażądanie od wierzyciela i dołączenie do akt odpowiedniego dokumentu. Zdaniem Sądu nie można wykluczyć, że upoważnienie z 4 kwietnia 2007 r. nie jest jedynym, w oparciu o które S. K. działała w imieniu Prezydenta Miasta B. jako wierzyciela. Kwestię udzielania upoważnień przez prezydenta miasta reguluje art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stanowi on, że prezydent może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu miasta do wydawania w jego imieniu decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2007 r. (sygn. akt II FSK 622/06), że upoważnienie, o jakim mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym w istocie ogranicza się do wydawania decyzji administracyjnych, a przecież decyzje takie nie są jedynymi aktami wydawanymi w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Wydawanie z upoważnienia organu administracji publicznej w sprawach indywidualnych takich aktów, a nawet szerzej, załatwianie spraw w imieniu organu przewiduje art. 268a k.p.a., będący przepisem ogólnym. Porównanie zakresu przepisu ustawy samorządowej (wydawanie decyzji) oraz k.p.a. (załatwianie spraw) wyraźnie wskazuje zatem, że to właśnie art. 268a k.p.a. jest tym przepisem, który w sposób skondensowany reguluje zagadnienie upoważnień administracyjnych (pełnomocnictw administracyjnych) do załatwiania spraw w imieniu organu administracji. Ponadto Sąd wskazał, iż znajdujące się w aktach sprawy upoważnienie Stanisławy Kozłowskiej nie pozwala ustalić, czy działała ona w granicach udzielonego jej upoważnienia. Z treści upoważnienia wynika bowiem, że S. K. przyznano kompetencję do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta B. decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Akty takie może wydawać w sprawach należących do zakresu działania Departamentu Finansów Miasta (z zastrzeżeniem, które nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie). Zaznaczył, iż organ I instancji zobowiązany będzie ocenić wniosek Skarżącej z uwzględnieniem spostrzeżeń Sądu.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ stwierdził, iż z przesłanego przez Prezydenta Miasta B. upoważnienia z dnia 4 kwietnia 2007 r. nr OrN.1.0113/35/07 oraz Zarządzenia wewnętrznego nr 23/07 wynika, że S. K. działała w granicach udzielonego jej upoważnienia, które oparte jest na zakresie działania Departamentu Finansów Miasta.

Pismem z dnia 19 października 2010 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając organowi egzekucyjnemu błędną interpretację art. 59 § 1 pkt 7 w związku z art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie iż tytuły wykonawcze nr SI/3474/2008 do SI/3479/2008 zostały wystawione z upoważnienia wierzyciela, a więc dopuszczalne jest prowadzenie na ich podstawie egzekucji zobowiązań P. S.A., co nastąpiło wskutek błędnej interpretacji zakresu upoważnienia udzielonego przez Prezydenta B. S. K.. W ocenie Skarżącej upoważnienie S. K. nie jest wbrew stanowisku Prezydenta B. oraz Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. upoważnieniem do podpisywania wszelkich dokumentów w imieniu Prezydenta B.. Konstrukcja przedmiotowego upoważnienia obejmuje tylko i wyłącznie wydawanie decyzji, postanowień oraz zaświadczeń w zakresie działania Departamentu Finansów Miasta. Zdaniem Skarżącej, organ egzekucyjny formułując swoje stanowisko nie wziął pod uwagę, iż tytuł wykonawczy nie jest decyzją, postanowieniem, jak też zaświadczeniem. Tym samym w dacie dokonania czynności, S. K. nie posiadała umocowania do wystawiania w imieniu Prezydenta Miasta B. tytułów wykonawczych.

Podniosła również, że zakres umocowania musi wynikać z treści upoważnienia i nie może być interpretowany rozszerzająco. Jeżeli Prezydent B. chciał upoważnić S. K. do wystawienia tytułów wykonawczych, to powinien to zawrzeć w pisemnym upoważnieniu, a tego nie uczynił. Wobec tego składanie oświadczeń post factum przez Prezydenta B. należy uznać za bezskuteczne, gdyż pisemne umocowanie powinno istnieć w dacie czynności a nie być uzyskiwane po jej wykonaniu. Akceptacja takiego rozwiązania skutkowałaby dowolnością działań organu administracji, który jedne czynności post fatum mógłby akceptować jako korzystne dla organu a inne negować z uwagi na brak legitymacji osób ich dokonujących. W opinii Skarżącej Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W., po uzyskaniu informacji o niezgodności z prawem prowadzonej przez siebie egzekucji powinien umorzyć postępowanie z urzędu, gdyż żaden przepis prawa nie uprawnia do wszczęcia egzekucji bez stosownego wniosku wierzyciela. W przedmiotowej zaś sprawie organ nie tylko nie umorzył postępowania z urzędu uznając, iż egzekucja może być prowadzona bez wniosku wierzyciela, lecz także odmówił umorzenia na wniosek Spółki. W opinii Skarżącej wystawienie tytułu wykonawczego przez osobę nie posiadającą stosownego upoważnienia nie jest tożsame z wystawieniem ich przez Prezydenta Miasta B., a prowadzenie na ich podstawie postępowania egzekucyjnego stanowi rażące naruszenie prawa.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż ze znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia z dnia 4 kwietnia 2007 r. nr OrN.I.0113/35/07 wynika, że S. K. przyznano kompetencje do wydawania w imieniu Prezydenta Miasta B. decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń w zakresie działania Departamentu Finansów Miasta, natomiast z w/w Zarządzenia wewnętrznego nr 23/07 wynika, iż do zakresu zadań Referatu Księgowości Podatkowej, występującego w strukturze Departamentu Finansów Miasta, należy między innymi wystawianie tytułów wykonawczych. Wskazał, iż zakres uprawnień może mieć swoje źródło zarówno w jednostkowym upoważnieniu, jak i w zakresie obowiązków pracownika organu i regulaminie organizacyjnym urzędu obsługującego ten organ. Podkreślił, iż organ egzekucyjny zgodnie z zaleceniami Sądu ustalił, iż S. K. wystawiając powyższe tytuły wykonawcze działała w granicach udzielonego jej przez Prezydenta Miasta B. upoważnienia, a w związku z tym w niniejszej sprawie spełniony został ustawowy warunek dotyczący zainicjowania postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela. Organ egzekucyjny kierując się zaleceniami Sądu nie poprzestał jedynie na badaniu w/w upoważnienia i ustalił zakres spraw nim objętych. Wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie analizując akta niniejszej sprawy, nie wykluczył, iż St. K. działała w granicach udzielonego jej upoważnienia. Kwestię tą Sąd uzależnił od zakresu działania Departamentu Finansów Miasta. Podkreślił, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyraźnie wskazał, że swoje rozstrzygnięcie oparł na przesłanych przez Prezydenta Miasta B. dokumentach obowiązujących w dacie wystawienia powyższych tytułów wykonawczych. Organ prawidłowo ocenił, iż w przedmiotowej sprawie był wniosek wierzyciela, a tym samym nie zachodzi niedopuszczalność egzekucji.

Pismem z dnia 28 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła błędną interpretację:

1. art. 59 ust. 1 pkt 7 u.p.e.a., w związku z jej art. 1 a pkt 13, art. 26 § 1 u.p.e.a., art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.,, § 5 ust.1 i § 6 ust.1 rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. nr 137 poz. 1541 ze zm.),

2. art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego t.j. z 2000 r. Dz.U. nr 98 poz 1071 ze zm.)

3. art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym t.j. z 2001 r. Dz.U. nr 142 poz. 1591 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi wskazała, iż z uzasadnienia zaskarżanego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie wynika aby w toku postępowania ustalono żeby S. K. posiadała inne upoważnienia do reprezentowania Prezydenta B. niż upoważnienie nr OrN.1.113/35/07, które nie mogło stanowić podstawy do wystawienia przez w/w tytułów wykonawczych w imieniu Prezydenta B.. Skarżąca zawkestionowała oświadczenie Przezydenta B., iż S. K. była umocowana do podpisywania wszelkich dokumentów w jego imieniu, gdyż zdaniem Skarżącej okoliczność taka nie wynika z przepisów prawa jak i treści upoważnienia. Podkreśliła, iż w dacie dokonania czynności S. K. nie posiadała umocowania do wystawiania w imieniu Prezydenta Miasta B. tytułów wykonawczych, gdyż czynność ta nie była objęta zakresem posiadanego przez nią umocowania. W ocenie Skarżącej powyższe naruszenie nie może być konwalidowane przez późniejsze potwierdzenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie zasadnym jest wskazanie, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga okazała się uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie organu odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Istotną okolicznością w badanej sprawie był także fakt, że sprawa była już oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie który wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r. uchylił poprzednie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2009 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uchylając postanowienia podniesiono w uzasadnieniu m.in., że skoro we wniosku o umorzenie Skarżąca podniosła zarzut podpisania tytułu wykonawczego (integralną częścią którego jest wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji), przez osobę do tego nieupoważnioną, obowiązkiem organu egzekucyjnego było ustalenie tego przez zażądanie od wierzyciela i dołączenie do akt odpowiedniego dokumentu. Ponadto Sąd nie wykluczył, że upoważnienie z 4 kwietnia 2007 r. nie jest jedynym, w oparciu o które S. K. działała w imieniu Prezydenta Miasta B. jako wierzyciela. Kwestię udzielania upoważnień przez prezydenta miasta reguluje art. 39 ust. 1 i 2 w związku z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stanowi on, że prezydent może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu miasta do wydawania w jego imieniu decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 maja 2007 r. (sygn. akt II FSK 622/06) zgodnie, z którym upoważnienie, o jakim mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym w istocie ogranicza się do wydawania decyzji administracyjnych, a przecież decyzje takie nie są jedynymi aktami wydawanymi w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Wydawanie z upoważnienia organu administracji publicznej w sprawach indywidualnych takich aktów, a nawet szerzej, załatwianie spraw w imieniu organu przewiduje art. 268a k.p.a., będący przepisem ogólnym. Porównanie zakresu przepisu ustawy samorządowej (wydawanie decyzji) oraz k.p.a. (załatwianie spraw) wyraźnie wskazuje zatem, że to właśnie art. 268a k.p.a. jest tym przepisem, który w sposób skondensowany reguluje zagadnienie upoważnień administracyjnych (pełnomocnictw administracyjnych) do załatwiania spraw w imieniu organu administracji.

W badanej sprawie najistotniejsze jest uwzględnienie - przy ponownym orzekaniu przez organy - orzeczenia sądu, które już w sprawie zapadło i które zawierało pogląd prawny (zacytowany powyżej), którego organ nie uwzględnił. W tym miejscu zasadne jest wskazanie, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2010 r. nie został zaskarżony przez żadną ze stron, a skoro tak, to przysługuje mu przymiot prawomocności. Stwierdzenie to jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 170 P.p.s.a. "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby". Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 P.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., IV SA 2543/98, niepubl.). Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. w odniesieniu do organów administracyjnych, a także sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dlatego też w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r. I CKN 169/98 OSP 2001 z. 4, poz. 63). Skoro Dyrektor Izby Skarbowej nie skorzystał z prawa wniesienia skargi kasacyjnej, to związany był poglądem prawnym zawartym w prawomocnym wyroku. Związanie to dotyczy także składu orzekającego w niniejszej sprawie, a to oznacza, że kwestii tej, Sąd nie może rozstrzygnąć inaczej czy w odmienny sposób niż wynika to z prawomocnego orzeczenia.

Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia uwzględnić należy także treść art. 153 uppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2004 r. FSK 349/2004).

Przepis art. 153 P.p.s.a ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r. I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Powołany przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa. Zasada ta obowiązuje także organ orzekający, który będąc związany wykładnią prawa w sprawie nie może odstąpić ani od oceny prawnej, ani też od wskazań co do dalszego postępowania.

Reasumując, podkreślić należy, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie administracyjnym i na sądzie ponownie rozpatrującym tą samą sprawę, gdyż zgodnie z art. 170 P.p.s.a., ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu wiąże sąd, który je wydał, a także strony i inne sądy oraz organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W badanej sprawie Sąd uznał, że organ orzekający w sprawie nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 17 maja 2010 r., uchybiając tym samym przepisom art. 153 i 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ - nie podzielając poglądu zawartego w ww. wyroku - mógł skorzystać z prawa złożenia skargi kasacyjnej. Nie czyniąc tego de facto zaakceptował pogląd prawny wyrażony w tym wyroku, z uzasadnienia, którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało, że to organy egzekucyjne winny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy i ustalić zakres kompetencji pracownika podpisującego w imieniu wierzyciela wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Organy winny mieć na uwadze ocenę prawną zawartą w wyroku z dnia 17 maja 2010 r., z której wynikało, iż upoważnienie, o jakim mowa w art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym ogranicza się do wydawania decyzji administracyjnych, zaś podstawę do wydawania pozostałych aktów indywidualnych stanowi art. 268a k.p.a. Ocenę tą Sąd podsumował, stwierdzając, iż podstawą udzielenia znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia stanowił art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

Ustalenie zatem stanu faktycznego w zakresie umocowania S. K. należy do organu egzekucyjnego. Organy podatkowe rozpatrujące przedmiotową sprawę wskazały co prawda na związanie wykładnią prawa zawartą w uzasadnieniu wyroku, jednakże wywiodły w tym zakresie błędny wniosek, że pełnomocnictwo z 4 kwietnia 2007 r. uprawniało S. K. do podpisania wniosków o wszczęcie postępowania egzekucyjnego o ile czynność ta należy do kompetencji Departamentu Finansów Miasta.

W ocenie składu orzekającego taki wniosek był nieuprawniony, a to z tej przyczyny, że Sąd wyraźnie wskazał, że art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym ogranicza zakres upoważnienia do wydawania decyzji, natomiast podstawą upoważnienia do załatwiania spraw w imieniu organów stanowi art. 268a k.p.a. Swą prawną oceną Sąd skonstatował wskazując, że znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo wydane zostało na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 143 §1 i §3 Ordynacji podatkowej. Wywód Sądu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pełnomocnictwo oparte na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie mogło upoważniać do podpisania wniosku o wszczęcie egzekucji.

Organy poprzestając na analizie zakresu działania Departamentu Finansów Miasta tylko i wyłącznie w kontekście omawianego upoważnienia z 4 kwietnia 2007 r. uchybiły prawnej ocenie zawartej w wyroku WSA z dnia 17 maja 2010 r. i naruszyły tym samym treść art. 153 P.p.s.a. Nie zrealizowały też zalecenia Sądu w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie umocowania S. K. do inicjowania postępowania egzekucyjnego w imieniu wierzyciela, czym naruszyły przepisu art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Na marginesie wskazać należy, że trafne jest twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż "zakres uprawnień może mieć swoje źródło zarówno w jednostkowym upoważnieniu, jak i w zakresie obowiązków pracownika organu i regulaminie organizacyjnym urzędu obsługującego ten organ."

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji przede wszystkim wykona wyrok tut. Sądu z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2233/09, a więc ustali czy pracownik organu podpisujący wnioski o wszczęcie egzekucji był do tej czynności prawidłowo umocowany. W tym miejscu Sąd raz jeszcze zwraca uwagę, że zgodnie z prawną oceną zawartą w wyroku z 17 maja 2010 r., upoważnienie z 4 kwietnia 2007 r. w połączeniu z zakresem działania Departamentu Finansów Miasta nie uprawniało do podpisywania w imieniu wierzyciela wniosków o wszczęcie egzekucji.

Z uwagi na naruszenia prawa wskazane powyżej, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.