Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 307/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3, art. 32
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 7, art. 77 §1, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

K. D. (dalej jako: "skarżący", "strona", "wnioskodawca") zwrócił się z wnioskiem, który wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w "[...]" 8 lipca 2020 r. (brak w aktach administracyjnych sprawy) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek (dalej jako: "wniosek", "wniosek o umorzenie"). Wniosek ten został uzupełniony przez stronę pismem z 27 września 2020 r. (k. 1 akt administracyjnych). Organ uznał ww. pismo jako nowy wniosek o umorzenie, o czym poinformował skarżącego pismem z 20 października 2020 r., nr "[...]" (k. 4 akt administracyjnych). Następnie strona pismem z 29 października 2020 r. (k. 29 akt administracyjnych) uzupełniła ten wniosek, wnosząc o umorzenie całej kwoty należności głównej (z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne) oraz naliczonych odsetek. W jego uzasadnieniu podniosła, że w chwili obecnej jedynym źródłem jej dochodów są środki uzyskiwane z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, polegającej na przewozie osób pojazdem osobowym. Przy czym, ze względu na epidemię Covid-19 działalność ta ma charakter ograniczony. To zaś skutkuje, ograniczeniem możliwości uzyskiwania wyższych dochodów. Dodała również, że po opłaceniu kosztów utrzymania pojazdu, w tym paliwa nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych, nie mówiąc już o spłacie zobowiązań. Wobec powyższego spełnia ona przesłanki do umorzenia ciążących na niej zaległości wobec Zakładu.

Decyzją z "[...]""[...]"ZUS Oddział w "[...]" (dalej jako: "ZUS", "Zakład", "organ"), działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266, ze zm., dalej jako: "u.s.u.s.") odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenie) w łącznej wysokości 23.269,99 zł, w tym na:

a) ubezpieczenie społeczne - za okres 04-05/2018, 10/2018-04/2020 w łącznej wysokości 11.434,54 zł (składki - 10.602,54 zł, odsetki liczone na 2 października 2020 r. - 832,00 zł),

b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres 11/2017-04/2018 r. w łącznej wysokości 11.196,57 zł (składki - 9.951,57 zł, odsetki liczone na 2 października 2020 r. - 1.245,00 zł),

c) Fundusz pracy - za okres 07/2019-04/2020 z tytułu składek w łącznej wysokości 638,88 zł.

W uzasadnieniu organ podniósł m.in., że skarżący w toku prowadzonego postępowania przedłożył następujące dokumenty:

1) uzupełnienie wniosku o umorzenie zobowiązań z 29 października 2020 r. - data wpływu do ZUS (k. 27-29 akt administracyjnych),

2) oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy publicznej z 30 października 2020 r. – data wpływu do ZUS, (k. 21 akt administracyjnych),

3) formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis (k. 14-19 akt administracyjnych),

4) oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z 21 sierpnia 2020 r. (brak w aktach administracyjnych). Podobny dokument, ale z 29 października 2020 r. znajduje się w aktach sprawy (k. 22-26 akt administracyjnych),

5) raporty fiskalne okresowe za okres 02/2020-04/2020 (brak w aktach administracyjnych). W aktach sprawy znajdują się raporty fiskalne miesięczne, ale za 09/2020, 10/2020, 11/2020, 12/2020 i 01/2021 (k. 48 i k. 49 akt administracyjnych),

6) deklaracja PIT-16A za 2019 r. (brak w aktach administracyjnych),

7) decyzja Miejskiego Urzędu Pracy w "[...]" z "[...]" (brak w aktach administracyjnych),

8) informacja Miejskiego Urzędu Pracy w "[...]" z 27 lipca 2020 r. (k. 12f akt administracyjnych),

9) decyzja nr "[...]" z "[...]", (brak w aktach administracyjnych),

10) decyzja nr "[...]" z "[...]", (brak w aktach administracyjnych),

11) decyzja nr "[...]" z "[...]", (brak w aktach administracyjnych),

12) decyzja nr "[...]" z "[...]", (brak w aktach administracyjnych),

13) upomnienie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" z "[...]" (brak w aktach administracyjnych),

14) zawiadomienie Komornika Sądowego o wszczęciu egzekucji z 23 grudnia 2019 r. i 29 lipca 2020 r. (brak w aktach administracyjnych),

15) umowa sprzedaży papieru wartościowego z 10 sierpnia 2020 r. (brak w aktach administracyjnych),

16) informacja Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o wysokości opłaty za mieszkanie z 19 czerwca 2020 r. i 17 lipca 2020 r. (brak w aktach administracyjnych),

17) zawiadomienie "[...]" z 21 maja 2020 r. (brak w aktach administracyjnych),

18) odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" z "[...]" (k. 12b akt administracyjnych),

19) informacja z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" z "[...]" (k. 12h akt administracyjnych).

ZUS wskazał także (k. 39 akt administracyjnych), s. 4 decyzji ZUS Oddział w "[...]"), że oprócz ww. dokumentów do rozpatrzenia wniosku skarżącego wykorzystano również informacje pozyskane z urzędu:

1) informację z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych (brak w aktach administracyjnych wydruku z tej bazy),

2) informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów (brak w aktach administracyjnych wydruku z tej bazy). W aktach sprawy (k. 13 akt administracyjnych) znajduje się niepodpisany przez nikogo dokument, który odnosi się, m.in. do wskazanego w nim pojazdu,

3) informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 10 akt administracyjnych).

W treści uzasadnienia (k. 38 akt administracyjnych, s. 5 decyzji ZUS Oddział w "[...]"), oprócz ww. dokumentacji Zakład powołuje się także na oświadczenie skarżącego z 20 sierpnia 2020 r. (brak w aktach administracyjnych). Przywołuje również niedatowane oświadczenie strony (k. 38 i k. 39 akt administracyjnych, s. 4 i s. 5 decyzji ZUS Oddział w "[...]"), na podstawie którego ustalono przychody i dochody jego firmy (brak w aktach administracyjnych). Wskazuje także, że wobec należności za okres 11/2017-09/2019 prowadzone jest postępowanie egzekucyjne przez Dyrektora Oddziału ZUS w "[...]" (k. 38 akt administracyjnych, s. 6 decyzji ZUS Oddział w "[...]"), na podstawie którego i w oparciu o zastosowany środek egzekucyjny (zajęcie rachunku bankowego) wyegzekwowano od skarżącego kwotę 781,06 zł. (brak w aktach sprawy odnośnych dokumentów). W oparciu o przedmiotowy materiał (po przeprowadzeniu postępowania w sprawie) organ wskazał, że:

• nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s.,

• skarżący nie wykazał, zgodnie z art. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego,

• skarżący nie wskazał, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń,

• skarżący nie wykazał, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Z uwag na występowanie tak licznych braków w materiale dowodowym, w przedstawionych do kontroli aktach sprawy, Sąd pominął dalsze, szczegółowe przywoływanie treści uzasadnienia dokonanego rozstrzygnięcia, z uwagi na to, że znaczna jego część nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym.

Strona 29 grudnia 2020 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 45 akt administracyjnych). Wniosła jednocześnie o umorzenie wszystkich zobowiązań z tytułu nieopłaconych składek oraz o wykreślenie hipoteki ustanowionej na nieruchomościach, stanowiących własność wnioskodawcy położonych w "[...]", przy ul. "[...]". W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przywołaną w uzupełnieniu wniosku o umorzenie. Dodał jednocześnie, że organ pominął fakt, iż nie we wszystkich okresach, o których wspomina ZUS prowadził on działalność gospodarczą. Ponadto, wskazał, że zgodnie z ustawą z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz mianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141 poz. 888), istnienie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie przesądza o faktycznym wykonywaniu tej działalności, a jedynie prowadzi do domniemania prawnego.

Decyzją z "[...]" nr "[...]", na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. ZUS Oddział w "[...]" (dalej jako: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Również w tym przypadku organ odwoławczy (podobnie jak zrobił to ZUS Oddział w "[...]") powołuje się na dowody, których w aktach sprawy nie ma, np. na raporty fiskalne za okres 02/2020 r. - 04/2020 r. (k. 52 akt administracyjnych, s. 12 decyzji odwoławczej), czy też na oświadczenie skarżącego z 20 sierpnia 2020 r. (k. 52 akt administracyjnych, s. 12 decyzji odwoławczej). Odnosi się to również do następujących dokumentów: informacji z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, czy też informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów (k. 56 akt administracyjnych, s. 4 decyzji odwoławczej), dokumentów potwierdzających prowadzone wobec skarżącego przez Dyrektora Oddziału ZUS w "[...]" postępowania egzekucyjnego (k. 55 akt administracyjnych, s. 5 decyzji odwoławczej), czterech decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" (k. 52 akt administracyjnych, s. 11 decyzji odwoławczej). Sąd zwrócił również uwagę, że w aktach sprawy występują rozbieżności, co do daty złożenia wniosku o umorzenie oraz co do ich ilości. Decyzje organów obu instancji wskazują bowiem, jako datę jego złożenia - 8 lipca 2020 r. (k. 40 akt administracyjnych, s. 2 decyzji ZUS Oddział w "[...]" i k. 57 akt administracyjnych, s. 1 decyzji odwoławczej). Akta sprawy przedmiotowego dokumentu nie zawierają. W dwóch pismach z 20 października 2020 r., o tych samych nr "[...]" (k. 4 i k. 6 akt administracyjnych) mowa jest o tym, że pismo z 27 września 2020 r. (data wpływu do ZUS Oddział w "[...]" 2 października 2020 r.) organ ten uznał za nowy wniosek o umorzenie. Z tych samych względów, jak w przypadku rozstrzygnięcia ZUS Oddział w "[...]" (liczne braki oraz nieścisłości wynikające z przedłożonych Sądowi do kontroli akt sprawy), Sąd pominął szczegółowe przywoływanie dalszej treści uzasadnienia decyzji odwoławczej. Znaczna bowiem jego cześć, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy materiale dowodowym.

Strona skargą z 19 marca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (k. 3-10 akt sądowych) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o merytoryczne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy w ten sposób, że Sąd nakaże wznowienie postępowania oraz umorzy zobowiązania skarżącego względem ZUS, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

• błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, co miało wpływ na wydanie orzeczenia rażąco niekorzystnego dla skarżącego oraz nieuwzględnienie szeregu istotnych okoliczności, mających znaczący wpływ na prawidłowe rozpatrzenie sprawy,

• nieuwzględnienie nowych okoliczności, które zostały przedstawione przez skarżącego.

W uzasadnieniu strona podniosła, że Zakład zarzuca jej nieprzedstawienie stosownych dokumentów, a z drugiej strony odnosi się w zaskarżonej decyzji do dokumentacji, której rzekomo on nie przedstawił. Skarżący powtórzył również argumentację przywołaną we wniosku o umorzenie i jego uzupełnieniu oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodał też, że bezspornym jest, że okoliczności związane z istniejącą pandemią, powodujące de facto brak możliwości wykonywania pracy zarobkowej, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wypełniają przesłanki do umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek i twierdzenie Zakładu, że jest przeciwnie i skarżący nie ma ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, nie są w stanie zafałszować rzeczywistości, która jest m.in. udziałem skarżącego od ponad roku. Dodał też, że nie sposób mu jest zarzucić zaniedbań i celowego działania, gdyż przez rok starał się on walczyć ze wszystkimi przeciwnościami , związanymi z pandemią i w ramach swoich możliwości starał się opłacać składki w kwotach, na które pozwalały mu warunku osobiste i fakt, że musiał zachować dla siebie kwotę, która pozwalała mu na zaspokojenie naprawdę podstawowych potrzeb życiowych. Zauważył również, że wydane w ten sposób orzeczenie nie może być wiarygodne, a co za tym idzie powinno ono zostać uchylone, a przedmiotowa sprawa powinna zostać merytorycznie rozpatrzona przez Sąd, który mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa umorzy zobowiązania skarżącego z tytułu nieopłaconych składek. Stwierdził także, że sytuacja w jakiej się znalazł, w wyniku splotu nieszczęśliwych okoliczności wypełnia faktycznie wszystkie wymienione przesłanki, które uzasadniają umorzenie kwoty głównej, zaległości wobec ZUS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w szczególności w przypadku, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 §1 w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

W ocenie Sądu płaszczyzna i istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy w tak ustalonym stanie faktycznym ZUS miała prawo na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. w zw. z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 32 u.s.u.s. do odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Zgodnie z art. 54 §2 P.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Według art. 133 §1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2.

W myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Jak stwierdza art. 77 §1 K.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przepis art. 80 mówi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Wadliwość zaskarżonej decyzji wynika z tego, że przedłożone Sądowi do kontroli akta sprawy są niekompletne. Zawiera ona również nieścisłości. Brakuje w nich następujących dokumentów, które, co istotne przywoływane są na obu etapach postępowania administracyjnego - w decyzjach ZUS Oddział w "[...]" i ZUS Oddział w "[...]":

1. wniosku, który wpłynął do organu 8 lipca 2020 r., o którym, jest mowa decyzjach obu instancji (k. 40 i k. 57 akt administracyjnych),

2. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z 21 sierpnia 2020 r. oraz z 30 października 2020 r. (k. 39 i k. 51 akt administracyjnych). Nie uszło uwadze Sądu, że w uzasadnieniu decyzji ZUS Oddział w "[...]", jaki i decyzji odwoławczej Zakład powołuje się raz na oświadczenie skarżącego z 20 sierpnia 2020 r., a raz na oświadczenie z 21 sierpnia 2020 r. Z uwagi na występujące w tym zakresie braki w aktach sprawy Sąd nie był w stanie zweryfikować poprawności tego stanu rzeczy,

3. raportów fiskalnych (okresowych) za okres 02/2020-04/2020 (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

4. deklaracji PIT-16A za 2019 r. (k. 39 akt administracyjnych),

5. decyzji Miejskiego Urzędu Pracy w "[...]" z "[...]" (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

6. decyzji nr "[...]"z "[...]", (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

7. decyzji nr "[...]" z "[...]", (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

8. decyzji nr "[...]" z "[...]", (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

9. decyzji nr "[...]" z "[...]", (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

10. upomnienia od Naczelnika Urzędu Skarbowego w "[...]" z "[...]", (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

11. zawiadomienia Komornika Sądowego o wszczęciu egzekucji z 23 grudnia 2019 r. i 29 lipca 2020 r., (k. 39 i 52 akt administracyjnych),

12. umowy sprzedaży papieru wartościowego z 10 sierpnia 2020 r, (k. 39 akt administracyjnych),

13. informacji Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]"o wysokości opłaty za mieszkanie z 19 czerwca 2020 r. i 17 lipca 2020 r., (k. 39 i k. 52 akt administracyjnych),

14. zawiadomienia "[...]" z 21 maja 2020 r. (k. 39 akt administracyjnych),

15. informacji z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, (k. 39 i k. 56 akt administracyjnych),

16. informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów, (k. 39 i k. 56 akt administracyjnych),

17. dokumentów potwierdzających prowadzone wobec skarżącego przez Dyrektora Oddziału ZUS w "[...]" postępowania egzekucyjnego (k. 38 i k. 55 akt administracyjnych).

Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że akta sprawy już raz zostały odesłane do Zakładu, z jednoczesnym wezwaniem pełnomocnika z 15 kwietnia 2021 r. do ich uzupełnienia i uporządkowania, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia, (k. 15 akt sądowych). Nie uszło uwadze Sądu to, że ww. obowiązek nie został wykonany, nie tylko w zakresie skompletowania akt sprawy (co uwidoczniła ich analiza), ale również akta zostały przesłane po terminie wskazanym w wezwaniu. Korespondencję bowiem doręczono organowi 19 kwietnia 2021 r.. Powyższy obowiązek winien być zatem wykonany do 26 kwietnia 2021 r.. Tymczasem przesyłkę, zgodnie z datą na kopercie nadano dopiero 28 kwietnia 2021 r., (k. 20 akt sądowych).

Na podstawie art. 54 §2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Tym samym, ma on obowiązek przekazania kompletnych akt, co obejmuje wszystkie dowody, w tym dokumenty, które zostały wygenerowane w toku przeprowadzonego postępowania, i które stały się podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Pozwalając Sądowi, na dokonanie ich kontroli, a co za tym idzie pełną ocenę zgodności z prawem dokonanego przez ZUS rozstrzygnięcia, (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 790/19 - wyroki dostępne na stronie internetowej - orzeczenia.nsa.gov.pl.). Trzeba też pamiętać, że kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu administracyjnego, lecz bada, czy okoliczności w nim przedstawione znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. Jak słusznie zauważył w wyroku WSA w Kielcach 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 412/19: "Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 §2 ustawy p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową.". Z akt sprawy wynika bowiem zakres i rodzaj czynności procesowych organu i stron, co pozwala na ustalenie, w jakim zakresie realizowano zasady ogólne i uprawnienia płynące z poszczególnych przepisów procesowych, czy doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym przy wydawaniu decyzji i jaki miały one wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). Z tego obowiązku w niniejszej sprawie ZUS się nie wywiązał. Powyższe uchybienia stały się przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji. Charakter i waga stwierdzonych uchybień uniemożliwiły Sądowi dokonanie oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia, czyli odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Tym bardziej, że podstawę wyrokowania stanowi właśnie materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku przeprowadzonego postępowania (por. wyrok NSA z 18 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1162/07) oraz że, co do zasady, zakazane jest uwzględnianie okoliczności nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok WSA z 15 grudnia 2008 r.,VI SA/Wa 2099/05). Trzeba też pamiętać, że to z treści dokumentów i materiałów zawartych w aktach sprawy można w wielu przypadkach ustalić, jakimi przesłankami kierował się organ, dokonując takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Należy również dodać, że sam stan przedkładanych Sądowi akt, ich kompletność i stopień uporządkowania wskazują na stosunek do sprawy, do stron i innych uczestników postępowania oraz na skrupulatność dokumentacji i jakość sprawowania administracji w danej jednostce organizacyjnej. Zarazem Sąd jest zobligowany przyjmować, co szczególnie istotne w niniejszym postępowaniu, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał, prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06). Bez kompletnych akt sprawy oraz dowodów, na podstawie których organy administracji publicznej poczyniły ustalenia faktyczne, nie jest też możliwe stwierdzenie, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczności bowiem wynikające z dokumentów, znajdujących się poza aktami sprawy (jak ma to miejsce w tej sprawie), co do zasady nie mogą być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 §4 K.p.a.). Odnosząc powyższe konstatacje do okoliczności rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż przedłożono Sądowi akta są niekompletne i pozbawione szeregu dokumentów. Co istotne, na wiele z nich powołuje się w swoich rozstrzygnięciach (na obu etapach postępowania) zarówno ZUS Oddział w "[...]" jaki i ZUS Oddział w "[...]". Sąd nie ma zatem możliwości poznania materiałów źródłowych w sprawie, a co za tym idzie dokonać ich oceny w kontekście zaskarżonego aktu i stawianych mu zarzutów przez skarżącego. Jak zaś zauważył NSA w wyroku z 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 61/21: "Akta administracyjne, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, winny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Akta postępowań toczących się przed organem pierwszej i drugiej instancji, przedkładane sądowi winny zawierać komplety oryginalnych dokumentów ułożonych chronologicznie, złączonych i ponumerowanych, wyposażonych w kartę przeglądową. Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, w tym także formalnych.".

Podkreślić również należy, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej, co w tej sprawie zostało znacząco utrudnione, a jego zadaniem nie jest domyślanie się, czy w aktach sprawy znajdowały się dowody (dokumenty), na które powołują się organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach, potwierdzając tym samym dokonane w sprawie ustalenia. Rolą Sądu jest wyłącznie poddanie kontroli ich legalności, wyprowadzonych z nich wniosków i zastosowanych przepisów prawa. Sąd administracyjny zasadniczo nie prowadzi postępowania dowodowego (art. 106 §3 P.p.s.a.), zaś wyrok wydaje na podstawie akt sprawy (art. 133 §1 P.p.s.a.).

Nie można też tracić z pola widzenia tego, że wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem Covid-19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483, ze zm.) i możliwości zarobkowania.

Odnosząc się do wniosku skarżącego, że przedmiotowa sprawa powinna zostać merytorycznie rozpatrzona przez Sąd, który mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa umorzy zobowiązania skarżącego z tytułu opłaconych składek, należy wskazać, że rolą Sądu jest badanie legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Tym samym, Sąd nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ono prawo uchyla je, podając przyczyny, które skłoniły do tego Sąd. Nie jest też władny do przyznania pomocy publicznej w postaci umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, gdyż to należy do wyłącznych uprawnień ZUS, (por. wyrok WSA w Olsztynie z 7 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 308/21).

Reasumując, analiza akt sprawy, w kontekście zarzutów skargi, skutkuje stwierdzeniem, że przedstawione do kontroli Sądowi akta, nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, czy rozważono i oceniono wszystkie zarzuty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, i w konsekwencji rozstrzygnięcie czy zasadne są zarzuty podniesione w skardze. To powoduje, że odnoszenie się przez Sąd do jej merytorycznej zasadności należy uznać za przedwczesne. Brak jest bowiem w tym stanie rzeczy możliwości zbadania dokumentów źródłowych, na które powołuje się Zakład w obu instancjach. Co istotne, rozstrzygając daną sprawę, Sąd nie może opierać się jedynie na opisie poczynionych ustaleń, nie dysponując w tym zakresie wszystkimi dowodami, których w aktach sprawy nie ma. Tylko bowiem w pełni udokumentowany stan faktyczny może być podstawą oceny prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, a co za tym idzie i rozstrzygnięcia dokonanego zgodnie z prawem. Mając to na uwadze, w ocenie Sądu ZUS Oddział w "[...]" naruszył art. 54 §2 P.p.s.a. Ponadto, uprzednie skompletowanie akt sprawy przez organ rozpoznający sprawę, a więc wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego jest niezbędne dla należytego wywiązania się z obowiązków określonych w art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. To powoduje, że organ odwoławczy naruszył również i te przepisy. Takie postępowanie, nie buduje również zaufania do organów państwa, co powoduje także naruszenie art. 8 K.p.a..

Sąd zwrócił również uwagę na to, że z akt sprawy przedłożonych d kontroli wynika, że wniosek o umorzenie wpłynął do ZUS Oddział w "[...]". Oddział ten podejmował również szereg czynności wyjaśniających, związanych ze sprawą (k. 1-31 akt administracyjnych). Decyzję zaś w I instancji wydał ZUS Oddział w "[...]". W aktach sprawy Sąd nie znalazł żadnego wyjaśnienia tego stanu rzeczy.

Rozpoznając ponownie sprawę Zakład, stosownie do treści art. 153 P.p.s.a. uwzględni wskazania Sądu zawarte w przedmiotowym uzasadnieniu. Dotyczy to również zarzutów podniesionych w skardze.

Z tych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania wymienionych powyżej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a., art. 205 §1 P.p.s.a. oraz art. 209 P.p.s.a..