Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 71/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6,7,8,9,61 par. 1, art. 15, art 155
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Mirosława Rozbicka -Ostrowska (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant : st. sekr. sądowy Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało wnioskiem E.P. z dnia 7 sierpnia 2012 r. adresowanym do Powiatowego Urzędu Pracy we W. o zmianę decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...], nr [...]w ten sposób, aby prawo do zasiłku przyznano jej na okres od 1 maja 2010 r. do 25 sierpnia 2010 r. Według strony powyższa " decyzja stała się dokumentem nieważnym z mocy prawa , ponieważ poświadcza nieprawdę". Dodała, że zmieniona decyzja potrzebna jej jest do przedłożenia w Urzędzie Skarbowym o zwrot nadpłaconego podatku, w ZUS i do nowego pracodawcy dla zachowania uprawnień pracowniczych.

Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia[...]., nr [...], orzeczono o odmowie zmiany własnej ostatecznej decyzji z dnia 17 marca 2010 r. o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 18 lutego 2010 r. i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 26 lutego 2010 r. do dnia 25 sierpnia 2010 r.

Wojewoda D. decyzją z dnia[...]., nr [...]utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji z dnia[...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 190/13 uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W motywach powyższego wyroku Sąd wskazał , że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Jeśli organ , do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postepowania ma wątpliwości co do tego , czego dotyczy wniosek , obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. W związku, że strona w swoim wniosku nie wskazała precyzyjnie , w jakim trybie żąda wzruszenia decyzji ostatecznej , organ administracji obowiązany był zwrócić się do strony z zapytaniem, czy jej wniosek jest żądaniem: 1) wznowienia postępowania w sprawie, 2) stwierdzenia nieważności, 3) uchylenia decyzji w trybie art.155 k.p.a.. Natomiast decyzja wydana w sprawie przez organ administracji z zastosowaniem jednego z wymienionych wyżej trybów , lecz bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia przez stronę prawnego charakteru jej wniosku narusza prawo. Z tych powodów wymienionym wyżej wyrokiem wyeliminowano z obrotu zarówno decyzję organu odwoławczego jak i organu pierwszej instancji.

Wykonując zalecenia Sądu organ pierwszej instancji pismem z dnia 10 września 2013 r., zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie żądania z dnia 7 sierpnia 2012 r. odnośnie decyzji administracyjnej z dnia [...]nr [...] orzekającej o uznaniu z dniem 18 lutego 2010 r. za osobę bezrobotną oraz przyznaniu prawa do zasiłku od 26 lutego 2010 r. do 25 sierpnia 2010 r. W związku z tym, że skarżąca pismem z dnia 22 września 2013 r. odmówiła sprecyzowania swojego wniosku, Prezydent Miasta W. uznał, że przedmiotowy wniosek dotyczy żądania zmiany ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji i decyzją z dnia [...]r., nr [...]orzekł o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 17 marca 2010 r. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych :

1.Strona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w dniu 18 lutego 2010 r. Decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r. nr [...], przyznano stronie status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 lutego 2010 r. do dnia 25 sierpnia 2010 r. w wysokości 100% podstawowej kwoty zasiłku określonej w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

2. W dniu 2 kwietnia 2012 r. strona złożyła w urzędzie pracy oświadczenie informujące do tym , że w 2010 r. otrzymała trzymiesięczne odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę, na poparcie czego dołączyła wyrok Sądu Rejonowego dla W. - , Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt[...], zasądzający na jej rzecz odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę w wysokości 6 378 zł. Pismem z dnia 3 kwietnia 2012 r. pracodawca strony Spółka A. we Wrocławiu poinformował urząd pracy, że wymieniona kwota stanowiła trzymiesięczne wynagrodzenie brutto.

3. Decyzją z dnia [...]r., nr [...]Prezydent Miasta W. orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych wypłaconego za okres od dnia 26 lutego 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. w kwocie 1505, 70 zł jako świadczenia nienależnego. Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...]r., nr [...]r. utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji . Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Według organu I instancji wobec nie wybrania przez stronę innych trybów jak zmiana decyzji w oparciu o art.155 k.p.a. , do niego należy ocena zaistnienia przesłanek normatywnych , wynikających z tego przepisu . Zdaniem organu strona nie wykazała ,że za zmianą decyzji przemawia interes społeczny . Powoływanie się przez nią na art. 273 k.k. nie jest argumentem będącym podstawą do zmiany decyzji ostatecznej , albowiem decyzja z dnia 17 marca 2010r. wydana została na podstawie obowiązujących w określonym czasie przepisów i jest prawidłowa. Wiąże ona zarówno organ jak i stronę , a także jest ważna w zakresie czasowym. Fakt ,że później jej skutek czasowy został skorygowany przez inną decyzję administracyjną nie oznacza ,że jest ona nieprawidłowa. Wszystkie bowiem wydane akty administracyjne stanowią o obowiązkach strony. W związku z tym nie ma konieczności zmiany decyzji, zaś aktualny stan prawny pomiędzy organem , a stroną określany jest w wydawanych na wniosek zaświadczeniach, które stanowią ważny potwierdzający dokument prawny .

Organ I instancji wyjaśnił ,że po zmianie stanu faktyczno-prawnego jest wystawiane specjalne zaświadczenie informujące i potwierdzające aktualny stan w danej sferze po wykonaniu obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia przez stronę. W tym zakresie strona odebrała w dniu 20 .09.2012r. z urzędu pisemną informację , wyjaśniającą zaistniałą sytuację rozliczeniową z urzędem skarbowym ,a mianowicie , że po wpłaceniu na konto Funduszu Pracy kwoty do zwrotu , otrzyma potwierdzenie dokonania wpłaty i na tej podstawie otrzyma z urzędu skarbowego zwrot nadpłaconej zaliczki w następnym roku kalendarzowym po złożeniu zeznania podatkowego za rok poprzedni.

W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej E.P. podniosła zarzut naruszenia prawa, czemu- jej zdaniem - dał wyraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku w sprawie o sygn. akt [....], którym uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Według odwołującej decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...]r., nr [...] poświadcza nieprawdę , wobec tego domaga się wydania decyzji poświadczającej prawdę.

Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...]r., nr [....]wydaną z powołaniem się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji i dokonaną przez ten organ ocenę prawną tych ustaleń .

Zdaniem organu II instancji , z akt sprawy wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Wrocławiu z dnia [...]r. została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. W dniu rejestracji tj. 18 lutego 2010 r. zainteresowana spełniała warunki do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku w kwocie 100% podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie więc z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a tej ustawy stronie został przyznany zasiłek dla bezrobotnych po 7 dniach od zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. na okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Dopiero okoliczności, które nastąpiły po wydaniu powyższej decyzji, tj. wyrok Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieście z dnia [...]r. sygn. akt [...]nakazujący byłemu pracodawcy tj. spółce A wypłatę odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie o pracę w wysokości 6.378 zł brutto, wpłynęły na wydanie kolejnej decyzji , orzekającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. Z załączonych akt sprawy wynika, że o treści art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy strona była informowana już 23 lutego 2010 r. przez urząd pracy, co potwierdziła własnoręcznym podpisem.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 17 marca 2010 r. jest decyzją prawidłową, nie jest dotknięta wadami kwalifikowanymi, które uzasadniałyby wznowienie postępowania albo stwierdzenie jej nieważności. Natomiast uchylenie lub zmiana ostatecznej (prawidłowej) decyzji administracyjnej w trybie art.155 k.p.a. możliwa jest wtedy, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki :

- strona nabyła prawo na mocy decyzji ostatecznej,

- strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej,

- przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji,

- za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Według organu z treści tego przepisu wynika, że ma on charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca użył słów, iż "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być (...) uchylona lub zmieniona..." Powyższe oznacza, że do organu rozstrzygającego należy nie tylko ocena tego, czy w konkretnej sprawie występują racje społeczne lub słuszny interes strony, przemawiające za uchyleniem lub zmianą ostatecznej decyzji administracyjnej, ale też poddana została uznaniu organu ocena zasadności uwzględnienia istniejących racji społecznych lub słusznego interesu strony. Decydując o tym, czy w danej sprawie, w ustalonym stanie prawnym, istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, skłaniające organ do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, organ może brać pod uwagę takie czynniki jak wykładnia prawa, ustalenia co do stanu faktycznego po wydaniu decyzji ostatecznej, bądź zmiany w orzecznictwie w danym zakresie. Ponownie podkreślił organ II instancji ,że decyzja z dnia [...]r. jest decyzją prawidłową, wydaną na podstawie obowiązujących przepisów, które ustawodawca określił w sposób sztywny i bezwarunkowy. Zgodził się z organem pierwszej instancji, że strona nie wykazała zaistnienia obligatoryjnych przesłanek "interesu społecznego" ani "słusznego interesu strony", bowiem nie jest w interesie społecznym zmiana przedmiotowej decyzji, która dotyczy indywidualnej sprawy.

Natomiast odnosząc się do argumentu strony podnoszącego , że zmieniona decyzja jest niezbędna do przedłożenia w Urzędzie Skarbowym, w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji rozliczeniowej z tym urzędem, organ odwoławczy wskazał ,że strona otrzymała już pisemne wyjaśnienia z urzędu pracy w powyższej sprawie. Wynika z niego jednoznacznie , że po wpłaceniu na konto Funduszu Pracy kwoty do zwrotu, otrzyma potwierdzenie dokonania wpłaty i na tej podstawie otrzyma z Urzędu Skarbowego zwrot nadpłaconej zaliczki w następnym roku kalendarzowym po złożeniu zeznania podatkowego na następny rok. W tym celu nie ma konieczności zmiany decyzji administracyjnej. Jak wynika z informacji uzyskanej z Powiatowego Urzędu Pracy we W., w drodze egzekucji na konto Funduszu Pracy wpłynęła kwota 1.388,60 zł, natomiast obowiązek zwrotu stanowiła kwota 1.505,70 zł, pozostała więc do spłaty kwota 117,10 zł. Po jej wpłacie strona uzyska stosowne zaświadczenie niezbędne do przedłożenia w Urzędzie Skarbowym.

Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której E.P. podniosła zarzut naruszenia prawa, a mianowicie art. 271 i 273 k.k. poprzez dopuszczenie do obrotu prawnego decyzji z dnia 17 marca 2010 r., która poświadcza nieprawdę. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że swoje żądanie sprecyzowała we wniosku do Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...]r., w odwołaniu do W. D. z dnia [...]r. oraz w skardze do Sądu z dnia 21 lutego 2013 r., domagając się anulowania decyzji naruszającej polskie prawo karne i poświadczającej nieprawdę.

Skarżąca wywodziła , że pomimo wyroku tut. Sądu z dnia [...]r., sygn. akt [...]uchylającego zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji , Prezydent W. i Wojewoda Dolnośląski wydali ponownie decyzje o identycznej treści jak te uchylone, które - jej zdaniem - naruszają prawo.

W związku z powyższym skarżąca domagała się anulowania decyzji z dnia 17 marca 2010 r., która jej zdaniem poświadcza nieprawdę i wydania decyzji, która jest zgodna z prawdą, tj. określa na jaki okres i w jakiej kwocie przyznano zasiłek lub anulowania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych bez winy skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą ją argumentacją .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku ze sformułowanym w skardze wnioskiem strony o anulowanie decyzji z dnia 17 marca 2010 r. i wydanie decyzji, która jest zgodna z prawdą, tj. określa na jaki okres i w jakiej kwocie przyznano zasiłek lub anulowania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych wyjaśnić na wstępie należy , że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd , następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami , lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy , o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.

Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził ,aby była ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym i zastosowano przepisy prawa zgodne z przedmiotem sprawy.

W punkcie wyjścia rozważań nad zasadnością skargi należy zauważyć, że badana sprawa jest po raz drugi przedmiotem osądu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Przy czym ocena prawna tutejszego Sądu zawarta w wyroku z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 190/13 dotyczyła wyłącznie wskazania sposobu procedowania , a przede wszystkim obowiązków nałożonych na organ administracji państwowej w przypadku , gdy wniosek ( podanie ) inicjujący postępowanie administracyjne jest nieprecyzyjny lub wieloznaczny w swej treści .

Rozpoznając po raz kolejny sprawę organy przy jej rozstrzyganiu związane były zarówno oceną prawną, jak i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 190/13, co wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 z późn. zm. ) ( zwaną dalej p. p. s. a. ) . Również wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprawę ponownie związany jest oceną prawną wyrażoną we wcześniejszym orzeczeniu sądu administracyjnego, co wynika z art. 153 wskazanej wyżej ustawy. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.).

Oceniając pod takim kątem badaną sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przez organ administracyjny postanowień art. 153 p.p.s.a. Nie można bowiem zgodzić się z zarzutem skarżącej, że w postępowaniu przeprowadzonym po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 5 czerwca 2013r. nie uwzględniono w całości zawartej w nim oceny wskazującej na wadliwość kontrolowanego postępowania administracyjnego, związaną z zaniechaniem przez organ administracji państwowej wyjaśnienia intencji przedmiotowego wniosku skarżącej z dnia 7 sierpnia 2012r. Z materiału aktowego sprawy wynika, że organ podjął próbę wyjaśnienia prawnego charakteru jej wniosku , a w szczególności w jakim trybie domaga się weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej , o czym świadczy pismo Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu z dnia 10 września 2013r. ( znak [....] ) . Natomiast reakcja strony na wspomniane wyżej pismo , zawarta w jej piśmie z dnia 22 września 2013r. nie pozwoliła wprost na odkodowanie jej intencji , w jakim nadzwyczajnym trybie domaga się ona wzruszenia ostatecznej decyzji. Skoro zatem w taki sposób strona zareagowała na wezwanie organu administracji , to działanie organu- również w świetle tylko samych twierdzeń wynikających z wniosku strony – nie narusza zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec tego trafnie organ mając na uwadze literalną treść przedmiotowego wniosku , w którym strona domagała się zmiany decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 17 marca 2010 r., nr [...]w określony we wniosku sposób , zakwalifikował go żądanie zmiany tej decyzji w trybie art.155 k.p.a. Nie można bowiem przerzucać na stronę wyboru określonego trybu postępowania, a zarazem oceny istnienia przesłanek umożliwiających wszczęcie określonego postępowania nadzwyczajnego, do której to oceny zobowiązany jest jednak organ.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że każde z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych jest postępowaniem samodzielnym, a więc dotyczącym sprawy administracyjnej odrębnej od tej, która została zakończona decyzją ostateczną, w stosunku do której mają być formułowane oceny odnośnie możliwości wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przy czym weryfikacja rozstrzygnięć w poszczególnych trybach nadzwyczajnych jest zarazem podporządkowana zasadzie niekonkurencyjności, a zatem usunięcie określonego rodzaju wady może nastąpić tylko i wyłącznie we właściwym trybie, a zarazem tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Wobec tego wdrożenie przed organ administracji określonego trybu nadzwyczajnego, zależy z jednej strony od zbadania przez organ istnienia przesłanek pozwalających wszcząć i przeprowadzić właściwe postępowanie, a impulsem do takiego działania organu może być również wniosek strony, aczkolwiek w określonych przypadkach organ administracyjny zobligowany jest działać z urzędu. W tym zakresie wskazać należy, że zasadą postępowania administracyjnego jest takie jego odformalizowanie, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Stosownie bowiem do treści art. 61 § 1 kpa, żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2006 r. II OSK 1004/05, LEX nr 266429). Uznać zatem należy, że wniosek strony inicjujący postępowanie administracyjne wiąże organ wyłącznie co do treści żądania, nie jest więc konieczne dokonanie kwalifikacji prawnej tego żądania przez stronę , a jeżeli z treści tego żądania wynika okoliczność, która może być uznana za podstawę zastosowania odpowiedniego trybu nadzwyczajnego, organ administracji zobligowany jest dokonać właściwych – przewidzianych prawem - czynności procesowych, mających na celu zbadanie zasadności wszczęcia i prowadzenia właściwego postępowania.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów badanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organ administracyjny prawidłowo zakwalifikował wniosek strony w przedmiocie trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. przytaczając przesłanki uzasadniające zastosowanie trybu z art.155 k.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należy, że jedną z ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej, wyrażona w art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzje administracyjne ostateczne mogą być zmienione lub, uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych. Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określa art. 155 k.p.a., przewidujący możliwość wzruszenia decyzji tworzącej prawa nabyte Zmiana lub uchylenie decyzji na tej podstawie prawnej może dotyczyć decyzji zarówno wadliwych, jak i prawidłowych. Zastosowanie powyższego przepisu do decyzji wadliwej może nastąpić tylko wówczas, gdy wady takiej decyzji lub postępowania poprzedzającego jej wydanie nie dają postawy do jej wzruszenia w innych trybach przewidzianych do eliminacji tego typu wadliwości . Z treści art. 155 k.p.a. wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie możliwe jest tylko wtedy, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z omawianego przepisu również wynika, że do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Z powyższych uwag wynika więc, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego- nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z dwóch tylko punktów widzenia, a mianowicie, czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji oraz czy za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa ,że przewidziany w art. 155 k.p.a. tryb weryfikacji decyzji ostatecznych niedotkniętych wadami kwalifikowanymi, może mieć zastosowanie w przypadku decyzji , przy wydaniu których organ administracyjny miał pewne luzy decyzyjne, czyli do decyzji uznaniowych, a nie do decyzji związanych, przy wydawaniu których organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższego wynika, że w trybie art. 155 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 155 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa.

W analizowanej sprawie decyzja , której dotyczy przedmiotowy wniosek , a więc decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia 17 marca 2010 r. nr [...], którą przyznano skarżącej status osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 lutego 2010 r. do dnia 25 sierpnia 2010 r. w wysokości 100% podstawowej kwoty zasiłku jest niewątpliwie decyzją związaną, co jednoznacznie wynika z brzmienia art. art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy .Prawidłowo zatem organ stwierdził brak podstaw do uznania, że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny. Interpretacja pojęcia interesu społecznego w rozumieniu art. 155 k.p.a. nie może bowiem sprowadzać się do naruszania obowiązujących przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skoro warunkiem dopuszczalności wzruszenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia lub zmiany decyzji nie pozostaje w sprzeczności z przepisami szczególnymi .

Z kolei subiektywne poczucie skarżącej o poświadczaniu przez decyzję nieprawdy nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 155 k.p.a., a tym samym stanowić przesłanki wzruszenia ostatecznej decyzji . Nie można również uznać za słuszny interes strony w świetle art. 155 k.p.a. jej dążenia do innej oceny – z punktu widzenia nowych okoliczności , które zaistniały po wydaniu decyzji ostatecznej - przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani też go zastępować , bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa. Przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem.

Natomiast w postępowaniu, o których mowa w art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalna merytoryczna kontrola wydanego rozstrzygnięcia. Strona nie może zatem, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. W przeciwnym wypadku postępowanie określone w art. 155 k.p.a. służyłoby do ponownego rozpoznania sprawy już zakończonej ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". Prowadziłoby to do niedopuszczalnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Organ administracji nie jest zatem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy , lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem zbadania dwóch przesłanek, o jakich była mowa wyżej .

Oznacza to, że organ nie może oceniać poprawności wcześniej wydanej decyzji. Skutkiem tego również Sąd nie dokonuje oceny wcześniej wydanej decyzji, lecz tylko kontroluje decyzje, którą podjęto na podstawie art. 155 k.p.a. Przy czym zmiana decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w granicach sprawy administracyjnej rozstrzygniętej tą decyzją. Zatem celem takiego postępowania jest rozważenie - na podstawie uznania administracyjnego - czy istnieją w danym stanie faktycznym i prawnym przesłanki podyktowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji.

Oceniając w takim kontekście wydaną w sprawie decyzję zgodzić się należy z organami obu instancji ,że wskazana wyżej decyzja z dnia [...] r. jest decyzją prawidłową, wydaną na podstawie obowiązujących przepisów. Skoro w dniu rejestracji tj. 18 lutego 2010 r. skarżąca spełniała warunki do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku w kwocie 100% podstawowej wysokości zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit a tej ustawy został jej przyznany zasiłek dla bezrobotnych po 7 dniach od zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrocławiu na okres nieprzekraczający 6 miesięcy. Dopiero okoliczności, które nastąpiły po wydaniu wspomnianej wyżej decyzji, tj. wyrok Sądu Rejonowego dla W. - Śródmieście nakazujący byłemu pracodawcy skarżącej wypłatę odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie o pracę, wpłynęły na wydanie kolejnej decyzji orzekającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku.

Natomiast fakt wydania decyzji orzekającej o obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych nie oznacza automatycznie wadliwości decyzji przyznającej taki zasiłek , a tym samym nie uzasadnia samo przez się zaistnienia po jej stronie słusznego interesu. Ma rację organ odwoławczy , kiedy wywodzi wydanie decyzji "korygującej" (o zwrocie nienależnego zasiłku) na skutek późniejszej zmiany okoliczności nie oznacza jednak, że decyzja pierwotna (przyznająca prawo do zasiłku) jest wadliwa i że zachodzi konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Wskutek tak dokonanej zmiany nastąpiłoby wówczas zaburzenie trwałości prawomocnej decyzji administracyjnej, na podstawie której nastąpiła już wypłata należnego świadczenia.

Trafnie zatem organy orzekające w sprawie uznały ,że przedstawionych przez skarżącą motywów nie można uznać za podstawę zmiany decyzji ostatecznej. Tym samym skarżąca nie wykazała zaistnienia obligatoryjnych przesłanek interesu społecznego ani słusznego interesu strony – nie jest przecież w interesie społecznym zmiana decyzji, która dotyczy indywidualnej sprawy zasiłkowej.

Pozbawiony doniosłości prawnej jest także zarzut skargi podnoszący naruszenie przepisów art. 271 i art. 273 k.k. , albowiem nie miały one zastosowania w toczącym się postępowaniu administracyjnym . Za zmianą decyzji ostatecznej nie mogą również przemawiać argumentacja skarżącej, według której zmieniona decyzja jest niezbędna do przedłożenia w urzędzie skarbowym w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji rozliczeniowej z urzędem. W tym zakresie skarżąca uzyskała już z urzędu pracy stosowną ,odpowiadająca prawu informację ,zgodnie z którą po wpłaceniu na konto Funduszu Pracy kwoty do zwrotu, otrzyma potwierdzenie dokonania wpłaty i na tej podstawie otrzyma z Urzędu Skarbowego zwrot nadpłaconej zaliczki w następnym roku kalendarzowym po złożeniu zeznania podatkowego na następny rok i w tym celu nie ma konieczności zmiany decyzji administracyjnej.

Konkludując powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, bowiem argumenty skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła okoliczności umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony.

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną należało oddalić.