Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 642/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1409
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Prezydent [...] (dalej: "Prezydent", "organ pierwszej instancji") na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 690 ze zm.; dalej: "u.p.z."), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") uznał W. M. (dalej: "skarżący") za osobę bezrobotną z dniem [...] listopada 2021 r. oraz odmówił mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu rejestracji skarżący spełniał warunki do uznania go za osobę bezrobotną. Natomiast suma okresów, o których mowa w art. 71 ust.1 i 2 u.p.z., przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, jest krótsza niż 365 dni lub podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy jest kwota niższa od minimalnego wynagrodzenia, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku.

Pismem z [...] grudnia 2021 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji Prezydenta, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie prawa do zasiłku. Podkreślił, że oferta pracy nr [...], na podstawie której aplikował do [...] S.A., była sprzeczna z prawem, a pracując przez okres próbny w ww. spółce, nie posiadał obowiązkowej "książeczki sanepidu", pomimo zapewnień kierownictwa spółki o pomocy w jej uzyskaniu. Zdaniem skarżącego, jego umowa zlecenia z [...] S.A. była fikcyjna, dlatego wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] m.in. o ustalenie stosunku pracy i wysokości wynagrodzenia.

Decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej: "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji", "Wojewoda"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że suma okresów uprawniających do zasiłku, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z., na przestrzeni 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącego w Urzędzie Pracy [...], jest krótsza niż 365 dni. Okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji skarżącego przypadał od [...] do [...].

Jak podniósł Wojewoda, z danych zawartych we wniosku o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy wynika, iż ostatnią aktywnością zawodową skarżącego, mieszczącą się w okresie uprawniającym do zasiłku, było świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia na rzecz [...] S.A. od [...] do [...]. Poprzedni okres aktywności zawodowej skarżącego zakończył się [...] stycznia 2008 r. Organ drugiej instancji dostrzegł również, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego podstawę wymiaru składek w okresie świadczenia przez skarżącego usług na rzecz [...] S.A., przy czym odstąpił od wyjaśnienia tej kwestii, bowiem doliczenie okresu świadczenia tych usług, tj. [...] dni nie miałoby wpływu na wynik sprawy.

Akcentując bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z., organ odwoławczy skonstatował, iż skoro skarżący udokumentował 0 dni z 365 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku, to nie może mu zostać przyznane prawo do zasiłku.

Odnośnie argumentacji odwołania, Wojewoda stwierdził, że nieprawidłowości w zgłoszonej ofercie pracy czy pozew sądowy o ustalenie stosunku pracy i wysokości wynagrodzenia nie mają wpływu na przyznanie prawa do zasiłku. Skarżący wykonywał umowę zlecenia przez [...] dni, a ostatni wykazany okres jego aktywności zawodowej zakończył się [...], a więc nie mieścił się w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Zaliczenie ww. [...] dni, obejmujących świadczenie usług na rzecz [...] S.A., do okresu uprawniającego do zasiłku, skutkowałoby posiadaniem przez skarżącego [...] z wymaganych 365 dni okresów uprawniających do zasiłku, co i tak nie stanowiłoby podstawy przyznania mu prawa do zasiłku.

Powyższa decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zażądał ponownego rozpatrzenia decyzji wydanej przez organ drugiej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że od [...] r. nie mógł wykonywać pracy zarobkowej, gdyż sprawował stałą opiekę nad bardzo schorowaną matką.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy zawnioskował o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta nie naruszają prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z., prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni,

b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

c) świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2,

d) opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niewymienionym w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c, w wysokości 9,75% przeciętnego wynagrodzenia za każdy miesiąc zatrudnienia,

h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,

i) był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

W myśl art. 71 ust. 2 pkt 3 u.p.z. do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okres pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w pkt 1, renty szkoleniowej oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej albo zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków i świadczenia, z uwzględnieniem kwoty składek na ubezpieczenia społeczne, stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.

Przepisy art. 71 ust. 1 i ust. 2 u.p.z. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych w nich zasad, co implikuje brak możliwości uznaniowego ustalania okresów, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych i zaliczenia do stażu zasiłkowego okresów innych niż enumeratywnie w nich wymienione (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA"` z 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2888/16 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). Zatem okres 18 miesięcy, w ciągu których bezrobotny zobowiązany jest udokumentować zatrudnienie lub inne okresy zaliczane do stażu w łącznej liczbie 365 dni, może być liczony tylko do dnia rejestracji.

W niniejszej sprawie skarżący zarejestrował się w Urzędzie Pracy [...] [...] listopada 2021 r., czyli 18-miesięczny okres przypadający bezpośrednio przed datą rejestracji trwał od [...] do [...]. W tym okresie, jak wynika z dokumentacji, skarżący jedynie świadczył usługi na rzecz [...] S.A., w ramach umowy zlecenia, przez [...] dni (od [...] do [...]). W konsekwencji organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie udokumentował wymaganych 365 dni okresów uprawniających do przyznania prawa do zasiłku.

Raz jeszcze podkreślić należy, że rozstrzygnięcie w zakresie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest decyzją związaną i nie jest wydawane w warunkach uznania administracyjnego umożliwiającego organowi przyjęcie bardziej elastycznej postawy w zakresie kierunku rozstrzygnięcia (vide wyrok NSA z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 1211/21). Ustawodawca jednoznacznie i w sposób całościowy określił przesłanki wymagane do ustalenia uprawnień do ww. świadczenia, których skarżący nie spełnił. Orzekając w sprawie skarżącego, organy nie mogły przyjąć innego okresu aniżeli ten określony wyraźnie w ustawie, tj. 365 dni mieszczące się w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Nie miały także podstaw do uwzględnienia podanej przez skarżącego okoliczności, która legła u podstaw braku jego aktywności zawodowej w ww. okresie, tj. sprawowania opieki nad chorą matką.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.