Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 867/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 242 § 2, art. 53
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi L. P. na czynność Starosty O. polegającą na żądaniu zapłaty odsetek z tytułu nieterminowego uregulowania należności publicznoprawnej związanej z opłatami za czynności geodezyjne i kartograficzne - oddala skargę -


UZASADNIENIE

L. P., dalej skarżąca, złożyła skargę na czynność Starosty O. polegającą na bezprawnym, w jej ocenie, żądaniu zapłaty odsetek z tytułu nieterminowego uregulowania należności publicznoprawnej związanej z opłatami za czynności geodezyjne i kartograficzne.

Zarzuciła naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej K.p.a., w związku z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 7d pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 oraz art. 40 ust. 3b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027), dalej Pgik, w zw. z art. 67 ustawy z dna 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2013, poz. 885 ze zm.), poprzez skierowanie do skarżącej żądania uiszczenia odsetek ustawowych od należności udokumentowanej przy pomocy faktury VAT wystawionej w dniu [...] lutego 2009 r. nr [...], dotyczącej opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne naliczone na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego (Dz. U 2004. 37.333), dalej Rozporządzenie MI, rozporządzenie wykonawcze, podczas gdy żądanie to nie znajduje żadnych podstaw prawnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przyznała, że na podstawie zawartej ze Powiatem O. umowy wykonywała usługi geodezyjne i kartograficzne związane z założeniem i modernizacją ewidencji geodezyjnej. Otrzymała dokumenty niezbędne do wykonania prac, choć w ocenie Skarżącej nieaktualne, a mimo to Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w O. 10 lutego 2009 r. wystawił fakturę VAT nr [...], która dokumentowała okoliczność obciążenia skarżącej w.w opłatami w kwocie 13 410,49 zł.

17 stycznia 2013 r. Powiat O. wezwał skarżącą do potwierdzenia salda w którym wskazano, że na dzień 31 grudnia 2013 r. występuje należność odsetkowa wynikająca z wystawionej wcześniej faktury VAT, w wysokości 8 458,87 zł.

Skarżąca nie zgadzając się z treścią wezwania, wezwała Starostę O. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wycofanie z obrotu prawnego tego żądania.

W ocenie skarżącej brak jest podstaw do żądania odsetek ponieważ.

1. opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne są daninami publicznoprawnymi w rozumieniu art. 217 Konstytucji R.P.

2. potwierdził to też sąd powszechny w postanowieniu Sądu Okręgowego w W., sygn. akt. [...], stwierdzając niedopuszczalność dochodzenia tych opłat w drodze sądowej przed sądem powszechnym;

3. brak możliwości dochodzenia spełnienia tego rodzaju świadczenia przed sądem powszechnym uniemożliwia dochodzenie odsetek. Nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie art. 481 Kodeksu cywilnego, bowiem hipotetyczne zobowiązanie nie wynika ze stosunku cywilnoprawnego łączącego wierzyciela i dłużnika.

4. nie mogą stanowić podstawy do naliczenia odsetek art. 60 w z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych (t.j. Dz.U. 2013, poz. 885 ze zm.) art. 40 ust. 2 pkt 3 tej ustawy czy przepisy wykonawcze tj. rozporządzenie Ministra Finansów z 5 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, (t.j. Dz.U. Z 2013 r., poz. 289). W dacie wystawienia faktury – [...] lutego 2009 r. nie obowiązywał żaden przepis, który przewidywałby, że skutkiem nieuiszczenia spornych opłat w terminie jest konieczność uregulowania odsetek za zwłokę;

5. nie znajdują w tego rodzaju sprawie zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej, które pozwalałyby uznać, iż doszło do powstania zaległości podatkowej względem, której winny być naliczane odsetki za zwłokę, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Potwierdzając okoliczności związane z łączącą strony umową, wystawioną fakturą VAT i jej wysokością wskazał, że:

a) skarżąca uiściła należność główną w wysokości 13 401,49 zł dopiero 20 lutego 2014r. bez odsetek;

b) opłaty do których uiszczenia skarżąca była zobowiązana są dochodami publicznymi (daninami publicznymi) – co wynika z art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Wpływy z tych opłat stanowią dochody powiatu, uiszczane na podstawie odrębnych przepisów – co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

c) sporne opłaty można zakwalifikować jako opłaty, zrównane z mocy art. 3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej, z podatkami. Obowiązek uiszczania tych opłat wynika wprost z ustawy Pgik a ich wysokość jest określona w Rozporządzeniu wykonawczym Ministra Infrastruktury. Na podstawie art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej do ich ustalania lub określenia na podstawie przepisów działu III Ordynacji podatkowej uprawnione są organy inne niż wymienione w art. 2 § 1 pkt 1 tej ordynacji.

d) opłaty podlegają egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 2 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

e) egzekucja jest możliwa co do należności głównej jak i odsetek bowiem odsetki są ściśle z tą należnością związane (wyrok WSA w Białymstoku z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 122/10).

Na rozprawie pełnomocnik organu jako podstawę prawną żądania odsetek wskazał ostatecznie art. 2 ust 2 i 53 ustawy ordynacja podatkowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 40 ust. 3c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 193 poz. 1287 ze zm.) "Udostępnianie danych i informacji zgromadzonych w bazach danych, o których mowa w art. 4 ust. 1a i 1b, standardowych opracowań kartograficznych, o których mowa w art. 4 ust. 1e, oraz innych materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także wykonywanie czynności związanych z udostępnianiem tych informacji, opracowań i materiałów zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego jest odpłatne, z zastrzeżeniem ust. 3d oraz art. 12 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1, art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej i art. 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne". Powyższy przepis stanowi podstawę prawną nałożenia opłaty. Obowiązek jej uiszczenia wynika zatem z przepisu prawa rangi ustawowej. Oznacza to jednocześnie, że nałożenie opłaty "geodezyjnej" jest czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a wystawiona faktura stanowi jedynie potwierdzenie jego obowiązku.

Nie kwestionowane jest także, że opłaty te stanowią należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym tzw. daniny publiczne, w rozumieniu art. 217 Konstytucji R.P.(por. też wyrok T.K. z 25 czerwca 2013 r., sygn. akt K 30/12).

Ma rację, co do zasady skarżąca, że brak jest podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o finansach publicznych, ponieważ ustawa ta weszła w życie 1 stycznia 2010 r. natomiast zobowiązanie powstało – jak to wynikało z faktury VAT – w 2009 r.

Do daty wejścia w życie ustawy o finansach publicznych czynność organu polegające na nałożeniu opłaty, była traktowana jako czynność materialno-techniczna. Nie była dla niej zastrzeżona forma decyzji czy postanowienia. Konieczne natomiast było aby strona niezadowolona wezwała na piśmie organ – w terminie 14 dni od dnia w którym dowiedziała się lub mogła się dowiedzieć o podjęciu czynności – do usunięcia naruszenia prawa (postanowienie NSA z 5.10. 2010 r, I OSK 1594/10). W tej sprawie skarżąca tak uczyniła.

Obecnie natomiast, po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o finansach publicznych, kwestia formy ustalenia opłaty za czynności geodezyjne i kartograficzne i właściwości organów, wymaga wydania decyzji.

Podstawę materialnoprawną do żądania uiszczenia opłaty wywieść należy z art. 40 ust. 3c ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast w zakresie odsetek z art. 53 § 1 w zw. z art. 2 § 2 ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 2 § 2 ustawy ordynacja podatkowa, w brzmieniu na datę powstania obowiązku zapłaty (Dz. U 2005.8.60), przepisy działu III ordynacji podatkowej stosuje się do opłat oraz nieopodatkowanych należności budżetu państwa, do których ustalenia oraz określenia uprawnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 tej ustawy organy. Z mocy § 3 organom tym przysługują uprawnienia organów podatkowych.

Nie ulega wątpliwości, że opłaty geodezyjne są nieopodatkowanymi należnościami budżetu państwa, stanowią dochody pobierane przez samorządowe jednostki budżetowe a więc mieszczą się przedmiotowo w dyspozycji art. 2 § 2 ordynacji podatkowej. Skoro tak, to na podstawie art. 2 § 2 ordynacji podatkowej stosuje się do tego rodzaju należności przepisy działu III ustawy ordynacja podatkowa, w tym więc art. 53 § 1-5. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy ordynacja podatkowa, od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki "naliczane są od dnia następnego po dniu upływu terminu płatności (...) lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego (§ 4).

Stosując odpowiednio te przepisy należy dość do wniosku, że od naliczonej należności głównej organ ma obowiązek naliczenia odsetek ustawowych począwszy od dnia następnego po dniu upływu terminu płatności.

W niniejszej sprawie faktura VAT została wystawiona [...].02.2009 r. z terminem płatności do 24 lutego 2009 r. natomiast skarżąca dokonała przelewu 22 stycznia 2014 r. (kopia przelewu i faktury stanowiąca załącznik do pisma organu z 2 czerwca 2014 r. Dlatego za okres od 5 lutego 2009 r. do daty zaksięgowania wpłaty na konto organu skarżąca zobowiązana jest do zapłaty odsetek ustawowych.

Zwrócić należy uwagę, że skarżąca nie kwestionowała w skardze wyliczonej przez organ należności odsetkowej.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, Sąd stwierdza, że powoływane przepisy art. 6a ust. 1 pkt 2 lit b, 7d pkt 1 są przepisami kompetencyjnymi jak chodzi o podmioty wchodzące w skład służby geodezyjnej i kartograficznej i precyzują katalog zadań poszczególnych organów administracji samorządowej. Art. 40 ust. 3 wskazuje podmiot uprawniony do gromadzenia i prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, art. 40 ust. 3b został uchylony przez art. 23 pkt 13 lit. a) ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz.U.2010.76.489) z dniem 7 czerwca 2010 r. (dotyczył zasady odpłatności w związku z wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i uzgadnianiem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu oraz związanych z prowadzeniem krajowego systemu informacji o terenie, udzielanie informacji, a także wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego). Przepisy te nie dają podstaw do uznania, że brak jest podstaw do obciążania geodetów opłatami za udostępnianie materiałów geodezyjnych i naliczania odsetek ponieważ obwiązek uiszczania opłat (należności głównej) za udostępnianie dokumentów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego wynika z art. 40 ust. 3c ustawy Pgik.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zasadnie zatem obciążono skarżącą obowiązkiem uiszczenia odsetek od należności głównej i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.