Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1368/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
odrzucono skargę 1 skarżącego
Powołane przepisy: article: art 101 ust 1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
article: art 58 par 1 pkt 5a , art 147
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 28 , art 20  ust 1 , art 3 ust     , art 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie . w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi osoby A. i osoby B. na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 27 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...] " - w miejscowości [...] I. w uwzględnieniu skargi osoby B. . stwierdza nieważność części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie działki [...] położonej w miejscowości [...] I. odrzuca skargę osoby A. II. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz osoby B. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Osoba A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się stwierdzenia nieważności Uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] z 27 marca 2018r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy "[...]" - w miejscowości [...] w części tekstowej i graficznej, odnoszącej się do nieruchomości nr [...] i[...] położonych w [...]. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła:

1) Naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.z.p. poprzez przekroczenie władztwa planistycznego Gminy i przeznaczenie terenów nie będących jej własnością na tereny działalności publicznej z możliwością lokowania na nich infrastruktury użyteczności publicznej, co naruszało ustalenie zawarte w załączniku Nr 1 do uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 16 marca 2010r. "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (dalej Studium);

2) Naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 ustawy p.z.p. poprzez pominięcie ustaleń zawartych w Studium w wyniku czego części obu nieruchomości objęte w załączniku graficznym Studium symbolami "MU" oraz "UM" w zaskarżonej uchwale zostały przeznaczone pod teren użyteczności publicznej UP-1 cechujący się znacznymi ograniczeniami w zakresie sposobu zagospodarowania, co stoi w sprzeczności z kierunkami wyznaczonymi przez Studium i wprowadza istotne zmiany w zasadach zagospodarowania, które należy brać pod uwagę przy wszelkich działaniach inwestycyjnych na danym terenie;

2) Naruszenie art. 20 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy p.z.p. poprzez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego, w którym grunty objęte granicami obu działek zostały sklasyfikowane jako teren użyteczności publicznej, na którym Gmina [...] planuje rozmieścić inwestycje celu publicznego o charakterze lokalnym w sytuacji, gdy Studium nie uwzględniało na danym obszarze takich inwestycji, a grunty mają charakter rolny;

3) Naruszenie art. 15 ust. 3 pkt 4 a) ustawy p.z.p. poprzez przyznanie zbyt szerokiego wachlarza możliwości zagospodarowania terenu UP-1 w zakresie podstawowym z możliwością lokowania dowolnych obiektów celu publicznego, przy jednoczesnym pominięciu konieczności oznaczenia granic dla rozmieszczenia takich inwestycji, co mija się z celem planistycznym, dla którego wprowadzono konieczność wskazywania stosownych granic już na etapie sporządzania planu a nie po jego uchwaleniu, a nadto powoduje zbyt daleko idące wątpliwości co do funkcji danego terenu;

4) Naruszenie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zw. z § 4 ust. 4 pkt 3 zaskarżonej uchwały poprzez wprowadzenie zakazu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie łączności publicznej (sieci telekomunikacyjne) jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi, co rażąco ingeruje w akt prawny rangi ustawowej i stoi w sprzeczności z zasadami przyzwoitej legislacji;

5) Naruszenie postanowień Rozdziału 2 pkt c) tiret czwarte Studium poprzez dopuszczenie w ekologicznym ciągu łąk o zwartej powierzchni kilku hektarów lokowania zabudowy wielkogabarytowej, charakterystycznej dla obiektów, które mogą wystąpić w zdefiniowanym obszarze UP-1, istotnie ograniczających spójność struktury przyrodniczej danego terenu w połączeniu z całkowitym wyeliminowaniem dotychczasowej funkcji rolnej gruntu - chronionej przez Studium.

W uzasadnieniu skargi osoba A. podała, że działka nr [...] została przejęta od jej matki przez Skarb Państwa w wyniku postępowania, o którym mowa w ustawie z 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin, a skarżąca zamierza wystąpić z wnioskiem o przyznanie jej prawa własności do tej działki. W przypadku drugiej nieruchomości nr [...], skarżąca jest jej współwłaścicielką. Lokowanie obiektów usług publicznych na jednej z dwóch działek będzie wiązać się z ingerencją w prawa własności skarżącej. Zdaniem skarżącej, zmiana przeznaczenia działek na tereny usług publicznych UP-1 ogranicza wykonywanie praw własności. Skarżąca nie planuje prowadzić na danym terenie usług publicznych. Zmiana planu nie pozwala skarżącej ulokować zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i związanych z nią urządzeń budowlanych. Wójt Gminy [...] pismem z 30 sierpnia 2019 r. wyjaśnił, że na danym terenie planuje się budowę boiska sportowego wraz z niezbędna infrastrukturą. W ocenie skarżącej, tak duże obiekty będą wymagały dużej powierzchni i będzie się wiązało z działaniami wywłaszczeniowymi, na co się nie zgadza. Nadto skarżąca poinformowała, że z VII sesji Rady Gminy [...] wynika, że organ planistyczny podjął działania na rzecz zmiany mpzp, w celu nieodpłatnego przekazania działek, a więc w celu nie związanym z kształtowaniem polityki przestrzennej.

Skarżąca argumentowała, że zaskarżona uchwała nie tylko nazbyt przyzwala na ingerencję wprawo własności ale także narusza ustalenia Studium. Z załącznika graficznego nr 2 do Studium wynika, że zmiana planu dotyczy terenów oznaczonych w Studium symbolami MU i UM. Ustalenia mpzp winny być konsekwencją zapisów przyjętych w Studium a sam plan winien stanowić uszczegółowienie tych zapisów. Organ planistyczny nie zważył na fakt, że są to tereny rolnicze, głównie PsIV, na których okresowo jest realizowany wypas bydła czy pozysk trawy. Ponadto grunt objęty planem stanowi otwartą przestrzeń, która wraz z sąsiednimi łąkami tworzy korytarz i ciąg ekologiczny wolny od zabudowy, na którym można prowadzić mniej intensywną działalność rolniczą. Tego typu tereny jako otwarte są wyłączone z zabudowy i chronione postanowieniami Studium. W ocenie skarżącej organ planistyczny powinien wskazać konkretne miejsce lokowania obiektów. W przypadku planowanego boiska sportowego wraz z niezbędną infrastrukturą należałoby wyznaczyć granice rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, co jest nieuzasadnione na danym obszarze w sytuacji, w której istnieje boisko sportowe [...] 500 m dalej. Strefa US wokół tego boiska jest systematycznie pomniejszana na rzecz strefy MNU eliminując strefę zasilania wód leczniczych, co godzi w walory środowiskowe uzdrowiska. Nadto skarżąca zauważyła, że spora część działki nr [...] to dolina potoku, a ten z kolei jest chroniony postanowieniami Studium i nie można obejmować tego obszaru symbolem UP-1 w tak bliskiej odległości jak to uczyniono. Zdaniem skarżącej zaskarżona uchwała wprowadza zakaz lokalizowania nowych napowietrznych sieci infrastruktury technicznej ingeruje w akt rangi ustawowej (ustawę o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych), co stanowi niedopuszczalne przekroczenie uprawnień organu planistycznego i narusza art. 6 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy p.z.p.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o oddalenie skargi.

Organ w kwestii naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przekroczenie władztwa planistycznego gminy zwrócił uwagę, że skarżąca nie jest właścicielką działki nr [...]. Działka ta jest własnością Skarbu Państwa w zarządzie [...] który akceptuje ustalone miejscowym planem przeznaczenie terenu.

Również działka nr [...] nie stanowi własności skarżącej. Skarżąca jest jej współwłaścicielką w ułamkowej części, co sama potwierdza w uzasadnieniu skargi. Tym samym skarżąca nie posiada uprawnień do samodzielnego decydowania w kwestiach dotyczących działki [...].

W kwestii naruszenia prawa własności organ zauważył, że uwzględnienie ochrony prawa własności (gdy weźmie się pod uwagę art. 6 ustawy p.z.p.) - nie oznacza zakazu ograniczenia tego prawa. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że o naruszeniu prawa, własności można mówić tylko wówczas, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy lub rozporządzania nią. Pozbawienie właściciela nawet znacznej części atrybutów korzystania (rozporządzania) rzeczą, nie może być rozumiane jako ingerencja w istotę prawa własności. W rozpatrywanej sprawie skarżąca może rozporządzać nieruchomością w zakresie wynikającym ze współwłasności nieruchomości i korzystać z niej w sposób wynikający z ustaleń planu miejscowego.

W celu zmiany miejscowego planu Rada Gminy [...], uchwałą intencyjną, podjętą w oparciu o obowiązujące Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zobowiązała Wójta Gminy do wykonania zadania opracowania zmiany miejscowego planu w zakresie obejmującym również działki nr [...] i [...] w [...]. Wójt Gminy zgodnie z obowiązującymi przepisami ogłosił w sposób określony w ustawie p.z.p. o możliwości składania wniosków do zmiany planu. W stosunku do w/w działek nikt wniosku nie złożył - również skarżąca. Następnie Wójt opracował projekt zmiany planu, który uzyskał wszystkie pozytywne uzgodnienia i opinie instytucji wymienionych w ustawie p.z.p. Dalsza procedura to wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu, o czym ogłoszono zarówno w prasie, na stronie internetowej gminy, w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicach ogłoszeń. Skarżąca nie złożyła żadnej uwagi do projektu zmiany planu wyłożonego do publicznego wglądu. Nikt nie przybył na dyskusję publiczną zorganizowaną w trakcie wyłożenia – skarżąca również.

Dokumentacja prac planistycznych zawiera wszystkie pisma świadczące o przeprowadzeniu procedury w sposób właściwy. Wyczerpano wszystkie prawne możliwości informowania o opracowywanym projekcie zmiany planu. Rada Gminy [...] uchwaliła projekt zmiany planu dopiero po przeprowadzeniu procedury zgodnej z prawem.

Ponadto organ zauważył, że Wojewoda [...], jako organ nadzoru, w wyniku oceny legalności przedmiotowej uchwały nie dopatrzył się naruszenia prawa zarówno w jej podejmowaniu jak i w przeprowadzonej procedurze planistycznej.

Organ wyjaśnił, że zarówno działka Skarbu Państwa nr [...] jak i działka nr [...] (współwłasność skarżącej) były przeznaczone w poprzednim m.p.z.p. Gminy "[...]" uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z 10 listopada 2010 r. na tereny usług turystyki, rekreacji i sportu, oznaczone symbolem UT o podstawowym przeznaczeniu terenu - Obiekty i urządzenia związane z turystyką, rekreacją i sportem (pensjonaty, ośrodki -wypoczynkowe, hotele, motele, urządzone pola biwakowe, baseny kąpielowe, obiekty o funkcji rozrywkowo-gastronomicznej, hale sportowe, boiska sportowe i t.p.). Przed zmianą planu miejscowego tereny te nie były przeznaczone na cele rolnicze lecz na tereny UT. Zadziwiające i nieuprawnione jest zatem twierdzenie skarżącej zawarte w uzasadnieniu, że zmiana planu nie pozwala skarżącej ulokować zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i związanych z nią urządzeń budowlanych. Skarżąca nie składała w tej sprawie żadnego wniosku do Wójta Gminy [...] W innym miejscu uzasadnienia skarżąca wskazuje na fakt, że przedmiotowy obszar to tereny rolnicze głównie PsIV, na których okresowo jest realizowany wypas bydła czy pozysk trawy. Ponadto grunt objęty planem stanowi otwartą przestrzeń, która wraz z sąsiednimi łąkami tworzy korytarz i ciąg ekologiczny wolny od zabudowy, na którym można prowadzić mniej intensywną działalność rolniczą. Tego typu tereny jako otwarte są wyłączone z zabudowy i chronione postanowieniami Studium. Powyższe uwagi skarżącej, w ocenie organu, wzajemnie się wykluczają. Trudno do końca zrozumieć czy skarżącej chodzi o teren budowlany czy o teren rolniczy. W analizy skargi można tylko wywnioskować, że skarżąca chciałaby mieć możliwość lokowania zabudowy mieszkaniowej na działce już będącej jej współwłasnością, natomiast na działce stanowiącej własność Skarbu Państwa, o którą się stara, życzyłaby sobie przeznaczenie rolne. Organ zaznaczył, że władztwo planistyczne organów samorządowych może być ograniczone wyłącznie realnym istnieniem interesu publicznego bądź konkretnym (zdefiniowanym przepisem prawa materialnego.

Nieprawdziwy, zdaniem organu, jest zarzut, że zaskarżona uchwała narusza art. 20 ust. 1 i art. 9 ust. 4 i art. 10 ust. 2 pkt 6 ustawy p.z.p. i jest sprzeczna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] . Zgodnie ze Studium, teren działek nr [...] i [...] w [...] położony jest:

a) W strefie przyrodniczo-funkcjonalnej "3" - Nisz osadniczych poszczególnych wsi – możliwe i wskazane do intensywniejszego zagospodarowania i koncentracji zabudowy mieszkalnej, usługowej, lecznictwa uzdrowiskowego w [...] , usług komercyjnych, produkcji i rekreacyjnej.

b) W następujących strefach rozwoju struktury osadniczej:

-"MU" Strefa osadnicza korzystna dla intensywnego rozwoju mieszkalnictwa, usług oraz funkcji techniczno-produkcyjnej o uciążliwości nie przekraczającej granic własności. Rozwój poprzez intensyfikację zabudowy, adaptacje, modernizacje i zmiany funkcji -przy zachowaniu rygorów ochronnych środowiska przyrodniczego. Obowiązuje kompleksowe wyposażenie w infrastrukturę techniczną.

- " UM" Strefa rozwoju usług centro twórczych do intensywnego rozwoju, obejmująca tereny usług administracji, kultury, obsługi mieszkalnictwa, turystyki, i rekreacji oraz tereny mieszkalnictwa w centrum [...] i [...] . Rozwój poprzez intensyfikację zabudowy oraz utrzymanie, remonty, przekształcenia istniejącej zabudowy oraz zmiany funkcji, podnoszenie standardów obiektów użyteczności publicznej - przy zachowaniu rygorów ochronnych środowiska przyrodniczego, kulturowego i ochrony krajobrazu. Obowiązuje kompleksowe wyposażenie w infrastrukturę techniczną. Dodatkowo część tekstowa Studium stanowi, że cyt: Ustalone kierunki zagospodarowania przestrzennego w obrębie poszczególnych stref osadniczych należy rozumieć jako główne kierunki rozwoju, które powinny dominować w określonej strefie. Ostateczne przesądzenia, również z uwagi na skalę opracowania będą określone w planach miejscowych.

W świetle powyższych zapisów studium, przeznaczenie działek nr [...] i [...] na cele usług publicznych jest całkowicie zgodne z ustaleniami Studium. Nieprawdziwe jest zatem twierdzenie skarżącej, że uchwała stoi w sprzeczności z kierunkami wyznaczonymi przez Studium oraz, że Studium nie uwzględnia na tym obszarze inwestycji celu publicznego i wprowadza istotne zmiany w zasadach zagospodarowania. Organ zaznaczył, że powyższe działki w poprzednim planie miejscowym z 2010 r. nie były przeznaczone na cele rolnicze lecz na cele usług turystyki, rekreacji i sportu (w tym również usługi publiczne), dla których plan miejscowy ustalał również inne warunki i zasady zagospodarowania niż dla terenów rolnych.

W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 3 pkt 4a ustawy p.z.p. poprzez pominięcie oznaczenia granic rozmieszczenia inwestycji celu publicznego organ wskazał, że powyższy przepis nie odnosi się do konkretnych inwestycji (obiektów) lecz do terenów cyt. "W planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb: 4a) granice terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oznaczeniu lokalnym". Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 26 sierpnia 2003r. (Dz. U. Nr 164 poz. 1587) stanowi, że projekt rysunku planu miejscowego powinien zawierać między innymi linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania oraz ich oznaczenia. Linie rozgraniczające tereny usług publicznych zostały wskazane na rysunku zmiany planu i oznaczone symbolem UP-1. Tym samym nie może być mowy o naruszeniu przepisów ustawy p.z.p.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 46 ust. 1 ustawy z 1 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w zw. z § 4 ust. 4 pkt 3 zaskarżonej uchwały organ wskazał, że jest on bezpodstawny. § 4 ust. 4 pkt 3 zaskarżonej uchwały nie odnosi się do terenów usług publicznych UP-1 lecz do terenów stacji narciarskiej na [...] położonej poza granicami opracowania zmiany planu dla działek nr [...] i [...] . Zakaz lokalizacji napowietrznych sieci infrastruktury technicznej dotyczy narciarskich tras zjazdowych rejonu wyciągów i stacji narciarskich. Plan nie zakazuje na tym terenie realizacji sieci telekomunikacyjnej, ale z uwagi na obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa narciarzy, sieci infrastruktury technicznej nie mogą być wykonane jako napowietrzne.

Jako chybiony uznał również organ zarzut dotyczący naruszenia zapisu Studium zawartego w R.2 pkt c tiret 4. Zapis ten dotyczy wyłącznie wyznaczonych w Studium terenów otwartych, dla których cyt.: " Tereny otwarte, przeważnie rolno-zadrzewieniowe, zapewniające spójność struktur przyrodniczych regionu -korytarze i ciągi ekologiczne, pozostawia się w dotychczasowym użytkowaniu rolno-leśno-zadrzewieniowym. Powinien obowiązywać zakaz realizacji nowych obiektów kubaturowych. Istniejące obiekty utrzymuje się z dopuszczeniem ich rozbudowy i modernizacji, szczególnie pod katem ochrony środowiska. Możliwe niewielkie uzupełnienia nowej zabudowy w obrębie istniejących siedlisk. Gospodarka rolna i leśna winna być realizowana w harmonii z ekologiczną i ochronną rolą lasów i przestrzeni otwartych ".

Działki nr [...] i [...] zgodnie ze Studium położone są poza wyznaczonymi terenami otwartymi. Znajdują się w strefach: UM - rozwoju usług centra twórczych do intensywnego rozwoju, obejmująca tereny usług administracji, kultury, obsługi mieszkalnictwa, turystyki i rekreacji oraz tereny mieszkalnictwa w centrum [...] i [...] , MU - osadniczej korzystnej dla intensywnego rozwoju mieszkalnictwa, usług, oraz funkcji techniczno-produkcyjnej o uciążliwości nie przekraczającej granic własności, oraz dodatkowo w strefie przyrodniczo-funkcjonalnej "3"- nisz osadniczych poszczególnych wsi - możliwych i wskazanych do intensywniejszego zagospodarowania i koncentracji zabudowy mieszkalnej, usługowej, lecznictwa uzdrowiskowego w [...], usług komercyjnych, produkcji i rekreacyjnej. Działki nr [...] ,[...] ani w poprzednim miejscowym planie z 2010r., ani w Studium nie posiadały funkcji rolniczej. Skarżąca zatem mija się z prawdą jakoby funkcja rolna tych działek była chroniona przez Studium. W tym terenie nie występują również ciągi ekologiczne. Wszystkie ciągi ekologiczne na obszarze Gminy [...] zostały wskazane zarówno w Studium jak i w planie miejscowym i znajdują się poza granicami opracowania terenów objętych zaskarżoną uchwałą.

Nieprawdziwy jest również zarzut skarżącej, że tereny UP-1 zostały wyznaczone na cieku wodnym. Ciek wodny przepływa obok terenu UP-1 (poza granicami opracowania). Na rysunku zmiany planu nr 2, w obszarze analizowanego otoczenia zaznaczono tereny wód powierzchniowych wraz z obudową biologiczną (chroniącą ten ciek wodny), oznaczone symbolem WS.

W piśmie z 31 grudnia 2019 r. skarżąca, na wezwanie sądu, wyjaśniła, że nieruchomość [...] była własnością zmarłej osoby C. - matki skarżącej. Nieruchomość ta była częścią gospodarstwa rolnego przejętego przez Skarb Państwa Naczelnika Gminy [...] decyzją [...] /znak [...] /. Obecnie prawa własności do tej nieruchomości wykonuje [...] , który wstąpił w prawa [...] . Skarżąca jako zstępna jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 118 ust. 2a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2019 poz. 299 j.t.). Skarżąca w związku z innymi postępowaniami regulującymi stan prawny gruntów sąsiednich na przełomie roku 2018/2019, po wszechstronnej analizie dokumentacji prawnej, odkryła skalę naruszeń prawa przez różne organy, a także kierunki w jakich działa zaskarżany organ. W związku z tym skarżąca w pierwszej kolejności zamierza uruchomić postępowanie, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z rażącym naruszeniem art. 51 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U.1982.40.268) w wyniku naruszenia przepisów postępowania, w którym wydano decyzję [...] z pominięciem istnienia następców rolnika. Niezależnie, skarżąca oczekuje na rozstrzygnięcie sądu cywilnego w postępowaniu zabezpieczeniowym prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w odniesieniu do nieruchomości [...] . Wynik tego postępowania będzie konkretyzował działania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 156 k.p.a. jednak z uwagi na charakter postępowania zabezpieczeniowego oraz oczywisty konflikt interesów pomiędzy zaskarżonym organem, który chce przejąć nieruchomość, Skarżąca nie może ujawniać w postępowaniu sądowo-administracyjnym szczegółów z tego postępowania.

Odnosząc się do naruszenia interesu prawnego skarżąca wskazała, że Organ podjął zaskarżoną uchwałę nie dla celów, o których mowa w ustawie p.z.p. W ocenie skarżącej wyłącznym celem, dla którego podjęto zaskarżoną uchwałę jest chęć skorzystania przez organ z art. 24 ust. 5 pkt 1c ustawy z 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U.2019.817 j.t. z późn. zm. - dalej ustawa g.n.r.). Działania te godzą wprost w interes prawny skarżącej, albowiem skorzystanie przez organ z powyższej regulacji doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych, które będą przeszkodą dla stwierdzenia nieważności decyzji [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w odniesieniu do nieruchomości [...] . Skarżąca nadmieniła, że Rada Gminy [...] podjęła uchwałę w dniu 22 sierpnia 2019 r., w której wyraziła zgodę na nieodpłatne nabycie do zasobu nieruchomości Gminy [...] działki o numerze ewidencyjnym [...] (poprzednia numeracja [...] ) i do wykonania uchwały zobowiązała Wójta Gminy [...] . Zawarcie w uchwale z 22 sierpnia 2019 r. informacji o podejmowaniu działań na rzecz budowy boisk sportowych wraz z infrastrukturą przesądza o istnieniu bezpośredniego i realnego interesu prawnego. Tym bardziej, że Wójt Gminy [...] w piśmie 6 grudnia 2019 r. poinformował, że "Obecnie trwa procedura przygotowania wniosku do [...] w sprawie nieodpłatnego przejęcie od Skarbu Państwa nieruchomości [...] w miejscowości [...] ". Ponadto w ocenie skarżącej organ działa dwuetapowo. W pierwszym etapie chce przejąć nieruchomość [...] w drugim etapie podejmie działania wywłaszczeniowe wobec działki prywatnej [...] , również objętej zaskarżonym planem. Uzasadnieniem tych działań będzie wskazanie celu publicznego, które już poniekąd nastąpiło w uchwale organu z 22 sierpnia 2019 r. Nie bez powodu przecież organ planistyczny narzucił określony sposób zabudowy dla przyległej nieruchomości [...] Skarżąca kierując się doświadczeniem życiowym zdaje sobie doskonale sprawę, że na nieruchomości [...] z uwagi na uwarunkowania terenowe nie da się wykonać boisk sportowych wraz z infrastrukturą, natomiast na obu działkach [...] oraz [...] będzie to już możliwe. W przypadku natomiast niekorzystnego wyniku postępowania nieważnościowego, skarżąca będzie chciała dzierżawić od [...] nieruchomość [...] na podstawie przepisów art. 693-709 kodeksu cywilnego. Organ, który przy pomocy zaskarżonego planu przejmie nieruchomość, skutecznie uniemożliwi to skarżącej.

Ponadto abstrahując od realności inwestycji, budowa boisk sportowych wraz z infrastrukturą na działce [...] będzie się wiązała koniecznością wydania pozwolenia na budowę, a stroną będzie również właściciel nieruchomości przyległej ([...] ). Zatem decyzja dotykać będzie także i sfery prawnej skarżącej. Również i sytuacja odwrotna, gdy skarżąca będzie się starała o wydanie decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1 p. b. stroną będzie właściciel nieruchomości [...] , który na terenie UP-1, przy takim przeznaczeniu jakie wskazano w zaskarżonej uchwale, może lokować obiekty bardzo podatne na oddziaływania zewnętrzne. Będzie to dawało negatywny wynik rozstrzygnięć dla aktów administracyjnych wydawanych w sprawie skarżącej.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie ze skargi osoby A. . na uchwałę Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 27 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy " [...] " – w miejscowości [...]

Uzasadniając postanowienie Sąd wskazał, że jak wynika z treści skargi oraz pism procesowych skarżącej działającej przez pełnomocnika – osoby B. oraz z dokumentów przedłożonych do akt sprawy skarżąca w dacie złożenia skargi była współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. Nr [...] nie przysługiwało jej natomiast prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka ewid. nr [...] , gdyż prawo to przysługuje Skarbowi Państwa w zarządzie [...] . Na marginesie Sąd stwierdził, że okoliczność podnoszona przez skarżącą, że podjęła ona działania mające na celu stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą Skarb Państwa przejął własność działki ewid. nr [...] (pismo procesowe z 31.12. 2019 r. i z 19.01. 2020 r.) nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawy. Istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma natomiast okoliczność, że zarówno w dacie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 28 stycznia 2020 r., a następnie ogłoszenia rozstrzygnięcia w dniu 11 lutego 2020 r. skarżąca utraciła przysługujące jej prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] O powyższym powiadomiła Sąd w piśmie procesowym z dnia 31 grudnia 2020 r., w którym jednoznacznie poinformowała, że "od dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku do dnia [...] ., w którym to darowała ją osobie B. " była współwłaścicielką ww. nieruchomości. Do pisma dołączyła jako załącznik kserokopię postanowienia SR w [...] z dnia [...] o stwierdzeniu nabycia przez nią ¼ części spadku po zmarłej osobie C. (sygn. akt [...] . Wobec powyższego skarżąca, jako współwłaścicielka nieruchomości położonej w obszarze objętym skarżonym planem, tj. działki ewid. nr [...] w m. [...] miała legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały, jednak ze względu na przeniesienie przysługującego skarżącej prawa współwłasności do działki nr [...] w dniu 13.12.2019 r. utraciła interes prawny. Przeniesienie przez stronę skarżącą przysługującego jej prawa własności względem ww. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] skutkuje bowiem utratą legitymacji skargowej przez osobę A. , a w konsekwencji bezprzedmiotowość przedmiotowego postępowania. Dla sprawy istotny jest także fakt, iż nie przysługuje jej także prawo własności do nieruchomości oznaczonej jako działka Nr [...] .

Postanowienie to zostało na zasadzie art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylone postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2020 r.

Również 24 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w niniejszej sprawie postanowienie, w którym odmówił osobie B. . dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd ocenił stan faktyczny opisany już wcześniej w postanowieniu o umorzeniu postępowania tj. przeniesienie własności działki nr [...] w m. [...] umową darowizny z [...] przez osobę A. na rzecz osoby B. . Sąd uznał, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika jest bezzasadny, albowiem osoba B. . bierze już udział w postępowaniu jako skarżący.

W trakcie postępowania osoba B. – działający początkowo jako pełnomocnik skarżącej osoby A. a później również jako skarżący – składał liczne pisma procesowe, przedstawiając stanowisko w sprawie.

Podczas rozprawy w dniu 22 lipca 2020 r. Sąd zobowiązał pełnomocnika organu do:

1. złożenia pisma procesowego, w którym odniesie się do zarzutów skarżących zawartych w piśmie z dnia 25.06.2020r., przy czym Sąd zobowiązuje do złożenia wyjaśnień czy działki nr [...] ,[...] ,[...] stanowiły własność Gminy i zostały zbyte w toku procedury planistycznej,

2. przedstawienia mapy ewidencyjnej, na której uwidocznione będą działki nr [...] ,[...] ,[...] oraz nr [...] ,[...] ze wskazaniem jakie jest aktualne przeznaczenie każdej z działek, o których mowa w pkt 1, a jakie było przed podjęciem zaskarżonej uchwały.

Sąd zobowiązał również osobę B. , aby w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu pisma organu i mapy ostatecznie przedstawił wszystkie swoje argumenty w sprawie oraz odniósł się do tego pisma.

W wykonaniu ww. postanowienia Gmina złożyła pismo z dnia 4 sierpnia 2020 r. (k. 641) wraz z mapą. W piśmie podniesiono, że w dacie podejmowania przez Radę Gminy [...] zaskarżonej uchwały nr [...] (27 marca 2018 r.) zatwierdzającej zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] , jak i w toku całego poprzedzającego tę uchwałę postępowania, działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, obecnie w zarządzie [...] , który akceptuje ustalone miejscowym planem przeznaczenie terenu. Natomiast działka nr [...] w dacie podejmowania uchwały i wcześniej w toku postępowania była tylko we współwłasności skarżącej. [...] nie tylko nie kwestionował ustaleń planistycznych, ale też zobowiązał się do przekazania na rzecz Gminy własności działki [...] z przeznaczeniem na cel przewidziany w miejscowym planie. Ustaleń planu nie kwestionowali też współwłaściciele działki [...] . Tak więc Gmina [...] przy zachowaniu wszelkich procedur miała prawo dokonać zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób uwidoczniony w dokumentacji. To, czy Gmina sprzedawała nieruchomości stanowiące jej własność nie miało i obecnie też nie może mieć wpływu na ważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy [...] , bowiem sprzedaż odbywała się z zachowaniem obowiązujących rygorów i nie była przez nikogo kwestionowana, a odbywała się przed podjęciem zaskarżonej uchwały Rady Gminy.

Jeśli zaś zmiana planu stała się obowiązująca, to nabycie przez syna skarżącej własności działki nr [...] stanowi nabycie własności działki położonej w strefie UP-1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie do końca przekonuje też argumentacja skarżącej, że jest ona uprawniona na podstawie art. 118 ust. 2 a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2020. 174 - t.j. z dnia 2020.02.05) (na który skarżąca powołuje się w skardze) do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa własności nieruchomości (działki [...] , bowiem zgodnie z ust. 1 i 2 tego przepisu dotyczy wniosku tylko osób, którym przysługiwało prawo użytkowania działki gruntu lub prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich i tylko w zakresie działki będącej w ich użytkowaniu. Ustęp 2a tego artykułu stanowi natomiast, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności działki określonej w ust. 1 lub 2 może wystąpić również zstępny osoby uprawnionej, o której mowa w tych przepisach, który po śmierci tej osoby faktycznie włada, w zakresie odpowiadającym jej uprawnieniom, daną nieruchomością.

Gdyby nawet uznać (organowi nie jest znany przebieg postępowania w tej sprawie), że skarżąca spełnia powyższe warunki i uzyska własność działki nr [...] to uzyska własność działki położonej w strefie UP-1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podnieść przy tym należy, że przed kwestionowaną w skardze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowe działki były w strefie UT - tereny usług turystyki, rekreacji i sportu, a nie były to tereny rolne i stan ten nie był przez nikogo kwestionowany.

Reasumując, organ w całości podtrzymuje twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę oraz w dołączonych później dokumentach. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego podjęta została z zachowaniem przewidzianego w ustawie trybu, nie była kwestionowana przez właścicieli nieruchomości, którzy nie zgłaszali zastrzeżeń. Jeśli zaś w wyniku przekształceń własnościowych doszło do zmiany właścicieli przedmiotowych działek, to podnieść należy, że wiedzieli oni w jakiej strefie położone są działki których własność nabywają a jeśli im to nie odpowiada, to powinni wystąpić o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podając zakres tych zmian i ich uzasadnienie.

Osoba B. . przedłożył do akt sprawy dokumenty uzyskane od Wójta Gminy [...] w trybie dostępu do informacji publicznej (k. 567 do 704 akt sadowych), w tym miedzy innymi skan decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 14 stycznia 2016 r., znak [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie [...] , gmina [...] składający się z działek nr [...] o pow. 0,3603 ha, nr [...] o pow.0,3604 ha, nr [...] o pow. 0,2584 ha stanowiących własność Gminy [...] , w sposób następujący:

działka Nr [...] o pow. 0,3603 ha dzieli się na: działkę Nr [...] o pow. 0,1006 ha,działkę Nr [...] o pow. 0,0189 ha, działkę Nr [...] o pow. 0,1399 ha, działkę Nr [...] o pow. 0,1009 ha; działka Nr [...] o pow. 0,3604 ha dzieli się na działkę Nr [...] o pow. 0,1241 ha, działkę Nr [...] o pow. 0,1016 ha, działkę Nr [...] o pow. 0,1347 ha; działka Nr [...] o pow, 0,2584 ha dzieli się na działkę Nr [...] o pow. 0,1015 ha działkę Nr [...] o pow. 0,0307 ha, działkę Nr [...] o pow. 0,1262 ha.

Nadto z przedłożonego przez skarżącego pisma Wójta Gminy [...] z dnia 4 sierpnia 2020 r. (k. 655) wynika, że:

- podlegające podziałowi działki nr [...] ,[...] ,[...] bezpośrednio przed podziałem stanowiły własność Gminy [...] ,

- podlegająca podziałowi działka nr [...] bezpośrednio przed podziałem stanowiła, własność Gminy [...]. Działka nr [...] stanowiła własność osób prywatnych.

- zmiana planu zatwierdzona uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 30.12.2014 r. dotyczyła m. in. zmiany przeznaczenia części działki nr [...] w [...] z terenów US na tereny MNU.

Następnie w piśmie z dnia 5 września 2020 r. (k. 718) osoba B. odniósł się do stanowiska Gminy wyrażonej w opisanym wcześniej piśmie. Wskazał, że organ stwierdził, że wzajemne położenie działek [...] ,[..] ,[...], które stanowią obecnie własność Gminy [...] , jak również działek [...] ,[...] ,[...] , które Gmina zbyła w toku procedury planistycznej, względem działek [...] ,[...] jest uwidocznione w dokumentacji graficznej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w Gminie [...] . Jeżeli Organ miał na myśli zaskarżony plan, to nie jest to do końca prawdą - co daje się zweryfikować na załączniku graficznym zaskarżonej uchwały np. na k. 21 w aktach sądowych lub w aktach Organu k. 125 (w kolorze). Treść załącznika graficznego (rysunek planu) nie zawiera wspomnianych numerów gminnych działek ewidencyjnych, chociaż obszary objęte obecnie tymi numerami są na tym rysunku uwidocznione. Podkreślić należy, że podział działek, w wyniku którego pojawiły się wyżej wymienione numery miał miejsce w odrębnych postępowaniach administracyjnych przeprowadzonych w toku procedury planistycznej (k.657), co z resztą sam przyznał Organ wskazując na decyzję z dnia 14.01.2016r., a więc decyzję wydaną na dwa lata przed podjęciem zaskarżonej uchwały (cała procedura trwała 4 lata).

Skupiając się wyłącznie na działkach [...] oraz [...] pełnomocnik Organu nie wykonał wprost wezwania Sądu w zakresie wyjaśnienia czy działki nr [...] ,[...] ,[...] były własnością Gminy [...] i zostały zbyte w toku procedury planistycznej. Organ przedstawił jednak mapę z projektem podziału nieruchomości (k.642), sporządzoną w dniu 22.12.2015 r., z której wynika, że cały teren przylegający do działki [...] , a więc wszystkie działki ujęte w wykazie zmian, były własnością Gminy [...] w dniu, w którym toczyła się procedura planistyczna.

Z przyczyn, które Skarżący ujawnił w protokole Nr [...] z Sesji Rady Gminy [...] z dnia 30.12.2014 r. (k.687_s2 - strona druga) sporządzonym w okresie już po podjęciu uchwały intencyjnej o przystąpieniu do sporządzenia zmiany zaskarżonego planu (uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 24.06.2014 r. - k.334 akta Organu) wynika, że ówczesny Wójt wpadł na pomysł, iż na gruncie gminnym, o którym była mowa wcześniej, w połączeniu z gruntem, którego dotyczy obecne zaskarżenie, Gmina wybuduje [...]

Pomysł szybko jednak upadł, ponieważ działki sprzedano w wyniku przetargu, o którym mowa na k. 607 . Fakt przeniesienia własności daje się zweryfikować w księgach wieczystych nr: [...] Sprzedaż ta została zrealizowana po operacji zamiany jednej z wydzielonych działek (działki kluczowej) [...] . Fakt, że działki [...] ,[...] ,[...] (wszystkie numery przekreślone na mapie, którą przedłożył Organ - k.642) były dzielone pod kątem zamiany nieruchomości, Skarżący ujawnił po przeanalizowaniu podania [...] z dnia 16.12.2015 r. Referatu Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Rolnictwa do Wójta Gminy [...] , gdzie wprost napisano jaki będzie cel podziału działek. Podanie to zostało przekazane Skarżącemu pismem [...] (k.676 ) w dniu 19.08.2020 r. w odpowiedzi na ponowiony wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Tak więc, skoro ówczesny Wójt dokonywał działań prowadzących do stopniowego zbywania nieruchomości widniejących na mapie (k.642) w toku procedury planistycznej, najpierw poprzez zamianę nieruchomości (dowód księga wieczysta: [...] ), a następnie poprzez sprzedaż pozostałych (k.607), to nie można twierdzić, że prawdziwym zamiarem Organu była chęć wybudowania [...] . Nadto działania takie musiałyby uwzględniać w pierwszej kolejności grunty gminne, które jako pierwsze winny być wykorzystane do lokalizacji takiego obiektu.

W konsekwencji operacji, które miały miejsce w toku procedury planistycznej, właścicielem działek uwidocznionych na mapie przedstawionej przez Organ (k.642) i oznaczonych numerami: [...] ,[...] ,[...] itd.. stała się jedna osoba prywatna. Natomiast działki oznaczone nr [...] ,[...] ,[...] przylegające do nieruchomości [...] nadal są własnością Gminy i nadal są objęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem UT (k.21). Skarżący podtrzymuje więc zarzut przekroczenia władztwa planistycznego, ponieważ w dniu uchwalania zaskarżonego planu Organ wiedział, że nie ma już do swojej dyspozycji części gruntów, gdyż je w toku procedury planistycznej zbył, a mimo to nadal brnął w ustanowienie terenów usług publicznych UP-1 i to w dodatku nie na swoich gruntach.

Skarżący podnosi, że dla stwierdzenia przekroczenia władztwa planistycznego, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Organu, istotny jest fakt, że organ planistyczny winien poszukiwać rozwiązania takiego, które nie ograniczałoby właścicieli w ich prawach własności, ale tylko wtedy, gdyby istniał i uzasadniał to cel publiczny, którego w niniejszej sprawie tak naprawdę nie było. Organ w żadnym dotychczas sformułowanym piśmie procesowym nie był wstanie wyjaśnić co tak naprawdę kryje się za usługami publicznymi, które ustanowił.

Skarżący nie odnalazł w aktach Organu żadnego sensownego uzasadnienia dla lokowania usług publicznych na obszarze działek [...] oraz [...] . Skarżący zwrócił się do Wójta wnioskiem z dnia 7.08.2020 r. (k.689) o udostępnienie m.in. informacji publicznej w postaci projektu uchwały z dnia 24 czerwca 2014 r. NR [...] Rady Gminy [...] w sprawie przystąpienia do opracowania zmiany miejscowego plonu zagospodarowania przestrzennego "[...] " w Gminie [...] w miejscowości [...] wraz z uzasadnieniem tego projektu aby ustalić czy da się znaleźć jakikolwiek sensowny powód, dla którego Organ przystąpił do zmian w miejscowych planach. Przekazany projekt uchwały (k.691, 693) nie zawierał żadnego uzasadnienia mimo, że obowiązujący w dacie podjęcia tej uchwały Regulamin Rady Gminy [...] w § 34 ust 1. mówił, że Projekty uchwał wraz z uzasadnieniem przedstawia Wójt. Przewidując taki scenariusz Skarżący również zwrócił się o udostępnienie protokołu z komisji opiniującej przedmiotowy projekt oraz z sesji, na której została podjęta uchwała. Z otrzymanego protokołu Nr [...] z wspólnego posiedzenia Komisji Budżetu i Rozwoju Gospodarczego Rady Gminy [...] i Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] z dnia 9.06.2014 r. (k.699) Skarżący dowiedział się tylko, że "Są przygotowane trzy zmiany w MPZP w [...] ,[...] ,[...] ". Z protokołu Nr [...] z Sesji Rady Gminy [...] z dnia 24.06.2014 r. Skarżący również nie dowiedział się co było powodem zmiany miejscowych planów.

Organ nie wykonał w sposób jasny wezwania Sądu w zakresie wyjaśnienia jakie jest aktualnie a jakie było przed uchwaleniem zaskarżonej uchwały przeznaczenie działek [...] ,[...] ,[...] . Organ odniósł się (k.642_s2) do "przedmiotowych" działek tak jakby mając na myśli tylko działki [...] oraz [...] w sytuacji, gdy z protokołu rozprawy (k.634) jasno wynika, że w pkt 1.2 postanowienia Sąd zobowiązał pełnomocnika Organu do złożenia wyjaśnień odnoszących się do działek gminnych. W tym miejscu Skarżący wskazuje, że porównując k.[...] w aktach Organu z k.[...] w aktach sądowych, jak również k.[...] , można ustalić, że w dniu rozpoczęcia procesu planistycznego był to teren UT, który po uchwaleniu zaskarżonego planu (k.l25 akt Organu) nadal pozostał terenem UT. Także potwierdza to treść postanowienia z dnia 16.12.2015 r. (k.661_s2, 662) w sprawie wydania opinii dotyczącej podziału działek nr [...] ,[...] ,[...] w [...] Ta sytuacja nadal dotyczy działek [...] ,[...] ,[...] będących obecnie własnością Gminy i powstałych z podziału działki [...] w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją (k.657).

Organ w żadnym miejscu nie odniósł się do pisma procesowego Skarżącego z dnia 25.06.2020 r. (k.604) i zarzutów dotyczących likwidacji terenów US (urządzeń sportu i rekreacji) leżących po przeciwnej stronie drogi powiatowej tj. około 300 m od drugiej strony działki [...] . Tereny te uwidocznione zostały w piśmie procesowym (k.306) z dnia [...] na rysunku 3. Jak wynika z decyzji z dnia 18.03.2015 r. zatwierdzającej podział (k.664) Wójt przy okazji podziału działki osoby prywatnej dodatkowo w tej samej decyzji podzielił działkę gminną o powierzchni 3,12 ha na 25 działek mniejszych i wystawił je na przetarg, o czym Skarżący informował w piśmie k.[...] , do którego miał się odnieść zobowiązany przez Sąd pełnomocnik Organu. Pełnomocnik odnosząc się do zarzutów nie wyjaśnił sytuacji rzekomego "budowania" [...] , skoro nad istniejącym już boiskiem [...] był do niego bezpośrednio przylegający teren US o powierzchni kilku ha i w toku procedury planistycznej, właściwej dla zaskarżonego aktu, został przekształcony na MNU, a nowo wydzielone działki zostały zbyte w kilku przetargach. Proces podziału działek został wykazany decyzją z dnia [...] .2015 r. (k. 664). Natomiast jak wynika z protokołu (k.686), plany przejęcia działki [...] zostały ujawnione już na sesji, na której dokonano wspomnianą zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pobliskich działek gminnych z US na MNU (uchwała [...] , por. k.306 ). Skoro tak, to dlaczego tam nie rozważano lokowania nowych [...] na dotychczas istniejącym terenie US. Tym bardziej, że dotychczasowy [...] leżał i leży na terenie US. Stąd też podnieść należy, że w toku procedury planistycznej Gmina wokół działki [...] oraz [...] miała swoich terenów przeszło 3 ha (potwierdzają to decyzje k.657 k.664] , a z niewiadomych powodów usługi publiczne, które stały się przedmiotem sporu w niniejszej skardze postanowiła lokować na nieswoich działkach [...] oraz [...]

W tej sytuacji stwierdzić należy, że Organ dopuścił się nadużycia planistycznego, które jako jeden z wielu podnoszonych w skardze powodów, w ocenie skarżących winien prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 października 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. O zarządzeniu tym osoba B. został zawiadomiony w dniu 22 października 2020 r., zaś w piśmie z dnia 25 października 2020 r. zatytułowanym "odpowiedź na zawiadomienie" wskazał, że skarżący wyrażają zgodę na rozstrzygniecie sprawy na posiedzeniu niejawnym tylko w przypadku istnienia podstaw do uwzględnienia skargi w całości, w innym przypadku skarżący wnoszą o skierowanie sprawy na rozprawę. W tym miejscu wyjaśnić należy zatem, że skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w trybie wyżej opisanym, nie wymaga zgody stron postępowania, a dokonywane jest jednoosobowo przez Przewodniczącego Wydziału. Nadto zgodnie z § 1 pkt. 1 zarządzenia nr 61 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r., z dniem 17 października, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie odwołane zostały rozprawy przy jednoczesnym utrzymaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Zarządzenie dostępne jest na stronie internetowej WSA w Krakowie. Z tego względu nie było możliwości wyznaczenia rozprawy.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

I. uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu skargi osoby A , zawartego w pkt. II wyroku.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. zmieniła art. 58 § 1 w ten sposób, że wskazana została nowa przyczyna odrzucenia skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Istotne znaczenie tej zmiany polega na tym, że w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, w razie ustalenia, iż uchwała lub akt organów jednostek samorządu terytorialnego nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia, sąd oddalał skargę i rozstrzygał o tym wyrokiem, natomiast w aktualnie obowiązującym stanie prawnym sąd odrzuca skargę postanowieniem, jeżeli interes prawny lub uprawnienie skarżącego nie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą lub aktem organu jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że sąd administracyjny badał i nadal bada, czy został spełniony warunek wniesienia skargi na uchwałę lub akt organu jednostki samorządu terytorialnego w postaci naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, a zmieniła się jedynie forma rozstrzygania o tym, jeżeli warunek ten nie został spełniony (por. postanowienie NSA z 10 czerwca 2016 r. II OSK 963/16).

Skarga została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm., dalej "u.s.g."). Stosownie do tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego i otwiera drogę do jej merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy charakteru naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego występuje wówczas, gdy jest ono konsekwencją naruszenia obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego lub procesowego). Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 205/09). Musi to być nadto interes indywidualny, bezpośredni i realny (wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05), wynikający z normy obowiązującego prawa, naruszony aktem prawa miejscowego. Istotne jest, by był wykazany przez skarżącego, gdyż dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę otwiera mu drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1539/09).

Najistotniejsze jest jednak to, że skarżący na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi lub co najmniej w dacie wyrokowania, a nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymacja skargowa wymaga wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia postanowieniami zaskarżanego aktu, a nie tylko interesu prawnego czy interesu faktycznego, zwłaszcza zaś takiego, który może wystąpić w przyszłości. Interes prawny skarżącego, o jakim traktuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez osobę A. . podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., bowiem skarżąca nie wykazała, by poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego lub uprawnienia. Nie mogła zatem skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego, z powodu braku legitymacji skargowej określonej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Skarżącej nie przysługuje żadne prawo rzeczowe do żadnej z działek objętych skargą tj. ani do działki [...] , której w toku postępowania przed Sądem jedynym właścicielem stał się drugi ze skarżących osoba B. ani też do działki nr [...] , której właścicielem jest obecnie i był w dacie wnoszenia skargi Skarb Państwa. Opisane przez skarżącą w piśmie z 31 grudnia 2019 r. działania podjęte celem odzyskania działki [...] nie stanowią o naruszeniu aktualnego, realnego, konkretnego interesu prawnego skarżącej, wynikającego z określonej normy prawa materialnego. Ekspektatywa odzyskania tej nieruchomości, z natury rzeczy niepewna, nie może stanowić o istnieniu i naruszeniu tego interesu.

Jak powszechnie podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skarga wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.g.n. nie ma charakteru actio popularis. Oznacza to, że do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Składając skargę, musi on zatem wykazać naruszenie własnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Z tego powodu w niniejszej sprawie Sąd odrzucił skargę osoby A. , orzekając jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a

II. uzasadnienie pkt. I wyroku tj. stwierdzenia nieważności części tekstowej i graficznej zaskarżonej uchwały w zakresie działki [...] położnej w miejscowości [...] .

Merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały Sąd dokonał natomiast na skutek skargi osoby B. , który jest właścicielem działki [...] , na podstawie umowy darowizny [...] r. (akt notarialny rep. A nr [...]( k. 398-404 akt sądowych).

Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 u.s.g., który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm. dalej "u.p.z.p.") - postrzeganym na ogół jako przepis szczególny wobec powołanego przepisu u.s.g. - istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W art. 101 ust. 1 u.s.g. nie uregulowano zatem przesłanek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przesłanki wyznacza art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Jednocześnie w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. Jeśli zatem skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności uchwały powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części uchwały dotyczącej tych nieruchomości.

Na podstawie przedłożonych przez organ planistyczny akt, Sąd nie dopatrzył się istotnego naruszenia trybu sporządzania zaskarżonej uchwały.

Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi o braku zgodności ustaleń Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] , stanowiącego załącznik Nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 16 marca 2010 r., z ustaleniami zaskarżonej uchwały - dla działki nr [...] .

Wyjaśnienia organu w tym zakresie, zawarte w odpowiedzi na skargę, potwierdzone przedłożonymi do akt sprawy za pismem z dnia 2 lutego 2020 r. (k. 355 akt sądowych) rysunkami fragmentów studium w powiązaniu z rysunkami zaskrzonej uchwały, wskazują, że działka [...] położona jest według ustaleń studium w terenach oznaczonych symbolem "UM" - strefa rozwoju usług centro twórczych do intensywnego rozwoju, obejmująca tereny usług administracji, kultury, obsługi mieszkalnictwa, turystyki, i rekreacji oraz tereny mieszkalnictwa w centrum [...] [...] Rozwój poprzez intensyfikację zabudowy oraz utrzymanie, remonty, przekształcenia istniejącej zabudowy oraz zmiany funkcji, podnoszenie standardów obiektów użyteczności publicznej - przy zachowaniu rygorów ochronnych środowiska przyrodniczego, kulturowego i ochrony krajobrazu. Obowiązuje kompleksowe wyposażenie w infrastrukturę techniczną. Nadto znajduje się w strefie oznaczonej symbolem "MU" - Strefa osadnicza korzystna dla intensywnego rozwoju mieszkalnictwa, usług oraz funkcji techniczno-produkcyjnej o uciążliwości nie przekraczającej granic własności. Rozwój poprzez intensyfikację zabudowy, adaptacje, modernizacje i zmiany funkcji -przy zachowaniu rygorów ochronnych środowiska przyrodniczego. Obowiązuje kompleksowe wyposażenie w infrastrukturę techniczną.

Dodatkowo część tekstowa Studium stanowi, że ustalone kierunki zagospodarowania przestrzennego w obrębie poszczególnych stref osadniczych należy rozumieć jako główne kierunki rozwoju, które powinny dominować w określonej strefie. Ostateczne przesądzenia, również z uwagi na skalę opracowania będą określone w planach miejscowych.

Zgodnie z zakażoną uchwałą, działka nr [...] położna jest w terenie UP-1 – tereny usług publicznych, i przeznaczona została na: obiekty i urządzenia usługowe z zakresu administracji publicznej, bezpieczeństwa publicznego, ochrony przeciwpożarowej, kultury, kultury fizycznej i sportu, kultu religijnego, oświaty, opieki społecznej i socjalnej, nauki, opieki zdrowotnej i t.p. (przeznaczenie podstawowe – pkt. 1) oraz budynki gospodarcze i garaże, jeżeli są one niezbędnym uzupełnieniem programu użytkowego obiektów wymienionych w pkt 1; zieleń urządzoną, urządzenia sportu i rekreacji, obiekty małej architektury, urządzenia komunikacji kołowej i pieszej, dojazdy, dojścia, parkingi, urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej dla potrzeb lokalnych (przeznaczenie uzupełniające).

Wobec powyższego, przeznaczenie działki nr [...] na cele usług publicznych UP-1 jest zgodne z ustaleniami Studium, albowiem pamiętać należy, że zawarta w art. 20 ust.1 u.p.z.p. zasada, że plan nie może "naruszać ustaleń studium" nie oznacza bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu. Studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i właśnie w tym kontekście postanowienia planu nie mogą naruszać ustaleń studium, zatem z założenia musi być to akt dosyć elastyczny. Tak też jest w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu uzasadnione są natomiast najmocniej akcentowane przez skarżącego zarzuty dotyczące przekroczenia przez Gminę [...] tzw. władztwa planistycznego przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały, w części dotyczącej działki [...] , czyli tej, w stosunku do której skarżący wykazał istnienie własnego, indywidualnego interesu prawnego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p., kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy jakim jest władztwo planistyczne. Władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Władztwo planistyczne gminy nie ma jednak charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności.

Zgodnie z art. 2 pkt. 4 u.p.z.p., przez interes publiczny należy rozumieć uogólniony cel dążeń i działań, uwzględniających zobiektywizowane potrzeby ogółu społeczeństwa lub lokalnych społeczności, związanych z zagospodarowaniem przestrzennym.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sadów administracyjnych, badając naruszenia interesu prawnego jednostki i tego, czy doszło do przekroczenia władztwa planistycznego należy ocenić, czy w ustaleniach planu wyważony został interes publiczny i interes indywidualny.

Rozważając konieczność owego "wyważenia interesów", należy rozpocząć od przywołania wyroku NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. II OSK 331/17 LEX nr 2447157:

1. "Skoro uchwalając plan miejscowy, rada gminy może ingerować w wykonywanie prawa własności, to taka ingerencja ma także uwzględniać zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. 2. Prawo do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, poprzez opisany ustawowo szeroki zakres uprawnień pozwalających na ingerencję w prawo własności, zostało nazwane mianem władztwa planistycznego. 3. Nie każde ograniczenie prawa własności stanowi naruszenie granic władztwa planistycznego. Skoro ustawodawca pozwolił organ planistycznym na ingerencję w prawo własności poprzez kształtowanie zasad wykonywania tego prawa w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to tylko istotna ingerencja, która w znaczny sposób ogranicza wykonywanie uprawnień właścicielskich, a ponadto jest nieuzasadniona przez organy planistyczne, stanowiłaby o przekroczeniu granic tego władztwa".

Z kolei NSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2012 r. II OSK 307/12, LEX nr 1252010 nawiązując do Konstytucji RP wskazał: "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może kształtować i kształtuje sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Jego postanowienia mogą prowadzić do ograniczeń prawa własności ale nie do takich, które prowadziłyby de facto do naruszenia jego istoty. Władztwo planistyczne gminy nie jest władztwem absolutnym, ma granice wynikające m.in. z przepisu art. 64 ust. 3 oraz z art. 31 ust. 3 Konstytucji, statuującego zasadę proporcjonalności".

Kolejne orzeczenie warte przytoczenia to wyrok NSA z dnia 20 września 2017 r. II OSK 2304/16, LEX nr 2412713: "1. Brzmienie przepisów u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje, że "interes publiczny" nie uzyskał prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Przyjęte w ustawie rozwiązania prawne oparte są na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki. Oznacza to obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego. 2. Aby jednak osiągnąć miarodajny rezultat wyważenia przeciwstawnych interesów konieczne jest dokonanie prawidłowego wyważenia tych interesów, a to możliwe jest jedynie w oparciu m.in. o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny nieruchomości położonych na terenie objętym studium, a następnie planem". Podsumowując wątek ważenia interesów, wskazać należy na wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. II OSK 2118/17, LEX nr 2743017:

"Gminy, wprowadzając ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnie chronionego prawa własności, obowiązane są stosować takie środki prawne, które będą najmniej uciążliwe dla poszczególnych podmiotów oraz pozostaną w racjonalnej proporcji do zamierzonych celów. Nieuniknione jest jednak to, że przy tworzeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ujawniają się sprzeczne interesy różnych podmiotów, jak i kolizje interesów między poszczególnymi członkami wspólnoty samorządowej a samą wspólnotą. Niewątpliwie rozstrzyganie tych konfliktów w procesie stanowienia prawa wymaga każdorazowo wyważenia interesu poszczególnych właścicieli nieruchomości oraz interesu publicznego całej wspólnoty samorządowej. Zachowanie właściwej równowagi pomiędzy wartościami chronionymi konstytucyjnie i ustawowo wyklucza zakładanie prymatu interesu ogólnego nad jednostkowym i odwrotnie" (podobnie wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2018 r., II OSK 1780/16, LEX nr 2521485).

Jak wynika z powyższego, nie ma mowy o prymacie interesu publicznego nad prywatnym (i odwrotnie), zaś organ planistyczny podejmując decyzję, musi brać pod uwagę wiele zmiennych. Efekt owego "ważenia interesów" zawiera się w postaci rozstrzygnięcia planistycznego, lecz proces decyzyjny w sytuacjach dużego konfliktu, aby był transparentny, musi być prawidłowo uzasadniony.

Wskazuje na to stanowczo wyrok NSA z dnia 17 listopada 2016 r., II OSK 311/15, LEX nr 2190768: "1. Ingerencja gminy poprzez działania planistyczne w sferę prawną podmiotu, naruszająca prawo własności, dla swej legalności wymaga bezwzględnie wykazania, że gmina stanowiąc w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu terenu i sposobie jego zagospodarowania nie nadużyła władztwa planistycznego. Powinno to nastąpić w uzasadnieniu uchwały w sprawie miejscowego planu, wyjaśniającym przesłanki, którymi gmina kierowała się przyjmując konkretne rozwiązania planistyczne, wpływające na sposób wykonywania prawa własności. 2. Uzasadnienie uchwały w sprawie miejscowego planu winno zawierać argumentację pozwalającą uznać, że gmina dołożyła należytej staranności w przestrzeganiu zasad obowiązujących przy podejmowaniu działań planistycznych, w tym rozważyła inne warianty zrealizowania zamierzenia planistycznego w ramach przyjętej koncepcji, albo że przyjęte rozwiązanie planistyczne, mimo konieczności dokonania ingerencji w sferę prawa własności, jest jedynym możliwym w danych warunkach (...)". Podobnie wypowiedział się WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 19 września 2019 r. IV SA/Po 379/19, LEX nr 2724957 "W przypadku wykorzystania przez organ planistyczny możliwości ograniczenia prawa własności podmiotów prywatnych, decyzja o takim ograniczeniu powinna być szczegółowo uzasadniona (w uzasadnieniu do uchwały lub w załączniku do uchwały), ponieważ w innym przypadku pozbawia się właścicieli poczucia bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Władztwo planistyczne gminy nie może polegać zatem na zupełnej swobodzie i dowolności w planowaniu co do przeznaczenia terenu, gdyż konieczne jest uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu prawa własności". Sięgnąć można jeszcze po kolejny judykat, a to wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., II OSK 908/16, LEX nr 2473620: "Plan miejscowy określa sposób korzystania z własności nieruchomości na terenie nim objętym. Rada gminy, uchwalając plan miejscowy, dokonuje "ingerencji w uprawnienia właścicielskie, która jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu", a w konsekwencji każde wyznaczenie w planie miejscowym dodatkowych granic wykonywania prawa własności musi być adekwatnie, szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione".

Jak wynika z akt sprawy, działka nr [...] w poprzednio obowiązującym dla tego ternu miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z 10 listopada 2010 r. " [...] ) była przeznaczone na tereny usług turystyki, rekreacji i sportu, oznaczone symbolem UT o podstawowym przeznaczeniu terenu - obiekty i urządzenia związane z turystyką, rekreacją i sportem (pensjonaty, ośrodki wypoczynkowe, hotele, motele, urządzone pola biwakowe, baseny kąpielowe, obiekty o funkcji rozrywkowo-gastronomicznej, hale sportowe, boiska sportowe i t.p.).

Zatem możliwości zagospodarowania tej działki przez jej właściciela były zgoła odmienne i znacznie szersze niż według ustaleń aktualnie zaskarżonej uchwały.

W całości rację ma skarżący, co do kilku okoliczności.

Po pierwsze, poza sporem pozostaje, że Gmina w toku procedury planistycznej zbywała działki położone w pobliżu obecnego terenu UP1, na których mogła lokować usługi publiczne.

Twierdzenie Gminy zawarte w piśmie z dnia 4 sierpnia 2020 r., że: "to, czy Gmina sprzedawała nieruchomości stanowiące jej własność nie miało i obecnie też nie może mieć wpływu na ważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy [...] , bowiem sprzedaż odbywała się z zachowaniem obowiązujących rygorów i nie była przez nikogo kwestionowana, a odbywała się przed podjęciem zaskarżonej uchwały Rady Gminy" jest nie do końca prawdziwe. Oczywiście Gmina mogła zbywać w toku procedury planistycznej dowolne własne nieruchomości. Jeśli jednak tak uczyniła, to winna się liczyć się z tym, że właściciel nieruchomości na której zaplanowano "usługi publiczne" zada pytanie dlaczego usług publicznych gmina nie planuje realizować na własnych działkach, ale czyni to na działkach cudzych (osób fizycznych), wyzbywając się własnych ?

Nieruchomości, których jednostki samorządu terytorialnego są właścicielami, nie zostały im bowiem przekazane bez powodu, ale dla realizacji powierzonych im zadań. Jest to zasób nieruchomości, którego gmina jest właścicielem, ale jest to jednak właściciel szczególny. W pierwszej kolejności nieruchomości gminne służyć powinny realizacji zadań własnych gminy, a ich zbycie dotyczyć powinno tylko tych, które dla realizacji tych zadań (w znaczeniu lokowania tam inwestycji o charakterze publicznym, służących ogółowi wspólnoty samorządowej) są nieprzydatne. W konsekwencji działań gminy, które miały miejsce już w toku procedury planistycznej, gmina wyzbyła się własności działek uwidocznionych na mapie przedstawionej przez Organ (k.642) i oznaczonych numerami: [...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[...] ,[..]

Natomiast działki oznaczone nr [...] ,[...] ,[...] przylegające do terenu UP1 nadal są własnością Gminy (KW nr [...] ). Wynika to z porównania mapy planu na k. 356, oraz mapy podziału nieruchomości załączonej do pisma organu wraz z opisem podziałów nieruchomości i wykazem zmian (k. [...] ). Rację ma skarżący, że organ w pierwszej kolejności powinien był uwzględnić do zaskarżonego rodzaju przeznaczenia grunty gminne, a grunty osób fizycznych tylko wówczas, gdy nie ma innej możliwości. Tymczasem możliwości takie Gmina miała i nadal ma, a w każdym razie nie przedstawiła żadnego przekonywującego argumentu, że jest inaczej.

Po wtóre rację ma Skarżący, że nie można znaleźć w aktach sprawy żadnego, a tym bardziej przekonywującego uzasadnienia dla lokowania usług publicznych na działce [...] . W szczególności uzasadnienia takiego nie zawiera znajdujące się w aktach planistycznych "uzasadnienie do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (...)" – karta [76-77]] akt planistycznych. Uzasadnienie to w żadnym miejscu nie odnosi się do przeznaczenia działki [...] na usługi publiczne.

Na koniec jeszcze należy wskazać, że poza zakresem oceny Sądu w niniejszej sprawie są działania podejmowane przez Gminę [...] związane z podziałami i sprzedażą działek własnych. Są one istotne tylko w takim zakresie, w jakim doprowadziły do skutku w postaci takich, a nie innych ustaleń planistycznych dla działki [...] , co zdaniem Sądu nastąpiło z przekroczeniem władztwa planistycznego.

W kontrolowanej sprawie organ planistyczny nie wyważył należycie interesów prywatnego i publicznego, a poprzez brak przekonującego uzasadnienia naruszył, w sposób przekraczający przyznane uprawnienia, prawo własności skarżącego, a tym samym naruszył zasady sporządzania planu miejscowego. Wyważenie interesów nie może bowiem polegać na jednostronnym postrzeganiu i eksponowaniu interesu tylko jednej ze stron, bez wyjaśnienia, jakie wartości w ocenie organu podlegają ochronie. Reasumując, władztwo planistyczne nie może być traktowane jako niczym nieuzasadniona ingerencja gminy w prawa właścicielskie. Ingerencja ta jest możliwa, jedynie przy uwzględnieniu proporcjonalnie wyważonego interesu publicznego z uprawnieniami właścicielskimi. Dopuszczalna jest zmiana w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotychczasowego przeznaczenia całości bądź części danego gruntu, jednakże taka ingerencja w prawo własności musi być uzasadniona i proporcjonalna w stosunku do celów, których osiągnięciu ma służyć. Skoro w kontrolowanej sprawie taka ingerencja dokonała się bez wyczerpującego i przekonywującego uzasadnienia, musi to prowadzić do wniosku, że nie wyważono należycie interesu prywatnego i publicznego, że w związku z tym doszło do nadużycia władztwa planistycznego, ze skutkiem przyjęcia istotnego naruszenia zasad sporządzenia planu. Z powyższych przyczyn orzeczono o stwierdzeniu nieważności zapisów części tekstowej oraz graficznej uchwały, odnoszących się do działki [...] na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. III wyroku na zasadzie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.; na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 300 zł