Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 170/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

W. J. (dalej też jako "skarżący", "strona") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 3 357,00 zł.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.) – zwanej dalej "ustawą o opłatach abonamentowych" lub "u.o.a." oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013, poz. 267.) – zwanej dalej "k.p.a.".

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] lipca 2013 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu przy ul. [...] w W., zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez W. J. działalności gospodarczej pod firmą W. W. J. z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. [...] w W. Kontrola została przeprowadzona w obecności E. J. - żony właściciela. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 6 odbiorników telewizyjnych. W protokole odnotowano "Brak możliwości uruchomienia - złożono oświadczenie". Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi według podanej informacji to 1 miesiąc. W protokole odnotowano, że "Wg oświadczenia Pani E. J. użytkowania odbiorników wynosi 1 miesiąc i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programu. Programy opłacane są w TV kablowej A.. Protokół z kontroli, bez zastrzeżeń został podpisany przez kontrolerów i Panią E. J.

Do protokołu załączono oświadczenie Pani E. J. - żony właściciela - opatrzone datą [...] lipca 2013 r., z którego wynika, iż 6 odbiorniki telewizyjne w lokalu zajmowanym przez Stronę jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z tego powodu, że "pokoje wynajęte przez gości". Oświadczenie z dnia [...] lipca 2013 r. zostało podpisane przez Panią E. J.

W związku z powyższymi ustaleniami pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.) poinformował stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji nakładającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Do pisma załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz złożonego oświadczenia przez Panią E. J.

W dniu [...] września 2013 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 3 357,00 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie ustaleń wskazanych w protokole z przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV oraz złożonego oświadczenia.

Pan W. J, wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2013 r. Nr [...], w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpatrzenia niniejszego odwołania. Zarzucił:

błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia polegającego na ustaleniu, że skarżący używał sześć niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych przez okres 1-go miesiąca,

wprowadzenie przez kontrolujących w błąd skarżącego, co do faktycznego celu kontroli.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na obowiązujący stan prawny wynikający z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.- używa go, wskazał, że w niniejszej sprawie, poczynione w dniu [...] lipca 2013 r. ustalenia dokonane zostały na podstawie przeprowadzonej kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej - w obecności E. J. - żony właściciela.

W wyniku tej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 6 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustalenia te zostały odnotowane w protokole z przeprowadzonej kontroli oraz złożonym przez Panią E. J. oświadczeniu, w którym podała także przyczynę braku bezpośredniej możliwości sprawdzenia ujawnionych odbiorników. Jak podkreśla się w orzecznictwie, protokół kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok. WSA w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r. sygn.. akt: VI SA/Wa 1786/12).

Odnosząc się do zarzutów strony w odwołaniu od decyzji organ stwierdził, że nie jest warunkiem decydującym o ważności kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, aby była przeprowadzona w obecności osoby prowadzącej daną działalność gospodarczą, czy też osoby kierującej danym przedsięwzięciem. Kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej i w związku z tym nie jest konieczne aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony albo przez nią upoważniona. Wystarczy aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez stronę odbiorników RTV oraz okresu w jakim były one używane. Organ wskazał, że Pani E. J. uczestniczyła w kontroli i złożyła precyzyjne oświadczenie wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków. Wskazał, że w toku czynności kontrolnych Pani E. J. miała możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności w nim wskazanych tj. w zakresie ilości i rodzaju używanych przez stronę odbiorników, a także okresu ich używania. Mogła także oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. E. J. podpisała bez zastrzeżeń protokół, jak i dołączone oświadczenie. W związku z tym organ ocenił, że uczestnicząc w dniu w dniu [...] lipca 2013 r. w kontroli E. J. dysponowała wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej. Zaznaczył, że oświadczenia Pani E. J. nie zostały przez nią odwołane ani zmienione w toku postępowania.

Organ wskazał, że nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji podnoszona przez stronę w toku postępowania okoliczność, iż pokoje znajdujące się w lokalu nie były wynajmowane w 100%. Stwierdził, że odbiorniki znajdujące się w posiadaniu strony, nawet jeśli czasowo nie są używane, to w dalszym ciągu są urządzeniami o jakich mowa w art. 2 ust. 7 powołanej ustawy o opłatach abonamentowych, potencjalnie zdolnymi do natychmiastowego odbioru programu, a jedynie celowo, czasowo odłączonymi przez użytkownika od źródła zasilania i przekazu. Posiadanie odbiorników, które jedynie czasowo nie są używane nie zwalnia z obowiązku zarejestrowania ich i odprowadzania należytych opłat abonamentowych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1123/04).

Zdaniem organu, ustalenie czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby, na której ciąży obowiązek zarejestrowania odbiorników. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole z kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli. Zdaniem organu, uczestnicząca w kontroli E. J. niewątpliwie posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli, skoro złożyła odpowiednie oświadczenie wiedzy w zakresie ilości używanych odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez stronę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Odnosząc się do zarzutu wprowadzenia w błąd osoby uczestniczącej w kontroli, wskazał, że wbrew twierdzeniom strony organ I instancji udzielił stronie wszelkich niezbędnych pouczeń. Z treści protokołu z kontroli jednoznacznie wynika przedmiot kontroli. Strona pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. została ponadto zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczona na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w ramach tego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszenia związanych z tym żądań, a do pisma załączono stronie kopię protokołu z przeprowadzonej kontroli oraz kserokopię oświadczenia E. J.

Zgodnie z zapisami § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 poz. 1342), odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie. W przedmiotowej sprawie, zarówno w toku prowadzonego postępowania jak i w uzasadnieniu odwołania nie przedstawiono żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych w dniu kontroli odbiorników.

Natomiast w myśl postanowień art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejeslrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników.

Organ uwzględnił fakt dokonania przez Stronę rejestracji ujawnionych odbiorników po przeprowadzonej kontroli i dlatego orzekł jedynie w zakresie ustalenia opłaty. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 w/w ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy powołanej ustawy nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia.

Na powyższą decyzję skarżący W. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o:

uchylenie zaskarżonej decyzji,

przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi ll-giej instancji,

zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Zarzucił:

błąd w ustaleniach faktycznych, będących podstawą rozstrzygnięcia,

naruszeniu przepisów prawa materialnego, w tym przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych,

naruszenie przepisów postępowania polegające na nie odniesieniu się przez organ pierwszej i drugiej instancji do stawianych przez stronę zarzutów polegających na:

nie poinformowaniu w dniu [...] lipca 2013 roku strony przez kontrolujących o celu i skutkach kontroli,

sporządzeniu protokołu oraz pobraniu oświadczenia od osoby nieuprawnionej i na tej podstawie wydanie zaskarżonej decyzji,

nie zweryfikowanie oświadczenia E. M.., co do faktycznego stanu rzeczy,

nie zapoznanie ani strony, ani obecnej w trakcie kontroli, choćby poprzez odczytanie, z treścią sporządzonego przez kontrolujących protokołu oraz oświadczenia,

nie odniesienie się przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji, co do stanowiska i zarzutów postawionych przez stronę w jej piśmie z dnia [...] października 2013 roku,

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że E. M. wyłącznie została poinformowana przez kontrolujące o przepisach wynikających z ustawy abonamentowej. Nie była poinformowana, że chodzi o ustalenie istnienia użytkowania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, gdzie w wypadku stwierdzenia takiego stanu rzeczy zostanie wszczęte przeciwko właścicielowi stosowne postępowanie. W tym zakresie została wprowadzona przez kontrolujące świadomie w błąd.

Podniósł, że protokół z kontroli, jak i oświadczenie zostały jedynie podpisane przez E. M., gdzie nie odczytano jej przedmiotowych dokumentów. Podpisała je z uwagi na błędne przeświadczenie o celu kontroli.

Skarżący podniósł, że E. M. nie jest stroną postępowania i nigdy nie była ona upoważniona do składania jakichkolwiek oświadczeń, ani zajmowania stanowisk. Nie poproszono w trakcie czynności strony do wzięcia w niej udziału, gdy była taka możliwość, czym pozbawiono ją możliwości czynnego w niej uczestnictwa.

Skarżący zarzucił także, że dokonano w protokole błędnego wpisu, co do- aktualnego, w dniu kontroli, użytkowania przez stronę w pokojach gościnnych odbiorników telewizyjnych. Mimo, że istniała możliwość podłączenia i użytkowania sześciu telewizorów, w tym czasie żaden z nich nie był fizycznie podłączony i użytkowany.

Zarzucił, że nikt z kontrolujących nie zamierzał oglądać pokoi. Podniósł, że nawet gdyby były one zajęte, to istniała możliwość wejścia do nich za zgodą wczasowiczów lub nawet bez ich zgody, korzystając z zapasowego klucza. Nie uczyniono tego jednak z tego powodu, że właśnie E. M. nie znała nie tylko celu kontroli, ale i ich ewentualnych i bardzo dolegliwych skutków. Nie oczekiwały od niej tego kontrolujące. W toku kontroli faktycznie ustalono jedynie posiadanie przez stronę sześciu odbiorników telewizyjnych oraz ustalono możliwość ich podłączenia, a nie ustalono, czy w tym czasie pozostawały one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu, skarga W. J. nie zasługuje na uwzględnienie, a także nie można przyznać racji zarzutom w niej podniesionym.

W niniejszej sprawie Minister Administracji i Cyfryzacji miał bowiem uzasadnione podstawy do tego, aby decyzją z dnia [...] listopada 2013 roku nr [...] utrzymać w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] września 2013 r. ustalającą opłatę za używanie 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 3 357,00 zł.

Powyższe znajduje oparcie zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym badanej sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że powołana w skardze wyrażona w art. 6 k.p.a. konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art.7 Konstytucji RP) oznacza, że kompetencja do działania organu musi mieć wyraźne oparcie w obowiązujących normach prawnych i nie można jej domniemywać. Wydanie decyzji może więc nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje przepis stanowiący podstawę do podjęcia takiego działania przez organ administracji.

Taką podstawę stanowił w niniejszej sprawie art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. W myśl art. 2 ust. 2 u.o.a. domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 u.o.a. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 u.o.a określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, zgodnie z ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.

W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny), działając w oparciu o przepisy u.o.a., w toku przeprowadzonej kontroli wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w dniu [...] lipca 2013 r. - w miejscu prowadzenia przez skarżącego W. J. działalności gospodarczej pod firmą Wynajem Pokoi W. J. z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. [...] w W. - ustalił, że w jego użytkowaniu znajduje się 6 odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie protokołu kontroli i oświadczenia wiedzy złożonego przez żonę skarżącego.

W ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, na podstawie materiałów zgromadzonych w toku przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. kontroli w lokalu znajdującym się przy ul. [...] w W., zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez skarżącego W. J. Kontrola została prawidłowo przeprowadzona w obecności żony skarżącego E. J. (w protokole kontroli: E. M.), która złożyła kontrolującym oświadczenie wiedzy. Ustalenia dokonane przez kontrolujących zostały przez nią bez zastrzeżeń podpisane w protokole kontroli, jak i odrębnie podpisała własne oświadczenie w przedmiocie ilości odbiorników telewizyjnych w pokojach zajętych przez gości wynajmowanego lokalu - będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Do protokołu podała także okres używania ww. odbiorników – 1 miesiąc.

Co istotne na gruncie sprawy niniejszej – zarówno w toku postępowania wyjaśniającego, czyli po zawiadomieniu go o wszczęciu postepowania ([...] sierpnia 2013r.) W. J. nie kwestionował tych informacji. Dopiero w odwołaniu z [...] października 2013r. kwestionował poczynione w toku kontroli ustalenia, wskazując, ze odbiorniki te nie były zainstalowane i że znajdowały się w pokojach. Przedstawił wersję pytań kontrolujących do żony, z których wynika, że "pytano ją z ilu odbiorników telewizyjnych docelowo będzie korzystać w sezonie letnim" , co zdaniem skarżącego nie oznacza, że w momencie kontroli odbiorniki te były zainstalowane i że znajdowały się w pokojach.

W ocenie Sądu, powyższe twierdzenia nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami. Oznacza to, że przyjęcie przez organ I instancji jak i organ odwoławczy wypełnienie domniemania wynikającego z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych - było w pełni uzasadnione. W podpisanym przez żonę skarżącego protokole kontroli zawarte stwierdzenie, że ww. odbiorniki telewizyjne są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, a ponadto zaprotokołowane oświadczenie, że ujawnione odbiorniki są wykorzystywane od 1 miesiąca nie zostało obalone żadnymi innymi dowodami – nawet oświadczeniem strony złożonym po wszczęciu postępowania administracyjnego.

Nie ma żadnej mocy dowodowej ani argumentacyjnej dla niniejszej sprawy twierdzenie skarżącego, że E. M. nie znała nie tylko celu kontroli, ale i ich ewentualnych i bardzo dolegliwych skutków.

Na tej podstawie organ prawidłowo uznał, że u skarżącego powstał obowiązek rejestracji posiadanych odbiorników telewizyjnych oraz, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Za prawidłową organ uznał także ilość posiadanych przez skarżącego odbiorników telewizyjnych opierając się na ustaleniach dokonanych w trakcie przeprowadzonej kontroli.

Wskazać należy, że protokół kontroli zalicza się do tej kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Protokół kontroli ma także szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim niekwestionowanych faktów.

W przedmiotowej sprawie protokół został sporządzony i podpisany bez zastrzeżeń przez obecną w kontrolowanym lokalu żonę skarżącego oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co pod względem formalnym uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Jednocześnie brak jest przeszkód prawnych, by w kontroli uczestniczyła inna niż kontrolowany przedsiębiorca osoba. Podpis zony skąrżacego na protokole kontroli należy uznać za potwierdzający, po pierwsze, że brała ona udział w kontroli, a po drugie, że potwierdza dokonane przez kontrolujących ustalenia i ich nie kwestionuje, skoro nie składa zastrzeżeń. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił jako wiarygodne jej oświadczenie, że odbiorniki telewizyjne w liczbie 6 sztuk w dniu kontroli znajdujące się w nieudostępnionych kontrolującym zajętych przez gości hotelowych pokojach - były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Oznacza to, że organy administracji prawidłowo ustaliły i oceniły, że sześć odbiorników telewizyjnych znajdujących się w nieudostępnionych kontrolującym pokojach hotelowych także umożliwiało natychmiastowy odbiór programu. Na tym etapie nie ma zatem znaczenia, czy możliwość taka wynikała z podłączenia do telewizji satelitarnej, czy były wyposażone w odpowiedni dekoder. Podniesiony zatem dopiero na etapie skargi zarzut niezbadania przez organ, czy 6 odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach zarezerwowanych przez gości hotelowych odbiera program telewizyjny, jest zatem spóźniony. Dowiedzenie takich okoliczności należy bowiem do strony skarżącej, gdyż przepisy ustawy o opłatach abonamentowych wiążą obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej jedynie z faktem samego posiadania i możliwością użytkowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego, w oderwaniu od kwestii celowościowych i własnościowych.

Zdaniem Sądu, zebrany przez organy materiał dowodowy sprawy jest spójny i potwierdza, że w dniu kontroli tj. [...] lipca 2013 r. ujawniono w hotelu prowadzonym przez skarżącego 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy wskazać, że przepisy u.o.a. nie wprowadzają wymogu aby w czynnościach kontrolnych uczestniczył podmiot kontrolowany, w postaci osób uprawnionych do jego reprezentacji, ani też by ważność protokołu zależała od podpisu takich osób, względnie osoby przez ten podmiot upoważnionej. W toku kontroli osoby biorące w niej udział składają oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli, zatem ustalenia kontroli oparte na oświadczeniu przebywającej w kontrolowanym lokalu pracownicy skarżącego, przy uniemożliwieniu kontrolującym dostępu do pokoi hotelowych, w których zlokalizowane były odbiorniki telewizyjne, w ocenie Sądu, należy uznać za prawidłowe. Tym bardziej, że skarżący stawiając dopiero na etapie skargi zarzuty wobec udzielonych informacji przez obecną podczas kontroli żonę skarżącego, nie podważył ustaleń organu dokonanych w trakcie tej kontroli.

Należy zauważyć, że mając zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym – skarżący miał możliwość przedstawienia przeciwdowodów na okoliczności objęte jej oświadczeniem. Podkreślić przy tym należy, że oświadczenie to nie zostało odwołane.

W mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. To protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. W protokole kontroli utrwala się bowiem przebieg i wyniki kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego, posiadający wiedzę w przedmiocie kontroli – protokół przedstawia się do podpisu tej osobie.

Odpierając zarzuty skarżącego wskazać należy, że o ważności kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych nie decyduje przeprowadzenie jej w obecności osoby prowadzącej daną działalność gospodarczą, czy też osoby kierującej danym przedsięwzięciem, bowiem kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony albo osoba przez nią upoważniona. Wystarczy, aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez stronę telewizorów oraz okresu w jakim były one używane. Skoro, jak wyżej wskazano, żona skarżącego jako osoba obecna uczestniczyła w kontroli, to złożyła do protokołu kontroli precyzyjne i wyraźne oświadczenia wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków, stosownie do art. 75 § 1 k.p.a.

Po drugie, także w orzecznictwie dotyczącym opłat abonamentowych utrwalony jest pogląd, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania.

W wyroku z dnia 9 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 92/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Ponadto, jak wskazał NSA, dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli ( art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 u.s.d.g., zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 u.s.d.g. nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazać także należy, że obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Unormowania zawarte w w/w ustawie, w szczególności art. 7, nie dotyczą zatem kontroli działalności gospodarczej, a kontroli używania odbiorników i tym samym powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania.

Podstawą prowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV jest art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2008 r. (Dz. U. nr 178, poz. 1100) w sprawie określania jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązków rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień.

Powołane przepisy nie regulują w sposób kompleksowy zasad i trybu przeprowadzania kontroli tego rodzaju, co nie oznacza, że w zakresie nieuregulowanym winny być stosowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego rozwiązania bezpodstawnie różnicowałoby sytuację prawną osób używających niezarejestrowanych odbiorników RTV w zależności od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie, a jednocześnie uniemożliwiałoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje obowiązki ustawowe.

Należy także podnieść, że kontrola realizacji obowiązków ciążących na podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, ze swej istoty nie jest poprzedzona czynnościami podejmowanymi przez organ administracji publicznej już w toku postępowania. W przeciwnym razie nie byłoby wręcz możliwe sprawdzenie, czy taki podmiot w zwykłych warunkach, bez zapowiedzianej kontroli, respektuje wymogi np. z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej czy w sprawach do tej podobnych.

Ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r. w obecności zony skarżącego, która dodatkowo swoim podpisem potwierdziła sprawność odbiorników telewizyjnych i czasokres ich używania, mimo pouczenia zamieszczonego także w protokole nie zostały przez skarżącego podważone, ani w terminie przewidzianym na wypowiedzenie się co do tych ustaleń, ani po wszczęciu postępowania, ani w odwołaniu. Takiej reakcji nie mogło zastąpić gołosłowne kwestionowanie w odwołaniu legalności wyników kontroli dokonane dopiero w skardze - po zakończeniu postępowania administracyjnego w obu instancjach.

Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że zastane w lokalu odbiorniki znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów. Należy uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Pojęcie "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, w tym podnoszonego w skardze art. 2 u.o.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.