Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1682/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 61 , 66 , 62 , 68
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 138 , 7 , 77 , 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 134 , 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku skargę oddala.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w W. decyzją z 30.12.2016 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (tj.Dz. U. z 2016 poz. 290 ze zm.) oraz art. 108 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.), nakazał współwłaścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] - J. R. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a w szczególności dla bezpiecznej pracy konstrukcji obiektu:

dokonać wymiany stropów drewnianych w części "A" i w części "B" budynku na wszystkich kondygnacjach - poprzez ich rozbiórkę i wymianę na nowe ( mogą to być stropy akermana, typu fert lub teriva);

dokonać wymiany więźby dachowej na nową o identycznych przekrojach jak obecnie z zachowaniem formy dachu;

dokonać wymiany uszkodzonego pokrycia dachowego z ceramicznej dachówki zakładkowej z zachowaniem wymogów MPZP (zgodnie z zaleceniami WUOZ w K. – zastosować dachówkę ceramiczna w kolorze ceglastym, matowym);

dokonać napraw i uzupełnień obróbek blacharskich w budynku;

dokonać wymiany schodów głównych w segmencie "A" i "B" budynku;

wykonać izolację pionową fundamentów oraz iniekcję ciśnieniową poziomą ścian na wysokości gruntu; iniekcje ciśnieniową należy wykonać we wszystkich częściach "A", "B" i "C" budynku, ponieważ zawilgocenie występuje na wszystkich ścianach; w trakcie wykonywania prac należy zastosować się do instrukcji producenta wybranego systemu; przy pracach ziemnych winien być zapewniony nadzór archeologiczny, na prowadzenie nadzoru należy uzyskać pozwolenie konserwatorskie bezpośrednio przed rozpoczęciem prac ziemnych; brak izolacji poziomej i pionowej fundamentów jest przyczyna zawilgocenia ścian piwnic i przenikania wilgoci w głąb murów;

wykonać wzmocnienie ścian konstrukcyjnych w budynku "B" będących w złym stanie technicznym - poprzez wymianę wgłębną i powierzchniową ścian, ze wskazaniem iniekcji konstrukcyjnej; należy zastosować klamrowanie rys i pęknięć ścian konstrukcyjnych w części "B" budynku;

doprowadzić do stanu zgodnego z prawem przewody kominowe w budynku poprzez: udrożnienie wszystkich przewodów kominowych z gruzu, sadzy i gniazd kawczych na całej wysokości; w części strychowej wymienić wszystkie drzwiczki wycierowe, zainstalować brakujące, zamurować ubytki w przewodach kominowych; nadbudować rozebrane korony kominów zgodnie z normami technicznymi w dolnej części przewodów, w otworach wycierowych i rewizyjnych zainstalować drzwiczki wycierowe;

dokonać remontu instalacji odgromowej budynku - przywrócić ciągłość przewodów odgromowych;

odkuć na elewacjach tynki mogące stwarzać zagrożenie odpadnięciem

- wg wskazań autora ekspertyzy mgr inż. S. T., protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych z 12.02.2016 r., nr [...] sporządzonego przez mistrza kominiarskiego M. C. oraz wg wskazań Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. zawartych w opinii z 03.06.2015 r., znak [...], z dnia 26.09.2016 r., znak [...] oraz z dnia 29.11.2016 r., znak [...]

Organ ustalił termin wykonania obowiązków na dzień 30.06.2017 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego.

W uzasadnieniu organ podał, że prowadzi z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej doprowadzenia do właściwego stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w W. przy ul. [...], działka nr [...] obręb 1 W.. Na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 15.03.2013 r. oraz opinii techniczno - ekonomicznej, sporządzonej w marcu 2005 r. przez osobę uprawniona mgr inż. S. T., stwierdzono bardzo zły stan techniczny ww. budynku, grożący katastrofą budowlaną. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ostateczną decyzją z 18.03.2013 r., znak [...] nakazał zarządcy obiektu W. C. w trybie natychmiastowym wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny oraz zobowiązał zarządcę do wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa, jak również umieszczenia na budynku zawiadomienia o występującym zagrożeniu bezpieczeństwa. Obowiązki nałożone w/w decyzja nie zostały wykonane, albowiem w budynku w dalszym ciągu zamieszkują lokatorzy, ponadto w obiekcie nie dokonano nałożonych zabezpieczeń.

W dniu 27.06.2014 r. przeprowadzono kolejną kontrolę obiektu, ustalając, że obiekt w dalszym ciągu zamieszkują 4 rodziny, budynek ulega dalszej degradacji, pogłębiają się pęknięcia, brak jakichkolwiek śladów obserwacji tych pęknięć, nadto wokół budynku został zlokalizowany parking ogólnodostępny, na którym parkują samochody osobowe oraz kampery - w bezpośredniej bliskości przedmiotowego budynku.

Decyzją z 26.09.2014r. organ zobowiązał zarządcę obiektu W. C. do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu.

W dniu 19.02.2016 r. wpłynęła do organu ekspertyza stanu technicznego przedmiotowego budynku sporządzona przez mgr inż. S. T. w m-cu kwietniu 2015 roku; opinia została uzgodniona z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. (opinia z 03.06.2015 r.). Dodatkowo organ pozyskał również protokoły z kontroli obiektu z m-ca sierpnia 2014 r. oraz z m-ca lutego 2016, jak również protokoły kontroli stanu technicznego przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej w budynku. Przedłożona dokumentacja jednoznacznie wskazywała, że budynek jest w złym stanie technicznym. W dniu 13.06.2016 r. przedłożono uzupełnienie do dostarczonej ekspertyzy technicznej budynku sporządzone w dniu 07.06.2016 r. przez mgr inż. S. T.. Przedmiotowe opracowanie również zostało zaopiniowane przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. w dniu 26.09.2016 r. Organ w dniu 17.11.2016 r. przeprowadził kolejne oględziny obiektu.

Na podstawie powyższego, stwierdzono pionowe pęknięcia ścian konstrukcyjnych budynku, zarysowania ścian klatki schodowej, popękania i zarysowania klatki schodowej - brak obserwacji przedmiotowych rys. Widoczne na stropie klatki schodowej są ślady przecieków. Destrukcja budynku postępuje od chwili pierwszej kontroli obiektu w dniu 15.03.2013 r. nie dokonano żadnych robót budowlanych mających na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa obiektu. Stwierdzono, że obiekt znajduje się w bardzo złym stanie technicznym nie remontowany od wielu lat, zalewany przez wody opadowe, uszkodzona jest konstrukcja obiektu, na ścianach znajdują się pęknięcia i zarysowania, pokrycie dachowe jest nieszczelne w wyniku czego następuje zalewanie pomieszczeń, więźba drewniana - zmurszała, zalewana przez wody opadowe, uszkodzona przez korniki w związku z czym stwierdzono brak nośności elementów konstrukcyjnych więźby, stropy drewniane - ugięte, zawilgocone, zagrzybione, uszkodzone przez szkodniki - brak nośności stropów. W/w uszkodzenia, powstałe na skutek zużycia technicznego, upływu czasu i braków bieżącej konserwacji przez wiele lat, prowadzą do wniosku, że brak nośności poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu w szczególności stropów i dachu mogą w każdej chwili spowodować katastrofę budowlaną - zawalenie się budynku.

S. T. w trakcie oględzin uszczegółowił zakres robót oraz wskazał na kolejność ich wykonania. Protokół z 17.11.2016 r. został zaopiniowany pod określonymi warunkami przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K. z 29.11.2016r.

Organ, po analizie zgromadzonego obszernego materiału dowodowego w zakresie złego stanu technicznego budynku tj. ekspertyzy wraz z uzupełnieniem, protokołów przeglądu stanu technicznego sporządzonych przez osoby uprawnione, stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - uwzględnił nakazowo ten zakres robót dla doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego, który jest zawarty w art. 66 Prawo budowlane. Organ zaznaczył, że autor ekspertyzy wskazywał na zasadność całkowitej wymiany instalacji wewnętrznych w budynku - instalacji wod-kan, instalacji elektrycznych, instalacji odgromowej, jednakże dowody zgromadzone w aktach sprawy nie potwierdziły zasadności nałożenia takiego obowiązku w decyzji opartej o art. 66 ust. 1 pkt 1. Organ nie nałożył również w decyzji obowiązku/remontu elewacji, ograniczając nakaz wyłącznie do skucia tynków mogących stanowić zagrożenie odpadnięciem.

Ponadto organ ustalił, że w dniu 1.03.2001 r. nieruchomość [...] w W. została protokolarnie przejęta przez osoby fizyczne od Gminy W.. W imieniu nieobecnych współwłaścicieli zarząd nieruchomością na przestrzeni lat 2001-2011 sprawowany był na mocy postanowień sądu przez kolejnych zarządców. Począwszy od 01.02.2013 r. zarządcą nieruchomości był W. C., który zarząd pełnił w oparciu o umowę zawartą z: "współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w W. reprezentowanymi przez jednego ze współwłaścicieli J. R.. Umowa o zarządzanie została wypowiedziana w dniu 15.10.2014 r. Organ wskazał, że J. R. posiada kontakt z pozostałymi osobami wywodzącymi swe prawa do bycia współwłaścicielami budynku, jednakże dane te nie zostały mu udostępnione, pomimo czynionych w tym względzie starań. Organ stwierdził, że J. R. ma możliwość przekazania i poinformowania o treści decyzji pozostałych współwłaścicieli oraz wspólnego uzgodnienia podziału obowiązków i kosztów realizacji robót budowlanych wskazanych wyrzeczeniem niniejszej decyzji. Na podstawie zgromadzonych dokumentów tj. przedłożonego do akt sprawy zanonimizowanego Aktu Notarialnego z 12.01.2016 r., Repertorium A nr [...] ustalono, że J. R. - działa w imieniu własnym jako współwłaściciel m.in. budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W. oraz imieniem części współwłaścicieli obiektu oraz zgodnie z w/w aktem notarialnym pozostałych współwłaścicieli obiektu reprezentuje T. A. U. (dalsze dane zanonimizowano).

J. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania, względnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołujący kwestionował zasadność wydania zaskarżonej decyzji, wskazując na uchybienia organu I instancji polegające na: nie poinformowaniu go o wszczęciu postępowania, pominięcie w charakterze stron postępowania pozostałych właścicieli budynku, jak również gminy W. oraz potencjalnego nabywcy nieruchomości, braku podstaw do wydania decyzji w sytuacji, gdy po opróżnieniu obiektu ustanie stan zagrożenia dla osób trzecich, niecelowość wykonania nakazanych prac, pominięcie faktu, że prace nie mogą być prowadzone do czasu opuszczenia budynku przez ostatnich lokatorów.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 23.10.2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a także art.66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu nałożonego obowiązku i w tym zakresie wskazał nowy termin do 31.10.2018 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji podał, że decyzje administracyjne wydawane w trybie art. 66 Prawa budowlanego, odnoszą się do obiektów budowlanych znajdujących się w niewłaściwym stanie technicznym i służą usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości, wynikających z niewłaściwego użytkowania tego obiektu, braku jego konserwacji lub gdy są one następstwem jego naturalnego zużycia. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przestanek określonych w art.66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko PINB w W., iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w W. znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, grożącym zawaleniem. Organ odwoławczy przytoczył obszerne ustalenia zawarte w protokołach oględzin z 26.06.2013 r., z 17.11.2016 r., a także ustalenia przedłożonych do akt opracowań dotyczących stanu technicznego przedmiotowego budynku, potwierdzające istnienie nieprawidłowości w w/w zakresie i realnego zagrożenia zawalenia się obiektu (opracowanie inż. H. P. oraz W. P., styczeń-marzec 2005 r., opracowanie mgr inż. S. T. "Opinia stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w W. przy ul. [...]", sporządzone 2.09.2010 r., ekspertyza techniczna mgr inż. S. T. sporządzona w kwietniu 2015 r., uzupełnienie w/w ekspertyzy technicznej przez mgr inż. S. T. z 7.06.2016 r. ).

W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji miał uzasadnione podstawy do władczego działania w oparciu o przepisy wynikające z art.66 ust. 1 Prawa budowlanego. Roboty te swoim zakresem nie naruszają tego przepisu. Nie mają one bowiem charakteru inwestycyjnego (nie nakazują wykonania nowej, nie istniejącej w chwili obecnej substancji budowlanej), a jedynie prowadzą do likwidacji stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w/w budynku mieszkalnego powstałych na skutek zużycia technicznego poszczególnych elementów przedmiotowego obiektu (stropów, konstrukcji i pokrycia dachu, schodów, ścian, przewodów kominowych).

Ponadto organ II instancji wskazał, że mając na względzie stan w jakim znajduje się budynek mieszkalny oraz jego niejasną sytuację dotyczącą praw własności (bardzo czasochłonną do wyjaśnienia), PINB w W. miał uzasadnione podstawy do skorzystania z prawa wynikającego z art.10 § 2 Kpa i odstąpienia od ustalenia kompletnego, prawidłowego kręgu stron prowadzonego postępowania (wszystkich aktualnych właścicieli przedmiotowego budynku) oraz zapewnienia im możliwości czynnego udziału w każdym jego stadium. Adresatem skarżonej decyzji prawidłowo uczyniono więc J. R. - jedynego znanego z imienia, nazwiska i adresu współwłaściciela przedmiotowego obiektu (którego z uwagi na podejmowane działania związane z wyłączeniem obiektu z użytkowania można również uznać za aktualnego zarządcę faktycznego przedmiotowego budynku). Przy istniejącym zagrożeniu, które w niniejszym przypadku nie budzi żadnych wątpliwości, najistotniejsze jest efektywne działanie organu. Przejawia się ono m.in. w nałożeniu obowiązku na ten podmiot czy podmioty, które najskuteczniej mogą wykonać nałożony obowiązek, w tym wypadku na znanego z miejsca pobytu i adresu współwłaściciela w/w budynku mieszkalnego.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku powiadomienia odwołującego o przedmiocie toczącego się postępowania organ II instancji wskazał, że z akt sprawy organu I instancji wynika, iż organ I instancji rzeczywiście nie wydał osobnego zawiadomienia opatrzonego znakiem niniejszej sprawy o wszczęciu postępowania. Powyższe działanie uznać należy za uchybienie organu I instancji, nie mające jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie. Odwołujący, pomimo braku zawiadomienia go osobnym pismem o wszczęciu przedmiotowego postępowania, aktywnie brał udział w postępowaniu, w tym w oględzinach obiektu przeprowadzonych w dniu 17.11.2016 r.

Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że wyłączenie z użytkowania budynku przy ul. [...] w W. (likwidujące zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców obiektu) spowoduje, iż cyt. "stan budynku nie powinien budzić zastrzeżeń ani powodować ingerencji nadzoru budowlanego". Decyzja wydana na podstawie art.66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, iż jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art.66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Za zasadne organ II instancji uznał zarzuty, dotyczące zbyt krótkiego terminu do wykonania nakazanych skarżoną decyzją robót budowlanych, zmieniając decyzję w tym zakresie. Jednocześnie wskazał, że kwestia posiadania przez zobowiązanego środków finansowych pozostaje poza badaniem organu nadzoru budowlanego.

MWINB w K. zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż Gmina W. nie posiada przymiotu strony w niniejszej sprawie. Jak wskazuje ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo sądowo - administracyjne stroną postępowania administracyjnego toczącego się w trybie art.66 Prawa budowlanego i dotyczącego nieprawidłowego stanu technicznego dowolnego obiektu budowlanego jest wyłącznie właściciel i zarządca tego obiektu. Fakt, że gmina zobowiązana jest do przyznania lokali zamiennych użytkownikom przedmiotowego obiektu (w związku z wcześniejszą decyzją PINB o wyłączeniu budynku z użytkowania) nie powoduje, że podmiot ten automatycznie winien zostać stroną niniejszego postępowania. Z podobnych względów przymiot strony w niniejszej sprawie nie przysługiwał Z. E., włączonemu przez PINB do kręgu stron z uwagi na przedwstępną umowę kupna w/w nieruchomości, albowiem transakcja sprzedaży przedmiotowego budynku nie doszła do skutku.

J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, względnie uchylenia decyzji i przekazania organowi II instancji sprawy po ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt innych postępowań prowadzonych przez PINB w W. wobec nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] obr. 1 W., a to: [...], [...], [...], [...] na okoliczność czynności podejmowanych przez nadzór budowlany w sprawie budynku przy ul. [...] w W., stanu faktycznego rzeczonego budynku, czynności przedsięwziętych przez skarżącego, postępów w zakresie wyłączania budynku z użytkowania, czynności zmierzających przejmowania użytkowników mieszkań w powołanym budynku przez Gminę W., zmian własnościowych dotyczących w/w nieruchomości, przeniesienia posiadania nieruchomości oraz dokumentacji technicznej obiektu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 kpa formułującego zasadę praworządności, legalności działania organów podatkowych oraz kierowania się słusznym interesem obywateli - w związku z art. 6 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP -poprzez nieuzasadnioną i błędną interpretację stanu faktycznego oraz obciążanie skarżącego niezasadnym i nierealnym terminem przywrócenia technicznej sprawności budynku, narażającym go na nieuzasadnioną szkodę majątkową, wobec czynności mającej na celu władcze zadysponowanie nieruchomością, celem przeniesienia własności na inwestora, mającego usunąć wady techniczne obiektu;

- art. 10 § 1 kpa przez świadome i tendencyjne nie zapewnienie wszystkim stronom udziału w postępowaniu;

- art. 10 § 2 kpa przez nieuzasadnione przyjęcie, że pominięcie stron w toku czynności postępowania administracyjnego jest uzasadnione rzekomymi okolicznościami nie cierpiącymi zwłoki w sytuacji oczywistej przewłoki w procedowaniu organów;

3/ art. 10 § 3 kpa przez brak adnotacji sporządzonej w przedmiocie odstąpienia od umożliwienia wszystkim stronom udziału w postępowaniu;

- art. 28 kpa przez bezzasadną odmowę uznania, że Gmina W. oraz posiadacz i przyrzeczony właściciel nieruchomości są stronami postępowania;

- art. 61 § 4 kpa przez niezrozumiałe odstąpienie od zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. 61 art. 77 § 1 kpa przez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w zakresie wykonania obowiązku przez zobowiązanego w świetle posiadanych przezeń możliwości prawnych i faktycznych;

- art. 78 § 1 kpa przez nie uwzględnienie żądania strony przeprowadzenia dowodu z dokumentów dotyczących stanu zasiedlenia budynku;

- art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa przez nie wypowiedzenie się w uzasadnieniu co do całości materiału dowodowego dostarczonego wraz z odwołaniem przez stronę postępowania administracyjnego;

- art. 123 § 1 kpa oraz art. 15 kpa przez uchylenie się od wydania postanowienia w przedmiocie rozpoznania wniosku strony o wezwanie Gminy W. do uczestnictwa w postępowaniu w charakterze strony, a tym samym uniemożliwienie stronie poddania powyższego kontroli instancyjnej.

W uzasadnieniu skarżący argumentował, że zgodnie z wywodem zawartym w zaskarżonej decyzji powodem jej wydania było zażegnanie niebezpieczeństwa wynikającego ze stanu technicznego budynku, a mającego zagrażać użytkownikom wydzielonych w nim lokali mieszkalnych. Wobec użytkowników lokali - których bezpieczeństwu budynek ma zagrażać sąd powszechny wydał prawomocne orzeczenia eksmisyjne, jednocześnie nakładając na Gminę W. obowiązek przeniesienia użytkowników powołanych mieszkań do lokali zamiennych. Budynek ma charakter wolnostojącego domu mieszkalnego z wydzielonymi 9 (dziewięcioma) samodzielnymi lokalami mieszkalnymi, posadowionego w centrum dużej, bo ponad 38 arowej działki, pozostającej prywatną własnością. Budynek nie zagraża więc bezpieczeństwu innych budowli, osób trzecich ani przedmiotów majątkowych stanowiących ich własność. Ponadto budynek stanowi współwłasność grupy osób fizycznych wywodzącej się z jednej rodziny. Skarżący jest spadkobiercą osób ujawnionych w charakterze współwłaściciela w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów. Pierwotny stan właścicielski ujawniony w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów jest znany (odpowiednie dokumenty zalegają w aktach postępowania). Wpis w księdze wieczystej i ewidencji gruntów jednej z osób tam wymienionych nadal pozostaje aktywny. Pozostałe osoby będące innymi współwłaścicielami są również znane - wraz z osobą ujawnioną w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów były bowiem stronami sporządzonego w 2016 roku aktu notarialnego - umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości wraz z posadowionym na niej budynkiem. Okoliczność ta była znana organom wydającym zaskarżone decyzje.

Skarżący podał, że współwłaściciele nie dysponują środkami umożliwiającymi rewitalizację nieruchomości zabudowanej budynkiem - zniszczonej w okresie dysponowania nią przez Gminę W.. Dlatego też zdecydowali się sprzedać nieruchomość. Umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości została zawarta w 2016 r. przewidując jednoczesne przeniesienie posiadania na przyrzeczonego nabywcę (Z. E.) w zakresie samoistnym (jak właściciel) - z prawem poboru pożytków i obowiązkiem ponoszenia kosztów. Przyrzeczony nabywca z tego uprawnienia skorzystał. Dowodem na to jest postępowanie wszczęte przez PINB w W. do sygnatury [...] wobec firmy [...] Sp. z o.o. w W. wykonującej na zlecenie posiadacza i przyrzeczonego właściciela (Z. E.) prace na obszarze nieruchomości przy ul. [...] w W..

Dalej skarżący wskazał, że zgodnie z informacjami przekazywanymi w toku postępowania odwoławczego w pismach pełnomocnika skarżącego do MWINB w K. - budynek był sukcesywnie opróżniany z osób w nim mieszkających. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji, zamieszkany pozostawał tylko jeden lokal na parterze. Obecnie w Gminie W. trwa przygotowanie oferty lokalu zamiennego dla użytkowników ostatniego zasiedlonego lokalu w budynku. Wykonanie jakichkolwiek prac remontowych -zdaniem ekspertów budowlanych -jest niemożliwe przed całkowitym opróżnieniem budynku z osób w nim zamieszkałych. Opróżnienie budynku z osób w nim zamieszkałych było i jest zależne od aktywności Gminy W. obciążonej obowiązkiem przeniesienia użytkowników mieszkań do lokali zamiennych. Skarżący nie dysponował i nie dysponuje możliwościami samodzielnego przeniesienia użytkowników mieszkań w budynku do lokali zamiennych.

Skarżący wskazał, że zużycie budynku czyni niecelowym wykonywanie remontu, zatem nakaz zawarty w decyzji PINB w W. stanowi przymuszenie strony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Zmiany w stanie faktycznym dotyczącym zasiedlenia budynku powodują, że w toku postępowania odwoławczego praktycznie odpadła podstawa faktyczna do podtrzymania wydanego w zaskarżonej decyzji nakazu przeprowadzenia remontu skandalicznie krótkim wymiarze czasu (korelacja zakresu robót z terminem założonym do ich wykonania), zasadniczo stanowiącego rekonstrukcję budynku, nierealnym do jego wykonania (organizacyjnie, czasowo, wykonawcze i finansowo). Skarżący podniósł również, że nie ma możliwości prowadzenia robót budowalnych przed wyprowadzeniem się wszystkich lokatorów, albowiem zagrażałyby ich życiu i zdrowiu.

Nieprawdą, zdaniem skarżącego jest również, że współwłaściciele budynku nie przedsięwzięli żadnych kroków w związku ze stanem technicznym budynku. W. C. - zarządca budynku w tamtym okresie - podjął kroki mające na celu zadośćuczynienie decyzji o wyłączeniu budynku z użytkowania. Zabiegał także w Gminie W. o jak najszybsze przeniesienie mieszkańców administrowanej przez niego nieruchomości do lokali gminnych.

Wreszcie, uzasadniając błędne ustalenie kręgu stron postępowania, skarżący wskazał, że prowadzenie postępowania pod nieobecność wszystkich stron jest oczywistym uchybieniem stanowiącym poważne naruszenie prawa i do tego może się przełożyć na poniesienie znacznej odpowiedzialności materialnej. Zgodnie z art. 28 K.p.a. Gmina W. i przyrzeczony nabywca - posiadacz nieruchomości (Z. E.) winni zostać wezwani do udziału w postępowaniu w charakterze strony - gdyż postępowanie to dotyczy lub może dotyczyć spoczywającego na nich obowiązku.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.

W ocenie Sądu w składzie rozstrzygającym w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. W sprawie wyjaśniony zostały wszystkie istotne okoliczności, wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia norm z art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107§ 1 k.p.a. Organ odwoławczy, jak również I instancji prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm).

Przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] w W. stanowiącego współwłasność wielu osób, co potwierdził na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącego oświadczając, co zaprotokołowano, że: "toczy się 5 postepowań przed sądem powszechnym dotyczących ustalenia spadkobierców pozostałych współwłaścicieli, którzy zamieszkują po całym świecie, a pozostałe postępowania są w przygotowaniu".

Z administracyjnych akt sprawy wynika, że w związku z zawiadomieniem skierowanym przez mieszkańców przedmiotowego budynku z dnia 28 lutego 2013 r. o jego złym stanie technicznym PINB w W. prowadził postepowania administracyjne i w dniu 18 marca 2013 r. wydał w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego decyzję, w której nakazał ówczesnemu zarządcy budynku wyłączyć budynek z użytkowania w trybie natychmiastowymi, zobowiązując go do wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa. Decyzja z 18 marca 2013 r. została utrzymana w mocy decyzją MWINB w K. z 19 lipca 2013 r., nie została jednak wykonana i nadal kilku lokatorów zamieszkuje w budynku, jakkolwiek osoby zamieszkujące przedmiotowy budynek sukcesywnie wyprowadzały się z budynku.

Po wydaniu ww. decyzji PINB w W. prowadził postępowanie dotyczące stanu technicznego obiektu m. in. zawiadamiając pismem z 14 kwietnia o kontroli stanu technicznego przedmiotowego budynku wyznaczonej na dzień 26 czerwca 2013 r. Zawiadomienie to zostało skierowane do W. C. - ówczesnego zarządcy obiektu oraz pełnomocnika skarżącego - ad S. (K 141 akt adm.). Dokonując oceny postępowania prowadzonego w trybie art. 66 Prawa budowlanego w pierwszej kolejności należy wskazać, iż bezspornym w sprawie jest, iż przedmiotowy budynek znajduje się w b. złym stanie technicznym. Okoliczność tę stwierdził w trakcie postępowania organ I instancji w oparciu o wyniki kontroli stanu technicznego budynku przeprowadzonej w dniu 25 .06. 2013 r. co obrazuje protokół kontroli i załączone do niego kserokopie zdjęć (K.144-155). Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że przedmiotowy obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Decyzją z dnia 26. 09. 2014 r PINB w W. zobowiązał zatem ówczesnego zarządcę budynku, stosując tryb z art. 62 ust. 3 i 62 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa Budowlanego do przeprowadzenie kontroli i i przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego obiektu. W efekcie organ pozyskał m. in. pismo podpisane przez inż. K. M. i D. W., sporządzone - jak w nim wskazano - po dokonaniu przeglądu stanu technicznego budynku przy ul [...] w W. na wniosek ówczesnego zarządcy ([...] sp. z o.o. ), w którym stwierdzono, że stan techniczny zamieszkałego budynku "stanowi bezpośrednie zagrożenie dla jego mieszkańców. Obiekt jest zagrożony katastrofą budowlaną – grozi zawaleniem" (K.38 akt adm.). Nadto organ pozyskał dokumenty z okresowej kontroli przewodów kominowych z dnia 12. 02. 2016 r. oraz "Ekspertyzę stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. usytuowanego na działce Nr [...] obr. [...] sporządzonej w kwietniu 2015 r. przez mgr inż. S. T.. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego w dniu 7 czerwca 2016 r. przedłożył uzupełnienie ww. ekspertyzy. Kolejne oględziny obiektu zostały przeprowadzone przez organ w dniu 26 maja 2016 (k. 343) oraz w dniu 17 listopada 2016 r. w obecności adw. K. S. – peł. skarżącego, inż. S. T. i A. K. reprezentującej Z. E.. W tym miejscu należy wskazać, że Z. E. był wówczas zainteresowany nabyciem własności przedmiotowej nieruchomości, jednak pomimo zawarcia notarialnej przedwstępnej umowy sprzedaży w dniu 12 stycznia 2016 r. Rep. A [...] nie sfinalizował transakcji. W konsekwencji stwierdzonego prawidłowo stanu technicznego budynku organ I instancji prawidłowo wydał decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (.Dz. U. z 2016 poz. 290 ze zm.) nakazując współwłaścicielowi budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w W., usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] - J. R. usunięcie stwierdzonych i dokładnie wskazanych w decyzji, nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w terminie na dzień 30.06.2017 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego.

Zgodnie z przepisem art. 66 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przepis art. 66 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane stanowi zaś, że w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 - 3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości; decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.

Podkreślić należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego należą do kategorii tzw. decyzji związanych, gdyż w sytuacji wystąpienia chociażby jednej z określonych w tym przepisie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem już sam fakt stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego obiektu obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań, w tym do wydania decyzji administracyjnej określającej zakres niezbędnych do wykonania robót budowlanych.

Trzeba tez zaakcentować, że organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Organ nie bada również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ani nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami. Wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości jest ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów. (por. wyrok WSA w Szczecinie z 13.12. 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1071/17; wyrok WSA w Krakowie z 6.11. 2017, sygn. akt II SA/Kr 1002/17; wyrok NSA z 11 . 01. 2018 II OSK 782/16). Podzielić też należy przekonanie organu odwoławczego, że zakres nakazanych robót jest adekwatny do stwierdzonych uszkodzeń i nieprawidłowości stanu technicznego budynku, przy czym ustalenia organów obu instancji poczynione zostały w oparciu o najbardziej obiektywne i miarodajne wyniki kontroli, które zawierają ww. protokoły kontroli popisane przez osoby biorące w nich udział. Nadto w sprawie została przedłożona ww. obszerna ekspertyza wraz z uzupełnieniem, autorstwa osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia. A zatem decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku powodujące zagrożenie życia lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska wydana została po jednoznacznym ustaleniu i wykazaniu w toku postępowania dowodowego złego stanu technicznego obiektu. Należy również wskazać, że zgodnie z normą z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2. W tym miejscu należy tez podkreślić, że w sprawie nie jest sporne, że przedmiotowy budynek znajduje się w złym stanie technicznym, ani zakres związanych z tym zagrożeń, zastrzeżenia dotyczą innych kwestii tj. sposobu przeprowadzenia postępowania, skierowania decyzji tylko do jednego ze współwłaścicieli z pominięciem pozostałych oraz wydania decyzji w sytuacji gdy w przynajmniej jeden z lokali mieszkalnych w budynku jest nadal zamieszkały przez najemców i pominięcie gminy jako strony postępowania.

Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji tylko do jednego ze współwłaścicieli tj. skarżącego z pominięciem pozostałych współwłaścicieli należy wziąć pod uwagę, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego tj. gdy obiekt budowlany jest użytkowany w sposób powodujący zagrożenie dla zdrowia i życia oraz bezpieczeństwa mienia i środowiska skierowana jest do podmiotu , który jest zobowiązany do dbałości o bezpieczne użytkowanie i utrzymanie obiektu. W rozpoznawanej skarżący jest nie tylko jednym ze współwłaścicieli przedmiotowego budynku, ale jak wynika z przedłożonych dokumentów faktycznie sprawuje zarząd budynkiem przy ul. [...], aktywnie uczestniczył też w przedmiotowej sprawie (zarówno samodzielnie jak przez pełnomocnika). Dodać trzeba, że stan własności ujawniony w księdze wieczystej jest nieaktualny, a skarżący nie wskazał współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. 1 w W.. W tej sytuacji nie zasługuje na akceptację pogląd skarżącego, że organ bezzasadnie skierował decyzję wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli budynku. Jeśli postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego dotyczy doprowadzenia w trybie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane budynku jako całości do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi, to nie budzi wątpliwości, że w takim przypadku stroną i adresatem nałożonego obowiązku winien być właściciel (współwłaściciele) lub zarządca budynku w związku z obowiązkami jakie na nich ciążą z mocy art. 61 Prawa budowlanego, co jednak nie wyklucza, że w sytuacji gdy organowi znany jest tylko jeden ze współwłaścicieli, który faktycznie działa jak zarządca, podejmując działania na rzecz opróżniania w drodze postępowań sądowych budynku przez lokatorów, a nadto nie ujawnia też pozostałych współwłaścicieli, co do których najprawdopodobniej toczą się postępowania spadkowe przed sądem powszechnym – organ może skierować decyzję wyłącznie do jednego ze współwłaścicieli budynku. Należy przy tym wskazać iż każdej ze stron pominiętych w postępowaniu przysługuje z racji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. prawo wznowienia postępowania, w którym nie brała udziału bez własnej winy.

Nie ma również racji strona skarżąca, gdy zarzuca, iż nałożenie obowiązków w trybie art. 66 ust.1 pkt 1 wymaga uprzedniego opróżnienia budynku z lokatorów. Trzeba wskazać, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie jest ocena stanu technicznego budynku przy ul. [...] i możliwość jego dalszego użytkowania, zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa budowlanego. Organ nie może zatem uzależniać zastosowania obligatoryjnego nakazu z art. 66 ust. 1 od uzyskania przez lokatorów przedmiotowego budynku prawa do lokali zamiennych udostępnionych przez Gminę W.. Priorytetem musi być w tej sytuacji ocena zagrożenia, które ewentualnie mogłoby wywoływać użytkowanie budynku mieszkalnego przez zamieszkujące je osoby, i zastosowanie środków koniecznych dla wyeliminowania zagrożeń i doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnego z wymaganiami powszechnie obowiązujących przepisów prawa i sztuki budowlanej. Brak jest przy tym podstaw prawnych aby właściciel budynku, który - poprzez zaniechanie i zaniedbanie swoich obowiązków polegających na zapewnieniu właściwego użytkowania i utrzymania w odpowiednim stanie technicznym obiektu, doprowadził budynek do stanu nieodpowiedniego, w związku z trudnościami w wyegzekwowania opuszczenia tego obiektu przez osoby trzecie, osiągnięcie tego celu niejako "przerzucał" na organ nadzoru budowlanego. Odmienny jest bowiem tryb egzekwowania wyroku eksmisyjnego oraz ewentualnego zapewnienia lokalu socjalnego (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 730/12). Wbrew stanowisku skarżącego, w tej sprawie nie zachodziły także podstawy do uznania, że stroną postępowania jest również Gmina W., z racji obowiązku dostarczenia lokali eksmitowanym lokatorom budynku przy ul. [...] oraz Z. E., który – co jest niesporne - nie zawarł przyrzeczonej umowy kupna przedmiotowej nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów, że wydanie decyzji w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego jest krzywdzące i naraża właścicieli na ogromne koszty trzeba wskazać, że przepisy Prawa budowlanego nie pozostawiają organom nadzoru budowlanego prawa wyboru pomiędzy nakazaniem czynności zmierzających do utrzymania obiektu, a nakazaniem rozbiórki obiektu. Dla każdego z tych rozwiązań Prawo budowlane przewiduje inne przesłanki. Zgodnie z art. 67 ust. 1 organ może nakazać rozbiórkę obiektu, jeżeli jest on nieużytkowany lub niewykończony i nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, bowiem obiekt budowlany, będący przedmiotem niniejszego postępowania jest użytkowany i jednocześnie nie jest obiektem niewykończonym. W świetle powyższego, uznać zatem należy, iż w opisanym stanie faktycznym, brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast gdyby właściciel obiektu budowlanego był zainteresowany rozbiórką powinien zwrócić się z odpowiednim wnioskiem do właściwych organów.

Nie można też uznać, że terminu wykonania obowiązku zreformowany przez organ odwoławczy został ustalony nieprawidłowo. W ocenie Sądu jest bowiem ustalony realistycznie, uwzględnia szeroki zakres robót budowlanych, do wykonania których został zobowiązany skarżący. Należy także podkreślić, że uchybienia w zakresie naruszenia procedury, w szczególności normy z art. 10 § 1 - 3 k.p.a. nie miały wpływu na wynik postepowania, a zatem nie mogły doprowadzić do uchylenia skarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.