Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 244/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt  1 lit. a, art. 153, art. 250
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 102 ust. 1 pkt 4, art. 102 ust. 1 c
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 139 ust. 4, art. 129 a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 92a
journal: Dz.U. 2015 poz 1094
law: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Dorota Chobian, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2016r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego P. Z. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania T. Z. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji zatrzymał T. Z. prawo jazdy kategorii A, B, T wydane w dniu 20 października 1999r. przez Starostę na okres trzech miesięcy, zobowiązując stronę do bezzwłocznego zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej powołano art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016r. poz. 627 ze zm.), zwanej dalej ustawą w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.).

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. Z. podnosząc, że miejsce pomiaru prędkości było nieprawidłowo oznakowane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium, wydając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. opisaną na wstępie decyzję, wskazało że zgodnie z obowiązującym od dnia 18 maja 2015r. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W myśl art. 102 ust. 1c tej ustawy, Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych K.p.a., przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.

W dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Do pisma został dołączony poświadczony za zgodność z oryginałem mandat karny. W piśmie tym znajduje się również informacja, że prawo jazdy nie zostało zatrzymane.

Dalej Kolegium podniosło, iż jako podstawę przekazania powyższych informacji wskazano art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy - kodeks karny i niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do dnia 31 grudnia 2016r. podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, a więc ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 cytowanej powyżej ustawy, do dnia 31 grudnia 2016r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4.

Stosownie do art. 135 ust. 1 pkt 1a ppkt a) ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Zdaniem Kolegium, z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że jedynym właściwym podmiotem do zatrzymania za pokwitowaniem prawa jazdy, w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z szybkością przekraczającą dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest policjant. Uprawnień takich nie posiada Inspektor Transportu Drogowego.

Za powyższym przemawia również brzmienie przepisów zawartych w rozdziale dziewiątym ustawy z dnia 26 września 2001r. o transporcie drogowym, wśród których brak jest przepisu, który przyznawałby Inspekcji Transportu Drogowego uprawnienia do zatrzymywania kierowcy prawa jazdy.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c i 1e ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 lub art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W obu tych przypadkach jest mowa o konieczności zatrzymania prawa jazdy przez policję. Zatrzymanie prawa jazdy kierowcy, który przekroczył w terenie zabudowanym dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h przez policję, rodzi konieczność przekazania dokumentu prawa jazdy właściwemu staroście celem wydania decyzji zatrzymującej prawo jazdy. W przypadku zaś, gdy policja w trakcie zatrzymania kierującego pojazdem z przekroczeniem dozwolonej prędkości ujawni brak prawa jazdy, starosta zobowiązany jest do wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1c. Tak więc w przypadku ujawnienia przez Inspektora Transportu Drogowego przekroczenia przez kierowcę w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h, brak jest podstaw prawnych do zatrzymania kierowcy prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy. Kierowcę łamiącego przepisy drogowe Inspektor Transportu Drogowego może jedynie ukarać mandatem karnym.

Ponieważ zarówno przepisy ustawy o transporcie drogowym, jak również ustawy o kierujących pojazdami nie dają uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego do zatrzymania kierowcy prawa jazdy, jak też występowania do właściwego starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zatrzymującej prawo jazdy, wobec tego zaskarżona decyzja organu I instancji jest wadliwa i podlega uchyleniu w całości, zaś całe postępowanie zostaje umorzone.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce - Wschód w Kielcach zaskarżając w całości decyzję Kolegium i zarzucając temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1 c ustawy i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.541) poprzez nieprawidłową ich interpretację i bezzasadne przyjęcie, że Główny Inspektor Transportu Drogowego nie był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a Prawo o ruchu drogowym i powiadomienia o tym właściwego starosty, a jedyną podstawą do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest zatrzymanie tego dokumentu przez policjanta, co w konsekwencji skutkowało bezzasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Prokurator powołał się na art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego, lecz obliguje organ do jej wydania w każdym wypadku realizacji przesłanek wskazanych w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami tj. przekroczenia przez kierującego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowany. Z informacji nadesłanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Starosty pismem z dnia 23 czerwca 2016 roku, wynika, że T. Z. w dniu 31 stycznia 2016 roku w miejscowości Goleniowy kierując pojazdem marki VW przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h. Za wykroczenie z art. 92a kw, T. Z. został ukarany prawomocnym mandatem karnym w kwocie 500 zł, który podpisał w dniu 19 maja 2016 roku. Powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności materialne zobowiązywało Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu T. Z. prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania go do zwrotu dokumentu prawa jazdy, gdyż nie został mu zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie [...] w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.

1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 a) lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

W myśl art. 139 ust. 4. ustawy Prawo o ruchu drogowym w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Zgodnie z art. 129 a ust. 1 pkt 3 ustawy kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu:

a) przyrządów kontrolno-pomiarowych,

b) przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących

- należy również do Inspekcji Transportu Drogowego.

2. W ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu.

W przedmiotowej sprawie niespornym jest, że T. Z. został ukarany prawomocnym mandatem karnym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, za to, że w dniu 31 stycznia 2016r. w miejscowości [...] kierując pojazdem marki VW przekroczył w obszarze zabudowanym dopuszczalną prędkość o 52 km/h tj. za wykroczenie z art. 92a kw, o czym Starosta został poinformowany w trybie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie [...] w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a P.r.d. Informacja ta zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowiła podstawę wydania przez Starostę decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Mając na uwadze użycie w treści art. 102 ust. 1 sformułowania "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" Starosta był związany informacją o ukaraniu skarżącego prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie kierowanym przez niego w terenie zabudowanym pojazdem dozwolonej prędkości ponad 50 km/h. Miał zatem obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W konsekwencji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający był związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (w tym względzie Prokurator powołał się na wyrok WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 483/16 oraz wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/GI 192/16).

Prokurator podkreślił, iż od 1 stycznia 2017 roku obowiązuje zmieniony art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy [...], który stanowi, że:

podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3.

Zmiana tego przepisu, zdaniem skarżącego, wynika z konieczności doprecyzowania brzmienia tego przepisu. Obecnie ustawodawca w ust. 1 pkt 2 wskazał wprost, że podstawą wydania decyzji, o której mowa w m.in. w art. 102 ust. 1 pkt 4 jest informacja od podmiotu, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie. Doprecyzowanie tego przepisu dopełnia w sposób niebudzący wątpliwości regulację zawartą w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 1 c ustawy.

Prokurator nadmienił przy tym, że art. 102 ust. 1c ustawy dopuszcza sytuację, gdy prawo jazdy nie zostało fizycznie zatrzymane kierującemu stanowiąc, że w treści decyzji w powyższym przedmiocie organ zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Powyższe wskazuje na to, że fakt prowadzenia pojazdu na drodze publicznej bez wymaganych dokumentów, co skutkuje brakiem fizycznego zatrzymania prawa jazdy nie może zwolnić kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Na powyższe zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 21 kwietni 2016 roku w sprawie sygn. II SA/GI 92/16.

Mając na uwadze powyższe skarżący Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji Kolegium.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 1 sierpnia 2017r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik uczestnika T. Z. podzielił w całości stanowisko Kolegium podnosząc, iż skarga jest błędna i bezzasadna. W tym zakresie wskazał, że zarówno z wykładni przepisów, dotyczących przedmiotowej materii, w szczególności z art. 102 ust 1 pkt 4 i 1c, 1e ustawy i art. 135 ust 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym, wynika brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Przyjęcie kompetencji tego organu we wskazanym zakresie, wobec braku uregulowań, stanowiłoby naruszenie zasady legalizmu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga podlegała uwzględnieniu z uwagi na naruszenie przez Kolegium prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stanowisko Prokuratora zaprezentowane w uzasadnieniu skargi Sąd podziela w całości.

W sprawie niniejszej poza sporem jest, że w dniu 28 czerwca 2016r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego informujące o tym, że w dniu 19 maja 2016r. uprawomocnił się przedstawiony w załączeniu mandat karny nałożony na T. Z. w związku z przekroczeniem dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Wbrew stanowisku Kolegium, powiadomienie to i wskazane w nim okoliczności zobowiązywały Starostę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, zobowiązania do zwrotu prawa jazdy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Jak bowiem stanowi art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Z kolei przepis art. 102 ust. 1c tej ustawy, określa czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

W świetle brzmienia ww. przepisów nie może budzić wątpliwości, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Tym samym organ nie działa w tego typu sprawach w warunkach uznania administracyjnego.

Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie [...] w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r.

1) podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem;

2) podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja, o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 a) lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Stosownie do art. 139 ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Z kolei zgodnie z art. 129 a ust. 1 pkt 3 ustawy kontrola ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zrejestrowania tego naruszenia przy użyciu:

a) przyrządów kontrolno-pomiarowych,

b) przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe albo na statku powietrznym urządzeń rejestrujących

- należy również do Inspekcji Transportu Drogowego.

Stosownie do ust. 2 w ramach wykonywania kontroli ruchu drogowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, inspektorom Inspekcji Transportu Drogowego przysługują uprawnienia określone w art. 129 ust. 1 i 2, w tym również wobec właściciela lub posiadacza pojazdu.

Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów stwierdzić trzeba, iż organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji (wskazanych w powiadomieniu okolicznościach materialnych).

W sprawie niniejszej uczestnik postępowania nie kwestionuje faktu popełnienia wykroczenia, nie powołuje żadnych szczególnych okoliczności jego popełnienia, a jedynie podnosi brak kompetencji Inspekcji Transportu Drogowego tak do zatrzymania prawa jazdy, jak i do wystąpienia z wnioskiem do właściwego starosty o zatrzymanie uprawnień. Zdaniem uczestnika, informacja Inspekcji Transportu Drogowego nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Stanowisko Kolegium oraz uczestnika postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Otóż, w ocenie Sądu, wystarczającą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest informacja od uprawnionych do tego organów (Policja lub ITD), że miał miejsce fakt przekroczenia przez danego kierowcę prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że uzyskanie informacji (wiedzy) o ukaraniu uczestnika postępowania prawomocnym mandatem karnym za przekroczenie w terenie zabudowanym dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h uprawniało i obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak podkreśla się w orzecznictwie, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy organ orzekający jest związany treścią prawomocnego mandatu karnego co do popełnienia wykroczenia z art. 92a kw oraz co do prędkości kierowanego przez skarżącego pojazdu w związku z którą mandat karny został nałożony (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 20.07.2016r. o sygn. akt II SA/Ke 483/16).

W ocenie Sądu, zaakceptowanie stanowiska prezentowanego przez Kolegium oraz uczestnika postępowania prowadziłaby do sytuacji, że w stosunku do kierowcy, zatrzymanego przez policję w trakcie kontroli drogowej, można byłoby wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, a w sytuacji tego, który popełnił dokładnie to samo wykroczenie drogowe, lecz ujawnione przez ITD, takiej podstawy już by nie było. To zaś oznaczałoby niedopuszczalne w państwie prawa różnicowanie podmiotów, które popełniają takie same wykroczenia drogowe (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29.08.2017r., sygn. akt II SA/GL 170/17).

Jedynie końcowo wskazać należy, iż w orzecznictwie sądowym podkreśla się (por. np. powołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach), że celem regulacji wprowadzającej obowiązkowe zatrzymanie prawa jazdy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, była poprawa bezpieczeństwa na drogach. Uzależnienie możliwości wydania decyzji od wcześniejszego fizycznego zatrzymania prawa jazdy czyniłoby cel ten iluzorycznym. W myśl art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję, o której mowa, zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powołany przepis stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu, który wymaga uprzedniego zatrzymania prawa jazdy.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Kolegium naruszyło powołane wyżej przepisy prawa materialnego, co skutkować musiało wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium, zgodnie z art. 153 ustawy p.p.s.a., uwzględni przedstawione wyżej rozważania i wyda stosowne rozstrzygnięcie.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł, jak w pkt I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy p.p.s.a.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 4 ust. 1, 3 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r. poz. 1715 ).