Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 480/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Publiczny obrót papierami wartościowymi
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 69 ust. 2 pkt 1 lit a, ust. 4 pkt 3, art. 97 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 185 poz 1439
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 157 poz 1119
law: Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Nadzoru Finansowego (w skrócie: KNF) decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pk 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 z późn. zm.) oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2003 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 z późn. zm., dalej: "ustawa o ofercie"), po rozpoznaniu wniosku P. K. (dalej nazywanego też: "skarżącym") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji KNF podała, że decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nałożyła na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez niego: art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie poprzez nieprzekazanie KNF oraz spółce P. S.A. z siedzibą w G. (dalej nazywaną: "Spółką") zawiadomienia w ustawowym terminie o zmianie dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % ogólnej liczby głosów, o co najmniej 2 % ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, która nastąpiła w wyniku rozrachunku w dniu [...] lutego 2010 r. transakcji zbycia akcji Spółki z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz art. 69 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie poprzez nieprzekazanie w zawiadomieniu z dnia [...] maja 2010 r. (skorygowanym w dniu 25 maja 2010 r.) informacji o liczbie aktualnie posiadanych akcji i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym spółki oraz liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją KNF z dnia [...] maja 2011 r., w którym wskazał na nieuzasadniony i krzywdzący charakter kwestionowanej decyzji, wskazując równocześnie na rażąco wygórowaną wysokość nałożonej kary, nieadekwatnej do stopnia stwierdzonego przez organ naruszenia.

Skarżący, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji oraz odstąpienie od nakładania kary pieniężnej.

KNF podała, że toku postępowania pierwszoinstancyjnego zgromadzono materiał dowodowy w postaci zeznań skarżącego z dnia [...] marca 2011 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] maja 2011 r., z dnia [...] sierpnia 2011 r., z dnia [...] września 2011 r. oraz z dnia [...] października 2011 r., zawiadomień o zawarciu transakcji sporządzonych przez Dom Inwestycyjny [...] S.A. (dalej nazywany: "DI [...]") złożonych do akt postępowania przez stronę, poświadczonych za zgodność z oryginałem zawiadomień złożonych Spółce przez skarżącego w dniu [...] czerwca 2009 r., w dniu [...] maja 2010 r. oraz w dniu [...] maja 2010 r., zawiadomień z dnia [...] maja oraz z dnia [...] maja 2010 r. rozłożonych do KNF, dokumentów przekazanych przez DI [...].

Materiał dowodowy sprawy został uzupełniony w toku postępowania drugoinstancyjnego o dowód przedstawiony przez skarżącego w postaci nagrań rozmów telefonicznych skarżącego z pracownikiem DI [...] oraz oświadczenie skarżącego z dnia [...] grudnia 2011 r.

KNF podkreśliła, że ponownie przeanalizowała materiał dowodowy zebrany w postępowaniu i ustaliła tożsamy z ustalonym w I instancji stan faktyczny.

KNF podała, że w dniu [...] czerwca 2009 r. skarżący poinformował Spółkę o zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce w dniu [...] czerwca 2009 r. poniżej 15 %, w wyniku transakcji sprzedaży 3.241 akcji Spółki, zawartej na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

W dniu [...] czerwca 2009 r. Spółka, na podstawie art. 70 pkt 1 ustawy o ofercie, przekazała treść zawiadomienia skarżącego w formie raportu bieżącego nr [...]. Zgodnie z ww. zawiadomieniem skarżący, przed zmianą udziału w ogólnej liczbie głosów posiadał 1.355.000 akcji Spółki, stanowiących 15,02 % udziału w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu Spółki, zaś po ww. zdarzeniu posiadał 1.351.759 akcji Spółki stanowiących 14,99 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

KNF, powołując się na analizę rachunku papierów wartościowych skarżącego, stwierdziła, że transakcja zbycia akcji Spółki, prowadząca do zmiany udziału strony w ogólnej liczbie głosów w Spółce, została zawarta w dniu [...] czerwca 2009 r., zaś jej rozrachunek miał miejsce w dniu [...] czerwca 2009 r.

W dniu [...] maja 2010 r. skarżący przesłał do Spółki zawiadomienie, w którym poinformował o zmianie dotychczas posiadanego udziału w Spółce o 2 % ogólnej liczbie głosów w Spółce. Zmiana ta wynikała ze zbycia 179.400 akcji Spółki w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. (tj. od daty, której dotyczy ostatnie zawiadomienie skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r.) do dnia [...] lutego 2010 r. Przed ww. zmianą skarżący posiadał 1.351.759 akcji stanowiących 14,98 % udziału w kapitale zakładowym Spółki, uprawniających do wykonywania takiej samej liczby głosów i stanowiących taki sam udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce. W wyniku powyższego zbycia skarżącemu pozostało 1.172.374 akcji stanowiących 12,99 % udziału w kapitale zakładowym Spółki uprawniających do wykonywania takiej samej liczby głosów i stanowiących taki sam udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

W dniu [...] maja 2010 r. ww. zawiadomienie zostało skorygowane w ten sposób, iż w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. (tj. od daty, której dotyczy ostatnie zawiadomienie skarżącego z dnia [...] czerwca 2009 r.) do dnia [...] lutego 2010 r. skarżący zbył nie 179.400, ale 180.400 akcji, zaś po ww. zmianie skarżącemu pozostało nie 1.172.374 akcji, ale 1.171.379 akcji stanowiących 12,98 % udziału w kapitale zakładowym Spółki, uprawniających do wykonywania takiej samej liczby głosów i stanowiących taki sam udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

W dniu [...] maja 2010 r. Spółka, na podstawie art. 70 pkt 1 ustawy o ofercie, opublikowała treść skorygowanego zawiadomienia skarżącego w formie raportu bieżącego nr [...]. Zgodnie z ww. zawiadomieniem, stan posiadania akcji Spółki przez stronę, przed zmianą udziału wynosił 1.351.759 akcji dających 14,98 % udziału w ogólnej ilości głosów, zaś po zmianie wynosił 1.171.379 akcji, dających 12,98 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

KNF wskazała, że zgodnie z tekstem jednolitym statutu Spółki z dnia [...] czerwca 2007 r., liczba zarejestrowanych akcji wynosiła 9.019.000, dających łącznie 9.019.000 głosów na walnym zgromadzeniu (od momentu uchwalenia ww. tekstu jednolitego statutu Spółki nie nastąpiła zmiana liczby zarejestrowanych akcji oraz liczby przysługujących z nich głosów na walnym zgromadzeniu Spółki). Akcje Spółki notowane są na rynku podstawowym, tj. na rynku oficjalnych notowań giełdowych prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Na podstawie historii rachunku papierów wartościowych prowadzonego na rzecz Strony przez DI [...] o numerze [...], ustalono, iż zmiana udziału o co najmniej 2 % udziału w ogólnej liczbie głosów w stosunku do poprzedniego zawiadomienia złożonego przez skarżącego nastąpiła w dniu [...] lutego 2010 r. W tej dacie miał miejsce rozrachunek transakcji zawartych w dniu [...] stycznia 2010 r., które spowodowały, iż suma akcji zbytych w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. (tj. od daty, której dotyczy ostatnie zawiadomienie strony) osiągnęła liczbę uprawniającą do wykonywania łącznie 2 % ogólnej liczby głosów w Spółce. Do tego bowiem momentu skarżący dokonał zbycia 180.885 akcji Spółki (nie zaś 180.400 sztuk, jak wskazał w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2010 r.), a jego stan posiadania uległ zmianie z 1.351.759 akcji Spółki, stanowiących 14,9879 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce do 1.170.874 akcji, stanowiących 12,9823 % udziału w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu Spółki. W związku z powyższym, skarżący miał obowiązek dokonać zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie, w terminie 4 dni roboczych od dnia rozrachunku ostatniej z transakcji. Ostatecznie termin na dokonanie obowiązku informacyjnego upłynął w dniu [...] lutego 2010 r.

Zawiadomienie zostało przekazane przez skarżącego w dniu [...] maja 2010 r., skorygowane w dniu [...] maja 2010 r. W dniu złożenia zawiadomienia skarżący posiadał 1.065.250 akcji Spółki, dających 11,8112 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce, jednak informacja ta nie została zamieszczona w treści zawiadomienia skierowanego do Spółki i KNF, a w konsekwencji Spółka nie zamieściła przedmiotowej informacji w treści raportu bieżącego nr [...]. Skarżący wskazał stan posiadania z momentu zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów o co najmniej 2% ogólnej liczby głosów w Spółce, wskazując, iż po zmianie stan posiadania wynosi 1.171.379 akcji, co stanowi 12,98 % udziału w kapitale zakładowym spółki oraz uprawnia do wykonywania takiej samej ilości głosów stanowiących 12,98 % udziału w ogólnej liczbie głosów.

Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, KNF potwierdziła prawidłowość stanowiska zawartego w decyzji z dnia [...] maja 2011 r., że działanie skarżącego wypełniało przesłanki określone w art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie, gdyż skarżący nie przekazał w ustawowym terminie, tj. do dnia [...] lutego 2010 r. zawiadomienia o zmianie dotychczas posiadanego udziału powyżej 10% ogólnej liczby głosów w Spółce o co najmniej 2 %, tj. z 14,9879 % do 12,9823 % ogólnej liczby akcji w Spółce, w wyniku rozrachunku w dniu [...] lutego 2010 r. transakcji zbycia akcji Spółki zawartej w dniu [...] stycznia 2010 r.

KNF dodała, że strona naruszyła art. 97 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie w związku z tym, iż ww. zawiadomienie z dnia [...] maja 2010 r., skorygowane w dniu [...] maja 2010 r., nie zawierało informacji na temat aktualnego stanu posiadania akcji Spółki przez stronę. W dniu składania zawiadomienia skarżący posiadał 1.065.250 akcji Spółki, dających 11,8112 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce, co oznacza, że w okresie od dnia [...] czerwca 2009 r. (tj. od daty, której dotyczy ostatnie zawiadomienie Strony) do dnia [...] maja 2010 r. jego udział w ogólnej liczbie głosów zmniejszył się o 3,1788 %.

Tymczasem w zawiadomieniu skarżący wskazał stan posiadania z momentu zmiany udziału w ogólnej liczbie głosów o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów w Spółce, wskazując, iż po zmianie stan jej posiadania wynosi 1.171.379 akcji co stanowi 12,98 % udziału w kapitale zakładowym Spółki, który uprawnia do wykonywania takiej samej ilości głosów stanowiących 12,98 % udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy KNF podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, uznając równocześnie zarzuty podniesione przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy za niezasadne.

KNF nie uwzględniła wyjaśnienia skarżącego o braku przygotowania i doświadczenia w zakresie rynku kapitałowego, jak również usprawiedliwienia powstałej sytuacji w związku z niewywiązaniem się przez maklera papierów wartościowych z umowy przez profesjonalny podmiot, z którym skarżący zawarł umowę o świadczenie usług brokerskich i prowadzenia rachunku inwestycyjnego w obrocie zorganizowanym papierami wartościowymi, który nie poinformował skarżącego o powstałych obowiązkach. Bez wpływu dla sprawy pozostało wyjaśnienie skarżącego, że stosownych informacji nie uzyskał od pracowników DI [...] oraz Spółki.

W odpowiedzi KNF podkreśliła, że zgodnie z art. 69 ustawy o ofercie, obowiązek informacyjny dotyczący znacznych pakietów akcji ciąży na akcjonariuszu, którego stan posiadania uległ zmianie i nie podlega wyłączeniu w przypadku gdy powierzy wykonanie obowiązku innej osobie. Twierdzenie, iż strona nie miała odpowiedniego doświadczenia pozostaje bez wpływu na jej odpowiedzialność administracyjną, która ma charakter obiektywny. Strona powinna być świadoma, że z chwilą kiedy stała się uczestnikiem rynku kapitałowego nałożone zostały na nią obowiązki, których niespełnienie łączyć się może z zastosowaniem sankcji administracyjnych. Nadto, przepisy formułujące ww. obowiązki mają charakter powszechny i ich nieznajomość nie może być przesłanką zwolnienia z odpowiedzialności. Dlatego też bez znaczenia dla odpowiedzialności strony są jej oczekiwania, abstrahując od ich zasadności, co do obowiązków maklera papierów wartościowych, czy też wcześniejszych informacji ze strony Spółki.

Dodatkowo KNF podkreśliła, że z analizy umowy o świadczenie usług brokerskich i prowadzenia rachunku inwestycyjnego w obrocie zorganizowanym papierami wartościowymi wiążącej stronę oraz DI [...] wynikało, że jej przedmiotem było zawieranie umów zlecenia nabycia lub zbycia oznaczonych papierów wartościowych i prowadzenie rachunku inwestycyjnego oraz świadczenie innych usług brokerskich a nie nadzór nad realizacją obowiązków informacyjnych ciążących na inwestorze giełdowym.

Dodatkowo KNF wskazała, że tłumaczenie skarżącego odnośnie braku doświadczenia nie miało pokrycia w faktach, albowiem skarżący już w czerwcu 2009r. wykonał ciążący na nim obowiązek z art. 69 ustawy o ofercie i zawiadomił w terminie KNF oraz Spółkę o zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce poniżej 15 % (raport bieżący nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.). Ponadto, KNF podkreśliła, że zgodnie z treścią prospektu emisyjnego Spółki zamieszczonego na jej stronie internetowej, skarżący był wprowadzającym do obrotu publicznego akcje Spółki. Organ uznał to za dodatkowy argument potwierdzający tezę, że uregulowania dotyczące rynku kapitałowego, w tym związane z obowiązkami z art. 69 ustawy o ofercie, są skarżącemu znane, a co za tym idzie do ich należytego wypełniania nie było niezbędne doświadczenie, na którego brak powołał się skarżący.

Negatywnie KNF odniosła się również do zarzutu skarżącego możliwości dostępu do rachunku jedynie drogą internetową, a taki sposób dostępu nie umożliwiał mu podliczenia posiadanych akcji.

Odnosząc się do powyższego zarzutu KNF wskazała, że skarżący powinien być świadomy, że w miarę rozrachunku kolejnych transakcji sprzedaży, realizowanych w wyniku długoterminowego zlecenia, jego udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce będzie się zmniejszał. Nadto, z chwilą rozrachunku następuje zmniejszenie stanu posiadania na rachunku i przy uwzględnieniu wiedzy skarżący co do liczby posiadanych akcji przed jak i po transakcji był w stanie obliczyć, o ile zmniejszyło się jego zaangażowanie w Spółkę.

W ocenie KNF, to na skarżącym ciążyła kontrola stanu posiadania rachunku, a co za tym idzie terminowego wykonania ciążących na nim obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ofercie.

KNF nie zaaprobowała również zarzutu skarżącego, że Komisja, wydając decyzję pominęła okoliczność łagodzącą w postaci niezwłocznego zawiadomienia przez skarżącego Komisji oraz Spółki po powzięciu wiadomości, że nastąpiła zmiana stanu zaangażowania w Spółkę.

KNF nie stwierdziła, że działanie skarżącego miało charakter niezwłoczny, albowiem o niezwłocznym zawiadomieniu KNF oraz Spółki można by mówić wówczas, gdyby nastąpiło ono w terminie ustawowym oraz w pierwszej możliwej chwili, kiedy to strona mogła powziąć stosowną informację. W świetle ustaleń stanu faktycznego sprawy skarżący powinien był przekazać wymaganą informację do dnia [...] lutego 2010 r. Przekazała ją dopiero w dniu [...] maja 2010 r. Tymczasem, jak już zostało wykazane, strona miała świadomość ciążącego na niej obowiązku, co potwierdza wcześniejsze wykonanie obowiązku związanego z zawiadomieniem KNF i Spółki o zejściu poniżej progu 15 % ogólnej liczby głosów w Spółce, a tym samym powinna była go wykonać należycie i w terminie. Fakt, że skarżący przekazał KNF oraz Spółce zawiadomienie jak tylko powziął informację, że doszło do zmiany jej stanu zaangażowania nie miało wpływu na zakres jego odpowiedzialności, gdyż i tak doszło do naruszenia prawa.

KNF odrzuciła również argument skarżącego, że za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawiał fakt, że naruszenie przepisów zostało popełnione nieumyślnie, charakteryzuje się znikomą szkodliwością społeczną, bez negatywnych skutków dla stabilności i bezpieczeństwa rynku finansowego.

KNF, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt SK 3/08, jak również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00, wskazała, że odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa administracyjnego ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest niezależna od winy skarżącego. KNF podkreśliła, że istotą sankcji administracyjnych, opartych na koncepcji odpowiedzialności obiektywnej, jest reakcja uprawnionych organów państwa na zachowania niezgodne z prawem ustanowionym przez ustawodawcę. Celem stosowania sankcji administracyjnych jest przede wszystkim zapewnienie przestrzegania przez adresatów norm prawnych obowiązków w sferach, które ustawodawca uznał za szczególnie istotne.

Ponadto, KNF wskazała, iż obowiązki nałożone na akcjonariuszy spółek publicznych, w tym przewidziane w art. 69 ustawy o ofercie, mają bezwzględny charakter. Wskazany przepis nakłada powinność dokonania zawiadomienia na każdego, kto osiągnął lub przekroczył określony próg ogólnej liczby głosów w związku z nabywaniem lub zbywaniem instrumentów finansowych. Powyższy obowiązek informacyjny wynika z samej istoty funkcjonowania zorganizowanego rynku kapitałowego, którego podstawą jest konieczność zapewnienia każdemu uczestnikowi prawa do otrzymania tych samych informacji w tym samym czasie, tak aby wszyscy akcjonariusze i potencjalni inwestorzy mieli równe szanse.

Z uwagi na obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej argumenty podnoszone przez skarżącego nie miały znaczenia dla stwierdzenia naruszenia przez niego prawa, zostały jednak wzięte przez KNF pod uwagę przy wymiarze kary.

W opinii KNF brak było również podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, gdyż bezspornym był fakt, że w sprawie doszło do naruszenia prawa, a zaniedbanie w kontrolowaniu swojego stanu posiadania nie może być okolicznością usprawiedliwiającą zachowanie strony, jak też uchylającą jej odpowiedzialność za naruszenie przepisów prawa, których treść nie budzi jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych.

Za błędną KNF uznała również tezę skarżącego, że samo wszczęcie postępowania miało charakter prewencyjny. Celem postępowania jest zebranie materiału dowodowego w sprawie i dopiero sankcja nałożona na stronę, po analizie stanu faktycznego i prawnego sprawy, ma charakter prewencyjny.

Strona miała świadomość ciążących na niej obowiązków, a ich niedochowanie wynikało z braku należytej staranności w bieżącym monitorowaniu swojego stanu posiadania. W opinii KNF, jedynie nałożenie kary administracyjnej (art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie) będzie mogło odnieść pożądany skutek i zapewnić przestrzeganie na przyszłość obowiązków informacyjnych z art. 69 ustawy o ofercie.

KNF nie uwzględniła zarzutu skarżącego, że Komisja uzasadniła wysokość nałożonej kary, powołując się na klauzule niedookreślone, bez konkretnego wskazania, jakiego uszczerbku doznał interes społeczny wskutek opóźnienia w wypełnieniu obowiązków informacyjnych oraz bez wskazania przesłanek konkretnie uzasadniających wysokość kary.

KNF podniosła, że wysokość kary została należycie uzasadniona w decyzji. Pojęcia, które skarżący określił jako klauzule niedookreślone mają określoną zawartość treściową i oznaczają podejmowanie działań mających na celu zapewnienie pełnej transparentności rynku kiedy ceny akcji będą kształtowane z uwzględnieniem ogólnodostępnych, rzetelnych oraz aktualnych informacji na temat emitentów i ich akcji.

Odnosząc się do zarzutu o braku wskazania uszczerbku, jaki doznał interes społeczny KNF stwierdziła, że dla odpowiedzialności za naruszenie obowiązków informacyjnych nie ma znaczenia, czy do uszczerbku rzeczywiście doszło, czy też uczestnicy rynku zostali jedynie narażeni na jego poniesienie. Inwestor podejmujący decyzję o zaangażowaniu kapitałowym powinien mieć dostęp do informacji, wskazującej jaka jest aktualna struktura akcjonariatu danej spółki. Naruszenie przez stronę ciążących na niej obowiązków prowadziło do tego, że przez długi czas uczestnicy rynku nie mieli wiedzy w przedmiocie aktualnego posiadanego przez skarżącego udziału w ogólnej liczbie głosów w Spółce, a tym samym jego realnym wpływie na Spółkę, co mogło mieć wpływ na podejmowane decyzje inwestycyjne. Po za tym, brak podania przez skarżącego liczby akcji aktualnie posiadanych mogło przyczynić się do błędnego przeświadczenia, iż jest on posiadaczem pakietu 12,98 % akcji, uprawniających do wykonywania 12,98 % głosów, podczas gdy ten stan posiadania akcji przez skarżącego był już nieaktualny - w rzeczywistości w dniu złożenia zawiadomienia z dnia [...] maja 2010 r. wynosił 11,81 % akcji ogólnej liczby głosów.

Działanie skarżącego naruszało więc zasadę transparentności działalności spółki publicznej, w tym przypadku w zakresie aktualnej struktury akcjonariatu Spółki.

Odnosząc się do zarzutu o braku przesłanek konkretnie uzasadniających wysokość nałożonej kary pieniężnej oraz jej rażąco wygórowanej wysokości, KNF wyjaśniła, że określanie wysokości kary pieniężnej jest dokonywane w ramach uznania administracyjnego, które nakazuje aby kara była adekwatna do stwierdzonych naruszeń. Analiza całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie wskazała, że nałożona kara pieniężna spełnia wymóg adekwatności. Po pierwsze została nałożona w granicach przewidzianych ustawą. Po drugie jest proporcjonalna do dokonanych naruszeń, które, co KNF uwzględniła przy wymiarze kary, miały charakter jednorazowy. Strona, pomimo znacznego opóźnienia w zawiadomieniu KNF i Spółki dopełniła jednak ciążącego na niej obowiązku. Dlatego też kara pieniężna nałożona na skarżącego stanowi jedynie 2 % maksymalnego zagrożenia karą.

Określając wymiar kary pieniężnej KNF uwzględniła fakt, że skarżący nie wykonał obowiązku związanego z pakietem akcji stanowiącym 2 % udziału w ogólnej liczbie głosów przy stanie posiadania powyżej 10 %. Z jednej strony pakiet 2 % nie jest znaczny, z drugiej jednak dotyczy obowiązków informacyjnych akcjonariusza, który posiada znaczący udział w ogólnej liczbie głosów w Spółce, tj. powyżej 10 %. Decydując się na wprowadzenie dodatkowego obowiązku takiego akcjonariusza (w przypadku akcjonariusza posiadającego powyżej 33 % obowiązek ten powstaje przy zmianie dotychczas posiadanego udziału powyżej 33 % o co najmniej 1 % ogólnej liczby głosów) ustawodawca miał na względzie fakt, iż taka zmiana (o 2 %) może mieć istotne znaczenie dla pozostałych uczestników rynku, z uwagi na możliwy znaczący wpływ takiego akcjonariusza na funkcjonowanie Spółki. Informacja o zmianach 2 % udziału znaczącego akcjonariusza może być bowiem brana pod uwagę przy podejmowaniu przez inwestorów decyzji inwestycyjnych.

KNF wskazała, że naruszenie przez skarżącego obowiązków informacyjnych przyczyniło się do naruszenia kluczowej dla funkcjonowania rynku kapitałowego zasady transparentności. KNF podkreśliła, że ujawnienie precyzyjnych, wyczerpujących i aktualnych informacji o emitentach papierów wartościowych, w tym na temat aktualnej struktury ich akcjonariatu, buduje trwałe zaufanie inwestorów i umożliwia opartą na odpowiednich informacjach ocenę ich wyników oraz aktywów. Wpływa to na poprawę ochrony inwestorów oraz skuteczności funkcjonowania rynku. Informacje zaś o zmianach w strukturze akcjonariatu spółki publicznej mogą być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez uczestników rynku kapitałowego. KNF, określając wymiar kary pieniężnej wzięła pod uwagę, iż skarżący miał możliwość bieżącego monitorowania swojego zaangażowania w Spółkę, a brak takiego działania świadczy jedynie o niedopełnieniu obowiązków wynikających wprost z przepisów prawa jak również o braku staranności z jego strony i jego zaniedbaniu.

Ponadto, KNF wskazała, że podstawą nałożenia kary pieniężnej nie było stwierdzenie rzeczywistego wpływu na decyzje inwestycyjne inwestorów i w konsekwencji kurs akcji Spółki braku informacji o aktualnym stanie posiadania przez stronę akcji Spółki. Okoliczność ta nie ma bowiem znaczenia dla sprawy. Przesłanką odpowiedzialności strony jest stwierdzenie obiektywnej niezgodności z przepisami prawa, co zostało bezsprzecznie wykazane w toku postępowania.

Ponadto brak informacji o aktualnym stanie posiadania akcji Spółki przez stronę powodował, że na rynku istniał stan dezinformacji. Tak rozumiana dezinformacja rynku była skutkiem niedopełnienia przez skarżącego obowiązków informacyjnych określonych w art. 69 ustawy o ofercie. Sytuacja tego rodzaju jest szkodliwa dla rynku z uwagi na naruszenie zasady transparentności, która jest filarem rynku regulowanego. Niewykonanie więc przez stronę obowiązków informacyjnych mogło wprowadzić w błąd co do faktycznego stanu posiadania akcji Spółki i w ten sposób przyczynić się do podejmowania przez nich błędnych decyzji inwestycyjnych. KNF ponownie podkreśliła, że nie ma znaczenia dla postępowania stwierdzenie, czy do rzeczywistego uszczerbku po stronie inwestorów doszło.

KNF podkreśliła, że nałożona kara pieniężna ma spełniać funkcję zarówno prewencyjną, jak i represyjną. Funkcja prewencji indywidualnej ma zapewnić, że strona będzie przestrzegała przepisy nakładające określone obowiązki na akcjonariuszy spółek publicznych posiadających znaczne pakiety akcji.

Nałożona na skarżącego kara spełniała również funkcję prewencyjną w ujęciu ogólnym, polegającą na oddziaływaniu na uczestników rynku kapitałowego aby świadomi byli konsekwencji jakie grożą w przypadku naruszenia nałożonych na nich obowiązków. Kara administracyjna stanowi również formę represji, która polega na naruszeniu sfery majątkowej podmiotu. Jednakże KNF podkreśliła, że realizacja funkcji represyjnej wymaga nałożenia kary pieniężnej, która nie będzie stanowiła nadmiernego obciążenia dla skarżącego. Biorąc pod uwagę aktualnie posiadany przez niego pakiet akcji Spółki o wartości na dzień [...] grudnia 2011 r. 1 557 934,07 zł kara pieniężna w wysokości 20 000 zł nie będzie stanowiła znaczącego uszczerbku w jego majątku, a jednocześnie stanowi adekwatną sankcję do zaistniałego naruszenia.

Zdaniem KNF, nie zasługiwał także na uwzględnienie argument dotyczący rażąco wygórowanej wysokości kary pieniężnej. Organ podkreślił, że wypełnienie obowiązku z art. 69 ustawy o ofercie nie wymagało od skarżącego nadmiernego wysiłku. Strona, co wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, miała dostęp on-line do rachunku papierów wartościowych a więc mogła na bieżąco sprawdzać stan posiadania akcji Spółki. Ponadto składając zlecenie maklerskie typu do dyspozycji maklera (DDM) powinna być świadoma, iż zlecona liczba akcji zostanie w określonym czasie zbyta. Tak więc oczywistym było, że jej zaangażowanie w Spółkę ulegnie zmniejszeniu, dlatego też powinna na bieżąco monitorować swój stan posiadania aby móc w terminie wykonać ciążący na niej obowiązek.

KNF negatywnie odniosła się również do twierdzenia skarżącego, który z faktu niepełnienia żadnej funkcji w Spółce, wyprowadził wniosek o jego wpływie na zakres odpowiedzilaności w zaistniałej sytuacji. KNF, odwołując się do art. 69 ustawy o ofercie, podkreśliła, że obowiązek z ciąży na akcjonariuszu niezależnie od tego, czy sprawuje jakąkolwiek funkcję korporacyjną w Spółce.

KNF podała, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna, podczas której skarżący podtrzymał argumenty przytoczone we wniosku o ponowne rozpatrzenie . Złożył również wniosek o dopuszczenie dowodu z nagrania rozmów jakie przeprowadził z brokerem DI [...], podczas których prosił brokera o sprawdzenie, czy przekroczył i ewentualnie kiedy próg 2 % w ogólnej liczbie głosów w Spółce.

KNF przeprowadziła wnioskowany dowód i stwierdziła, że z doręczonych zapisów sześciu wybranych rozmów telefonicznych skarżącego z brokerem DI [...] wynika, iż przyczyną ich przeprowadzenia był wpis, który ukazał się na jednej ze stron internetowych, który sugerował, że skoro skarżący zarejestrował na WZ Spółki jedynie 10 % akcji, to nie wykazał wszystkich walorów Spółki, gdyż brak było komunikatu o zejściu poniżej 2 % ogólnej liczby głosów w Spółce. Zdaniem KNF nagrania pozostawały bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego. Wskazują jedynie, że pracownik DI [...] udzielił mu informacji na temat obowiązków związanych ze zmianą dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % ogólnej liczby głosów w Spółce o co najmniej 2 % oraz poinformował, że DI [...] nie świadczy usług w zakresie bieżącego monitorowania stanu rachunku posiadacza i nadzorowaniu wykonywania przez niego obowiązków z art. 69 ustawy o ofercie. KNF ponownie wskazała, że umowa o świadczenie usług brokerskich i prowadzenie rachunku inwestycyjnego w obrocie zorganizowanym papierami wartościowymi obejmowała zawieranie umów zlecenia nabycia lub zbycia oznaczonych papierów wartościowych i prowadzenie rachunku inwestycyjnego oraz świadczenie innych usług brokerskich, a nie nadzór nad realizacją obowiązków informacyjnych ciążących na inwestorze giełdowym. Ponadto, nawet gdyby przyjąć, że taki obowiązek umowny ciążył na maklerze papierów wartościowych, nie miałoby to wpływu na odpowiedzialność skarżącego z tytułu naruszenia obowiązków informacyjnych albowiem stanowiłoby to nawiązanie stosunku prawnego jedynie pomiędzy stroną a DI [...]. Naruszenie obowiązków jednej ze stron takiego stosunku prawnego mogłoby skutkować jedynie odpowiedzialnością umowną w tym zakresie.

Ponadto z analizy ww. rozmów wynikało, że powodem podjęcia działań zmierzających do realizacji obowiązku informacyjnego był wpis na forum internetowym zawierający wątpliwość, co do rzeczywistego stanu zaangażowania skarżącego w akcje Spółki. Potwierdza to przedstawioną przez KNF tezę, że naruszenie obowiązku określonego w art. 69 ustawy o ofercie narusza zasadę transparentności i może prowadzić do błędnego przeświadczenia inwestorów o zaangażowaniu strony w akcje Spółki.

W dniu [...] grudnia 2011 r., w związku ze zgromadzeniem dodatkowego materiału dowodowego odbyła się rozprawa administracyjna, na którą skarżący nie stawił się. W pisemnym oświadczeniu złożonym w Urzędzie KNF w dniu [...] grudnia 2011 r. podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko oraz dodał, że z nagrań rozmów prowadzonych z brokerem DI [...] wynikało, że spodziewał się, że zostanie poinformowany o ciążących na nim obowiązkach informacyjnych. Jego zdaniem, prewencyjny charakter kary został osiągnięty przez sam fakt wszczęcia postępowania, co spowodowało szczególną ostrożność w działaniach podejmowanych na rynku kapitałowym oraz że dolegliwością finansową dla strony są poniesione przez nią straty w pracy zawodowej oraz w związku z postępowaniem przed KNF.

Zdaniem KNF, przytoczone przez skarżącego argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie. Strona spodziewała się, że o powstaniu obowiązku informacyjnego zostanie powiadomiona przez DI [...] nie ma wpływu na jej odpowiedzialność.

KNF zwróciła uwagę, że w 2010 r. wiązała skarżącego z DI [...] ta sama umowa co w 2009 r., kiedy skarżący spełnił ciążący na nim obowiązek informacyjny. Również więc w 2010 r. powinien był być świadomy, że obowiązki informacyjne związane ze znacznymi pakietami akcji nie ciążą na DI [...], lecz na samym inwestorze.

Odnosząc się do argumentu, że prewencyjny charakter kary został osiągnięty, gdyż obecnie skarżący działa na rynku kapitałowym ze szczególną ostrożnością oznacza, że dotychczas jego działanie takiej ostrożności było pozbawione. Potwierdza to przytoczoną już przez KNF tezę, że naruszenie obowiązku informacyjnego przez skarżącego zostało spowodowane brakiem należytej staranności w monitorowaniu swojego rachunku papierów wartościowych.

Nawiązując do podniesionego przez skarżącego aspektu finansowego sprawy, KNF zauważyła, że poniesione przez skarżącego koszty związane m.in. z prowadzonym przez Komisję postępowaniem były obojętne dla odpowiedzialności administracyjnej.

KNF podkreśliła, że ustalając wymiar kary wzięła pod uwagę to, aby nie była ona nadmiernym obciążeniem dla skarżącego.

Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję KNF z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...], wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzja ją poprzedzającą z dnia [...] maja 2011 r. jako niezgodnych z prawem.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu przez KNF rażąco wysokiej kary pieniężnej nieadekwatnej do okoliczności przedmiotowej sprawy i czynników leżących po stronie skarżącego, bez uwzględnienia okoliczności naruszenia obowiązków informacyjnych i stopnia zawinienia strony, a także w wysokości odmiennej niż nakładana w podobnych przypadkach na inne osoby, z powołaniem się na klauzule niedookreślone, bez konkretnego wskazania jakiego uszczerbku doznał interes społeczny (interes uczestników rynku kapitałowego) poprzez opóźnienie w spełnieniu obowiązków informacyjnych przez skarżącego, a także jakie przesłanki, konkretnie, uzasadniają wysokość nałożonej kary,

2. naruszenie przepisu art. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 157, poz. 1119 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie w wyniku czego doszło do naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji zasadniczych celów nadzoru nad rynkiem finansowym,

3. naruszenie zasady postępowania zawartej w przepisie art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie granic uznania administracyjnego w wyniku nałożenia kary w wysokości niewspółmiernej do kary nałożonej w przypadku bardziej znaczącego przekroczenia normy prawa materialnego, co stanowi jednocześnie naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP,

4. oparcie decyzji na niezgodnych ze stanem faktycznym przesłankach, to jest w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżący nie zachował należytej staranności w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku informacyjnego względem spółki publicznej P. S.A. z siedzibą w G. oraz KNF, wypełnienie obowiązku informacyjnego nie nastąpiło niezwłocznie i przyjęcia bezpodstawnie kryterium szczególnej staranności w sytuacji, w której nie jest on doświadczonym inwestorem.

W uzasadnieniu skargi skarżący sprecyzował główny zarzut skargi, wskazując, że w wyniku wydania kwestionowanej decyzji doszło do ewidentnego naruszenia przez KNF art. 97 ust. 1 ustawy o ofercie poprzez ustalenie kary pieniężnej w nadmiernej wysokości, bez uwzględnienia istotnych okoliczności naruszenia obowiązków informacyjnych i stopnia zawinienia strony skarżącej, a także poprzez ustalenie kary pieniężnej w wysokości odmiennej niż nakładana w podobnych przypadkach na inne osoby.

Skarżący powołał się na brak doświadczenia w zakresie obrotu zorganizowanego papierami wartościowymi, wyjasniając, że usługi w tym zakresie zlecił profesjonalnemu podmiotowi na podstawie umowy o świadczenie usług brokerskich i prowadzenia rachunku inwestycyjnego w obrocie zorganizowanymi papierami wartościowymi zawartej z Domem Inwestycyjnym [...] S.A.

Skarżący przyznał, że co prawda obowiązek informacyjny, zgodnie z przepisami prawa, spoczywa na akcjonariuszu, jednakże w przypadku osób nie posiadających przygotowania i doświadczenia w zakresie obrotu papierami wartościowymi, do jakich zalicza się skarżący, broker jako podmiot profesjonalny spełnia szczególną rolę, mając za zadanie dbać o prawidłowość zleconego mu obrotu papierami wartościowymi także w zakresie tzw. obowiązków informacyjnych. Skarżący, w związku z dyspozycjami sprzedaży akcji kontaktował się osobiście wielokrotnie z brokerem z Domu Inwestycyjnego [...] S.A. obsługującym i znającym na bieżąco stan rachunku skarżącego, jednak nie został poinformowany o przekroczeniu ustawowego progu 2%. Z kolei samodzielnie skarżący mógł jedynie drogą internetową sprawdzać stan realizacji poszczególnych zleceń, jednak robił to rzadko i co istotne, tego rodzaju kontrola nie umożliwiała mu podliczenia stanu posiadanych akcji.

Okoliczność, iż czerwcu 2009 r. wykonał obowiązek informacyjny odnośnie zawiadomienia o zmniejszeniu udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce P. S.A. poniżej 15% (nota bene co do którego obowiązku uzyskał wiedzę w wyniku rozmów z brokerem), nie powinna przesądzać o tym, że skarżący jest doświadczonym inwestorem ani, że znane są mu wszystkie regulacje w zakresie obowiązków informacyjnych. Potwierdzeniem prawidłowości powyższego twierdzenia był, w ocenie skarżącego, dowód w postaci nagrań rozmów skarżącego z brokerem Domu Inwestycyjnego [...] S.A., z których wynika, że nie miał wiedzy o obowiązkach związanych z 2% progiem ustawowym, znając pozostałe regulacje w zakresie dot. 5%, 10% i 15% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej.

Nadto, skarżący zaznaczył, że zmiana udziału o 2% nastąpiła w wyniku szeregu kolejnych transakcji sprzedaży realizowanych w wyniku długotrwałego zlecenia danego przez skarżącego, stąd tym trudniej było zauważyć skarżącemu faktu przekroczenia progu i dokładnego ustalenia w tym zakresie istnienia obowiązku informacyjnego.

Przedstawione okoliczności, zdaniem skarżącego, powinny mieć znaczenie przy wymierzaniu kary za stwierdzone przez KNF naruszenie.

Skarżący zauważył, że ustawa o ofercie, w szczególności art. 69 tej ustawy, nie precyzuje pojęcia "należyta staranność" przy wykonywaniu obowiązku, w związku z czym za uprawnione należy uznać posłużenie się definicją "należytej staranności", która funkcjonuje na gruncie prawa cywilnego, a dokładnie prawa zobowiązań. Mianowicie, zgodnie z art. 355 § 1 k.c. dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Nie można jej utożsamiać z kryteriami staranności określonymi w art. 355 § 2 k.c. uwzględniającymi wymagania związane z wykonywaniem świadczenia przez osoby dysponujące wysokimi kwalifikacjami profesjonalnymi (zawodowymi).

W przedmiotowym stanie faktycznym wziąć należy pod uwagę, iż skarżący stosunkowo krótko prowadził inwestycje na rynku papierów wartościowych, z tego też względu wymagania w stosunku do jego osoby powinny być niższe niż w stosunku do podmiotów, które są doświadczonymi inwestorami na rynku kapitałowym. Stąd, KNF niesłusznie zastosowała podwyższone kryterium staranności w stosunku do skarżącego.

Skarżący podkreśliła, że niezwłocznie po uzyskaniu wiedzy, że nastąpiła zmiana w posiadanym przez niego pakiecie akcji podlegająca obowiązkowi informacyjnemu na podstawie art. 69 ustawy o ofercie dokonał w dniu [...] maja 2010 r. wymaganego zawiadomienia do KNF oraz spółki P. S.A. W stosunku do ustawowego terminu wykonania obowiązku informacyjnego, którego termin upłynął w dniu [...] lutego 2010 r., nastąpiło zatem opóźnienie jedynie 3 miesięcy. Ponadto skarżący nie uzyskał jakiejkolwiek korzyści finansowej w wyniku późniejszego spełnienia obowiązku informacyjnego.

Zdaniem skarżącego, a wbrew twierdzeniom KNF fakt samodzielnego zgłoszenia naruszenia przez skarżącego ma znaczenie przy wymiarze kary. Zasadnicze znaczenie miała także okoliczność, że w sprawie nie mamy do czynienia z wielokrotnością naruszeń, lecz wyłącznie jednorazowym naruszeniem obowiązku informacyjnego przez skarżącego, w dodatku niezamierzonym.

Ponadto, czyn skarżącego był nie tylko nieumyślny, ale także miał znikomą społeczną szkodliwość, mianowicie nie spowodował, nie tylko żadnych strat, ale w ogóle jakichkolwiek reakcji rynku w obrocie akcjami spółki P. S.A. z siedzibą w G.

W tym przypadku zatem naruszenie obowiązku informacyjnego z art. 69 ustawy o ofercie nie pociągnęło za sobą jakichkolwiek negatywnych skutków, ani nawet narażenia innych uczestników rynku na jakiekolwiek skutki czy perturbacje.

Skarżący jako chybione uznał twierdzenie KNF, że naruszenie przez skarżącego obowiązków informacyjnych prowadziło do tego, że przez długi czas uczestnicy rynku nie mieli wiedzy w przedmiocie aktualnie posiadanego przez niego udziału w ogólnej liczbie głosów w spółce P. S.A. z/s w G., a tym samym jego realnym wpływie na spółkę, co mogło mieć wpływ na podejmowane przez nich decyzje inwestycyjne.

Przede wszystkim ten długi okres to kwestia 3 miesięcy, ponadto zaś, różnica w liczbie akcji aktualnie posiadanych przez P. K. a uprzednio zgłoszonych wynosiła zaledwie 1,17% (11,81% zamiast nieaktualnego już 12,98%).

Wprawdzie wysokość kary zakładanej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody na rynku papierów wartościowych, jednakże okoliczność braku jakiejkolwiek szkody w wyniku naruszenia obowiązku informacyjnego przez skarżącego powinna znaleźć odzwierciedlenie w wysokości kary na niego nałożonej. Analogicznie zatem kara powinna wynosić maksymalnie do 1% maksymalnego zagrożenia ustawowego.

Zdaniem skarżącego, co prawda art. 97 ustawy o ofercie ustalenie wysokości kary czyni przedmiotem uznania administracyjnego, to jednak wymiar kary winien zostać należycie uzasadniony i znajdować uzasadnienie w realiach konkretnej sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, ponieważ wysokość kary miała charakter zupełnie dowolny (organ nie uzasadnił w w żaden sposób dlaczego akurat kara w wysokości 20.000 jest zasadna, a niezasadna byłaby kara w wysokości 10.000 zł lub niższa).

Założeniem normy z art. 69 w/w ustawy jest dostarczenie istotnych informacji uczestnikom obrotu na rynku kapitałowym, które zapewniają jego przejrzystość.

Aby cel ten został spełniony naruszenie obowiązku informacyjnego powinno skutkować nałożeniem kary, której wysokość powinna być uzależniona od okoliczności sprawy jak i czynników, leżących po stronie uchylającej się od wykonania obowiązku (wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 425/09).

Wbrew ocenie KNF zawartej w zaskarżonej decyzji osiągniecie pożądanego skutku w postaci przestrzegania przez skarżącego w przyszłości obowiązków administracyjnych nie jest uzależnione od nałożenia na niego wysokiej kary pieniężnej i konieczności jej poniesienia. Dla skarżącego już samo wszczęcie i przeprowadzenie postępowania przez KNF stanowiło wystarczającą sankcję i zapewniło wysoką dbałość o prowadzone inwestycje i posiadany rachunek.

Odnośnie natomiast zarzutu naruszenia przez organ granic swobodnego uznania administracyjnego skarżący niezależnie od powyższej podniesionych zarzutów, wskazał, że nałożono na niego karę niewspółmiernie wysoką w stosunku do kar nakładanych na inne podmioty w sytuacjach prawnych mających charakter dalej idącego naruszenia prawa. Celem uzasadnienia sformułowanego zarzutu skarżący wskazał na inną decyzję KNF z dnia [...] listopada 2011 r., wydaną w podobnych okolicznościach faktycznych, którą nałożono karę pieniężną w zdecydowanie niższej wysokości w przeliczeniu na poszczególne naruszenia obowiązków informacyjnych (ok. 11.000 zł). Przedmiotowe kary po 250.000 zł nałożone na dwóch akcjonariuszy m.in. spółki P. S.A., z których każdy dopuścił się dwudziestokrotnego (w dodatku celowego) naruszenia obowiązków informacyjnych związanych ze znacznymi pakietami akcji publicznych spółek O. S.A., P. S.A. i P’. S.A. polegających na niezawiadomieniu w ustawowym terminie spółki i KNF o zmianach łącznego udziału w ogólnej liczbie głosów w w/w spółkach w bardzo długim okresie czasu tj. w okresie listopad 2008 - wrzesień 2010 r. Podobnie KNF decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nałożono karę tylko 10.000 zł na akcjonariusza N. S.A., który naruszył obowiązek informacyjny i nie zawiadomił w ustawowym terminie spółki i KNF o zmniejszeniu udziału w spółce poniżej 5% głosów w sierpniu 2009 r.

Z kolei karę 20.000 zł KNF nałożyła na akcjonariusza spółki publicznej P. S.A, który 5-krotnie naruszył obowiązek informacyjny (decyzja KNF z dnia [...] czerwca 2011 r.).

Skarżący przyznał, że wysokość nakładanych przez KNF kar w innych postępowaniach nie ma istotnego znaczenia, jednak pewne znaczenie w sprawie posiada, m.in. ze względu na konieczność równego traktowania uczestników obrotu i zapewnienie pewnej jednolitej linii orzeczniczej.

W odpowiedzi na skargę KNF wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.").

Co do wniosku dowodowego skarżącego, należy zauważyć, że katalog możliwych do przeprowadzenia przez sąd administracyjnych dowodów określa

art. 106 § 3 p.p.s.a. i wśród tych dowodów nie wymienia dowodu z zeznań strony czy świadków.

Rozpoznając skargę P. K. w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2011 r. nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną nałożonej na skarżącego kary stanowił

art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Stanowi on, że na każdego kto nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa jest w art. 69, lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, Komisja może w drodze decyzji nałożyć karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł. Z kolei zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie w przypadku zmiany dotychczas posiadanego udziału ponad 10 % ogólnej liczby głosów o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów - w spółce publicznej, której akcje są dopuszczone do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, posiadacz akcji jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym – nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji. Ponadto, w myśl art. 69 ust. 4 pkt 3 ustawy o ofercie zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, zawiera informacje o liczbie aktualnie posiadanych akcji i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów. Obowiązek ten dotyczy również zawiadomień dokonywanych na podstawie ust. 2 art. 69 ustawy o ofercie, odwołującego się do ust. 1 tego artykułu.

Celem art. 69 ustawy o ofercie nakazującym ujawnianie stanu posiadania akcjonariuszy jest zapewnienie jak najwyższego poziomu przejrzystości w zakresie informacji dotyczących struktury akcjonariatu w spółce. Obowiązek zawiadomienia Komisji Nadzoru Finansowego o zmianach w ogólnej liczbie głosów w spółce publicznej ma charakter bezwzględny. Zasada transparentności stanowi natomiast podwalinę rynku kapitałowego, bez której nie mógłby on prawidłowo funkcjonować. W myśl tej zasady całość infrastruktury rynku kapitałowego służyć ma równemu dostępowi do informacji. Zasada ta jest kardynalna z tego powodu, że rynek kapitałowy jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych. Treść informacji wpływać może na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Dlatego też informacja jest jednym z najważniejszych aspektów rynku, wymagającym regulacji i nadzoru ze strony organów państwa (vide: Prawo papierów wartościowych pod red. prof. S. Włodyki, seria Prawo Gospodarcze i Handlowe, Tom 4 , wyd. CH Beck, Warszawa 2004).

Zasada ta została dookreślona m.in. w dyrektywie nr 2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniająca dyrektywę 2001/34/WE (Dz. U. UE L. z 2004 r. Nr 390, s. 38 z późn. zm., dalej: "dyrektywa nr 2004/109/WE") oraz dyrektywie Komisji nr 2007/14/WE z dnia 8 marca 2007 r. ustanawiającej szczegółowe zasady wdrożenia niektórych przepisów dyrektywy 2004/109/WE w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym (Dz. U. UE L. z 2007 r., Nr 69, s. 27, dalej: "dyrektywa nr 2007/14/WE"), które zostały wdrożone do polskiego ustawodawstwa na podstawie ustawy z dnia z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 231, poz. 1547), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2009 r. (art. 9 tej ustawy).

Zgodnie z pkt (18) preambuły dyrektywy nr 2004/109/WE należy podawać do wiadomości publicznej informacje o zmianach w większościowych pakietach akcji emitentów, których akcje stanowią przedmiot obrotu na rynku regulowanym. Informacje takie powinny umożliwiać inwestorom nabywanie lub zbywanie akcji z pełną świadomością zmian w strukturze głosów; powinny one także zwiększyć skuteczność kontroli emitentów akcji oraz ogólną przejrzystość istotnych przepływów kapitału. W pewnych okolicznościach, należy udzielać informacji na temat akcji lub instrumentów finansowych określonych w art. 13, złożonych jako zabezpieczenie.

Zatem z chwilą wystąpienia okoliczności wskazanych w art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o ofercie następuje dla nabywcy znacznego pakietu akcji obowiązek powiadomienia o tychże zamianach w terminie określonym w ust. 1 art. 69 tej ustawy. Równocześnie zawiadomienie takie powinno było zawierać informacje o liczbie aktualnie posiadanych akcji i ich procentowym udziale w kapitale zakładowym spółki oraz o liczbie głosów z tych akcji i ich procentowym udziale w ogólnej liczbie głosów, jeżeli od daty, kiedy dotychczas posiadany udział ponad 10 % ogólnej liczby głosów uległ zmianie o co najmniej 2 % ogólnej liczby głosów do daty powiadomienia udział ten uległ dalszej zmianie.

Obowiązek ten nałożony jest na akcjonariusza posiadającego znaczny pakiet akcji, co w niniejszej sprawie było bezsporne.

Z obowiązku tego nie mogła skarżącego zwolnić umowa prowadzenia rachunku inwestycyjnego, gdyż obowiązek ten jest bezwzględny, a przy tym nie zawierała nawet takowych zapisów (kopia umowy, k. – 20 -22 akt adm.). Ponadto nie miały wpływu na zakres odpowiedzialności podnoszone okoliczności, że skarżący nie jest doświadczonym inwestorem, skoro jak zauważył organ P. K. był wprowadzającym do obrotu publicznego akcje Spółki, a od 2009 r. do chwili zawiadomienia w maju 2010 r. zbywał regularnie akcje Spółki. Mając wgląd za pomocą Internetu w swój rachunek inwestycyjny, mógł na bieżąco śledzić transakcje zbycia akcji. Brak kontroli nad operacjami na rachunku świadczyć mogą o braku staranności w zachowaniu skarżącego.

Założenia Komisji Nadzoru Finansowego co do obowiązków ciążących na akcjonariuszach były także prawidłowe w świetle pkt 11 Preambuły dyrektywy nr 2007/14/WE, która mówi: "Zasadne jest założenie, że osoby fizyczne lub prawne wykazują znaczną staranność przy nabywaniu lub zbywaniu znaczących pakietów akcji. W związku z tym osoby te bardzo szybko dowiadują się o takich transakcjach nabycia lub zbycia, lub o możliwości wykonywania prawa głosu; dlatego właściwe jest wskazanie tylko bardzo krótkiego okresu po dokonaniu transakcji, po upływie którego przyjmuje się, że dany fakt jest im wiadomy.".

Odnośnie kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie, kara pieniężna ma charakter represyjny, a jej celem jest dyscyplinowanie adresatów normy prawnej (art. 69) zagrożonych sankcją do przestrzegania obowiązującego prawa. Należy przy tym podkreślić, iż wysokość kary zakładanej na podstawie ww. przepisu nie jest uzależniona od wystąpienia realnej szkody na rynku papierów wartościowych. Kara ta ma także charakter prewencyjny.

W niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Skarżący bowiem w okresie od dnia 25 czerwca 2009 r. (daty, kiedy dokonał ostatniego zawiadomienia) do dnia 29 stycznia 2010 r. zbył 180.885 akcji Spółki P. S.A. z siedzibą w G., co stanowiło zmniejszenie o co najmniej 2 % posiadanego udziału ogólnej liczby głosów (12,9823 %) w walnym zgromadzeniu Spółki. Rozliczenie transakcji dnia [...] stycznia 2010 r. nastąpiło w dniu [...] lutego 201 r. i od tej daty P. K. miał 4 dni robocze na zawiadomienie Spółki i KNF o zmianie posiadanego udziału. Termin ten upływał w dniu [...] lutego 2010 r. Skarżący dokonał zawiadomienia w dniu [...] maja 2010 r., które korygował w dniu [...] maja 2010r. Podając informacje o zmianie posiadanego udziału, skarżący przedstawił stan liczby głosów z dnia [...] lutego 2010 r. a nie z dnia zawiadomienia, mimo że udział ogólnej liczby głosów w tym okresie zmalał do 11,8112 %.

Nie budzi wątpliwości, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej jest decyzją uznaniową. Organ w zaskarżonej decyzji wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się nakładając na skarżącego karę pieniężną we wskazanej wysokości. Wskazał, iż kara ma spełniać funkcję zarówno prewencji indywidualnej jak i ogólnej. Ma wymóc w przyszłości na stronie należyte przestrzeganie obowiązków ciążących na uczestnikach obrotu giełdowego oraz spełniać funkcję prewencyjną ogólną, polegającą na kształtowaniu i ugruntowaniu świadomości prawnej podmiotów podejmujących działania na rynku kapitałowym, w ten sposób powstrzymując je od naruszania przepisów prawa. Organ wskazał także, że nie jest nadmiernie dolegliwa, biorąc pod uwagę wartość udziałów posiadanych przez skarżącego w Spółce.

Zdaniem Sądu, decyzja w zakresie, w jakim nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20.000 zł nie narusza prawa. Zdaniem Sądu, organ działał w granicach prawa, uzasadnił wysokość wymierzonej kary wskazując przesłanki, którymi się kierował. Odniósł się do argumentów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym do argumentu o zbyt wysokiej karze, ocenił przedłożone dokumenty obrazujące możliwości finansowe skarżącego. Wymierzając ją w podanej wyżej wysokości, odwołał się do stanu majątkowego skarżącego. Zdaniem Sądu, uzasadnienie decyzji w tym zakresie odpowiada wymogom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu o nieadekwatności wysokości nałożonej kary pieniężnej podniesionego w oparciu o inne decyzje organu, to zarzut ten nie może prowadzić do uwzględnienia skargi, ponieważ w tej sprawie Sąd nie dokonuje oceny działalności Komisji Nadzoru Finansowego wobec innych podmiotów podlegających nadzorowi. Wysokość nakładanych przez KNF kar w innych postępowaniach nie może mieć istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Jak słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, każda sprawa jest sprawą indywidualną, której zakres przedmiotowy i podmiotowy wyznacza konkretny stan faktyczny i prawny. W każdym z tych przypadków istniały inne okoliczności, które zadecydowały o treści decyzji organu.

Skontrolowana przez Sąd decyzja jako czynność KNF spełnia cele, które ma ten organ realizować w myśl art. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. Nr 157, poz. 1119 z późn. zm.): "Celem nadzoru nad rynkiem finansowym jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania tego rynku, jego stabilności, bezpieczeństwa oraz przejrzystości, zaufania do rynku finansowego, a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku, przez realizację celów określonych w szczególności w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych, ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawie z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych, ustawie z dnia 15 kwietnia 2005 r. o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego oraz ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.".

W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielając słuszności zarzutów skargi na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.