Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1031/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 27 ust. 1
journal: Dz.U. 1985 nr 12 poz 49
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
article: Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c, 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant specjalista Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A S.A. w W na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oceny ryzyka zawodowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej A S.A. w W kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez Spółkę A S.A. z siedzibą w W, dalej strona skarżąca, decyzją z dnia 26 lipca 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 59, zwanej dalej ustawą o PIS), art. 226 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy), § 39a, § 39c, § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy), § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., Nr 81, poz. 716, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki), Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2019 r., znak: [...], nakazującą stronie skarżącej :

1) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-higienicznego oraz technicznego ściany w poszczególnych pomieszczeniach pracy oraz w ciągu komunikacyjnym obiektu (korytarz);

2) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-higienicznego oraz technicznego ściany w pomieszczeniu WC, jadalni i szatni;

3) zaktualizować ocenę ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy, uwzględniając właściwą klasyfikację i narażenie zawodowe na szkodliwe czynniki biologiczne oraz zapoznać z nią pracowników;

4) oznakować widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa miejsca w zakładzie pracy, w których występuje zagrożenie upadkiem lub potknięciem się pracownika.

Nadto określającej termin wykonania ww. obowiązków:

- pkt 1,2,4 do dnia 30 września 2019 r.,

- pkt 3 do dnia 31 lipca 2019 r.

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

W dniu 6 marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny przeprowadził kontrolę sanitarną w Urzędzie [...] K Nr [...], ul. D, - placówce A S. A., z siedzibą w W.

Przedmiotowa kontrola wykazała następujące nieprawidłowości:

1) niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny oraz techniczny ścian w poszczególnych pomieszczeniach pracy oraz w ciągu komunikacyjnym obiektu;

2) niewłaściwy stan sanitarno-higieniczny oraz techniczny ścian w pomieszczeniach WC, jadalni i szatni;

3) brak uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego, właściwej klasyfikacji i narażenia zawodowego na szkodliwe czynniki biologiczne;

4) brak odpowiedniego oznakowania widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa miejsc w zakładzie pracy, w których występuje zagrożenie upadkiem lub potknięciem się pracowników (dot. rampy rozładunkowo-załadowczej).

Z uwagi na stwierdzone w czasie powyższej kontroli sanitarnej nieprawidłowości organ pierwszej instancji - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny - decyzją nr [...] z dnia [...] 2019 r., znak: [...], nakazał więc stronie skarżącej wykonanie następujących obowiązków:

1) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-higienicznego oraz technicznego ściany w poszczególnych pomieszczeniach pracy oraz w ciągu komunikacyjnym obiektu (korytarz);

2) doprowadzić do należytego stanu sanitarno-higienicznego oraz technicznego ściany w pomieszczeniu WC, jadalni i szatni;

3) zaktualizować ocenę ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy, uwzględniając właściwą klasyfikację i narażenie zawodowe na szkodliwe czynniki biologiczne oraz zapoznać z nią pracowników;

4) oznakować widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa miejsca w zakładzie pracy, w których występuje zagrożenie upadkiem lub potknięciem się pracowników.

Termin wykonania ww. nakazów ustalono:

- w pkt. 1, 2, 4 na dzień 30 września 2019 r.

- w pkt. 3 - do dnia 31 lipca 2019 r.

W odwołaniu od tej decyzji strona skarżąca podniosła, że w 2019 r. uaktualnione zostały oceny ryzyka zawodowego dla stanowisk pracy (ostatnia aktualizacja miała miejsce 21 lutego 2019 r.) oraz zaznaczyła, iż dokonując oceny ryzyka zawodowego uwzględniono i oceniono występujące realne zagrożenia na stanowiskach pracy. Podniesiono również, że w bieżącej ocenie ryzyka zawodowego nie wymieniono zagrożeń wynikających z ekspozycji na czynniki biologiczne, ponieważ poziom ryzyka wynikający z kontaktu z czynnikami biologicznymi uniemożliwia zakwalifikowanie pracy na kontrolowanych stanowiskach jako narażającej pracowników na działanie czynników biologicznych. Strona skarżącą powołała się na Załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r. Nr 81, poz. 716 z późn.zm.), w którym określono wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Wskazała zatem, że pracodawca posiadający wiedzę, iż w procesach pracy na stanowiskach występujących w zakładzie przez niego kierowanym nie odnotowano potwierdzonego narażenia na czynniki biologiczne, do których stosuje się przepisy ww. rozporządzenia, nie ma podstaw do uwzględnienia ich w ocenie ryzyka zawodowego.

Wniosła więc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku określonego w pkt 3 decyzji.

Opisaną na wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzona kontrola w dniu 6 marca 2019 r. wykazała naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych w środowisku pracy. Podczas kontroli stwierdzono m.in. brak uwzględnienia w ocenie ryzyka zawodowego, właściwej klasyfikacji i narażenia zawodowego na szkodliwe czynniki biologiczne pomimo, że w kartach analizy ryzyka zawodowego, które stanowią załącznik do protokołu z dnia 6 marca 2019 r., zakład pracy uwzględnił narażenie pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych na stanowiskach: kierownik działu/sekcji, naczelnik [...], kierownik [...], kierownik zmiany/kontroler (karta nr 1/2019); koordynatora, st. ds. wsparcia, st. ds. koordynacji, st. nadzoru nad systemami informatycznymi, asystentki dyrektora (karta nr 2/2019); stanowisko ds. obsługi klienta, doradcy klienta (karta nr 3/2019), listonosza (karta nr 4/2019) oraz pracownika służby ekspedycyjno-rozdzielczych, ds. obsługi zaplecza (karta nr 5/2019).

W ocenie organu odwoławczego nieprawidłowości te stanowią o naruszeniu:

- art. 226 Kodeksu pracy, w myśl którego "Pracodawca: 1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko 2) Informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą; oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami";

- § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym "Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac";

- § 39c powyższego rozporządzenia, który stanowi, że "Pracodawca informuje pracowników o istniejących zagrożeniach, w szczególności o zagrożeniach, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej oraz przekazuje informacje o tych środkach i zasadach ich stosowania (...),

- § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym "Pracodawca zapewnia pracownikom bezpieczeństwo i higieny pracy, w szczególności przez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku właściwej organizacji pracy oraz stosowania koniecznych środków profilaktycznych, a także informowania i szkolenia pracowników";

- § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki "pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności: 1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych; 2) rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego; 3) informację na temat: a) potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego b) choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy c) stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą 4) wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy".

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego podniesione w odwołaniu zarzuty pozbawione są podstaw i podzielił stanowisko reprezentowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Uważa bowiem, że stanowisko organu pierwszej instancji zostało oparte na analizie całości materiału dowodowego, w tym protokole kontroli z dnia 6 marca 2019 r., kartach analizy ryzyka zawodowego stanowiących załącznik do przedmiotowego protokołu oraz obowiązujących przepisach prawa, w szczególności rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

W ocenie organu odwoławczego strona skarżąca błędnie utożsamia wystąpienie "potwierdzonego narażenia na działanie czynników biologicznych" z potwierdzonym skutkiem narażenia, czyli zakażeniem. Z faktu, że w zakładzie pracy nie odnotowano przypadków choroby będącej następstwem wystąpienia czynnika biologicznego nie oznacza, iż w danym środowisku pracy czynnik ten nie występuje i pracownicy nie są narażeni na jego działanie. Pojęcie "potwierdzone narażenie", o którym mowa w pkt 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki oznacza narażenie, które potencjalnie może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy. Nie oznacza jednak, że wystąpiło ono dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Organ podkreślił, że wystarczy, iż rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z określonym czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika (wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 81/09). Ponadto jak wynika z definicji: ryzyko zawodowe jest to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienie u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. Natomiast pracodawca ma obowiązek ocenić hipotetyczne niebezpieczeństwa (zdarzenia) związane z określonym rodzajem pracy, choćby na moment tej oceny w praktyce się nie zdarzyły. Obowiązek przeciwdziałania chorobom zawodowym i innym chorobom występującym w środowisku pracy obejmuje po pierwsze ocenę, na jakie choroby pracownicy mogą zapaść, a po drugie zastosowanie środków ochronnych, np. w postaci szczepień (wyrok Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt III PK 45/12).

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zobowiązane są ustawowo do kontroli i egzekwowania przepisów w celu zapobieżenia powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaniem pracy.

Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o PIS stanowi, że państwowy inspektor sanitarny nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych uchybień, naruszających wymagania higieniczne i zdrowotne w środowisku pracy.

Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIS wymaga od pracodawców przestrzegania przepisów prawa w zakresie ochrony życia i zdrowia pracowników, bowiem obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy i kategoryczny.

Wobec powyższego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję strona skarżąca zarzuciła organowi:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona bowiem według wyżej wskazanych kryteriów kontrola wydanych w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że nie tkwią w nich wady skutkujące stwierdzeniem nieważności, czy wznowieniem postępowania. Organy naruszyły jednak przy ich wydawaniu przepisy prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 59, zwanej dalej ustawą o PIS), art. 226 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy), § 39a, § 39c, § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy(Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., Nr 81, poz. 716).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIS w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Stosownie do postanowień art. 226 Kodeksu pracy pracodawca:

1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko;

2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Z kolei, w świetle treści art. 227 § 1 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności:

1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia służące do pomiarów tych czynników;

2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów oraz udostępniać je pracownikom.

Zgodnie natomiast z § 39a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) "Pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów chemicznych, biologicznych, rakotwórczych lub mutagennych oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac";

- W myśl § 39c powyższego rozporządzenia, "Pracodawca informuje pracowników o istniejących zagrożeniach, w szczególności o zagrożeniach, przed którymi chronić ich będą środki ochrony indywidualnej oraz przekazuje informacje o tych środkach i zasadach ich stosowania (...), natomiast, jak stanowi § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia, "Pracodawca zapewnia pracownikom bezpieczeństwo i higieny pracy, w szczególności przez ograniczanie ryzyka zawodowego w wyniku właściwej organizacji pracy oraz stosowania koniecznych środków profilaktycznych, a także informowania i szkolenia pracowników";

Stosownie zaś do treści § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. z 2005 r. Nr 81, póz. 716 z późn.zm.) "pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności: 1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych; 2) rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego; 3) informację na temat: a) potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego b) choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy c) stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą 4) wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy".

Wykładnia wyżej przytoczonych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że skorzystanie przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej z przewidzianej w art. 27 ust,. 1 ustawy o PIS kompetencji do nakazania w drodze decyzji administracyjnej usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień wymaga stwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości tychże uchybień w kontrolowanym zakładzie pracy.

W ocenie Sądu stanowisko i argumentacja organu w zakresie konieczności sporządzenia przez pracodawcę dokumentacji oceny ryzyka zawodowego na danym stanowisku pracy co do zasady jest prawidłowa.

Racje mają organy, że to pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące na poszczególnych stanowiskach pracy, a jego obowiązkiem jest podjęcie środków, które zapobiegają chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. Ma więc zapewnić pracownikom bezpieczeństwo i higienę pracy, w szczególności poprzez ograniczenie ryzyka zawodowego wskutek niewłaściwej organizacji pracy oraz stosowania koniecznych środków profilaktycznych, informacyjnych i podejmować stosowne szkolenia pracowników.

Organ inspekcji sanitarnej nakazując jednakże w formie władczej ponowne przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego stronie skarżącej uchybił przepisom postępowania administracyjnego – artykułom: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), które nakładają na organ administracji podjęcie niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, załatwienia sprawy i wydania decyzji w oparciu o zebrany w sposób wystarczający i prawidłowo oceniony materiał dowodowy, przedstawienia stanu faktycznego i prawnego w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć.

W ocenie Sądu organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, które ustaliłoby ponad wszelką wątpliwość zasadniczą kwestię – mianowicie stwierdzenie, że na tym (konkretnym, konkretnych) stanowisku (stanowiskach) pracy mogą występować takie, a nie inne czynniki szkodliwe dla zdrowia. O ile ratio legis regulacji zawartej w art. 27 ust. 1 ustawy o PIS jest natychmiastowe przeciwdziałanie niebezpieczeństwom i zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzkiego już na etapie wstępnego rozpoznawania takich zagrożeń, to należy przyjąć, że zasadne jest nałożenie obowiązku przeprowadzenia powtórnej analizy oceny ryzyka zawodowego występującego na stanowisku pracy, tylko w takim przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie narażenia osób wykonujących pracę na danym stanowisku na działanie konkretnych czynników szkodliwych. Nie jest zatem wystarczające w przypadku nakładania tego obowiązku w decyzji administracyjnej, jak to zrobiły organy w niniejszej sprawie, jedynie odwołanie się do wyników analizy dokumentów – ocen kart ryzyka zawodowego – które doprowadziły je do wniosków, że na wskazanych stanowiskach pracy istnieje ryzyko narażenia na szkodliwe czynniki biologiczne, nie wskazując przy tym precyzyjnie na jakim konkretnym stanowisku występuje narażenie i co najważniejsze - na jaki konkretnie czynnik biologiczny, wymieniony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz.U. z 2005 r. Nr 81, poz. 716 z późn.zm.). To w tej decyzji, wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o PIS, organ konkretyzuje ponownie obowiązek określonego podmiotu do usunięcia w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień, wynikłych z braku, bądź niewłaściwej realizacji zadań wynikających z art. 226 i 227 Kodeksu pracy oraz ze wskazanych przepisów rozporządzeń wykonawczych.

Z ustaleń poczynionych podczas kontroli, a powtórzonych następnie bezrefleksyjnie w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji wynika, że przykładowo na stanowiskach kierownik działu/sekcji, naczelnik UP, kierownik PP, kierownik zmiany/kontroler zawarto ryzyko związane z potencjalnie niebezpieczną zawartością uszkodzonych przesyłek. O ile wiadomym jest na jakich w tym wypadku stanowiskach takie ryzyko istnieje, to dalsze stwierdzenia organu, że istnieje potencjalne ryzyko kontaktu z zawartością przesyłek m. in na żywe organizmy, czy substancje uwolnione z uszkodzonej przesyłki, nie jest już wystarczające. Nie jest bowiem wiadomym kontakt, z jakimi konkretnie żywymi organizmami czy substancjami, stwarza potencjalne ryzyko narażenia zawodowego na tych stanowiskach i jakie konsekwencje dla zdrowia tych pracowników taki kontakt stwarza. Podobnie na innych, wymienionych stanowiskach. O ile nie budzi wątpliwości istnienie ryzyka pokąsania przez zwierzę domowe, bezpańskie listonosza, to już wątpliwym jest, czy rzeczywiście takie ryzyko istnieje w przypadku kontaktu z "dzikiem zwierzęciem". Analogicznie w przypadku pracownika służby ekspedycyjno- rozdzielczej. Nie wyjaśniono bowiem, jakie konkretne czynności pracownik ten na tym stanowisku wykonuje, że istnieje takie ryzyko. Nadto, nie dość, że nie wiadomo czy chodzi tutaj tylko o psy, czy także i o inne "dzikie zwierzęta" i o jakie. Poważne natomiast zastrzeżenia budzą stwierdzenia, że takowe ryzyko istnieje na stanowisku asystentki dyrektora, gdzie również stwierdzono w karcie oceny ryzyka istnienie ryzyka związanego z pokąsaniem przez zwierzę dzikie, bezpańskie lub domowe, nie precyzując, także o jakie konkretnie chodzi. Jeżeli organ inspekcji nakłada obowiązki z art. 27 ust. 1, ustawy o PIS, to w swoich działaniach musi być konsekwentny. Wymaga to dogłębnej analizy zakresu czynności, jakie wykonuje pracownik na danym stanowisku, by móc następnie stwierdzić w konsekwencji ustaleń istnienie w określonym zakresie i to konkretnych, a nie abstrakcyjnych nieprawidłowości.

Również i w odniesieniu do stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie stanu sanitarno-higienicznego oraz technicznego ścian w poszczególnych pomieszczeniach pracy oraz w ciągu komunikacyjnym obiektu (korytarz), pomieszczeniach WC, jadalni, szatni stwierdzonych podczas przeprowadzonej kontroli Sąd ma zastrzeżenia. Skoro organ stwierdził taki nieprawidłowy stan i nakazuje w decyzji wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy doprowadzić go do należytego stanu, to także i w tym wypadku musi precyzyjnie wskazać jakie konkretne skutki, tj. narażenie na jakie konkretne czynniki pociąga za sobą, dla zdrowia zwłaszcza nienależyty stan sanitarno-higieniczny pomieszczeń, gdzie jest wykonywana praca, czy w środowisku pracy. Nie wystarczy również w ocenie Sądu w orzeczeniu określić "ścian w poszczególnych pomieszczeniach pracy, ciągu komunikacyjnym, czy pomieszczeniach WC, jadalni, szatni. Także i w tym zakresie organ musi być precyzyjny i wskazać w których to konkretnie pomieszczeniach, podobnie w którym konkretnym pomieszczeniu WC i w której jadalni, czy szatni, nieprawidłowości istnieją i to w taki sposób, aby wykonanie nałożonego obowiązku mogło być weryfikowalne. Podobnie rzecz się ma w odniesieniu do określonego nakazu oznakowania widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa miejsc w zakładzie pracy, w których występuje zagrożenie upadkiem lub potknięciem się pracowników. Organ powinien precyzyjnie określić położenie tych miejsc na terenie kontrolowanej placówki [...]. Nie należy bowiem zapominać, że rzeczą organu jest prawidłowo sformułować nakaz w aspekcie jego wykonalności. Nie jest bowiem dopuszczalne pozostawianie kwestii precyzowania treści nałożonego obowiązku strony na etap wykonywania nakazu. Nieprawidłowym jest sformułowanie nakazu odnoszącego się do poszczególnych pomieszczeń pracy, gdyż nie jest wiadomym, czy chodzi tu o wszystkie pomieszczenia tej placówki [...], czy też o niektóre z nich, a jeżeli tak, to o które. Nie wiadomo też, czy w kontrolowanym urzędzie jest tylko jedna jadalnia, szatnia i pomieszczenie WC, czy być może sytuacja jest inna. Określenie zaś miejsc w zakładzie pracy, w których występuje zagrożenie upadkiem lub potknięciem się pracowników, powinno być na tyle precyzyjne, by umożliwiało późniejszą weryfikację wykonania nakazu oznakowania tych miejsc widocznymi barwami lub znakami bezpieczeństwa.

Podniesione zatem w skardze, a uprzednio nawet w odwołaniu, zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, potwierdziły się. Organy dopuściły się też naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 27 ust. 1 ustawy o PIS – poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.

.