Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 95/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 pkt 4 w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 54 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 21 par. 1 pkt 3, art. 21 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem B. a Prezydentem Miasta K. w przedmiocie rozpoznania wniosku Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr [...] w K. w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo A. G. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych p o s t a n a w i a: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2015 r. Burmistrz B. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta K., przez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. pismem z dnia 11 marca 2015 r. przesłał Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B. wniosek Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr [...] w K. (zwanego dalej "Szpitalem") w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla A. G., który w dniu 8 stycznia 2015 r. został przyjęty do Szpitala i przebywał tam do dnia 28 stycznia 2015 r., tj. do dnia swojej śmierci.

Burmistrz B. podał, że z informacji uzyskanych od siostry zmarłego wynika, iż mimo zameldowania na pobyt stały w miejscowości P. [...], gmina B., od 20 lat nie przebywał on na terenie tej gminy, lecz na terenie K. A. G. był osobą bezdomną, przez krótki okres pracował w K. i zamieszkiwał w różnych miejscach. W dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzją administracyjną Burmistrza B. został wymeldowany z meldunku stałego.

Zdaniem Burmistrza B., zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm., zwanej dalej "ustawą") dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Powołując się na art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. oraz art. 25 K.c., stwierdził, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Szpitala w sprawie potwierdzenia prawa A. G. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ponieważ ostatnim miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy nie była gmina B., lecz miasto K.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta K. wniósł o wskazanie jako organu właściwego do załatwienia sprawy Burmistrza B. Ze zgromadzonego w niniejszym postępowaniu materiału dowodowego wynika, że miasto K. nie było miejscem zamieszkania A. G. w rozumieniu art. 54 ustawy, lecz wyłącznie miejscem siedziby Szpitala, w odbywała się jego hospitalizacja. Organ podkreślił, że A. G. był prawdopodobnie osobą bezdomną i nie miał miejsca zamieszkania w K. również w rozumieniu art. 25 K.c. Ponadto nie ubiegał się o lokal mieszkalny w tym mieście, nie posiadał tytułu prawnego do jakiegokolwiek lokalu na tym terenie oraz nie zamierzał się tutaj osiedlić czy przebywać.

W tej sytuacji Prezydent Miasta K. nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, bowiem brak jest przesłanek uzasadniających, że miasto K. było miejscem zamieszkania zmarłego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych.

Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy.

Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej kompetencji do rozpoznania wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla A. G. Przyczyną sporu o właściwość są odmienne ustalenia organów co do ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego świadczeniobiorcy.

Kompetencję organu do wydania decyzji we wskazanym wyżej zakresie określa art. 54 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo.

Stosownie do wskazanego przepisu właściwość organu w sprawie potwierdzenia prawa do świadczenia opieki zdrowotnej ustala się w oparciu o miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Powołana ustawa nie zawiera definicji pojęcia "miejsce zamieszkania", a zatem przy jego ustaleniu należy posłużyć się uregulowaniem zawartym w art. 25 K.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oznacza to, że miejscem pobytu stałego osoby fizycznej jest miejscowość, w której koncentrują się jej czynności życiowe, bez względu na adres zameldowania.

Z akt sprawy wynika, że A. G. od dnia 10 sierpnia 2012 r. nie posiadał meldunku stałego w gminie B. W oparciu o zebrane w sprawie przez organy informacje nie można wskazać, na obszarze której miejscowości koncentrowała się jego aktywność życiowa. Nie sposób zatem ustalić prawidłowo jego ostatniego miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 K.c. Należy przyjąć więc za miarodajne ustalenia zawarte w przeprowadzonym w dniu 19 stycznia 2015 r. wywiadzie środowiskowym, z którego wynika, że świadczeniobiorca był osobą bezdomną, ostatnio pomieszkującą na klatkach schodowych w K., skąd w dniu 8 stycznia 2015 r. nieprzytomny został zabrany karetką do Szpitala w K., w którym zmarł.

Zaznaczyć jednak należy, że ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jako ustawa szczególna, nie reguluje właściwości miejscowej organu w przypadku osób bezdomnych i nie odsyła w tym zakresie do ustawy o pomocy społecznej, zatem subsydiarnie zastosowanie muszą znaleźć zasady zawarte w przepisach K.p.a.

Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. właściwość miejscową organu ustala się – w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju – według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu – według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Jeżeli natomiast nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wyżej wskazany, uznaje się, że sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca – do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie (art. 21 § 2 K.p.a.).

W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze art. 21 § 2 K.p.a., organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w art. 54 ust. 1 ustawy, jest zatem Prezydent Miasta K., jako organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.