Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 174/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność postępowania
Powołane przepisy: article: art. 109, art. 112a, art. 187 pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 2020 poz 35
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - t.j.
article: art. 12, art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149, art. 154
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej K. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2021 r. skarżąca K. Z. złożyła osobiście do Wojewody Pomorskiego wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pobrano od niej odciski palców.

Tego samego dnia dokonano analizy formalnej wniosku , z której wynika, że nie jest on obarczony brakami formalnymi. Jednocześnie zaznaczono, by przygotować pisma opiniujące wniosek oraz by przesunąć termin rozpatrzenia sprawy.

W dniu 22 grudnia 2021 r. organ zwrócił się w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do osób wymienionych w tym przepisie o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Informacje miały być przekazane nie później niż w terminie 30 dni od doręczenia pisma, a gdyby termin miał być przedłużony , proszono o zawiadomienie o tym organu zgodnie z art. 109 ust.3 w/w ustawy.

Tego samego dnia - 22 grudnia 2021 r. – na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformowano skarżącą o przedłużeniu terminu do wydania decyzji do dnia 31 maja 2022 r.

Skarżąca poinformowała organ w dniu 14 stycznia 2022 r, że w dniu 30 grudnia 2021 r. zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania od ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego, orzekającej o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, która stała się prawomocna.

Odpis postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 30 grudnia 2021 r., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 listopada 2018 r. , wpłynął do Wojewody Pomorskiego w dniu 17 stycznia 2022 r.

W dniu 10 lutego 2022 r. do organu wpłynęła informacja Komendanta Wojewódzkiego Policji, że nie jest możliwe udzielenie informacji o skarżącej , a po upływie okresu , o jakim mowa w art. 109 i 207 ustawy o cudzoziemcach Komendant odstąpi od udzielenia informacji o wskazanej osobie.

W dniu 14 czerwca 2022 r. do organu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej modyfikujące wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w ten sposób , że zezwolenie na pobyt czasowy miało być udzielone na podstawie art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach. W piśmie zawnioskowano o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków oraz z przedłożonych dokumentów. Wnioski dowodowe zostały też złożone w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 21 czerwca 2022 r.

W dniu 11 lipca 2022 r. organ wystosował pismo do Komendanta Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego dotyczącego skarżącej.

W dniu 6 września 2022 r. ( data stempla pocztowego) skarżąca wniosła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego, ponaglenie w związku z bezczynnością organu w rozpatrzeniu jej wniosku.

W dniu 21 września 2022 r. K. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi, o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej art. 154 § 6 p.p.s.a.

Skarżąca wskazała, że organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, a organ w ustawowym terminie nie zakończył postępowania w formie przewidzianej przepisami prawa. Zdaniem skarżącej organ rażąco naruszył prawo , bowiem termin na załatwienie sprawy został wielokrotnie przekroczony. Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej wskazała, że tak długi czas oczekiwania na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest nie do pogodzenia z regułami demokratycznego państwa prawa. Organ nie może przez tak długi czas powoływać się na kłopoty kadrowe i organizacyjne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 100 c ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa jako niedopuszczalnej, ewentualnie o jej oddalenie jako niezasadnej, a z ostrożności procesowej – o niezasądzanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej z uwagi na brzmienie art. 100c ust.3 pkt 2 w/w ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego zwracając uwagę na zawiadomienie skarżącej o ustaleniu terminu załatwienia sprawy oraz na zmianę podstawy ubiegania się przez nią o zezwolenie na pobyt czasowy. Organ powołał się też na zmiany przepisów prawa, które zdaniem organu uniemożliwiają uznanie, że pozostaje on w bezczynności.

W dniu 18 października 2022 r. Wojewoda Pomorski, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. , zawiadomił m.in. pełnomocnika skarżącej , że wniosek z dnia 24 listopada 2021 r. o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy , z uwagi na właściwość miejscową, został przekazany Wojewodzie Dolnośląskiemu jako organowi właściwemu do załatwienia sprawy, bowiem skarżąca obecnie zamieszkuje we W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Skarga , co do zasady, podlegała uwzględnieniu.

Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie bowiem do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

W niniejszej sprawie skarżąca w dniu 6 września 2022 r. wniosła - za pośrednictwem Wojewody Pomorskiego - do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenie w sprawie dotyczącej złożonego przez nią wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, co oznacza, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność Wojewody Pomorskiego zostały w niniejszej sprawie spełnione.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięciem ww. zasady jest treść art. 35 § 1-3 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Ustawa o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. ( dalej także jako "ustawa" ) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku ( t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 35 ze zm.), nie określała terminów załatwienia spraw o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, wobec czego zastosowanie miały w takich sprawach powyższe przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw administracyjnych.

Zauważyć należy, że pojęcie "bezczynność" znalazło swą definicję ustawową w art. 37 § 1 pkt 1 i k.p.a., z którego wynika, że bezczynność ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.

Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinionym albo też niezawinionym opóźnieniem organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać wydane/dokonane.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że w postępowaniu prowadzonym na wniosek skarżącej zachodzi tak rozumiana bezczynność organu.

Skierowany do Wojewody Pomorskiego wniosek o udzielenie skarżącej (cudzoziemcowi) zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 24 listopada 2021 r. W tym dniu skarżąca, która stawiła się w siedzibie organu osobiście, złożyła odciski palców. Z analizy formalnej wniosku , której dokonano tego samego dnia wynika, że wniosek był kompletny. Jednak dopiero w dniu 22 grudnia 2021 r. organ zwrócił się w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji , czy wjazd cudzoziemca na terytorium RP i jego pobyt mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, informując skarżącą - na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. - o przedłużeniu terminu do wydania decyzji do dnia 31 maja 2022 r.

Zauważyć wobec powyższego należy - mając na uwadze konieczność zwrócenia się przez organ w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do organów wymienionych w tym przepisie o udzielenie stosownych informacji - że przy odpowiedniej koncentracji działań i przestrzegania zasad wynikających z przywołanych powyżej przepisów k.p.a., dotyczących szybkości postępowania i terminów załatwiania spraw – organ mógł i powinien rozpatrzyć wniosek skarżącej w okresie dwóch miesięcy. Wniosek skarżącej był kompletny, konieczne było jedynie zasięgnięcie informacji w trybie art. 109 ust.1 ustawy o cudzoziemcach.

Tymczasem organ dopiero po miesiącu od złożenia wniosku wystosował odpowiednie zapytania, z niezrozumiałych przyczyn przedłużając termin wydania decyzji do dnia 31 maja 2022 r. Przypomnieć należy, że zgodnie z ówcześnie obowiązującą treścią art. 109 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, organy zobowiązane do udzielenia informacji o cudzoziemcu były zobowiązane do uczynienia tego terminie 30 - dni od dnia otrzymania wniosku, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach termin 30-dniowy mógł być przedłużony do 60 dni.

Brak jest jakichkolwiek podstaw do tego by sądzić, że w niniejszej sprawie zachodził "uzasadniony przypadek" w rozumieniu przywołanych przepisów. Podkreślenia wymaga, że organ nie miał obowiązku oczekiwać na udzielenie informacji przez komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji i Szefa Agencji Bezpieczeństwa, bowiem - zgodnie z art. 109 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach - nieprzekazanie informacji w terminie było równoznaczne ze spełnieniem wymogu uzyskania informacji. Zatem niezwłoczne zwrócenie się przez organ o informacje wymagane prawem skutkowałoby wydaniem decyzji w ciągu dwóch miesięcy od złożenia kompletnego wniosku, czyli do dnia 24 stycznia 2022 r. W tej sytuacji poinformowanie skarżącej w trybie art. 36 § 1 k.p.a., że termin do wydania decyzji ulega przedłużeniu aż do 31 maja 2022 r. nie może zniweczyć możliwości uznania przez Sąd w niniejszej sprawie, że organ dopuścił się bezczynności.

Wskutek wejścia w życie z dniem 29 stycznia 2022 r. ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022r. poz. 91), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", do ustawy o cudzoziemcach dodano z tym dniem art. 112a o następującej treści:

1. Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

2. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

4. Postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy kończy się w terminie 90 dni.

5. Jeżeli odwołanie nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa, termin, o którym mowa w ust. 4, biegnie od dnia uzupełnienia braków.

Przepis art. 13 ustawy nowelizującej stanowi natomiast:

1. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

3. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Przedstawione powyżej przepisy ustawy nowelizującej i nowelizacja ustawy o cudzoziemcach, wprowadzająca unormowania dotyczące ustawowych terminów załatwiania spraw i ich biegu nie przekładają się, w ocenie Sądu, automatycznie na sytuację prawną skarżącej. Nie mogą one prowadzić do pogorszenia sytuacji skarżącej, szczególnie że przed datą wejścia w życie nowych regulacji skarżąca mogła powoływać się na terminy załatwiania spraw, określone w k.p.a.

Jak już wyżej wskazano, zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 §1 k.p.a. wymaga, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. W niniejszej sprawie organ mógł i powinien załatwić sprawę w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku, czyli jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, Uchylenie zatem zaistniałego skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w drodze późniejszego aktu prawnego (ustawy nowelizującej) uznać należy za pozbawione uzasadnienia naruszenie zakazu niedziałania prawa wstecz, wynikającego z konstytucyjnej zasady państwa prawnego, zawartej w art. 2 Konstytucji RP.

Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że organ nie dochował także terminu wydania decyzji określonego art. 112a ust. 1 i 2 znowelizowanej ustawy o cudzoziemcach, bowiem nie wydał też decyzji w terminie 60 dni. Z uwagi na to , że wniosek skarżącej został złożony osobiście i nie miał braków , decyzja w sprawie winna zostać wydana w ciągu 60 dni od wejścia w życie znowelizowanej ustawy, czyli do 29 marca 2022 r., co nie miało miejsca. Okoliczność ta jest potwierdzeniem bezczynności Wojewody Pomorskiego w rozpatrzeniu wniosku skarżącej.

W dniu 14 czerwca 2022 r. skarżąca zmodyfikowała wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy powołując się na treść art. 187 pkt 6 i 7 ustawy o cudzoziemcach (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.), z którego wynika możliwość udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium RP nielegalnie, gdy jego pobyt na terytorium RP jest niezbędny z uwagi na konieczność poszanowania prawa do życia rodzinnego lub jego wyjazd z terytorium RP naruszałby prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Skarżąca złożyła wnioski dowodowe w dniu 14 czerwca 2022 r. oraz w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 21 czerwca 2022 r.

Z akt administracyjnych wynika, że po modyfikacji wniosku organ wystosował jedynie w dniu 11 lipca 2022 r. pismo do Komendanta Straży Granicznej z prośbą o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a w dniu 3 października 2022 r. sporządzono notatkę służbową z rozmowy telefonicznej ze skarżącą, która potwierdziła, że miejscem zamieszkania skarżącej jest S., przy czym ma ona zamiar jeszcze w tym miesiącu przeprowadzić się do innego województwa.

Taki sposób procedowania wniosku pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że Wojewoda Pomorski pozostawał w bezczynności aż do dnia 18 października 2022 r., kiedy to organ zawiadomił o przekazaniu wniosku skarżącej z dnia 24 listopada 2021 r. Wojewodzie Dolnośląskiemu z uwagi na właściwość miejscową.

Sąd przy rozpoznaniu sprawy wziął także pod uwagę fakt wejścia w życie w dniu 15 kwietnia 2022 r. ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), w tym dodany wskazaną ustawą art. 100c ust. 1-4 dotyczący prowadzonych przez wojewodę postępowań w zakresie udzielenia cudzoziemcom zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiego oraz zmian i cofnięcia tych zezwoleń.

Sąd nie podziela poglądu organu, że w niniejszej sprawie przepis ten znajdzie zastosowanie.

Oceniając wprowadzone regulacje stwierdzić należy, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.) zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w ustawie o cudzoziemcach , przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Pomorskim w niniejszej sprawie, jak i - w konsekwencji - podczas kontroli legalności tego postępowania, dokonywanej przez sąd administracyjny.

Mając na uwadze powyższe nie można podzielić stanowiska organu, że nie można przypisać mu bezczynności. Zasadne było zatem stwierdzenie , na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. , że organ dopuścił się bezczynności ( pkt 1 sentencji wyroku).

W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Mając na uwadze przedstawione wcześniej argumenty Sąd uznał, że bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa , o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku na podstawie art.149 § 1a p.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku skarżącej o przyznanie jej od organu sumy pieniężnej i wymierzenie organowi grzywny zauważyć należy, że z treści art. 149 § 2 p.p.s.a. wynika, że w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność organu sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną. Mając na uwadze sposób zredagowania tego przepisu stwierdzić trzeba, że fakt bezczynności organu, nawet w stopniu rażącym, sam w sobie nie stanowi przesłanki przyznania sumy pieniężnej. Gdyby taki był bowiem zamiar ustawodawcy, wówczas przepis ten wprost obligowałby sąd do przyznania sumy pieniężnej. Uwzględniając kompensacyjną funkcję możliwości przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej, w kontekście brzmienia powołanego przepisu nie może budzić wątpliwości, że strona skarżąca powinna uzasadnić swoje żądanie w tej materii. Tymczasem w skardze sformułowano jedynie ogólne twierdzenia na poparcie żądania przyznania sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., wskazując na długie oczekiwanie na rozstrzygnięcie i brak możliwości pogodzenia tej sytuacji z regułami demokratycznego państwa prawa. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1506/16 ( dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) , z którego wynika, że kompensacyjny charakter przyznania sumy pieniężnej nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość (bezczynność) - zdyscyplinowania organu.

W niniejszej sprawie , z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania przez skarżącą i przekazanie jej wniosku innemu organowi do rozpatrzenia, nie istnieje już konieczność zdyscyplinowania Wojewody Pomorskiego, bowiem postępowanie prowadzone przez ten organ zostało zakończone.

Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że wniosek skarżącej o przyznanie sumy pieniężnej na jej rzecz od Wojewody Pomorskiego nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd nie znalazł także podstaw do wymierzenia organowi grzywny. Skoro postępowanie prowadzone przez Wojewodę Pomorskiego zostało zakończone, wymierzenie organowi grzywny nie doprowadzi do zakończenia postępowania.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając żądanie wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącej sumy pieniężnej za nieuzasadnione ( pkt 3 sentencji wyroku).

O kosztach Sąd orzekł w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składają się: kwota wpisu od skargi (100 zł), kwota wynagrodzenia reprezentującego skarżącą radcy prawnego ( 480 zł) ustalona zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), opłata skarbowa od udzielonego przez skarżącą pełnomocnictwa (17 zł).