Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1397/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] ( dalej jako: ZUS, organ) decyzją z dnia [...] czerwca 2020r. nr [...] skierowaną do B. T.(dalej także jako: strona skarżąca)

1. odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...] zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2011 r. do sierpnia 2011 r., od października 2011 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł z tytułu:

składek-[...] zł.

odsetek liczonych na [...] lutego 2020 r. - [...] zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres: luty 2011 r., od kwietnia 2011 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł z tytułu:

składek-[...]zł,

odsetek liczonych na [...] lutego 2020 r. -[...] zł.

2. odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej

równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...] zł, w tym na:

a) ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2011 r. do sierpnia 2011 r., od października 2011 r. do lutego 2012 r, w łącznej kwocie [...] zł z tytułu:

składek-[...] zł,

odsetek liczonych na [...] lutego 2020 r. - [...] zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne - za okres: luty 2011 r., od kwietnia 2011 r. do lutego 2012 r. w łącznej kwocie [...] zł z tytułu:

składek-[...] zł

odsetek liczonych na [...] lutego 2020 r. -[...] zł

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przywołał m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że strona wyrejestrowała działalność gospodarczą [...] marca 2012 r. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych była zobowiązana opłacać́ składki za każdy miesiąc. Z uwagi na to, iż nie zostały opłacone należne składki w terminie, powstało zadłużenie. W ten sposób została strona dłużniczką Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Zakład jako wierzyciel w przedmiotowej sprawie ma obowiązek egzekwować powstałe zadłużenie zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ podkreśla, że w pierwszej kolejności przeanalizowano sprawę̨ w kontekście przepisów dotyczących przedawnienia.

W oparciu o uregulowania zawarte w art. 24 u.s.u.s. Zakład ustalił, że nie upłynął jeszcze termin, w którym należności mogą być́ dochodzone.

Zgodnie z zapisami ustawy w brzmieniu obowiązującym w okresie od 24 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2011 r. należności z tytułu składek, w tym odsetek ulegają̨ przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna.

W związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wprowadzone zmiany dotyczące m.in. skrócenia okresu przedawniania należności z tytułu składek do 5 lat.

W świetle powołanego przepisu dochodzone należności ulegają̨ przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się̨ wymagalna.

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postepowania egzekucyjnego (art. 24 ust.5b u.s.u.s.).

Zgodnie z zapisem art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawy wymiaru składek lub obowiązku opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zamierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust.5b u.s.u.s.)

Wobec zaległości strony podjęte zostały następujące czynności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia:

▪ [...].07.2012 r. - [...].09.2012 r. - od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia należności z tytułu składek do uprawomocnienia się̨ decyzji określającej zadłużenie,

▪ [...].10.2012 r. - od dnia doręczenia tytułów do nadal (postępowanie egzekucyjne w toku).

Według Kompleksowego Systemu Informatycznemu ZUS od 31 stycznia 2020 strona jest zgłoszona do ubezpieczeń jako osoba wykonująca umowę zlecenie. W okresie od lutego 2020 r. do kwietnia 2020 r. uzyskała dochód z tego tytułu w wysokości [...] zł brutto tj. [...] zł netto średniomiesięcznie. Na jej utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat. Według oświadczenia rodzina otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł., oraz zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł. W aktach sprawy brak informacji czy rodzina otrzymuje świadczenie wychowawcze w ramach programu 500+. Stałe miesięczne wydatki z tytułu opłat eksploatacyjnych skarżąca określiła na kwotę [...] zł oraz wydatki na leczenie w wysokości [...] zł. Natomiast zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów w wysokości [...] zł spłacanych po [...] zł miesięcznie. Jest właścicielką nieruchomości (grunty orne) o powierzchni [...] ha położonych w gminie P. Jest właścicielką pojazdów: [...] z 1995 r oraz z 1998r.

Następnie organ przytoczył treść art. 28 ust.3 Ustawy o systemie ubezpieczeń Społecznych podnosząc, iż przesłanki w nim zawarte nie mogą mieć zastosowania do strony, a nadto wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy.

Organ podkreślił jednocześnie że umorzenie składek od należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności zostało określone w art. 28 ust. 3a u.s.u.s i wydanym na tej podstawie rozporządzeniu. Przepisy te zobowiązują̨ płatnika do wykazania, że ze względu na sytuację rodzinną I stan majątkowy nie może opłacić́ należności, ponieważ̇ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

ZUS podnosi, że analizując uregulowania prawne dotyczące możliwości umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności należy brać pod uwagę między innymi to, czy spłata zadłużenia w dłuższym okresie nie spowoduje sytuacji, że po uiszczeniu należności z tytułu składek osoba zobowiązana nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie, ubranie itp.), czy trudności płatnicze mają charakter okresowy, czy stały i pogłębiający się. Zgodnie z obowiązującymi przepisami ciężar udowodnienia, że nie ma żadnej możliwości spłaty zadłużenia ciąży na osobie zobowiązanej.

Organ podkreśla, że strona aktualnie uzyskuje dochód w ramach umowy zlecenia. Na jej utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat.

W aktach sprawy brak jest informacji, czy pobiera świadczenie związane z wychowywaniem dziecka. 1 kwietnia 2016 r. wszedł w życie Program "Rodzina 500 plus", w ramach którego przyznawane jest świadczenie wychowawcze w kwocie 500,00 zł na drugie dziecko. Rodziny o niskich dochodach otrzymują̨ wsparcie także dla pierwszego dziecka. Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi od 1 lipca 2019 r. świadczenie wychowawcze przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18-go roku życia, bez względu na dochód osiągany przez rodzinnę.

ZUS zauważa, że strona ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem. Ponoszenie kosztów z tytułu miesięcznych opłat również nie stanowi podstawy do umorzenia należności. Nie można bowiem uznać,że opłaty np.za energię są to nadzwyczajne,czy nieprzewidziane wydatki (są to wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa).

Ponadto w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających,że strona nie może skorzystać z koniecznych badań lekarskich bądź zabiegów rehabilitacyjnych. ZUS podkreśla że skarżąca posiada zobowiązanie pieniężne z tytułu zaciągniętego kredytu, które jest spłacane.

Po opłaceniu wydatków w kwocie [...] zł (opłaty eksploatacyjne + koszty związane z leczeniem + zobowiązanie) pozostaje kwota [...] zł, z której trzyosobowa rodzina zaspokaja pozostałe potrzeby życiowe. W ocenie Zakładu zadeklarowany stan materialny uniemożliwia zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny (żywność́, środki czystości itp.). Jednakże w aktach sprawy brak informacji, aby były problemy w regulowaniu miesięcznych opłat związanych z utrzymaniem.

Jednak ograniczone możliwości płatnicze podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę̨ wystarczającą do całkowitego umorzenia zaległości. Trudna sytuacja materialna uniemożliwiająca spłatę długów musi zostać udowodniona.

Organ stoi na stanowisku, że aktualna sytuacja finansowa skarżącej nie wyklucza możliwości spłaty zadłużenia w dalszej perspektywie. Obowiązkiem wierzyciela natomiast jest przede wszystkim poszukanie możliwości odzyskania zaległych należności. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy w ramach obecnego majątku, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to umorzenie należności składek byłoby przedwczesne.

Poza tym niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych powinna być́ brana pod uwagą przy umarzaniu zaległości, jeśli wynika ona z przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym strona nie jest w stanie się̨ przeciwstawić, mimo podjętego w tym kierunku wysiłku.

Umorzenie należności w omawianej sprawie byłoby wsparciem socjalnym, a nie taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności. Fakt opłacania składek nie jest okolicznością nadzwyczajną, a spełnieniem obowiązku wynikającego z przepisów prawa, natomiast umorzenie zaległości nie może być traktowane jako kredytowanie zobowiązanego.

Zakład uznał za udokumentowany fakt problemów zdrowotnych i podchodzi do nich ze zrozumieniem. Jednak ta przesłanka ma zastosowanie jedynie do takich sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub któregoś z członków jego rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskanie dochodu. Z dokumentacji sprawy wynika, że mimo kłopotów zdrowotnych jest strona osobą aktywną zawodowo – uzyskuje dochód w niepełnym wymiarze czasowym.

Nie można również uznać, że kłopoty zdrowotne miały bezpośredni wpływ na powstanie zadłużenia ponieważ zaległości dotyczą okresu do lutego 2012r. natomiast przedstawiona dokumentacja medyczna informuje, że strona znajduje się pod opieką lekarzy specjalistów od 2020r. Końcowo ZUS podnosi, że także przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w omawianym przypadku zastosowania, ponieważ strona nie prowadzi już działalności gospodarczej.

W skardze na wyżej opisaną decyzję B. T. podniosła, że narusza ona jej interes prawny jak i prawo nie precyzując konkretnie jakie przepisy obowiązującego prawa zostały przez ZUS naruszone.

W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, iż leczy się w związku z poważnymi skutkami wypadku samochodowego (cierpi na dolegliwości [...] i [...]). Leczy się również na [...] i [...]. Jej dolegliwości powodują, że nie jest w stanie pracować w pełnym wymiarze czasu pracy.

Swoją sytuację finansową skarżąca ocenia jako dramatyczną. Zarabia bowiem [...] zł netto, oraz otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł na dwójkę dzieci oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Powyższe kwoty nie są w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb rodziny. Często brak jest bowiem pieniędzy na leki i żywność. Skarżąca wskazuje, iż jest właścicielką działki budowlanej którą otrzymała od rodziców, podtrzymuje także swoje stanowisko co do przedawnienia obciążających ją należności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględniając skargę̨ na decyzję, może decyzję w całości lub części uchylić́, stwierdzić́ jej nieważność́ w całości lub części lub stwierdzić́ wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa.

Sąd nie ma natomiast kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej i orzeczenia o umorzeniu zadłużenia lub odmowie umorzenia. Te kompetencje przysługują̨ wyłącznie Zakładowi Ubezpieczeń́ Społecznych.

Decyzje dotyczące umarzania zadłużenia wobec ZUS są̨ decyzjami "uznaniowymi". Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać́ organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, jest to bowiem wyłączna kompetencja uprawnionego organu. Do kompetencji sądu administracyjnego należy dokonanie oceny prawnej zaskarżonej decyzji i postępowania, które doprowadziło do jej wydania, oraz udzielenie wskazań́ co do dalszego postępowania.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i winna zostać́ uchylona.

Zaskarżoną̨ decyzją ZUS odmówił umorzenia stronie skarżącej zadłużenia z tytułu składek.

Zasadą ustaloną w art. 28 ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń́ społecznych (j.t.Dz.U.2009 r. Nr 205, poz.1585 ze zm., zwanej dalej "ustawą") jest, że należności z tytułu składek mogą̨ być́ umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień́ ust. 3a.

Sytuacje całkowitej nieściągalności’ zostały wyliczone w art.28 ust. 3 ustawy. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać́, iż̇ ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 i 3 zachodzi, gdy;

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność́ przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować́ należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postepowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość́ nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Od zasady możliwości umorzenia składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności ustawa przewiduje dwa wyjątki.

Pierwszy wyjątek dotyczy składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, do których to składek nie stosuje się̨ przepisów dotyczących umorzenia.

Drugi wyjątek został opisany w art. 28 ust. 3a ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą̨ być́ w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Tym samym ustawodawca dopuścił możliwość́ umorzenia, pomimo braku całkowitej nieściągalności składek z tytułu ubezpieczenia tych ubezpieczonych, którzy są̨ równocześnie płatnikami składek, czyli np. przedsiębiorców.

Przesłanki uzasadniające umorzenie należności wymienionych w ust. 3a, zostały przykładowo wymienione w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z dnia 31 lipca 2003r. (Dz.U. Nr 141, poz.1365, zwanego dalej "rozporządzeniem").

Zgodnie z § 3 ust.1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć́ należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić́ tych należności, ponieważ̇ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę̨ możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić́ zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wyliczenie przesłanek zawartych w §3 ust.1 rozporządzenia jest wyliczeniem przykładowym i podstawą umorzenia zadłużenia w oparciu o ten przepis mogą̨ być́ również̇ inne okoliczności, które będą stanowiły podstawę̨ do uznania, że dłużnik ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić́ tych należności, ponieważ̇ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

W rozpoznawanej sprawie możliwość́ umorzenia zadłużenia skarżącej rozpatrywana była na podstawie przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia.

W ocenie sądu brak było jednak dostatecznych i przekonujących rozważań́ odnoszących się̨ do ewentualnego spełnienia w przedmiotowej sprawie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia.

Organ stwierdza przecież że po opłaceniu wydatków w kwocie [...] zł pozostaje stronie skarżącej kwota [...] zł z której to kwoty trzyosobowa rodzina zaspokaja pozostałe potrzeby życiowe. Jednocześnie jednak ZUS stwierdza ( zob. str. 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) że taki stan materialny uniemożliwia zaspokojenie potrzeb życiowych skarżącej i jej dzieci.

Zdaniem sądu ta ewidentna sprzeczność w rozważaniach organu musi zostać wyjaśniona w toku ponownego rozpatrywania sprawy.

Sąd zwraca uwagę, iż skarżąca podnosi w skardze iż jej sytuacja finansowa jest dramatyczna, a pożyczki zmuszona była zaciągnąć, ponieważ brakowało jej pieniędzy na podstawowe potrzeby. W związku z tym wyjaśnienia będzie wymagało również to czy skarżącej pomaga ktoś finansowo, kto to jest, czy jest to ktoś z rodziny i czy jest to pomoc bezzwrotna.

Organ wyjaśni także czy dzieci skarżącej nadal pobierają naukę, czy też któreś z nich podjęło pracę zarobkową. Organ nie zbadał dostatecznie także tego czy Skarżąca korzystała w przeszłości i czy korzysta nadal z programu pomocowego rodzina 500 +. Jeśli świadczenia tego strona nie uzyskiwała winna wyjaśnić jakie były tego powody.

Sąd zwraca uwagę także na pewne kontrowersje dotyczące nieruchomości której właścicielką jest stroną. Organ stwierdza bowiem, że są to grunty orne ( zob. str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Jeśli istotnie tak jest to wyjaśnienia będzie wymagało to czy są one uprawiane i przez kogo, a nadto czy ktoś czerpie z takiej uprawy dochody. Skarżąca podnosi natomiast, że jest to działka budowlana którą otrzymała od rodziców w drodze darowizny. Sąd nie stwierdza natomiast wadliwości wywodów organu odnoszących się do przedawnienia obciążających skarżącą należności (zob. str. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Ponieważ̇ decyzja w przedmiocie umorzenia zadłużenia wobec ZUS z tytułu składek jest decyzją uznaniową, sam fakt spełnienia przesłanki daje Zakładowi możliwość́ umorzenia zadłużenia, nie stwarza jednak takiego obowiązku.

Sąd podkreśla jednak, że wydając decyzję w przedmiocie umorzenia należności organ orzekający winien wziąć pod uwagę fakt, że ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek, odmowa umorzenia nie może więc być traktowana jako zasada postępowania przy rozstrzyganiu tego typu spraw. Takie rozumowanie byłoby sprzeczne ze społeczną funkcją instytucji prawnej możliwości umorzenia zadłużenia posiadanego wobec ZUS.

Rozpoznając sprawę̨ ponownie ZUS weźmie pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu oraz fakt, że przepisy art. 28 ust.3a ustawy oraz przepisy rozporządzenia ustanowione zostały w celu udzielenia pomocy (poprzez umorzenie zadłużenia) osobom znajdującym się̨ w szczególnie trudnej sytuacji życiowej.

Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem 7 i 77 § 1 kpa. Organ nie dokonał bowiem wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego oraz jego prawidłowej oceny, zarówno w zakresie możliwości spłaty zadłużenia w dacie orzekania jak i w dalszej perspektywie czasowej, czym naruszył powyższe przepisy.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.