Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1316/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2011 r. sprawy ze skarg Miasta P., Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty i Dyrektora Izby Skarbowej w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego oddala skargi.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z [...] października 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2009 r. nr [...] stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] marca 1953 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], KW [...], wykaz [...] od KW [...], oznaczonej wówczas jako parcela nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 zostało wydane z naruszeniem prawa w części stanowiącej obecnie działkę nr [...] i stwierdzającą nieważność w/w orzeczenia w pozostałej części.

Z ustaleń organu nadzoru wynika, że w dniu [...] marca 1953 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. wydało orzeczenie nr [...] o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na wniosek Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P.. Podstawę wywłaszczenia stanowiły przepisy dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), a wywłaszczenie nastąpiło zgodnie z zaświadczeniem lokalizacyjnym nr [...] z [...] kwietnia 1952 r.

Spadkobiercy byłych właścicieli wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.

Decyzją z [...] listopada 1994 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia o wywłaszczeniu.

Decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] czerwca 1997 r. nr [...].

Wyrokiem z 12 marca 1999 r. sygn. akt: IV SA 1463/97 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] czerwca 1997 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 1994 r.

Decyzją z [...] września 2000 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność orzeczenia z [...] marca 1953 r. w części odpowiadającej obecnym działkom nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2, zaś w części odpowiadającej obecnej działce nr [...] o pow. [...] m2 stwierdził, że w/w orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 2001 r. stwierdził nieważność powyższej decyzji Wojewody [...] jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości.

Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] lutego 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] marca 1953 r. i decyzją z [...] marca 2002 r. nr [...]- utrzymał ją w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 września 2005 sygn. akt I SA 1804/02 uchylił decyzję z [...] czerwca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] lutego 2002 r., wskazując na brak ustalenia następstwa prawnego po zmarłych stronach postępowania oraz brak zapewnienia uczestnictwa w nim wszystkich osób, których interesu prawnego postępowanie dotyczy.

Wskazano na zmiany stanu prawnego nieruchomości w zakresie własności lokali położonych w budynkach na terenie wywłaszczonej nieruchomości, co spowodowało, że osoby te nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] stycznia 2009 r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z [...] marca 1953 r. nr [...] w części stanowiącej obecnie działkę nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa oraz stwierdził jego nieważność w pozostałej części.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Dyrektora Izby Skarbowej w P. i Prezydenta Miasta P. Minister Infrastruktury decyzją z [...] października 2009 r. - utrzymał w mocy powyższą decyzję i podniósł, że w sprawie dwukrotnie wypowiadał się Sąd - w wyroku z 12 marca 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 30 września 2005 r. i uznał, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w w/w wyrokach, że orzeczenie z [...] marca 1953 r. rażąco narusza przepisy art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych stanowiących podstawę prawną wywłaszczenia.

Minister wskazał, że w sprawie wywłaszczenia dokonano na rzecz Skarbu Państwa – Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. – przedsiębiorstwa państwowego utworzonego zarządzeniem Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z [...] lutego 1951 r. i było prowadzone w ramach narodowych planów gospodarczych. Potwierdzeniem, że cel wywłaszczenia służył realizacji narodowych planów gospodarczych, było zezwolenie zastępcy Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z [...] września 1952 r. zezwalające Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych w P. jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie przedmiotowej nieruchomości pod budowę domu administracyjnego. Celowość lokalizacji zaś potwierdzają dokumenty, w tym m.in. opinia Prezydium z [...] sierpnia 1952 r. oraz pismo Pełnomocnika Ministra Budownictwa Miast i Osiedli z [...] sierpnia 1952 r. Ustawa z 21 lipca 1950 r. o 6-letnim planie rozwoju gospodarczego i budowy podstaw socjalizmu na lata 1950-1955 (Dz. U. Nr 37, poz. 344) zakładała dla województwa [...] w zakresie wzrostu inwestycji i budownictwa wybudowanie [...] tys. izb mieszkalnych, głównie w P., K., K., K., K. i K.. Również w ustawie z 28 marca 1952 r. o Narodowym Planie Gospodarczym na rok 1952 (Dz. U. Nr 20, poz. 128) przewidziano, że w 1952 r. należało oddać do użytku 118,6 tys. izb, tj. około 20% więcej niż w 1951 r., w tym z budownictwa ZOR – 100 tys. izb. Natomiast przedmiotem działania Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych była m.in. realizacja podstawowego budownictwa miejskiego i osiedlowego, ujętego w części [...] Planu Inwestycyjnego. Organ nadzoru stwierdził więc, że ujęcie inwestycji w zakresie budownictwa, w planie wypełnia przesłankę realizacji narodowych planów gospodarczych, a Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych została powołana do jej realizacji.

Odnosząc się do przesłanki niezbędności, Minister zauważył, że wywłaszczeniem mogła być objęta tylko taka nieruchomość, której pozyskanie było konieczne dla zrealizowania zadania ujętego w planie gospodarczym. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej zaś pismem z 22 sierpnia 1952 r. potwierdziło, że "nabycie nieruchomości w oparciu o dekret w trybie art. 4 objętej wnioskiem DBOR w P. (...) jest istotnie niezbędne, przy uwzględnieniu potrzeb narodowych planów gospodarczych i interesów ogólno-gospodarczych w zakresie mieszkaniowym – dla zrealizowania zamierzeń wnioskodawcy jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych". Niezbędność wywłaszczenia potwierdził również zdaniem Ministra Pełnomocnik Ministra Budownictwa Miast i Osiedli w piśmie z 28 sierpnia 1952 r.

Organ zaznaczył, że wymagane przepisem art. 5 ust. 1 dekretu zezwolenie o nabycie nieruchomości zostało wydane w dniu 5 września 1952 r. przez Zastępcę Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, co stanowi formalny warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Minister stwierdził, że w aktach sprawy brak jest co prawda wezwania o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, jednak z materiału dowodowego wynika, że Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych w P. zwróciła się do byłych właścicieli o dobrowolne odstąpienie nieruchomości, a ponieważ rokowania nie przyniosły pozytywnego rezultatu, to należy uznać, że Dyrekcja była uprawomocniona do złożenia w dniu 1 października 1952 r. wniosku o wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości.

Minister podał, że postanowieniem z [...] października 1952 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.

Sprzeciw wniósł B.B. wskazując w piśmie z 16 października 1952 r., że "nie godzi się na wywłaszczenie swojej nieruchomości" oraz, że "nie ma żadnych podstaw prawnych do dokonania wywłaszczenia". W wyniku złożonego sprzeciwu, w dniu 26 stycznia 1951 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której właściciele nieruchomości oświadczyli, że "nie zgadzają się na wywłaszczenie, ponieważ cena zaofiarowana przez DBOR jest zbyt niska".

Orzeczeniem z [...] marca 1953 r. dokonano wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W orzeczeniu tym ustalono przedmiot oraz rozmiar wywłaszczenia. Ustalono na czyją rzecz zostało dokonane wywłaszczenie, natomiast brakuje trzeciej części tj. uzasadnienia przyjęcia lub odrzucenia sprzeciwów. W tej sytuacji organ nadzoru, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w powołanych wcześniej wyrokach uznał, że orzeczenie z [...] marca 1953 r. nie spełniało wymogów art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu, co stanowi rażące ich naruszenie.

Organ uznał jednocześnie, iż w stosunku do działki nr [...] zaistniały nieodwracalne skutki prawne, gdyż na działce tej został wybudowany budynek z lokalami, a następnie część lokali została zbyta – wraz z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu – na rzecz osób fizycznych. Zbycia tego dokonano umowami zawieranymi w formie aktu notarialnego. Lokale zostały wyodrębnione w oddzielne nieruchomości lokalowe z udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu. Jednocześnie nie stwierdzono, by orzeczenie wywłaszczeniowe wywołało nieodwracalne skutki prawne w pozostałym zakresie, tj. działki nr [...], [...], [...] i [...], które stanowią własność Miasta P. i działki nr [...] należącej do Skarbu Państwa.

Skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: Dyrektor Izby Skarbowej w P., Miasto P. i Prezydent Miasta P. – wykonujący zadania starosty.

Skarżący Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 kpa, błędne oznaczenie strony postępowania, gdyż zamiast Dyrektora Izby Skarbowej w P. wskazano Izbę Skarbową w P. dodatkowo podniesiono, że w postępowaniu nie brała udziału Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, której udział zdaniem skarżącego był obligatoryjny. Ponadto stwierdzono, że w sprawie niniejszej upływ czasu, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa spowodował konieczność stwierdzenia, iż orzeczenie wywłaszczeniowe w całości wydane zostało z naruszeniem prawa, zaś w przypadku działki nr [...], na której znajduje się siedziba Izby Skarbowej w P., zaistniały nieodwracalne skutki prawne, gdyż Skarb Państwa poczynił znaczne inwestycje w postaci budynku przeznaczonego do wykonywania zadań administracji państwowej.

Skarżący Miasto P. i Prezydent Miasta P. – wykonujący zadania starosty, zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 12, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Podnieśli, że organ nieprawidłowo przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w orzeczeniu wywłaszczeniowym nie został wskazany cel wywłaszczenia, jak również to, że organ wywłaszczeniowy nie ustosunkował się do zarzutów i sprzeciwów zgłoszonych przez współwłaścicieli nieruchomości.

W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania – następcy prawni byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wnieśli o oddalenie skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2085/09 uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzając, że skargi są zasadne, jednakże z innych przyczyn niż w nich wskazane. Sąd uznał, że obydwie decyzje zostały wydane w oparciu o niedostatecznie wyjaśniony stan faktyczny i prawny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Infrastruktury. Po rozpoznaniu tej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 25/11 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za usprawiedliwione bowiem, w ocenie tego Sądu, uchylenie decyzji nadzorczych z przyczyn wskazanych w zaskarżonym wyroku nie mogło być uznane za uzasadnione. Jednocześnie NSA zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze wiążącą ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1999 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2005 r.

Rozpoznając ponownie skargi Miasta P., Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty i Dyrektora Izby Skarbowej w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są nieuzasadnione.

Należy mieć na uwadze, na co zwrócił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2011 r., że w kwestii stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] marca 1953 r. już dwukrotnie wypowiadały się sądy administracyjne.

Pierwszy wyrok w tej sprawie to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 1463/97. W uzasadnieniu tego wyroku NSA wskazał, że wszystkie elementy orzeczenia wywłaszczeniowego, wskazane w art. 21 ust. 1 i 2 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), są jednakowo istotne. NSA dalej wskazał, że w ocenionym orzeczeniu wywłaszczeniowym element orzeczenia jakim jest uzasadnienie przyjęcia lub odrzucenia sprzeciwów nie został praktycznie zawarty. Dokonując oceny orzeczenia, NSA stwierdził, że nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, że skoro sprzeciw był pozbawiony szerszego uzasadnienia i byli właściciele nie skorzystali z prawa wniesienia odwołania, to brak jest podstaw aby uznać, iż tym orzeczeniem rażąco naruszono prawo.

To stanowisko NSA znalazło niejako rozwinięcie w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2005 r. sygn. akt I SA 1804/02. Sąd ten stwierdził, że nie można się zgodzić z twierdzeniem organu o prawidłowości orzeczenia wywłaszczeniowego w części odnoszącej się do odrzucenia sprzeciwów wniesionych w toku postępowania wywłaszczeniowego. W ocenie Sądu organ błędnie przyjął, że zgłoszony sprzeciw dotyczył jedynie odszkodowania, bowiem w aktach sprawy znajduje się pismo B.B. z 16 października 1952 r. zawierające zarzut braku podstaw prawnych do dokonania wywłaszczenia. To, że na rozprawie administracyjnej w dniu 26 stycznia 1953 r. właściciele podnieśli także zarzut zbyt niskiej ceny nabycia nieruchomości nie zwalniało, zdaniem Sądu, organu wywłaszczeniowego z obowiązku odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia do zasadniczego zarzutu sprzeciwu z 16 października 1952 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu powołanego wyroku, przyznał rację skarżącym, że zaskarżona w tamtej sprawie decyzja obarczona jest wadą błędnego zastosowania art. 156 § 1 kpa przez przyjęcie, że przy wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego nie doszło do rażącego naruszenia przepisów dekretu z 26.04.1949 r.

Zarówno organ jak i Sąd obowiązane są uwzględnić treść tych wyroków, co wynika z art. 99 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i z art. 153 ppsa na co zwrócił także uwagę NSA w wyroku z 18 kwietnia 2011 r. Związanie Sądu oznacza, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji publicznej prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednich wyrokach. Badając więc w tym aspekcie zaskarżone decyzje Sąd stwierdza, że organ zastosował się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w poprzednich wyrokach. Zostało także przez organ nadzoru ocenione, że weryfikowana decyzja wywłaszczeniowa nie zawiera uzasadnienia odrzucenia sprzeciwu, co było wymagane treścią przepisu art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31). Brak jednego z elementów niezbędnych orzeczenia wywłaszczeniowego stanowi rażące naruszenie art. 21, ust. 2 pkt 3 powołanego dekretu, a to uzasadnia stwierdzenie nieważności orzeczenia jako obarczonego wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ także prawidłowo dokonał wykładni art. 156 § 2 kpa i uznał, że co do nieruchomości objętej wywłaszczeniem, a stanowiącej obecnie działkę nr [...] zaszły nieodwracalne skutki prawne, co stanowi negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 158 § 2 kpa, organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Wynika bowiem z akt sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości, że na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się budynek mieszkalny, w którym wyodrębniono pięć lokali mieszkalnych stanowiących odrębne nieruchomości, z którymi związane są udziały w częściach wspólnych budynku i w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Wyodrębnione lokale mieszkalne wraz ze związanymi z nimi udziałami w użytkowaniu wieczystym gruntu zostały sprzedane umowami zawartymi w formie aktów notarialnych.

Zaistniały więc przesłanki do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe, w części stanowiącej obecnie działkę nr [...], zostało wydane z naruszeniem prawa. Rozstrzygnięcie organu nadzoru w zaskarżonej decyzji jest więc zgodne z prawem co czyni skargi bezzasadnymi.

Odnośnie skargi Miasta P. i Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty, zarzuty skargi są niezasadne z tego względu, że organ nadzoru stwierdził nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z powodu rażącego naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 3 dekretu z 26.04.1949 r. a nie z tego powodu, że w orzeczeniu wywłaszczeniowym nie został wskazany cel wywłaszczenia.

Faktem jest, że pierwsza decyzja nadzorcza z [...].01.2009 r. została doręczona Izbie Skarbowej w P., a nie Dyrektorowi Izby Skarbowej w P., ale to uchybienie pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez Dyrektora Izby Skarbowej organ nadzoru doręczył zaskarżoną decyzję właściwie oznaczonej stronie czyli Dyrektorowi Izby Skarbowej. Odnośnie zarzutu, że w postępowaniu nie brała udziału Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa należy stwierdzić, że przepisy ustawy z 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.) nie przewidują udziału Prokuratorii w postępowaniu administracyjnym. Natomiast interesy Skarbu Państwa reprezentował Prezydent Miasta P. wykonujący zadania starosty. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] marca 1953 r. w całości zostało wydane z naruszeniem prawa. Ujemna przesłanka w postaci upływu czasu od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, określona w art. 156 § 2 kpa nie ma zastosowania w sytuacji, gdy kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie administracyjne dotknięte jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegającą na rażącym naruszeniu prawa, a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie można również uznać, że co do działki obecnie oznaczonej [...] zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Nakłady poniesione na tę działkę w postaci wzniesienia budynku na tej działce, w którym znajduje się siedziba Izby Skarbowej w P., nie powodują nieodwracalnych skutków prawnych. Nieodwracalne skutki prawne decyzji, najogólniej rzecz ujmując, to są takie zdarzenia i czynności prawne, których organ administracji publicznej nie może cofnąć w ramach własnych kompetencji. Taki nieodwracalny skutek prawny, na gruncie orzeczenia wywłaszczeniowego z [...] marca 1953 r., wystąpił tylko odnośnie działki obecnie stanowiącej działkę nr [...],co zostało już wyżej omówione.

Nie jest również uzasadniony zarzut skarżącego Dyrektora Izby Skarbowej w P. o braku oznaczenia strony w zaskarżonej decyzji. Przepis art. 109 § 1 kpa stanowi, że decyzję doręcza się stronom na piśmie. W rozdzielniku wskazano komu decyzja ma być doręczona, a skoro decyzje doręcza się tylko stronom, to podmioty wskazane w rozdzielniku do doręczenia im decyzji są stronami tego postępowania.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.