Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 370/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie Stefan Kłosowski NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa N. Spółka z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2005r. sygn. akt IV SA/Wa 1204-1205/05 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa N. Spółka z o.o. w [...] oraz Przedsiębiorstwa "A." Spółki z o.o. w [...] na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] nr / w przedmiocie nieważności przejęcia przedsiębiorstwa na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. IV SA/Wa 1204–1205/05 oddalił skargę Przedsiębiorstwa N. Spółka z o.o. w [...] – oraz skargę Przedsiębiorstwa "A." Spółka z o.o. w [...] – na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...], którą stwierdzono nieważność orzeczenia Nr 54 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 2 listopada 1950 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa pod nazwą G. [...] ul. [...] oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 3 stycznia 1959 r. [...] w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa G.

W skład majątku przejętej na własność Państwa G. wchodził grunt następnie w części oddany w użytkowanie [...] Przedsiębiorstwu N. w [...], które – decyzją Wojewody [...] z dnia 5 września 1994 r. [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa, w dniu 5 grudnia 1990 r., użytkowania wieczystego gruntu i własności znajdujących się na gruncie budynków – już jako [...] Przedsiębiorstwo N. zostało uwłaszczone, po czym postawione w stan likwidacji w celu prywatyzacji, natomiast mienie zlikwidowanego przedsiębiorstwa przejęło do odpłatnego korzystania Przedsiębiorstwo N. Spółka z o.o. w [...].

Spółka ta, po spłacie zobowiązań wobec Skarbu Państwa, nabyła prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynków w 2004 r., i w części sprzedała swe prawo osobo trzecim, po podziale zaś gruntu zniesiono wspólność praw, a nowi nabywcy dokonali dalszego obrotu na rzecz Przedsiębiorstwa B. Spółka z o.o. w [...].

Właśnie z powołaniem na te okoliczności Przedsiębiorstwo N. Spółka z o.o. w [...] zarzucało, że orzeczenia nacjonalizacyjne wywołały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 in fine k.p.a., jednak sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Sąd bowiem podzielił stanowisko Ministra, znajdujące uzasadnienie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2005 r. OPS 14/99 (ONSA 200/3/93), w świetle której "dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, na podstawie której Skarb Państwa nabył nieruchomość, jeżeli oddanie tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej nastąpiło w toku postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji".

Sąd uznał w szczególności, że do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych doszło przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia 5 września 1994 r., gdyż "zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania nieważnościowego nosi datę 6 kwietnia 1991 r.", chociaż Minister Gospodarki i Pracy podawał, że formalnie o wszczęciu postępowania powiadomiono strony dopiero pismem z dnia 6 lipca 2001 r.

Wnosząc skargę kasacyjną Przedsiębiorstwo N. Spółka z o.o. w [...] jako jej podstawę przytoczyło "mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że orzeczenie nr 54 Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 2 listopada 1950 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa (w części dotyczącej G.) oraz orzeczenie Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia 3 stycznia 1959 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa G. nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych, mimo że w rzeczywistości takie nieodwracalne skutki nastąpiły".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że w drodze administracyjnej nie można odwrócić skutków prawnych decyzji dotyczącej nieruchomości, jeżeli nieruchomość stała się następnie przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, i nie można również przyjąć, aby – w znaczeniu prawnym – nadal istniała ta sama nieruchomość, jeżeli doszło do obrotu nią oraz jej podziału.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, i w skardze kasacyjnej zarzuca się mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 156 § 2 k.p.a.

Skarga kasacyjna nie ma więc usprawiedliwionej podstawy dlatego, że wprawdzie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, lecz wyłącznie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy – w rozumieniu Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przepisy postępowania to właśnie przepisy tej ustawy.

Skarga kasacyjna bowiem przysługuje od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, przed którymi postępowanie reguluje powołana ustawa, przepisy zaś Kodeksu postępowania administracyjnego, poza wyjątkami, nie znajdują zastosowania.

Nawet w sytuacji, kiedy – uwzględniając skargę – wojewódzki sąd administracyjny stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa zaskarżonego orzeczenia, wprawdzie stosuje art. 156 § 2 k.p.a., lecz tylko dlatego, że tak stanowi art. 145 § 1 pkt 2 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zarzucając zatem naruszenie przepisów postępowania przez wojewódzki sąd administracyjny podstawę kasacyjną należy wywodzić wprost z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, także wówczas kiedy chodzi przede wszystkim o uchybienie przez organy administracji przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, które obciąża sąd, dlatego że uchybienia się nie dopatrzył i oddalił skargę zamiast ją uwzględnić na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ na przykład w związku z art. 156 § 2 k.p.a.

Stosownie do art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jest więc związany przytoczonymi w niej podstawami, i nie jest władny, ani interpretować, ani uzupełniać tych podstaw.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.