Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 653/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 183 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialno-Socjalnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] bez numeru w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. M. B. wystąpił o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012.

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 173 ust. 1 pkt. 3, art. 175, art. 207 ust. 4 i art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) i art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 28-35 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Ł. wprowadzonego zarządzeniem nr 139 Rektora Uniwersytetu Ł.z dnia 30 września 2011 r. - Komisja Stypendialno-Socjalna Wydziału Ekonomiczno - Socjologicznego Uniwersytetu Ł. w Ł. odmówiła przyznania M.B. stypendium Rektora - sport.

W uzasadnieniu decyzji Komisja wskazała, że zgodnie z § 29 ust. 3 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Ł. stypendium Rektora nie zostało przyznane z powodu nieuzyskania wszystkich zaliczeń i egzaminów w wymaganym terminie. Dnia [...]. student warunkowo zaliczył semestr zimowy roku akademickiego 2010/2011.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. B. Podniósł, że w semestrze zimowym 2010/2011 otrzymał warunkowe zaliczenie semestru z uwagi na niezaliczenie przedmiotu "Podstawy Gospodarki Przestrzennej". Nie miał możliwości wcześniejszego zaliczenia tego przedmiotu, dopiero teraz w sesji zimowej 2011/2012. Do egzaminu warunkowego przystąpił w dniu [...] r. Przez cały rok akademicki aktywnie uczestniczył w rozgrywkach akademickich siatkówki halowej oraz uczestniczył w przygotowaniach do sezonu letniego w siatkówce plażowej. W siatkówce halowej wraz z zespołem reprezentował barwy Uniwersytetu Ł. w turnieju finałowym Akademickich Mistrzostwach Polski w W., w dniach 29.04 - 2.05.2011 r. W siatkówce plażowej reprezentował Uniwersytet Ł. w parze z S.L.i przeszedł kolejno przez wszystkie szczeble mistrzostw uzyskując awans do turnieju finałowego. Na tym etapie rozgrywek najbardziej wartościowym osiągnięciem było zdobycie mistrzostwa województwa łódzkiego w siatkówce plażowej. Osiągnięty wynik w turnieju finałowym Akademickich Mistrzostwach Polski w P. w dniach 3-5.06.2011 r. miał istotny wkład w zdobycie złotego medalu przez Uniwersytet Ł. w siatkówce plażowej w klasyfikacji drużynowej.

Decyzją z dnia [...] r. Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Uniwersytetu Ł., po rozpatrzeniu wniosku w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno - Socjologicznego z dnia [...]. i odmówiła przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012.

W uzasadnieniu Komisja wskazała, że M. B.złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, którego kryterium przyznania były wysokie wyniki sportowe. WKSS po rozpatrzeniu wniosku studenta podjęła decyzję odmowną, wydaną w dniu [...]. Podstawą odmowy WKSS było § 33 ust. 1 Regulaminu Studiów UŁ, czyli nieuzyskanie wszystkich wymaganych zaliczeń w terminie do 30 września 2011r. Student semestr zimowy w roku akademickim 2010/2011 zaliczył warunkowo, natomiast ostatnie zaliczenie w semestrze letnim uzyskał w dniu 27 września 2011r., a indeks złożył w dziekanacie Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego w dniu 3 października 2011r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący powtórzył argumenty odwołania. Podniósł, iż spełnił warunek do otrzymania stypendium rektora, bowiem osiągnął wysokie wyniki sportowe. Podał, że nie spełnił do końca warunku dotyczącego uzyskania w terminie do 30 września 2011r. wszystkich zaliczeń przewidzianych w programie nauczania dla zaliczenia roku akademickiego. Pierwszy rok studiów zaliczył warunkowo z uwagi na niepowodzenie w sesji zimowej podczas zaliczenia z przedmiotu "Podstawy Gospodarki Przestrzennej". Nie miałem możliwości zaliczenia egzaminu warunkowego we wcześniejszym terminie, czyli do 30 września 2011r., gdyż nie było takiego terminu, w którym można byłoby zdać warunkowy egzamin.

Skarżący podniósł, że przystępując do zimowej sesji egzaminacyjnej 2010/2011 obowiązywały inne warunki przyznawania stypendium za wysokie wyniki sportowe, od tych, w świetle których były rozpatrywane jego odwołania. Zgodnie z paragrafem 18 zarządzenia Rektora UŁ nr 36 z dnia 12 listopada 2008r. można było ubiegać się o stypendium i je otrzymać, ale w przypadku niezaliczenia semestru zimowego do dnia 28 lutego, stypendium było wstrzymywane. Zdaniem skarżącego poprzez zmianę przepisów został pozbawiony możliwości ubiegania się o stypendium za wysokie wyniki sportowe.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Ponadto pełnomocnik organu wskazał, że omyłkowo wpisano datę decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Ł.w Ł.zamiast [...] r. wpisano [...]. Ponadto pełnomocnik wskazał, że Uczelniana Komisja Stypendialno – Socjalna UŁ utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] r. omyłkowo wpisując, że utrzymuje w mocy decyzję z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

W niniejszej sprawie przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że została ona wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Wskazać należy, że decyzją z dnia [...] r. Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Uniwersytetu Ł. utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno - Socjologicznego Uniwersytetu Ł.w Ł. z dnia [...]

Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił, mimo iż nie został powołany przez organ, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 K.p.a. Art. 138 K.p.a. przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że organ odwoławczy może orzekać tylko o mocy prawnej zaskarżonej decyzji. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w tej formie. O ile może być wydana decyzja bez uzasadnienia (np. decyzja uwzględniająca żądanie strony), o tyle nie można wydać decyzji bez rozstrzygnięcia. Z tego względu, w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia (por. B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 512-515).

W wyroku z dnia z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1305/10 (LEX nr 969436) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) ma charakter skrótu wyrażającego zasadę, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji (organu ponownie rozpatrującego sprawę). Ten skrót myślowy oznacza zatem, iż organ drugiej instancji (bądź organ ponownie rozpatrujący sprawę) doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji, czy też organ ponownie rozpatrujący sprawę. Chodzi tu zatem o rezultat co do zgodności z prawem, lecz także ze względu na kryteria celowości i słuszności rozstrzygnięcia. "Utrzymać w mocy decyzję" to znaczy utrzymać w mocy jej podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie.

W niniejszej sprawie zauważyć należy, że decyzja Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno - Socjologicznego Uniwersytetu Ł. w Ł.została wydana w dniu [...] r. Natomiast Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Uniwersytetu Ł. w swoim rozstrzygnięciu z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. zamiast zaskarżoną przez M. B. decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Wobec powyższego, Sąd stwierdził, że skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy inną decyzję organu I instancji zamiast zaskarżoną decyzję, to naruszył przepisy postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak było podstaw do przyjęcia, że była to oczywista omyłka organu II instancji, jeżeli nie została przez ten organ sprostowana na podstawie art. 113 K.p.a.

Wobec powyższego kontrolowana przez Sąd decyzja organu odwoławczego zawiera istotną wadę rozstrzygnięcia, bowiem utrzymuje w mocy decyzję inną (tj. z dnia [...] r.), niż ta której dotyczyło odwołanie. A zatem zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy inny podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie organu I instancji. Powyższe zaś daje podstawę do jej uchylenia.

Zgodnie z art. 138 § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.).

Z powyższego zatem wynika, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy (ponownie rozpatrujący sprawę) nieprzewidziane we wskazanym katalogu narusza prawo.

W niniejszej sprawie kwestia wymagająca wyjaśnienia dotyczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., to jest użytego w tym przepisie sformułowania "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Uczelniana Komisja Stypendialno-Socjalna Uniwersytetu Ł. w decyzji z dnia [...] r. utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialno-Socjalnej Wydziału Ekonomiczno - Socjologicznego Uniwersytetu Ł. w Ł. z dnia [...]r. i odmówiła przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2011/2012 zamiast tylko utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Zauważyć bowiem należy, że art. 138 k.p.a. zawiera katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, który nie może wykroczyć poza przyznane mu uprawnienia i wydać rozstrzygnięcia innego, niż przewidziane w tym przepisie. W niniejszej zaś sprawie organ wydał rozstrzygnięcie określone w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto rozstrzygnięcie to zostało sformułowane w sposób, który nie oddawał brzmienia wskazanego w tym przepisie. Uznać jednak należy, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy obowiązany będzie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uwzględniając wszystkie powyższej wskazane przez Sąd uwagi.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

t.p.