Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1793/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6189 Inne o symbolu podstawowym 618
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 61  par. 6,  art. 145   par. 1  pkt 1  lit. a,  art. 151,  art. 152, 153, 200, 206
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 476,  art. 481  par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 132  ust. 1a i  ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odsetek z tytułu nie wypłaconej w terminie kwoty odszkodowania za grunt 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie orzekającym o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od [...] 2008 r. do dnia [...] 2008 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w tej części nie podlega wykonaniu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] ustalił w trybie administracyjnym odszkodowanie za grunt zajęty pod ulicę [...] w [...] stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 i pod ulicę [...] w [...] stanowiący działkę nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] na rzecz A. M. (dalej powoływany jako skarżący), zobowiązując do jego wypłaty Gminę Miasto [...], w wysokości [...] zł.

2. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy wskazaną decyzję Starosty [...]. Wobec wniesionej przez Burmistrza Miasta [...] skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], organ ten na podstawie postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wstrzymał wykonanie powyższej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 1609/07) oddalił skargę Burmistrza Miasta [...] i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Powyższy wyrok stał się prawomocny w dniu 12 sierpnia 2008 r.

4. W dniu 15 października 2008 r. Burmistrz Miasta [...] uiścił powyższe odszkodowanie na konto bankowe skarżącego.

5. Pismem z dnia 25 maja 2009 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania.

6. Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] odmówił przyznania odsetek z tytułu opóźnienia w zapłacie odszkodowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt SA/Wa 1015/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie powyższe decyzje.

7. Wnioskiem z 4 maja 2011 r. skarżący zwrócił się do Starosty [...] o przyznanie odsetek od odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania.

8. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od dnia 12 sierpnia 2008 r. do dnia 15 października 2008 r. w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wysokości [...] zł. Do zapłaty zobowiązał Gminę Miasto [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy tę decyzję. W wyniku rozpoznania skargi na decyzję organu II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 542/12 uchylił obie powyższe decyzje. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ ponownie rozpoznający sprawę powinien zbadać "czy początkowa data wymagalności roszczenia powinna być wiązana z uprawomocnianiem się wyroku, czy też z uzyskaniem przez decyzję orzekającą odszkodowanie waloru ostateczności, w tym kiedy decyzja ta wywołuje skutki z nią związane - czy z chwilą jej wydania czy też z chwilą uzewnętrznienia tej decyzji - doręczenia lub ogłoszenia jej stronie".

9. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Starosta [...] ustalił kwotę odsetek ustawowych w wysokości [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wysokości [...] zł w terminie od dnia 10 sierpnia 2007 r. do dnia 15 października 2008 r., do której zapłaty zobowiązał Gminę Miasto [...] oraz zobowiązał Gminę Miasto [...] do wypłaty odsetek od zaległych odsetek liczonych od dnia 4 maja 2011 r. tj. od dnia złożenia wniosku o naliczenie odsetek od odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania, do dnia zapłaty.

10. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...], decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2013 r. i orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od dnia 27 sierpnia 2008 r. do dnia 15 października 2008 r. w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty z dnia [...] maja 2007 r. oraz orzekł jednocześnie o ustaleniu odsetek od zaległych odsetek liczonych od dnia 25 maja 2009 r. do dnia uiszczenia wierzytelności i zobowiązał do zapłaty powyższych świadczeń Gminę Miasto [...].

Organ wskazał, że wniosek skarżącego z dnia 25 maja 2009 r. o przyznanie odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania jest odpowiednikiem powództwa cywilnego na gruncie prawa administracyjnego. Bezspornym zatem jest, iż wierzyciel ma prawo do rekompensaty za nieuiszczenie wierzytelności, którą w tym wypadku są odsetki z tytułu zwłoki w wypłacie odszkodowania. Odrębną kwestią jest data wymagalności tego roszczenia. Starosta [...] w badanej decyzji zobowiązał Gminę Miasto [...] do wypłaty odsetek od zaległych odsetek liczonych od dnia 4 maja 2011 r. tj. od dnia złożenia wniosku o naliczenie odsetek od odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania, do dnia zapłaty. Jednakże zgodnie z przytoczonym wcześniej przepisem zawartym w art. 482 § 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie od chwili wytoczenia o nie powództwa - w tym wypadku od dnia 25 maja 2009 r.

Zdaniem Wojewody [...] przyjęta interpretacja stanu faktycznego i prawnego przez Starostę [...] w kwestionowanej decyzji jest błędna. Organ I instancji naruszył dyspozycję art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności pozwalających na jednoznaczne określenie daty początku biegu roszczenia o zapłatę odsetek z tytułu niezapłaconego odszkodowania w terminie. Organ I instancji uznał, iż początkiem biegu roszczenia o zapłatę odsetek jest dzień doręczenia Gminie [...] decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], jednak ze względu na zapis punktu 3 sentencji decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], ustalone odszkodowanie należy wypłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna - jest to dzień 10 sierpnia 2007 r.

Należy zauważyć, że organ I instancji nie był związany w tym zakresie żadnymi wytycznymi wyrażonymi w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2012 r., w którym Sąd wskazał jedynie, iż w przedmiotowej sprawie organ ponownie rozpoznający sprawę powinien zbadać "czy początkowa data wymagalności roszczenia powinna być wiązana z uprawomocnianiem się wyroku, czy też z uzyskaniem przez decyzję orzekającą odszkodowanie waloru ostateczności, w tym kiedy decyzja ta wywołuje skutki z nią związane - czy z chwilą jej wydania czy też z chwilą uzewnętrznienia tej decyzji - doręczenia lub ogłoszenia jej stronie".

W analizowanej decyzji, organ I instancji nie odniósł się do postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wstrzymującego wykonanie decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny i skutków, jakie to postanowienie wywarło na datę biegu wymagalności odszkodowania ustalonego na rzecz skarżącego.

Należy podkreślić, iż postanowienie Wojewody [...] nr [...] jest ostateczne i znajduje się w obrocie prawnym. Zatem wpłynęło na datę wymagalności odszkodowania, a co za tym idzie wysokość późniejszych świadczeń akcesoryjnych, gdyż skutecznie wstrzymało wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. do dnia 12 sierpnia 2008 r. czyli do uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. akt I SA/Wa 1609/07).

W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i poczynione przez organy oby instancji ustalenia, Wojewoda [...] uznał, iż datą wymagalności odszkodowania jest dzień uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, sygn. akt. I SA/Wa 1609/07 z dnia 10 lipca 2008 r., tj. dzień 12 sierpnia 2008 r., a ze względu na zapis punktu 3 decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r., ustalone odszkodowanie należy wypłacić w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Dlatego też odsetki za nieterminowe uregulowanie odszkodowania ustala się od dnia 27 sierpnia 2008 r. do dnia uiszczenia odszkodowania przez Gminę Miasto [...] tj. 15 października 2008 r.

W związku z powyższym Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odsetek ustawowych w terminie od dnia 27 sierpnia 2008 r. do dnia 15 października 2008 r. w kwocie [...] zł za zwłokę w zapłacie świadczenia głównego ustalonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w wysokości [...] zł. Naliczone odsetki Gmina Miasto [...] zobowiązana jest uiścić w terminie 14 dni od dnia, doręczenia powyższej decyzji na rachunek bankowy skarżącego.

II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu

1. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:

a/ art. 476 i art. 481 §1 k.c. w zw. z art. 132 ust.1a i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518; dalej ugn) - przez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu daty wydania uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 10 lipca 2008 r., zamiast daty doręczenia decyzji ostatecznej Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. przyznającej odszkodowanie - jako daty wymagalności świadczenia,

b/ art. 7, art. 107 § 3 Kpa - polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

c/ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) - przez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 14 września.2012 r. sygn. akt I SA/Wa 542/12, w przedmiocie daty wymagalności świadczenia.

2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

III. Uzasadnienie prawne

Skarga jest częściowo uzasadniona.

1. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia początkowego terminu od którego winne być liczone odsetki. W tym zakresie zarówno organy jak i skarżący nie mają racji.

Niemniej sprawa jest oczywista, bowiem w dacie wydania decyzji ustalającej odszkodowanie – w odniesieniu do tego typu rozstrzygnięć miał zastosowanie art. 9 ugn, który wstrzymywał z mocy prawa wykonanie decyzji odszkodowawczych do upływu 14 dni od dnia, kiedy upływa termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania, w związku z wniesieniem skargi przez skarżącego, zostało dokonane postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Oznacza to w praktyce, że decyzja odszkodowawcza od dnia jej wydania do dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. nie wywierała żadnych skutków. W tym okresie nie może być więc mowy o zwłoce skutkującej roszczeniem o odsetki.

2. Skutki wstrzymania wykonania decyzji odszkodowawczej upadły jednakże nie z dniem wskazanym w zaskarżonej decyzji, a już z dniem wydania wyroku przez sąd administracyjny tj., dniem 10 lipca 2008 r. Zgodnie z art. 61 § 6 Ppsa wstrzymanie decyzji upada w razie wydania przez sąd I instancji orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji. W przedmiotowej sprawie 14 dniowy termin na wypłatę odszkodowania zaczął biec od dnia 10 lipca 2008 r. a nie od dnia, kiedy wyrok ten stał się prawomocny. Dlatego też w tym punkcie należało uchylić zaskarżoną decyzję, ponieważ konieczna jest korekta daty, od której liczone są odsetki. W tym zakresie Wojewoda [...] naruszył art. 476 i art. 481 §1 k.c. w zw. z art. 132 ust.1a i ust. 2 ugn. Wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej odszkodowanie oznacza, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o naliczaniu odsetek od daty doręczenia decyzji Wojewody, skoro z mocy ustawy – art. 9 ugn – nie podlegała ona wykonaniu.

3. W pozostałym zakresie należy w całej rozciągłości podzielić stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ w sposób wymagany prawem wykazał czytelnie podstawy swojego rozstrzygnięcia i rozpoznał sprawę wszechstronnie, a tym samym zarzut naruszenia art. 7 i art. 107 § 3 Kpa jest bezzasadny. Nie można również mówić o naruszeniu art. 153 Ppsa poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej zawartej w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2012 r. Orzeczenie to nie zawiera jednoznacznej wskazówki co do daty, od której powinny być liczone odsetki, a jedynie nakazuje ustalić początkową datę wymagalności roszczenia. Odsetki od odsetek zostały ustalone w sposób prawidłowy i nie jest to kwestionowane przez skarżącego.

4. W związku z błędnym określeniem początkowego terminu biegu odsetek konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji w tym zakresie, natomiast w pozostałej części, dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji oraz ustalenia okresu za jaki należą się odsetki od odsetek, decyzja jest prawidłowa i w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu. W ponownym postępowaniu Wojewoda dokona wyłącznie korekty początkowej daty od której powinny zostać naliczone odsetki za zwłokę w wypłacie skarżącemu odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art 151 i art. 152 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów między stronami Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 206 Ppsa. Biorąc pod uwagę, że skarga została uwzględniona częściowo, Sąd zasądził tylko część kosztów, uznając iż zachodzi uzasadniony przypadek dający podstawę do miarkowania zwrotu kosztów.