Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 478/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23, art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 31 (2) ust. 2, art. 31 (2) ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 178 § 1
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1407/10 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1407/10, oddalił skargę M. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę radców prawnych.

Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:

Skarżący M. M. w dniu [...] maja 2009 r. złożył wniosek do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wpis na listę radców prawnych. Skarżący wykazał, iż ukończył aplikację prokuratorską etatową a następnie w 1991 r. złożył egzamin prokuratorski z wynikiem dobrym. Od 1991 r. do 2002 r. zatrudniony był w Prokuratorze Rejonowej w S. – K. jako asesor, a następnie prokurator. Dalsze zatrudnienie kontynuował w Prokuraturze Rejonowej w O. Ś. na stanowisku prokuratora, jednakże z dniem [...] maja 2009 r. stosunek pracy wygasł w wyniku zrzeczenia się przez skarżącego stanowiska w trybie art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o prokuraturze.

W 2008 r. skarżący dopuścił się występku z art. 178a § 1 k.k., prowadząc pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości. Wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. został uznany za winnego i skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat, orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, grzywnę oraz świadczenie pieniężne w wysokości 500 zł. Wyrok zastał utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. i jest prawomocny.

Równolegle prowadzone było wobec skarżącego postępowanie przez Sądem Dyscyplinarnym dla Prokuratorów.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. OIRP zawiesiła postępowanie prowadzone w sprawie wpisu skarżącego na listę radców prawnych do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego i dyscyplinarnego.

OIRP w K. uchwałą z dnia [...] marca 2010 r. postanowiła wpisać skarżącego na listę radców prawnych wskazując na spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek z art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) przyjmując, iż pomimo prawomocnego skazania za czym z art. 178a § 1 k.k., swym dotychczasowym zachowaniem oraz pozytywną oceną pracy w Prokuraturze daje on rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zdaniem OIRP popełniony przez skarżącego czyn zabroniony ma charakter incydentalny a nowe obowiązki radcy prawnego skarżący będzie wykonywał bez uchybienia godności zawodu.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] sprzeciwił się wpisowi skarżącego na listę radców prawnych. W podstawie sprzeciwu podał art. 312 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zdaniem organu skarżący skazany prawomocnym wyrokiem karnym, a także w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, gdyż swym występkiem naruszył obowiązujący porządek prawny w stopniu rażącym. Zachowaniem polegającym na popełnieniu umyślnego przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, dyskwalifikuje kandydata na radcę prawnego w sferze etyczno - moralnej, ponieważ podważa jego odpowiedzialność, wiarygodność i uczciwość oraz nieskazitelny charakter.

M. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. ze skargą na tę decyzję wnosząc o jej uchylenie.

Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Skarżący zaś swoim zachowaniem/postawą nie tylko naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, lecz również w sposób istotny uchybił godności dotychczas wykonywanego zawodu prokuratora rażąco naruszając obowiązujący porządek prawny. Skarżący dopuścił się przestępstwa kwalifikowanego z art. 178a § 1 k.k. Sąd I instancji nie podzielił więc stanowiska skarżącego, iż wskazane zdarzenie nie może wpłynąć na ocenę jego osoby w ramach rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Reasumując, Sąd podniósł, iż skoro skarżącemu wymierzono karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, to nie może on być uznany za osobę posiadającą nieskazitelny charakter. Wskazał również, że Minister Sprawiedliwości dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału, wziął pod uwagę również wcześniejszy nienaganny przebieg służby prokuratorskiej, aczkolwiek dla oceny dotychczasowej postawy etyczno - moralnej skarżącego była okoliczność skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione przestępstwa.

M. M. wystąpił ze skargą kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2010 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż sam tylko fakt popełnienia przez skarżącego występku z art. 178 § 1 k.k. pozbawia go przymiotu nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, choć przepis ten nie powoduje automatycznej dyskwalifikacji osoby karanej do wykonywania tego zawodu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi w uzasadnieniu przedstawiając stanowiska w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest więc weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania (por. H. Knysiak-Molczyk Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s. 238 – 240; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2706/04; wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., sygn. akt II FSK 329/06).

W skardze kasacyjnej, w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jej autor zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sam tylko fakt popełnienia występku z art. 178 § 1 k.k. pozbawia skarżącego przymiotu nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, w sytuacji gdy przepis dyskwalifikuje osoby karane od wykonywania zawodu radcy prawnego.

Analiza sposobu skonstruowania i uzasadniania wskazanego zarzutu skargi kasacyjnej wskazuje na to, że jakkolwiek jej autor w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, to jednak równocześnie naruszenia tego upatruje w błędzie subsumcji, tj. w niewłaściwym zastosowaniu wymienionego przepisu ustawy o radcach prawnych.

Na wstępie wyjaśnić należy, że uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, uzasadniając zaś zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, a mianowicie, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1554/09).

Podkreślić również należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych, a ocena jego zasadności może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 192/04).

W niepodważanych w skardze kasacyjnej okolicznościach stanu faktycznego sprawy brak jest podstaw, aby uznać, że kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do materialnoprawnych podstaw jej wydania, na podstawie których ustalone zostały wobec adresata tej decyzji konsekwencje prawne stwierdzonych faktów, Sąd I instancji kontrolę tę wykonał wadliwie, akceptując, czy to błąd wykładni, czy to błąd subsumcji stosowanych przepisów. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez autora skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że ustalenia stanu faktycznego sprawy, przyjęte następnie za podstawę wyrokowania przez Sąd I instancji, prawidłowo konfrontowane były – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – z normatywną treścią adekwatnych przepisów ustawy o radcach prawnych, w odniesieniu do których prawidłowo przeprowadzona została kontrola ich wykładni i sposobu zastosowania w okolicznościach stanu faktycznego sprawy.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że błędnej wykładni (oraz niewłaściwego zastosowania) przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych jej autor upatruje w zaakceptowaniu przez Sąd I instancji tego rodzaju rozszerzającego – jego zdaniem - kierunku wykładni przywołanego przepisu ustawy oraz takiego jej rezultatu, który wbrew intencjom ustawodawcy, fakt karalności za przestępstwo czyni kryterium oceny ziszczenia/nieziszczenia się przesłanki, określonej tymże przepisem. W tym też kontekście, z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że według strony skarżącej, podmiotem wyłącznie właściwym do stwierdzenia kumulatywnego ziszczenia się przesłanek uzasadniających dokonanie wpisu na listę radców prawnych i podjęcia w tym zakresie w pełni autonomicznej oceny jest organ korporacyjny.

Podważając zasadność zarzutu skargi kasacyjnej oraz prawidłowość argumentacji prezentowanej w jej uzasadnieniu na wstępie odwołać należy się do normatywnej treści obowiązującej w tym zakresie regulacji prawnej.

Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy o radcach prawnych prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania, a na listę radców prawnych, jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy może być wpisany ten, kto między innymi jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Z kolei na gruncie przepisu art. 31¹ ust. 1 ustawy o radach prawnych ustawodawca stanowi, że Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych przesyła wraz z aktami osobowymi do Ministra Sprawiedliwości w terminie 30 dni każdą uchwałę o wpisie na listę radców prawnych oraz każdą uchwałę o wpisie na listę aplikantów radcowskich, a jak wynika z art. 31² ust. 1 tej ustawy, wpis na listę radców prawnych lub aplikantów radcowskich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości, w formie decyzji administracyjnej, nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. W przypadku, o którym mowa w art. 31¹ ust. 2, bieg tego terminu liczy się wówczas od dnia ponownego doręczenia uchwały wraz z aktami osobowymi. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej.

Analiza przywołanych przepisów ustawy o radcach prawnych uzasadnia twierdzenie, że na ich gruncie, w kontekście możliwości wyrażenia sprzeciwu wobec uchwały o wpisie na listę radców prawnych, ustawodawca wyraził zasadę, że uchwała ta podejmowana jest pod warunkiem rozwiązującym, a mianowicie, że wpis uważa się za dokonany, o ile Minister Sprawiedliwości, we wskazanym wyżej trybie i formie, nie sprzeciwi się temu wpisowi.

W tej mierze wyjaśnić również należy, że jakkolwiek faktem jest to, iż organ samorządu radcowskiego rozstrzygając w przedmiocie wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych jest uprawniony i zobowiązany zarazem, do w pełni samodzielnej, opartej na zabranym materiale dowodowym, oceny ziszczenia się przesłanek warunkujących dokonanie wpisu, to jednak brak jest podstaw, aby uznać, że kryteria którymi w tym zakresie operuje, nie podlegają żadnej kontroli zewnętrznej, a w konsekwencji, że tego rodzaju kontroli nie podlega również, podejmowana w oparciu o te kryteria, sama decyzja o wpisie. Wyrażany w formie decyzji administracyjnej sprzeciw Ministra Sprawiedliwości, o którym mowa w przepisie 31¹ ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowi bowiem środek nadzoru w systemie administracji zdecentralizowanej, w którym obok administracji rządowej funkcjonują inne podmioty wykonujące administrację samodzielnie. W takim znaczeniu tego pojęcia, sprzeciw występuje na gruncie regulacji prawnych dotyczących samorządu radcowskiego i samorządu adwokackiego.

Prawodawca (konstytucyjny i zwykły) przewiduje możliwość tworzenia w drodze ustawy samorządów zawodowych. Z jednej strony reprezentują one osoby wykonujące zawody zaufania publicznego, z drugiej zaś są odpowiedzialne za należyte wykonywanie tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Powyższe następuje, jak wyżej wskazano, w ramach decentralizacji polegającej na rezygnacji z wykonywania zadań publicznych przez organy państwa i przyznaniu kompetencji do ich realizacji samorządowi zawodowemu, jednak z pozostawieniem sobie prawa sprawowania nadzoru nad wykonywaniem zdecentralizowanych zadań publicznych pozostających pod nadzorem administracji tam, gdzie powierzono im pewien zakres władzy państwowej, do którego zalicza się kształtowanie dostępu do wykonywania zawodu radcy prawnego i adwokata.

Realizując uprawnienia z zakresu nadzoru, w sposób wynikający z przywołanych przepisów ustawy o radcach prawnych – co stanowi jednocześnie rodzaj współkompetencji w rozstrzyganiu sprawy wpisu na listę radców prawnych wykonywanej przez milczenie albo przez wniesienie sprzeciwu w formie decyzji - Minister Sprawiedliwości występuje, jako organ chroniący interes publiczny. Celem wystąpienia ze sprzeciwem jest więc niedopuszczenie do uzyskania statusu radcy prawnego przez osobę, która – w ocenie tego organu – nie będzie w stanie wykonywać zadań polegających na udzielaniu pomocy prawnej świadczonej w ramach zawodu zaufania publicznego wykonywanego z poszanowaniem dla istniejącego porządku prawnego. Z powyższego wynika przy tym, że operując na podstawie przekazanych mu materiałów (uchwały organu korporacyjnego i akt osobowych kandydata) Minister Sprawiedliwości nie jest związany w żaden sposób zawartym w przedstawianej mu uchwale stanowiskiem odnośnie oceny o spełnianiu wymogu określonego w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, co gdyby tak było, niweczyłoby istotę przysługujących mu uprawnień nadzorczych i w konsekwencji pozbawiało prawa do dokonywania własnych odmiennych ustaleń i ocen (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 30 października 2007 r., sygn, akt II GPS 3/07; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 660/08).

Nie jest więc tak, jak wywodzi autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu, że podmiotem wyłącznie właściwym do oceny stwierdzenie ziszczenia się przesłanek uzasadniających dokonanie wpisu na listę radców prawnych jest organ korporacyjny. Prawidłowość (zgodność z prawem) stanowiska organu samorządu radcowskiego, które nie może być dowolne, podlega kontroli Ministra Sprawiedliwości realizowanej w przedstawionym trybie nadzorczym.

W konsekwencji stwierdzić należy, że brak jest jakichkolwiek podstaw, aby w świetle treści przywołanych przepisów ustawy o radcach prawnych podważać - realizowaną w ramach uprawnień nadzorczych - kompetencję Ministra Sprawiedliwości do weryfikowania, na podstawie jednego materiału dowodowego, prawidłowości stanowiska organu korporacyjnego o dokonaniu wpisu na listę radców prawnych, z punktu widzenia przepisów prawa określających warunki, od spełnienia których dokonanie tego wpisu jest uzależnione.

Jednym z tych warunków jest "nieskazitelny charakter i dotychczasowe zachowanie dające rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu" (art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych).

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości, którą wyrażony został sprzeciw wobec wpisania skarżącego na listę radców prawnych, Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przyjmując, że zarówno wykładnia, jak i zastosowania tego przepisu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, są prawidłowe. Zarzut błędnej wykładni (i niewłaściwego zastosowania) przywołanego przepisu ustawy, uznać należy za nieusprawiedliwiony.

Kryteria, którymi na gruncie przywołanego przepisu operuje ustawodawca niewątpliwie mają charakter ocenny i w swojej treści są niedookreślone. Nie oznacza to jednak, że przez pryzmat materiału dowodowego zawartego w aktach osobowych kandydata ubiegającego się o wpis, podmioty współuczestniczące w podejmowaniu rozstrzygnięcia o dokonaniu wpisu na listę radców prawnych pozbawione są możliwości formułowania konkretnej oceny i stanowiska odnośnie, tego czy kandydat rzeczywiście legitymuje się cechą nieskazitelnego charakteru, co w powiązaniu z jego dotychczasowym zachowaniem oraz oceną tego zachowania daje podstawę do prognozowania o prawidłowym wykonywaniu zawodu zaufania publicznego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest nieprawidłowe, z punktu widzenia metody wykładni i kierunku zastosowania przywołanego przepisu ustawy o radcach prawnych, a w ich konsekwencji oceny o nieziszczeniu się przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 tej ustawy stanowisko, które w punkcie wyjścia odwołuje się do niespornej w sprawie okoliczności w postaci prawomocnego skazania skarżącego za umyślny występek z art. 178a & 1 k.k. oraz okoliczności w postaci wydalenia skarżącego, prawomocnym orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym RP, ze służby prokuratorskiej. Wskazany argument, w okolicznościach sprawy, uznać należy za podstawowy z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii prawnej, a mianowicie wpływu udokumentowanych w aktach osobowych skarżącego konkretnych zdarzeń faktycznych i stanowiących ich konsekwencję zdarzeń prawnych, na ocenę o niespełnianiu przez niego określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych przesłanki, która wraz z pozostałymi przesłankami określonymi ustawą, dopiero przy kumulatywnym ziszczeniu się ich wszystkich, stanowi podstawę do dokonania wpisu na listę radców prawnych.

Ze sposobu skonstruowania i uzasadnienia zarzutu stawianego w skardze kasacyjnej wynika, iż jej autor inaczej, niż przyjęto to na podstawie akt sprawy w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji ocenia doniosłość tych zdarzeń. Czyni to przy tym w sposób nieuwzględniający materiału dowodowego, tj. akt osobowych skarżącego znajdujących się w aktach sprawy.

W tej mierze wyjaśnić należy więc, że z akt sprawy, na podstawie których orzekał Sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem wyrażonego przez Ministra Sprawiedliwości, w formie decyzji, sprzeciwu wobec wpisania skarżącego na listę radców, jednoznacznie wynika, że czynem zarzucanym skarżącemu w postępowaniu karnym, a także czynem, za który został on prawomocnie skazany, był czyn z art. 178a & 1 k.k., tj. umyślny występek przeciwko bezpieczeństwu w ruchu lądowym, za który wymierzona mu została kara 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat dwóch, a także kara grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł. Czyn, którego skarżący się dopuścił, za który dowiedziona została mu wina i za który został skazany, i który w prowadzonym wobec niego postępowaniu dyscyplinarnym oceniony został, jako uchybiający godności urzędu prokuratorskiego, stanowił też bezpośrednim powód wymierzenia mu – najbardziej dolegliwej i najcięższej spośród przewidzianych w katalogu kar dyscyplinarnych – kary wydalenia ze służby prokuratorskiej.

W świetle powyższego, przyjąć należy więc, że skoro z przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych wynika, że przedmiotem oceny rękojmi do wykonywania zawodu jest nieskazitelność charakteru i dotychczasowe zachowanie kandydata, w odniesieniu do których to przesłanek chodzi o konkretne cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno – moralnej (uczciwość, wiarygodność, odpowiedzialność, przestrzeganie powszechnie akceptowanych oraz uznanych zasad i reguł postępowania; poszanowanie dla porządku prawnego) i jednocześnie brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających te cechy, to pozytywna prognoza odnośnie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego może być formułowana tylko i wyłącznie wobec osoby, która cechami tymi się legitymuje. Cechy te, ponad wszelką wątpliwość determinują bowiem prawidłowość pomocy prawnej świadczonej w celu ochrony interesów prawnych podmiotów, na których rzecz jest wykonywana.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że jakkolwiek faktem jest, iż z przepisu art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych wprost nie wynika, że fakt karalność, czy też fakt dopuszczenia się przewinienia dyscyplinarnego stanowi przeszkodę dokonania wpisu na listę radców prawnych, to jednak nie sposób żadnego z tych faktów pomijać przy ocenie ziszczenia się przesłanek określonych tym przepisem. Zwłaszcza, gdy w tym kontekście podnieść, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przewinienia dyscyplinarne mogą być traktowane, jako dowód braku nieskazitelnego charakteru i braku dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 231/07). Stanowisko to, wypowiedziane w odniesieniu do osoby uprzednio piastującej urząd sędziowski, uznać należy za adekwatne i aktualne również w odniesieniu do kandydata, uprzednio zajmującego urząd prokuratorski. Podnieść również należy, że skoro za podstawę podważenia ziszczenia się przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych można (i należy) uznać przewinienie dyscyplinarne, to tym bardziej stanowić ją może, popełnione z winy umyślnej przestępstwo (występek) oraz w szczególności fakt prawomocnego skazania za to przestępstwo, które jednocześnie zakwalifikowane zostało w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym według pragmatyki urzędu uprzednio piastowanego przez kandydata na radcę prawnego, jako przewinienie służbowe uchybiające godności urzędu prokuratorskiego. Zaktualizowanie się tego rodzaju sytuacji, nie może więc pozostawać bez wpływu na ocenę o poważnym poddaniu w wątpliwość "nieskazitelności charakteru" i "dotychczasowego zachowania", jako przesłanek, na podstawie których powinna być formułowana prognoza rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, w składzie orzekającym w sprawie, we wskazanej sytuacji, nie ma więc podstaw, aby podważać prawidłowość stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie braku pozytywnej prognozy co do rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Chodzi bowiem o zawód zaufania publicznego, w odniesieniu do którego, osoba go wykonująca musi pozostawać poza jakimikolwiek wątpliwościami (podejrzeniami) odnośnie jej postawy (stosunku) wobec porządku prawnego, w tym w szczególności, obowiązujących w tym porządku prawnym norm nakazu (zakazu). Umyślne ich naruszanie (łamanie) – nawet, gdy (być może) ma charakter incydentalny – nie może nie usprawiedliwiać jednoznacznie negatywnej oceny tego rodzaju zachowania (działania; zaniechania).

Skoro tak, to stwierdzić należy, że sytuacja tego rodzaju, jak opisana powyżej, nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, że kandydat na radcę prawnego, z udziałem którego sytuacja taka wystąpiła - a więc tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie spełnia określonej przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radach prawnych przesłanki "nieskazitelnego charakteru" i nienagannego "dotychczasowe zachowanie", a w konsekwencji, że nie daje dostatecznej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.