Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 673/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...].07.2020 r., znak: [...]; [...]; [...] - wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej "K.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm. - dalej "u.p.e.a.") - w wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanej T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. z dnia [...].06.2020 r. (dalej: "Spółka", "Skarżąca", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...].05.2020 r., znak: [...], którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach:

[...]

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. Sp. z o.o. z siedzibą w P., ul. [...]. [...] [...], na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...].02.2020 r. o wyżej wskazanych numerach. Należności objęte ww. tytułami wykonawczymi dotyczą zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych za lata od 2015 do 2018. Jak wskazał, organ egzekucyjny, wcześniej prowadzone postępowanie egzekucyjne odnośnie tych należności, zostało w 2018 r. umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji. . .

Organ egzekucyjny na skutek informacji o nowych składnikach majątku zobowiązanej Spółki, otrzymanych w toku postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki, w dniu [...].02.2020 r. skierował zawiadomienia o:

- zajęciu udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. [...]. [...]

- zajęciu wierzytelności pieniężnej z tytułu umów, robót i usług u R. L.. Odpisy tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami o zajęciu zostały wysłane za pośrednictwem placówki pocztowej, na adres S. ul. [...] i uznane za doręczone w trybie art. 44 K.p.a.

Działania podjęte przez organ egzekucyjny nie doprowadziły do skutecznego zajęcia:

- rzekomych wierzytelności od [...] - pomimo dwukrotnego wysłania zawiadomienia o zajęciu nie udało się tego zawiadomienia doręczyć,

- udziałów w L. Sp. z o.o. - Sąd Rejonowy [...] w P. oddalił wniosek o przyjęcie do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu udziałów T. spółki z o.o. w L. sp. z o.o. Sąd podał, że T. Sp. z o.o. nigdy nie posiadała żadnych udziałów w L. Sp. z o.o. Nadto wskazał, że ponieważ T. Sp. z o.o. nigdy nie była wspólnikiem L. Sp. z o.o., wniosek o przyjęcie do akt rejestrowych należało oddalić.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...].05.2020 r., znak: [...], umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych, stwierdzając, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Pismem z dnia [...].06.2020 r. T. Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie na ww. postanowienie z dnia [...].05.2020 r. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 96j § 1 u.p.e.a. w związku z art. 96j § 3 pkt 1 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że T. Sp. z o.o. nigdy nie nabyła udziałów w L. Sp. z o.o., podczas gdy udziały takie nabyła - weszła w posiadanie tych udziałów już w dniu [...].01.2020 r. a wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma w przedmiocie sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Sam fakt że zmiana ta nie została jeszcze zarejestrowana w KRS nie ma znaczenia dla możliwości zajęcia tych udziałów. Tym samym fakt oddalenia wniosku przez sąd rejestrowy o złożenie do akt KRS zawiadomienia o zajęciu nie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego,

- art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. w związku z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez nieprzytoczenie przez organ egzekucyjny w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, jakich zajęć dokonano w ramach wierzytelności R. L. oraz, na jakiej podstawie stwierdzono niemożność wyegzekwowania należności ograniczając się jedynie do wskazania, że zajęcie okazało się nieskuteczne, co stanowiło naruszenie zasad przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a., a także zaufania obywateli do organów państwa z art. 8 K.p.a. a w konsekwencji uniemożliwia odniesienie się przez zobowiązaną do poprawności umorzenia postępowania.

Analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, co następuje.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień (art. 144 K.p.a.).

Organ II instancji wyjaśnił przy tym, że instytucja przewidziana w art. 59 u.p.e.a. polega na zakończeniu postępowania egzekucyjnego bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku z powodu wystąpienia przeszkód uniemożliwiających lub powodujących niecelowość dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, po czym przytoczył przepis art. 59 § 2 u.p.e.a.

Następnie wskazał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., wydając postanowienie o umorzeniu przedmiotowego postępowania, powołał się na art. 59 § 2 u.p.e.a. Wyjaśnił on w uzasadnieniu, że prowadzone postępowanie okazało się bezskuteczne, bowiem pomimo skierowania czynności egzekucyjnych do nowo ujawnionych w toku innego postępowania administracyjnego składników mienia zobowiązanej Spółki, organ nie zdołał wyegzekwować żadnych kwot na poczet dochodzonych należności. Podkreślił, że jak wskazano w stanie faktycznym sprawy i co przy tym należy jeszcze raz przywołać, egzekucja została podjęta ponownie w okolicznościach z art. 61 u.p.e.a., tj. w związku z ujawnieniem składników majątku, które rzekomo miały doprowadzić do zaspokojenia chociażby części należności, których łączna wysokość stanowi kwotę [...]zł. W tym celu skierowano zajęcia do udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (KRS [...]), o wartości według Spółki - [...] zł, a także innych wierzytelności przysługujących od R. L. o wartości [...] zł tytułem umowy pożyczki. Organ II instancji stwierdził przy tym, że dostarczenie przez uczestników postępowania, bądź pozyskanie we własnym zakresie nowych informacji o majątku zawsze może stanowić podstawę podjęcia egzekucji, jednakże jeszcze nie przesądza o skuteczności tej egzekucji. Nierzadko bowiem dopiero samo skierowanie czynności egzekucyjnych dostarczy pełniejszych informacji o skuteczności środka, co widać na przykładzie niniejszej sprawy. Organ mianowicie wskazał, że zgodnie z art. 96j § 1 i § 2 u.p.e.a., do zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wierzytelności z tego prawa wynikającej dochodzi w wyniku doręczenia tej spółce zawiadomienia, aby żadnej należności przypadającej z zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności nie uiszczała zobowiązanemu, ale przekazała organowi egzekucyjnemu. Drugim jednoczesnym krokiem jest przesłanie do sądu rejestrowego wniosku o dokonanie wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym o zajęciu udziału i zawiadomienie zobowiązanego o zakazie odbierania należności a także rozporządzania zajętym udziałem. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że L. Sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu odebrała w dniu [...].02.2020 r. przez upoważnionego pracownika, ale w następstwie tego zajęcia nie przekazała organowi egzekucyjnemu żadnych kwot na pokrycie należności. Co więcej, nie udzieliła żadnych wyjaśnień, które by potwierdziły zmiany w kapitale zakładowym T. Sp. z o.o. związane z pokryciem nowopowstałych udziałów, ale co istotne, nie podjęła również kroków związanych z zarejestrowaniem w KRS rzekomych zmian w udziałach T. C. (według KRS ostatnia zmiana we wpisie z [...].09.2019 r.). Takich kroków nie podjęła również zobowiązana T. Sp. z o.o. mimo, że jak wynika z zażalenia, oczekuje skutków związanych z tym zajęciem. Według organu II instancji, nie można tracić z pola widzenia, że T. C., członek zarządu i wspólnik zobowiązanej Spółki, jest jednocześnie wspólnikiem L. Sp. z o.o. Zatem, zważywszy na jawność rejestru KRS, ma możliwość śledzenia zmian. Podkreślono przy tym, że z punktu widzenia interesu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. występującego tak w roli wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego, w przypadku zajęcia udziałów istotne jest ich spieniężenie. Tymczasem stan faktyczny ustalony na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie rokował na skuteczność zajęcia, raz - z braku przekazania środków przez L. Sp. z o.o., drugi raz - z braku zgłoszenia zmian w KRS i to niezależnie od tego czy zmiany miały podlegać wpisowi do KRS, czy tylko złożeniu do akt. Możliwość ewentualnej sprzedaży zajętych udziałów została ograniczona przez przyjęcie przez Sąd do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu udziałów.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutów z zażalenia organ II instancji zauważył, że uchwala o podwyższeniu kapitału zakładowego dla swojej skuteczności musi być zgłoszona i wpisana przez sąd rejestrowy (art. 262 § 4 Kodeksu spółek handlowych). Zatem, bez względu na to, czy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością podwyższenie kapitału zakładowego nastąpi przez zmianę umowy spółki w formie aktu notarialnego, czy też na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki umożliwiających dokonanie podwyższenia kapitału zakładowego, bez zmiany umowy spółki, to skutek w postaci podwyższenia kapitału zakładowego spółki nastąpi dopiero z chwilą wpisania zmiany danych spółki w tym zakresie przez sąd rejestrowy. Wpis ma charakter konstytutywny, czyli tworzący określony stan prawny. Podwyższenie kapitału zakładowego, niezależnie od tego, w jakim następuje trybie, jest skuteczne dopiero z chwilą dokonania wpisu podwyższenia kapitału zakładowego w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego bądź złożenia dokumentów do akt rejestrowych. Dyrektor IAS podkreślił także, że to nie sam fakt odmowy złożenia wniosku do akt rejestrowych zadecydował ostatecznie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale rzeczywisty brak skuteczności zajęcia tak udziałów w L. Sp. z o.o. jak i wierzytelności od R. L..

Jednocześnie organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a. w związku z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., bowiem zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, w tym faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia oraz motyw.

W świetle powyższych argumentów, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec T. Sp. z o.o., bowiem - jak wskazał - na obecnym stanie sprawy niewątpliwie zaistniała przesłanka z art. 59 § 2 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].07.2020 r. Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, zarzuciła mu w całości naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 96j § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 96j § 3 pkt 1 u.p.e.a. przez ich błędne zastosowanie w ślad za organem I instancji, objawiające się w przyjęciu, że Spółka T. nigdy nie nabyła udziałów w spółce L. Sp. z o.o., w sytuacji, w której wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma w przedmiocie sprzedaży udziałów w sp. z o.o. charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że Skarżąca weszła w posiadanie tych udziałów już w dniu [...] stycznia 2020 r., a sam fakt, iż zmiana ta nie została jeszcze zarejestrowana w KRS nie ma znaczenia dla możliwości zajęcia tych udziałów. Tym samym fakt oddalenia wniosku przez sąd rejestrowy o złożenie do akt KRS zawiadomienia o zajęciu nie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego;

b) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 36 ust. 1 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której należało zwrócić się do spółki T. o złożenie wyjaśnień i przedstawienie składników majątku, z którego możliwe jest prowadzenie dalszej egzekucji. Tym samym naruszono również art, 59 § 2 u.p.e.a. przez umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której nie występuje przeszkoda trwała uniemożliwiająca egzekucyjnego;

c) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 18

u.p.e.a. przez bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska organu I instancji, powielenie stwierdzeń zawartych w wydanym przez niego postanowieniu, co stanowi naruszenie wymogów prawidłowego uzasadnienia aktu administracyjnego, wyrażonych w art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 K.p.a., a także zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., co w konsekwencji uniemożliwiło Skarżącej złożenie wyjaśnień w kwestii posiadanego majątku oraz odniesienie się do poprawności umorzenia postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie zarzutów w niej podniesionych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Zarzuty skargi są niezasadne, Sąd bowiem, w wyniku kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, nie stwierdził by organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji tego nie było podstaw do uwzględnienia skargi.

Poza sporem są ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie, Sąd zatem przyjął te ustalenia za podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia.

W istocie skargi Skarżąca kwestionuje zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji z dnia [...].05.2020 r., którym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zobowiązanej Skarżącej, gdyż zdaniem Skarżącej, umorzenie tego postępowania egzekucyjnego nastąpiło zbyt wcześnie, ponieważ istnieją składniki majątku, z których można skutecznie prowadzić postępowanie egzekucyjne, a jednym ze składników majątku zobowiązanej Spółki (Skarżącej) są udziały w L. Sp. z o.o.

Kluczowe zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia spornej materii ma przepis art. 59 § 2 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z przepisu tego wynikają przesłanki do fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli więc w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej organ egzekucyjny stwierdzi, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, jest wówczas uprawniony umorzyć to postępowanie egzekucyjne. Taki sposób postępowania organu egzekucyjnego wynika wprost z przytoczonego wyżej art. 59 § 2 u.p.e.a.

W ocenie Sądu, w niepodważonym stanie faktycznym badanej sprawy organ właściwie przyjął, że wystąpiła fakultatywna przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względów przedmiotowych, tj. z powodu braku możliwości skutecznego zajęcia nowo ujawnionych składników majątkowych zobowiązanej Spółki.

Przypomnieć należy, że powodem umorzenia postępowania egzekucyjnego w badanej sprawie były okoliczności wykluczające możliwość dalszego prowadzenia egzekucji. Działania bowiem organu egzekucyjnego, podjęte w stosunku do nowych składników majątkowych ujawnionych przez zobowiązaną Spółkę, tj. do udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz do wierzytelności pieniężnej Spółki w stosunku R. L. z tytułu umów, robót i usług - nie doprowadziły do ich skutecznego zajęcia egzekucyjnego. Te okoliczności skutkowały uznaniem przez organ egzekucyjny, że dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niecelowe, co nie stanowi jednak przeszkody w podjęciu w przyszłości ponownej egzekucji w przypadku ujawnienia nowych składników majątkowych zobowiązanej w celu wyegzekwowania tych należności.

Co istotne dla oceny spornej materii, w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny I instancji jednoznacznie stwierdził, że w toku tego postępowania - pomimo podjętych działań - nie ustalono, aby Spółka obecnie: posiadała rachunek bankowy (na którym znajdowałyby się stosowne środki), uzyskiwała przychody z prowadzonej działalności gospodarczej, wykazała nadpłaty lub zwroty podatku, czy posiadała ruchomości lub/i nieruchomości, z których możliwe lub/i ekonomicznie uzasadnione byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

Wskazał przy tym, że w związku ze zleceniem zawartym w piśmie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].02.2020 r., znak: [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia 10 udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P., wyjaśniając jednocześnie, że postanowieniem z dnia [...].04.2020 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy P. - [...] w P. oddalił wniosek o przyjęcie do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu, ponieważ ustalono, że Spółka nigdy nie posiadała żadnych udziałów w L. Sp. z o.o. (załączone do akt administracyjnych badanej sprawy). W tym samym zleceniu wskazano również, że Spółce przysługują wierzytelności od R. L.. Dokonano zajęcia innych wierzytelności u ww. dłużnika zajętej wierzytelności. Zajęcie okazało się nieskuteczne. Poborca skarbowy również nie ustalił majątku, praw majątkowych lub źródeł przychodu Spółki, z których możliwe byłoby wyegzekwowanie dochodzonych należności. Sumując, organ egzekucyjny wskazał, że jak z powyższego wynika, wyegzekwowanie zaległości przy wykorzystaniu środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a., okazało się niemożliwe, po czym wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Końcowo nadto wyjaśnił, że wszczęcie ponownej egzekucji nastąpi w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego.

Wobec tych okoliczności faktycznych organ egzekucyjny był zatem uprawniony umorzyć postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., dyspozycja bowiem tego przepisu obejmuje sytuację, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Podkreślić należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. należy do uznania organu egzekucyjnego. Organ ten, w sytuacji, kiedy oczywiste jest, że zobowiązany nie posiada żadnego majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, a więc zaspokojenie roszczeń wierzycieli, kierując się względami celowościowymi, ma prawo podjąć decyzję o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia z dnia 15.11.2018 r. sygn. akt II FSK 2301/18).

Wobec tego, w okolicznościach faktycznych występujących w badanej sprawie zarzut skargi co do naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a. jest bezpodstawny.

Wskazać przy tym należy, że ustawa egzekucyjna (u.p.e.a.) nie przewiduje uprawnień dla organu egzekucyjnego do prowadzenia odrębnego postępowania służącego dla oceny ważności czynności prawnej, tutaj, czy Spółka skutecznie nabyła udziały w L. Sp. z o.o., czy też nie. Organ egzekucyjny musi jedynie posiadać wiedzę o okolicznościach istotnych dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którą czerpie głównie z dokumentów składanych przez wierzyciela w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego, takich jak: wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej, tytuł wykonawczy oraz informacja dodatkowa, o której mowa w art. 26 § 1e, a także z wniosków oraz informacji przekazywanych przez wierzyciela organowi egzekucyjnemu na podstawie art. 32aa, jak również z żądań i wyjaśnień kierowanych do organu egzekucyjnego przez zobowiązanego oraz innych uczestników postępowania. Ponadto, organ egzekucyjny wykorzystuje informacje uzyskane w trybie art. 36 u.p.e.a., co miało miejsce w niniejszej sprawie (wyżej opisane postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].04.2020, sygn. akt [...], uwzględnione przez organ egzekucyjny jako dokument urzędowy w trybie art. 76 K.p.a.), a także uwzględnia fakty znane mu z urzędu oraz fakty powszechnie znane, stosownie do art. 77 § 4 K.p.a.

Organ II instancji, akceptując rozstrzygnięcie organu I instancji co do umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a., zasadnie podkreślił, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., wydając postanowienie o umorzeniu tego postępowania, wyjaśnił, że prowadzone postępowanie okazało się bezskuteczne, bowiem pomimo skierowania czynności egzekucyjnych do nowo ujawnionych w toku innego postępowania administracyjnego składników mienia zobowiązanej Spółki, organ nie zdołał wyegzekwować żadnych kwot na poczet dochodzonych należności. Podkreślił przy tym, że egzekucja została podjęta ponownie w okolicznościach z art. 61 u.p.e.a., tj. w związku z ujawnieniem składników majątku, które rzekomo miały doprowadzić do zaspokojenia chociażby części należności, których łączna wysokość stanowi kwotę [...]zł. W tym celu skierowano zajęcia do udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (KRS [...]), o wartości według Spółki - [...] zł, a także do innych wierzytelności przysługujących od R. L. o wartości [...] zł tytułem umowy pożyczki. Organ II instancji wyjaśnił także przy tym, że dostarczenie przez uczestników postępowania, bądź pozyskanie we własnym zakresie nowych informacji o majątku zawsze może stanowić podstawę podjęcia egzekucji, jednakże jeszcze nie przesądza o skuteczności tej egzekucji. Nierzadko bowiem, dopiero samo skierowanie czynności egzekucyjnych dostarczy pełniejszych informacji o skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego, co widać na przykładzie niniejszej sprawy.

Organ II instancji, wyjaśniając sposób egzekucyjnego zajęcia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wierzytelności z tego prawa (art. 96j § 1 i § 2 u.p.e.a.), trafnie podniósł, że z akt sprawy wynika, że L. Sp. z o.o. zawiadomienie o zajęciu odebrała w dniu [...].02.2020 r. przez upoważnionego pracownika, ale w następstwie tego zajęcia nie przekazała organowi egzekucyjnemu żadnych kwot na pokrycie należności. Co więcej, nie udzieliła żadnych wyjaśnień, które by potwierdziły zmiany w kapitale zakładowym T. Sp. z o.o. związane z pokryciem nowopowstałych udziałów, ale co istotne, nie podjęła również działań związanych z zarejestrowaniem w KRS rzekomych zmian w udziałach T. C. (według KRS ostatnia zmiana we wpisie z [...].09.2019 r.). Takich działań nie podjęła również zobowiązana T. Sp. z o.o. mimo, że oczekuje skutków związanych z tym zajęciem. Zgodzić się także należy z organem II instancji, że nie można tracić z pola widzenia, że T. C., członek zarządu i wspólnik zobowiązanej Spółki, jest jednocześnie wspólnikiem L[...] Sp. z o.o. Zatem, zważywszy na jawność rejestru KRS, ma możliwość śledzenia zmian z punktu widzenia interesu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., występującego tak w roli wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. Słusznie przy tym podkreślono, że zasadniczym celem egzekucyjnego zajęcia udziałów jest ich spieniężenie na poczet spłaty egzekwowanej należności. Tymczasem stan faktyczny ustalony na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie rokował skuteczności zajęcia tych udziałów w najbliższej przyszłości, po pierwsze - wobec braku przekazania środków przez L. Sp. z o.o.; w ogóle brak reakcji tej spółki na doręczone w dniu [...].02.2020 r. zawiadomienie o zajęciu, po drugie - wobec braku zgłoszenia zmian w KRS. Jak wskazał Sąd Rejonowy w P. w ww. postanowieniu z dnia [...].04.2020 r., Skarżąca (T. Sp. z o.o.) nigdy nie była wspólnikiem L. Sp. z o.o., w związku z czym brak jest prawnych możliwości wpisu do rejestru zajęcia udziałów.

W świetle tych ustaleń nie budzi więc wątpliwości, że czynności egzekucyjne zmierzające do zajęcia udziałów w celu ich sprzedaży musiały zostać ograniczone tylko do przyjęcia przez sąd rejestrowy do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu udziałów, stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, a tym samym brak jest podstaw do podejmowania dalszych działań egzekucyjnych w tym zakresie.

Poza tym należy podkreślić, że zajęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 96j § 1 u.p.e.a. wywoła skutek zajęcia tylko w przypadku istnienia wierzytelności (prawa) w dacie dokonania zajęcia. Tymczasem, jak wynika z akt badanej sprawy, postanowieniem z dnia [...].04.2020 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy P. - [...] w P. oddalił wniosek organu egzekucyjnego o przyjęcie do akt rejestrowych zawiadomienia o zajęciu, ponieważ ustalono, że skarżąca Spółka nigdy nie posiadała żadnych udziałów w L. Sp. z o.o. Wobec tego, organ egzekucyjny, będąc związanym treścią tego postanowienia jako dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. (stanowiącego dowód tego, co zostało w nim stwierdzone), zasadnie uznał, że działania organu egzekucyjnego podjęte w stosunku do nowych składników majątkowych ujawnionych przez zobowiązaną Spółkę, tj. do udziałów w L. Sp. z o.o. z siedzibą w P. nie doprowadziły do ich skutecznego zajęcia egzekucyjnego.

Podobnie, w przypadku podjęcia działań egzekucyjnych w celu zajęcia wierzytelności pieniężnej Spółki przysługującej w stosunku dłużnika R. L. z tytułu umów. Jak wynika z wyjaśnień organu, odpisy tytułów wykonawczych wraz zawiadomieniami o zajęciu zostały wysłane za pośrednictwem placówki pocztowej na adres: S. ul. [...] i uznane za doręczone w trybie art. 44 K.p.a., jednak działania te nie doprowadziły do skutecznego zajęcia, nie doprowadziły bowiem do zaspokojenia wierzyciela chociażby w części dochodzonych należności.

Tym samym, zgodnie z prawem wydał organ egzekucyjny zaskarżone postanowienie co do umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie 59 § 2 u.p.e.a., w konsekwencji czego brak jest podstaw do stwierdzenia, że naruszył wskazane w skardze przepisy postępowania. Analizując argumentację organu zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził - w kontekście zarzutów skargi - by organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób jednoznaczny wynika stan faktyczny sprawy przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia. To, że Skarżąca nie zgadza się z przyjętymi ustaleniami faktycznymi i ich oceną, nie daje jeszcze podstawy do podniesienia zarzutu naruszenia art. 96j § 1 w zw. z art. 96j § 3 u.p.e.a. bez powiązania go z naruszeniem innych przepisów procedury administracyjnej.

Zdaniem Sądu, postanowienie organu spełnia wymogi przewidziane w art. 124 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Uzasadnienie faktyczne postanowienia zawiera wskazanie faktów, na których organ się oparł, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej wydanego postanowienia z przytoczeniem przepisów prawa. Co istotne, organ II instancji odniósł się do zarzutów zażalenia w sposób czytelny i wyjaśnił motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych też względów Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl