Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 732/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy wydane wobec M. M. (dalej "podatnik, strona, skarżący) postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek (oprocentowania) od kwoty [...] zł dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r.

W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podano, że w dniu 31 stycznia 2012 r. wpłynął do Urzędu Skarbowego w B. wniosek podatnika o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek (oprocentowania) od kwoty [...] zł w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11 orzekającym, że decyzja Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] nie orzekały o odsetkach od wpłaconych przez skarżącego odsetek w kwocie [...] zł, a jedynie o zwrocie w/w kwoty odsetek i odmowie zwrotu nadpłaty za 1992 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. po zbadaniu sprawy stwierdził, że żądanie zawarte w powyższym wniosku jest tożsame z żądaniem zawartym we wcześniej złożonym wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r., który został rozpoznany przez organy podatkowe obu instancji (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] oraz postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...]) oraz WSA w Gliwicach - wyrok z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11. Powołanym wyrokiem WSA uchylił zaskarżone przez podatnika postanowienie organu odwoławczego. W konsekwencji wniosek strony z dnia 19 grudnia 2010 r. wrócił do rozpoznania przez organy podatkowe.

W tym stanie rzeczy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek (oprocentowania) od kwoty [...] zł dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. z uwagi na toczące się w tym samym zakresie postępowanie.

Następnie organ odwoławczy podał, że w zażaleniu na powyższe postanowienie podatnik wniósł o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Zdaniem strony wniosek złożony w dniu 31 stycznia 2012 r. nie jest tożsamy z wnioskiem z dnia 19 grudnia 2010 r., bowiem ten (z 2012 r.) dotyczy wcześniej składanego żądania podatnika z dnia 7 września 2001 r. oraz z dnia 2 listopada 2001 We wnioskach z 2001 r. podatnik żądał wydania decyzji rozstrzygającej sprawę zwrotu odsetek od kwoty [...] zł i jak twierdzi sprawa ta nie została rozstrzygnięta przez organ podatkowy w drodze decyzji. Organ podatkowy pismem z dnia 3 grudnia 2001 r. poinformował jedynie podatnika, że powyższa sprawa była już rozstrzygnięta decyzją Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] utrzymaną w mocy przez Izbę Skarbową w K. decyzją z dnia [...] nr [...]. W ocenie podatnika ponowienie żądania za wnioskami z 2001 r. było zasadne. Jego wniosek z dnia 31 stycznia 2012 r. jest uprawniony w świetle orzeczenia WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11, wydanego w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 19 grudnia 2010 r. o zwrot oprocentowania z tytułu nadpłaty podatku za wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08. W orzeczeniu tym Sąd wskazał, że powołana przez organ podatkowy w piśmie z dnia 3 grudnia 2001 r. decyzja Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nie orzekały o odsetkach od kwoty wpłaconych odsetek, a jedynie o zwrocie tych odsetek w kwocie [...] zł.

Podatnik w omawianym zażaleniu podniósł także, że każdy złożony przez niego wniosek winien być odrębnie rozpatrzony merytorycznie, a postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 31 stycznia 2012 r. nie jest tożsame z postępowaniem dotyczącym wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r., które ma być prowadzone ponownie po wyroku z dnia 7 listopada 2011 r.

Wobec powyższego powołany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia art. 165 a Ordynacji podatkowej nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Rozważania prawne organ odwoławczy rozpoczął od przytoczenia art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Dalej wskazał, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada, czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego. Użyty w art. 165 a zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji:

1. braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego,

2. gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe,

3. przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna).

W niniejszej sprawie przyczyną powodującą, że postępowanie nie może być wszczęte jest okoliczność, iż w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe.

W dniu 31 stycznia 2012 r. podatnik złożył do Urzędu Skarbowego w B. wniosek o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek (oprocentowania) od kwoty [...] zł w związku z wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11 orzekającym, że decyzja Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej w K. nr [...] z dnia [...] nie orzekały o odsetkach od wpłaconych przez skarżącego odsetek w kwocie [...] zł, a jedynie o zwrocie w/w kwoty odsetek i odmowie zwrotu nadpłaty za 1992 r. Jednocześnie podatnik odniósł się do wcześniej składanych w tej sprawie wniosków z dnia 7 września 2001 r. oraz 2 listopada 2001 r.

W odpowiedzi na wnioski z 2001 r. organ podatkowy I instancji pismem z dnia 3 grudnia 2001 r. poinformował podatnika, że powyższa sprawa na drodze postępowania podatkowego została już zakończona ostatecznie i Urząd nie może wydać drugiej decyzji w tej samej sprawie. W świetle wydanych orzeczeń w zakresie oprocentowania zwróconych odsetek brak było podstawy prawnej do rozstrzygania w tej samej sprawie. Opisanych wyjaśnień podatnik nie kwestionował.

Z kolei wniosek z dnia 31 stycznia 2012 r. został załatwiony przez organ I instancji w oparciu o dyspozycję art. 165 a Ordynacji podatkowej. Zaskarżając to rozstrzygnięcie podatnik niezasadnie - zdaniem organu odwoławczego - podniósł, że postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 31 stycznia 2012 r. nie jest tożsame z postępowaniem dotyczącym wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r., które ma być prowadzone ponownie po wyroku WSA z dnia 7 listopada 2011 r. Zarzut ten jest bezpodstawny, bowiem przedmiotem obu wniosków jest żądanie oprocentowania od zwróconych odsetek w kwocie [...] zł (polecenie przelewu z dnia 4 września 1998 r.) w związku z postępowaniem prowadzonym przez Urząd Skarbowy w B. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r.

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2010 r. podatnik w dniu 19 grudnia 2010 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w B. wniosek o zwrot oprocentowania z tytułu zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. W rezultacie uzupełnień złożonych w dniach 26 stycznia 2011 r., 7 lutego 2011 r. oraz 15 lutego 2011 r. wniosek strony stał się wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie [...] zł. Przedmiotem wniosku było to samo żądanie oprocentowania odsetek w kwocie [...] zł, zwróconych podatnikowi w dniu 4 września 1998 r.

W odpowiedzi na wniosek strony Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] na podstawie art. 165 a Ordynacji podatkowej o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że w przedmiotowej sprawie toczyło się postępowanie podatkowe i sprawa została rozstrzygnięta decyzją przez organ podatkowy. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] utrzymał to postanowienie w mocy. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/GI 672/11 Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że z uwagi na formalny charakter wydanego w trybie art. 165 a Ordynacji podatkowej postanowienia zadaniem organów podatkowych będzie merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącego, przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego mającego zastosowanie do przedmiotowej sprawy. Jednocześnie Sąd wskazał, że organ nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od odsetek w kwocie [...] zł wypłaconej podatnikowi w związku z postępowaniem wymiarowym za 1992 r. i podkreślił, że takie było żądanie, które zostało przez stronę potwierdzone na rozprawie. Ponadto organ w swoich wywodach winien uwzględnić także postanowienia przywołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08.

Wobec powyższego orzeczenia Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] i wskazał, że wniosek podatnika z dnia 19 grudnia 2010 r. dotyczy oprocentowania odsetek od kwoty [...] zł i winien zostać rozpoznany merytorycznie.

Skoro wniosek strony z dnia 19 grudnia 2010 r. dotyczący oprocentowania odsetek w kwocie [...] zł ma być rozpatrzony merytorycznie zgodnie z zaleceniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r., wszczynanie postępowania w sprawie wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. oznaczałoby wszczęcie postępowania w zakresie analogicznego zagadnienia prawnego.

Wyjaśniając istotę tożsamości sprawy, która zachodzi wówczas, gdy toczy się ona pomiędzy tymi samymi podmiotami, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, organ odwoławczy zaakcentował, że oba złożone przez podatnika wnioski (z dnia 19 grudnia 2010 r. oraz z dnia 31 stycznia 2012 r.) dotyczą oprocentowania kwoty [...] zł w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zaistniała przesłanka zastosowania art. 165 a § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego spowodowałoby zaistnienie w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć w tej samej sprawie, wydanych przez ten sam organ i skierowanych do tej samej osoby, co niewątpliwie burzyłoby obowiązujący porządek prawny.

W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w dniu 31 grudnia 2010 r. złożył w Urzędzie Skarbowym w B. wniosek o zwrot oprocentowania z tytułu nadpłaty w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/2008. Trybunał Konstytucyjny w wyroku tym orzekł, że art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 i § 2 pkt 1 (1) Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu 4 czerwca 2001 r. w zakresie, w jakim przepis ten przez uznanie za nadpłatę kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku z pominięciem kwoty nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę, pozbawia podatnika oprocentowania od kwoty wpłaconej na poczet odsetek za zwłokę od nienależnej zaległości podatkowej uiszczonej na podstawie niezgodnej z prawem decyzji podatkowej, jest niezgodny z art. 77 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W związku z tym w przedmiotowym stanie faktycznym organ zwrócił odsetki za zwłokę bez oprocentowania. W tym stanie rzeczy skarżący złożył przedmiotowy wniosek, w którym wnosił o zwrot oprocentowania kwoty odsetek za zwłokę w związku ze zobowiązaniem w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r.

W dalszych wywodach skargi skarżący wyjaśnił, że jeszcze przed złożeniem wniosku w dniu 31 grudnia 2010 r. składał wnioski w sprawie zwrotu oprocentowania w dniu 7 września 2001 r. oraz w dniu 2 listopada 2001 r. Wówczas organ poinformował go zwykłym pismem, od którego nie przysługiwały żadne środki zaskarżenia, że decyzja Urzędu Skarbowego w B. w tym przedmiocie została wydana w dniu [...] nr [...]. Tymczasem WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11 jednoznacznie wskazał, że żadna decyzja w przedmiocie zwrotu oprocentowania nie została wydana i organ powinien wydać takie rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego, na skutek wniosku złożonego w dniu 7 września 2001 r., zostało wszczęte przez podatnika postępowanie podatkowe, a zatem organ winien wydać decyzję w przedmiocie wniosku z 2001 r. Jest to wniosek złożony wcześniej, kiedy nie toczyło się żadne postępowanie podatkowe w tym przedmiocie. Ponadto w postępowaniu w sprawie wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r. WSA w Gliwicach przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Skarżący podkreślił także, że organ po upływie ponad 10 lat wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w związku z tym, że postępowanie podatkowe w sprawie toczy się. Tymczasem, zdaniem strony, w niniejszym stanie faktycznym obydwa wnioski są różne i organ powinien wydać decyzje w przedmiocie jednego i drugiego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 10 lutego 2013 r. skarżący wskazał, że stanowisko organu w niniejszej sprawie jest całkowicie sprzeczne ze stanowiskiem prezentowanym przez ten sam organ w postępowaniu toczącym się na podstawie wniosku skarżącego złożonego w dniu 31 grudnia 2010 r., przy czym zdaniem organu obydwa postępowania dotyczą tej samej sprawy. W decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] organ podatkowy w zupełności pomija kwestię wniosków skarżącego z dnia 7 września 2001 r. oraz z dnia 2 listopada 2001 r. dotyczących zwrotu oprocentowania od odsetek, a zatem wniosków w stosunku do których organ wydał zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. Organ I instancji w decyzji z dnia [...] ponownie wskazuje, że kwestia wniosków z 2001 r. została prawomocnie zakończona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...].

Zdaniem skarżącego, mając na uwadze wskazane powyżej stanowisko organu podatkowego zawarte w załączonej do niniejszego pisma decyzji nieostatecznej z dnia [...] uznać należy, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie powinno zostać wydane w związku z tym, że rzekomo "toczy się już postępowanie podatkowe w sprawie". W ocenie strony twierdzenia organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu jakoby w stosunku do tej samej sprawy toczyły się dwa postępowania są zupełnie nielogiczne. Nadto kwestia, czy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] rozstrzyga w przedmiocie zwrotu oprocentowania od odsetek została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2011 r. , sygn. akt I SA/GI 672/11, w której sąd ten jednoznacznie wskazał, że wskazane decyzje nie dotyczyły w ogóle kwestii zwrotu oprocentowania od odsetek, a zatem kwestia ta w dalszym ciągu nie została rozstrzygnięta jakąkolwiek decyzją organu podatkowego. Organ postąpił zatem nieprawidłowo, wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdyż w zakresie wniosków o zwrot oprocentowania do odsetek z 2001 r. nie toczy się żadne inne postępowanie podatkowe, a kwestia tych wniosków nie została nigdy prawomocnie rozstrzygnięta przez organ podatkowy.

W dalszych fragmentach omawianego pisma skarżący podniósł, że organ odmawiając wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie pomija w ogóle istnienie wniosków o zwrot oprocentowania od odsetek z 2001 r., traktując je jako zupełnie niezwiązane z jakimkolwiek toczącym się obecnie postępowaniem. Narusza zatem prawo skarżącego do rozstrzygnięcia sprawy wszczętej ponad 10 lat temu.

Autor pisma podkreślił również, że w żadnym razie postępowanie, którego wszczęcia odmówiono w niniejszej sprawie nie jest tożsame z postępowaniem toczącym się na podstawie wniosku z dnia 31 grudnia 2010 r., w którym wydana została decyzja z dnia [...]. Wniosek z 2010 r. został bowiem złożony w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/2008 i jak wynika z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. dotyczy ona nie zwrotu oprocentowania odsetek, a podobno stwierdzenia nadpłaty, a zatem - w ocenie organu - są to zupełnie różne postępowania. Tym samym organ powinien wydać decyzje w przedmiocie jednego i drugiego wniosku.

Skarżący nadmienił także, iż organ podatkowy w postępowaniu toczącym się w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. podnosi w stosunku do strony zarzut przedawnienia, pomijając całkowicie fakt, iż wnioskiem z dnia 7 września 2001 r. i z dnia 2 listopada 2001 r. został on przerwany. Odpowiadając na te wnioski organ (błędnie, jak stwierdzono w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r.) poinformował jedynie skarżącego, że sprawa jest już prawomocnie zakończona, nie wydając przy tym żadnej decyzji, od której skarżący mógłby się odwołać.

W konkluzji pisma skarżący stwierdził, że organy podatkowe, z naruszeniem zasady określonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, od ponad 10 lat uchylają się od merytorycznego rozstrzygnięcia wniosków skarżącego, a interesy Skarbu Państwa są przedkładane nad interesy skarżącego.

Do pisma dołączono kopię decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] oraz wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/GI 672/11.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ odwoławczy w piśmie z dnia 26 lutego 2013 r. podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko. Do pisma załączono decyzję z dnia [...] nr [...], którą organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2013 r. skarżący podniósł, że na chwilę obecną nie toczy się, jak również nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie podatkowe w zakresie zwrotu oprocentowania kwoty odsetek za zwłokę w związku ze zobowiązaniem w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. Dalej wskazał, że żądanie wszczęcia postępowania nie jest wnioskiem o wszczęcie postępowania, lecz żądaniem rozstrzygnięcia określonej sprawy z zakresu materialnego prawa podatkowego. Zaakcentował również, że organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania na wniosek strony z powodu oceny, że żądanie strony jest bezzasadne formalnie i merytorycznie.

W piśmie z dnia 17 lipca 2013 r. organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, wskazując, że dopiero zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 19 grudnia 2010 r. pozwoli w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy kontrolowana w niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania była zasadna.

Decyzją z dnia [...] nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] wydaną po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia 19 grudnia 2010 r. uznanego za wniosek złożony w związku z wyrokiem TK z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08, o zwrot odsetek od odsetek w kwocie [...] zł, zwróconych podatnikowi przez organ podatkowy w dniu 4 września 1998 r. bez oprocentowania, wpłaconych przez podatnika w roku 1994 na skutek wydania przez urząd skarbowy decyzji zwiększającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r., która następnie została uchylona, orzekającą, że wyrok TK z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/08, nie stanowi podstawy do rozstrzygania w przedmiotowej sprawie i odmawiającą zwrotu odsetek, od zwróconych podatnikowi w dniu 4 września 1998 r. odsetek w kwocie 133.675,10 zł.

Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia

29 września 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 891/16. Skargę kasacyjną od tego wyroku NSA oddalił wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2017 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania na skutek wniosku skarżącego z dnia 31 stycznia 2012 r.

We wspomnianym wniosku skarżący wskazał w nagłówku, że dotyczy on wniosków z dnia 7 września 2001 r., 2 listopada 2001 r. oraz pisma US w B. z dnia 3 grudnia [...]. We wspomnianych wnioskach z 2001 r. skarżący domagał się, aby w terminie ustawowym wydano decyzję rozstrzygającą sprawę zwrotu odsetek od kwoty [...] zł. Wskazana suma [...] zł to wartość odsetek, które skarżący uiścił, wykonując decyzję Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie [...] starych złotych (zeznany podatek wynosił [...] st zł, a zatem różnica - [...] nowych złotych, a odsetki od niej - [...] zł.).

Jak wynika z decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] kwotę odsetek [...] zł stronie zwrócono, odmówiono natomiast zwrotu kwoty [...] zł, powołując się na art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, który w odpowiednim czasie stanowił, iż nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat, licząc od końca roku, w którym powstała (w tym przypadku liczy się data zapłaty) lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru.

W uzasadnieniu wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r., a więc wniosku, którego dotyczy kontrolowana w niniejszej sprawie odmowa wszczęcia postępowania, podatnik stwierdził, że "zwraca się ponownie o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę odsetek (oprocentowania) od kwoty [...] zł, za wnioskami z dnia 7 września 2001 r. i 2 listopada 2001 r." Dalej podał, że pismem z dnia 3 grudnia 2001 r. organ podatkowy poinformował go, że w/w sprawa została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] i wskazał, że w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r. WSA w Gliwicach stwierdził, że decyzja US w B. z dnia [...] i utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nie orzekały o odsetkach od wpłaconych przez skarżącego odsetek w kwocie [...] zł, a jedynie o zwrocie kwoty odsetek i odmowie zwrotu nadpłaty za 1992 r. W związku z zaistniałą sytuacją podatnik "wniósł o ponowne wydanie stosownej decyzji na podstawie obowiązujących przepisów Ordynacji podatkowej".

We wcześniejszym wniosku z dnia 21 grudnia 2010 r. skarżący zwrócił się natomiast do organu I instancji o zwrot oprocentowania z tytułu zwróconej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1994 w kwocie [...] zł. We wniosku tym powołał się na wyrok TK z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/2008, w którym TK orzekł, że art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 77 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do 4 czerwca 2001 r., w zakresie, w jakim przepis ten przez uznanie za nadpłatę kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku z pominięciem kwoty nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę, pozbawia podatnika oprocentowania od kwoty wpłaconej na poczet odsetek za zwłokę od nienależnej zaległości podatkowej uiszczonej na podstawie niezgodnej z prawem decyzji podatkowej, jest niezgodny z art. 77 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie wydano w oparciu o art. 165 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Jak wynika z cytowanego przepisu, przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz "inne przyczyny". Zawarty w zacytowanym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 września 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 686/13).

Odmawiając wszczęcia postępowania na wniosek strony z dnia 31 stycznia 2012 r. organy zasadnie wskazały, że toczy się postępowanie w tej sprawie, gdyż wyrokiem z dnia 7 listopada 2011 r. WSA w Gliwicach uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek złożony przez skarżącego w dniu 21 grudnia 2010 r. (w konsekwencji tego orzeczenia wspomniane postanowienie z dnia [...] zostało uchylone postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]). Odmowa wszczęcia postępowania nastąpiła zatem niewątpliwie w czasie, w którym postępowanie w odniesieniu do tego samego roszczenia było w toku.

Zasadna jest także konstatacja organów obu instancji, że żądanie sformułowane we wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. jest tożsame z żądaniem zawartym we wniosku z dnia 21 grudnia 2010 r. W obu wnioskach skarżący domagał się bowiem zwrotu odsetek od odsetek w kwocie [...] zł, zwróconych podatnikowi przez organ podatkowy w dniu 4 września 1998 r. bez oprocentowania, wpłaconych przez podatnika w 1994 r. na skutek wydania przez urząd skarbowy decyzji zwiększającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r., która następnie została uchylona.

We wcześniejszym wniosku z dnia 21 grudnia 2010 r. skarżący w podstawie swojego żądania wskazał wyrok TK z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt SK 21/2008. W późniejszym wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r., którego dotyczy niniejsza sprawa odwołał się natomiast do żądań podniesionych już we wrześniu i listopadzie 2001 r., wskazując jednocześnie, że zwraca się "ponownie" o wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę. Niemniej jednak oba wnioski obejmowały oprocentowanie kwoty [...] zł, stanowiącej odsetki wpłacone w ramach wykonania decyzji Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r.

Nadmienić warto, że na obecnym etapie postępowania wspomniany wniosek z dnia 21 grudnia 2010 r. jest ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięty odmownie. Wydane w tym zakresie decyzje organów obu instancji były kontrolowane przez Sąd I instancji, który stwierdził ich legalność i zgodność z prawem. Skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem NSA z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 874/17 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano w szczególności, że przepisy art. 29 ust 1 ust 2 i ust 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych pozbawiały podatnika oprocentowania odsetek, podobnie jak przepisy art. 72 § 1 pkt 1 w związku z art. 77 §1 i § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 4 czerwca 2001 r. Zdaniem NSA, który zaaprobował rozstrzygnięcie Sądu I instancji, roszczenie takie nie mogło znaleźć swej podstawy w prawie podmiotowym wyinterpretowanym z treści przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W tym stanie rzeczy, w ocenie NSA, kwestia przedawnienia roszczenia podatnika na gruncie przepisów powołanej ustawy pozbawiona była istotnego znaczenia w sprawie.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.