Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 52/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 2a
journal: Dz.U. 2000 nr 71 poz 838
law: Ustawa dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska, Małgorzata Stahl (spr.), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ol 150/04 w sprawie ze skargi Marka Ł. i Grażyny Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 1 października 2003 r. (...) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie; 2. zasądza od Marka Ł. i Grażyny Ł. kwotę 324 zł /trzysta dwadzieścia cztery/ na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 7 października 2004 r. /II SA/Ol 150/04/, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marka Ł. i Grażyny Ł. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 1 października 2003 r. (...)w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem normatywnym - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Sąd przyjął, że istniała materialnoprawna podstawa do nałożenia na Grażynę i Marka Ł. kary pieniężnej w kwocie 7.200 zł z powodu stwierdzenia przejazdu pojazdem przekraczającym ustalone normy ale tylko wówczas gdyby zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie w przedmiocie przekroczenia dopuszczalnych norm. W przedmiotowej sprawie postępowanie przed organem I instancji budzi zastrzeżenia. Zasadnicze znaczenie dla wymierzenia kary ma dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego ocena zgodnie z art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, w tym przypadku ocena dokumentacji sporządzonej podczas ważenia pojazdu. W dacie wydania decyzji przez organ I instancji nie było jakichkolwiek przepisów metrologicznych na podstawie których organy administracji mogłyby dokonywać pomiarów nacisku osi pojazdów na podłoże i w tej sytuacji brak było możliwości ustalenia, czy sposób dokonania pomiaru przebiegał zgodnie z prawem. Za zasadne uznał Wojewódzki Sąd także zarzuty skargi dotyczące braku w protokole danych dotyczących sposobu ważenia, powołania w protokole nieobowiązujących już przepisów/w decyzji powołano podstawę prawną prawidłowo/ i zastosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorów tych dokumentów /Dz.U. nr 120 poz. 1025/, które weszły w życie już po dokonaniu kontroli. Konkludując, Sąd uznał, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu w sposób, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. złożyło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu kwestionowano także istnienie naruszeń przepisów postępowania, wskazanych przez Sąd. Istota sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy pomiar nacisku na osie pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze wykonany przy użyciu wag posiadających aktualne świadectwa legalizacji i zgodnie z instrukcją producenta wag, jest wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdu nienormatywnego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną stanowisko Sądu było błędne i prowadziło do naruszenia także przepisów postępowania administracyjnego, do których odwoływał się Sąd w uzasadnieniu wyroku. Bezsporne jest że użyte w czasie kontroli na drodze w dniu 28 lipca 2003 r. wagi posiadały ważne do dnia 31 grudnia 2003 r. świadectwa legalizacji, wydane w dniu 8 maja 2001 r. przez Prezesa Głównego Urzędu Miar w oparciu o zarządzenie Nr 40 tegoż Prezesa z dnia 23 grudnia 1994 r., ustanawiające przepisy metrologiczne o wagach nieautomatycznych klasy dokładności 2, 3 i 4 ogólnego przeznaczenia, w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. Prawo o miarach /Dz.U. nr 55 poz. 248 ze zm./.Z protokołu z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia 14 maja 2002 r. wynika że kierowcy udostępniono do wglądu m.in. świadectwo legalizacji wag, odpis protokołu został doręczony G. i M. Ł., a kierowca miał możliwość sprawdzenia zgodności numerów fabrycznych wagi ze świadectwami legalizacji i zgłoszenia uwag do czynności kontrolnych. Z faktu odmowy podpisu protokołu przez kierowcę nie można wywodzić, że czynności wskazane w protokole nie miały miejsca, skoro o prawidłowym przebiegu kontroli świadczą oświadczenia funkcjonariusza Policji i pracowników Zarządu Dróg Wojewódzkich w O. Protokół ten odpowiada warunkom, o jakich mowa w art. 68 par. 1 i 2 Kpa, odczytu z wag dokonano w obecności kierowcy, poinformowano go o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów, udostępniono do wglądu legitymację służbową i upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, świadectwa legalizacji wag i protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Proces legalizacji potwierdza, że przyrząd pomiarowy spełnia wymogi techniczne i metrologiczne a to umożliwia zastosowanie przyrządu do celu, dla którego jest przeznaczony. Użycie legalizowanego przyrządu pomiarowego, umożliwiało, mimo braku przepisów regulujących dokonywanie pomiarów nacisku osi pojazdów na podłoże, na przyjęcie wyników pomiaru do ustalenia kary pieniężnej. Istniały zatem możliwości zweryfikowania prawidłowości dokonanych pomiarów w oparciu o protokół i pozostałą dokumentację.

W skardze wywodzono również, że pogląd Sądu jakoby zarządzenie Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej z uwagi na to, że zarządzenie to zostało wydane zgodnie z ówczesnymi kompetencjami Prezesa a kolejne nowelizacje art. 8 pkt 1 Prawa o miarach, zawierały przepisy przejściowe, mocą których to zarządzenie pozostawało w mocy. Zarządzenie to, wbrew stwierdzeniom Sądu, nie stanowiło podstawy zaskarżonej decyzji i jej wydanie nie naruszało art. 93 ust. 2 Konstytucji. Adresatem zarządzenia były organy administracji miar a zatem nie mogło ono służyć ocenie, czy ważenie pojazdu odbyło się zgodnie z wymaganiami metrologicznymi. Weryfikacja procesów ważenia jest możliwa, poprzez analizę instrukcji obsługi wag.

W skardze kasacyjnej zarzucono także błędy stanowiska Sądu w przedmiocie interpretacji zakresu obowiązywania rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, jakim powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu /Dz.U. nr 35 poz. 316/ w świetle przepisu art. 9 ust. 3 Prawa o miarach.

Zarzut powołania w protokole niewłaściwej podstawy prawnej, nie mógł stanowić przesłanki do uznania że naruszenie prawa nastąpiło w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, skoro istniała właściwa podstawa prawna a organy orzekające w sprawie rozporządzenia z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego nie powoływały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie zarzut błędnej wykładni art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ nie mógł być, jako samoistny, uznany za wskazany prawidłowo - ale, uzupełniony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutami odnoszącymi się do przepisów o postępowaniu administracyjnym/których naruszenie zarzucił Sąd/, mógł stanowić podstawę skargi kasacyjnej poprzez wykazanie istnienia podstaw do zastosowania powyższego przepisu przez organy orzekające w sprawie.

W uzasadnieniu wyroku zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. W przekonaniu Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzono wadliwie, dlatego że waga którą się posłużono, z przyczyn zarówno prawnych jak i faktycznych, nie mogła być użyta do dokonania ustaleń w tej sprawie. Powstaje zatem problem czy sąd był władny w tej sprawie, której przedmiotem jest kara pieniężna, w miejsce właściwych organów podejmować się prawnej kontroli metrologicznej i badać, czy waga spełnia wymagania prawne. Waga została poddana legalizacji prowadzącej do poświadczenia dowodem legalizacji, jakim jest świadectwo legalizacji, że spełnia wymagania prawne i już dlatego ocena legalności tego dokumentu urzędowego pozostawała poza kognicją sądu.

W sytuacji gdy waga spełniała wymagania prawne, kwestionowanie wyników pomiaru nie znajdowało uzasadnienia i przekonanie o naruszeniu prawa przy ich dokonywaniu było błędne.

Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.