Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 414/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust.1, art. 5 ust.3 i 3a
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: par. 3, par. 4 ust.3, par. 21 ust.1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2016 poz 1714
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

SENTENCJA

Dnia 17 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P. W., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uznaniu M. N. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] zostały przyznane na rzecz: M. N. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie, na rzecz M. N. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie, B. N. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie, o czym M. N. został poinformowany zawiadomieniem z dnia 11 maja 2016 r. W związku z przyznaniem prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz wyżej wymienionych osób uprawnionych wezwaniem z dnia 11 maja 2016 r. strona została zobowiązana do stawienia się w siedzibie Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego. Powyższe wezwanie zostało doręczone w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie w dniu [...] strona poinformowała organ, iż jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy. W związku z powyższym organ wystosował do strony pismo, w którym został wskazany termin, w jakim zostanie przeprowadzony ze stroną wywiad alimentacyjny w jej miejscu zamieszkania.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] pracownicy Centrum udali się pod wskazany przez stronę adres, jednakże nikogo nie zastali. Pismem z dnia [...] strona poinformowała organ I instancji, że termin [...] nie odpowiadał jej z powodu, iż w tym dniu była wraz z dziećmi w kinie. W dniu [...] organ I instancji skierował do strony kolejne wezwanie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, podkreślając w nim, iż z treści pisma strony z dnia [...] wynika, że stan zdrowia strony nie uniemożliwia osobistego stawiennictwa w siedzibie organu celem dokonania ww. czynności.

Pismem dnia [...] strona zwróciła się ponownie z wnioskiem o przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie oświadczenia majątkowego w miejscu zamieszkania, wskazując, iż będzie oczekiwała na pracowników Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w dniu [...] w godzinach od 10.30 do 13.00. Przychylając się do wniosku strony w dniu [...] pracownicy Centrum ponownie udali się do miejsca zamieszkania strony, jednakże nie zastano jej pod wskazanym adresem. Pismem z dnia [...] strona zwróciła się po raz kolejny o przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego w miejscu zamieszkania, wskazując nowy termin na dzień [...].

Mając na uwadze powyższe Kolegium wskazało, że przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie oświadczenia majątkowego od dłużnika alimentacyjnego jest podstawowym kryterium warunkującym niewszczynanie wobec dłużnika postępowania o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W świetle przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów to na dłużniku alimentacyjnym ciąży obowiązek stawienia się w organie właściwym dłużnika celem dokonania wyżej wymienionych czynności - a skoro nie może się stawić osobiście - wyznaczenie daty, w jakiej pracownicy organu I instancji stawią się w jego miejscu zamieszkania. Organ II instancji podkreślił, że z akt sprawy wynika, że strona wielokrotnie zmieniała ustalone terminy wizyt w jej domu. Mimo więc dwukrotnych wizyt w miejscu zamieszkania strony, pracownicy organu I instancji nie przeprowadzili ze stroną wywiadu alimentacyjnego ani nie odebrali od strony oświadczenia alimentacyjnego, co oznacza, że strona uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Przywołując treść art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), organ wskazał przypadki, w których organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w powyższej kwestii oraz o przysługującym prawie udziału w postępowaniu dotyczącym uznania jej za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Pismo to zostało doręczone w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ponadto Kolegium stwierdziło, że w myśl art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, iż strona zobowiązana jest do łożenia tytułem alimentów na rzecz M. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, M. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, B. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, co łącznie stanowi 900,00 zł miesięcznie. Ustalono przy tym, iż przez okres ostatnich 6 miesięcy, tj. w okresie od czerwca 2016 r. do listopada 2016 r., strona nie wywiązała się w każdym z tych miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 450,00 zł miesięcznie, czyli stanowiącej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.

W końcowej części uzasadnienia decyzji Kolegium stwierdziło, że podnoszone przez stronę w pismach kwestie ponoszenia przez stronę kosztów utrzymania dzieci w postaci kieszonkowego, składek szkolnych, dostępu do internetu, czy też zakupu książek jest wywiązywaniem się ze zobowiązań alimentacyjnych w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie stanowi zaś przesłanki uzasadniającej wywiązywanie się ze zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osób uprawnionym do alimentów.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł M. N. W treści skargi skarżący, odnosząc się do złożonego pisma z dnia [...], poniósł zarzut celowego działania w celu utrudnienia zapoznania się przez niego z treścią tej decyzji. Wyjaśnił, że w złożonym piśmie nie kwestionował terminu, lecz prosił jedynie o ponowne przesłanie odpisu decyzji. W ocenie skarżącego nic zatem nie stało na przeszkodzie do załączenia odpisu decyzji do przesłanego w odpowiedzi do niego pisma.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W nadesłanym do Sądu piśmie z dnia [...] zatytułowanym "Uzupełnienie zarzutów skargi" skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, gdyż narusza przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a organ w niniejszym postępowaniu wykazał się niekonsekwencją i stronniczością. Skarżący wyjaśnił, że po otrzymaniu pisemnej informacji o wszczęciu postępowania złożył na piśmie wszelkie żądane na podstawie art. 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów informacje. Poinformował również organ, że ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie stawić się osobiście i zwrócił się o przesłanie, jeżeli zachodzi taka konieczność, stosownego formularza, w celu złożenia w formie urzędowej informacji, którą przekazał na piśmie o swoim stanie majątkowym i dochodach. Załączył również odpis orzeczenia ZUS o całkowitej niezdolności do pracy wraz z informacją, iż na tej podstawie otrzymuje świadczenie w postaci renty socjalnej w ustawowej wysokości 740 zł brutto. Jak dalej wyjaśnił skarżący, w odpowiedzi otrzymał pismo, w którym organ zgodził się z nim, uznając, że brak jest podstawy do żądania osobistego stawiennictwa i w związku z tym pracownik organu przeprowadzi wywiad środowiskowy w miejscu jego zamieszkania. Wskazano przy tym datę [...], nie zachowano jednak obowiązku wynikającego z przepisu art. 50 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego. Termin został wyznaczony tak blisko daty nadania pisma, iż skarżący odebrał je już po jego upływie. Jednocześnie M. N. dodał, że w dniu [...], realizując swój obowiązek alimentacyjny, zabrał synów do kina, a cel ten jest ujęty w postanowieniu o zabezpieczeniu, na które powołuje się organ. Wskazał, że poinformował o zaistniałej sytuacji organ, ten jednak nagle zmienił zdanie, twierdząc, że nie przeprowadzi wywiadu środowiskowego. Skarżący wyjaśnił, że wskazał kolejne terminy, w których mógł zapewnić swą obecność w miejscu zamieszkania. Organ jednak nie ustosunkował się do pisma w tym przedmiocie ani nie wyznaczył innego terminu. Dopiero z decyzji o uznaniu go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych dowiedział się, iż pracownik organu był w jego miejscu zamieszkania, przy czym organ nie wskazał żadnych okoliczności tej wizyty. Skarżący podkreślił, że w terminach wskazanych przez niego w piśmie z całą pewnością nikogo w godzinach urzędowych u niego nie było.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że art. 5 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie może znaleźć w jego wypadku zastosowania ze względu na treść orzeczenia ZUS z dnia [...], albowiem art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, iż całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy.

Skarżący, powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 3 ustawy oraz art. 4 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazał, że z przepisów tych wynika, iż celem przeprowadzenia wywiadu jest pozyskanie informacji o sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej, a także dotyczącej jego stanu zdrowia. Kwestie zawodowe i dotyczące stanu zdrowia wystarczająco są określone orzeczeniem ZUS, w którym, poza stwierdzeniem o całkowitej niezdolności do pracy, zawarto informację, iż wydając to orzeczenie wzięto pod uwagę wykształcenie oraz wykonywaną wcześniej pracę. W ocenie M. N. wszelkie okoliczności dotyczące możliwości uzyskiwania dochodu, pracy zawodowej i stanu zdrowia zostały zatem jasno i precyzyjnie określone. Organ administracyjny nie posiada natomiast uprawnień do zakwestionowania tego orzeczenia. Skarżący podkreślił, że jego sytuacja rodzinna jest organowi doskonale znana z treści postanowienia Sądu Okręgowego w Ł., a sytuację bytową można określić tylko w trakcie wywiadu środowiskowego, na który organ wyraził zgodę. Jednocześnie M. N. podkreślił, że przedmiotowe informacje składane są w formie oświadczenia i on takie oświadczenie złożył zarówno do organu egzekucyjnego, jak i w odpowiedzi na pierwsze pismo do organu. Oba oświadczenia składane są pod rygorem art. 233 kodeksu karnego i nie widzi powodu, dla którego w tej samej materii organ administracyjny mógłby wymagać jakieś szczególnej formy.

Odnosząc się do podstawy wszczęcia postępowania w oparciu o art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów skarżący wskazał, że potwierdzeniem złożenia przez niego oświadczenia majątkowego jest fakt, iż na podstawie treści tego oświadczenia organ w myśl art. 5 ust. 1 tej ustawy przekazał organowi egzekucyjnemu informację o świadczeniu w postaci renty socjalnej, na której następnie zostało ustanowione zajęcie.

Następnie skarżący podniósł, że żaden przepis powołanej ustawy nie stanowi, w jakiej formie mają być spełnianie świadczenia alimentacyjne. Przepis nie precyzuje też, czy środki przekazane przez organ egzekucyjny prowadzący egzekucję należy uznać jako środki spełniające świadczenie. Przepisy ustawy stanowią jedynie o łożeniu na utrzymanie oraz ustalonej wysokości, zaś według słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego "łożyć" oznacza "ponosić koszty czegoś''. Jednocześnie - zdaniem skarżącego - organ błędnie interpretuje pojęcie zobowiązań alimentacyjnych. W ocenie skarżącego zobowiązanie alimentacyjne nie powstaje w wyniku szczególnej decyzji sądu, zobowiązanie to wynika natomiast wprost z przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Brak jest podstaw do twierdzenia, jakie przedstawia organ, że wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego wynikającego z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale nie z obowiązku alimentacyjnego wynikającego z ustawy. Nie ma bowiem innego obowiązku alimentacyjnego niż ten wynikający z przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że kwestia ta jest istotna, bowiem na utrzymanie dzieci poniósł w 2016 r. wydatki w kwocie przynajmniej 5630 zł (470 zł miesięcznie), kwota ta nie obejmuje kwoty przekazanych przez organ egzekucyjny oraz kosztów, jakie poniósł na opłaty za mieszkanie, którego głównym najemcą jest M. P.-N., która to nie wnosi opłat. Uwzględniając 6 miesięcy bieżącego roku jest to kwota przynajmniej 8520 zł (470 zł miesięcznie), przy czym ta kwota nie obejmuje kwot przekazanych przez organ egzekucyjny. Zatem - w ocenie M. N. - w myśl przepisu art. 5 ust 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ nie może wydać decyzji o uznaniu go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto skarżący dodał, że M. P.-N. nie pobierała w dniu wydania decyzji w I instancji świadczeń przyznanych jej na podstawie ustawy. W związku z powyższym może zachodzić sytuacja braku podstawy prawnej nie tylko do wydania decyzji, ale i do prowadzenia postępowania jako takiego.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 17 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, wniósł o uchylenie decyzji i o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, iż nie zostały one uiszczone w całości ani w części.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o uznaniu M. N. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zawartego w niej rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 169), powoływanej dalej jako: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów".

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 powołanej ustawy, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, tj. gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmawia przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadzie robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jednak wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (art. 5 ust. 3a powołanej ustawy).

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust.3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, których spełnienie jednakże nie stanowi jedynej podstawy do wydania decyzji orzekającej o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego. Rozstrzygająca pozostaje bowiem treść art. 5 ust. 3a ww. ustawy, który wymaga ustalenia, czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla wszczęcia i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Analiza akt sprawy dowodzi, że decyzją z dnia [...] zostały przyznane na rzecz: M. N., M. N. i B. N. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2016 r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie na każde z dzieci, o czym skarżący został poinformowany zawiadomieniem z dnia 11 maja 2016 r. Wezwaniem z dnia [...] skarżący został zobowiązany do stawienia się w siedzibie Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego. Powyższe wezwanie zostało doręczone w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...] skarżący poinformował organ, iż jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy. W związku z powyższym organ skierował do skarżącego pismo, w którym został wskazany termin, w jakim zostanie przeprowadzony z nim wywiad alimentacyjny w jego miejscu zamieszkania. W dniu [...] pracownicy Centrum udali się pod wskazany przez skarżącego adres, jednakże skarżącego nie zastali. Następnie pismem z dnia [...] skarżący poinformował organ I instancji, że termin [...] nie odpowiadał mu z tego powodu, iż w tym dniu był wraz z dziećmi w kinie. W dniu [...] organ I instancji skierował do strony kolejne wezwanie celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, podkreślając w nim, iż z treści pisma strony z dnia [...] wynika, że stan jej zdrowia nie uniemożliwia osobistego stawiennictwa w siedzibie organu celem dokonania ww. czynności. Pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się ponownie z wnioskiem o przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie oświadczenia majątkowego w miejscu zamieszkania, wskazując, iż będzie oczekiwał na pracowników Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. w dniu [...] w godzinach od 10.30 do 13.00. Przychylając się do wniosku skarżącego w dniu [...] pracownicy Centrum ponownie udali się do miejsca zamieszkania skarżącego, jednakże nie zastano go pod wskazanym adresem. Następnie pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się po raz kolejny o przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego w miejscu zamieszkania, wskazując nowy termin na dzień [...] Oznacza to zatem, iż mimo upływu ponad siedmiomiesięcznego terminu od dnia skierowania do skarżącego pierwszego wezwania (tj. od dnia [...]) nie został przeprowadzony z nim wywiad alimentacyjny i nie zostało odebrane oświadczenie majątkowe.

W tych okolicznościach sprawy w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo ustaliły, że zaistniała przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, bowiem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Skarżący zmieniał ustalone terminy wizyt pracowników organu w domu, po czym pracownicy nie zastawali go w miejscu zamieszkania. W efekcie, mimo dwukrotnych wizyt w miejscu jego zamieszkania, pracownicy organu I instancji nie przeprowadzili ze skarżącym wywiadu alimentacyjnego ani nie odebrali od niego oświadczenia alimentacyjnego. Jako gołosłowne w tym względzie Sąd uznaje twierdzenia skarżącego, że w dniu ostatnio ustalonego terminu (tj. w dniu [...]) był obecny w domu. Uwagę Sądu zwraca przy tym postawa skarżącego, którą w istocie neguje on potrzebę przeprowadzenia wywiadu w jego sprawie, gdyż podał już wszystkie dane dotyczące jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej, a także zawodowej i nie widzi potrzeby jego przeprowadzania. Postawa ta utwierdza w przekonaniu, że organy prawidłowo uznały, iż w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy. W istocie bowiem skarżący prowadzi polemikę z ustawodawcą, negując potrzebę przeprowadzenia w jego sprawie - kluczowej dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia - czynności w postaci przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego.

Ponadto w ocenie Sądu organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że nie został spełniony warunek wynikający z art. 5 ust. 3a powołanej ustawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący jest zobowiązany do łożenia tytułem alimentów na rzecz M. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, M. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, B. N. kwoty 300,00 zł miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę 900,00 zł miesięcznie. Przez okres ostatnich 6 miesięcy, tj. w okresie od czerwca 2016 r. do listopada 2016 r., skarżący nie wywiązał się w każdym z tych miesięcy ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 450,00 zł miesięcznie, czyli stanowiącej 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Oceny braku spełnienia tego warunku nie zmienia przy tym podnoszony przez skarżącego zarzut nieuwzględnienia wydatków, jakie poniósł tytułem kosztów utrzymania dzieci w postaci: kieszonkowego, składek szkolnych, dostępu do internetu, czy zakupu książek. W ocenie Sądu organ odnosząc się do tych kwestii prawidłowo przyjął, że podnoszone przez stronę w pismach kwestie ponoszenia tych kosztów jest wywiązywaniem się ze zobowiązań alimentacyjnych w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nie stanowi zaś przesłanki uzasadniającej wywiązywanie się ze zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osób uprawnionym do alimentów. Podobnie oceny braku spełnienia powyższego warunku nie zmienia podnoszony przez skarżącego zarzut nieuwzględnienia wydatków, jakie poniósł na opłaty za mieszkanie, którego głównym najemcą jest M. P.-N., która - zdaniem skarżącego - nie wnosi opłat z tego tytułu. Sąd pragnie bowiem zwrócić uwagę, że skarżący zmierzając do zanegowania tego stanowiska organu nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie wskazanych okoliczności. Natomiast Sądowi wiadomo z urzędu, że skarżący podejmował próby wymeldowania M. P.-N. z powyższego mieszkania, która opuściła je z uwagi na fakt znęcania przez skarżącego nad nią i dziećmi. Sama zaś po powrocie do tego mieszkania uregulowała zaległości w opłatach. Podkreślić przy tym należy, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt VK 499/15, uznano skarżącego za winnego znęcania się w okresie od maja 2013 r. do 18 sierpnia 2014 r. nad małoletnimi dziećmi i żoną M. P.-N. (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2017 r., III SA/Łd 161/17). Wyrokiem tym orzeczono zakaz kontaktowania się skarżącego z M. P.-N. na okres próby 3 lat.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo uznały, że zachowanie skarżącego wyczerpało dyspozycję art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osób uprawnionym do alimentów i prawidłowo wydano decyzję o uznaniu skarżącego – jako dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, co tym samym dowodzi o braku zasadności skargi wniesionej w niniejszej sprawie.

Reasumując, Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, uznał działanie organu odwoławczego i organu I instancji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Ponadto nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało oddaleniem skargi w całości.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art.250 § 1 p.p.s.a. oraz § 3, § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) – punkt 2 sentencji wyroku.

Na marginesie wskazać jedynie należy, że Sąd uznając, iż skarga została wniesiona w terminie, nie czynił przedmiotem rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do jej wniesienia (zawartego w piśmie z dnia [...] – k-3 akt sądowych), zwłaszcza, że sam skarżący wyjaśnił, iż nie był to wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi, a jedynie prośba o przesłanie odpisu decyzji w celu zapoznania się z jej treścią.

M.K.