Postanowienie NSA, sygn. akt FZ 234/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie Sądu
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 8 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Odsyłanie skarżących na drogę odrębnego postępowania o udzielenie ulg wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie powinno mieć miejsca w postępowaniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

TEZY

Odsyłanie skarżących na drogę odrębnego postępowania o udzielenie ulg wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ nie powinno mieć miejsca w postępowaniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Jerzego L., Jacka M., Marka L. i Zbigniewa L. - wspólników spółki cywilnej D. - 303 Połów i Sprzedaż Ryb w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 maja 2004 r., I SA/Sz 240/04 oddalające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z ich skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia 13 lutego 2004 r., (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia 1 3 lutego 2004 r., dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2002 r., wspólnicy spółki cywilnej D. 303 - Połów i Sprzedaż Ryb w D. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnili go stwierdzeniem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a jej wykonanie spowoduje nieodwracalne skutki. Podnieśli w szczególności, że kilkunastoma decyzjami nałożono na Spółkę bardzo wysokie zobowiązania w podatku od towaru i usług, a nadto w podatku akcyzowym. W tych ostatnich sprawach toczy się jeszcze postępowanie odwoławcze. Zobowiązania stwierdzone w decyzjach kilkakrotnie przewyższają majątek Spółki i osobisty majątek wspólników.

Zaspokojenie nawet w części tych zobowiązań musiałoby się wiązać ze sprzedażą w trybie egzekucyjnym kutra, co nawet po wygraniu sprawy w sądzie uniemożliwiałoby wznowienie prowadzonej działalności, dającej utrzymanie czterem rodzinom.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Swoich obaw o grożącą likwidację działalności nie poparli dokumentami źródłowymi. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wykonania decyzji nie można traktować jako szkody w rozumieniu art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Sąd zwrócił nadto uwagę, że okoliczności podniesione przez wnioskodawców mogą być podstawą zastosowania w odrębnym postępowaniu administracyjnym ulg wynikających z Ordynacji podatkowej, w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego będą przysługiwały im środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym.

Wspólnicy spółki D. 303 - Połów i Sprzedaż Ryb w D. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając, że Sąd w ogóle nie wziął pod uwagę ich sytuacji. Łącznie ciążą na nich zobowiązania w kwocie 1,8 mln zł. Wykonanie decyzji w sprawie podatku akcyzowego zostało wstrzymane przez organ administracyjny drugiej instancji. Wykonanie decyzji w sprawie podatku od towarów i usług łączyłoby się ze sprzedażą kutra, co pozbawiłoby ich możliwości zarobkowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Wbrew poglądowi Sądu pierwszej instancji nie można przyjąć, że skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa, o którym mowa w art. 61 par. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawdziwość tezy, iż sprzedaż kutra spowodowałaby likwidację działalności gospodarczej Spółki, a tym samym zagrożenie egzystencji wspólników i ich rodzin jest na tyle oczywiste, że nie wymaga potwierdzenia dokumentami źródłowymi. Z kolei wysokość zobowiązań określonych skarżącym pozwala wnioskować, iż objęcie egzekucją kutra jest bardzo prawdopodobne.

Odsyłanie skarżących na drogę odrębnego postępowania o udzielenie ulg wynikających z Ordynacji podatkowej nie powinno mieć miejsca w postępowaniu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Stosowanie ulg - w tym umorzenie zaległości podatkowej - zależy wyłącznie od uznania organu podatkowego /por. art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Złożenie wniosku o ulgę może więc nie uchronić wspólników przed szkodą, o której mowa w art. 61 par. 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jeśli zaś chodzi o środki przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to Sąd pierwszej instancji nie tylko nie skonkretyzował jakie środki mogłyby uchronić skarżących przed szkodą, ale przede wszystkim przeoczył, że kuter - jako środek transportu - nie podlega wyłączeniu spod egzekucji, mimo że jest niezbędny wspólnikom do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście. Wynika to z treści art. 8 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./.

Gdy nadto weźmie się pod uwagę, że Dyrektor Izby Celnej dostrzegł niebezpieczeństwo grożące wspólnikom i wstrzymał wykonanie decyzji określających podatek akcyzowy, a z drugiej strony, że interes wierzyciela może zostać zabezpieczony w trybie art. 154 i nast. Powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dochodzi się do wniosku, iż zaskarżone postanowienie ostać się nie może.

Z tych względów, na podstawie art. 188 i art. 61 par. 3 w związku z art. 197 par. 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.