Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1883/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 par. 1 pkt 1, art. 220, art. 21 par. 1 pkt 2, art. 165 par. 4, art. 151a
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji) oddala skargę.


UZASADNIENIE

U Z A S A D N I E N I E.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., w skrócie O.p.) stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. nr [...] określającej "A" Spółka z o.o. w T. zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2003 r. w kwocie [...] zł.

Postanowienie doręczono prokurentowi spółki na wskazany adres dla doręczeń.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia decyzja z dnia [...] r. została wysłana na adres Spółki widniejący w aktach rejestrowych i uznana za doręczoną w trybie art. 151a O.p. W tym samym trybie zostało doręczone stronie postanowienie o wszczęciu postepowania podatkowego za kwiecień 2003 r.

W dniu [...] r. do Izby Celnej w K. wpłynęło odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wymiarowej, które zgodnie z art. 223 § 1 O.p. zostało przesłane do organu I instancji.

Kierując się art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził, że odwołania wniesione od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] r. jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji dokonał wadliwego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego spółki "A" za kwiecień 2003 r. Zostało ono bowiem wysłane na adres Spółki widniejący w KRS i wobec niemożności doręczenia uznane za doręczone w trybie zastępczym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt I GSK 1046/11, rozpatrując skargę kasacyjną spółki "A" uznał wadliwość doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie zastępczym. Postanowienie to, zdaniem NSA, winno zostać doręczone stronie w trybie zwykłym, stosownie do regulacji wprowadzonej art. 165 § 4 O.p., a wobec braku możliwości skutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego organ winien wystąpić o ustanowienie kuratora (art. 138 O.p.). Wobec wadliwego wszczęcia postępowania podatkowego, bez powiadomienia podatnika, gdyż organ powziął informację o nieaktualności adresu widniejącego w KRS, niedopuszczalnym było uznanie doręczenia postanowienia w trybie zastępczym. W konsekwencji decyzja wydana dniu [...] r. nie weszła do obrotu prawnego, gdyż organ nie wszczął skutecznie postępowania podatkowego. Nie mógł zatem wydać i doręczyć skutecznie wskazanej wyżej decyzji.

Powyższa konstatacja prowadzi do stwierdzenia, że jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego, to nie może zostać zaskarżona. Tym samym wniesione odwołanie należało uznać za niedopuszczalne, gdyż brak przedmiotu odwołania.

Nie zgadzając się postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z [...] r., strona - reprezentowana przez prokurenta S. K. - złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 220, art. 228 i art. 21 § 1 pkt 2 O.p. i wniosła o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.

W uzasadnieniu strona podniosła, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego decyzja z dnia [...] r. weszła do obrotu prawnego, bowiem na jej podstawie wszczęto postępowanie egzekucyjne, a po stwierdzeniu jego bezskuteczności wydano w dniu [...] r. decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki "A" na osoby trzecie i przeprowadzono postępowanie egzekucyjne. Zdaniem skarżącego błędne przyjęcie przez organy domniemania doręczenia decyzji określających, w tym za kwiecień 2003 r. wywołało nieodwracalne skutki prawne i z tej przyczyny, mimo że nie weszła ona do obrotu prawnego winna zostać uchylona a postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła niedopuszczalność przedmiotowa, gdyż decyzja nie weszła do obrotu prawnego. O skutecznym wszczęciu postępowania z urzędu można mówić tylko w razie zachowania obligatoryjnej formy postanowienia i doręczenia go stronie. Dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania podatkowego, właściwy w sprawie organ może prowadzić postępowanie podatkowe i zakończyć je wydaniem decyzji merytorycznej. Nie może zaś zakończyć się wydaniem decyzji postępowanie, które nie zostało wszczęte. W takiej bowiem sytuacji nie toczy się postępowanie administracyjne w sprawie, lecz jedynie postępowanie faktyczne. Zakończenie takiego postępowania decyzją administracyjną stanowi bowiem zaprzeczenie stanu prawnego sprawy, której nie ma (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12.01.2011 r. sygn. akt I SA/Gd 696/10, WSA w Gliwicach z dnia sygn. akt III SA/GL 1713/13).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia i decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Na wstępie sąd stwierdza z urzędu, że tut. Sad wyrokiem z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt III SA/GL 27/13 uchylił decyzje organów obu instancji o odmowie uchylenia w trybie wznowienia decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2003 r., a wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. uchylił decyzję o przeniesieniu zobowiązań w podatku akcyzowym za kwiecień 2003 r. spółki "A" na osoby trzecie. Wyroki są prawomocne.

Należy podkreślić, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności rozpatrzenia odwołania od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego. Powyższe zostało przesądzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt I GSK 1295/11 i ustalenie to jest wiążące dla Sądu rozpoznającego sprawę, jak i organów podatkowych, na mocy art. 190 i art. 153 p.p.s.a.

Przypomnieć zatem należy, że stosownie do art. 228 § 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia:

1) niedopuszczalność odwołania;

2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania;

3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222.

Z treści cytowanego przepisu wynika, że organ odwoławczy zobligowany jest do przeprowadzenia w pierwszej kolejności - przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania - postępowania wstępnego zmierzającego do weryfikacji istnienia podstaw do takiego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). W tych zaś ramach winien on zbadać dopuszczalność odwołania w sensie przedmiotowym (istnienie przedmiotu zaskarżenia - czy decyzja weszła do obrotu prawnego oraz czy czynność organu istotnie jest decyzją, a nie np. czynnością materialno - techniczną), a także w sensie podmiotowym (czy odwołanie wniosła osoba będąca stroną w sprawie lub jej następcą prawnym, czy ma ona zdolność do czynności prawnych); wniesienie odwołania z zachowaniem terminu; spełnienie wymogów, co do treści odwołania (art. 222 O.p.), co warunkuje prawną skuteczność odwołania. Brak którejś z powyższych przesłanek skutkuje koniecznością wydania przez organ jednego z postanowień, o których mowa w powołanym przepisie.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, organ stwierdziwszy w toku wstępnego badania sprawy brak przesłanki przedmiotowej z uwagi na nieistnienie przedmiotu odwołania czyli rozstrzygnięcia, od którego mogłoby ono być wniesione, zasadnie stwierdził niedopuszczalność odwołania od nieistniejącego w sensie prawnym orzeczenia. Tym samym podniesiony zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 O.p. należało uznać za chybiony. Tym samym nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 220 O.p., który stanowi o zaskarżalności decyzji organu podatkowego pierwszej instancji do organu wyższej instancji. Nie został również naruszony art. 21 § 1 pkt 2 O.p., który stanowi, że w przypadku samoobliczania podatku przez podatnika w deklaracji podatek w niej wskazany jest podatkiem do zapłaty, gdyż nie miał on w rozpatrywanej sprawie zastosowania.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie Sąd podzielił dokonane przez Dyrektora Izby Celnej ustalenia w zakresie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz ich ocenę prawną. Zatem, skoro Sąd nie doszukał się wad zaskarżonego orzeczenia, skargę po myśli art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.