Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 164/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 4 ust. 1, § 11 pkt 1, § 12, § 18 pkt 1, § 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7, art. 15, art. 77, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 11 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określany dalej jako Dyrektor OR ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (określanego dalej jako Kierownik BP ARiMR) z dnia [...] czerwca 2015r., nr [...] odmawiającą przyznaniu K sp. z o.o. płatności rolnośrodowiskowej (określanej dalej jako płatność PRŚ) na rok 2014 .

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu 16 maja 2014 r. do BP ARiMR wpłynął wniosek spółki K o przyznanie płatności PRŚ (PROW 2007-2013) na rok 2014, który obejmował: Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone. Wariant 1.1 - zrównoważony system gospodarowania - powierzchnia 63,47 ha na działkach rolnych oznaczonych : A (57,35 ha) oraz B (6,12 ha) ; jako roślinę uprawną wskazano kukurydzę.

W dniu [...] lipca 2014 r. gospodarstwo rolne spółki zostało skontrolowane w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO przez upoważnionych inspektorów terenowych. Ustalenia z czynności kontrolnych zawarte zostały w raporcie z kontroli nr [...] sporządzonym zgodnie z art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316, 02/12/2009, s. 65-112 – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1122/2009). W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że powierzchnia stwierdzona dla działki A wyniosła - 43,27 ha przy powierzchni deklarowanej we wniosku 57,35 ha, natomiast dla działki rolnej B - 5,69 ha przy powierzchni deklarowanej 6,12 ha. Razem 48,69 ha, przy powierzchni deklarowanej 63,47 ha.

W dniu 2 grudnia 2014 r. do organu wpłynęły zastrzeżenia spółki do raportu kontroli (pismo z dnia [...] grudnia 2014 r.). W przedmiotowym piśmie prezes zarządu spółki K. wskazał, iż obszary stwierdzone przez kontrolerów nie obrazują w żaden sposób stanu faktycznego występującego na działkach rolnych, jak również dodaje, iż obszary zgłoszone do płatności odpowiadają maksymalnym obszarom kwalifikującym się do płatności (PEG) przekazanym przez ARiMR. Ponadto podkreślono na niezgodne z prawem zastosowanie szerokości strefy buforowej w trakcie pomiarów.

W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń oraz po analizie zgromadzonego w trakcie czynności kontrolnych materiału, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał za zasadne przeprowadzenie ponownej kontroli powierzchni działek rolnych A oraz B. Ponowna weryfikacja obszarów kwalifikujących się do płatności PRŚ na powyższych działkach rolnych dokonana została metodą inspekcji terenowej w dniu [...] lutego 2015 r. przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Jednocześnie wyjaśniono, że z uwagi na to, że działki położone są w województwie [...], stąd nadzór nad prowadzonymi czynnościami kontrolnymi pełni jednostka ARiMR mająca siedzibę na terenie tego województwa, a następnie dokumentacja z kontroli przekazywana jest właściwemu organowi prowadzącemu postępowanie dotyczące przyznania płatności.

W wyniku kontroli ustalono, że dla działki rolnej A powierzchnia kwalifikowana do płatności PRŚ oraz uprawa wyniosła 47,77 ha, w tym 43,17 ha – kukurydza i 4,60 ha – łąka, natomiast dla działki rolnej B – 5,31 ha. Powyższe ustalenia został zawarte w skorygowanej wersji raportu z kontroli, które przekazano pismem z dnia [...] lutego 2015 r. wnioskodawcy. W przedmiotowym piśmie wskazano stronie wszelkie zmiany, które zaistniały pomiędzy wynikami obu kontroli, jak również stwierdzono, iż raport z czynności kontrolnych, który został przekazany w dniu 14 listopada 2014 r. przestaje obowiązywać.

Spółka nie zgadzając się z ustaleniami dokonanymi w trakcie czynności kontrolnych prowadzonych w dniu [...] lutego 2015r., złożyła w dniu 3 marca 2015 r. w BP ARiMR zastrzeżenia, w których powielono wątpliwości podnoszone wcześniej w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r.

W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia [...] marca 2015 r. odniósł się szczegółowo do wątpliwości podnoszonych przez wnioskodawcę zarówno w zakresie obszarów kwalifikujących się do płatności na działkach rolnych A oraz B, jak i przekazano stronie wyjaśnienia w zakresie jakości pomiarów urządzeniem GPS, ich technik oraz dokładności.

Kolejnym pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik spółki wskazał, iż w celu ustalenia dokładnych powierzchni zadrzewionych i zakrzaczonych spółka zleciła wykonanie pomiarów geodetom, którzy w wyniku przeprowadzonych pomiarów ustalili, iż obszar nieużytkowany rolniczo na działce nr [...] wynosi 2,4367 ha. Do przedmiotowego pisma dołączono mapę obrazującą ślady pomiarów wykonywanych przez geodetę oraz wyliczenia obszarów, które wg geodety stanowią tereny zadrzewione i zakrzaczone.

Organ odpowiedział, iż szkic z pomiarem przedstawiony przez stronę obejmuje swym zasięgiem obszar zgodny z granicami odniesienia działki nr [...], jednakże nie odpowiada zasięgowi prowadzonych upraw. Dodano też, iż analiza całej dokumentacji prowadzi do konkluzji, iż czynności kontrolne przeprowadzone w gospodarstwie spółki wykonane zostały prawidłowo.

Kierownik BP ARiMR - mając na uwadze ustalenia zawarte w protokole z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie K. sp. z o. o. - poddał wniosek spółki kontroli administracyjnej zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasad wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r. – określanego dalej jako rozporządzenie nr 65/2011).

W ramach przedmiotowej kontroli, mając na uwadze wyniki czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, Kierownik BP ARiMR ustalił, iż na działce rolnej A (położona na części działki ew. nr [...]) powierzchnia zadeklarowana kukurydzy wyniosła 57,35 ha, a powierzchnia kukurydzy kwalifikująca się do płatności PRŚ w granicach powyższej działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 43,36 ha, na działce rolnej B (położona na części działki ew. nr [...]) powierzchnia zadeklarowana kukurydzy wyniosła 6,12 ha, a powierzchnia kukurydzy kwalifikująca się do płatności PRŚ w granicach powyższej działki podczas kontroli administracyjnej wyniosła 5,31ha.

Kierownik BP ARiMR mając na uwadze ustalone w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnie działek rolnych stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (63,47 ha), a powierzchnią kwalifikującą się do płatności PRŚ (48,67 ha) wynoszącą 14,80 ha, co stanowi przedeklarowanie powierzchni na poziomie 30,41%.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Kierownik BP ARiMR odmówił spółce K przyznania płatności PRŚ na rok 2014.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Kierownik BP ARiMR wskazał, iż w niniejszej sprawie przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ uwzględniono wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie spółki w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Dodatkowo wskazano, że w związku z faktem, iż na części gruntów gdzie spółka deklarowała kukurydzę występowały łąki (niewymienione w załączniku do rozporządzenia jako uprawa, do której nie przysługują płatności PRŚ w pakiecie "rolnictwo zrównoważone"), to do powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ uwzględniono wyłącznie uprawę kukurydzy. Tym samym wystąpiła różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a kwalifikującym się do płatności PRŚ na poziomie uniemożliwiającym - w świetle brzmienia art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 - przyznanie płatności PRŚ na rok 2014.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka, która zarzuciła zaskarżonej decyzji:

– wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej techniki pomiary dokonane w trakcie czynności kontrolnych,

– niezasadne wykluczenie części powierzchni zadeklarowanych działek,

– naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie

z treścią tego przepisu,

– zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Uzasadniając powyższe zarzuty strona podała, iż przed organem I instancji wielokrotnie wskazywała na wadliwość przeprowadzonych pomiarów przedstawiając jako kontrargument pomiary przeprowadzone na jej zlecenie. Strona dodała, iż oba pomiary są do siebie zbliżone wobec czego strona dalej kwestionuje wyłączenia dokonane przez kontrolujących z powodu ograniczenia produkcji. Wbrew twierdzeniom organu I instancji produkcja prowadzona jest na całej zadeklarowanej powierzchni, a zadeklarowane działki są spójne, sąsiadują ze sobą i tworzą jeden obszar gospodarowania. Wadliwy sposób przyjęcia stref buforowych oraz punktów odniesienia ma natomiast istotny wpływ na ustalenie faktu przekroczenia granic uprawy oraz powierzchni niekwalifikujących się do płatności. Pełnomocnik dodał, iż strona kwestionuje sposób ustalenia powierzchni działek, albowiem jest on nierzetelny i niezgodny z istniejącym stanem faktycznym. Organ nie przedstawił jakiejkolwiek analizy zgromadzonego materiału dowodowego, a uzasadnienie opiera się na chronologicznym przedstawieniu kwestionowanych przez stronę faktów i odpowiedzi organu na zastrzeżenia. Organ I instancji nie wskazał z jakich przyczyn, w jakim zakresie i jakie dokumenty przyjął za podstawię zaskarżonej decyzji, jak również nie wskazał na czym polegają poszczególne stwierdzone kodami błędy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...] Dyrektor OR ARiMR – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.) , art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1438), art. 21 ust. 2 i ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 8 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 – określanej dalej jako u.w.r.o.w.), § 2, § 3 pkt 1, § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm. – określanego dalej jako rozporządzenie PRŚ), art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy, na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz wskazał, iż podstawy prawne odnoszące się do zasad przeprowadzania kontroli na miejscu zostały zawarte m.in. w art. 26 i art. 33 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 30 ust.1 i 2 oraz art. 31 ust. 1 - 8 u.w.r.o.w.

Zdaniem OR ARiMR zasadniczym zagadnieniem związanym z przyznaniem płatności PRŚ jest określenie kwalifikowalności obszarów do płatności PRŚ. Zgodnie z art. 39 ust 2, 3 i 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L. 2005.277.1 ze zm. – określanego dalej jako rozporządzenie nr 1698/2005), płatności PRŚ udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Płatności PRŚ obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z art. 4 i 5 oraz załącznikami III i IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, jak również minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym i określone w programie. Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania. Tym samym w opinii organu odwoławczego z powyższych przepisów wynika wprost, iż płatności PRŚ mogą być wypłacone tylko w przypadku realizacji zobowiązania, tj. wykonania czynności i działań wynikających z realizacji podjętego zobowiązania.

Dyrektor OR ARiMR mając na uwadze wskazane wyżej przepisy wskazał, iż na podstawie art. 11 rozporządzenia nr 65/2011 w niniejszej sprawie przeprowadzona została kontrola administracyjna, podczas której zostały uwzględnione wyniki wizytacji terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w gospodarstwie spółki zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 30 ust. 1 u.w.r.o.w. Organ podał, iż kontrola na miejscu obejmowała weryfikację powierzchni kwalifikującej się do płatności PRŚ, tj. obszarów, na których wnioskodawca w roku 2014 prowadził działalność rolniczą. Pomiarom podlegała zatem całość obszarów spełniających wymagania określone w § 2 ust. 1 pkt 3 oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia PRŚ. Organ odwoławczy nadmienił, iż zgodnie z punktem 31 preambuły do rozporządzenia nr 1122/2009 stosowanie się do przepisów dotyczących systemów pomocy zarządzanych w ramach systemu zintegrowanego powinno być skutecznie monitorowane. W tym celu oraz aby zapewnić zharmonizowany poziom monitorowania we wszystkich państwach członkowskich, należy szczegółowo określić kryteria oraz procedury techniczne przeprowadzania kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, zarówno w zakresie kryteriów kwalifikowalności ustalonych dla systemów pomocy, jak i zobowiązań w odniesieniu do obowiązków w zakresie zasady wzajemnej zgodności. Ponadto zgodnie z punktem 32 preambuły do rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Z kolei art. 27 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Ewentualne zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni.

Dyrektor OR ARiMR wskazał, iż w niniejszym przypadku prezes zarządu spółki K ani też jej pełnomocnik nie zostali powiadomieni o kontroli, albowiem obecność producenta rolnego nie jest niezbędna w przypadku pomiaru działek i weryfikacji upraw, a brak obecności producenta nie zagraża celowi czynności kontrolnych.

Zdaniem organu kontrola na miejscu weryfikuje powierzchnię, na której prowadzona jest zgodnie z normami produkcja rolnicza i do tej powierzchni przyznawane są płatności PRŚ, co normuje § 2 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 rozporządzenia PRŚ. Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia PRŚ podstawowymi wymaganiami, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, są: wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia oraz inne odpowiednie wymogi obowiązkowe, o których mowa w art. 39 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1698/2005, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z kolei art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 określa jako działalność rolniczą produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Z kolei działka rolna, zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 1122/2009 oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. W związku z powyższym powierzchnia działki rolnej jest to powierzchnia, na której w sposób faktyczny prowadzona jest działalność rolnicza (uprawa), a która to znajduje się w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Powierzchnię działki rolnej oraz uprawę na niej zadeklarowaną można więc określić m. in. na podstawie kontroli terenowej, w wyniku której stwierdzony zostanie stan faktyczny w gospodarstwie, co zostało dokonane w niniejszej sprawie. Ponadto obszar działki rolnej jest ograniczony granicami uprawy i nie w każdym przypadku będzie pokrywać się z obszarem działki ewidencyjnej, wykazywanym w dokumentach urzędowych, w aktach notarialnych, czy w wypisach z ksiąg wieczystych.

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Kontrola na miejscu ma na celu stwierdzenie czy zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności PRŚ na rok 2014 powierzchnie działek rolnych oraz uprawy i ich stan znajdują swoje odzwierciedlenie w terenie. W niniejszej sprawie w trakcie kontroli na miejscu pomierzone zostały powierzchnie kwalifikujące się do płatności PRŚ na działkach rolnych deklarowanych przez spółkę, a obszar spełniający warunki do przyznania płatności PRŚ - mając na względzie fakt, iż producent rolny deklaruje Wariant 1 Pakietu 1 - ustalony w trakcie czynności kontrolnych okazał się być mniejszy niż deklarowany we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. W odniesieniu do ustaleń w zakresie obszaru kwalifikującego się do płatności PRŚ na działce rolnej A, Dyrektor OR ARiMR podkreślił, że obszary kwalifikujące się do płatności na działce rolnej A pomierzone zostały w 5 kompleksach nazwanych roboczo: A_1, A_2, A_3, A_4 oraz A_5. Na ogólny obszar kwalifikujący się do płatności na działce rolnej A tj. 47,77 ha składały się następujące powierzchnie w mierzonych enklawach: A_1 - 43,17 ha (43,36 ha - 0,19 ha), A_2 - 1,81 ha, A_3 - 0,23 ha, A_4 - 0,98 ha oraz A_5 - 1,58 ha. Dyrektor nadmienił, że we wniosku o przyznanie płatności PRŚ z dnia [...] maja 2014 r. na działce rolnej A spółka zadeklarowała uprawę 57,35 ha kukurydzy, a na złożonym wraz z wnioskiem załączniku graficznym zaznaczyła trzy wyłączenia w granicach działki rolnej A (jedno na północy działki rolnej oraz dwa w jej południowej części), na których kukurydza nie była uprawiana. Przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, iż na części oznaczonej roboczo jako A_1 faktycznie występowała uprawa kukurydzy (stwierdzono ściernisko po uprawie tejże rośliny), natomiast na częściach A_2, A_3, A_4 oraz A_5 stwierdzono występowanie łąki. Pomiar ścierniska po kukurydzy po stronie zachodniej działki rolnej A prowadzony był wzdłuż granicy ewidencyjnej działki nr [...], na której powyższa działka rolna jest położona ( vide: zdjęcie z kontroli nr 2 - w aktach sprawy). W części południowo - zachodniej pomiar przeprowadzono do granicy ścierniska po kukurydzy i nie było możliwości by obszar pomiaru rozszerzyć, albowiem na działce nr [...] znajdowała się uprawa innego rolnika, gdzie widać ewidentną granicę pomiędzy dwoma różnymi uprawami ( vide : adnotacja inspektorów na szkicu oraz zdjęcie nr 31). W północnej części działki rolnej A pomiar nie objął terenów uwidocznionych na zdjęciach nr 3 (pomiar prowadzony do granicy ścierniska po kukurydzy) oraz nr 4 - na przedmiotowej fotografii zobrazowano teren, na którym działalność rolnicza bezspornie nie była prowadzona, a ponadto z całą pewnością nie była tam prowadzona - wbrew deklaracji spółki - uprawa kukurydzy (co wynika ze wskazania strony na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2014 r.). Na zdjęciach nr 3 i nr 4 występują obszary zakrzaczone, zachwaszczone, porośnięte wieloletnimi drzewami, nie wskazujące w żaden sposób by w roku 2014 wykonywane były na nich jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne. Dalej pomiar obszaru uprawnionego do płatności PRŚ prowadzony był zgodnie z granicami ścierniska po kukurydzy oraz wzdłuż kompleksu zakrzaczeń (vide: zdjęcia z kontroli nr 5, nr 6 oraz nr 7 - w aktach sprawy), a następnie - w południowo - wschodniej części enklawy A_1 - wzdłuż granicy działki ew. nr [...]. Z obszaru uprawnionego do płatności PRŚ wyłączono część terenu zobrazowanego na zdjęciu nr 9 (samosiejki, zachwaszczenie), dla którego inspektorzy terenowi zastosowali kod DR51 (teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności), jak również na szkicu z kontroli opisali jako "chwasty / teren podmokły". W dalszej kolejności kompleks A_1 mierzony był maksymalnie do granic ścierniska po kukurydzy (vide: zdjęcia z kontroli nr 10, nr 21, nr 23, 28, nr 30 oraz nr 32 - w aktach sprawy), a z przedmiotowych fotografii wynika jednoznacznie, iż pomiar nie mógł być prowadzony dalej gdyż poza granicą ścierniska występują tereny, na których nie była prowadzona działalność rolnicza, tj. obszary długookresowo zachwaszczone, zakrzaczone i porośnięte samosiejkami drzew. Natomiast z pomiaru obszaru uprawnionego do płatności PRŚ wyłączony został obszar 0,19 ha (oznaczony na szkicu z kontroli przez inspektorów roboczo jako A_1.1), znajdujący się w południowej części kompleksu A_1. Przedmiotowy teren na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2014 r. spółka wskazywała jako użytkowany rolniczo, tymczasem czynności kontrolne wykazały, iż jest to teren porośnięty wieloletnimi drzewami oraz samosiejkami drzew i krzakami, na którym bezspornie działalność rolnicza nie była prowadzona. W związku z powyższym obszar 0,19 ha został odjęty od ogólnego obszaru kwalifikującego się do płatności PRŚ. W świetle powyższego zostało stwierdzone, że obszar uprawy kukurydzy w enklawie oznaczonej jako A_1 wyniósł 43,17 ha (43,36 ha - 0,19 ha). Jednocześnie organ podkreślił, że inspektorzy terenowi na pozostałym obszarze działki rolnej A stwierdzili bądź enklawy łąk (mimo, iż strona na całości działki rolnej deklarowała uprawę kukurydzy) bądź też obszary niekwalifikujące się do płatności. I tak: w enklawie A_2 stwierdzono 1,81 ha łąki, w enklawie A_3 stwierdzono obszar 0,23 ha łąki, w enklawie A_4 stwierdzono obszar 0,98 ha łąki, a w enklawie A_5 stwierdzono 1,58 ha łąki. Dyrektor OR ARiMR nadmienił również, że pomiarem nie zostały objęte znajdujące się w granicach działki rolnej A trzcinowiska, obszary całkowicie zachwaszczone, zadrzewione oraz zakrzaczone, dla których inspektorzy terenowi zastosowali kod DR51 - teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności ( vide: zdjęcia z kontroli nr 17, nr 18, nr 24, nr 25, nr 26, nr 28 (prawa strona), nr 30 (lewa strona), nr 32 (prawa strona), nr 33, nr 34 (lewa strona) oraz nr 38, jak również szkic z kontroli, na którym inspektorzy terenowi wskazali miejsca występowania powyższych terenów niekwalifikujących się do płatności ). Reasumując w trakcie czynności kontrolnych na działce rolnej A stwierdzono występowanie: 43,17 ha kukurydzy (A_1) oraz 4,60 ha łąk (A_2 – 1,81 ha, A_3 - 0,23 ha, A_4 - 0,98 ha oraz A_5 - 1,58 ha). W zakresie działki rolnej B organ wskazał, iż strona we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. zadeklarowała obszar 6,12 ha uprawy kukurydzy. Czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] lutego 2015 r. wykazały natomiast, iż obszar ścierniska po kukurydzy kwalifikujący się do płatności PRŚ na działce rolnej B wyniósł 5,31 ha. Pomiar prowadzony na działce rolnej B po stronie południowej objął swym zakresem obszar do granicy działki ewidencyjnej, po stronie zachodniej oraz wschodniej pomiar przeprowadzony został do granic uprawy, podobnie jak w przypadku północnej części działki rolnej B, gdzie pomiar prowadzony był wzdłuż granicy ścierniska po kukurydzy. Dyrektor OR ARiMR podał, że pomiary na działce rolnej B nie mogły wykraczać poza uprawę ścierniska po kukurydzy, albowiem jak wynika z dołączonej dokumentacji fotograficznej ściernisko ograniczone jest bądź granicą działki ewidencyjnej bądź też terenami wskazującymi na brak prowadzenia działalności rolniczej tj. trzcinowiskami czy zakrzaczeniami. Reasumując do płatności PRŚ na działce rolnej B, zdaniem organu kwalifikuje się obszar 5,31 ha.

Dyrektor OR ARiMR - mając na względzie opisane wyżej ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie spółki - podkreślił, iż opisane (i udokumentowane na wykazanej dokumentacji fotograficznej) obszary działek rolnych A oraz B, na których występują systematyczne, trwałe, występujące w zwartych formach zachwaszczenia, zakrzaczenia oraz zadrzewienia są obszarami, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza w myśl art. 2c rozporządzenia nr 73/2009 oraz zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia PRŚ, jak również nie są obszarami utrzymywanymi zgodnie z wymogami i normami w myśl § 3 pkt 1 rozporządzenia PRŚ. Organ wskazał, iż na mocy § 12 ust. 1 rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, tj. Pakietu rolnictwo zrównoważone - realizowanego przez spółkę - płatność PRŚ jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. W przedmiotowym załączniku wymieniona została kukurydza, do upraw której przysługują płatności PRŚ - brak jest natomiast możliwości przyznania płatności PRŚ w Pakiecie 1 do powierzchni łąk, albowiem nie zostały one wskazane w powyższym załączniku jako roślina, do której płatność PRŚ przysługuje. W załączniku nr 4 jako uprawniona do płatności wskazana została łąka przemienna, jednakże wypłata płatności PRŚ do tego typu uprawy możliwa jest wyłącznie w przypadku deklarowania tejże rośliny, co w przypadku spółki nie miało miejsca, gdyż spółka deklarowała na całości wskazywanej powierzchni uprawę kukurydzy.

W świetle powyższych rozważań Dyrektor OR ARiMR, mając na względzie okoliczności związane z kwestią kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zaznaczył, iż poszczególne elementy dokumentacji pokontrolnej są ze sobą spójne, tzn. stan działek ukazany na fotografiach i szkicu sytuacyjnym obrazującym miejsca wykonywania fotografii sporządzonych w trakcie czynności kontrolnych koreluje ze sobą (uwzględniając miejsca, z których wykonano zdjęcia). W świetle powyższego Dyrektor OR ARiMR stwierdził, iż inspektorzy dokonujący czynności kontrolnych zmierzyli całość obszarów wskazujących w świetle zasad agrotechniki na fakt występowania na nich w roku 2014 obszarów, na których prowadzona była działalność rolnicza i które były utrzymywane zgodnie z wymogami i normami. Dokonanie natomiast płatności ponad ustalony obszar kukurydzy zlokalizowany na działkach, które zadeklarowane były we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. stałoby w oczywistej sprzeczności z regulacją wyrażoną w § 2 pkt 2 i § 12 ust. 1 oraz załączniku nr 4 do rozporządzenia PRŚ.

Organ odwoławczy podkreślił, że czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych gospodarstwa spółki wykonane zostały przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR, którzy zostali przeszkoleni i wyposażeni w wysokiej jakości sprzęt pomiarowy. Specjalistyczne oprogramowanie było zintegrowane z urządzeniami pomiarowymi, przystosowanymi do pracy w trudnych warunkach terenowych. Instrumenty GPS, użyte do kontroli, spełniały wymagania norm krajowych i unijnych w zakresie wymaganej przepisami dokładności i wiarygodności kontroli powierzchni. Pracownicy wskazanej wyżej jednostki spełnili także wymogi, o których mowa w § 3 ust. 1a) oraz b),jak również § 4 ust. 1 a) oraz b) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. nr 101, poz. 685).

Dyrektor OR ARiMR przywołał ponadto treść art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie z którym powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,00 ha. Organ wyjaśnił, iż dokładność pomiaru w przypadku kontroli wykonanej na działkach spółki ustalono na podstawie tzw. metody buforowej uwzględniającej kształt działki rolnej - wyznaczono obwód działek rolnych. Następnie wielkość ustalonych obwodów działek rolnych przemnożono przez parametr charakteryzujący dokładność pomiaru uzyskując tym samym szerokość strefy buforowej określającą dopuszczalną tolerancję pomiaru powierzchni, która wyniosła od 0,11 ha do 0,41 ha. Dyrektor OR ARiMR nadmienił również, iż polska wersja językowa art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 różni się od francuskiej i angielskiej wersji językowej. Polska wersja językowa bowiem posługuje się wyrażeniem "1,5 - metrowa strefa buforowa", podczas gdy wersja anglojęzyczna oraz francuskojęzyczna wskazują na "max. 1,5 m", co miałoby oznaczać, że wskazują jedynie na górną granicę dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. Z uwagi na fakt, że wszystkie wersje językowe danego aktu prawnego mają jednakową moc obowiązującą - są równie autentyczne, konieczność jednolitej wykładni dyrektyw unijnych wyklucza rozpatrywanie, w razie wątpliwości, danego przepisu w sposób oderwany, lecz przeciwnie - wymaga, aby był on interpretowany i stosowany w świetle wersji sporządzonych w innych językach urzędowych. Zastosowana w sprawie spółki strefy buforowej na poziomie 0,75 m została określona przy użyciu homologowanego sprzętu GPS, poddanego testom walidacji i ekspertyzie w sprawie określenia zasad obliczenia maksymalnych wartości tolerancji w zakresie precyzji pomiarów.

Jednocześnie Dyrektor OR ARiMR, na etapie postępowania odwoławczego, po raz wtóry dokonał analizy sposobu przeprowadzenia kontroli oraz jej wyników ustalonych w trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] lutego 2015 r., a zawartych

w raporcie nr [...] i nie doszukał się uchybień bądź nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą. Dyrektor OR ARiMR mając na względzie przedstawiony przez stronę dokument w postaci pomiarów dokonanych przez uprawnionego geodetę wskazał, iż obszary zakwalifikowane do płatności przez inspektorów ARiMR w sposób daleko idący pokrywają się z ustaleniami dokonanymi przez najętego przez spółkę geodetę. Organ odwoławczy nie neguje faktu, że na dzień wykonywania pomiarów tj. [...] marca 2015 r. zleconych przez stronę stan gruntów na działce nr [...] pozwalał uprawnionemu geodecie na uznanie, że powierzchnia upraw polowych (według terminologii geodety) wynosi 64,60 ha, a obszaru nieużytkowanego rolniczo - 2,44 ha. Organ odwoławczy zważył jednak, iż pomiary wykonane na zlecenie strony zostały przeprowadzone ponad miesiąc po tym jak gospodarstwo rolne spółki zostało skontrolowane przez upoważnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Organy ARiMR nie kwestionują stwierdzonego przez geodetę obszaru upraw polowych, jednakże inspektorzy terenowi w trakcie czynności kontrolnych stwierdzili, że tereny uznane przez geodetę za obszary upraw polowych były obszarami, na których spółka nie prowadziła działalności rolniczej. Organ zauważył, iż obszary niezakwalifikowane przez inspektorów terenowych ARiMR do płatności (trzcinowiska, zakrzaczenia, chwasty, tereny podmokłe) znajdujące się w południowej i południowo - wschodniej części działki ew. nr [...], pomiędzy odrębnymi kompleksami tj. A_1, A_2, A_3, A_4 oraz A_5 (według wskazań ARiMR) - zostały (z niewielkim wyjątkiem - vide; kompleks 0,79 ha oznaczony na szkicu z dnia [...].03.2015 r. jako Lz4) uwzględnione przez najętego przez stronę geodetę jako cyt. "powierzchnia upraw polowych". Tymczasem w świetle zgromadzonej dokumentacji fotograficznej wskazane wyżej obszary nie były w dniu kontroli dokonywanej przez ARiMR ani też w roku poprzedzającym czynności kontrolne obszarami, na których była prowadzona działalność rolnicza. Organ odwoławczy podkreślił, iż na dzień 16 marca 2015 r. obszary wskazywane przez uprawnionego geodetę jako uprawy polowe mogły być większe od stwierdzonych w dniu [...] lutego 2015 r. przez inspektorów terenowych ARiMR, jednakże w takiej sytuacji świadczy to o przywracaniu do produkcji rolniczej obszarów niekwalifikujących się do płatności, a co za tym idzie walor wiarygodności przypisywać należy wynikom kontroli dokonanej w dniu [...] lutego 2015 r.

Organ II instancji zauważył ponadto, iż pomiary przeprowadzone przez uprawnionego geodetę na zlecenie strony potwierdziły - w kilku spornych miejscach - ustalenia dokonane przez inspektorów terenowych ARiMR - fakt ten tyczy się chociażby północnej części działki rolnej A, gdzie strona na załączniku graficznym z dnia [...] maja 2014 r. deklarowała tereny użytkowane rolniczo i wyłączyła faktycznie obszar dużo mniejszy niż wyłączony zarówno przez inspektorów terenowych ARiMR (vide: zdjęcie z kontroli nr 3 i nr 4), jak i geodetę najętego przez stronę (obszary Lz1 oraz Lz2). Organ podkreślił także, iż na załączniku graficznym z dnia [...] kwietnia 2015 r. strona wskazała obszar w centralnej części działki jako użytkowany rolniczo - tymczasem zarówno kontrola dokonana przez ARiMR (vide: wyłączenie oznaczone na szkicu z dnia [...] lutego 2015 r. jako A_1.1 - zdjęcie z kontroli nr 29), jak i pomiary wykonane na zlecenie strony (vide: wyłączenie Lz3 na szkicu z dnia [...] marca 2015 r.) wykazały, iż w części tej występuje obszar zalesiony i zakrzaczony. Oprócz powyższego Dyrektor OR ARiMR zauważył, że część południowo - zachodnia działki rolnej A nie zakwalifikowana do płatności przez inspektorów terenowych ARiMR ze względu na fakt, iż w granicach działki nr [...] występowała uprawa innego rolnika (vide: zdjęcie z kontroli nr 31 oraz adnotacja na szkicu z kontroli z dnia [...] lutego 2015 r.) została uwzględniona w pomiarze przez uprawnionego geodetę, co wynika z faktu, iż pomiar w dniu [...] marca 2015 r. został przeprowadzony do granicy działki ewidencyjnej , ale bez wglądu na fakt, iż w granicach działki nr [...] znajduje się inna uprawa niż deklarowana przez spółkę.

Dodatkowo potwierdzeniem ustaleń dokonanych w dniu [...] lutego 2015 r. w trakcie kontroli metodą inspekcji terenowej jest też ortofotomapa działki nr [...] wykonana w dniu [...] lipca 2014 r. na której widać wyraźne granice pomiędzy uprawą kukurydzy występującą w granicach powyższej działki ewidencyjnej, a obszarami łąk oraz terenów zakrzaczonych zlokalizowanych przede wszystkim w południowo-zachodniej części działki. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż brak było podstaw pozwalających na odmówienie wiarygodności ustaleń zawartych w dokumencie urzędowym, jakim jest raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2015 r. Strona wniosła do sprawy przeciwdowody, jednakże nie mają one mocy dowodowej pozwalającej na zanegowanie ustaleń dokonanych w dniu [...] lutego 2015 r. w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez upoważnionych inspektorów terenowych.

Mając na względzie opisane wyżej ustalenia organ odwoławczy wskazał, iż wypłacenie płatności do całości deklarowanych powierzchni w przypadku działek rolnych A oraz B stałoby w sprzeczności z przepisami prawa, o których mowa w art. 2c rozporządzenia nr 73/2009 oraz § 2 pkt 2 i § 12 pkt 1 rozporządzenia PRŚ.

Wobec przedeklarowania powierzchni o 30,92% zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3% albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Jednocześnie Dyrektor OR ARiMR nadmienił, że wskazywana wyżej wartość przedeklarowania, tj. 30,92% jest inna (większa) niż wartość przedeklarowania powierzchni ustalona przez Kierownika BP (30,41%). Jednakże w świetle regulacji wyrażonej w art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 przedeklarowanie na poziomie większym niż 20%, lecz mniejszym niż 50% każdorazowo powoduje odmowę przyznania płatności w ramach danego schematu pomocowego. Tym samym wskazywana okoliczność (błędne wyliczenie przedeklarowania powierzchni) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie, albowiem bez względu na wielkość przedeklarowania spółce nie można przyznać płatności PRŚ na rok 2014.

Odnosząc się natomiast do treści odwołania Dyrektor OR ARiMR stwierdził,

że nie zawiera ono wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługują na uwzględnienie. Organ wskazał, że w uzasadnieniu niniejszej decyzji wskazano stronie w sposób wyczerpujący okoliczności związane z kwestią możliwych do zastosowania w trakcie czynności kontrolnych szerokości stref buforowych oraz tolerancji pomiaru, jak również odniesiono się do kwestii przeprowadzonych na działkach rolnych deklarowanych przez spółkę pomiarów terenów uprawnionych do płatności. Podkreślił, że o wyłączeniu z płatności części powierzchni działek rolnych deklarowanych we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. przez spółkę nie przesądziły wadliwie wykonane pomiary, a brak prowadzenia przez spółkę działalności rolniczej na wykluczonych fragmentach (opisanych szczegółowo w niniejszej decyzji i wskazanych na dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej) działek rolnych A oraz B, bądź też brak występowania na części w działek rolnych uprawy kukurydzy deklarowanej do płatności PRŚ. Stwierdzone nieprawidłowości, co również zostało opisane, miały charakter długotrwały i świadczą wprost o długookresowych zaniechaniach ze strony spółki, które uniemożliwiają zakwalifikowanie części gruntów do płatności. Na marginesie organ odwoławczy wskazał, iż we wniosku z dnia [...] maja 2014 r. na całej (63,47 ha) deklarowanej powierzchni zgłosiła uprawę kukurydzy. W ocenie organu odwoławczego okoliczność ta potwierdza jedynie, iż to zaniechania strony, a nie błędne pomiary inspektorów terenowych decydowały o ustaleniu takiej, a nie innej powierzchni powyższych działek rolnych jaką można by zakwalifikować do płatności. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż nie doszukał się nieprawidłowości w zakresie wskazywanych przez stronę zarzutów dotyczących wadliwości przeprowadzonych pomiarów.

Ponadto Dyrektor OR ARiMR podkreślił, iż w niniejszej decyzji zostało stronie wyjaśnione z jakich powodów nie uwzględniono przeciwdowodu wniesionego przez stronę w postaci pomiarów przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę na zlecenie spółki, jak również wykazano iż produkcja rolnicza nie była prowadzona na całej zadeklarowanej powierzchni, co zostało potwierdzono dokumentacją fotograficzną będącą integralną częścią raportu z kontroli. Natomiast rozbieżności między różnymi obszarami kwalifukjącymi się do płatności na tej samej działce rolnej wynikają wprost z faktu, iż do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oraz do płatnośći ONW kwalifukują się obszary łąk, a natomiast w przypadku płatności PRŚ – przy deklaracji Pakietu 1, możliwy do zakwalifikowania był jedynie obszar upraw kukurydzy.

Organ odwoławczy nadmienił, iż zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Dyrektora OR ARiMR z uzasadnienia zaskarżonej decyzji da się wynieść, jakimi motywami kierował się Kierownik BP ARiMR podejmując rozstrzygnięcie, jak również zobrazowany został szczegółowy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania kwestionowanego przez stronę rozstrzygnięcia. Poprzez przedstawienie wyników czynności kontrolnych, wyjaśnienie zastosowanych kodów nieprawidłowości w kontekście stwierdzonych w terenie uchybień oraz wyliczenie różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a kwalifikującym się do płatności wraz z podaniem regulacji prawnych w tymże zakresie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 107

§ 3 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, iż Kierownik BP ARiMR przedstawił ustalenia faktyczne w sprawie, przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób kompletny, opierając się na posiadanym i znanym stronie materiale dowodowym. Wyczerpująco wyjaśniono stronie okoliczności, w świetle których nie można było przyznać płatności PRŚ do całości deklarowanej powierzchni.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożyła spółka K, która zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. "art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a." polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, a tym samym powielenie błędów popełnionych przez organ pierwszej instancji w sytuacji, które to błędy dyskwalifikowały decyzję organu pierwszej instancji ;

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, poprzez wadliwe i przeprowadzone z wykorzystaniem nieprawidłowej techniki pomiary zadeklarowanych do przyznania płatności działek rolnych, w konsekwencji czego ustalenia w zakresie powierzchni stwierdzonej nie odpowiadają stanowi faktycznemu, co w sposób rażący rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji ;

3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie i niedokonanie rzetelnego badania powierzchni działek zadeklarowanych z powierzchnią faktyczną, niezasadne wykluczenie części powierzchni działek zadeklarowanych i uznanych jako prawidłowo zakwalifikowane z powołaniem się na faktyczne ograniczenie produkcji, choć cała powierzchnia działek zadeklarowanych przeznaczona jest pod uprawy i w tym celu wykorzystywana ;

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób sprzeczny z treścią tego przepisu wobec zupełne zaniechanie przeprowadzenia oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym dowodów zgromadzonych przez organ, jak i dokumentów prywatnych przedstawionych przez stronę.

W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi spółka podkreśliła, że w dalszym ciągu kwestionuje sposób, w jaki przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe przed organami obu instancji, w części dotyczącej ustalenia powierzchni działek rolnych. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji strona wielokrotnie wskazywała na wadliwość dokonanych pomiarów przedstawiając jako kontrargument pomiary sporządzone prywatnie na jej zlecenie. Jak wynika z dokumentu w postaci mapy dotyczącej działki nr [...] powierzchnia upraw polowych łącznie z rowami wynosi 66.1263 ha. Powierzchnia rowów ustalona została natomiast na 0,7346 ha, zaś ich szerokość nie przekracza 2 m. Ponadto z pomiarów wykonanych na zlecenie strony wynikało, że nieużytki rolne zajmują powierzchnię 2.4367 ha. Jak wynika z zaskarżonej decyzji powierzchnie stwierdzone w wyniku obu pomiarów tj. prywatnego i tego sporządzonego w ramach kontroli na miejscu, były zbliżone. Jednakże strona zakwestionowała stosowanie wyłączeń z powodu rzekomego ograniczenia faktycznej powierzchni produkcji. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji produkcja prowadzona jest na całej zadeklarowanej powierzchni, a zadeklarowane działki są spójne, sąsiadują ze sobą i tworzą jeden obszar gospodarowania, a tym samym jedną działkę rolną. Wadliwy sposób przyjęcia stref buforowych oraz punktów odniesienia ma natomiast istotny wpływ na ustalenie faktu przekroczenia granic upraw oraz powierzchni niekwalifikujących się do płatności. Miarodajna w powyższym zakresie była jedynie dokumentacja sporządzona na prywatne zlecenie strony i złożona do akt postępowania.

Strona skarżąca nie podzieliła również stanowiska organu drugiej instancji odnośnie prawidłowości sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji opiera się na chronologicznym przedstawieniu faktu kwestionowania przez stronę wyników kontroli i odpowiedzi organu na te zastrzeżenia. Organ pierwszej instancji nie wskazał z jakich przyczyn on sam, z jakiej przyczyny, w jakim zakresie i jakie dokumenty przyjął za podstawę zaskarżonej decyzji. Wydanie decyzji następuje natomiast po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego. Analiza ta nie może być natomiast zastępowana przez przedstawienie stanowiska innego organu. Organ nie wskazuje natomiast dokładnie na czym polegają poszczególne stwierdzone kodami błędy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR utrzymującej w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR o odmowie przyznania skarżącej spółce płatności PRŚ na 2014 r.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zasady i warunki dotyczące składania i przyznawania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 znajdują podstawę w przepisach prawa zarówno krajowego, jak i unijnego. Zastosowanie mają w tym zakresie przepisy u.w.r.o.w., rozporządzenia nr 1698/2005, rozporządzenia nr 1222/2009, rozporządzenia nr 73/2009, rozporządzenia nr 65/2011 oraz rozporządzenia PRŚ.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.w.r.o.w. pomoc przyznawana jest na wniosek rolnika, w drodze decyzji administracyjnej przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia PRŚ płatność PRŚ przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 jeżeli: 1. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2. łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 wynosi co najmniej 1 ha; 3. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4. spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia PRŚ zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) ( ....) 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów określone zostały w załączniku nr 3 do rozporządzenia PRŚ.

W myśl § 11 pkt 1 rozporządzenia PRŚ, płatność PRŚ jest przyznawana w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 i 8 do działek rolnych. Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia PRŚ, przy ustalaniu wysokości płatności PRŚ przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do § 10 pkt 1 rozporządzenia PRŚ płatność PRŚ w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 - jest przyznawana, jeżeli pakiet ten jest realizowany na obszarze całego gospodarstwa rolnego. Natomiast w myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 płatność PRŚ jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. Płatność PRŚ za realizację pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 może być przyznana wyłącznie do działek rolnych położonych na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności PRŚ, na których jest prowadzona działalność rolnicza (§ 13 rozporządzenia PRŚ).

Zgodnie z § 25 ust. 1 rozporządzenia PRŚ, agencja udostępnia rolnikowi, który złożył wniosek o przyznanie płatności PRŚ, materiał graficzny z oznaczeniem, co najmniej granic i numerów działek ewidencyjnych, na których jest realizowane zobowiązanie rolnośrodowiskowe oraz z oznaczeniem granic położonych na obszarze jego gospodarstwa rolnego: 1) rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, parków narodowych i obszarów Natura 2000 utworzonych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz obszarów, o których mowa w art. 33 ust. 2 tej ustawy, 2) obszarów szczególnie narażonych - nie później niż do dnia 14 marca roku następującego po roku, w którym rolnik złożył wniosek o przyznanie pierwszej płatności PRŚ. Natomiast w myśl art. 25 ust.2 rozporządzenia PRŚ rolnik zaznacza na materiale graficznym: 1) granice działek rolnych, na których realizuje poszczególne pakiety i warianty objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym oraz występujące w jego gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, 2) część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5, 3) miejsca na działce rolnej, w których są zasadzone poszczególne drzewa odmian wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr A do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r. - w przypadku realizacji wariantu czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6, a następnie dołącza ten materiał graficzny do wniosku o przyznanie płatności PRŚ, począwszy od drugiego roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka składając wniosek o przyznanie płatności PRŚ na rok 2014 zadeklarowała Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone. Wariant 1.1. Zrównoważony system zagospodarowania, przy czym jako roślina uprawna została wskazana kukurydza. Do tej płatności zostały zgłoszone działki rolne oznaczone jako A i B o łącznej powierzchni 63,47 ha. Do wniosku załączony został materiał graficzny (wydruki zdjęć poszczególnych działek) z zaznaczonymi przez wnioskodawczynię granicami działek rolnych i obszarów, na których realizuje powyższy pakiet.

Podkreślić należy, iż przyznanie płatności PRŚ możliwe jest wówczas, gdy zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest zgodna z rzeczywistym stanem faktycznym i przestrzegane są przez rolnika wymogi w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów. Zgodnie bowiem z § 18 pkt 1 rozporządzenia PRŚ wysokość płatności PRŚ w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Narzędzie weryfikacji w tym zakresie stanowi kontrola przeprowadzana przez upoważnione organy z zachowaniem wymogów określonych przez przepisy prawa. Na podstawie art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzenie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzenia zgodności z warunkami przyznawania pomocy. Zgodnie z art.10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia:

1. Państwa członkowskie korzystają ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) przewidzianego w tytule II rozdział 4 rozporządzenia nr 73/2009.

2. Sprawdzanie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Stosownie do art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowna. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych, wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Kontrole administracyjne obejmują kontrole krzyżowe tam, gdzie jest to możliwe i stosowne. W celu zapobieżenia wszelkim nienależnym wypłatom pomocy, kontrole krzyżowe odnoszą się przynajmniej do działek i zwierząt gospodarskich objętych danym środkiem wsparcia. Wykazanie nieprawidłowości w trakcie kontroli krzyżowych powoduje wszczęcie odpowiedniej procedury administracyjnej i jeśli to konieczne, przeprowadzenie kontroli na miejscu ( art. 11 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011 ). Zgodnie z art. 31 u.w.r.o.w. czynności w ramach kontroli na miejscu oraz czynności w ramach wizytacji w miejscu są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie do ich wykonywania wydane przez organ agencji płatniczej lub przez właściwy organ podmiotu wdrażającego ( ust. 1 ). Przed rozpoczęciem czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania jest obowiązana okazać imienne upoważnienie, o którym mowa w ust. 1 ( ust. 2 ). Osoby wykonujące czynności kontrolne mają prawo do: 1) wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc lub pomoc techniczna; 2) żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; 3) wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; 4) sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu; 5) pobierania próbek do badań ( ust. 4 ). Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport (ust. 5). Raport podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany (ust. 6). W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport (ust. 8). Powinien to uczynić w terminie 7 dni od otrzymania raportu ( § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach PROW na lata 2007-2013 - Dz. U. z 2014 r. , poz. 1493 ). W gospodarstwie skarżącej spółki przeprowadzona została w dniu [...] lutego 2015r. kontrola na miejscu, przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. Stanowiła ona uzupełnienie kontroli metodą FOTO, przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014r. polegającej na wykonaniu zdjęć satelitarnych upraw w roku, którego dotyczy wniosek o przyznanie płatności, a następnie interpretacji fotoobrazów. W systemie zarówno płatności bezpośrednich, jak i płatności objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zawiadomienie o czynnościach kontrolnych ma charakter fakultatywny. Zgodnie bowiem z pkt 32 preambuły rozporządzenia nr 1122/2009 zapowiadanie kontroli na miejscu w odniesieniu do kwalifikowalności lub wzajemnej zgodności powinno być dopuszczane jedynie, jeżeli nie zagraża celowi kontroli, a w każdym razie należy ustalić odpowiednie ograniczenia czasowe. Ponadto jeżeli szczególne zasady sektorowe w ramach aktów prawnych lub norm w zakresie wzajemnej zgodności przewidują, że kontrole na miejscu są niezapowiedziane, należy ich przestrzegać, a art. 27 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iż kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Podobnej treści regulacje znajduje się w art. 4 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011, który stanowi, iż kontrole na miejscu można zapowiadać, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zasadą jest zatem, iż kontrole są niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem, z którego skorzystanie może być rozważane wyłącznie pod względem celowościowym. Dla prawidłowości postępowania ważne jest natomiast, by rolnik został poinformowany o jej wynikach i miał możliwość wypowiedzenia się co do ustaleń poczynionych w trakcie kontroli ( por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012 r., II GSK 1019/10, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 732/11 ), co w niniejszej sprawie uczyniono.

Wyniki czynności kontrolnych zawarte w raporcie nr [...], który wraz z ortofotomapami przedstawiającymi gospodarstwo rolne skarżącego mają zasadnicze znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, gdyż wpłynęły na ustalenie wielkości przedeklarowania powierzchni działki, na których prowadzony jest zadeklarowany przez spółkę program rolnośrodowiskowy.

W treści raportu wskazane zostały działki objęte wizytacją, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia czynności oraz jej wyniki nie budzą zastrzeżeń. W raporcie z czynności kontrolnych opisano nie tylko wynik tych czynności, ale także dołączono dokumentację fotograficzną obrazującą rzeczywisty stan upraw na zadeklarowanych przez skarżącą działkach rolnych ( dokumentacja zgromadzona została na płycie CD). Ponadto sporządzono i wydrukowano szkice działek rolnych skarżącej, na których naniesiono kierunek wykonanych fotografii. Dokonując porównania tak sporządzonej dokumentacji z przeprowadzonej kontroli i ortofotomap z wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie płatności PRŚ oraz z załączonym do wniosku materiałem graficznym, stwierdzić należy, że ustalenia organu w tym zakresie odpowiadają stanowi rzeczywistemu i brak jest podstaw do zakwestionowania dokonanej przez organ w tym zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał poszczególne działki rolne i szczegółowo opisał stwierdzone nieprawidłowości ( s. 16 – 18 uzasadnienia decyzji). Organ wyjaśnił przyczyny zmniejszenia powierzchni, wskazując na popełnione przy określeniu powierzchni błędy oraz powołał odczyty ortofotomapy właściwej dla przedmiotowych działek. Organ wskazał szczegółowo, odrębnie dla każdej działki rolnej, które powierzchnie kwestionuje i z jakiego powodu nie kwalifikują się one do płatności. Do akt administracyjnych została dołączona właściwą ortofotomapę (z lipca 2014r.) i załączniki graficzne, potwierdzające ustalenia organu. Analiza tej dokumentacji jednoznacznie wskazuje, iż na działce rolnej A powierzchnia uprawy kukurydzy wyniosła 43,17 ha (występująca na terenie oznaczonym A_1), zamiast deklarowanej 57,35 ha. Natomiast na terenach oznaczonych A_2, A_3,A_4 i A_5 stwierdzono występowanie łąk o powierzchni 4,60 ha. Ponadto ujawniono na terenach określonych A_1-A_5 występowanie trzcinowisk, zakrzaczeń, zachwaszczeń i wieloletnich drzew, którym przypisano kod błędu DR 51 – teren tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (widoczne na zdjęciach nr 3,4,5,6,7,17,18,24,25,26,28,30,). Ponadto w części południowo – zachodniej działki A znalazła się inna uprawa niż kukurydza, należąca do innego rolnika, co widoczne jest na zdjęciu nr 31. Natomiast jeśli chodzi o działkę B ujawniona powierzchnia uprawy kukurydzy wyniosła 5,31 ha, zamiast deklarowanej 6,12 ha. Pomiary zostały dokonane wzdłuż granicy ścierniska z pominięciem obszarów zakrzaczeń i trzcinowisk ( widoczne na zdjęciach nr 32,33,34,37,38), którym nadano wspomniany powyżej kod błędu DR 51.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia PRŚ w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 płatność PRŚ przyznawana jest jedynie do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których występują uprawy wymienione w ust. 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia. Tym samym płatnością mogły być objęte te części działek A i B, na których była uprawiana zadeklarowana kukurydza. Wyłączeniu natomiast podlegały te części powyższych działek, na których znajdowały się łąki, zakrzaczenia, zachwaszczenia, trzcinowiska, wieloletnie drzewa.

Bez znaczenia dla wyniku sprawy miała okoliczność zastosowania przez organ tolerancji pomiaru przy uwzględnieniu 0,75 m strefy buforowej wokół kontrolowanych działek. Zgodnie z art. 34 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009 powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. W myśl natomiast akapitu drugiego tego przepisu - w polskiej wersji językowej - tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5-metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Natomiast wersje angielska, francuska i niemiecka tego rozporządzenia posługują się sformułowaniem "max. 1,5 m" co oznacza, że wskazują jedynie na górną granicę, dopuszczając wartości mniejsze niż 1,5 m. W niniejszej sprawie nie jest jednak konieczne rozstrzyganie, którą wersją należy się posłużyć, powierzchnia bowiem kontrolowanych działek rolnych podawana przez organ i wskazywana przez stronę są zbliżone, a skarżąca w istocie kwestionuje jedynie zastosowanie wyłączeń. Ponadto należy mieć na uwadze wspomniane powyżej zdanie 2 akapitu drugiego art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, wskazujące, iż maksymalna tolerancje odnośnie do każdej działki nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Stąd też nawet uwzględnienie tej maksymalnej tolerancji w odniesieniu do każdej z działek nie spowodowołby, iż procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną byłaby niższa niż 20 %. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 u.w.r.o.w. do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji wydawanych przez organy ARiMR stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy tejże ustawy stanowią inaczej. Według art. 21 ust. 2 u.w.r.o.w. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 3 u.w.r.o.w. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe przepisy oznaczają, że postępowanie przed organami ARiMR - w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań - zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a., w konsekwencji ustawodawca zrezygnował także z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. Organ nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać. To na rolnika, który złożył wniosek o przyznanie płatności PRŚ ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawiania inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwanie (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 241/12, wyrok WSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 645/14, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 199/15). Zatem w niniejszej sprawie ciężar udowodnienia faktów, na które się powołuje skarżąca spółka spoczywała na niej. W orzecznictwie wskazuje się, iż samo zgłoszenie zarzutów do protokołów z kontroli bez wskazania dowodów na poparcie ich zasadności nie może odnieść zamierzonego skutku ( por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r. , sygn. akt II GSK 1019/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 106/10). Ponadto w judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności ( por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. , sygn. akt II GSK 492/07 ). Powyższe uwagi odnoszą się również do ustaleń poczynionych na podstawie ortofotomap, ponieważ ten sposób prowadzenia kontroli i pomiaru jest prawnie uzasadniony. Podkreślić należy, że nie chodzi o pomiar działek ewidencyjnych tylko o pomiar działek rzeczywiście użytkowanych rolniczo w okresie, którego pomoc dotyczy. Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej przy wykorzystaniu ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę z udziałem skarżącej spółki. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Stąd nie jest więc trafne stanowisko, że każde zakwestionowanie pomiaru przez rolnika bez wskazania konkretnych zastrzeżeń i dowodów co do jego wyniku, powoduje konieczność przeprowadzenia przez organ kontroli na miejscu z jego udziałem. Prawo do przeprowadzenia pomiarów i przedłożenia organowi stosownych dowodów służy natomiast stronie (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 681/11, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 128/12 ).

Skarżąca spółka przedstawiła taki dowód w postaci szkicu z pomiaru wykonanego w dniu [...] marca 2015 r. przez geodetę K.L., jednakże ocena tego dowodu dokonana przez organ odwoławczy, sprowadzająca się do uznania, iż nie pozwala on na zanegowanie ustaleń poczynionych w trakcie kontroli w dniu [...] lutego 2015 r., nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a. Organ w sposób nader wnikliwy, a jednocześnie logiczny uzasadnił swoje stanowisko. Słusznie bowiem zauważył, iż szkic przedstawiony przez stronę co najwyżej może przedstawiać – używając nomenklatury geodety - "powierzchnię upraw polowych" na dzień [...] marca 2015 r. , a więc miesiąc po dokonanej kontroli przez pracowników ARiMR. Tym samym stan faktyczny mógł ulec zmianie w stosunku do istniejącego w 2014 r. (w chwili sporządzania ortofotomap) , jak również tego stwierdzonego w czasie kontroli z dnia [...] lutego 2015 r. Szkic przedłożony przez stronę w sposób ewidentny nie wytrzymuje konfrontacji ze zgromadzonym przez organ I instancji materiałem dowodowym, zwłaszcza ze zdjęciami powiązanymi ze poszczególnymi miejscami zaznaczonymi na mapie, na których uwidocznione zostały łąka, tereny porośnięte, trzcinami, chwastami, krzewami, drzewami lub inną uprawą niż kukurydza , tożsamą z tą, która znajduje się na sąsiedniej nieruchomości. Strona nie wykazała, iż dokumentacja fotograficzna przedstawia w istocie inne tereny niż te, które określa protokół z kontroli. Zwrócić również należy uwagę, iż z samej ortofotomapy wynikają liczne zakrzaczenia i zadrzewienia, czy odmienność uprawy, których geodeta nie dostrzegł ( poza czterema enklawami ) albo nie mógł już dostrzec ze względu na zmiany stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie i prawidłowo przeprowadziły postępowanie, zgodnie z modyfikacjami wynikającymi z art. 21 u.w.r.o.w. Ponadto organ odwoławczy dokonał całościowej ponownej merytorycznej oceny sprawy w zgodzie z zasadą dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a. Stąd też nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1 k.p.a., który - jak już wskazano powyżej - w ogóle nie miał zastosowania. W ocenie Sądu obszerne uzasadnienie organu II instancji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., opisuje bowiem ustalenia faktyczne oraz dowody na podstawie, których poczyniono te ustalenia oraz ich ocenę , a ponadto wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i ustosunkowuje się do zarzutów odwołania.

Powyższe ustalenia uzasadniały przypisanie skarżącej spółce występujących w gospodarstwie nieprawidłowości skutkujących odmową przyznania płatności PRŚ. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 65/2011 w przypadku, jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Natomiast – w myśl akapitu drugiego tego przepisu - jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem ( art. 16 ust.5 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011 ). Jako, iż wspomniana różnica wyniosła blisko 31 % organ zasadnie zatem zastosował art. 16 ust. 5 akapit drugi powyższego rozporządzenia i na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić.