Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 903/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Sędziowie WSA Halina Emilia Święcicka, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Protokolant Arkadiusz Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2003 r.Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnych bez zezwolenia. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji orzekając jednocześnie o jej niewykonywaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2002 roku służby drogowe podległe Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. – Rejon Dróg w Ś. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości G., w miejscu do tego celu specjalnie przeznaczonym – na parkingu, dokonały ważenia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą [...] o nr rej. [...] stanowiącego własność Pana Z.P. zam. w m. S., ul. M. [...].

Ważenie pojazdu wykazało, iż pojazd z naczepą – załadowaną towarem – płyty HDF przekroczył dopuszczalny nacisk osi pojedynczej nr II na drogę. Z kontroli ważenia pojazdu sporządzony został protokół, który kierowca pojazdu podpisał bez uwag. Kierowca nie otrzymał pozwolenia (str. [...] protokołu) na kontynuowanie jazdy.

Protokół ten stał się podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego, o czym właściciel pojazdu został zawiadomiony pismem – Zawiadomienie nr [...] z dnia [...].11.2002 roku.

Do otrzymanego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie złożono wyjaśnienia.

Dnia [...] grudnia 2002 r. wydano decyzję administracyjną nr [...] nakładającą karę pieniężną w kwocie [...] zł za stwierdzone przekroczenie i w konsekwencji przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia

Decyzja została wydana na podstawie art. 13 ust 2 a i 2 b, tab.lp. 5 pkt 1 lit. c, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) oraz § 1.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 k.p.a.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył pełnomocnik Pana Z.P. adwokat J.J..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał między innymi, że:

Sprawy poruszone we wniosku, nie mogą być podstawą do umorzenia kary pieniężnej nałożonej w decyzji j/w. Fakt stwierdzenia przekroczenia nacisku osi pojedynczej na drogę, nie pozwolił odstąpić od nałożenia powyższej kary. Bezspornie został naruszony § l ust. l Rozporządzenia Ministra Transportu Gospodarki Morskiej z 01.04.1999 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - (Dz.U nr 44 , poz. 432) Poinformował, że w sprawie spornej, dotyczącej nieprawidłowego załadunku przez załadowcę, art. 98 ustawy o transporcie drogowym, mówi o możliwości wystąpienia z roszczeniami o zwrot poniesionych kosztów przez przewoźnika z w/w tytułu do nadawcy towaru. Natomiast użytkownik drogi, czyli przewoźnik odpowiada za nieprawidłowe jej użytkowanie tzn. za przeciążenie pojazdu. - przepisy Prawo o ruchu drogowym. Wyjaśnił również poruszoną w w/w wniosku, kwestię dot. nakładania kary pieniężnej- sprzecznej z porządkiem prawnym RP. Kwestia ta była przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - Wyrok P06/02 z dnia 10.12.2002 roku. Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się znamion represyjności w obciążających karach pieniężnych za stwierdzone przekroczenia pojazdów nienormatywnych. Dodał, że organ administracji publicznej oraz urzędy i instytucje działające w sferze administracji publicznej, zobligowane są do przestrzegania obowiązujących przepisów i stosowania się do nich. Kontrola pojazdu dokonana została prawidłowo. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, za stwierdzone przekroczenie wydana została decyzja administracyjna z nałożoną karą pieniężną. Nadmieniam, że nie zostało naruszone prawo adresata w/w decyzji do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśniam również, że kontrole kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzanie wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów są dokonywane w celu bezpiecznego poruszania się po drogach publicznych, a także w celu ochrony istniejących dróg przed ich dalszą degradacją - m.in. powstającymi koleinami, które stanowią poważne zagrożenie bezpieczeństwa dla wszystkich użytkowników dróg.

Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Pan Z. P. zwany dalej skarżącym. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych decyzji. Decyzjom zarzucił obrazę art. 2 Konstytucji RP poprzez rażące naruszenie wyrażonej w nim zasady proporcjonalności polegające na obciążeniu skarżącego karą pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd z dnia [...] listopada 2002r. pojazdem nienormatywnym na drodze krajowej nr [...] – bez względu na długość przejechanej trasy.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podano między innymi, że:

Analiza przedmiotowego postępowania wskazuje na to, że w/w decyzje, stanowiące przedmiot skargi są merytorycznie formalnie słuszne. Wydane one zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego i procesowego.

W sposób prawidłowy dokonano kontroli ważenia pojazdu, używając do tego sprzętu - wagi, posiadającej aktualne świadectwa legalizacji, jak również teren do ważenia pojazdów posiadał aktualne świadectwo legalizacji. Kontrolę ważenia w/w pojazdu dokonano na dwóch wagach statycznych, które umieszczone były we wnękach nawierzchni w taki sposób, że powierzchnia pomostu wag znajdowała się na płaszczyźnie nawierzchni bitumicznej parkingu i miejsca kontroli. Wagi były ustawione na jednakowym poziomie z nawierzchnią. Nie zachodziła potrzeba stosowania drewnianych podkładek pod koła pojazdu dla wyrównania poziomu nawierzchni. Odczyt z wag nacisku osi na drogę odbył się prawidłowo - ważono kolejno każdą oś. Nie zachodzą więc okoliczności uzasadniające kwestionowania prawidłowości ważenia w/w pojazdu. Poinformowano, że wszystkich użytkowników drogi obowiązują przepisy art. 61 ust. l i ust. 2 Prawo o ruchu drogowym, Ustawa z dnia 20.06.1997 r. (Dz.U. nr 98 poz. 602 z późn. zm. (...." ładunek umieszcza się w ten sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia"). Zgodnie z obowiązującymi przepisami, za rozłożenie ładunku odpowiada przewoźnik.

GDDKiA stwierdził, że nie naruszono żadnych praw adresata powyższych decyzji do uczestnictwa w postępowaniu. Stwierdzenie faktu w/w przekroczeń dop. parametrów nacisku osi pojedynczej nie pozwala na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Informuję, że przepis w art. 98 ustawy o transporcie drogowym z dnia 06.09.2001 roku, (Dz.U nr 125poz. 1371) mówi, że nadawca przesyłki w transporcie drogowym odpowiada za wszelkie koszty, jakie mógłby ponieść przewoźnik na skutek nieścisłości lub niedostatecznych danych, które zawarte są w dokumentach przewozowych. Nadawca ponosi także koszty związane z przeciążeniem pojazdu. Umożliwia to przewoźnikowi wystąpienie do nadawcy z roszczeniem o zwrot poniesionych kosztów z tytułu nieprawidłowości, które spowodował załadowca-nadawca towaru. Kontrola pojazdów jest dokonywana w celu zachowania bezpieczeństwa na drogach oraz ochrony przed dalszą degradacją nawierzchni istniejących dróg. Nadmieniam, że wzmożony ruch drogowy, zwłaszcza przewozy ładunku pojazdami - zespołami złożonymi - nienormatywnymi, mają niekorzystny wpływ na stan dróg. Na skutek powyższego, powstają koleiny, które stanowią poważne zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników dróg. Problem skoleinowanych dróg jest istotny, dlatego też wydano odpowiednie przepisy, które obligują organy administracji publicznej oraz urzędy i instytucje działające w sferze administracji publicznej do ich przestrzegania i stosowania się do nich.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. nr 153, poz. 1271 ze zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W powyższej sprawie istotnym jest fakt, że odwołanie, które zostało rozpatrzone przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nie było podpisane przez stronę, co zresztą zostało przyznane przez organ w piśmie skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lipca 2003 r. ([...] lipca 2003 – data wpływu do Sądu). W powyższym piśmie organ stwierdził, że "rzeczywiście wniosek ten został rozpoznany, mimo, że nie spełnił warunków określonych w art. 64 § 2 k.p.a. (nie był podpisany). Takie postępowanie organu, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i stanowiskiem doktryny, wypełnia znamiona art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.

W swym wyroku z 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt IV SA 689/97 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:

"Uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego, zaś jego decyzja dotknięta jest wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Natomiast w wyroku z 12 października 1999 r. sygn. akt. IV SA 1303/97 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd następujący:

"W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego, będące wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, które nie zostało podpisane.

Fakt ten pozwala uznać, że przedmiotowe pismo zawiera braki, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu (art. 61 § 2 i 3 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a.). Tak więc decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem nie wezwano - przed ich wydaniem – strony do uzupełnienia przedmiotowego braku (156 § 1 pkt 2 k.p.a. )

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 z p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono zgodnie z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W świetle powyższej regulacji prawnej rozważanie zarzutów podniesionych w skardze staje się zbędne.