Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 208/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Spółki A kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B. Spółka z organiczną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (dalej jako strona, skarżąca) 23 kwietnia 2020 r. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres: marzec 2020 r., kwiecień 2020 r. oraz maj 2020 r. Za okres marzec 2020 r. oraz kwiecień 2020 r. strona otrzymała zwolnienie z opłacania składek.

B. L. prowadząca Biuro Księgowe A. (obsługujące Spółkę) 4 września 2020 r. przesłała drogą elektroniczną do ZUS - Centrum Obsługi Telefonicznej informację, że została złożona po terminie deklaracja rozliczeniowa (ZUS DRA) Spółki za miesiąc maj 2020 r. Dodała równocześnie, że ww. dokument został wysłany 30 czerwca 2020 r. i była przekonana, że wpłynął on w terminie do systemu informatycznego Zakładu. Tłumacząc równocześnie brak jej złożenia w terminie awarią komputera lub internetu. Wskazała też, że zorientowała się o tym, sporządzając na początku lipca 2020 r. listę płac za miesiąc czerwiec 2020 r. Stwierdziła również, że przedmiotową deklarację przesłała 5 lipca 2020 r., ale było to już po terminie. Zwróciła się też, o przyjęcie przez Zakład złożonych wyjaśnień, jako usprawiedliwienia, w związku ze złożeniem przedmiotowego dokumentu po terminie.

Decyzją z 9 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: organ, ZUS, Zakład) odmówił stronie prawa zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres maj 2020 r., z uwagi na złożenie dokumentów rozliczeniowych za w/w miesiąc w dniu 5.07.2020 r. W wyniku ponownej weryfikacji akt sprawy w zakresie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek ustalono, że kompletne dokumenty ZUS DRA i ZUS RCA za miesiąc maj 2020r. zostały złożone 5 lipca 2020 r. Mając na uwadze, iż termin na złożenie dokumentów rozliczeniowych, na podstawie których mogłoby nastąpić zwolnienie z opłacania składek, został ustawowo wyznaczony do 30 czerwca 2020 r., a deklaracje rozliczeniowe za maj 2020 r. zostały złożone 5 lipca 2020 r. Zakład 3 listopada 2020 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję z 9 września 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres maj 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 17 czerwca 2021r. uchylił decyzję z dnia 3 listopada 2020 r., w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za miesiąc maj 2020 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że spór w niniejszym przypadku dotyczy prawidłowości zastosowania art. 31zo ust. 1 w zw. z art. 31zq ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2021 poz. 2095, dalej jako ustawa Covid 19). Analiza przyjętych na obu etapach postępowania rozstrzygnięć Zakładu pokazuje, że doszło do naruszenia normy wynikające z ww. art. 107 §1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz.735, dalej jako k.p.a.). Na uwagę zwraca bowiem to, że uzasadnienia decyzji w oby instancjach są lakoniczne i zawężone w istocie do przywołania treści wskazanych tam przepisów prawa.

Brak w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji ustaleń oraz jakiegokolwiek rozważenia okoliczności związanych z przedmiotem postępowania stanowi naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wadliwe uzasadnienie decyzji nie pozwala również na ocenę, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności lub zaniechania przy wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Tym samym zarzut naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. i postulowanego przez pełnomocnik skarżącej art. 7 i art. 8 k.p.a. uznano za w pełni uzasadniony.

Sąd zwrócił również uwagę, w kontekście ustalonego szczątkowo przez organ stanu faktycznego oraz po dokonanej analizie obu orzeczeń i zgromadzonej w sprawie dokumentacji, że Zakład mając świadomość, już na wczesnym etapie postępowania potencjalnej możliwości wystąpienia przesłanki do zastosowani art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. (z uwagi na wskazywaną przez Biuro Księgowe awarii komputera lub Internetu) nie podjął żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie. Pomimo, że 4 września 2020 r., czyli jeszcze przed wydaniem 9 września 2020 r. decyzji I instancyjnej został o tym fakcie poinformowany. Już wówczas organ mógł sprawdzić, czy B. L. prowadząca to biuro miała umocowanie do reprezentowania skarżącej, skoro poinformowała, że to ona była odpowiedzialna za przesłanie wspomnianych deklaracji rozliczeniowych (z uchybieniem terminu). Potwierdzając taki stan rzeczy organ powinien też rozpatrzeć, czy przedmiotowe wystąpienie nie stanowi, w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu złożonego w trybie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a jego celem dopełnienie czynności, o której jest mowa w art. 31zq. ust. 3 ustawy Covid 19. Tym bardziej, że czynność ta faktycznie została dopełniona 5 lipca 2020 r., co potwierdza również sam Zakład. Organ powinien też wyjaśnić, czy rzeczywiście do takiej awarii doszło, kiedy do niej doszło i czy miało to wpływ na możliwość przesłania deklaracji w określonym przez prawo. Ustalenie dokładnego czasu ewentualnej awarii jest bowiem istotne w kontekście treści art. 58 § 2 k.p.a.

Sąd wytknął także brak konsekwencji organu, który na okoliczność odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek powołał się właśnie na czynność przesłania 5 lipca 2020 r. przez Biuro Księgowe deklaracji rozliczeniowych za maj 2020 r. Pomimo tego, że nie zweryfikował on umocowania B. L., do wykonania tej czynności. Mając to na uwadze należy podzielono zarzut naruszenia przez Zakład art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz i art. 7 k.p.a. Takie postępowanie, które nie buduje w ocenie Sądu zaufania do organów państwa narusza również art. 8 k.p.a.

Nie uszło uwadze Sądu także to, że w decyzji I instancyjnej organ, jako dokument, który zgodnie z art. 31zq ust. 3 w zw. z art. 31zo ust. 1 ustawy Covid 19 winien być przesłany do Zakładu do 30 czerwca 2020 r. wskazał deklarację ZUS DRA za maj 2020 r. Tymczasem w decyzji II instancyjnej jest już mowa o dwóch deklaracjach ZUS DRA i ZUS RCA za miesiąc maj 2020 r.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r. Zakład zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z 4 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję z 9 września 2020 r. odmawiającą Spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy oraz fundusz Świadczeń Pracowniczych za maj 2020r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. ustawy Covid 19.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 31zq ust 8, art. 31 zo ust. 1, art. 31 zq ust. 3 ustawy o Covid 19, art. 138 § 1 pkt 1 k.pa. oraz art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i przedstawił następnie przebieg postępowania w sprawie. Wskazując, że według art. 31 zq ust. 3 ustawy Covid 19 - warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Organ stwierdził, że strona zgodnie z obowiązującymi przepisami nie była zwolniona z comiesięcznego składania dokumentów rozliczeniowych, zatem brak dokumentu rozliczeniowego uniemożliwił dokonanie zwolnienia z opłacania składek za miesiąc maj 2020 r. Argumenty podniesione w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia, ponieważ ustawodawca ściśle określił termin złożenia dokumentów rozliczeniowych (ZUS DRA). Działając na podstawie pełnomocnictwa (ZUS PEL z dnia 22.03.2019 r.) księgowa Spółki przesłała do ZUS deklarację za maj 2020 r. w dniu 5 lipca 2020 r. czyli po obowiązującym terminie przypadającym ustawowo na 30.06.2020 r. Biorąc pod uwagę argumentację wskazywaną przez Biuro Księgowe "awarii komputera lub Internetu" Zakład po sprawdzeniu systemu informatycznego stwierdził, że w opisywanym terminie nie było awarii systemów informatycznych ZUS i inni płatnicy przesłali w tym dniu wymagane dokumenty. Zatem z przyczyn technicznych występujących po stronie Spółki nie mogła ona wysłać wymaganych dokumentów.

Organ podkreślił, że strona mogła skorzystać z prawa do złożenia dokumentacji w formie papierowej zgodnie z art. 47a ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Na powyższą decyzję strona, reprezentowania przez pełnomocnika, adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę wnosząc o jej uchylenie oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art, 11 k.p.a. i art, 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. wyrażających się zaniechaniu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, mimo istniejące obligu w tym zakresie, co narusza ww. zasady.

2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Zakład wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony, w szczególności poprzez nieuwzględnienie zgłaszanych przez skarżącą okoliczności świadczących o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych warunkujących przyznanie ulgi w składkach za miesiąc maj 2020 roku i niepodjęcie żadnych decyzji w tej materii, nawet pomimo zobowiązań wynikających z orzeczenia WSA w Olsztynie;

3. przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 31zo ustawy o COVID19 poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uzasadniona w okolicznościach niniejszej sprawy jest odmowa zwolnienia skarżącą od opłacania składek na rzecz organu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów zebranych w sprawie i okoliczności podnoszonych przez skarżącą winno zobligować ZUS do wydania odmiennej decyzji.

W uzasadnieniu dodatkowo wskazano, że w treści wyroku z dnia 17 czerwca 2021 roku WSA wskazywał na potrzebę podjęcia przez ZUS czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z niedochowaniem terminu złożenia wymaganej do zwolnienia dokumentacji. Zakład wskazał wyłącznie, że po ich stronie nie było żadnej awarii systemowej. Tymczasem, to biuro wskazywało na problem z ich strony, co uniemożliwiało złożenie dokumentów w wymaganym terminie. Sąd wyraźnie wskazał potwierdzając taki stan rzeczy, że organ powinien rozpatrzeć, czy przedmiotowe wystąpienie nie stanowi, w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu złożonego w trybie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a jego celem dopełnienie czynności, o której jest mowa w art. 31zq ust. 3 ustawy Covid 19. Zakład w tym kierunku nie zrobił nic, nie odnosząc się do tego w żaden sposób.

Sąd wskazywał, że organ powinien też wyjaśnić, czy rzeczywiście do takiej awarii doszło, kiedy do niej doszło i czy miało to wpływ na możliwość przesłania deklaracji w określonym przez prawo. Ustalenie dokładnego czasu ewentualnej awarii jest bowiem istotne w kontekście treści art. 58 § 2 k.p.a., który stwierdza, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Tymczasem Zakład ustalając stan faktyczny sprawy całkowicie pominął tę okoliczność.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na wniosek organu skarżąca wyraziła zgodę na rozpoznane sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżąca wyraziła na to zgodę. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy stanowi okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/OI 878/20 uchylił poprzednią decyzję Zakładu. Zatem podkreślenia wymaga, że w niniejszym przypadku zastosowanie znajdzie art. 153 oraz 170 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie zaś do treści art. 170 orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przy czym podkreślić należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest więc weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań wyroku poprzednio wydanego w tej sprawie. Kluczowym dla oceny czy zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z 17 czerwca 2021 r. zostały wykonane jest ponowne przywołanie uzasadnienia Sądu, który wskazał, że "Analiza przyjętych na obu etapach postępowania rozstrzygnięć Zakładu wyraźnie pokazuje, że trudno uznać, w ocenie Sąd, że ZUS realizuje w praktyce normy wynikające z ww. art. 107 §1 pkt 6 i §3 K.p.a.. Na uwagę zwraca bowiem to, że uzasadnienia decyzji w oby instancjach są lakoniczne i zawężone w istocie do przywołania treści wskazanych tam przepisów prawa". (...) Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.". Organ nie może też ograniczyć się do przytoczenia przepisów prawa oraz ich treści, ale powinien również wskazać na ich relację do stanu faktycznego sprawy. Tego w obu decyzjach ZUS w ocenie Sądu zabrakło".

Sąd zwrócił również uwagę, w kontekście ustalonego szczątkowo przez organ stanu faktycznego oraz po dokonanej analizie obu orzeczeń i zgromadzonej w sprawie dokumentacji, że cyt.: "Zakład mając świadomość, już na wczesnym etapie postępowania potencjalnej możliwości wystąpienia przesłanki do zastosowania art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. (z uwagi na wskazywaną przez Biuro Księgowe awarię komputera lub Internetu) nie podjął żadnych czynności wyjaśniających w tym zakresie. Pomimo, że 4 września 2020 r., czyli jeszcze przed wydaniem 9 września 2020 r. decyzji I instancyjnej został o tym fakcie poinformowany (k. 9 akt administracyjnych). Już wówczas organ mógł sprawdzić, czy B. L. prowadząca to biuro miała umocowanie do reprezentowania skarżącej, skoro poinformowała, że to ona była odpowiedzialna za przesłanie wspomnianych deklaracji rozliczeniowych (z uchybieniem terminu). Tym bardziej, że czynność ta (złożenie dokumentów po terminie) może rodzić daleko idące, negatywne konsekwencje dla Spółki w wymiarze finansowym. (...) Potwierdzając taki stan rzeczy organ powinien też rozpatrzeć, czy przedmiotowe wystąpienie nie stanowi, w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu złożonego w trybie art. 58 §1 i §2 K.p.a., a jego celem dopełnienie czynności, o której jest mowa w art. 31zq. ust. 3 ustawy Covid 19. Tym bardziej, że czynność ta faktycznie została dopełniona 5 lipca 2020 r., co potwierdza również sam Zakład. Organ powinien też wyjaśnić, czy rzeczywiście do takiej awarii doszło, kiedy do niej doszło i czy miało to wpływ na możliwość przesłania deklaracji w określonym przez prawo. Ustalenie dokładnego czasu ewentualnej awarii jest bowiem istotne w kontekście treści art. 58 § 2 k.p.a., który stwierdza, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Tymczasem Zakład ustalając stan faktyczny sprawy całkowicie pominął tę okoliczność".

Zaskarżona decyzja tych zaleceń nie wypełnia.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ pominął nakaz zbadania czy w niniejszym przypadku nie doszło do wskazywanej przez B. L. awarii komputera lub Internetu. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji lakonicznie wskazał, że "Zakład Ubezpieczeń Społecznych po sprawdzeniu systemu informatycznego stwierdził, że w opisywanym terminie nie było awarii systemów informatycznych ZUS i inni płatnicy przesłali w tym dniu wymagane dokumenty. Zatem z przyczyn technicznych występujących po Państwa stronie nie mogli Państwo wysłać wymaganych dokumentów. Podkreślamy, że mogli Państwo skorzystać z prawa do złożenia dokumentacji w formie papierowej zgodnie z art. 47a ust.3 ustawy sus." Podkreślić bowiem należy, że nie wiadomo w jaki sposób organ zweryfikował fakt, że we wskazywanym przez skarżącą okresie nie doszło do awarii systemu istniejącego po stronie organu. W aktach znajduje się bowiem jedynie niepoświadczony wydruk z poczty elektronicznej od A. S. do E. N. w temacie "Zgłoszenie SD4712659 (...)", w którym przekazano maila od Service Manager o treści: "Rozwiązanie Jeśli występował problem dotyczący programu Płatnik to byłby komunikat na stronie ZUS (...) W przeciwnym razie problem występował u klienta. Kod zamknięcia A – Błąd użytkownika" (k. 53- 53 v akt administracyjnych). Sąd zwraca uwagę, że brak jest jednak jakiegokolwiek wskazania czego dotyczyło załączone zgłoszenie SD4712659. Nie wiadomo więc czy dotyczyło ono przypadku skarżącej i przez kogo zostało zweryfikowane. Wątpliwości są tym bardziej uzasadnione, że jak wynika z daty widniejącej na mailu korespondencję wysłano 28 grudnia 2021 r., zaś pismem z dnia 26 października 2021 r. (k. 54 i 55 akt administracyjnych) poinformowano pełnomocnika skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie. Okoliczności te świadczą dodatkowo o tym, że organ pomimo poinformowania strony skarżącej o zamknięciu postępowania dowodowego w sprawie (26 października 2021r.), prowadził dalej ponad miesiąc po tej dacie postępowanie dowodowe (mail datowany na 28 grudnia 2021 r.), które ograniczyło się jedynie do dołączenia omawianego maila z dnia 28 grudnia 2021 r.

Zakład pominął również całkowicie kwestię przeanalizowania czy wystąpiła przesłanka do zastosowania art. 58 §1 i §2 k.p.a., tj. czy stanowisko skarżącej można uznać za wniosek o przywrócenie terminu złożony w trybie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a jego celem jest dopełnienie czynności, o której jest mowa w art. 31zq. ust. 3 ustawy Covid 19.

W ocenie Sądu, organ nie wykazał także czy B. L. miała umocowanie do reprezentowania skarżącej. Co prawda w zaskarżonej decyzji wskazano, że "Działając na podstawie pełnomocnictwa (ZUS PEL z dnia 22.03.2019 r.) Państwa księgowa przesłała do ZUS deklarację za maj 2020 r.", jednakże w aktach administracyjnych brak jest potwierdzenia tego faktu. Organ nie dołączył bowiem do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego przez organ odpisu pełnomocnictwa na które się powołuje w uzasadnieniu.

Uchylając poprzednią decyzję Zakładu Sąd wskazał także, że "w decyzji I instancyjnej organ, jako dokument, który zgodnie z art. 31zq. ust. 3 w zw. z art. 31zo. ust. 1 ustawy Covid 19 winien być przesłany do Zakładu do 30 czerwca 2020 r. wskazał deklarację ZUS DRA za maj 2020 r. Tymczasem w decyzji II instancyjnej jest już mowa o dwóch deklaracjach ZUS DRA i ZUS RCA za miesiąc maj 2020 r.". Oceniając zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że organ również i tych wytkniętych poprzednio przez Sąd wątpliwości nie wyjaśnił.

Dodatkowo ponownie, za uzasadnieniem zawartym w uchylającym wyroku z 17 czerwca 2021 r., stwierdzić należy, że "Nie można też tracić z pola widzenia tego, że przepisy ustawy Covid 19 są rozwiązaniami o szczególnym charakterze. Mają one na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii Covid 19. Jej założeniem było udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego różnym podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem Covid 19, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483, ze zm.) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej".

Końcowo zaś Sąd w wyroku z dnia 17 czerwca 2021r. stwierdził, że "W świetle powyższych wywodów, aby rozstrzygnąć przedmiotową sprawę Sąd musiałby najpierw ustalić jej stan faktyczny, a następnie dokonać jego subsumpcji pod mający zastosowanie w sprawie przepis art. 31zo. ust 1 w zw. z art. 31zq. ust. 3 ustawy Covid 19. Przyjęty na tle wykładni tych przepisów pogląd musiałby też zostać połączony ze stosowną argumentacją. To jednak, jak już wyżej wskazano nie jest jego rolą. Sąd nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego sąd. Nie jest też władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS, który po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, kierując się wskazaniami Sądu, zawartymi w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, wyda stosowne rozstrzygnięcie zawierające, w szczególności uzasadnienie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a.".

Wywody poczynione w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r. dalej pozostają w pełni aktualne.

Podsumowując, zarzuty podniesione w skardze należało uznać za zasadne, natomiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład winien zastosować się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia oraz w orzeczeniu wydanym przez Sąd uprzednio.

Biorąc zatem pod uwagę, iż organ naruszył przepisy art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy – uchylił zaskarżoną decyzję.