Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2128/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 2 i 3; art. 676
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 49 ust 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi D. B. i J. B. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...]sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Finansów zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak: [...], po rozpoznaniu odwołania D. B. i J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia opłat legalizacyjnych:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 5 decyzji Wojewody [...];

2. odmówił umorzenia w całości oraz w części opłaty legalizacyjnej w wysokości 250.000 zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...]

Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Postanowieniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: "PINB w C.") z dnia [...] marca 2016., [...] marca 2016 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] maja 2016 r. i z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz postanowieniami [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z dnia [...] maja 2016 r. oraz z dnia [...] stycznia 2017 r. ustalono dla D. i J. B. (dalej jako "skarżący") opłaty legalizacyjne związane z samowolą budowlaną skarżących.

Skarżący pismami z dnia z dnia [...] kwietnia 2016 r., [...] kwietnia 2016 r., [...] maja 2016 r., [...] sierpnia 2016 r., [...] października 2016 r. oraz z dnia [...] lipca 2017 r. złożyli wnioski o umorzenie ww. opłat legalizacyjnych.

Po przeprowadzeniu analizy sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej D. i J. B.., Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda", "organ I instancji") decyzją z dnia [...] marca 2018 r., na podstawie art. 104 §1 k.p.a., art. 67a §1 pkt 3, w związku z art. 67b §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm., dalej "o.p.") oraz art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, ze zm., dalej "p.b."), art. 3 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r., str. 1):

1. umorzył w całości opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł ustaloną postanowieniem PINB w C. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową wagi samochodowej,

2. umorzył w całości opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł postanowieniem [...] WINB z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową baterii sześciu silosów,

3. umorzył w całości opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł ustaloną postanowieniem [...] WINB z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową baterii pięciu silosów,

4. umorzył w całości opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł ustaloną postanowieniem PINB w C. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową wiaty stalowej,

5. umorzył w części tj. w kwocie [...] zł opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł ustaloną postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową budynku załadunkowo-rozładunkowego,

6. odmówił umorzenia całkowitego oraz częściowego opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową budynku gospodarczego,

7. odmówił umorzenia całkowitego oraz częściowego opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C[. z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową budynku garażowo-socjalnego,

8. odmówił umorzenia całkowitego oraz częściowego opłaty legalizacyjnej w wysokości 2[...]zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...], w związku z samowolną budową budynku magazynowego,

9. odmówił umorzenia całkowitego oraz częściowego opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł ustalonej postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] w związku z samowolną budową budynku wagowego z pomieszczeniem biurowym,

10. odmówił umorzenia całkowitego oraz częściowego opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...].

W bardzo obszernym uzasadnieniu decyzji Wojewoda bardzo szczegółowo zanalizował sytuację rodzinna, majątkową i finansową skarżących oraz osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Ustalono, że J. B. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "J." J. B. w zakresie handlu zbożami, opałem, nawozami i innymi środkami do produkcji rolnej. Przedsiębiorstwo skarżącego zatrudnia [...] osoby. W roku 2016 przy przychodach w wysokości [...] zł poniósł strat w wysokości [...] zł D. B. nie pracuje zawodowo, prowadzi gospodarstwo rolne, gdzie uprawiane są zboża.

Organ I instancji, przywołując treść art. 67a § 1 o.p. u i wskazując na przesłankę "ważnego interesu strony", wskazał, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności ze względu na ważny interes strony. Poziom życia skarżących jest wysoki, świadczy o tym m.in. wyposażenie zamieszkałych domów, wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych na utrzymanie rodziny. Ponadto skarżący posiadają znaczny majątek w postaci gruntów i budynków. Pomimo wykazanego przez J. B. ujemnego wyniku finansowego za 2016 r. prowadzonej przez niego działalności, przedsiębiorstwo prężnie działa, o czym świadczy m.in. bieżące regulowanie zobowiązań firmy. Zobowiązania długoterminowe firmy uległy znacznemu zmniejszeniu z [...] zł w 2015 r. na [...] zł na koniec roku 2016, tj. o [...] zł. Natomiast zobowiązania krótkoterminowe uległy w badanym okresie zwiększeniu z [...] zł w 2015 r. na [...] zł na dzień 31.08.2016 r., a z końcem 2016 r. zmalały do kwoty [...] zł, co świadczy o wywiązywaniu się z płatności na bieżącą działalność firmy.

Ponadto na podstawie przedłożonej dokumentacji widoczne jest, iż na koniec października 2017 r. firma osiągnęła zysk netto w wysokości [...] zł. Przedstawione przez skarżącego zobowiązania kredytowe są zaciągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednakże fakt, iż kredyty są spłacane na bieżąco, w miejsce spłaconych zaciągane są nowe, bądź też podwyższane są limity już istniejących kredytów, zdaniem organu świadczy o rozwoju firmy, jej wypłacalności i płynności, a co za tym idzie o dobrej kondycji. Przedsiębiorstwo skarżącego zaopatrzone jest w liczne pojazdy służące prowadzonej działalności m.in. ciągniki siodłowe i naczepy, które wykazują znaczną wartość. Ponadto Wojewoda podkreślił, że w skład gospodarstwa domowego wchodzą trzy osoby młode, zdolne do pracy. W rodzinie nie występują również choroby, które uniemożliwiałyby zarobkowanie oraz znacznie obciążałyby budżet rodziny.

Natomiast rozpatrując przesłankę "ważnego interesu publicznego" Wojewoda podniósł, że skarżący wznosili bezprawnie kolejne budynki na przestrzeni lat tj.: w latach 1998-2002 została wybudowana wiata stalowa, w okresie od 1999 r. do 2004 r. - budynek wagowy, w latach 2002-2004 powstał budynek załadunkowo-rozładunkowy, budynek garażowo-socjalny, waga samochodowa oraz usytuowano baterie pięciu silosów, natomiast w okresie od 2004 do 2009 r. - bateria sześciu silosów oraz budynek gospodarczy, zaś w latach 2013¬2014 został wybudowany budynek magazynowy. W ten sposób powstał kompleks składu zbóż.

Jak wynika z postanowień ustalających skarżącym opłaty legalizacyjne, inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w C. przeprowadzili oględziny ww. inwestycji w dniach 18 stycznia 2013 r., 6 czerwca 2014 r. i 23 czerwca 2014 r. skarżący nie posiadali na żaden z ww. budynków i budowli pozwolenia na budowę, Ponadto mając świadomość, ze naruszają przepisy prawa, rozwijali przedsiębiorstwo inwestując m.in. w silosy, zawierając nowe umowy leasingowe na naczepy ciężarowe, ciągniki siodłowe, zaciągała kredyty bądź podwyższali limit już istniejących, na bieżąco realizowali swoje zobowiązania cywilnoprawne, a tym samym nie poczuwali się w obowiązku uiszczenia chociażby części ustalonych opłat legalizacyjnych.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę skalę naruszenia przepisów prawa (ilość samowolnie zrealizowanych inwestycji) oraz fakt, że D. i J. B. świadomie złamali prawo, Wojewoda stanął na stanowisku, że skarżący powinni ponieść konsekwencje popełnionych czynów poprzez zapłatę należności wynikającej z ustalonych opłat legalizacyjnych.

Jednakże organ I instancji podniósł, że rozważając przesłankę interesu publicznego należy także uwzględnić skutki, jakie może spowodować odmowa udzielenia wnioskowanej ulgi. Nie leży w interesie publicznym przyczynienie się do sytuacji, w której strona po uregulowaniu przedmiotowych opłat legalizacyjnych byłaby zmuszona do likwidacji prowadzonego przedsiębiorstwa.

Zdaniem Wojewody fundamentalne znaczenie ma tutaj fakt, że przedsiębiorstwo J. B. zatrudnia [...] osoby, zatem jego likwidacja mogłaby przyczynić się do zwiększenia bezrobocia na terenie powiatu c., a tym samym przyczynić się do ubóstwa osób zatrudnionych oraz ich rodzin, szczególnie że powiat c. należy do rejonów województwa [...] o wysokim stopniu bezrobocia (na dzień 30 czerwca 2016 r. stopa bezrobocia wynosiła wówczas 15,5 %).

W ocenie Wojewody, biorąc pod uwagę profil działalności przedsiębiorstwa J.J. B., jego wielkość i wyposażenie, należy również przyjąć, że likwidacja tego przedsiębiorstwa znacząco ujemnie wpłynęłaby na działalność rolniczą na terenie działania tego przedsiębiorstwa. Istnienie przedsiębiorstwa skupującego zboże na rynku lokalnym znacznie ułatwia sprzedaż okolicznym rolnikom w szczególności zboża, a tym samym sprzyja rozwojowi produkcji rolnej na danym terenie zwiększając zamożność rolników. Ponadto w ocenie Wojewody [...] również duże znaczenie ma zasilanie w szczególności lokalnych samorządów opłatami i podatkami związanymi z działalnością przedsiębiorstwa J.J. B..

Wobec powyższego Wojewoda uznał, że pomimo faktu, iż skarżący naruszyli przepisy ustawy Prawo budowlane, co bezspornie jest czynem społecznie szkodliwym, należy wziąć pod uwagę czynnik ludzki, jakim jest w tym wypadku oddziaływanie przedsiębiorstwa na okoliczną społeczność poprzez m.in. zatrudnianie pracowników, czy ułatwianie zbycia płodów rolnych okolicznym rolnikom. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę sytuację finansową firmy, a przede wszystkim wysokość zaciągniętych kredytów, jednorazowa zapłata tak dużej kwoty opłat legalizacyjnych jest niemożliwa do zrealizowania bez konsekwencji utraty płynności firmy. Zaś utrata płynności przedsiębiorstwa może doprowadzić do likwidacji tego przedsiębiorstwa i tym samym likwidacji miejsc pracy, a co za tym idzie wzrostu bezrobocia na tym terenie i zubożenia rodzin zatrudnionych pracowników oraz utrudnienia działalności okolicznym rolnikom.

Wojewoda podniósł, że biorąc pod uwagę fakt, że J. B. prowadzi działalność gospodarczą pn. J.-P. J. B. w zakresie handlu zbożami, opałem, nawozami i innymi środkami do produkcji rolnej oraz w zakresie transportu drogowego towarów, a przedmiotowe budynki i budowle objęte postępowaniem legalizacyjnym służą prowadzeniu działalności gospodarczej, wniosek skarżących o umorzenie nałożonych opłat legalizacyjnych w łącznej wysokości [...] zł, był rozpatrywany pod kątem art. 67b § 1 pkt 2 o.p., który odsyła KS do bezpośrednio obowiązujących aktów prawa wspólnotowego dotyczącego pomocy w ramach zasady de minimis. W przedmiotowym przypadku aktem takim jest rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013 r., str. 1), zwane dalej rozporządzeniem Nr 1407/2013. Dodatkowo zastosowanie mają tu przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 362).

Dla uznania danej pomocy za pomoc publiczną podlegającą regulacjom unijnym wystarczy stwierdzenie, że pomoc taka może potencjalnie wpłynąć na wymianę handlową między państwami członkowskimi, nawet jeżeli beneficjent nie uczestniczy bezpośrednio w handlu transgranicznym np. zastosowanie ulgi podmiotowi może utrudnić innym podmiotom gospodarczym z innych państw członkowskich wejście na rynek.

Zdaniem Wojewody należało uznać, iż ze względu na obroty przedsiębiorstwa J.J. B. udzielenie ulg w spłacie należności temu przedsiębiorstwu obniży koszty działalności tego przedsiębiorstwa, co może wpłynąć na podniesienie cen skupu lub obniżenie cen sprzedaży i tym samym utrudnić wejście na rynek podmiotom z innych państw członkowskich. Dlatego też udzielenie ulgi temu przedsiębiorstwu spełnia przesłanki pomocy publicznej z art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013 całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200 000 EUR w okresie trzech lat podatkowych. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej równowartość pomocy w euro ustala się według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu udzielenia pomocy. Zatem skarżącym może być przyznana pomoc de minimis w kwocie do [...] zł.

W związku z powyższym Wojewoda wziął pod uwagę całkowite umorzenie czterech opłat legalizacyjnych w łącznej wysokości [...] zł, w tym trzech po [...] zł i jednej w kwocie [...] zł, kierując się tym, które z przedmiotowych budowli czy budynków powinny zostać zalegalizowane w możliwie najszybszym terminie z punktu widzenia prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa J.J.B. (dotyczyło to budowy: wagi samochodowej, baterii sześciu silosów, baterii pięciu silosów, wiaty stalowej).

Natomiast biorąc pod uwagę pozostałą kwotę z 200.000 EUR możliwą do umorzenia, Wojewoda uznał, że częściowe umorzenie należności w wysokości 250.000 zł, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...] w związku z samowolną budową budynku załadunkowo-rozładunkowego, jest zasadne, gdyż po dokonaniu zapłaty pozostałej części przedmiotowy budynek będzie mógł zostać zalegalizowany w krótszym odstępie czasu, a stanowi on również bardzo ważny element kompleksu składu zbóż.

Skarżący pismem z dnia 21 marca 2018 r. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Postawili zarzuty:

- niezastosowania w stosunku do D. B. art. 67a § 1 pkt. 3 o.p. przez błędne nieprzyznanie D. B. ulgi w spłacie opłat legalizacyjnych lub jej ograniczenie (wspólnie z J. B.) do limitu przewidzianego w reżimie pomocy de minimis obowiązującej dla przedsiębiorców, a nie na zasadach ogólnych, kiedy nie jest ona przedsiębiorcą tylko rolnikiem. W związku z tymi powinna uzyskać umorzenie opłat legalizacyjnych w pozostałej części nieumorzonej J. B. ze względu na limit 200.000 Euro. Ewentualnie powinni o| wspólnie uzyskać umorzenie opłat legalizacyjnych bez limitu przynależnego przedsiębiorcy]

- niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013 poprzez nieuwzględnienie że przedsiębiorstwo prowadzone przez J. B. i gospodarstwo rolne prowadzone przez D. B. nie stanowi jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o przyznawaniu pomocy de minimis, zatem każde z nich może i powinno uzyskać oddzielnie pomoc de minimis w zakresie umorzenia opłat legalizacyjnych.

- niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1408/2013 przez niezastosowanie tego przepisu i niezastosowania do D. B.pomocy de minimis w postaci ulgi obejmującej umorzenie o legalizacyjnych do limitu 15.000 Euro.

Przekazując odwołanie Wojewoda [...] poinformował Ministra Finansów, iż wydając przedmiotową decyzję udzielił pomocy publicznej de minimis maksymalnej jaka była dopuszczalna w roku 2018, bowiem w toku postępowania skarzący złożyli oświadczenie, iż w latach 2016, 2017 i 2018 nie uzyskali żadnej pomocy publicznej. W dniu [...]marca 2018 r., tj. po wydaniu zaskarżonej decyzji, podczas wprowadzania sprawozdania o udzielonej pomocy publicznej podmiotowi J.J. B. do aplikacji SHRIMP (System Harmonogramowania, Rejestracji i Monitorowania i Pomocy Publicznej) ujawniono, że podmiot ten otrzymał w latach 2016-2017 następującą pomoc de minimis:

- w dniu 1 sierpnia 2016 r. przyznaną przez Prezesa Banku [...] w wysokości [...] euro,

- w dniu 10 listopada 2016 r. przyznaną przez Prezesa Banku [...] w wysokości [...] euro,

- w dniu 29 czerwca 2017 r. przyznaną przez Prezesa Banku [...] w wysokości [...] euro,

- w dniu 5 lipca 2017 r. przyznaną przez Prezesa Banku [...] w wysokości [...]euro,

- w dniu [...] sierpnia 2017 r. przyznaną przez Prezesa Banku [...] w wysokości [...] euro.

Okoliczność przyznania przedsiębiorstwu J. J. B. pomocy de minimis w latach 2016-2017 potwierdzona została przez Bank [...] w W., Departament Gwarancji i Poręczeń. Na dowód Bank [...] przekazał Wojewodzie [...] kserokopie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis. W związku z powyższym, w ocenie Wojewody umorzenie opłat legalizacyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem mogło nastąpić do kwoty [...] EUR, a nie do kwoty [...] EUR, jak to przyjął Wojewoda w decyzji z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] Wojewoda wniósł o odstąpienie od zasady orzekania na korzyść strony w przedmiotowej sprawie w przypadku orzekania przez Ministra Finansów co do istoty sprawy, bowiem w ocenie Wojewody [...] zaistniały przesłanki rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję uzasadniające odstąpienie od zasady orzekania na korzyść strony.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów z dokumentów stanowiących umowy kredytowe, aneksy do umów kredytowych a także zaświadczeń o pomocy de minimis na okoliczność, że pomoc publiczna de minimis udzielona J. B. przez Bank [...] sprowadziła się do poręczeń części jego kredytów zaciągniętych w P., które są terminowo spłacane przez J. B., a zatem pomoc ta nie polega na uzyskaniu wypłaty jakiejkolwiek pomocy publicznej J. B., przez jakąkolwiek instytucję. W ocenie skarżących J. B. pomocy tej, której wypłaty nie otrzymał, nie ujął w oświadczeniu w sprawie pomocy de minimis, wobec czego postulowane przez Wojewodę zastosowania art. 139 K.p.a. nie jest zasadne.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] w części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 5 przedmiotowej decyzji oraz odmówił umorzenia w całości oraz w części opłaty legalizacyjnej wysokości [...] zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...].

W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy podniósł, że w niniejszej sprawie, w oparciu o oświadczenia skarżących, Wojewoda [...] ustalił, że D. i J. B. nie otrzymali w okresie ostatnich trzech lat podatkowych, tj. w latach 2016 - 2018, żadnej pomocy publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] uznał, że w niniejszej sprawie udzielona pomoc w postaci umorzenia ustalonych opłat legalizacyjnych jest możliwa do limitu wynoszącego [...] EUR i umorzył opłatę legalizacyjną w całości i w części w wysokości [...] zł brutto, stanowiącej równowartość [...] EUR. Jednakże zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, iż po wydaniu decyzji I instancji i, ujawnione zostały nowe okoliczności wskazujące, że podmiot ten otrzymał w latach 2016-2017 następującą de minimis przyznaną przez Prezesa Banku [...], co potwierdzają kopie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis otrzymanych od Banku [...] w [...], Departament Gwarancji i Poręczeń, w których Bank potwierdził przyznanie przedsiębiorstwu J.J. B. pomocy de minimis w latach 2016 - 2017.

Organ podkreślił, że przy ustalaniu limitu pomocy de minimis, jaka może być udzielona jednemu podmiotowi w danym roku kalendarzowym, bierze się pod uwagę pomoc de minimis uzyskaną przez ten podmiot w danym roku kalendarzowym oraz w dwu poprzednich latach kalendarzowych. W związku z powyższym, w świetle rozporządzenia Nr 1407/2013, w ocenie Ministra Finansów umorzenie opłat legalizacyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem mogło nastąpić do kwoty [...] EUR, a nie do kwoty [...] EUR, jak to przyjął Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] marca 2018 r.. Zdaniem Ministra Finansów należy, iż decyzja Wojewody [...] z dnia 5 marca 2018 r. rażąco narusza prawo oraz rażąco narusza interes społeczny, co powoduje iż zaistniały przesłanki uzasadniające orzeczenie na niekorzyść Strony. Powyższa konkluzja wynika a contr ario z treści przepisu art. 139 k.p.a., stanowiącego, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Cytowany przepis stanowi emanację zasady reformationis in peius, zakazującej organowi apelacyjnemu wydania decyzji, której treść byłaby bardziej niekorzystna dla strony odwołującej się, niż decyzja wobec niej pierwotna. Organ odwoławczy zauważam, że przedmiotowy zakaz nie jest bezwzględny. Doznaje on ograniczeń, gdy zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zdaniem organu jakiekolwiek naruszenie prawa lub interesu społecznego Nie stwarza możliwość zmiany decyzji na niekorzyść odwołującego się, lecz jedynie naruszenie rażące, kwalifikowane.

Zdaniem organu odwoławczego z taką sytuacją, tzn. z okolicznością iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Umorzenie opłat legalizacyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem nastąpiło do kwoty [...] EUR, zaś zgodnie z prawem mogło nastąpić do kwoty [...]EUR, co powoduje, iż rozstrzygnięcie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013, zaś stan taki powoduje niemożność zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Zdaniem Ministra Finansów okoliczność udzielenia pomocy de minimis została potwierdzona stosownymi zaświadczeniami wydanymi przez uprawnioną instytucję. Subiektywna ocena strony czy dane wsparcie stanowi pomoc de minimis czy też nie, pozostaje bez znaczenia wobec obiektywnych kryteriów kwalifikowania danego wsparcia jako pomocy publicznej. Pomoc publiczna może być udzielana w różnych formach, w tym w rzeczonej formie poręczenia zobowiązań kredytowych wnioskodawcy, co wynika m.in. z Obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji (Dz.U.UE.C.2008.155.10).

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli D. B. i J. B..

Podnieśli zarzuty:

1. naruszenia art. 139 k.p.a. poprzez orzeczenie na niekorzyść strony skarżącej, podczas gdy nie zaistniały w przedmiotowej sprawie okoliczności uzasadniające odstąpienie od zasady reformationis inpeius,

2. niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013 poprzez odmowę umorzenia' opłat legalizacyjnych ustalanych wobec skarżących ponad kwotę 625.000 zł, podczas gdy nawet przy uwzględnieniu pomocy Prezesa Banku [...]lat 2016-2017 jako pomoc de minimis w rozumieniu ww. rozporządzenia skarżącym można nadal udzielić pomocy w wysokości [...] zł,

3. niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013 poprzez uznanie, że pomoc w postaci poręczenia kredytów przez Prezesa Banku [...] jest pomocą de minimis w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy poręczenie kredytu terminowo spłaconego przez J. B. nie polega na wypłaci, jakiejkolwiek pomocy publicznej na rzecz skarżącego ani nie uszczupla w żaden sposób wpływów budżetowych,

4. niezastosowania w stosunku do D. B.art. 67a § 1 pkt. 3 o.p. przez błędne nieprzyznanie D. B. ulgi w spłacie opłat legalizacyjnych lub jej ograniczenie (wspólnie z J. B.) do limitu przewidzianego w reżimie pomocy de minimis obowiązującej dla przedsiębiorców, a nie na zasadach ogólnych, kiedy nie jest ona przedsiębiorcą tylko rolnikiem, w związku z czym powinna uzyskać umorzenie opłat legalizacyjnych w pozostałej części nieumorzonej J. B. ze względu na limit 200.000 Euro. Ewentualnie powinni oni wspólnie uzyskać umorzenie opłat legalizacyjnych bez limitu przynależnego przedsiębiorcy;

5. niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013 przez nieuwzględnienie, ze przedsiębiorstwo prowadzone przez J. B. i gospodarstwo rolne prowadzone przez D. B. nie stanowią jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o przyznawaniu pomocy de minimis, a zatem każde z nich może i powinno uzyskać oddzielnie pomoc de minimis w zakresie umorzenia opłat legalizacyjnych,

6. niezastosowania art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1408/2013 przez niezastosowanie tego przepisu i niezastosowanie dla D. B. pomocy de minimis w postaci ulgi obejmującej umorzenie opłat legalizacyjnych do limitu 15.000 Euro.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji w częściach odmawiających całkowitego oraz częściowego umorzenia ustalonych dla skarżących opłat legalizacyjnych i zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że uzasadnienie odstąpienia od zasady zakazu reformationis in peius nie spełnia wymogu nałożonego przez orzecznictwo - nie jest wyczerpujące. Podkreśłił że udzielenie pomocy przez Prezesa B[...] miało miejsce w latach 2016-2017, a zatem nie jest to okoliczność nowa dla organu. Nie można uznać, że była to nieznana w dniu wydawania zaskarżonej organowi I instancji wiadomość, ponieważ organ w prosty sposób mógł się z tą okolicznością zapoznać.

Zdaniem skarżących dokonane od Prezesa Banku [...] poręczenie w rzeczywistości było tylko pomocą hipotetyczną, aktualizującą się w przypadku braku zapłaty przez stronę zobowiązań kredytowych. W niniejszej sprawie J. B. na bieżąco regulował wszystkie objęte poręczeniem Prezesa B[...] zobowiązania, a w chwili obecnej zupełnie je spłacił. Poręczone kredyty zostały spłacone i w chwili obecnej nie istnieją, a skarżący nie doprowadził do sytuacji aby wskutek jego działań bądź zaniechań finanse publiczne zostały uszczuplone aby spłacić poręczone zobowiązania.

Skarżący podnieśli, że zgodnie z wyliczeniami, nawet gdyby uznać, że udzielona przez Prezesa Banku [...] w latach 2016-2017 pomoc w postaci poręczenia kredytów w Banku [...] stanowi pomoc de minimis w rozumieniu art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1407/2013, ulgi w postaci umorzenia opłat legalizacyjnych można stronie udzielić do kwoty wskazanej przez Wojewodę [...] do wysokości równowartości [...] euro przeliczonych według kursu NBP z dnia wydawania decyzji. Kurs z dnia 5 marca 2018 roku wynosił 4,1895 zł. Pomoc udzielona stronie możliwa była zatem do kwoty [...] zł. Zaskarżoną decyzją organ pozostawił w mocy decyzję Wojewody [...] umarzającą opłaty legalizacyjne w łącznej kwocie [...] zł, mimo iż możliwe było to do kwoty [...] zł. Nie przedstawiony został w zaskarżonej decyzji żaden argument lub twierdzenia uzasadniające brak umorzenia opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2016 roku, znak sprawy: [...] w części tj. do kwoty [...]zł.

Skarżący wskazali, że wnioski o umorzenie opłat legalizacyjnych zostały złożone przez małżonków B. jako osoby fizyczne pozostające w pozostające w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej, a zatem należy do nich stosować art. § 67a § 1 o.p., a nie art. 67b o.p. D. B. nie jest i nigdy nie była przedsiębiorcą, a została obciążona opłatami legalizacyjnymi, dlatego że nieruchomości samowolnie wybudowane przez J. B. stanowią współwłasność łączną małżonków w ramach obowiązującego w ich małżeństwie ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Stąd też w stosunku zdaniem skarżących do D. B. nie ma zastosowania tryb ulg w spłacie zobowiązań podatkowych (opłaty legalizacyjnej) przewidziany w art. 67b Ordynacji podatkowej, a tym samym jakiekolwiek limity pomocy de minimis. Mimo istotnej ulgi przyznanej J. B., wydaje się, że wniosek o umorzenie opłat legalizacyjnych w zakresie żądania J. B. także nie powinien być traktowany, jako wniosek w ramach pomocy de minimis z następujących względów:

Po pierwsze; opłaty legalizacyjne oraz ich ewentualne umorzenie niepodzielnie dotyczy J. i D. B., a zatem brak atrybutu przedsiębiorcy u jednego z wnioskodawców wyklucza tryb rozpoznania wniosku według przepisów Ordynacji podatkowej adresowanych do przedsiębiorców.

Po drugie; art. 49c ust. 2 Prawa budowlanego expressis verbis stanowi o wniosku o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej, o którym mowa w § 67a § 1 o.p., a zatem na zasadach ogólnych, a nie przewidzianych dla przedsiębiorców przez art. 67b o.p.

Po trzecie; umorzenie opłaty legalizacyjnej nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ nie spełnia jednocześnie wszystkich warunków przewidzianych w tym przepisie, ponieważ nie zakłóca ani nie grozi zakłóceniu konkurencji przez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów.

Zdaniem skarżących z tego powodu art, 67b o.p. rozróżnia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych dla przedsiębiorców, na te które stanowią pomoc publiczną oraz te, które pomocą taką nie są. J. B. wniósł o ulgę w opłacie legalizacyjnej, ponieważ jednorazowa zapłata kwoty łącznej [...] zł opłat legalizacyjnych spowoduje jego upadłość i trudną sytuację jego, jego rodziny oraz kilkudziesięciu pracowników i ich rodzin. W przypadku wystąpienia o udzielenie pomocy publicznej przez przedsiębiorcę znajdującego się w trudnej sytuacji, wnioskowanej pomocy nie można traktować jako pomocy de minimis, o której mowa w art. 67b § 2 pkt. 2 o.p. nawet jeżeli spełnione zostały pozostałe warunki pomocy de minimis określone w Rozporządzeniu 1998/2016. Jeżeli wniosek nie dotyczy w rzeczywistości pomocy publicznej, to wymogi określone w przepisach unijnych dla tego typu ulg nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego w związku z powyższym do rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie nie mają zastosowania warunki, tryb i limity przewidziane w przepisach unijnych dla pomocy publicznej de minimis. Pogląd wyrażony przez Wojewodę, a sprowadzający się do tego, że każdy wniosek, bez wyjątku, przedsiębiorcy o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych (opłat legalizacyjnych) powinien podlegać rygorom pomocy de minimis powodowałby, że przepis art. 67b § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej byłby martwy, a to naruszałoby zasadę domniemania racjonalnego ustawodawcy.

Ponadto zdaniem skarżących skoro w zaskarżonej decyzji słusznie przyjęto, że przedsiębiorstwo prowadzone przez J. B. i gospodarstwo rolne prowadzone przez D. B. nie stanowią jednego przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o przyznawaniu pomocy de minimis, to a contrario stanowią one oddzielne przedsiębiorstwa. Do gospodarstwa rolnego miałoby wówczas zastosowanie rozporządzenie Nr 1408/2013. Ze względu na powyższe jeżeliby nawet stosować w niniejszej sprawie trzyletnie limity pomocy de minimis, to dla J. B. wynosi on [...] EUR na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013, a dla D. B. 15.000 EUR na podstawie at. 3 ust. 2 Rozporządzenia nr 1408/2013. Łącznie zatem 215.000 EUR, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji 200.000 EUR.

Zdaniem skarżących suma umorzenia opłat legalizacyjnych na poziomie [...] zł nie zapobiegnie w żaden sposób upadłości J. B., a tym samym nadal aktualne będą skutki wskazane przez organy w zaskarżonej decyzji i decyzji Wojewody [...], zagrażające interesowi publicznemu ponieważ do zapłaty pozostaną opłaty legalizacyjne w łącznej kwocie [...] zł, a to przekracza zdolności gospodarcze skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organów stanowił art. 67a § 1 pkt 2 i 3 o.p., zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek bądź też umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podkreślić należy, że dopiero w związku z nowelizacją Prawa budowlanego, dokonaną ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), obowiązującą od dnia 28 czerwca 2015 r., powstała możliwość zastosowania ulgi w płatności opłaty legalizacyjnej. Wynika to z dodanego ustawą nowelizującą przytoczony art. 49c.

W obecnym więc stanie prawnym, do opłat legalizacyjnych za samowolę dotyczącą obiektów objętych pozwoleniem na budowę, można stosować przepisy działu III Ordynacji podatkowej, regulujące problematykę zobowiązań podatkowych. Wskazany w ustawie organ jest uprawniony - na wniosek osoby zobowiązanej do zapłaty opłaty – do odroczenia terminu płatności opłaty legalizacyjnej, rozłożenia jej na raty, udzielenia ulg w spłacie, a nawet umorzenia całej opłaty. Należy jednakże brać pod uwagę, że orzeczenie organu w tym przedmiocie musi być za każdym razem uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Orzekając w przedmiotowej sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko, wyrażone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 2016 r. VII SA/Wa 465/16 (CBOSA), uznając, że decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być w żadnym wypadku dowolna i powinna być każdorazowo poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ administracyjny jest zobowiązany dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim – rzecz jasna - sytuację majątkową wnioskodawcy. Po dokonaniu takich ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny - stosownie do hipotezy art. 7 k.p.a. Ocena wagi interesu strony lub interesu publicznego musi być poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych - art. 77 § 1 k.p.a.

Jak słusznie stwierdził WSA w Warszawie w wyżej powołanym wyroku: "w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaś za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publiczny należy uznać taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".

To stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Podkreślić należy, że ze stanowiska Wojewody [...] zawartego w decyzji I instancji wynika, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności ze względu na ważny interes strony. Poziom życia skarżących jest wysoki, a firma skarżącego J. B. prężnie działa,

Natomiast rozpatrując przesłankę "ważnego interesu publicznego" Wojewoda podniósł, że biorąc pod uwagę skalę naruszenia przepisów prawa (ilość samowolnie zrealizowanych inwestycji) oraz fakt, że D. i J. B. świadomie złamali prawo, skarżący powinni ponieść konsekwencje popełnionych czynów poprzez zapłatę należności wynikającej z ustalonych opłat legalizacyjnych. Jednakże przedsiębiorstwo J. B. zatrudnia [...] osoby, zatem jego likwidacja mogłaby przyczynić się do zwiększenia bezrobocia na terenie powiatu c., a tym samym przyczynić się do ubóstwa osób zatrudnionych oraz ich rodzin. Ponadto likwidacja tego przedsiębiorstwa znacząco ujemnie wpłynęłaby na działalność rolniczą na terenie działania tego przedsiębiorstwa. Wojewoda uznał, że pomimo faktu, iż skarżący naruszyli przepisy ustawy Prawo budowlane, co bezspornie jest czynem społecznie szkodliwym, należy wziąć pod uwagę czynnik ludzki, jakim jest w tym wypadku oddziaływanie przedsiębiorstwa na okoliczną społeczność poprzez m.in. zatrudnianie pracowników, czy ułatwianie zbycia płodów rolnych okolicznym rolnikom. Zdaniem organu, biorąc pod uwagę sytuację finansową firmy, a przede wszystkim wysokość zaciągniętych kredytów, jednorazowa zapłata tak dużej kwoty opłat legalizacyjnych jest niemożliwa do zrealizowania bez konsekwencji utraty płynności firmy. Zaś utrata płynności przedsiębiorstwa może doprowadzić do likwidacji tego przedsiębiorstwa i tym samym likwidacji miejsc pracy, a co za tym idzie wzrostu bezrobocia na tym terenie i zubożenia rodzin zatrudnionych pracowników oraz utrudnienia działalności okolicznym rolnikom.

Skarżący nie postawili zarzutów co do ww. stanowiska organu I instancji, potwierdzonego następnie w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności ze względu na ważny interes strony, natomiast spełniona została przesłanka ważnego interesu publicznego.

Zarzuty skarżących zawarte zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji jak i w skardze wskazują na brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 67b o.p., do którego stosowania odsyła art. 67a § 1 o.p. oraz przepisów rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.

Zgodnie z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą można udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a ustawy Ordynacja podatkowa, które stanowią pomoc de minimis w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. W przedmiotowym przypadku aktem takim jest rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Dodatkowo zastosowanie mają tu przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej.

Sąd podziela stanowisko organów, które wskazały, że J.. B.prowadzi działalność gospodarczą pn. J.J. B. w zakresie handlu zbożami, opałem, nawozami i innymi środkami do produkcji rolnej oraz w zakresie transportu drogowego towarów, a przedmiotowe budynki i budowle objęte postępowaniem legalizacyjnym służą prowadzeniu działalności gospodarczej, wobec czego wnioski skarżących o umorzenie nałożonych opłat legalizacyjnych w łącznej wysokości [...]zł, był rozpatrywany pod kątem art. 67b § 1 pkt 2 o.p., która odsyła do bezpośrednio obowiązujących aktów prawa wspólnotowego dotyczącego pomocy w ramach zasady de minimis, tj. do ww. rozporządzenia Nr 1407/2013.

Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skarżących, iż umorzenie opłat legalizacyjnych, które zostały ustalone w związku z samowolną budową budynków i budowli wchodzących w skład kompleksu składu zbóż, nie stanowi pomocy w ramach zasady de minimis, o której mowa w art. 67b § 1 pkt 2 o.p., wskazać należy iż jest on bezzasadny.

Zasady dopuszczalności udzielania pomocy publicznej reguluje Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który w art. 107 ust. 1 stanowi, że z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w Traktatach, wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi. Oznacza to, iż wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega przepisom dotyczącym pomocy publicznej, o ile jednocześnie spełnione są następujące przesłanki:

- udzielane jest ono przez Państwo lub ze środków państwowych;

- przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku;

- ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów);

- grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi UE.

Ocena, czy dane wsparcie finansowe będzie stanowiło pomoc publiczną, powinna być dokonywana indywidualnie w każdym przypadku, w oparciu o powyższe cztery przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 Traktatu.

Jednakże szczególną postać pomocy stanowi pomoc de minimis, udzielana poza programami pomocowymi i pomocą indywidualną, która z uwagi na niewielkie kwoty pomocy, nie ma potencjalnego wpływu na konkurencję i wymianę handlową między państwami członkowskimi. Jak już wskazano, przepisy dotyczące udzielania pomocy de minimis określone zostały w rozporządzeniu Nr 1407/2013. Uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 107 ust. 1 Traktatu i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w niniejszym rozporządzeniu. Całkowite kwoty pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu podmiotowi są zróżnicowane, i zależą od rodzaju prowadzonej przez podmiot ubiegający się o udzielenie pomocy działalności. Co do zasady całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200.000 EUR w okresie trzech lat podatkowych (art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013).

Podkreślić należy, że ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych są jednym z instrumentów udzielania pomocy publicznej. Polegają one nie na bezpośrednim transferze środków publicznych do przedsiębiorcy, lecz przeciwnie - na uszczupleniu wpływów budżetowych. W ocenie Sądu opłata legalizacyjna jest zobowiązaniem publicznoprawnym, a tym samym brak jest jakichkolwiek przesłanek, żeby nie uznać umorzenia opłaty legalizacyjnej za ulgę w spłacie zobowiązania publicznoprawnego stanowiącego pomoc de minimis.

Odnosząc się do zarzutów skarżących, iż D. B. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie powinny mieć do niej zastosowania przepisy art. 67b § 1 pkt 2 o.p oraz rozporządzenia Nr 1407/2013 i w związku z tym powinna uzyskać umorzenie opłat legalizacyjnych w pozostałej części nieumorzonej J. B., ewentualnie powinna uzyskać pomoc de minimis jako oddzielne przedsiębiorstwo do limitu 15.000 EUR, wskazać należy, że są one niezasadne.

Nie uszło uwadze Sądu, że w organy nadzoru budowlanego ustaliły dla skarżących D. B. i J. B. jako inwestorów opłaty legalizacyjne w łącznej wysokości [...] zł związku z samowolną budową budynków i budowli wchodzących w skład kompleksu składu zbóż. Jednakże podnieść należy, że Wojewoda uznał, iż brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowych należności ze względu na ważny interes strony, tj. Ja. B. i D. B., natomiast spełniona została przesłanka ważnego interesu publicznego związana z prowadzoną przez J. B. firmą, co zdaniem Sądu determinuje też konieczność zastosowania wobec całości postępowania zasady wynikającej z art. 67b § 1 pkt 2 i rozporządzenia Nr 1407/2013. Wobec skarżącej D. B. nie ustalono przesłanki ważnego interesu strony jak i przesłanki ważnego interesu publicznego związanego z prowadzoną przez nią działalnością rolniczą, dlatego brak było podstaw do umorzenia w stosunku do niej opłat legalizacyjnych w pozostałej części nieumorzonej J. B., ewentualnie uzyskania pomoc de minimis jako oddzielne przedsiębiorstwo do limitu [...] EUR.

Dodatkowo podkreślić należy, że jak już wyżej wskazano, decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia, w tym także częściowego umorzenia zobowiązania. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że skarżący wznosili bezprawnie kolejne budynki na przestrzeni lat i w ten sposób powstał kompleks składu zbóż. Skarżący mieli świadomość, ze naruszają przepisy prawa, tym samym powinna ponieść konsekwencje popełnionych czynów poprzez zapłatę należności wynikającej z ustalonych opłat legalizacyjnych. Konieczność zapłacenia przez skarżących nieumorzonych opłat legalizacyjnych będzie adekwatnym do przewinienia związanego z bezprawnym wznoszeniem obiektów ciężarem dla nich, szczególnie że ze względu na wyczerpanie limitu pomocy publicznej de minimis nie będą mogli ubiegać się o rozłożenie na raty tych opłat.

Zdaniem Sądu bezzasadny jest zarzut skarżących, że udzielona przez Prezesa Banku [...] w latach 2016-2017 pomoc w postaci poręczenia przez Prezesa Banku [...] poręczenia kredytów w Banku [...]. nie stanowi pomoc de minimis w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, pomoc publiczna może być udzielana w różnych formach, w tym także w formie poręczenia zobowiązań kredytowych, co wynika m. in z Obwieszczenia Komisji w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE do pomocy państwa w formie gwarancji (Dz. U.UE.C.2008.155.10), przepisów ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa praz niektóre osoby prawne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1808 ze zm.) oraz obowiązującego w momencie udzielania poręczeń rozporządzenia Ministra finansów z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie udzielania przez Bank [...] pomocy de minimis w formie gwarancji spłaty kredytów (Dz. U. z 2014 r. poz. 790 ze zm.) Okoliczność udzielenia pomocy de minimis została potwierdzona stosownymi zaświadczeniami wydanymi przez uprawnioną instytucję.

Oddaleniu podlega także zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. Rozstrzygając sprawę na niekorzyść odwołujących się, organ odwoławczy zobowiązany jest wykazać w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w art. 139 in fine k.p.a., dopuszczający rezygnację z zakazu reformationis in peius. Powyższe ma istotne znaczenie dla oceny, czy w danej sprawie organ prawidłowo zastosował art. 139 k.p.a., gdyż nie jakiekolwiek naruszenie prawa lub interesu społecznego stwarza możliwość zmiany decyzji na niekorzyść odwołującego się, lecz wyłącznie naruszenie rażące, kwalifikowane.

Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.

W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Wojewoda [...] wydając decyzję i Instancji ustalił, że D. i J. B. nie otrzymali w okresie ostatnich trzech lat podatkowych, tj. w latach 2016 - 2018, żadnej pomocy publicznej. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda [...] uznał, że w niniejszej sprawie udzielona pomoc w postaci umorzenia ustalonych opłat legalizacyjnych jest możliwa do limitu wynoszącego 200.000,00 EUR i umorzył opłatę legalizacyjną w całości i w części w wysokości [...] zł brutto, stanowiącej równowartość 200.000,00 EUR. Jednakże zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wskazuje, iż po wydaniu decyzji I instancji i, ujawnione zostały nowe okoliczności wskazujące, że podmiot ten otrzymał w latach 2016-2017 następującą de minimis przyznaną przez Prezesa Banku [...], co potwierdzają kopie zaświadczeń o udzielonej pomocy de minimis otrzymanych od Banku [...] w W. W myśl art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013, przy ustalaniu limitu pomocy de minimis, jaka może być udzielona jednemu podmiotowi w danym roku kalendarzowym, bierze się pod uwagę pomoc de minimis uzyskaną przez ten podmiot w danym roku kalendarzowym oraz w dwu poprzednich latach kalendarzowych. W związku z powyższym, w świetle rozporządzenia w ocenie Ministra Finansów umorzenie opłat legalizacyjnych objętych przedmiotowym postępowaniem mogło nastąpić do kwoty [...] EUR, a nie do kwoty [...] EUR, jak to przyjął Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] marca 2018 r.. Tym samym decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. rażąco narusza prawo tj. przepis art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 1407/2013oraz rażąco narusza interes społeczny, co powoduje iż zaistniały przesłanki uzasadniające orzeczenie na niekorzyść strony. Odnosząc się do zarzutów skarżących wskazać należy, że to skarżący mieli w toku postępowania wykazać, czy korzystali z pomocy de minimis w latach ubiegłych, czego nie uczynili.

Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.