Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1683/98
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2000-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Zmiana kwoty zaległości podatkowej w trakcie postępowania o rozłożenie jej na raty nie uzasadnia umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, jeżeli istnieje zaległość podatkowa i wniosek strony o rozłożenie zaległości podatkowej na raty.

TEZY

Zmiana kwoty zaległości podatkowej w trakcie postępowania o rozłożenie jej na raty nie uzasadnia umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, jeżeli istnieje zaległość podatkowa i wniosek strony o rozłożenie zaległości podatkowej na raty.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego "E." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w T.-M. na decyzję Izby Skarbowej w P.-T. z dnia 10 czerwca 1998 r. (...) w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej - uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Skarżąca - Sp. z o. o. "E." - zwróciła się z wnioskiem z 20 stycznia 1998 r. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej.

Urząd Skarbowy w T.-M. decyzją (...) z 3 marca 1998 r. postanowił wniosek skarżącej rozpatrzyć pozytywnie, rozkładając na raty zaległość podatkową skarżącej. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie.

Izba Skarbowa w P.-T. mając na względzie, iż w wyniku wydanych w trakcie postępowania odwoławczego przez Izbę Skarbową decyzji zmieniających zobowiązanie podatkowe skarżącej, kwoty wyszczególnione zarówno we wniosku strony jak i odwołaniu stały się nieaktualne, decyzją (...) z 10 czerwca 1998 r. uchyliła decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzyła postępowanie w sprawie.

Ww. decyzję Izby Skarbowej skarżąca, skargą z dnia 17 lipca 1998 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze Izba Skarbowa stwierdziła, że są one nieuzasadnione.

Jak już wyżej stwierdzono, skarżąca zwróciła się z wnioskiem z 20 stycznia 1998 r. o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, wynikającą z decyzji Urzędu Skarbowego w T.-M. o (...) - (...).

Urząd Skarbowy w T.-M. decyzją (...) z 3 marca 1998 r. postanowił wniosek skarżącej rozpatrzyć pozytywnie, rozkładając na raty zaległość podatkową skarżącej.

Jednocześnie w dniu 20 stycznia 1998 r. strona złożyła odwołanie od decyzji wymiarowych Urzędu Skarbowego w T.-M. o (...) - (...).

Izba Skarbowa decyzjami o (...) - (...) z dnia 24 kwietnia 1998 r. dokonała zmniejszenia wysokości zobowiązania podatkowego. W tym stanie rzeczy kwoty wyrażone zarówno we wniosku strony jak i decyzji Urzędu Skarbowego w T.-M. stały się nieaktualne; ze względu na zmianę wysokości zobowiązania podatkowego.

Zaległość podatkowa jest kategorią prawną skonkretyzowaną. Jednym z podstawowych elementów tej konkretyzacji - obok osoby podatnika - jest wysokość zaległości, która w sposób zasadniczy wpływa na treść rozstrzygnięcia w sprawie rozłożenia na raty.

W niniejszej sprawie, w wyniku decyzji odwoławczych Izby Skarbowej kwota zaległości zmniejszyła się z 102.237,10 zł o kwotę 49.111,00 zł - czyli prawie o 50 procent. Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie w sprawie rozłożenia zaległości na raty, miała do czynienia z inną sytuacją niż ta, którą w I instancji rozpoznawał Urząd Skarbowy.

Izba Skarbowa w trybie odwoławczym zmniejszyła zobowiązanie podatkowe skarżącej. To z kolei spowodowało zdezaktualizowanie się kwot wyszczególnionych w pierwotnych decyzjach wymiarowych Urzędu Skarbowego oraz we wniosku strony, który dotyczył tych właśnie kwot. W tym stanie rzeczy zarzuty o naruszeniu art. 208, art. 231 i art. 234 Ordynacji Podatkowej są nieuzasadnione. Decyzja będąca przedmiotem skargi nie odbiera ostatecznie ulgi przyznanej przez Urząd Skarbowy, gdyż skarżąca mogła ponownie wystąpić do Urzędu Skarbowego o ulgę, obejmującą jednak nową kwotę zobowiązania podatkowego.

Kierując się tego rodzaju argumentacją, przedstawioną w decyzji odwoławczej i w odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie zarzutów strony o naruszeniu w sprawie przepisów art. 208, art. 231 i art. 234 ustawy ordynacja podatkowa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej co do istoty; temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 208 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa, oznacza, że brak jest któregoś z elementów tworzących, stanowiących materialny stosunek prawny, którego indywidualizacji podmiotowej, przedmiotowej oraz rozstrzygnięcia procesowego strona w konkretnej indywidualnej sprawie dochodzi.

W sprawie niniejszej, przed wydaniem zaskarżonej decyzji odwoławczej, istniały niewątpliwie: wszczynający postępowanie wniosek strony o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, decyzja pierwszoinstancyjna rozkładająca zaległość podatkową na raty, odwołanie strony, wreszcie, i co najważniejsze, zaległość podatkowa /aczkolwiek w wysokości innej, niższej aniżeli w czasie rozpoczęcia postępowania/.

Powyższe stanowiło o procesowym i materialnoprawnym przedmiocie o którym rozstrzygnąć miała i powinna decyzja odwoławcza. Zmiana wysokości zaległości podatkowej w trakcie postępowania o rozłożenie jej na raty powodowała tylko potrzebę i obowiązek procesowy zweryfikowania, w związku z nią, ustaleń i ocen w sprawie dla sprawy tej ad meritum rozstrzygnięcia.

Jeżeli dla powyższego nie wystarczało postępowanie odwoławcze, na podstawie art. 233 par. 2 ustawy ordynacja podatkowa Izba Skarbowa mogła uchylić decyzję pierwszoinstancyjną, i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia uzasadniający zgodnie z przywołanym przepisem procesowym, że sprawa wymaga ponowienia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.

Zmiana kwoty zaległości podatkowej w trakcie postępowania o rozłożenie jej na raty nie uzasadnia umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 208 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, jeżeli istnieje zaległość podatkowa i wniosek strony o rozłożenie zaległości podatkowej na raty.

Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej narusza niewątpliwie art. 208 par. 1 ustawy ordynacja podatkowa i jest rozstrzygnięciem postępowania odwoławczego na niekorzyść strony albowiem uchylenie rozkładającej na raty zaległość podatkową decyzji pierwszoinstancyjnej przy jednoczesnym umorzeniu decyzją ostateczną postępowania w sprawie pozbawiło stronę prawa, dochodzenia wnioskowanej ulgi podatkowej w danym, konkretnym postępowaniu administracyjnym.

Dywagacje Izby Skarbowej, że strona ponownie może wystąpić z wnioskiem i wszcząć nowe postępowanie o rozłożenie zaległości podatkowej na raty nie zmieniają stanu rzeczy i oceny, że w poddanym osądowi Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowaniu Izba Skarbowa orzekła z naruszeniem prawa, na niekorzyść strony odwołującej się.

Skarga strony skarżącej jest zasadna.

Wytknięte przez stronę, skonstatowane, rozważone i ocenione przez Sąd naruszenia prawa uzasadniały uchylenie decyzji Izby Skarbowej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.