Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 246/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2 i 4, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017r. znak [...], którą ww. organ po rozpatrzeniu odwołania R. K. ( dalej jako:" skarżący") od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] września 2017r. nr [...] orzekającej o zameldowaniu T. K. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

0. W dniu 17 maja 2017 r. T. K. złożyła w Urzędzie m. W. w Dzielnicy [...] wniosek o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wskazała, że w ww. miejscu mieszka od 12 lat, ale mąż nie zgadza się na zameldowanie jej na pobyt stały. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent m. W. w decyzji z [...] września 2017 r., nr [...]) orzekł o zameldowaniu T. K. na pobyt stały pod wskazanym przez nią adresem.

W ocenie organu I instancji, zebrany materiał dowodowy potwierdził fakt stałego zamieszkiwania przez wymienioną w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Z powyższą decyzją nie zgodził się R. K., wnosząc w przewidzianym do tego terminie, odwołanie do Wojewody [...]. Odwołujący zarzucił organowi I instancji stronnicze działanie, ponieważ nie uwzględnił jego wniosków dowodowych, a także podważył stałe zamieszkiwanie żony w należącym do niego mieszkaniu.

Wojewoda [...] orzekając, po rozpatrzeniu odwołania, o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, przytoczył następująca argumentację:

Wskazał, że podstawą materialnoprawną wydanej decyzji jest art. 28 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (dalej: ustawa o ewidencji ludności), który stanowi, że obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport, a także potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Istotne jest przy tym, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała (art. 28 ust. 4 omawianej ustawy). Zatem zameldowanie pod określonym adresem wiąże się nie tylko z zamiarem pobytu (stałego lub czasowego), lecz także ze stanem faktycznym - fizycznym przebywaniem, zamieszkiwaniem w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Zameldowanie jest więc czynnością wtórną wobec faktu zamieszkiwania w danym lokalu.

Wskazać również należy, że brak potwierdzenia na druku meldunkowym przez właściciela lokalu faktu pobytu określonej osoby w należącym do niego lokalu czy też brak jego zgody na zameldowanie nie ma znaczenia prawnego, a jedynie formalne, skutkujące koniecznością wszczęcia przez organ administracji postępowania administracyjnego w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Celem tego postępowania jest sprawdzenie, czy osoba chcąca dokonać zameldowania w danym miejscu rzeczywiście tam przebywa i koncentruje swoje sprawy życiowe (osobiste, rodzinne, majątkowe). Ustalenia dokonane w toku powyższego postępowania służą zaś do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej orzekającej o zameldowaniu lub o odmowie zameldowania.

Następnie Wojewoda wskazał, że w sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

T. K. stwierdziła do protokołu przed organem I instancji, że mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. wraz z mężem i dwoma synami, ma do niego klucze i przechowuje swoje rzeczy osobiste. Wspomniała, że pod powyższym adresem miały miejsce interwencje funkcjonariuszy policji. W piśmie z 6 czerwca 2017 r, nr [...] Zastępca Komendanta Rejonowego Policji [...] potwierdził, że pod omawianym adresem w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia udzielenia informacji przeprowadzono dwie interwencje, tj.: 4 kwietnia 2017 r. na zgłoszenie T. K., ponieważ nietrzeźwy mąż nie chciał otworzyć jej drzwi oraz 20 kwietnia 2017 r. na zgłoszenie F. K., ponieważ ojciec nie chciał wpuścić matki do mieszkania; została wszczęta procedura Niebieskiej Karty.

Natomiast zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego, R. K. w pismach z 2 czerwca i 18 lipca 2017 r. nie wyraził zgody na zameldowanie T. K. na pobyt stały w mieszkaniu należącym do niego. Wyjaśnił, że w 2016 r. zameldował żonę na pobyt czasowy na rok, dlatego przebywa ona w powyższym lokalu, zazwyczaj nocuje, ma swoje rzeczy i klucze do drzwi. Właściciel omawianego lokalu zaznaczył jednocześnie, że T. K. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania i ma zamiar wystąpić o rozwód z nią. Ponadto R. K. obawia się, że żona wykorzysta swoje stałe zameldowanie do udostępniania jego lokalu obywatelom byłego ZSRR. Faktycznie wymieniona mieszka u innego, pochodzącego z U., mężczyzny, a w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przebywa, aby utrzymać kontakt z synami. Zaprzeczył, jakoby utrudniał żonie dostęp do swojego lokalu, gdyż odmawia jej wstępu tylko, gdy z nieuzasadnionych przyczyn wraca do domu w nocy, czym zakłóca spokój jemu i ich małoletniemu synowi. Wniósł o uzupełnienie informacji policji o godziny podjętych interwencji.

Przesłuchany w charakterze świadka, A. W. mieszka w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. od 30 lat. Zna on R. K. i jego żonę T. K. Wymienioną widuje okresowo - czasami codziennie, a czasami nie widzi jej przez pół roku. Od śmierci ojca R. K. nie był w lokalu nr [...] i nie może jednoznacznie stwierdzić, czy T. K. posiada klucze do omawianego lokalu i w nim mieszka. Z kolei M. W. (zamieszkująca w pobliskiej klatce w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.) zeznała, że zna T. K. od 11 lat ze względu na przyjaźń łączącą ich synów. W mieszkaniu nr [...] świadek była tylko raz, ale z jej obserwacji wynika, że T. K. mieszka w tym lokalu. M. W. przyznała również, że często zdarzają się okresy, kiedy nie widzi przez dłuższy czas T. K.

Oględziny przeprowadzone przez pracowników Urzędu m. W. w Dzielnicy [...] wykazały, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. składa się z przedpokoju, 3 pokoi, kuchni, łazienki i wc. Jeden pokój stanowi gabinet R. K., drugi sypialnię małżonków, gdzie w szafie i komodzie T. K. przechowuje swoje ubrania. Trzeci pokój pełni funkcję salonu i pokoju A. N. i F. K. W łazience były szczoteczka do zębów, kosmetyki oraz świeżo uprane ubrania T. K., w przedpokoju jej kurtki, buty, kluczki do samochodu i okulary przeciwsłoneczne, a w kuchni artykuły spożywcze wymienionej. Odnosząc się do wyników oględzin, R. K. w piśmie z 31 lipca 2017 r. zaznaczył, że ilość rzeczy jego żony w ww. lokalu zwiększyła się niedługo przed terminem kontroli. Ponownie zaznaczył, że T. K. dzieli swój czas na pobyt w jego mieszkaniu (skąd ma blisko do pracy i gdzie mieszkają jej synowie), jak i spędza czas u swojego przyjaciela. W kolejnym piśmie wniósł o przesłuchanie świadków na okoliczność miejsca pobytu wymienionej przed dniem zameldowania na pobyt czasowy.

Celem wyjaśnienia niezgodności pomiędzy oświadczeniami stron postępowania, organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka A. N. Zeznał on, że jego matka mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 12 lat, ma w nim ubrania, rzeczy codziennego użytku, kosmetyki, dokumenty. Dysponuje również kluczami do drzwi wejściowych (poza jednym do jednego z zamków). Z tym miejscem T. K. łączy zamiar stałego pobytu. Świadek przyznał, że matka czasami opuszcza ww. lokal na krótkie dwudniowe wyjazdy, w czasie których odpoczywa. Natomiast w ocenie R. K., A. N. jest nieobiektywny, a jego zeznania niewiarygodne, ponieważ wie, że w omawianym mieszkaniu przebywa wbrew woli właściciela, nie partycypując w kosztach jego utrzymania.

Mając na uwadze wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz treść przepisów ustawy o ewidencji ludności, w ocenie Wojewody [...], T. K. spełniła ustawowe przesłanki, niezbędne do wydania decyzji orzekającej o zameldowaniu jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wymieniona zamieszkuje i koncentruje swoje życie w przedmiotowej nieruchomości od wielu lat, co jednoznacznie potwierdziły oględziny ww. lokalu, zeznania świadków: M. W. i A. N., informacje przekazane przez zarządcę nieruchomości i przez Zastępcę Komendanta Rejonowego Policji [...], a także częściowo wyjaśnienia R. K. Organ odwoławczy nie uwzględnił zeznań świadka A. W., ponieważ nie był on w stanie potwierdzić ani zaprzeczyć zamieszkiwaniu T. K. pod omawianym adresem. Natomiast z przywołanych powyżej dowodów wynika, że wymieniona zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (mieszka, nocuje, przechowuje rzeczy osobiste), ponadto utrzymuje kontakty z sąsiadami, pracuje w pobliżu miejsca zamieszkania i jest ujęta w liczbie osób, od których naliczane są opłaty za przedmiotowe mieszkanie. Z tego względu Wojewoda [...] uznał za wiarygodne oświadczenia T. K. dotyczące charakteru jej pobytu we wskazanym przez nią miejscu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie tworzy łącznie spójną i logiczną całość i jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.

Argumenty i wnioski dowodowe R. K. mające na celu podważenie faktu stałego zamieszkiwania przez jego żonę w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Takie kwestie jak późne powroty T. K. do domu, utrzymywanie kontaktów z innymi osobami, wbrew wcześniejszym zobowiązaniom i ustaleniom stron czy woli jej męża, mogą być oceniane negatywnie w świetle przestrzegania zasad moralnych i współżycia społecznego, ale nie z punktu widzenia norm prawnych dotyczących wykonywania obowiązku meldunkowego. Ustawa o ewidencji ludności nie reguluje spraw rodzinnych czy małżeńskich i powstających na tym tle sporów ani warunków, na jakich właściciel udostępnia swój lokal drugiej osobie i czy ta osoba wywiązuje się z zawartych z właścicielem ustaleń, co oznaczą że organy administracji publicznej, działające na podstawie ww. ustawy, nie badają wymienionych kwestii. Rozwiązywanie tego rodzaju konfliktów należy do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracyjnych. Dlatego też brak udziału T. K. w ponoszeniu kosztów utrzymania mieszkania nie ma znaczenia dla wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zameldowania jej na pobyt stały.

Natomiast odnosząc się do wyrażonego przez odwołującego sprzeciwu wobec zameldowania T. K. na pobyt stały, to Wojewoda [...] zdaje sobie sprawę, że zameldowanie wbrew woli właściciela stanowi dla niego uciążliwość. Niemniej rejestracyjny charakter obowiązku meldunkowego, wynikający z woli ustawodawcy, powoduje, że powyższa okoliczność nie wpływa na istotę sprawy. Konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem uzależniona od stosunków panujących między stronami i nie wpływa na charakter tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określoną osobę. Zameldowanie, jako rejestracja stanu faktycznego, nie sankcjonuje tego stanu, jak również nie tworzy jakichkolwiek uprawnień do uzyskania praw do nieruchomości, skoro dokonanie zameldowania również nie jest uzależnione od przysługującego tytułu prawnego do lokalu. Poprzez fakt zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., T. K. nie nabędzie zatem prawa do dysponowania nim czy meldowania w nim innych osób. Zameldowanie nie jest również sprawą podlegającą załatwieniu w ramach uznania administracyjnego. W momencie stwierdzenia określonych w ustawie o ewidencji ludności przesłanek, tj. faktu pobytu osoby w danym miejscu z określonym zamiarem, dochodzi do zameldowania. Zameldowanie jest bowiem tylko konsekwencją przebywania osoby w konkretnym miejscu.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 12 grudnia 2017r. złożył R. K. ( dalej jako: "skarżący").

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę prawa materialnego tj. art. 28 ust. 2 ustawy z 24.09.2010 r. o ewidencji ludności poprzez dokonanie zameldowania na pobyt stały T. K. - dotychczas zameldowanej na pobyt czasowy w mieszkaniu R. K., przy ul. [...] w W. - wbrew woli R. K. tj. bez potwierdzenia pobytu w lokalu dokonanego przez właściciela.

W-w decyzji zarzucił także obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 77 kpa poprzez nie podjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności poprzez oddalenie wszystkich wniosków dowodowych R. K. jak również nie podjęcie czynności w postaci przesłuchania bezpośrednich sąsiadów, gospodarza domu czy też jakichkolwiek osób odwiedzających T. K. w mieszkaniu R. K., które mogły by potwierdzić fakt stałego zamieszkiwania T. K. w przedmiotowym lokalu.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucił brak obiektywizmu poprzez całkowite zignorowanie faktu, że T. K. została w sierpniu 2016 r. zameldowana w przedmiotowym lokalu przez R. K. na pobyt czasowy, skąd było oczywistym, iż w mieszkaniu R. K. przebywa od czasu do czasu, posiada część swoich rzeczy oraz klucze. Organy administracji rozpoznające sprawę całkowicie pominęli tę okoliczność, a ma ona zasadnicze znaczenie w sprawie.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...].11.2017 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. W. z dn. [...].09.2017 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestię zameldowania na pobyt stały normuje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 657 ), zwana dalej "ustawą".

Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania ( art. 25 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.

W myśl art. 28 ust. 2 ustawy, obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu.

Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ustawy który stanowi, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo wskazały, że zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu i konsekwencją zamieszkania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie nie jest potwierdzeniem uprawnień do lokalu ani formą nadania takich uprawnień. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej zameldowania toczącej się na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności, dotyczących czy to pobytu stałego czy pobytu czasowego, do organów administracji należy ustalenie, czy osoba, która chce w konkretnym lokalu być zameldowana, faktycznie w tym lokalu zamieszkuje (przebywa). W przypadku, gdy osoba taka nie spełnia przesłanek z art. 28 ust. 2 ustawy, organ - w drodze postępowania administracyjnego rozstrzyga, czy może być ona zameldowana ( art. 31 ust.1 ustawy). Tak było w niniejszej sprawie.

Organy zasadnie w ocenie Sądu, na podstawie zebranego materiału dowodowego uznały, że T. K. spełniła ustawowe przesłanki, niezbędne do wydania decyzji orzekającej o zameldowaniu jej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wymieniona zamieszkuje i koncentruje swoje życie w przedmiotowej nieruchomości od wielu lat, co jednoznacznie potwierdziły oględziny ww. lokalu, zeznania świadków: M. W. i A. N., informacje przekazane przez zarządcę nieruchomości i przez Zastępcę Komendanta Rejonowego Policji [...], a także częściowo wyjaśnienia R. K. Z przywołanych powyżej dowodów wynika, że wymieniona zaspokaja podstawowe potrzeby życiowe w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (mieszka, nocuje, przechowuje rzeczy osobiste), ponadto utrzymuje kontakty z sąsiadami, pracuje w pobliżu miejsca zamieszkania i jest ujęta w liczbie osób, od których naliczane są opłaty za przedmiotowe mieszkanie. Fakt, że strona powraca do lokalu męża po okresowych nieobecnościach, dodatkowo potwierdza, że jest to miejsce jej pobytu stałego. Z rejestru PESEL wynika również, że wymieniona od wielu lat melduje się na pobyty czasowe w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z tego względu organy posiadały przesłanki do uznania za wiarygodne oświadczenia T. K. dotyczące charakteru i czasu trwania jej pobytu we wskazanym przez nią miejscu. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i nie wymagał uzupełnienia, dlatego też organy obu instancji były uprawnione do nie uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego.

Również kwestia sporów stron dotyczących ponoszenia kosztów utrzymania lokalu należącego do skarżącego nie stanowi zagadnienia, które miałoby wpływ na wynik postępowania administracyjnego o zameldowanie.

Organ odwoławczy prawidłowo też, w ocenie Sądu , wywodzi, że w obecnym stanie prawnym do zameldowania nie jest konieczna zgoda właściciela lokalu, a wystarczy sam fakt w nim przebywania.

W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organ odwoławczy w sposób logiczny i spójny. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło organy do zasadnego wniosku, że należy dokonać zameldowania T. K. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy zajął także stanowisko we wszelkich aspektach niniejszej sprawy, odnosząc się wyczerpująco do stanowiska i twierdzeń skarżącego.

Sąd wobec powyższego nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo też zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności.

Z uwagi na treść art. 28 ust. 4 ustawy w obecnym stanie prawnym zgoda właściciela nieruchomości nie jest konieczna do dokonania zameldowania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie na pobyt stały w drodze decyzji administracyjnej zastępuje potwierdzenie pobytu w lokalu, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 ustawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.