Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 160/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: uchylono pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2018 poz 799
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie : Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 6 grudnia 2018 znak: [...] w przedmiocie zapewnienia prawidłowej eksploatacji instalacji do odprowadzania zużytych wód basenowych I. uchyla pkt 1 zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] na rzecz strony skarżącej [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zarządzeniem pokontrolnym z dnia 6 grudnia 2018 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1471 z późn. zm. – dalej jako: u.i.o.ś.) oraz

- ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] października 2018 r. – [...] listopada 2018 r. w spółce [...] Sp. z o.o. – obiekt w m. S. os. [...] udokumentowanych protokołem kontroli Nr [...],

zarządził w pkt 1 zapewnienie prawidłowej eksploatacji instalacji do odprowadzania zużytych wód basenowych zlokalizowanej w m. S. w terminie: do 31 maja 2019 r.; w pkt 2 przedkładanie do WIOŚ w K. Delegatura w N. wyników pomiarów wielkości emisji w odprowadzanych ściekach w terminie: na bieżąco; w pkt 3 przedkładanie w terminach określonych prawem Marszałkowi Województwa wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat w terminach ustawowych; w pkt 4 prowadzenie ewidencji wytwarzanych odpadów opakowaniowych zgodnie z katalogiem odpadów w terminie: od zaraz i dalej na bieżąco; oraz wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 15 czerwca 2019 r.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Delegatura w N. w dniach [...] października 2018 r. – [...] listopada 2018 r. stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska w związku z powyższym Kierownik Delegatury WIOŚ w N. działający z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska zarządził ich usunięcie.

Zaznaczono bowiem, że na podstawie wyników badań jakości ścieków odpływających wykonywanych przez Spółkę stwierdzono, iż instalacja do odprowadzania zużytych wód basenowych nie była eksploatowana zgodnie z wymogami ochrony środowiska. Podniesiono przy tym, że wyniki analiz ścieków odprowadzanych do odbiornika wykazywały przekroczenia stężeń zanieczyszczeń we wskaźniku siarczany w stosunku do wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym i świadczyły o nieprawidłowej pracy instalacji. Zwrócono także uwagę, że prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani, zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 799 z późn. zm. – dalej jako: u.p.o.ś.), do zapewnienia jej prawidłowej eksploatacji (ad. 1).

Ponadto powołując się na treść art. 149 ust. 1 u.p.o.ś., wskazano, że prowadzący instalację jest obowiązany do przedkładania do WIOŚ Delegatura w N. wyników pomiarów wielkości emisji w odprowadzanych ściekach. Wyjaśniono zarazem, że wyniki pomiarów należy przedkładać do WIOŚ według zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w związku z eksploatacją instalacji lub urządzenia i innych danych oraz terminów i sposobów ich prezentacji (Dz. U. z 2008 r. Nr 215, poz. 1366). Podkreślono także, że wyniki analiz przeprowadzonych w okresie od lutego 2017 r. do dnia rozpoczęcia kontroli przedłożono do Inspektoratu dopiero w trakcie trwania kontroli, podczas gdy obowiązkiem eksploatującego oczyszczalnię ścieków jest przekazywanie do WIOŚ wyników badań jakości ścieków z zachowaniem terminów określonych w ww. rozporządzeniu Ministra Środowiska, tj. 30 dni od dnia zakończenia pomiarów (ad. 2).

Dodatkowo powołując się na treść art. 284 u.p.o.ś. podano, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, natomiast zgodnie z brzmieniem art. 286 u.p.o.ś., podmiot korzystający ze środowiska zobowiązany jest przedkładać marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska wykorzystywane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat (przy czym nie wnosi się opłaty za korzystanie ze środowiska w przypadku, gdy wyliczona roczna opłata nie przekracza 800 zł). Zaznaczono również, że termin przedłożenia wykazu za dany rok kalendarzowy określony został w art. 285 u.p.o.ś. (obecnie to dzień 31 marca następnego roku). Dodano też, że w trakcie kontroli ustalono, iż wykaz za 2017 rok został wysłany w dniu 3 kwietnia 2018 r., więc po terminie ustawowym (ad. 3).

Jednocześnie wskazano, że podczas kontroli stwierdzono, iż podmiot nie prowadził ewidencji odpadów opakowaniowych wytwarzanych w związku z prowadzoną działalnością gastronomiczną, podczas gdy zgodnie z treścią art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U z 2018 r., poz. 992 z późn. zm.) posiadacz odpadów jest zobowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji klasyfikując je do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów z uwzględnieniem źródła ich powstawania (ad. 4).

Skargę na ww. zarządzenie pokontrolne w zakresie punktu nr 1, tj. w zakresie w jakim zobowiązano stronę skarżącą do prawidłowej eksploatacji instalacji do odprowadzania zużytych wód basenowych zlokalizowanej w m. S. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca – [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu pokontrolnemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. b u.i.o.ś., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż strona skarżąca niezgodnie z obowiązującą ją decyzją – pozwoleniem wodnoprawnym eksploatuje instalację do odprowadzania zużytych wód basenowych, podczas gdy eksploatacja ta jest prawidłowa, a skład odprowadzanych ścieków odpowiada zarówno treści decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, jak i przepisom prawa;

- § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800 – dalej jako: rozporządzenie z dnia 18 listopada 2014 r.), poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skład odprowadzanych zużytych wód basenowych (ścieków) we wskaźniku siarczany przekracza dozwolony przepisami prawa i pozwoleniem wodnoprawnym poziom, podczas gdy jest on zgodny z decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym i wymienionym przepisem rozporządzenia;

- art. 145 u.p.o.ś., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że strona skarżąca nie eksploatuje poprawnie instalacji do odprowadzania zużytych wód basenowych, podczas gdy eksploatacja ta jest poprawna o czym świadczą wyniki przeprowadzanych regularnie badań składu ścieków.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, przedstawiając argumentację na ich poparcie.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym. Ponadto organ odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że stwierdzone podczas kontroli i opisane w protokole przekroczenia dopuszczalnego stężenia siarczanów, określonego w decyzji Starosty [...] – pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 9 lipca 2013 r. (znak: [...]), stanowią niewypełnienie wymogów pkt. IV.1. ww. decyzji w zakresie wskaźnika siarczany, gdyż dopuszczalna wartość określona w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym dla tego wskaźnika to 500 mg SO4/dm3 (sprostowane postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r.), podczas gdy wyniki analiz (13 szt.) z okresu od 9 listopada 2016 r. do 24 sierpnia 2018 r. wykazują stężenia tego zanieczyszczenia w przedziale 759-1260 mg SO4/dm3. Organ zwrócił również uwagę, że zmiana ww. pozwolenia wodnoprawnego decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r. (znak: [...]) poprzez dodanie w punkcie IV podpunktu 8 o treści: "Ścieki przemysłowe o sumie chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l mogą być wprowadzane do śródlądowych wód płynących – jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l" w żaden sposób nie zmieniła treści punktu IV.1. decyzji z dnia 9 lipca 2013 r. (znak: [...]), w której precyzyjnie określono dopuszczalną zawartość siarczanów w odprowadzanych ściekach na poziomie 500 mg SO4/dm3. Tym samym w ocenie organu, decyzja ta stanowi kolejny, niemierzalny warunek, jaki eksploatujący instalację musi spełnić przy wprowadzaniu ścieków do środowiska – obok obostrzeń dotyczących poziomu siarczanów określonego na poziomie 500 mg SO4/dm3. Dodano również, że analizę jakości ścieków odprowadzanych prowadzi się w miejscu wprowadzania do środowiska, tj. w na wylocie, ewentualnie w studzience rewizyjnej bezpośrednio przed wylotem. Tym samym podniesiono, że metoda obliczeniowa stężenia sumy chlorków i siarczanów w wodach, przy założeniu pełnego wymieszania prezentowana przez stronę skarżącą w uzasadnieniu skargi dotycząca pkt. 1 zarządzenia pokontrolnego jest metodą czysto teoretyczną, gdyż nie znajduje uzasadnienia do stosowania w żadnym przepisie prawa, wobec czego – zdaniem organu – weryfikacja spełniania tego warunku pozwolenia wodnoprawnego nie jest możliwa. Jednocześnie organ zaznaczył, że WIOŚ w K. Delegatura w N. zwróciła się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w N. o dokonanie weryfikacji treści decyzji z dnia 29 grudnia 2017 r. (znak: [...]) zmieniającej decyzję z dnia 9 lipca 2013 r. (znak: [...]) oraz wykładnię wskazującą jednoznaczny i wiążący sposób interpretacji postanowień decyzji, która na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę pozostawała bez odpowiedzi. Niemniej jednak organ wskazał, iż stoi na stanowisku, że dokonana przez niego wykładnia decyzji, która legła u podstaw wydania zarządzenia pokontrolnego jest prawidłowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Nie ulega wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U.2018.1471 t.j. ), stanowi akt z zakresu administracji publicznej, na który przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Powyższe stanowisko było już formułowane w orzeczeniach sądów administracyjnych z powołaniem się na stosowne wypowiedzi judykatury ( np. prawomocny wyrok z dnia 23 marca 2017 r., II SA/Bk 62/17 i wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Skład orzekający w kontrolowanej sprawie stanowisko to w całości podziela z tą jedynie modyfikacją, że z dniem 1 czerwca 2017 r. zmianie uległy zasady zaskarżania aktów administracji publicznej takich jak zarządzenie pokontrolne czyli aktów z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Oznacza to, że obecnie skargi na akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., mogą być wnoszone bez konieczności uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa.

Dodać należy, że pouczenie o możliwości wniesienia skargi w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia zarządzenia pokontrolnego zawarte było również w części końcowej zaskarżonego zarządzenia. Skarżąca Spółka tego terminu dochowała. Niezależnie od tego, że Zarządzenie pokontrolne zostało zaadresowane do Prezesa zarządu Spółki [...] Sp. z o.o., Spółka posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowego zarządzenia pokontrolnego, gdyż to zakresu jej działalności i jej majątku i mienia dotyczy ww. zrządzenie.

Zgodnie z art. 1. ustawy dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U.2018.1471 t.j.,: "Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska".

W myśl art. 2. ust. 1. " Do zadań Inspekcji Ochrony Środowiska należy: 1) kontrola podmiotów korzystających ze środowiska w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 i 1356) w zakresie:

a) przestrzegania przepisów o ochronie środowiska, b) przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska oraz przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska,".

Na podstawie art. 11 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska:

"1. Z czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej.

2. Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenia i uwagi.

3. W razie odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowaną osobę fizyczną, inspektor czyni o tym wzmiankę w protokole, a odmawiający podpisu może w terminie siedmiu dni przedstawić swoje stanowisko na piśmie właściwemu organowi Inspekcji Ochrony Środowiska".

Zgodnie z treścią art. 12 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska:

1. Na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może:

1) wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej;

1a) 48 wydać na podstawie odrębnych przepisów zalecenia pokontrolne;

2) wydać na podstawie odrębnych przepisów decyzję administracyjną;

3) wszcząć egzekucję, jeżeli obowiązek wynika z mocy prawa lub decyzji administracyjnej.

2. Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.

3. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może zażądać od kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej przeprowadzenia postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciwko osobom winnym dopuszczenia do uchybień i poinformowania go, w określonym terminie, o wynikach tego postępowania i o podjętych działaniach.

4. Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może w trakcie kontroli wydać decyzję w przedmiocie wstrzymania:

1) działalności w zakresie stwarzającym zagrożenie zdrowia lub życia ludzi albo zagrożenie zniszczenia środowiska;

2) oddania do użytku obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji niespełniających wymagań ochrony środowiska.

5. Decyzja, o której mowa w ust. 4, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

6. Do decyzji, o której mowa w ust. 4, przepisów art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 i 1467) nie stosuje się.".

Z kolei w myśl postanowień art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska:

"1. Kto:

1) w wyznaczonym terminie nie informuje organu Inspekcji Ochrony Środowiska o zakresie wykonania zarządzeń pokontrolnych albo o przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem postępowania przeciw osobom winnym dopuszczenia do uchybień,

2) niezgodnie z prawdą informuje organ Inspekcji Ochrony Środowiska o wykonaniu zarządzeń pokontrolnych lub przeprowadzeniu postępowania służbowego lub innego przewidzianego prawem,

3) 82 korzystając z danych z Ekoinfonetu lub je przetwarzając nie podaje w wytwarzanych informacjach, że dane te pochodzą z Ekoinfonetu,

podlega karze aresztu, ograniczenia wolności lub grzywny.

2. Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, prowadzi się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia".

Obecnie orzekający skład Sądu podziela także stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 listopada 2017, sygn. akt II SA/Rz 1080/17, zgodnie z którym: "Zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1991 r.. o Inspekcji Ochrony Środowiska, jest niewątpliwie aktem o charakterze władczym organu administracji publicznej, nakładającym na adresata określone obowiązki. Nie jest to jedynie przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska. Brak poinformowania o jego wykonaniu, został obwarowany sankcją karną. Z tej przyczyny, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę, jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej, wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane i jakie działania powinien podjąć, aby prawidłowo wykonać nakaz wynikający z zarządzenia i jednocześnie nie narazić się na odpowiedzialność karną. Z drugiej strony, właściwe sformułowanie w zarządzeniu pokontrolnym treści obowiązku, ułatwi organowi kontrolującemu weryfikację, czy obowiązek ten został prawidłowo wykonany".

Podsumowując, nie ulega zatem wątpliwości, że zarządzenie pokontrolne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji, jest aktem o charakterze władczym organu administracji publicznej, nakładającym na adresata określone obowiązki. Nie jest to jedynie "przypomnienie o podstawowych obowiązkach wynikających z przepisów o ochronie środowiska" (zob. wyrok w sprawie II SA/Bk 62/17 i wskazane w jego uzasadnieniu orzecznictwo). Brak poinformowania o jego wykonaniu został bowiem obwarowany sankcją karną. Z tej przyczyny, do zarządzenia pokontrolnego, w zakresie jego rozstrzygnięcia i uzasadnienia, należy przykładać taką samą miarę jak do innych władczych aktów organów administracji publicznej wydawanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. Przede wszystkim należy oczekiwać nadania mu takiej treści, z której wynika określony wzór powinnego "rozliczalnego", "dyrektywalnego" zachowania się podmiotu zobowiązanego a nadto, która pozwoli adresatowi jasno odczytać, jakie naruszenie jest mu zarzucane oraz z jakiego powodu, tzn. w oparciu o które konkretne ustalenia i które konkretne przepisy prawa doszło do ustalenia występowania naruszenia. Zdaniem obecnie orzekającego Sądu, te wszystkie wymogi powinny być spełnione w zarządzeniu pokontrolnym jednocześnie. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której nakładany jest obowiązek stanowiący w zasadzie przypomnienie obowiązków wynikających z treści prawa i ostatecznych decyzji administracyjnych a nadto nawiązujący w swym uzasadnieniu jedynie wybiórczo do treści zarówno stanu prawnego jak i warunków pozwolenia wodnoprawnego znajdującego zastosowanie w sprawie.

W realiach kontrolowanej sprawy jest bezsprzeczne, że w trakcie kontroli stwierdzono, że spółka legitymuje się decyzją Starosty [...] z dnia 09.07.2013r., znak: [...], którą udzielone zostało pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie wód opadowych, basenowych i popłucznych do potoku bez nazwy w km 1+125 w ilości Qmaxd= 600 m3/d w tym:

1. wód opadowych z powierzchni dachowych i utwardzonych placów do potoku bez nazwy w

km 1+125 w ilości Qmax= 60,9 dm3/s z powierzchni zlewni 0,41 ha,

2. wody basenowej do potoku bez nazwy w km 1+125 w ilości Qmaxd = 525m3/d,

3. wód popłucznych do potoku bez nazwy w km 1+125 w ilości Qmaxd= 75 dm3/d

dla potrzeb kompleksu rekreacyjno-wypoczynkowego w m. S. na dz. ewid nr [...].

W pkt. IV. 1 ww. decyzji określono maksymalne dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń jakie mogą zawierać odprowadzane ścieki przemysłowe.

Decyzja ta została zmieniona decyzją znak: [...] z dnia 29.12.2017r., poprzez dodanie w pkt. IV podpunktu 8 o treści: "Ścieki przemysłowe o sumie chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l mogą być wprowadzane do śródlądowych wód płynących - jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l".

Przenosząc powyższe ustalenia prawne i faktyczne na grunt kontrolowanego obecnie zarządzenia pokontrolnego Sąd zauważa, że skargą został objęty jedynie jego pkt 1 nakładający na jego adresata obowiązek zapewnienia prawidłowej eksploatacji instalacji do odprowadzania zużytych wód basenowych zlokalizowanej w m. S. w terminie: do 31 maja 2019 r. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.:" Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a". W ocenie Sądu zawężenie przedmiotu zaskarżenia odpowiada prawu. W dalszej ocenie Sądu takie jak zacytowane sformułowanie nałożonego obowiązku spełnia atrybuty jedynie przypomnienia o ustawowych obowiązkach w zakresie eksploatacja instalacji i nie zawiera "rozliczalnego", skonkretyzowanego wzorca powinnego zachowania się adresata zarządzenia. Zarządzenie jest nastawione jedynie na "wynik" działania jego adresata bez wskazania jakie konkretnie czynności powinny być podjęte. Jednocześnie w ocenie Sądu uzasadnienie faktyczne i prawne kontrolowanego zarządzenia w zakresie dotyczącym pkt 1 nawiązuje jedynie do niewypełnienia wymogów pkt. IV.1. ww. pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wskaźnika siarczany, zgodnie z którym dopuszczalna wartość określona w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym dla tego wskaźnika to 500 mg SO4/dm3 (sprostowane postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r.), i w żaden sposób nie odnosi się do tej części pozwolenia wodnoprawnego, w której jest mowa o tym, że "Ścieki przemysłowe o sumie chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l mogą być wprowadzane do śródlądowych wód płynących - jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l".

W tej sytuacji Sąd stwierdza, że niezależnie od tego, że Zarządzenie pokontrolne w pkt 1 nie posiada odpowiednej dyrektywalnej treści poza walorem przypomnienia obowiązków wynikających z mocy ustawy i posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, co je dyskwalifikuje w demokratycznym państwie prawnym wobec wymogów wynikających z treści 31a ustawy o Inspekcji Środowiska to dodatkowo w zakresie jego uzasadnienia, w tym postanowień ww. pozwolenia wodnoprawnego, Kontrolowany organ nie dokonał rozważań w zakresie relacji pomiędzy wymogami pkt. IV.1. ww. decyzji w zakresie wskaźnika siarczany, wg którego dopuszczalna wartość określona w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym dla tego wskaźnika to 500 mg SO4/dm3 (sprostowane postanowieniem z dnia 12 lipca 2013 r.), a treścią pozwolenia wodnoprawnego zawartą w pkt. IV podpunktu 8 w brzmieniu: "Ścieki przemysłowe o sumie chlorków i siarczanów powyżej 1500 mg/l mogą być wprowadzane do śródlądowych wód płynących - jeżeli sumaryczna zawartość chlorków i siarczanów w tych wodach, wyliczona przy założeniu pełnego wymieszania, nie przekroczy 1 g/l". Brak tych rozważań oznacza, że kontrolowany organ arbitralnie nie przykłada znaczenia do ww. treści pozwolenia wodnoprawnego.

W tej sytuacji w ocenie Sądu mamy do czynienia z zarządzeniem pokontrolnym, które w swej treści zobowiązuje adresata do zapewnienia aby instalacja działała zgodnie z wymogami pozwolenia bez systemowego, pełnego ujęcia/weryfikacji wymogów treści tego pozwolenia, co potencjalnie może mieć znaczenie dla prawidłowości tego zarządzenia.

Z treści zarządzenia pokontrolnego w jego części kwestionowanej przez skarżącą stronę, tj. pkt 1., wynika, że celem i motywem organu jest zabezpieczenie postanowień pozwolenia wodnoprawnego. Jak wynika z jego uzasadnienia do kwestionowanego pkt 1.: "Na podstawie wyników badań jakości ścieków odpływających wykonywanych przez Spółkę stwierdzono, że instalacja do odprowadzania zużytych wód basenowych nie jest eksploatowana zgodnie z wymogami ochrony środowiska. Wyniki analiz ścieków odprowadzanych do odbiornika wykazują przekroczenia stężeń zanieczyszczeń we wskaźniku siarczany w stosunku do wartości określonych w pozwoleniu wodnoprawnym i świadczą o nieprawidłowej pracy instalacji. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia są obowiązani, zgodnie z art. 146 ustawy z dnia 27 kwietnia 200lr. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U 2018 poz. 799 z późn. zmianami), do zapewnienia jej prawidłowej eksploatacji". Jak to już Sąd sygnalizował uzasadnienie pkt 1. Kontrolowanego Zarządzenia pokontrolnego pozostawia poza sferą rozważań treść pozwolenia wodnoprawnego zawartą w pkt. IV podpunktu 8, co mogło mieć ew. znaczenie dla wyniku treści zarządzenia. Takie działanie narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela, jednostki do państwa i jego organów.

Jednocześnie z akt sprawy wynika, że kontrolujący organ miał wątpliwości co do skutków prawnych decyzji Starosty [...] z dnia 09.07.2013 r., którą zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne, gdyż w piśmie adresowanym do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Zarząd Zlewni w N. z dnia 24 stycznia 2019 r. pisze: "Zwracamy się więc z prośbą o zwrotną wykładnię autentyczną wskazującą jednoznaczny i wiążący sposób interpretacji zapisów w/w decyzji".

Mając na uwadze powyższe ustalenia stanu faktycznego i prawnego Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że kontrolowany organ pomija w treści pkt 1 Zarządzenia pokontrolnego i w jego uzasadnieniu a także szerzej w postępowaniu kontrolnym treść § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800) – dalej jako: rozporządzenie z dnia 18 listopada 2014 r.), co potencjalnie ew. mogło mieć znaczenie dla treści pkt 1 tego zarządzenia. Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że jego celem jest kontrola działalności administracji publicznej według kryterium legalności a nie zastępowanie jej w jej działaniach w związku z czym wobec braku dokonania powyższych pełnych ustaleń prawnych i faktycznych przez kontrolowany organ, Sąd nie może ich uczynić w zastępstwie kontrolowanego organu, gdyż poprzedzając lub zastępując działania kontrowanych organów sam zacząłby administrować.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami uchylił pkt 1 zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego. O kosztach postępowania jak w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.