Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 121/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 10
journal: Dz.U. 2021 poz 152
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia 3 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia do 31 grudnia 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 3 marca 2021 roku, nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. odmówił [...] prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że ze złożonego 24 lutego 2021 r. wniosku wynika, że A. K. [...] zwróciła się zwolnienie z opłacania należnych składek za grudzień 2020 roku jako płatnik składek prowadzący na 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, kodem działalności przeważającej PKD 56.10.A. W wyniku analizy danych zawartych w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego oraz danych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ustalono, że na 30 listopada 2020 r. A. K. prowadziła jako rodzaj przeważającej działalności, działalność oznaczoną kodem PKD 11.05.Z. W związku z powyższym, nie przysługiwało jej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r.

Pismem z dnia 31 marca 2021 roku A. K. [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 3 marca 2021 roku, nr [...] zarzucając jej naruszenie przepisów:

1. Art. 31zy ust, 1, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (zwana dalej ustawą COVID -19),

2. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19,

3. Art. 15 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (zwana dalej ustawą CEIDG).

W imieniu własnym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie złożonego wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek zgodnie z jego treścią, w tym orzeczenie o obowiązku zwrotu uiszczonych składek zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19.; zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi A. K. wskazał, że przepisy ustawy nie przewidują zakazu składania wniosku o zmiany danych CEIDG za okres uprzedni, w tym z datą wsteczną, nie przewidują również sankcji za niezłożenie wniosku o zmianę danych w terminie. Składając wniosek podała, że zmiana przeważającego rodzaju działalności nastąpiła z dniem 30 kwietnia 2020 roku. Taki też wniosek został przyjęty i na jego podstawie nastąpił wpis zmiany. W konsekwencji w danych dotyczących przedsiębiorstwa widnieje jako przeważający rodzaj działalności działalność wskazana w PKD pod numerem: 5610.A - Restauracje i inne placówki gastronomiczne. W praktyce w całym okresie prowadzenia działalności gospodarczej była ona prowadzona jako browar restauracyjny i polegała na prowadzeniu restauracji, w której to podawane jest piwo, pochodzące z własnej produkcji. Prowadzona działalność jest w praktyce trudna do sklasyfikowania, ponieważ wykonywane są zarówno czynności z zakresu produkcji jak i równocześnie sprzedaży wyprodukowanych wyrobów. W całym okresie prowadzonej działalności w kodach klasyfikacji wpisana była działalność restauracji, to jest PKD 5610.A, przy czym dopiero w okresie od końca kwietnia 2020 roku jako działalność przeważająca. W ustawie CEIDG nie ma określenia jakiego rodzaju działalność uznać należy za działalność przeważającą. Dodatkowo podanie tego rodzaju informacji ma służyć celom statystycznym, nie zaś ściśle określonym celom, wywołującym nieodwracalne skutki prawne. Konieczność posiadania określonych kodów PKD jako rodzaju przeważającej działalności wyklucza z możliwości ubiegania się o pomoc państwa wszystkich przedsiębiorców, którzy wymienione wyżej kody PKD umieścili w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako rodzaj swojej pozostałej działalności. Kody PKD służyć mają celom wyłącznie statystycznym, tj. przede wszystkim rozpoznaniu, jak wiele podmiotów prowadzi działalność gospodarczą w poszczególnych branżach. Przedsiębiorcy wpisywali zatem takie kody PKD, co do których przewidywali, że będą odpowiadać one przeważającemu rodzajowi planowanej przez nich działalności. W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej niejednokrotnie jednak okazywało się, że podstawowy profil działalności danego przedsiębiorcy zmieniał się, z czym nie wiązała się jednak konieczność zmiany kodu PKD rodzaju przeważającej działalności, gdyż żaden przepis prawa nie wymaga od przedsiębiorcy, aby dokonywał cyklicznej oceny, który rodzaj działalności jest jego działalnością przeważającą. W praktyce podział prowadzonej działalności gospodarczej na działalność przeważającą i działalność pozostałą jest uznaniowy i nie opiera się na sztywnych przesłankach, co oznacza, że częstokroć większość przychodów danego przedsiębiorcy pochodzi z działalności wpisanej formalnie do rejestru lub ewidencji jako działalność pozostała. Objęcie możliwością uzyskania pomocy jedynie tych przedsiębiorców, którzy poszczególne kody PKD wpisali jako kody przeważającej działalności gospodarczej, wyklucza z prawa do ubiegania się o pomoc bardzo wiele podmiotów, które ucierpiały wskutek pandemii COVID-19, tak samo jak podmioty, które wpisały "odpowiednie" kody PKD jako kody działalności przeważającej. W jej sytuacji dominującym przedmiotem działalności jest prowadzenie restauracji, w związku czym złożyła wniosek o zmianę przeważającego rodzaju działalności na działalność PKD 5610.A. Tym samym spełniał kryteria niezbędne do objęcia ustawową ulgą w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, o której to ulgi składałam odpowiedni wniosek. Skoro zatem w jej sytuacji od dnia 30 kwietnia 2020 roku wskazanym jako rodzaj przeważającej działalności było prowadzenie restauracji to konsekwencją powyższego jest uznanie, że zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie mi pomocy. Składki na ubezpieczenia społeczne za okres, za który domagam się zwolnienia zostały uiszczone, w związku z czym zachodziły przesłanki uzasadniające domaganie się ich zwrotu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek wynika z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 ze zm.), dalej jako ustawa COVID-19. W art. 31zo tej ustawy wskazane zostały okresy i warunki zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek. Jednocześnie w art. 31zy ust. 1 ustawy Rada Ministrów została upoważniona, w celu przeciwdziałania COVID-19, do określenia w drodze rozporządzenia innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 lub objęcia tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W oparciu o przytoczoną delegację ustawową zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021 poz. 152). Wskazane rozporządzenie stanowiło materialnoprawną podstawę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.

Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 tegoż rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia określa, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Sporna w sprawie stała się kwestia spełnienia przez skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za grudzień 2020 roku, tj. przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 roku przeważającej działalności gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. Organ przyjął, że kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze CEiDG na ten dzień stanowił 11.05.Z, co nie uprawniało skarżącej do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie podała jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej kod PKD 56.10.A uprawniający ją do skorzystania ze zwolnienia. W skardze wskazała, że zaktualizowała dane w CEiDG, ale mimo to w całym okresie poprzedzającym prowadziła również działalność skalsyfikowaną pod kodem PKD 56.10.A przy czym formalnie zostało to zapisane dopiero od dnia 30 kwietnia 2020 roku.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest wyłącznie fakt istnienia w dacie 30 listopada 2020 roku w rejestrze REGON wpisu kodu PKD o nr 56.10.A. Organ błędnie oparł się jedynie na językowej wykładni § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443 ze zm., dalej: usp). W załączniku do rozporządzenia PKD "Zasady Budowy Klasyfikacji" wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 usp wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

W ocenie Sądu zawarte w § 10 ust. 2 rozporządzenia sformułowanie "prowadzącego (...) działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" odnosi się do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w CEIDG kod wymieniony w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek), mimo że faktycznie nie prowadzi tego rodzaju działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy, m.in. w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. II UK 142/12 (publ.: OSNP 2013/21-22/260) i z 23 listopada 2016 r. sygn. II UK 402/15 (Lex nr 2183487) oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

W związku z powyższym należało uznać, że pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonych w tych przepisach jako przeważająca. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności tej wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacja ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana. Wprowadzane przez prawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem COVID, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby poprzez aktualizację danych.

W postępowaniu o przyznanie uprawnienia, o którym mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, ustalenie rodzaju przeważającej działalności gospodarczej należy do sfery ustaleń faktycznych. Wpis w tym zakresie we właściwym rejestrze korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest to domniemanie wzruszalne. Podobnie jak wpis w rejestrze, także oświadczenie we wniosku o przyznanie ulgi stanowi oświadczenie wiedzy przedsiębiorcy. Przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia COVID-19, analogiczny w swej treści do art. 31zo ust. 11 ustawy COVID-19, wskazuje na potraktowanie przez prawodawcę wpisu w rejestrze jako domniemania prawnego, co niewątpliwie miało na celu uproszczenie i tym samym skrócenie postępowania zmierzającego do udzielenia prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Natomiast uwzględnienie wpisów w rejestrze (REGON lub CEiDG), jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia wymogu prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej określonym kodem PKD, powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które faktycznie spełniają warunek do przyznania ulgi, to jest prowadzą w określonym w rozporządzeniu dniu przeważającą działalność zgodną ze wskazanymi kodami PKD, a jedynie nie dopełniły czynności formalnych i uchybiły obowiązkom statystycznym. Działanie takie zaprzecza celom przyjętych regulacji w zakresie zwalczania skutków epidemii COVID-19 oraz narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Z powyższego wynika, że organ prowadzący postępowanie w sprawie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek przy ustalaniu spełnienia przez przedsiębiorcę przesłanki przyznania pomocy odnoszącej się do rodzaju przeważającej działalności, nie może oprzeć się wyłącznie na danych zawartych w CEIDG czy też rejestrze REGON, w szczególności gdy przedsiębiorca wskazuje na rozbieżność między wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością gospodarczą. Jedną z głównych zasad, którymi powinien kierować się organ jest bowiem zasada prawdy obiektywnej, która nakazuje ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Jednocześnie zważyć należy, że obowiązek wykazania rodzaju przeważającej działalności innej, niż działalność ujawniona w rejestrze jako przeważająca, spoczywa na stronie występującej o przyznanie uprawnienia. Jednak i na organie ciążą obowiązki procesowe wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności organ obowiązany jest przestrzegać wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). W świetle art. 9 Kpa organ ma także obowiązek poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ winien czuwać nad tym, aby strona postępowania nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielać jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jak określa zaś art. 79a § 1 K.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

W ocenie Sądu organ rozstrzygający w niniejszej sprawie nie sprostał powyższym obowiązkom. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek wskazując kod przeważającej działalności PKD 56.10.A według stanu na dzień 30 listopada 2020 r. Jak ustalił organ zgodnie z danymi w rejestrze CEIDG rodzajem przeważającej działalności skarżącej była działalność określona kodem PKD 11.05.A. W świetle § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia powyższy kod PKD, jako określający rodzaj przeważającej działalności gospodarczej, nie uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. W tym względzie organ powinien był zbadać czy skarżąca zadeklarowała prowadzenie działalności gospodarczej również pod innym i kodami PKD, a w konsekwencji podjąć czynności w celu ustalenia rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej jako wiodącej, a nie wyłącznie przyjmować, że była nią działalność zadeklarowana w rejestrze CEiDG.

Powyższa niezgodność pomiędzy oświadczeniem wnioskodawczyni a ustaleniami organu przeprowadzonymi w wyniku analizy rejestrów REGON i CEIDG powinny skłonić organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zgodzie z normami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Tymczasem ZUS błędnie przyjął, że przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej, która jest jedną z przesłanek udzielenia zwolnienia, a nie jedynie ustanawia wzruszalne domniemanie. Wobec wskazania przez skarżącą już we wniosku o zwolnienie jako przeważającej działalności o kodzie 56.10.A , a więc wymienionej w § 10 ust. 1 pkt 2) rozporządzenia, a jednocześnie innej niż ujawnionej w rejestrze REGON organ winien podjąć czynności zmierzające do wyjaśnienia tej sprzeczności i ustalenia rzeczywistej przeważającej działalności prowadzonej przez stronę, a następnie przedstawić dokonaną ocenę w uzasadnieniu wydanej decyzji, przy uwzględnieniu, że prawodawca w § 10 ust. 2 rozporządzenia wprowadził w tym zakresie stosowne wzruszalne domniemanie. Obowiązek organu takiego działania wynika z przedstawionej wyżej interpretacji przepisów § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze Zakład winien więc co najmniej, informując stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazać przesłanki zależne od strony, które nie zostały na dzień udzielenia stronie tej informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony (art. 79a § 1 K.p.a.). Następnie, po ewentualnym przedstawieniu dowodów przez stronę, dokonać oceny całokształtu zgromadzonego materiału (art. 80 Kpa) celem ustalenia rodzaju przeważającej działalności prowadzonej przez stronę na dzień 30 listopada 2020 r. Ewentualnie organ mógł też kolejno zobowiązać stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżący jako rodzaj działalności przeważającej prowadził działalność sklasyfikowaną pod kodem wymienionym w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu prawa tj. § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3, art. 79a § 1 K.p.a. oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia.

Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie organ – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. – uwzględni ocenę prawnej wyrażoną w niniejszym wyroku, w konsekwencji czego przeprowadzi postępowanie wyjaśniające niezbędne do ustalenia faktycznie przeważającego rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą.