Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2028/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit c i pkt 16
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
article: art. 8 pkt 1 lit c i pkt 10.
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 153
law: Ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
article: art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 15,
journal: Dz.U. 2003 nr 45 poz 391
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Dyrektorem [...] NFZ") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013r. ustalił, że R. [...] (zwany dalej "Skarżącym") podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od [...] stycznia 1999r. do [...] lutego 2013r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Dyrektor [...] NFZ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] marca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] (zwany dalej "ZUS") zwrócił się o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Według ZUS, Skarżący nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z danych zaewidencjonowanych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ, w ewidencji osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem ZUS i KRUS wynika, że Skarżący od [...] stycznia 1999r. jest zgłoszony do ubezpieczenia jako emeryt.

Z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej zwanej "CEIDG") wynika, iż Skarżący rozpoczął wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia [...] października 1995r. pod nazwą "R. [...] M." w przedmiocie sprzedaż detaliczna pozostałych nowych wyrobów prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Następnie z dniem [...] lutego 2013r. zaprzestał wykonywania prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Organ I instancji wskazał, że osoba pobierająca emeryturę i jednocześnie prowadząca pozarolniczą działalność podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z obydwu tych tytułów, zgodnie z art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu zdrowotnym") oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 15 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ") oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach").

W konkluzji Dyrektor [...] NFZ stwierdził, że Skarżący był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej od dnia [...] stycznia 1999r. do dnia [...] lutego 2013r.

W odwołaniu (nazwanym "Prośbą o skorygowanie decyzji") Skarżący zarzucił nie wyjaśnienie przez organ administracji kwestii dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Powołując się na decyzję ZUS z dnia [...] marca 1996r. znak [...] wydaną w stosunku do niego wskazał, iż od dnia [...] stycznia 1996r. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Skarżący traktował ww. decyzję jako prawo nabyte, stąd nie uiszczał składki na ubezpieczenia zdrowotne. Odwołał się do zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...] lutego 2013r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (zwany dalej "Prezesem NFZ") decyzją z dnia [...] maja 2013r. utrzymał w mocy powyższą decyzję Dyrektora [...] NFZ stwierdzając, że Skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od [...] stycznia 1999r. do [...] lutego 2013r.

Według Prezesa NFZ, zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach - w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Odnosząc się do powołanej w odwołaniu decyzji ZUS z dnia [...] marca 1996r., Prezes NFZ wyjaśnił, iż art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1976r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (Dz. U. z 1989r. Nr 46, poz. 250 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które były równocześnie pracownikami zatrudnionymi w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa wymiaru obowiązującego w danym zawodzie albo były objęte odrębnymi przepisami w zakresie zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego, a także art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, zgodnie z którym ubezpieczeniu nie podlegały osoby prowadzące działalność określoną w art. 1, które miały ustalone prawo do emerytury lub renty, chyba że zgłosiły wniosek o objęcie ubezpieczeniem - utracił moc z dniem 1 stycznia 1999r. w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1989r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 z póżn. zm., zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych").

Jednocześnie przywołał orzeczenie NSA z dnia 16 września 2009r., sygn. akt II GSK 43/09 (opubl. na stronie www.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten stwierdził, iż okoliczności wcześniejszego nie wymierzenia Skarżącemu składek zdrowotnych, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie odnośnie objęcia Skarżącego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres wsteczny, poprzedzający złożenie wniosku (art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach), gdyż przedmiotowa decyzja stanowi jedynie potwierdzenie obowiązku wynikającego z ustawy, oczywiście po zbadaniu przesłanek ustalających istnienie tego obowiązku (art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach).

Zdaniem Prezesa NFZ wszystkie wątpliwości i zastrzeżenia co do dotychczasowego postępowania ZUS w sprawie ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego będą mogły być wyjaśnione ewentualnie w sprawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, które to postępowanie może być prowadzone przez ZUS na podstawie art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach.

Prezes NFZ wskazał, iż Skarżący nie zakwestionował okoliczności prowadzenia działalności gospodarczej.

W konsekwencji zdaniem Prezesa NFZ, skoro nie nastąpiło formalne wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to należy domniemywać, że działalność ta jest przez Skarżącego prowadzona. Istnieje zatem obowiązek zapłaty składek na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ. Decyzji zarzucił:

- oparcie na nieobowiązującej ustawie o ubezpieczeniu w NFZ, uchylonej [...] października 2004r.

- nie odniesienie się do praw nabytych, w postaci decyzji ZUS w [...] z dnia [...] marca 1996r.

- naruszenie dobrych obyczajów przez przekazanie nieprawomocnych decyzji do Oddziału ZUS.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 - dalej: "p.p.s.a." ).

Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że jest niezasadna.

Przechodząc do meritum Sąd zauważa, że przedmiotem jego kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach.

Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:

1) do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy z 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;

2) do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

3) do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;

4) z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 it c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2008 r., nr 164, poz. 1027).

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Podobnie kwestię tą regulowały także ww. ustawy wcześniejsze, odpowiednio w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1.

Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - obowiązującym do 19 września 2008 r., obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstawał od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Po nowelizacji - dokonanej art. 7 ustawy o zmianie, tj. od 20 września 2008 r., przepis art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń stanowi, że obowiązek ubezpieczenia dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2009, nr 205 poz. 1585, tekst jednolity).

Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (Dz. U. 2007, nr 155, poz. 1095 tekst jednolity), dalej jako ustawa o swobodzie art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Ust. 3 cytowanego przepisu stanowi, że w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy i okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku, i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej.

Z powyższych regulacji wynika więc, że dopiero z dniem 20 września 2008 r. ustawodawca wprowadził dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą możliwość wyłączenia się spod obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z prawem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Mając wszystkie powyższe regulacje ustawowe na uwadze Sąd zauważa, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Jedynie wykreślenie wpisu pozarolniczej działalności gospodarczej z ewidencji lub odnotowanie przerwy w jej prowadzeniu powoduje zawsze - na stałe lub okresowo - ustanie obowiązku ubezpieczenia. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana (a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu) należy do sfery ustaleń faktycznych, a istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198, z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 309 oraz z 30 listopada 2005 r., I UK 95/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 311). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. Ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że dla oceny ustalenia okresu podlegania przez Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ma znaczenie fakt zarejestrowania przez niego działalności gospodarczej. Jak wynika ze sprawy - co jest okolicznością niesporną, Skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą od [...] października 1995 r. pod nazwą R. [...] M. Z akt sprawy bezsprzecznie także wynika, że z dniem [...] lutego 2013r. Skarżący zaprzestał wykonywania owej działalności gospodarczej.

Sąd mając to na uwadze zauważa, że zarówno przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 1999 r., tj. ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym, a następnie ustawa o ubezpieczeniu w NFZ, jak i obecnie obowiązująca ustawa o świadczeniach, wiążą obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z ubezpieczeniem społecznym.

Okoliczność, że Skarżący miał ustalone prawo do emerytury i nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 22 kwietnia 1996 r., a to zgodnie z decyzją ZUS I Oddział w W. z dnia [...] marca 1996 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 1989 r. Nr 46, poz. 250 ze zm.) nie miała istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Jak prawidłowo wskazał Prezes NFZ, powołując się w zaskarżonej decyzji na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2009r., decyzja ZUS z dnia [...] marca 1996 r. z mocy samego prawa wygasła z dniem [...] stycznia 1999 r., gdyż art. 2 powołanej powyżej ustawy z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin z tym dniem utracił moc, zaś cała powołana ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 2003 r., na podstawie art. 61 pkt 5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2002 r., Nr 199, poz. 1673, ze zm.). Tak więc za prawidłową należało uznać ocenę Prezesa NFZ, że ustalone prawo Skarżącego do emerytury, nie wyłączyło podlegania przez niego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego ochrony nabytych przez niego praw z decyzji ZUS z dnia [...] marca 1996r. wskazać należy, iż zasada ochrony praw nabytych jest zasadą wyprowadzaną z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Z zasady tej wyprowadza się trwałość uprawnień, jak i obowiązków. W związku z tym wymaga rozważenia, czy zmiana stanu prawnego, jaka miała niewątpliwie miejsce w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do uprawnień nabytych przez Skarżącego na mocy decyzji ZUS z dnia [...] marca 1996r., wpłynęła na dopuszczalność zmiany w zakresie uprawnień Skarżącego dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Podkreślić przy tym należy, że nie do przyjęcia jest sytuacja, w której jednostka ma prawo do realizowania uprawnień, które nie mają ustawowej podstawy, zaś zwolniona jest z realizowania obowiązków (taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale z dnia 25 listopada 2013r., sygn. akt I OPS 9/13, dostępnej na www:orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla wyznaczenia granic trwałości praw nabytych istotne jest, czy przyznane prawo zostało w oparciu o przepisy prawa materialnego tak ukształtowane, że dało podstawę do żądania przez jednostkę ciągłych świadczeń od państwa lub innego podmiotu. W związku z tym stwierdzić należy, iż konstrukcja prawna ustalenia podlegania przez określone osoby (w tym Skarżącego) obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu wyklucza koncepcję, że decyzja ZUS z dnia [...] marca 1996r. daje prawo do zwolnienia Skarżącego od podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w kolejnych, następujących po dniu 1 stycznia 1999r., latach. Przesądza o tym jednoznacznie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin, na podstawie którego została wydana decyzja ZUS z dnia [...] kwietnia 1996 r., utracił moc od dnia 1 stycznia 1999 r. Przy czym przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewidywały żadnych przepisów chroniących prawa osób korzystających z regulacji z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin, ani też nie wprowadziły podobnych w skutkach regulacji prawnych.

W rozpoznawanej sprawie nastąpiła więc zmiana stanu prawnego, która ma istotne znaczenie z uwagi na badanie legalności zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, okoliczność ta, a więc zmiana stanu prawnego, nie wpłynęła na ważność i prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, gdyż obie te decyzje zostały wydane na podstawie nowego stanu prawnego. Pozostawanie zatem w obrocie prawnym decyzji ostatecznej ZUS z dnia [...] marca 1996r., stwierdzającej, że Skarżący od dnia [...] stycznia 1996r. nie podlega ubezpieczeniu społecznemu normowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin, nie wyłącza dopuszczalności wydania przez organu Funduszu decyzji obejmującej Skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym od dnia [...] stycznia 1999r., a więc od dnia, w którym przepis art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin, na podstawie którego została wydana decyzja ZUS z dnia [...] kwietnia 1996 r., utracił moc. W związku z powyższym Sad uznał, wbrew twierdzeniom Skarżącego, że zaskarżona decyzja nie narusza praw nabytych Skarżącego.

Na marginesie zauważyć należy, iż decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor [...] NFZ ustalił, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia [...] stycznia 1999 r. i następnych wskazanych w decyzji. Na skutek odwołania Prezes FNZ decyzje tę utrzymał w mocy. Z ustaleń organu Funduszu wynika jednak, że Skarżący działalność gospodarczą prowadził od dnia [...] października 1995 r. Tak więc decyzje ustalające podleganie Skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego za okres od dnia [...] stycznia 1999 r. do dnia [...] lutego 2013 r. zostały wydane z uwzględnieniem decyzji ZUS z dnia [...] kwietnia 1996 r. Nie ustalono bowiem by w okresie od [...] października 1995 r. do dnia [...] grudnia 1998r. Skarżący podlegał ubezpieczeniu.

Zgodnie zaś z art. 82 ust. 1, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r., ustawy o świadczeniach, art. 24 ust. 1, obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., ustawy o ubezpieczeniu w NFZ oraz art. 22 ust. 1, obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

O istnieniu obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego po stronie Skarżącego w okresie objętym przedmiotową decyzją Prezesa NFZ decydował stan faktyczny ustalony w sposób bezsporny w postępowaniu administracyjnym - polegający na prowadzeniu przez Skarżącego działalności gospodarczej w okresie wynikającym z rejestracji, co nie było kwestionowane przez samego Skarżącego - oraz stan prawny oparty na wszystkich przepisach prawa materialnego wymienionych w zaskarżonej decyzji. Sąd nie dopatrzył się, zarzucanego w skardze, oparcia zaskarżonej decyzji na nieobowiązującej podstawie prawnej, gdyż Prezes NFZ w decyzji tej szczegółowo prawidłowo przywołał, obowiązujące w zakresie rozpatrywanej sprawy i zmieniające się w tym okresie, przepisy prawne.

Reasumując Sąd uznał, że organy zasadnie przyjęły – odnośnie wskazanych w decyzji okresów, domniemanie, polegające na przyjęciu, że działalność gospodarcza przez Skarżącego była prowadzona od chwili wpisu do ewidencji do momentu jej zaprzestania, tym bardziej, że Skarżący nie kwestionował tych okoliczności. Zatem zarówno organ odwoławczy, jak i Dyrektor [...] NFZ właściwie uznały, że Skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od chwili wpisania działalności do ewidencji do chwili jej wykreślenia.

Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy.

W tym miejscu należy zaznaczyć, co podkreślał Prezes NFZ, iż czym innym jest ewentualne naliczenie i wysokość składek ubezpieczeniowych, a czym innym fakt objęcia ubezpieczeniem. Obowiązek opłacania składek powstaje skutkiem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez objęcie tym ubezpieczeniem ubezpieczonego, a ich wysokość określa właściwy terytorialnie dla ubezpieczonego Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ubocznie można zaznaczyć, że w przypadku Skarżącego, dla obliczenia wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne mogą mieć zastosowanie m.in. przepisy art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /po znowelizowaniu/, obecnie przepis art. 82 ust. 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Skarżący w okresach wskazanych w decyzji jako objęty ubezpieczeniem zdrowotnym podlegał obowiązkowi opłacania składek, których ustalenie leży w kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Istotą obu decyzji administracyjnych jest natomiast stwierdzenie, że Skarżący w okresach wskazanych w decyzji był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o czym nadmieniono wcześniej.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.