Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 91/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6359 Inne o symbolu podstawowym 635
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 w sprawie ze skargi A.B. i C.D. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz A.B. 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt VI SAB/Wa 28/19 oddalił skargę A.B. i C.D. na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków o przyznanie stypendium sportowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z dnia 18 lutego 2019 r. C.D. i A. B. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłość działania Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w rozpatrywaniu ich wniosków o stypendia sportowe z roku 2012 oraz wniosku A.B. o stypendium sportowe z roku 2014. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. organ poinformował skarżącego o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium sportowego. W wyniku złożonego ponaglenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r., nr [...], stwierdziło, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz wyznaczyło Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy miesięczny termin załatwienia sprawy od otrzymania postanowienia, jak również zobowiązało organ do wyjaśnienia przyczyn bezczynności oraz ustalenia osób winnych bezczynności i przewlekłości. W uzasadnieniu skargi wskazano, że na dzień jej wniesienia wniosek A.B. z dnia 29 grudnia 2014 r. o stypendium sportowe nie został rozpatrzony.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wskazał, że w wyniku złożonych w sprawach objętych wnioskami skarżących ponagleń, które wpłynęły do Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 27 grudnia 2018 r., przekazanych zgodnie z art. 37 § 4 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie - SKO w dniu 14 stycznia 2019 r. wydało postanowienia w sprawach o sygnaturach [...] i [...] - stwierdzając w trybie art. 37 § 6 k.p.a., iż organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył miesięczny termin do załatwienia sprawy. W wykonaniu ww. postanowień SKO, Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 14 lutego 2019 r. wydał decyzje nr [...], [...] i [...] dotyczące rozpatrzenia wniosków skarżących z lat 2012 i 2014 w sprawie stypendium sportowego, których dotyczy skarga. O toczących się w tych sprawach postępowaniach skarżący mieli świadomość, gdyż otrzymali postanowienia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 stycznia 2019 r., a ich pełnomocnik zapoznał się z aktami spraw w dniu 1 lutego 2019 r. Skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji z dnia 14 lutego 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że w sprawie dotyczącej przyznania skarżącym stypendium sportowego, a konkretnie bezczynności organu, dotyczącej rozpoznania wniosków o przyznanie stypendium toczyły się postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji i postępowanie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie w trybie art. 37 k.p.a.

Prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1702/18 stwierdzono, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zobowiązał Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy do wydania decyzji rozpoznającej wniosek skarżącego A.B. z dnia 22 grudnia 2015 r. o przyznanie stypendium sportowego w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

Sąd I instancji stwierdził, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem NSA zostały wysłane do organu w dniu 4 czerwca 2019 r. Postanowieniami SKO w Warszawie nr [...] oraz [...] z dnia 14 stycznia 2019 r. dotyczącymi wniosków z dnia 20 listopada 2012 r. i wniosku z dnia 29 grudnia 2014 r. – organ uznał, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania i wyznaczył miesięczny termin załatwienia sprawy licząc od daty otrzymania postanowień SKO. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzjami z dnia 14 lutego 2019 r. nr nr: [...], [...] i [...] rozpoznał powyższe wnioski skarżących dotyczące przyznania stypendium sportowego.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że w zaistniałej sytuacji nie można uznać, że organ administracji dopuścił się bezczynności lub przewlekłości postępowania. Skoro decyzje, którymi rozpoznano wnioski skarżących o przyznanie stypendium sportowego zostały wydane w terminach zakreślonych przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r. i postanowieniami SKO w Warszawie z dnia 14 stycznia 2019 r. to nie można zgodzić się z argumentacją skarżących, że organ administracji pozostawał w bezczynności. Wcześniejsze działania organu, a właściwie ich brak zostały stwierdzone przez sądy administracyjne obu instancji i kolegium odwoławcze. Zarówno NSA, jak i kolegium wyznaczyły organowi terminy rozpoznania wniosków. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wydał w wyznaczonych terminach decyzje w przedmiocie przyznania dla skarżących stypendium sportowego. W tych okolicznościach Sąd uznał, że nie było podstaw aby obecnie stwierdzić, że organ administracji pozostawał w bezczynności lub dopuścił się przewlekłości postępowania. Dlatego skarga została oddalona.

W skardze kasacyjnej A.B. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 188 p.p.s.a. i przyznanie skarżącemu od organu odpowiedniej sumy pieniężnej za bezczynność i przewlekłość, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie kosztów postępowania i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 8) i pkt 9) w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857 ze zm.,), poprzez wadliwą kontrolę organu, polegającą na zawężeniu tej kontroli jedynie do okresu od dnia wydania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, tj. od dnia 14 stycznia 2019 r. do dnia wydania decyzji przez organ, tj. do dnia 14 lutego 2019 r., zamiast dokonania wszechstronnej i pełnej kontroli całego okresu trwania przed organem postępowania w przedmiocie wniosku skarżącego z 2014 r. o stypendium sportowe, tj. począwszy od grudnia 2014 r. do dnia doręczenia skarżącemu decyzji organu z dnia 14 lutego 2019 r., a w konsekwencji niesłuszne oddalenie skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłość organu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z 2014 r., pomimo że w okolicznościach sprawy zaistniała taka bezczynność i przewlekłość organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, w szczególności zdawkowe przedstawienie stanu sprawy i brak analizy poszczególnych działań (w tym czynności) organu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z 2014 r. w całym okresie postępowania trwającego ponad 4 lata, tj. począwszy od grudnia 2014 r. do zakończenia postępowania w I instancji, tj. do dnia doręczenia skarżącemu decyzji organu z dnia 14 lutego 2019 r., a także powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r., II GSK 1702/18, który dotyczył innej sprawy w przedmiocie bezczynności i przewlekłości organu w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z grudnia 2015 r. (a nie z grudnia 2014 r.), a w konsekwencji brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co znacznie utrudnia sporządzenie skargi kasacyjnej i kontrolę kasacyjną wyroku Sądu I instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 149 § 1 pkt 3) p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłość organu i brak stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, pomimo że organ naruszył szereg przepisów postępowania i pozostawał w bezczynności oraz dopuścił się przewlekłości, wydając decyzję administracyjną dopiero po ponad 4 latach, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

4) art. 149 § 1a w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłość organu oraz brak stwierdzenia, że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, pomimo że organ jaskrawo naruszył szereg przepisów postępowania przez wiele lat nie wydając właściwego aktu administracyjnego i zamykając w ten sposób skarżącemu drogę do odwołania oraz do sądu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5) art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, poprzez nieuwzględnienie skargi skarżącego na bezczynność i przewlekłość organu oraz nieprzyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., chociaż organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania, jaskrawo naruszając szereg przepisów postępowania, co uzasadnia twierdzenie, że bezczynność i przewlekłość organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a skarżącemu została wyrządzona znaczna krzywda, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

6) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 104 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1 i § 3 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 ustawy o sporcie, poprzez oddalenie skargi kasacyjnej, pomimo że organ przez wiele lat nie wydawał właściwego aktu administracyjnego, tj. decyzji, zamykając w ten sposób skarżącemu drogę do odwołania i do sądu i naruszając w sposób rażący przepisy prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 28 maja 2021 r. skarżący zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r. sygn. akt II OPS 6/19 i II OPS 1/20, zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy z 2 marca 2020 r. jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w stanie pandemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Ze wskazanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie rozprawy, zawartego w piśmie z dnia 28 maja 2021 r.

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie odnosi się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem działania Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w sprawie z wniosku C.D. i A.B. o stypendia sportowe z roku 2012 oraz wniosku A.B. o stypendium sportowe z roku 2014 stwierdził, że ocena postępowań zainicjowanych wymienionymi wnioskami nie uzasadnia twierdzenia o pozostawaniu organu w bezczynności lub o przewlekłym prowadzeniu tych postępowań (s. 3 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają zgodnie z zasadą dyspozycyjności granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku uzasadnia twierdzenie, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie. Innymi słowy, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna skutecznie podważa stanowisko Sądu I instancji, że rezultat kontroli zgodności z prawem działania organu administracji w wymienionych powyżej postępowaniach nie uzasadniał oceny odnośnie do bezczynności organu lub przewlekłego ich prowadzenia.

Zgodność z prawem zaskarżonego wyroku podważa bowiem ponad wszelką wątpliwość zarzut z pkt 2) petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., z którego wynika – a przepis ten określa wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego – że uzasadnienie to powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Ocena zasadności zarzutu naruszenia przywołanego przepisu prawa wymaga przypomnienia – które w relacji do wniosków formułowanych na podstawie analizy treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia trzeba uznać za konieczne – że wykonanie przez wojewódzki sąd administracyjny wynikającego tego przepisu prawa obowiązku wskazania w uzasadnieniu wyroku obok faktycznej, także prawnej podstawy rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia nie dość, że pozostaje w bezpośrednim związku z realizacją przez uzasadnienie orzeczenia sądowego funkcji perswazyjnej, to również nie pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości realizacji przez to uzasadnienie funkcji kontroli trafności rozstrzygnięcia. Powinno być ono sporządzone w sposób umożliwiający instancyjną kontrolę (zaskarżonego) wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia wówczas, gdy strona postępowania zażąda jego kontroli, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Ta zaś nie jest możliwa – lub istotnie ograniczona – gdy uzasadnienie orzeczenia sądowego nie zawiera określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementów, a mianowicie, na przykład, gdy nie zawiera przedstawienia stanu sprawy, czy też, gdy nie wskazuje i nie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10), co odnosi się również do orzeczenia, którego uzasadnienie zawierając wymienione elementy, sformułowane jest jednak w sposób lakoniczny, niejasny, a tym samym uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 620/11).

Uzasadnienie wyroku powinno być więc tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone działanie/zaniechanie organu administracji za zgodne albo niezgodne z prawem, a zarzut uchybienia temu wymogowi jest uzasadniony w sytuacji, gdy wojewódzki sąd administracyjny nie wyjaśni w sposób adekwatny do celu wynikającego z art. 141 § 4 p.p.s.a., dlaczego w rozpatrywanej sprawie stwierdził lub nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. np.: wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II FSK 1067/11).

Z uwagi na wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia trzeba podkreślić, że sąd administracyjny nie może oddalając skargę poprzestać na wskazaniu jedynie art. 151 p.p.s.a., bez uprzedniego dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie i przeprowadzenia – przy uwzględnieniu przyjmowanego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego – kontroli prawidłowości ich stosowania przez organ.

Realizacji celów sądowej kontroli administracji publicznej nie służy również ograniczenie się do powielenia stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji lub jego prosta akceptacja. Zwłaszcza w sytuacji, gdy dowodząc swoich racji strona skarżąca wspiera je określonym rodzajem wykładni przepisów prawa, co powinno zobowiązywać sąd do przeprowadzenia w uzasadnieniu wydawanego rozstrzygnięcia stosowanej weryfikacji i analizy obejmującej istotne dla rozstrzygnięcia sprawy elementy jej stanu faktycznego i prawnego oraz ich wzajemnej relacji, a ich brak należy ocenić nie inaczej, jak tylko, jako wadliwość polegającą na niedostatecznym wyjaśnieniu przez sąd administracyjny stanu faktycznego i prawnego rozpoznawanej sprawy, a więc uchybienie, które mogło mieć istotny wpływ na jej wynik (por. np. wyroki NSA z dnia: 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1832/09; 25 listopada 2010 r., sygn. akt I GSK 1215/09).

Przedstawione uwagi wprowadzające nie mogą, według Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostawać bez wpływu na wniosek odnośnie do zasadności omawianego zarzutu kasacyjnego. Zwłaszcza, gdy wynikające z nich konsekwencje skonfrontować z treścią uzasadniania kontrolowanego wyroku Sądu I instancji.

Rezultat tej konfrontacji jednoznacznie świadczy o tym, że zarzucane naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za aktualizujące się w odniesieniu do pełnego spectrum przedstawionych powyżej sytuacji.

W punkcie wyjścia oraz w korespondencji do powyżej przedstawionych argumentów stanowiących podstawę wnioskowania o zaistnieniu stanu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu uzasadniających uchylenie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, trzeba przede wszystkim podkreślić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku – a liczy ono sobie 3 strony, co w relacji do postulatu zwięzłości uzasadnienia sądowego, w żadnym razie nie może oznaczać jego lakoniczności, zwłaszcza zaś w zakresie odnoszącym się do wskazania przyjmowanych za podstawę wyrokowania w sprawie faktów oraz wskazania i wyjaśnienia, w bezpośredniej relacji do nich, podstawy prawnej orzeczenia – jest lakoniczne w stopniu uniemożliwiającym poznanie racji i argumentów, którymi kierował się Sąd I instancji stwierdzając, że zaskarżone działanie organu administracji nie jest niezgodne z prawem. Oznacza to, że nie realizuje ono nie dość, że funkcji kontroli trafności wydanego w sprawie orzeczenia – co w sytuacji, gdyby została ona zrealizowana w sposób czyniący zadość przedstawionym powyżej wymogom umożliwiałoby dokonanie kontroli stanowiska Sądu I instancji z punktu widzenia jego zgodności z prawem – to również i funkcji perswazyjnej, co w sytuacji, gdyby została ona zrealizowana – a tak jednak nie jest – umożliwiałoby poznanie motywów działania Sądu I instancji mających przekonywać do trafności wydanego w sprawie orzeczenia.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle nie wynika, aby w odniesieniu do spornej w sprawie kwestii wywołanej skargą na bezczynność organu administracji oraz przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012 i o stypendium sportowe z roku 2014 Sąd I instancji przeprowadził jakąkolwiek kontrolę zaskarżonego działania organu.

I to w sytuacji, gdy w sprawach ze skarg na bezczynność organu oraz przewlekłość postępowania – z uwagi na ich istotę – to każdorazowo sąd administracyjny jest zobowiązany ad casum – a więc stosowanie do danego przypadku – ustalić istnienie okoliczności (faktycznych) uzasadniających kwalifikowanie – albo nie – zaskarżonego i zarazem kontrolowanego zachowania (działania) organu w danej sprawie, jako bezczynności lub przewlekłości. W sytuacji potwierdzenia zaistnienia wymienionych stanów niezgodności z prawem, jest ponadto zobowiązany do przeprowadzenia oceny ich charakteru, a mianowicie czy bezczynność lub przewlekłość postępowania miała charakter "zwykły", czy też "kwalifikowany", bo z "rażącym naruszeniem prawa". Co więcej – a trzeba to podkreślić – w sprawach ze skarg na bezczynność organu oraz przewlekłość postępowania, istotne znaczenie – w relacji do przeprowadzonych ustaleń – ma rekonstrukcja źródła obowiązku działania przez organ administracji w danej sprawie – a co za tym idzie treści, formy i sposobu realizacji przyznanej mu kompetencji – która, co oczywiste, powinna być przeprowadzona na podstawie właściwych przepisów prawa, w tym przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie odnoszącym się do zawartych w tej ustawie regulacji dotyczących załatwienia sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w ogóle nie wynika, aby obowiązek, o którym mowa powyżej Sąd I instancji wykonał zwłaszcza, że nie odwołał się również do żadnego normatywnego wzorca kontroli. Tym bardziej więc za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest usprawiedliwiony.

Zwłaszcza, gdy w korespondencji do przedstawionych powyżej argumentów podkreślić, że o deficytach podejścia Sądu I instancji do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego działania organu administracji, a co za tym idzie również o deficytach i wadliwościach uzasadnienia kontrowanego wyroku, trzeba również wnioskować na tej podstawie – jak słusznie podnosi to strona skarżąca – że prawnie relewantne znaczenie dla oceny odnośnie do braku zaktualizowania się przesłanek uznania, że w postępowaniu zainicjowanym wymienionymi powyżej wnioskami organ administracji nie był bezczynny i nie prowadził tych postępowań przewlekle, Sąd ten przypisał po pierwsze wyrokowi NSA z dnia 4 grudnia 2018 r. w sprawie II GSK 1702/18, a po drugie, postanowieniom SKO w Warszawie wydanym w rezultacie rozpoznania wniesionych w sprawie ponagleń. Formułowany na tej podstawie przez Sąd I instancji argument, że "Wcześniejsze działania organu a właściwie ich brak zostały stwierdzone przez sądy administracyjne obu instancji i kolegium odwoławcze" (zob. s. 3 uzasadnienia kontrolowanego wyroku) jest niezrozumiały, a także jest nieprzydatny w rozpatrywanej sprawie. Z tego powodu, że przywoływany judykat dotyczył wniosku A.B. o stypendium sportowe z roku 2015, a więc nie wniosków za rok 2012 i za rok 2014, a postanowienia wydawane przez organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie mają wiążącego charakteru dla sądu administracyjnego i nie zwalniają tego sądu z obowiązku rzetelnej kontroli zgodności prawem działania organu administracji publicznej zaskarżonego skargą, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Z przedstawionych powodów omawiany zarzut należało więc uznać za usprawiedliwiony.

To zaś prowadzi do wniosku, że ocena zasadności pozostałych zarzutów kasacyjnych musi być uznana za przedwczesną, skoro w świetle przedstawionych argumentów za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej, a to z uwagi na daleko idące wadliwości i deficyty jego uzasadnienia.

W związku z tym więc, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. został oparty na usprawiedliwionych podstawach, co skutkowało jego uwzględnieniem i przekazaniem sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, Sąd ten będzie zobowiązany, przy uwzględnieniu wszystkich konsekwencji wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a., do ponownego rozpoznania sprawy ze skargi na zarzucaną bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zainicjowanego wnioskami o stypendia sportowe z roku 2012 oraz o stypendium sportowe z roku 2014 oraz sporządzenia uzasadnienie wyroku wydanego w rezultacie ponownego rozpoznania sprawy w sposób uwzględniający wszystkie wymogi wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.