Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1574/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w Ż. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako Wnioskodawca, Skarżąca) jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Dnia 12 czerwca 2017 r. do [...] OR ARiMR w [...] wpłynął złożony przez Skarżącą wniosek o dofinansowanie na realizację operacji w zakresie działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze". Wnioskowi został nadany numer [...].

Przeprowadzona przez organ weryfikacja wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia dodatkowych wyjaśnień. W związku z tym pismem z 15 grudnia 2017 r. organ zwrócił się do Skarżącej z wezwaniem wskazując szczegółowo, jakie dokumenty należy dostarczyć oraz jakie wyjaśnienia należy złożyć. W związku z wykluczeniem podmiotu [...] Sp. z o.o. z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów z udziałem środków europejskich oraz prowadzonego przez ARiMR postępowania windykacyjnego wobec [...] Sp. z o.o., ARiMR zwróciła się także o udzielenie informacji dotyczących majątku posiadanego przez Skarżącą oraz pochodzenia tego majątku.

W dniach 2 stycznia 2018 r., 31 stycznia 2018 r. oraz 16 lutego 2018 r. do [...] OR ARiMR wpłynęły dokumenty stanowiące uzupełnienie i samouzupełnienie przez Skarżącą wniosku o dofinansowanie. Dostarczona dokumentacja obejmowała m.in. skierowany przez [...] S.A. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P. wniosek o zmianę danych firmy z [...] Sp. z o.o. na [...] S.A. oraz decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...], której istotą było wpisanie w miejsce zakładu [...] Sp. z o.o., [...], ul. [...] zakładu [...] S.A., [...], ul. [...].

W wyniku analizy dostarczonej dokumentacji stwierdzono, że wniosek o dofinansowanie złożony w przedmiotowej sprawie nie kwalifikuje się do dalszej oceny, z uwagi na stworzenie przez Skarżącą sztucznych warunków w celu uzyskania wsparcia finansowego.

Pismem z 9 lipca 2018 r. ARiMR, na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., str. 1), odmówiła Skarżącej przyznania wnioskowanej pomocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., że pomimo prowadzenia od 2008 r. przez [...] działalności polegającej na produkcji i sprzedaży łososia wędzonego, na początku w ramach [...], następnie poprzez działalność w ramach [...] Sp. z o.o. i w końcu w ramach [...] S.A., tj. w ramach odrębnych "bytów" gospodarczych, to biorąc pod uwagę, że działalność ta prowadzona jest przez te same osoby, dotyczy tego samego zakresu, odbywa się w tym samym zakładzie produkcyjnym i biorąc pod uwagę celowe i sztuczne, opisane szczegółowo w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, działania mające na celu wprowadzenie w błąd Agencji, uznano, że przedmiotowy wniosek [...] S.A. należy rozpatrywać jako wniosek podmiotu będącego de facto kontynuacją działalności poprzedniej spółki tj. [...] Sp. z o.o.

Organ wskazał, iż ustalone w toku postępowania wyjaśniającego fakty świadczą o działaniu osób związanych ze spółką wnioskodawcy tj. [...], [...], [...] na szkodę Skarbu Państwa w ramach poprzednio prowadzonej spółki [...] Sp. z o.o. Zaistniałe w sprawie zdarzenia noszą znamiona sztucznego i celowego działania [...] w ramach [...] oraz w ramach spółki [...] Sp. z o.o., co umożliwiło działanie w ramach nowej spółki bez zobowiązań zaciągniętych przez wcześniejszą spółkę i złożenie przedmiotowego wniosku o dofinansowanie.

W ocenie ARiMR, z całokształtu zebranej w sprawie dokumentacji jednoznacznie wynika, że spółka [...] S.A. stanowi kontynuację działalności spółki [...] Sp. z o.o. i została założona w celu stworzenia sztucznych warunków celem uzyskania kolejnego dofinansowania, a osoby władające tymi spółkami nie dotrzymywały zapisów kolejnych wcześniej zawieranych z Agencją umów o dofinansowanie, wprowadzały Agencję w błąd i poprzez zmiany form prowadzenia tej samej działalności spowodowały powstanie szkody Skarbu Państwa i budżetu Unii Europejskiej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:

a) naruszenie prawa - art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako "k.p.a."), w zbiegu z art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez organ i oparcie swojej decyzji na dowolnie przeprowadzonej analizie historii prowadzenia działalności gospodarczej przez Skarżącą spółkę oraz [...], [...] oraz [...], która to analiza jest w istocie nadinterpretacją zaistniałych zdarzeń,

b) naruszenie prawa - art 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 w zbiegu z art. 107 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i interpretację oraz brak wskazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej w postaci odpowiedniego prawa wspólnotowego, do którego odwołuje się treść przytoczonego rozporządzenia; wobec powyższego, w opinii Skarżącej, nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania normy z rozporządzenia podanego jako podstawa prawna decyzji.

Rozwijając motywy skargi Skarżąca podniosła, iż argumentacja organu jest krzywdząca oraz stanowi zastosowanie swojego rodzaju odpowiedzialności zbiorowej wobec [...] i [...]. Organ zaniechał zbadania, komu w istocie należy przypisać odpowiedzialność za jakiekolwiek naruszenia umów zawieranych przez [...] sp. z o.o., [...] oraz [...] sp. z o. o. poprzestając na obserwacji, że w wymienionych podmiotach działali w tej, czy w innej formie [...] oraz [...] oraz, że podmioty te w opinii organu w zawiniony sposób doprowadziły do powstania szkody Skarbu Państwa i budżetu UE.

Skarżąca zwróciła uwagę, że ww. nie byli jedynymi osobami, które prowadziły działalność gospodarczą w ramach powyższych osób prawnych. Samo uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazuje na [...] oraz [...].

Skarżąca wskazała ponadto, że art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95, pozwala na zastosowanie normy w nim zawartej w sposób prawie całkowicie zależny od uznania podmiotu wydającego decyzję. W takiej sytuacji przed wydaniem tak mocno ocennej decyzji, organ powinien rozstrzygnąć, czy [...] i [...] można w istocie przypisać zamiar pokrzywdzenia podmiotu dysponującego funduszami, co nie zostało uczynione. W związku z tym, zdaniem Skarżącej, doszło do naruszenia art. 77 i 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie oraz brak przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego.

Ponadto podniesiono, iż art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 wskazuje na działania sprzeczne z celami prawa wspólnotowego. Organ zaniechał wyjaśnienia, o jakie normy prawa wspólnotowego chodzi w niniejszej sprawie. Zdaniem Skarżącej jej działania nie były sprzeczne z jakimikolwiek celami prawa wspólnotowego.

W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.

W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011 (Dz. Urz. UE L 149 z 20.05.2014, str. 1, z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1267; dalej: ustawa z dnia 10 lipca 2015 r.), która określa zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na realizację działań objętych priorytetami, zawartymi w programie operacyjnym.

Z kolei szczegółowe zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej na realizację operacji w zakresie działania 5.4 "Przetwarzanie produktów rybołówstwa i akwakultury" w ramach Priorytetu 5. "Wspieranie obrotu i przetwarzania", zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. z 2016 r., poz. 1965, z późn. zm.; dalej jako rozporządzenie wykonawcze), wydane w oparciu o delegację ustawową, a mianowicie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r.

Zgodnie z art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., w ramach programu operacyjnego pomoc jest przyznawana, jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, przepisach tej ustawy oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 24.

W myśl art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., wniosek o dofinansowanie jest oceniany przez instytucję pośredniczącą w zakresie: 1) poprawności sporządzenia i złożenia, 2) zgodności planowanej operacji z celami działania, w ramach którego ma być realizowana operacja, 3) celowości udzielenia pomocy na realizację planowanej operacji - w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 24.

Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 9 ust. 1, 2 lub 3, podmiot właściwy do przyznania danej pomocy informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy.

Sąd - rozpoznając przedmiotową sprawę - uznał za prawidłowe stanowisko organu, którego emanacją jest zaskarżone pismo z dnia 9 lipca 2018r. o odmowie przyznania pomocy.

Zgodnie z powołanymi przepisami, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia wymagań lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba, że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (§ 34 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego). Organ winien zatem - zgodnie z § 34 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia - wezwać dwukrotnie Wnioskodawcę w pisemnej formie, do usunięcia braków w terminie 14 dni, a następnie - po zajęciu stanowiska przez Stronę - przyznać pomoc lub zastosować § 34 ust. 4 cyt. rozporządzenia. Wniosek nie może być przy tym zmieniany przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w zakresie kwoty wnioskowanej pomocy przez jej zwiększenie lub w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, z wyłączeniem zmian wynikających z wezwań Agencji (§ 34 ust. 6).

Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo otrzymania pierwszego wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie - jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję - Agencja nie przyznaje pomocy, przy czym przepis art. 16 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. stosuje się odpowiednio.

Odtwarzając tym samym wzór zachowania ARiMR, badającej złożony wniosek o przyznanie pomocy ustalony w rozporządzeniu wykonawczym, należy powiązać kwestię wezwań do usunięcia braków z badaniem ich wykonania. Z odtworzonego modelu wynika, co zakłada racjonalne działanie ARiMR, aby były co najwyżej dwa wezwania do usunięcia braków. ARiMR w pierwszym wezwaniu powinna wezwać do usunięcia wszystkich braków, które wystąpiły w złożonym wniosku (chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy), a następnie ustalić czy zostały one usunięte w terminie. ARiMR ma też obowiązek ponownego wezwania wnioskodawcy. Z powyższej regulacji wynika, że istnieje powiązanie pomiędzy brakami wymienionymi w wezwaniu do ich usunięcia a ponownym wezwaniem, gdyż po wysłaniu wezwania do usunięcia braków, ARiMR dokonuje analizy, czy zostały one usunięte. Dopiero, gdy - pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków - nie usunięto wszystkich braków, wówczas ARiMR nie przyznaje pomocy (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2012 r. o sygn. akt II GSK 1405/11; wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż określony w przepisach § 34 rozporządzenia wykonawczego sposób zachowania ARiMR ma charakter wzorcowy. Z przedstawionego w tych przepisach wzorca wynika, iż ARiMR ma obowiązek dwukrotnego wezwania do usunięcia tych samych braków. Ponowne wezwanie do usunięcia braków, dokonywane jest po przeprowadzeniu oceny otrzymanej odpowiedzi.

Organ w toku prowadzonego postępowania ustalił, że wniosek został podpisany przez [...] Prezes Zarządu. Wniosek dotyczy dofinansowania operacji polegającej na zakupie urządzeń do zakładu przetwórstwa łososia mieszczącego się w [...], przy ulicy [...]. Weryfikacja tego wniosku oraz załączonych do wniosku dokumentów wykazała m.in., że działalność prowadzona przez Wnioskodawcę dotyczy przetwórstwa łososia, miejscem realizacji operacji jest [...] ul. [...], osobami reprezentującymi wnioskodawcę są [...] (Prezes Zarządu), [...] (Prokurent), [...] (Prokurent). Wniosek [...] S.A. jest w zakresie prowadzonej działalności, jak i miejsca realizacji operacji oraz osób kluczowych w przedsiębiorstwie tożsamy z wnioskiem [...] Sp. z o.o., która w 2012 r. złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa (...) 2007-2013" Środka 2.5. "Inwestycje w zakresie przetwórstwa t obrotu ". [...] Sp. z o.o. nie rozliczyła umowy o dofinansowanie, ponieważ nie złożyła Wniosku o płatność końcową i nie dokonała zwrotu pobranej zaliczki w wysokości 2.600.000,00 zł wraz z należnymi odsetkami i w związku z tym Agencja wpisała z dniem [...] maja 2015 r. spółkę [...] Sp. z o. o. do prowadzonego przez Ministra Finansów Rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Ponadto, miejsce i rodzaj prowadzonej działalności jest tożsamy z działalnością prowadzoną przez [...] jako [...] (NIP [...]), na którą [...] również otrzymał dofinansowanie na wniosek [...] w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa (...) 2007-2013 " Środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu". Pomimo, że [...] S.A. nie jest podmiotem wykluczonym, organ uznał, że ze względu na jedność miejsca, rodzaju prowadzonej działalności i osób zarządzających spółką Wnioskodawcy nie można rozpatrywać wniosku [...] S.A. w oderwaniu od ściśle powiązanej sprawy dłużnika Agencji, czyli [...] Sp. z o.o. oraz sprawy przedsiębiorstwa [...].

W związku z tym organ wystosował do Strony skarżącej wezwania, w których zwrócił się do usunięcia braków i złożenia wyjaśnień, w którym poza pytaniami związanymi z operacją objętą bieżącym wnioskiem o dofinansowanie (a ze względu na wątpliwości odnośnie powiązania ze spółką [...] Sp. z o.o.) zamieszczono pytania odnośnie sposobu nabycia nieruchomości w [...] przy ul. [...] oraz kwestii użytkowania maszyn przedstawionych we wniosku o płatność spółki [...] Sp. z o.o.

W dniu 2 stycznia 2018 r. w [...] OR ARiMR zostało złożone uzupełnienie, które zawierało m.in. kopię aktu notarialnego Umowy sprzedaży nieruchomości przez spółkę [...] Sp. z o.o. spółce [...] S.A., która to nieruchomość znajduje się w [...] przy ul. [...] i jest miejscem realizacji operacji zgłoszonej do dofinansowania w ramach przedmiotowego wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca poinformował jednocześnie, że wymienione w wezwaniu do uzupełnienia maszyny nie są użytkowane w zakładzie [...] S.A. oraz wyjaśnił, że [...] S.A. jest osobnym podmiotem gospodarczym nie związanym z [...] Sp. z o.o.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia została przez organ przedstawiona argumentacja, z której wynika, że Agencja – analizując wniosek Skarżącej - pomimo prowadzenia od 2008 r. przez [...] działalności polegającej na produkcji i sprzedaży łososia wędzonego, na początku w ramach [...], następnie poprzez działalność w ramach [...] Sp. z o.o. i w końcu w ramach [...] S.A., w ramach odrębnych podmiotów gospodarczych , biorąc pod uwagę, że działalność ta prowadzona jest przez te same osoby, dotyczy tego samego zakresu, odbywa się w tym samym zakładzie produkcyjnym i biorąc pod uwagę celowe i sztuczne działania, mające na celu wprowadzenie w błąd Agencji, uznano, że wniosek [...] S.A. należy rozpatrywać jako wniosek podmiotu będącego de facto kontynuacją działalności poprzedniej spółki tj. [...] Sp. z o.o.

Organ wskazał, iż ustalone w toku postępowania wyjaśniającego fakty świadczą o działaniu osób związanych ze spółką wnioskodawcy tj. [...], [...], [...] na szkodę Skarbu Państwa w ramach poprzednio prowadzonej spółki [...] Sp. z o.o. Zaistniałe w sprawie zdarzenia noszą znamiona sztucznego i celowego działania [...] w ramach [...] oraz w ramach spółki [...] Sp. z o.o., co umożliwiło działanie w ramach nowej spółki bez zobowiązań zaciągniętych przez wcześniejszą spółkę i złożenie przedmiotowego wniosku o dofinansowanie.

Organ wskazał przy tym na wiele faktów potwierdzających jego stanowisko:

1. Decyzją nr [...] z [...].06.2011 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] poinformował, że na wniosek właściciela zakładu w [...] przy ul. [...] [...] oraz na podstawie aktualnego odpisu KRS zmienił nazwę podmiotu działającego pod w/w adresem z [...] na [...] Sp. z o.o.;

2. Podczas kontroli ex-post (w okresie związania celem) operacji zrealizowanej w ramach umowy zawartej z [...], która odbyła się [...].08.2014 r. beneficjent ten przedstawił kontrolerom Agencji Aneks do Umowy dzierżawy z [...].02.2011 r. zawartej pomiędzy [...] Sp. z o.o. jako Wydzierżawiającym, a [...] jako Dzierżawcą. Aneks ten został zawarty w dniu [...].05.2011 roku, a dotyczył zmiany nazwy wydzierżawiającego na [...] Sp. z o.o., dzierżawcą był nadal [...] prowadzący działalność jako [...]. (Organ wskazał przy tym, że obie te informacje są ze sobą sprzeczne, ponieważ w tym samym czasie złożono wniosek o zmianę nazwy na [...] Sp. z o.o. do Powiatowego Lekarza Weterynarii, więc w zakładzie tym przetwórstwo powinna prowadzić spółka [...] Sp. z o.o.);

3. Przedstawiony w dniu 12.08.2012 r. wraz z Wnioskiem o dofinansowanie [...] Sp. z o.o. Plan technologiczny zakładu nie wskazuje na równoczesne funkcjonowanie w zakładzie w [...] przy ul. [...] dwóch przedsiębiorstw [...] i [...] Sp. z o.o. ;

4. W czasie kontroli w sierpniu 2014 r. zgodnie z wnioskiem o zmianę danych firmy złożonym do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...] w dniu 23.06.2014 r. zakład funkcjonował już jako [...] S.A.;

5. Przedstawiając w trakcie kontroli Aneks do Umowy Dzierżawy, jako dokument świadczący o prawie do dysponowania nieruchomością [...] wprowadził w błąd kontrolerów Agencji, ponieważ [...].08.2014 r. w [...] przy ul. [...] nie funkcjonował już zakład [...] jak również [...] Sp. z o.o.

6. Przedstawione powyżej informacje sugerują, że w sierpniu 2014 w [...] przy ul. [...] 70 powinny funkcjonować 3 podmioty produkujące łososia wędzonego tj. [...], [...] Sp. z o.o. oraz [...] S.A. Tymczasem z dokumentów Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] przedstawianych w latach 2008-2018 w ramach wniosków dotyczących wymienionych powyżej podmiotów wynika, że pod tym adresem funkcjonowały kolejno zakłady przetwórstwa: [...] , następnie [...] Sp. z o.o. i w końcu [...] S.A.

Organ wskazał, iż powyższe ustalenia wskazują na celowe działanie osób związanych z Wnioskodawcą mające na celu wprowadzenie w błąd Agencji i uniknięcie konsekwencji związanych z zapisami umów zawartych z Agencją, a także kontynuację tej samej działalności co [...] Sp. z o.o.

Organ przedstawił nadto przykłady świadczące o celowym działaniu osób związanych z Wnioskodawcą w ramach poprzednich działalności, mającym na celu m.in. uniknięcie odpowiedzialności wynikających z umów zawartych z Agencją i w rezultacie stworzenie sztucznych warunków:

1. przenoszenie majątku spółki [...] Sp. z o.o. na nowy podmiot : Od stycznia 2013 czyli od czasu zakupu maszyny IPS 3000 Slicing Equipment, faktura [...] z 21.01.2013 r. od spółki [...] (Prezes [...]), która to spółka była w tym czasie właścicielem [...] Sp. z o.o. następnie poprzez przeniesienie własności nieruchomości w [...] na spółkę [...] Sp. z o.o., czyli na spółkę właścicielską w czerwcu 2013 r., aż do czasu opuszczenia spółki we wrześniu 2014 r. przez [...], przeniesiono znaczną część majątku ze spółki [...] Sp. z o.o. co uniemożliwiło rozliczenie się z otrzymanej zaliczki, natomiast Agencji uniemożliwiło skuteczne dochodzenie swoich roszczeń;

2. z informacji podanych w załączonym do Wniosku o dofinansowanie Biznes Planie, spółkę [...] S.A. założono już w marcu 2014 r., a więc jeszcze przed zawarciem Aneksu do Umowy o dofinansowanie ze spółką [...] Sp. z o.o. W czerwcu 2014 r. spółka [...] S.A. została zarejestrowana w KRS, a Prezesem Zarządu został [...]. W czerwcu 2014 r. ruszyła także produkcja w zakładzie w [...] w ramach działalności spółki [...] S.A.

3. w trakcie zawierania Aneksu nr 1 do Umowy pomiędzy Agencją, a [...] Sp. z o.o., beneficjent ten nie prowadził produkcji, a podpisując przedmiotowy Aneks [...] wiedział, że spółka ta nie może spełnić warunków zawartych w Umowie, co więcej powstała już nowa spółka tj. [...] S.A., która w czerwcu 2014 r. rozpoczęła produkcję w miejscu operacji realizowanej przez [...] Sp. z o.o.

Z treści zaskarżonego pisma wynika, że organ – powołując się na treść zapisów art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18.12.1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, które ma zastosowanie do Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego - wskazał, że działanie skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu pozyskania tej korzyści prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W obowiązku ARiMR jako Instytucji dysponującej środkami unijnymi oraz krajowymi, jest prawidłowe, celowe i oszczędne gospodarowanie zarówno środkami unijnymi jak i krajowymi.

Organ podkreślił, że opisane fakty dotyczące spółki [...] Sp. z o.o. oraz [...] i [...], wskazują wyraźnie, że m.in. poprzez wprowadzenie Agencji w błąd podczas zawierania Aneksu nr 1 do umowy [...] oraz poprzez (niebezpośrednie) przeniesienie własności nieruchomości spółki [...] Sp. z o.o. do nowej utworzonej przez siebie spółki [...] S.A. stworzyli sztuczne warunki celem m.in. możliwości ubiegania się o dofinansowanie w Programach unijnych ponieważ bez tych działań [...] i Pani [...] nie mogliby w ramach zadłużonej spółki [...] Sp. z o.o. złożyć Wniosku o dofinansowanie, ze względu na wykluczenie tej spółki z możliwości ubiegania się o dofinansowanie.

Agencja wskazała jednocześnie, że niezależnie od zawartości merytorycznej wniosku Agencja nie może go pozytywnie rozpatrzyć, ponieważ na podstawie całokształtu posiadanej przez ARiMR dokumentacji, w ocenie Agencji spółka [...] S.A. stanowi kontynuację działalności spółki [...] Sp. z o.o. i została założona w celu stworzenia sztucznych warunków celem uzyskania kolejnego dofinansowania, a osoby władające tymi spółkami nie dotrzymywały zapisów kolejnych wcześniej zawieranych z Agencją umów o dofinansowanie, wprowadzały Agencję w błąd i poprzez zmiany form prowadzenia tej samej działalności spowodowały powstanie szkody Skarbu Państwa i budżetu Unii Europejskiej.

W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował wskazane powyżej przepisy prawa, odmawiając przyznanie pomocy z uwagi na stworzenie sztucznych warunków.

Organ - respektując wskazane powyżej regulacje zawarte w przepisach prawa wspólnotowego i krajowego - ma bowiem obowiązek zbadać, czy wnioskujący o przyznanie pomocy w ogóle kwalifikuje się do aplikowania o nią, a zatem czy spełnia wyżej wskazane wymogi. Agencja może dokonuje weryfikacji wniosku w oparciu o dane, które poda wnioskodawca, opierając się również na danych , które są dostępne organowi z tytułu przyznawania pomocy.

Jeżeli Agencja ma wątpliwości, bowiem w oparciu o ogólnodostępne dane wynika, że osoba wnioskująca o pomoc ma powiązania z innymi podmiotami, to do wnioskodawcy należy podanie wszystkich informacji żądanych przez Agencję. Tylko bowiem w takim przypadku organ ma podstawy do weryfikacji wniosku, również tylko w takim przypadku sąd administracyjny ma możliwość dokładnego zbadania, czy wnioskodawca spełnia wymogi zakreślone przepisami prawa i czy organ działał zgodnie z tymi przepisami.

W analizowanej sprawie należy też podkreślić, iż wystąpienie z wnioskiem o przyznanie pomocy jest dobrowolne, a podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów rozporządzenia wykonawczego, kryteriów i wymogów przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, które są jednolite dla wszystkich podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy.

Rozpoznając przedmiotową sprawę należy mieć przede wszystkim na względzie, że na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz.UE.L z 1995 r. Nr 312, poz. 1 z późn. zm.), działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stwierdzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści.

Z powyższego zatem wynika, iż obejście prawa (nadużycie prawa) nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot, o czym orzekł Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover (pkt 52-53) (patrz: LEXIS.pl nr 405322). Do stwierdzenia stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków uzasadniających odmowę przyznania płatności konieczne jest, co wynika z wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 (Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija), wykazanie łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Do dokonania oceny, czy doszło do stworzenia sztucznych warunków konieczna jest zatem ocena wniosków złożonych przez pozostałych beneficjentów. W przeciwnym razie niemożliwe byłoby uwzględnienie całości okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania pomocy.

Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem 2988/95. Stosownie do art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95 działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazuje się, że obejście prawa dotyczy sytuacji, gdy działanie danej osoby zmierza do innego niż typowe w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych po to tylko, by osiągnąć zamierzony przez taką osobę skutek prawny. Obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (pkt 52-53 cyt. wyroku ETS z 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05).

W ocenie Sądu, analiza uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ w motywach rozstrzygnięcia w całej rozciągłości oparł się na takim właśnie rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia 2988/95. W konsekwencji zasadnie należy uznać za prawidłowe wnioski organu wyprowadzone z ustalonych w sprawie przesłanek faktycznych, co do stworzenia przez Stronę skarżącą wraz z innymi powiązanymi podmiotami sztucznych warunków do uzyskania pomocy.

Analiza akt sprawy wykazała powiązania pomiędzy wskazanymi podmiotami, prowadzenie tego samego rodzaju działalności, fakt prowadzenia działalności pod tym samym adresem jak też wykorzystywanie parku maszynowego. Świadczą też o tym dokumenty, na które powoływał się organ, m.in. akty notarialne czy decyzje powiatowego lekarza weterynarii.

W związku z powyższym organ swoim działaniem nie naruszył przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze", jak też ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procedury administracyjnej, należy wskazać, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy zostało przeprowadzone prawidłowo.

Zgodnie art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r., do postępowań w sprawach przyznawania pomocy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z uwagi na powyższe ograniczenie nie mają zatem zastosowania w niniejszej sprawie powołane w zarzutach skargi art. 77, 80 i 107 k.p.a., a zatem wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogło doprowadzić do naruszenia tych przepisów.

Trzeba przy tym wskazać, że organ przeprowadził postępowanie w oparciu o dokumenty oraz twierdzenia przedstawione przez Stronę. Ponadto dokonał ustalenia stanu faktycznego w oparciu o ogólnie dostępne w rejestry publiczne (KRS) i wiadomości posiadanych przez organ z urzędu. Fakt nieuznania dowodów przedstawionych przez Stronę i nie podzielenia argumentacji Strony oraz wskazania powodów ich nie uwzględnienia, nie może być traktowany jako przeprowadzenie postępowania niezgodnie z zasadami określonymi w procedurze administracyjnej. Wobec powyższych argumentów brak jest uzasadnienia dla uznania, iż organ swoim działaniem naruszył prawa strony.

Chybiony jest również zarzut Strony skarżącej dotyczący naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów bowiem organ dokonał rzetelnej oceny materiału dowodowego, który został zgromadzony w sprawie i który legł u podstaw wydania zaskarżonego pisma.

Niezasadne są również zarzuty naruszenia prawa materialnego: unijnego i krajowego. Organ precyzyjnie wskazał powody i przepisy prawa, na podstawie których uznał, że Strona skarżąca w sztuczny sposób stworzyła warunki do uzyskania pomocy. Sąd stwierdza, że ustalenia te są prawidłowe.

W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - organy prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zbierając go wcześniej zgodnie z wymogami przepisów postępowania, w szczególności uwzględniając treść cyt. przepisów. Obowiązkiem organu jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy orzekające odniosły się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonały oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona informacja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.