Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2021/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
article: art. 211
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Jerzy Krupiński (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 2632/14 w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A. W., jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 2632/14, którym oddalono jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO, Kolegium) z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Wyrok wydany został w następujących, ustalonych przez Sąd I instancji, okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 1948 r., złożonego przez Z. i J. D., ustanowił na rzecz S. K. na 99 lat prawo użytkowania wieczystego gruntu pochodzącego z księgi hipotecznej nr [...] dz. [...] o pow. [...] m2, położonego w W. przy ul. C. [...], stanowiącego część działki ew. [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW [...], wskazanej na mapie sytuacyjnej nieruchomości hipotecznej, stanowiącej załącznik do decyzji – znakami [...],[...],[...],[...] i ustalił czynsz symboliczny z tytułu tego prawa.

Pismem z dnia [...] września 2012 r. Z. S., M. T., A. D., A. W. i A.S. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, w uzasadnieniu wskazując, że nie brali w nim nie z własnej winy udziału, mimo, że decyzja narusza ich prawa jako najemców garaży usytuowanych na objętym decyzją gruncie oraz jednocześnie osób, którym przysługuje roszczenie przewidziane w art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej u.g.n.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] , Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania. Powołując się na treść art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. nr 50, poz. 279 ze zm.), dalej "[...]", wskazał, że wnioskodawcy nie wykazali, iż są osobami uprawnionymi w postępowaniu dekretowym zainicjowanym wnioskiem o ustanowienie wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym. Prezydent ustalił, że wnioskodawcy nie są następcami prawnymi dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, a tym samym nie są stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., zaś ich wniosek o wznowienie należało uznać za niedopuszczalny.

Zażalenie na to postanowienie wnieśli Z. S., M. T., A. D., A.W. i A. S.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, a zatem tego czyjego interesu prawnego sprawa dotyczy. Jednocześnie interes prawny ustalany jest na podstawie przepisu prawa materialnego. W ocenie SKO wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Postępowanie zakończone tą decyzją toczyło się w oparciu o przepisy dekretu [...] na skutek złożenia wniosku byłych właścicieli o ustanowienie na ich rzecz prawa wieczystej dzierżawy za czynszem symbolicznym. Zarówno z treści art. 7 tego dekretu, jak i orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że stronami takiego postępowania są dawny właściciel, jego następcy prawni, jak i obecni właściciele bądź użytkownicy wieczyści tej nieruchomości. Fakt, że wnioskodawcom może przysługiwać roszczenie wynikające z art. 211 u.g.n. nie powoduje, że mogą oni być stroną w postępowaniu dekretowym, albowiem pierwszeństwo w rozpoznaniu wniosku mają byli właściciele nieruchomości.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła A. W., zarzucając naruszenie art. 211 u.g.n. poprzez błędne jego zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu tego, że daje on nie tylko prawo do nabycia własności garażu, ale też do nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, niezbędnego do korzystania z tego garażu. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że podstawą jej interesu prawnego jest umowa najmu, nie zaś przysługujące roszczenia wynikającego z tego przepisu. W uzasadnieniu wskazała, że z treści decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika jednoznacznie, iż decyzja ta nie narusza praw osób trzecich, z wyjątkiem roszczeń najemców garaży, zgłoszonych na podstawie art. 211 u.g.n. Powyższe oznacza, że posiada ona nie tylko interes faktyczny, ale i prawny w postępowaniu dekretowym. Wielokrotnie domagała się przeniesienia prawa własności garażu wraz z ustanowieniem prawa użytkowania wieczystego do gruntu niezbędnego do jego korzystania, jednakże jej wnioski nie zostały rozpoznane, jak również nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu dekretowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i podniósł, że

zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia ma ustalenie, czy skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu dekretowym i tym samym jako strona toczącego się postępowania, w oparciu o przepis art. 7 dekretu [...], może żądać jego wznowienia. Dalej Sąd wyjaśnił rozumienie pojęcia strony na gruncie art. 28 K.p.a., akcentując, że o tym czy określony podmiot ma interes prawny w rozstrzygnięciu konkretnej sprawy przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny, o którym mowa w tym przepisie, wyrażać się winien w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w indywidualnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa, a jednostka będzie miała interes prawny w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jej sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje - uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne i rzeczywiste powiązanie. Nie jest natomiast legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, do których osiągnięcia dąży, a więc takimi, które nastąpią dopiero w przyszłości. W konsekwencji zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym. Ten zaś nie daje legitymacji procesowej do udziału w postępowaniu administracyjnym. W przypadku postępowań o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej w trybie przepisów dekretu [...], mają ją jedynie byli właściciele nieruchomości dekretowej i ich następcy prawni - których legitymacja procesowa wywodzi się z art. 7 ust. 1 dekretu, a także każdy inny podmiot, który, w dacie wydawania orzeczenia zmieniającego pierwotne rozstrzygnięcie, legitymował się tytułem prawno-rzeczowym do nieruchomości objętej postępowaniem. Decyzja podejmowana w tym przedmiocie dotyczy bowiem stosunków własnościowych między tymi podmiotami i organem gminy będącej właścicielem gruntu. Sąd podkreślił, że przez prawno-rzeczowy tytuł do nieruchomości należy rozumieć wyłącznie własność i użytkowanie wieczyste gruntu. Tytułem takim nie jest natomiast umowa najmu. Ponadto o istnieniu interesu prawnego skarżącej nie stanowi również roszczenie oparte o treść art. 211 u.g.n., gdyż pierwszeństwo rozpoznania wniosków dekretowych wynika z regulacji art. 34 u.g.n. Hipotetyczna możliwość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do użytkowania garażu, jako pochodnej ustanowienia prawa własności garażu, nie oznacza, że skarżąca dysponuje w chwili obecnej tytułem prawno-rzeczowym do tej nieruchomości. Przyznanie prawa własności czasowej następcy prawnemu byłych właścicieli, na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., pozbawiło skarżącą roszczenia. Ponadto Sąd zauważył, że skarżąca sama w skardze przyznała, że w chwili wydania postanowień przez organy obu instancji nie legitymowała się żadnym tytułem do przedmiotowej nieruchomości, albowiem stosunek najmu został jej wypowiedziany. Fakt ten znalazł potwierdzenie w piśmie z dnia [...] października 2013 r., skierowanym do Biura Gospodarki Nieruchomościami, gdzie wskazano, że umowy najmu zostały wypowiedziane, zaś w stosunku do osób zajmujących je bezumownie wszczęto postępowania sądowe o eksmisję.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej zarzucił na podstawie kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania:

- naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "P.p.s.a.", w zw. z art. 28 K.p.a. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 211 u.g.n. oraz art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a. z uwagi na niezastosowanie tego ostatniego przepisu i oddalenie skargi na skutek pominięcia okoliczności uzasadniających legitymację procesową skarżącej, tj. konkurencyjności jej cywilnoprawnego roszczenia wynikającego z art. 211 u.g.n. względem żądania osób występujących z roszczeniem na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu [...];

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 w zw. z art. 151 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. na skutek zaakceptowania przez Sąd I instancji rozstrzygnięcia sprawy w drodze postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy kwestia legitymacji skarżącej nie była oczywista i jej wyjaśnienie winno nastąpić w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 149 § 2 K.p.a.

- naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. na skutek nieodniesienia się do tego, że przed przeprowadzeniem postępowania o podział spornej nieruchomości nie było możliwe stwierdzenie, że pierwszeństwo roszczeń dawnych jej właścicieli wykluczało realizację roszczenia na podstawie art. 211 u.g.n., co spowodowało pominięcie rzeczywistego i aktualnego interesu prawnego skarżącej i uznanie za prawidłowe rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania.

Na podstawie kasacyjnej naruszenia prawa materialnego pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 211 u.g.n. przez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że pomimo spełnienia przez skarżącą wszystkich przesłanek z tego przepisu, jej roszczenie jest jedynie zdarzeniem przyszłym i niepewnym a nie wymagalnym roszczeniem cywilnym.

W oparciu o powyższe zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu podniósł, że w przedmiotowej sprawie przepisem prawa materialnego, uzasadniającym interes prawny skarżącej, jest przepis art. 211 u.g.n. W świetle jego treści uprawnienie do nabycia własności spornego garażu jest realizowane na drodze cywilnej i odbywa się przez przeniesienie własności i ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz nie jest uzależnione od jakiegokolwiek rozstrzygnięcia ani innej czynności administracyjnej. Skoro Miasto [...], jako podmiot prawa cywilnego, zaniechało tej czynności, mimo, że skarżąca spełniła wszystkie przesłanki wymagane tym przepisem, to wadliwy był pogląd Sądu I instancji, że jest to zdarzenie lub okoliczność, do której skarżąca jedynie dąży. Jedyną przeszkodą jest obecnie fakt uwzględnienia roszczeń spadkobierców dawnych właścicieli. Doszło zatem do sytuacji konkurencji roszczeń względem spornej działki gruntu i wobec tego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej nieruchomości skarżąca ma status strony. Taka relacja żądań różnych osób, opartych na różnych podstawach prawnych, odpowiada wymogom realnego i rzeczywistego powiązania obu tych spraw, czyniąc każdą osobę zainteresowaną wynikiem sprawy stroną. W ocenie autora skargi kasacyjnej nie stoi temu na przeszkodzie ustanowienie przez ustawodawcę pierwszeństwa roszczeń byłych właścicieli. Dalej wywodził, że stwierdzenie braku legitymacji skarżącej jest wyrazem stosowania prawa materialnego i nie może mieć miejsca na etapie badania sprawy na gruncie art. 149 § 3 K.p.a. Ocena taka ma charakter merytoryczny i nie może być podejmowana z góry, gdyż wynika ona z założenia, że prawo dawnych właścicieli jest niewątpliwe i wyklucza prawa innych osób, zgłaszających roszczenia pozbawione pierwszeństwa. Powołał się w tej mierze na orzecznictwo NSA.

Dalej wskazał, że przy okazji rozpatrywania spraw właścicieli innych sąsiednich garaży, sądy cywilne wskazywały na to, że działki objęte zwrotem na rzecz poprzednich właścicieli i działki, na których położone są garaże nie pokrywają się i możliwa jest chociażby częściowa realizacja roszczeń na podstawie art. 211 u.g.n., po uprzednim przeprowadzeniu postępowania podziałowego. Powstała zatem sytuacja, w której ani skarżąca ani dawni właściciele działki nie będą mogli w pełni realizować swoich praw. Miasto [...] przeprowadziło najpierw postępowanie uwłaszczeniowe względem poprzednich właścicieli, ignorując – z naruszeniem art. 5 K.c. – roszczenia skarżącej.

W ocenie autora skargi, wynikający z art. 211 u.s.g. interes prawny skarżącej nie jest ani interesem faktycznym ani potencjalnym, gdyż ustanawia na rzecz skarżącej konkretne prawo, które może być realizowane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. w ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzeć się okoliczności wskazujących na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

W skardze kasacyjnej zarzuty oparto wprawdzie na obu wyżej wskazanych podstawach kasacyjnych, ale ze względu na przemieszanie w petitum przepisów materialnoprawnych z procesowymi w drodze wielokrotnego użycia frazy "w związku" nie jest możliwe odniesienie się kazuistycznie do poszczególnych jej punktów.

Jak wynika z jej uzasadnienia istota podniesionych w niej zarzutów w wymiarze materialnoprawnym sprowadza się do kwestionowania poglądu Sądu I instancji i organów administracyjnych, że w bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy skarżącej kasacyjnie nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisów dekretu [...], zaś w wymiarze procesowym sprowadza się do kwestionowania możliwości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie przepisu art. 149 § 3 K.p.a.

Odnosząc się do kwestii materialnoprawnej przypomnieć należało, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. W piśmiennictwie podkreśla się, że wszczęcie takiego postępowania może nastąpić wyłącznie na wniosek strony postępowania zwykłego, przy czym o tym czy dana osoba posiada ten przymiot nie decyduje faktyczne uczestnictwo w tym postępowaniu, lecz posiadanie własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 12 wydanie, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, str. 575). W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony (zob. J. Borkowski [w:] op. Cit. str. 192).

Postępowanie administracyjne zwykłe w sprawie podlegającej postępowaniu wznowieniowemu, zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., prowadzone było na podstawie przepisów dekretu [...] i w postępowaniu tym za stronę organ nie uznał skarżącej kasacyjnie A. W. Decyzja administracyjna ustanawiająca na rzecz spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości położonej w W. przy ul. C. użytkowanie wieczyste zabudowanego i niezabudowanego gruntu wydana została w oparciu o art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu [...]. W myśl tego przepisu tylko dotychczasowy właściciel gruntu oraz prawni następcy właściciela mogli zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie użytkowania wieczystego). Skarżąca nie legitymuje się takim tytułem. Jest ona tylko najemcą jednego z posadowionych na zreprywatyzowanym gruncie garaży.

NSA w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela przyjmowany w orzecznictwie pogląd, że interes prawny w kwestionowaniu decyzji dotyczącej oddania w trybie dekretu [...] w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości oprócz jej dawnych właścicieli i ich następców prawnych mogą mieć jedynie właściciele lokali mieszczących się w usytuowanym na tym gruncie budynku, nabytych uprzednio od Skarbu Państwa bądź gminy (zob. wyroki NSA: z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt IV SA 846/95, z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 427/05, z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2055/13, zam. na stronie internetowej http:// orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Postępowanie takie nie dotyczy natomiast interesu prawnego najemców lokali, w tym garaży, znajdującym się na takiej nieruchomości, którzy w ramach stosunku najmu uprawnieni są do korzystania z tych lokali, jako że nie dysponują oni tytułem prawno rzeczowym do nieruchomości. Nie można skutecznie wywieść interesu prawnego z faktu istnienia obligacyjnego stosunku cywilnoprawnego, mimo że ich prawo do tego garażu opierało się na stosunku ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Sam bowiem fakt ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie skutkuje ani automatycznym wygaśnięciem umowy najmu, ani nie uniemożliwia wykonywania przez najemcę jego uprawnień.

Błędny jest przy tym pogląd zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że treść przepisu art. 211 u.g.n., zgodnie z którym "Osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą (...), determinuje ekspektatywę nabycia na równi z prawem własności, wymaganym przepisem art. 7 dekretu [...]. Nabycie prawa własności garażu następuje w drodze czynności cywilnoprawnej, do której skarżąca nie doszło w odpowiednim czasie (poprzedzającym wydanie decyzji uwłaszczeniowej), a zatem brak jest nadal przepisu prawa materialnego (w tym wypadku sankcjonującego ochronę prawa własności), z którego mógłby wynikać jej interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. Nawet gdyby przyjąć za uzasadnione twierdzenia skarżącej kasacyjnie, że do zawarcia umowy, o której mowa w art. 211 u.g.n., nie doszło z winy organu, to i tak w tym zakresie możliwe byłyby jedynie roszczenia cywilnoprawne – odszkodowawcze, a nie restytucyjne w zakresie decyzji reprywatyzacyjnej.

Skarżąca posiada zatem w niniejszym postępowaniu wyłącznie interes faktyczny, a nie interes prawny.

W zakresie zarzutu procesowego zauważyć należało, że we wstępnej fazie postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na jednej z ustawowych przesłanek z art. 145 lub art.145a K.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 K.p.a. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot nie będący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W przeciwnym wypadku organ musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Ocena zaś samej przesłanki wznowienia powinna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w decyzji wydanej w oparciu o art. 151 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07, zam. w CBOSA).

W uzasadnieniu ostatnio przywołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot nie będący stroną, albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to że skarżąca kasacyjnie nie ma przymiotu strony, a tym samym interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., ustanawiającą prawo użytkowania wieczystego do gruntu wyżej opisanego, jest jednoznaczne. Ta jednoznaczność wynika z treści normy art. 7 ust. 1 dekretu [...] i ukształtowanego w tym zakresie orzecznictwa sądowoadministracyjnego (vide: przywołane wyżej wyroki). Oczywistość braku legitymacji procesowej skarżącej była uzasadnioną przesłanką stosowania przepisu art. 149 § 3 K.p.a.

Podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestie związane z potencjalną możliwością nieobejmowania decyzją uwłaszczeniową gruntu, na którym położony jest garaż wynajmowany przez skarżącą kasacyjnie, pozostają bez wpływu na wynik sprawy, gdyż okoliczność ta jest obojętna z punktu widzenia posiadania przez nią przymiotu strony w postępowaniu zakończonym taką decyzją (w przypadku gdyby tak w istocie było nie dotyczyłaby ona gruntu, na którym posadowiony jest wynajmowany przez nią garaż). Powyższe odnosi się też do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., który oparto na założeniu, że przed wydaniem decyzji reprywatyzacyjnej należało przeprowadzić postępowanie podziałowe.

Zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. przez jego zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez jego zastosowanie w postępowaniu administracyjnym mają charakter wtórny i ich uwzględnienie możliwe było tylko w wypadku uwzględnienia pozostałych podstawowych zarzutów skargi kasacyjnej, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, nie dopatrując się usprawiedliwionych podstaw, skargę kasacyjną oddalił na zasadzie art. 184 P.p.s.a.