Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 902/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 139, art. 142
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w M. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej uchyla postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...]; II. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., znak: [...], Dyrektor

RZGW w K. (dalej Dyrektor RZGWO nakazał Zarządowi [...] wycinkę przerostów wiklinowych rosnących na obszarze

bezpośredniego zagrożenia powodzią na działkach: nr [...], - obręb [...], gm. A. W czasie postępowania zakończonego tą decyzją Dyrektor

RZGW wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r., którym odmówił

dopuszczenia [...] Towarzystwa [...] do udziału w

postępowaniu na prawach strony. Na to postanowienie Towarzystwo złożyło

zażalenie. Prezes KZGW postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., uchylił ww.

postanowienie i dopuścił Towarzystwo do udziału w postępowaniu.

Pismem z dnia 28 marca 2011 r. [...] Towarzystwo [...]

wniosło o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Dyrektora RZGW z

dnia [...] marca 2011 r. Jako przesłankę wznowienia wskazało art. 145 §1 pkt 4, 7 i 8

Kpa.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...],

Dyrektor RZGW wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] czerwca

2011 r., znak: [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca

2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że [...] Towarzystwo

[...] zyskało przymiot strony postępowania [...] marca 2012 r., tj. w dniu

dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Ze względu więc na to, że w dacie

wydania decyzji, której dotyczy wniosek wznowieniowy, nie było dopuszczone do

udziału w postępowaniu, nie została spełniona przesłanka niebrania udziału w

postępowaniu bez własnej winy. Ponadto wskazał, że w sprawie nie zachodzą

przesłanki wznowienia postępowania wymienione w art. 145 §1 pkt 7 i 8 k.p.a.

Od tej decyzji [...]Towarzystwo [...] złożyło odwołanie.

W wyniku postępowania odwoławczego zaskarżoną decyzją Prezesa KZGW została

uchylona decyzja Dyrektora RZGW w K. w sprawie wycinki przerostów

wiklinowych z dnia [...] czerwca 2011 r., wraz z poprzedzającym ją postanowieniem z

dnia [...] kwietnia 2011 r., z uwagi na to, że postępowanie organu I instancji zostało

przeprowadzone z naruszeniem art. 7 k.p.a. Dyrektor RZGW nie dokonał bowiem

analizy przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wznowienia

postępowania z wniosku Towarzystwa, ograniczają się do lakonicznego stwierdzenia,

1

Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

że spełniona została przesłanka terminu oraz że wniosek o wznowienie został

uzasadniony tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W skardze [...] Towarzystwo [...] domaga się

uchylenia decyzji Prezesa KZGW w części w jakiej uchyla ona postanowienie z dnia

[...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Skarżący zarzucił iż

zaskarżona decyzja w tej części rażąco narusza art. 139 k.p.a, w związku z art. 144

k.p.a, oraz oparta jest na błędnej wykładni art. 142 k.p.a. Podnosi, że rozstrzygnięcie

to zostało wydane na niekorzyść skarżącego Towarzystwa. W uzasadnieniu Strona

skarżąca wskazała, że uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia, na które

nie przysługuje zażalenie, może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy zostało ono

zaskarżone przez stronę w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.

Tymczasem Towarzystwo w odwołaniu od decyzji w żadnej mierze nie

kwestionowało postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zatem zastosowanie przez

Prezesa KZGW trybu określonego w art. 142 k.p.a było nieuprawnione - tym bardziej,

że doprowadziło do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla Towarzystwa. Uchylenie

postanowienia znacząco pogarsza jego sytuację prawną w postępowaniu ponownie

prowadzonym przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej

organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między

innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów

administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz.

270 zwanej w dalszej części p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności

administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki

przewidziane ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest

zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego

jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania

zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie

takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc

2

Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1

p.p.s.a.).

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane

przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga

zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 149 § 1 k.p.a wznowienie postępowania następuje w drodze

postanowienia. Jednakże zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku

postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w

odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Kodeks postępowania administracyjnego nie

przewiduje zażalenia na postanowienie o wznowieniu postępowania, a zatem

postanowienie to może zostać zaskarżone dopiero w odwołaniu od decyzji wydanej

po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego na skutek wznowienia

postępowania.

Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 28 marca 2011 r. [...]

Towarzystwo [...] wniosło o wznowienie postępowania zakończonego,

decyzją Dyrektora RZGW z dnia [...] marca 2011 r. nakazującej Zarządowi

[...] wycinkę przerostów wiklinowych rosnących na obszarze

bezpośredniego zagrożenia powodzią na działkach: nr [...], - obręb nr [...], gm. A. Jako przesłankę wznowienia wskazało art. 145 §1 pkt 4, 7 i

8 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...],

Dyrektor RZGW wznowił postępowanie, a w jego wyniku decyzją z dnia [...] czerwca

2011 r., znak: [...], odmówił uchylenia w/w decyzji z dnia [...]

marca 2011 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła strona skarżąca, niemniej jednak nie

kwestionowała ona w nim postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011r. w przedmiocie

wznowienia postępowania.

W takim stanie rzeczy trzeba więc ocenić, czy organ odwoławczy nie uchybił

postanowieniom art. 139 k.p.a., powołując się na naruszenie prawa przez

postanowienie organu pierwszej instancji.

3

Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 139 k.p.a organ

odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że

zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

W judykaturze przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w

art. 139 k.p.a. - pierwszy z ustawowych warunków odstąpienia od zakazu orzekania

przez organ odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony - rozumiane jest jako

przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i występuje wówczas, gdy

spełnią się łącznie dwie przesłanki. Według pierwszej z nich, treść decyzji musi

pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, jeżeli

istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Druga

przesłanka wymaga zaś, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, że czyniłoby

niemożliwym zaakceptowanie takiej decyzji, jako aktu wydanego przez organ

praworządnego państwa (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., VII

SA/Wa 1626/04, Lex nr 165003, i WSA w Kielcach z dna 10 listopada 2010 r., II

SA/Ke 637/10, Lex nr 740884).

Szczególny charakter art. 139 k.p.a. wskazuje, że posługiwanie się nim w

praktyce musi być poprzedzone wnikliwą kontrolą sprawy, przy jednoczesnym

ograniczeniu korzystania z tej możliwości do sytuacji wyjątkowych z punktu widzenia

praworządności (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 kwietnia 2008 r., IV SA/GI

1109/07, Lex nr 504831).

W kontekście postanowień art. 139 k.p.a. nietrudno zauważyć, że zwykłe

naruszenie prawa nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na

niekorzyść odwołującej się strony. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji

nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien

utrzymać w mocy takie wadliwe w ocenie tego organu rozstrzygnięcie, które jest

korzystniejsze dla odwołującej się strony (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12

listopada 2008 r., III SA/Kr 579/08, Lex nr 523867). Tylko bowiem rażące naruszenie

prawa lub interesu społecznego czyni legalnym orzeczenie na niekorzyść strony.

Ustosunkowując się do kwestii "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu art.

139 k.p.a., w orzecznictwie wskazywano, że błąd w ustaleniach faktycznych nie

stanowi rażącego naruszenia prawa i nie może uzasadniać orzeczenia przez organ

odwoławczy na niekorzyść odwołującej się strony (zob. wyrok WSA w Gdańsku z

dnia 2 listopada 2010 r., I SA/Gd 651/10, Lex nr 747982). Także odmienne ustalenia

faktyczne lub inna ocena ustaleń faktycznych nie mogą być uznane za rażące

4

Sygn. akt IV SA/Wa 902/12

naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2007 r., II SA/Sz

934/07 Lex nr 469795).

Odnosząc dotychczasowe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż

uchylając korzystne dla strony skarżącej postanowienie organu I instancji w

przedmiocie wznowienia postępowania organ odwoławczy nie wskazał, aby w

sposób rażący naruszało ono prawo. Podniesiony zaś przez organ zarzut naruszenie

art. 7 k.p.a poprzez lakoniczne uznanie, że spełniona została przesłanka terminu

oraz że wniosek o wznowienie został uzasadniony tym, że strona bez własnej winy

nie brała udziału w postępowaniu, nie można uznać za rażące naruszenie prawa tym

bardziej, iż z akt sprawy w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż z wnioskiem o

wznowienie postępowania strona skarżąca wystąpiła dokładnie 14 dni po wydaniu

kwestionowanej przez nią decyzji z dnia [...] marca 2011 r.tj. [...] marca 2011r., a zatem bez wątpienia dochowała termin 1 miesiąca, o którym mowa w art. 148 k.p.a.. Nie ulega także wątpliwości, iż pomimo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu

zakończonym w/w decyzją w dniu [...] marca 2011r., a więc jeszcze przed wydaniem

decyzji nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym i nie została jej ona

doręczona. Odrębną kwestią jest zaś okoliczność uprawnienia organizacji działającej

na prawach strony do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania. Tym

samym zasadnie organ uchylił decyzję organu I instancji, w celu dokładnego i

rzetelnego zbadania sprawy w zakresie podniesionych przez stronę przesłanek

wznowieniowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, skargę za uzasadnioną i na podstawie

art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję w części. Rozstrzygnięcie

w przedmiocie kosztów zapadło w oparciu o art. 200 p.p.s.a .

5