Postanowienie WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 732/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-09-08 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2, art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka - Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 08 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części powyżej kwoty 200 zł


UZASADNIENIE

W następstwie wezwania do opłacenia wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w kwocie 500 zł, G.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz synami. Źródłem utrzymania rodziny są: wynagrodzenie za pracę M.G. wynoszące 2.770 zł netto miesięcznie, oraz deklarowany przez wnioskującego dochód z zawieszonej ( z końcem lipca 2010 r.) działalności gospodarczej. Skarżący prowadząc Zakład [...] "R" uzyskał w okresie od stycznia do lipca bieżącego roku dochód w kwocie 9.046 zł, dający miesięcznie 1.292 zł. Ubiegający oświadczył, że w miarę możliwości spłaca zaległości podatkowe, przy czym posiada nieuregulowane zobowiązania wobec ZUS. Celem uzyskania środków pieniężnych usiłuje sprzedać działkę. Z dniem 1 sierpnia 2010 r. zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej i z ta datą zatrudniony został na podstawie umowy o pracę na czas określony. Wnioskujący wskazał, że jego majątek stanowi dom, działka budowlana oraz samochód osobowy Skoda Octavia, a miesięczny koszt utrzymania domu oszacował na 950 zł .

W niniejszej sprawie zważono, co następuje:

Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Podnieść należy, że co do zasady każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Z kolei prawo pomocy jest szczególną instytucją, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Wyjaśnić jednak należy, że uprawnienie to nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielanie pomocy prawnej sprawia, że koniecznością wymiaru sprawiedliwości jest przyjęcie procedury selekcji, dokonywanej jednakże w sposób pozbawiony arbitralności lub dysproporcjonalności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, że to strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art.246 p.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną ( por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2008 r. sygn. akt II FZ 345/08). Dokonując zaś oceny zasadności wniosku referendarz musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Na konieczność zachowania proporcji miedzy interesem państwa a prawem strony do rozpoznania jej sprawy przez sąd zwracał uwagę Europejski Trybunał praw Człowieka np. w wyroku z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie Brualla Gomez de la Torre przeciwko Hiszpanii( por. postanowienie NSA jak wyżej).

Zgodnie z art. 245 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak wynika z wniosku, strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Ze względu na tak określone granice prawa pomocy, skarżący winien uprawdopodobnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje przepis art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony postępowania i jej rodziny, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Świadczy o tym określenie " konieczne" użyte przez ustawodawcę w odniesieniu do słowa "utrzymanie".

Ponadto z przepisu art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się referendarz rozpatrując wniosek w przedmiocie prawa pomocy są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony.

Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy.

Jak wynika z zawartych w analizowanym wniosku informacji o stanie rodzinnym i majątkowym skarżącego, prowadzi on wspólnie gospodarstwo domowe, z żoną i z dwoma synami, a dochód rodziny wynosi 4.062 zł brutto. Kluczowe jednakże znaczenie dla oceny możliwości finansowych wnioskującego ma niekwestionowana okoliczność, że podejmuje on starania mające na celu spłatę zaległych zobowiązań podatkowych. Te zaś z punktu widzenia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy mają wymiar wydatków koniecznych.

Referendarz zauważa, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe niniejszej sprawy sprowadzają się do uiszczenia jednorazowo wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Skarb Państwa nie jest jednakże w stanie udzielać pomocy wszystkim wnioskodawcom, stąd surowe kryteria oceny ich sytuacji majątkowej i rodzinnej. Powyższy fakt nie uzasadnia przejęcia przez Skarb Państwa całości kosztów postępowania, jednakże zestawiając wysokość dochodów oraz koniecznych wydatków wnioskodawcy uznano, iż wykazał on, że jest w stanie ponieść nakłady mające na celu opłacenie w części wpisu od skargi, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Wszakże ubiegający nieprzerwanie osiąga dochody i nie neguje perspektywy zdobycia środków pieniężnych w następstwie zbycia działki budowlanej.

Przyjęte tutaj rozstrzygnięcie podyktowane jest analizą sytuacji materialnej strony dokonaną w innych sprawa ze skargi G.G.zawisłych przed tutejszym Sądem. Zważywszy więc, że przy zbliżonych stanach faktycznych rozstrzygnięcia wychodzące z Sądu powinny być w jakimś stopniu przewidywalne dla stron, to referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie chcąc zamykać skarżącemu drogi do Sądu, orzekł jak w sentencji postanowienia.