Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 587/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 7, art. 9, art. 75, art. 77, art. 79, art. 80 i art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 125
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Kinga Kręc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. i L. M. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla postanowienie I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G. na podstawie art. 104 kpa oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) nakazał skarżącym M. i L. M. rozbiórkę zadaszenia nad schodami do przybudówki przychodni lekarskiej przy ul. M. [...]w Sz. P.

Wyrokiem z dnia 17 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 1380/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zadaszenia – utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.G. z dnia [...]r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G. na podstawie art. 64, art. 119, art. 121 § 2 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz.U. Nr 47, poz. 281 z późn. zm.) nałożył na M. M. – jako zobowiązaną do wykonania ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. nr [...] z dnia [...]r. – grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł, nałożoną z powodu uchylania się przez zobowiązanego od obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym.

Pismem z dnia [...] r. M.M. wniosła o umorzenie powyższej grzywny podając, że obowiązek wymieniony w tytule został wykonany.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. G., po rozpatrzeniu wniosku M. M., na podstawie art. 125 § 1 pkt 5 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił umorzenia grzywny w celu przymuszenia nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...] r. nr[...].

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu [...]r. podczas wizji w Sz. P. dokonano sprawdzenia wywiązania się z nakazu rozbiórki i stwierdzono, że samo zadaszenie zostało rozebrane, jednak pozostała drewniana konstrukcja wsporcza stanowiąca integralną część zadaszenia, a fakt ten potwierdza wykonana dokumentacja fotograficzna.

W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie M. M. wniosła o umorzenie przedmiotowej grzywny.

Skarżąca wywodziła, że wbrew stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. nałożony na nią i jej męża obowiązek rozbiórki zadaszenia został wykonany w całości, gdyż "drewniana konstrukcja wsporcza" nie stanowi integralnej części zadaszenia, lecz integralną konstrukcję barierki, której nie obejmował tytuł wykonawczy. Na poparcie powyższego wywodu skarżąca powołała się na dołączoną do zażalenia opinię techniczną z dnia [...]r.

M. M. zarzuciła, że organ przeprowadził "wizję" bez zawiadomienia skarżących, przez co uniemożliwił im uczestnictwo w sprawie.

W opinii skarżącej, wysokość grzywny w celu przymuszenia została naliczona arbitralnie, niezgodnie z obowiązującymi w prawie budowlanym zasadami, bowiem grzywna taka przy rozbiórce budowli lub jej fragmentu stanowić ma 1/5 wartości odtworzeniowej metra kwadratowego, ustalanej przez GUS. Ponadto wysokość grzywny jest nieadekwatna w stosunku do wartości zobowiązania i zasady stosowania najmniej dolegliwego środka egzekucyjnego. Zdaniem skarżącej, organ ominął "wolę ustawodawcy o maksymalnie możliwej grzywnie w celu przymuszenia w wysokości 5 tysięcy złotych", gdyż w tytule wykonawczym "nie jest jednoznacznie powiedziane, czy grzywna ta jest solidarnym zobowiązaniem małżonków, czy też każdy z osobna powinien zapłacić taką grzywnę".

M. M. wywodziła następnie, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zmienił podmiotowość prawną skarżących w tej sprawie, dzieląc jedną stronę, jaką byli jako małżeństwo, na dwie odrębne strony postępowania.

Skarżąca zarzuciła, że tytuł wykonawczy został wydany błędnie, ponieważ przedmiotowy daszek nie został samowolnie wybudowany, lecz odtworzony po samowolnym rozebraniu go przez spółdzielnię.

M. M. stwierdziła, że organ nie zastosował uprzedniego obligatoryjnego postępowania upominawczego, w związku z czym rażąco naruszył prawo. Wskazując, że w kwietniu 2008 r. dostarczono skarżącym pismo "upominawcze", skarżąca zaznaczyła, że było ono adresowane do niej i jej męża, jako strony postępowania. Nałożone na nich odrębne tytuły wykonawcze wydane zostały "bez uprzedniego postępowania upominawczego w tych tytułach". Zwracając uwagę na długi czas, jaki upłynął od doręczenia im pisma do wydania tytułów wykonawczych, M. M. wywodziła, że postępowanie egzekucyjne bez poprzedniego postępowania upominawczego jest dotknięte wadą nieważności i narusza zaufanie obywatela do organów administracyjnych.

Podnosząc, że skarżący zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przymuszenie właściciela budynku Spółdzielni Mieszkaniowej "O." o przywrócenie możliwości użytkowania należącego do nich lokalu, a w odpowiedzi otrzymali tytuły wykonawcze, M. M. oświadczyła, że traktują to jako nieuprawnioną karę, a postępowanie organu I instancji jako szykanę, ze względu na to, iż zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.G. o wydanie podstawy prawnej, na jakiej organ postanowił kontrolować ich obiekt w innej sprawie.

Powołując się na art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz na zrealizowanie nałożonego obowiązku, skarżąca wniosła o umorzenie przedmiotowej grzywny.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na art. 125 i art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz na zgromadzoną w sprawie dokumentację fotograficzną, stwierdził, że obowiązek wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.G. z dnia [...]r. nr [...]został wykonany w części, to znaczy rozebrano zadaszenie, ale pozostawioną drewnianą konstrukcję wsporczą, co powoduje, iż organ egzekucyjny nie może umorzyć grzywny na podstawie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku wykonania wszystkich obowiązków wynikających z decyzji.

Wskazując organowi I instancji, że stronami postępowania w postępowaniu egzekucyjnym są wierzyciel i dłużnik, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż strony biorące udział w postępowaniu administracyjnym nie są stronami w postępowaniu egzekucyjnym.

Odnosząc się do kwestii wydania odrębnych postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na L. M. i M. M. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że "ustawodawca w treści art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji posługuje się określeniem "zobowiązany do spełnienia obowiązku" w liczbie pojedynczej, zaś z mocy art. 122 § 1 ustawy, grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Regulacja ta oznacza, iż grzywnę w celu przymuszenia, której wysokość określa art. 121 ustawy, nakłada się odrębnie w każdym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego, sporządzonego oddzielnie dla każdego zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki, mimo że obowiązek nałożono jedną decyzją na większą liczbę podmiotów. Egzekucję administracyjną wszczyna się bowiem wobec każdego zobowiązanego. W konsekwencji grzywna w wysokości określonej w art. 121 ustawy, nakładana jest w każdym odrębnym postępowaniu oddzielnie na każdego zobowiązanego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008 r., sygn. II SA/Gl 909/07)".

Na powyższe postanowienie M. i L. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze podniesiono, iż w żadnym wypadku organ nie jest uprawniony do nakładania dwóch grzywien na jeden podmiot zobowiązany. Zdaniem skarżących, interpretacja organu ustawy egzekucyjnej jest niedozwolona, bowiem "wykłada prawo rozszerzająco co jest niedozwolone w państwie prawa". M.i L. M. zarzucili, że organ nie ustosunkował się do ekspertyzy inż. D., stwierdzającej jednoznacznie, iż pozostałe elementy są elementami balustrady, a nie zadaszenia. Stwierdzając, że obowiązek rozbiórki zadaszenia wykonano w całości oraz że art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dawał organowi żadnego luzu decyzyjnego, skarżący wywodzili, że "organ II instancji winien był wyeliminować bezprawne stanowisko organu I instancji z obrotu prawnego", gdyż "Fałszywie rozumiana lojalność i solidarność pomiędzy organami państwowymi kosztem obywateli jest porażką prawa i niegodna urzędnika".

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) stanowi, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

W myśl art. 121 § 1 wyżej wymienionej ustawy, grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4.

Zgodnie z § 2 tego artykułu, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

Stosownie do § 3 art. 121, grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł.

Po myśli § 4 omawianego artykułu, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa.

Stosownie do § 5 art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Przepis art. 125 cytowanej ustawy, iż w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2).

Zgodnie z art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest to, czy rozbierając zadaszenie, a pozostawiając drewnianą konstrukcję uwidocznioną na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach, skarżący w całości wykonali obowiązek rozbiórki zadaszenia nad schodami do przybudówki przychodni lekarskiej przy ul. M. [...].w Sz. P., wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J.G. z dnia [...] r. nr[...]. Sporne jest także to, czy w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z prawomocnej i ostatecznej decyzji z dnia [...]r. został nałożony na obu skarżących, można było na każdego z zobowiązanych nałożyć odrębną grzywnę w celu przymuszenia do wykonania tej decyzji oraz jaka powinna być wysokość tej grzywny.

Problematyka związana z nakładaniem grzywny w celu przymuszenia była już w przeszłości przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślano, że uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne są środkami zaspokajającymi, z wyjątkiem grzywny w celu przymuszenia, która jest środkiem przymuszającym. Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 258/08 - LEX nr 516703; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 175/08 - LEX nr 519271). Grzywnę w celu przymuszenia, której wysokość określa art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nakłada się odrębnie w każdym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego, sporządzonego oddzielnie dla każdego zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki, mimo że obowiązek nałożono jedną decyzją na większą liczbę podmiotów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 909/07 - LEX nr 513198). Do obiektów budowlanych lub ich części, co do których orzeczono o nakazie rozbiórki, a które nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia nie można stosować art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 950/07 - LEX nr 510935). Przez "przymusową rozbiórkę budynku lub jego części" rozumieć należy niewątpliwie obowiązek orzeczony w decyzji wydanej na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jeżeli natomiast w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jako obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, nakazano rozbiórkę części obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok NSA z dnia 13 września 1999 r. sygn. akt IV SA 1663/98 - LEX nr 48190).

W świetle powyższych orzeczeń organ egzekucyjny jest uprawiony do nałożenia na obu współwłaścicieli obiektu, którego rozbiórkę nakazano ostateczną decyzją, odrębnych grzywien w celu przymuszenia do wykonania tej rozbiórki, a wysokość takich grzywien w przypadku, gdy nakazano rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, jest określana zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tak jak uczyniły to organy administracyjne w rozpatrywanej sprawie.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że niniejsze postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia, nie zaś na postanowienie z dnia [...]r. o nałożeniu grzywny.

Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma zatem to, czy zrealizowana przez skarżących rozbiórka stanowi wykonanie w całości wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...]r. nr [...]obowiązku rozbiórki zadaszenia nad schodami do przybudówki przychodni lekarskiej przy ul. M. [...]w Sz.P.

Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, iż jeżeli przyjąć, tak jak uczyniły to organy obu instancji, że drewniana konstrukcja, która nadal istnieje, stanowi integralną część zadaszenia, to faktycznie nakazany obowiązek rozbiórki przedmiotowego zadaszenia nie został zrealizowany w całości. W takiej sytuacji zatem brak byłoby podstaw do umorzenia grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania nałożonego na skarżących obowiązku, bowiem winien on zostać wykonany w całości, nie zaś tylko w części. Jeżeli jednak uznać, że konstrukcja ta nie stanowi integralnej części zadaszenia, lecz jest elementem balustrady, jak uważają skarżący i jak stwierdził rzeczoznawca w opinii technicznej z dnia [...]r., to zachodziłyby podstawy do umorzenia grzywny, skoro w takiej sytuacji przedmiotowy obowiązek wykonany byłby w całości.

Z motywów postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...]r. nr [...]wynika, że ustalenie zakresu robót rozbiórkowych nastąpiło na podstawie wizji przeprowadzonej w dniu [...]r. w Sz. P. Na potwierdzenie powyższego organ I instancji powołał się na wykonaną dokumentację fotograficzną.

W zażaleniu złożonym na wyżej przywołane postanowienie nr [...]skarżąca zarzuciła m.in., że organ przeprowadził "wizję" bez zawiadomienia skarżących, przez co uniemożliwił im uczestnictwo w sprawie.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] r. nr [...] przyznał, iż dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. w dniu [...]r. wizja została przeprowadzona bez zawiadomienia stron i bez ich udziału.

Stosownie do art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W myśl art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Przepis art. 8 kpa stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

W myśl art. 9 kpa, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zgodnie zaś z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Przepis art. 75 § 1 kpa stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Zgodnie z art. 79 kpa, strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem (§ 1). Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (§ 2).

Stosownie do art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Po myśli art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Skoro dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. w dniu [...]r. wizja została przeprowadzona bez zawiadomienia stron i bez ich udziału, co wobec przyznania tego faktu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznać trzeba za bezsporne, to należy dojść do wniosku, że organ I instancji dokonał tej czynności z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem wykluczyć, że gdyby skarżący uczestniczyli w przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji (oględzinach), to mogliby już wówczas przedstawić swoje stanowisko co do wykonania nałożonego na nich obowiązku w całości lub w części. W takiej sytuacji organ I instancji musiałby szczegółowo ustosunkować się do tego, czy drewniana konstrukcja, która nadal istnieje, stanowi integralną część zadaszenia, czy też jest elementem balustrady.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, akceptując dotknięte powyższym uchybieniem rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, również naruszył powyższe unormowania, a ponadto naruszył je poprzez nie ustosunkowanie się do treści opinii technicznej z dnia [...] r. rzeczoznawcy w zakresie konstrukcji budowlanych mgra inż. B. D. dotyczącej "zadaszenia wejścia do przybudówki – gabinetu lekarskiego NZOZ w budynku nr [...] przy ulicy M. w Sz. P.". W opinii tej stwierdzono, że rozbiórka objęła zadaszenie, to jest połać dachową wraz z krokwiami, a pozostawione elementy konstrukcyjne stanowią "niezbędną konstrukcję balustrady, schodów i podestu wejściowego" do gabinetu. Zdaniem autora tej opinii, "Rozbiórka tych elementów spowoduje całkowitą likwidację balustrady. Balustrada jest oddzielnym elementem funkcyjnym od zadaszenia i w żadnym przypadku nie jest zadaszeniem. Elementy balustrady są oparte na płycie biegu i podestu i nie są usztywnione dla przenoszenia nacisku poziomego". Obowiązkiem organu II instancji było ustosunkowanie się do treści powyższej opinii, a w sytuacji, gdyby organ nie zgodził się z jej treścią, powinien był stosownie do art. 107 § 3 kpa należycie uzasadnić swoje stanowisko.

W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji uznać należy za wadliwe, naruszające przepisy procedury administracyjnej, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 kpa. Naruszenie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie można wykluczyć, że po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu zapadłoby inne rozstrzygnięcie niż miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.