Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1350/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 34 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. B., P. W. i P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B.B., P.W. S. i P.W. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego., zwanego dalej "WINB", z dnia [...] listopada 2017 r., o nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego.

Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że na działce nr 836 położonej w W., stanowiącej obecnie własność B.B., P.W. i P.W. realizowana jest budowa budynku mieszkalnego z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę udzielonego J.T.W. przez Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...] oraz z istotnym odstąpieniem od przepisów. Odstępstwo polega m.in. na wybudowaniu części budynku od strony południowo - wschodniej od strony działki nr 835, która nie była objęta projektem i decyzją oraz w odległości ok. 2,0 m od granicy działki nr 835, tj. niezgodnie z przepisami technicznymi.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego, dalej "PINB" postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1332, dalej "P.b.") wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i zobowiązał inwestora do wykonania barier ochronnych przy pomoście drewnianym do wejścia na elewacji południowej. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na J.T.W. obowiązek wykonania rozbiórki przybudówki o wymiarach zewn. 8,28 m x 6,23 m zlokalizowanej przy budynku na działce nr 836, w odległości 2,0 m od granicy działki sąsiedniej nr 835 w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę; nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz nałożył obowiązek wykonania rozbiórki ww. przybudówki. Powyższa decyzja została uchylona, w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku przy jednoczesnym ustaleniu nowego terminu, a w pozostałej części decyzja ta została utrzymana w mocy, co nastąpiło w skutek decyzji WINB z dnia [...] lipca 2006 r. Decyzje organów obu instancji zostały prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt. II SA/Rz 699/09, uchylone. W ocenie Sądu w obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nie mieści się wydanie nakazu rozbiórki. Tego typu decyzja może zostać wydana, o ile inwestor nie przedstawi projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany, jakie należy wprowadzić, aby obiekt był w stanie zgodnym z prawem. Sąd w wyroku uznał, że część budynku od strony działki nr 835 została wykonana z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę.

Następnie PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nałożył na J.W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. WINB decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił ww. decyzję w całości i nałożył na inwestora analogiczny obowiązek w innym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt. II SA/Rz 745/10, oddalił skargę na tą decyzję.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] uchylił decyzję Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. o pozwoleniu na budowę budynku.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] marca 2014 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił B.B. i J.T.W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W następstwie uchylenia wskazanego wyżej rozstrzygnięcia decyzją WINB z dnia [...] lutego 2015r. i w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy PINB decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił B.B. – W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego (kat I) usytuowanego na działce o nr 836 w m-ci W. gm. [...], autor projektu: mgr inż. arch. W.Z. upr. Nr [...] w specjalności architektonicznej - wpisany na listę członków Okręgowej Izby Architektów Rp nr [...] i jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie w/w budynku, wyjaśniając, że po śmierci J.W. B.B.- W. przejęła obowiązki inwestora w powyższej sprawie

W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji G.S. i Z.S. podnieśli, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1990 r. była wydana w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. i wszelkie zmiany tego projektu i pozwolenia powinny być rozpatrywane na gruncie tej regulacji. Stanowisko organu I instancji o możliwości usytuowania budynku w odległości 2 m od granicy jeżeli ściana budynku będzie elementem oddzielenia przeciwpożarowego - jest niezgodne z obowiązującymi przepisami technicznymi, bowiem szerokość działki przekracza 16 m. Ponadto z tego co im jest wiadome decyzja o warunkach zabudowy, o której wydanie ubiegał się inwestor nie została wydana i nie może być instrumentem legalizacji samowoli budowlanej. W decyzji brak jest wyjaśnień co do przebiegu rurociągu zaopatrującego osiedle oraz ich dom w wodę, a który jest usytuowany pod wykonaną samowolą budowlaną. W ocenie odwołujących stronami postępowania powinni być wszyscy spadkobiercy inwestora, a nie tylko B.B. Nadto decyzja została wydana bez uwzględnienia stanowiska WSA w Rzeszowie oraz WINB.

WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej "k.p.a.") oraz art. 51 ust. 5 P.b. uchylił decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2016 r. w całości i równocześnie nakazał B.B., P.W. i P.W. rozbiórkę części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewidencyjnym 836 w miejscowości W., gm. [...], wybudowanego z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę udzielonego przez Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...] oraz z istotnym odstąpieniem od przepisów tj. części budynku od strony południowo - wschodniej (od strony działki nr 835) o wymiarach 7,80m x 7,28m oraz części budynku od strony północno - zachodniej (od strony działki nr 837) o wymiarach 13,42m x 1,46m

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ uznał, że przedłożony przez inwestorkę projekt budowlany zamienny narusza przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002r. ze zm., dalej "Rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002r.") oraz nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 3 P.b. i kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2003r. Nr 120 poz. 1133 ze zm., dalej "Rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003 r."), w związku z czym nie spełnia wymogów co do jego kompletności i zgodności z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1-3 ww. P.b. Mimo kilkakrotnych wezwań kierowanych do B.B. o jego uzupełnienie m. in. przez przedłożenie wyrysu i wypisu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz kilkakrotnego przedłużania terminu inwestorka nie uzupełniła żądanych braków.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że budowa przedmiotowego budynku została rozpoczęta w kwietniu 1992 r. na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1990r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego typowego W-030. Dom wolnostojący o symbolu W-030 to dom parterowy, niepodpiwniczony z poddaszem użytkowym przewidziany do realizacji na terenach wiejskich o wymiarach 10,71 m x 10,11 m, pow. użytkowa 120,4 m2, powierzchnia całkowita 140,1 m2, kubatura 680 m3. W aktach sprawy brak jest oryginału projektu budowlanego i planu zagospodarowania działki. Inwestor przedłożył kserokopię projektu budowlanego budynku mieszkalnego W-030 bez pieczęci urzędowych, które potwierdzałyby, że stanowi on załącznik do udzielonego pozwolenia na budowę. Powyższy projekt budowlany wraz z opisem został wykonany ręcznie. Podstawowe dane techniczne realizowanego budynku według przedłożonej kserokopii projektu budowlanego wynoszą: pow. zabudowy -172,20 m2, pow. użytkowa - 315,60 m2, kubatura - 780,00 m3. Z kserokopii ewidencji ruchu budowlanego w gospodarce nie uspołecznionej w łatach 1990 - 1992 (potwierdzonej za zgodność odpisu z oryginałem) przekazanej przez Urząd Gminy [...] wynika, że T.W. uzyskał w dniu [...] kwietnia 1990 r. pozwolenie nr [...] na budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 217 m2 i kubaturze 584 m3.

Określone w ww. ewidencji ruchu budowlanego dane techniczne budynku różnią się znacząco od podanych w projekcie budynku mieszkalnego W-030.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że zachodzi prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa sfałszowania dokumentów związanych z wydanym pozwoleniem na budowę. Mimo umorzenia dochodzenia w sprawie podrobienia i przerobienia dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę ww. budynku mieszkalnego wobec braku dostatecznych danych uzasadniających popełnienie przestępstwa, organ nadzoru budowlanego nie mógł uznać, że przedłożony projekt techniczny stanowi załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 19 kwietnia 1990r. Na kserokopii przedłożonego projektu technicznego potwierdzonego za zgodność "odpisu z odpisem" przez Wójta Gminy [...] widnieje pieczęć Urzędu Gminy [...] opatrzona numerem identyfikacji podatkowej, którym nie dysponowano w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ wyjaśnił, że z ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, że trakcie realizacji budynku mieszkalnego inwestor wybudował część budynku od strony południowo - wschodniej od strony działki nr 835 o wymiarach 7,80 m x 7,28 m (jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego zamiennego), która nie była objęta projektem budowlanym i ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Ww. część budynku została wybudowana w odległości od 1,63 m do 1,96 m od granicy działki nr 835 tj. niezgodnie z przepisami. Także część budynku od strony północno -zachodniej (od strony działki nr 837) o wymiarach 13,42 m x 1,46 m została wybudowana w odległości od 1,38 m do 1,51 m od granicy działki nr 837 tj. niezgodnie z § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W przedmiotowej sprawie zachodzi zatem przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. tj. prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, a następnie decyzję nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Następnie, zgodnie z art. 51. ust. 4 P.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzja, wydana na podstawie art. 51 ust. 4 P.b. zastępuje uchylone pozwolenie na budowę tj. pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę. Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 P.b. W myśl art. 51 ust. 5 P.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przed wydaniem decyzji w tym trybie organ nadzoru powinien działać stosownie do dyspozycji art. 35 ustawy P.b. Przepis ten nakazuje sprawdzenie m. in. projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz sprawdzenie projektu pod względem jego kompletności i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, sprawdzeń, informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego z określonym terminem ważności. Kompletność ta oznacza zamieszczenie w projekcie wszystkich elementów określonych w art. 34 ust. 3 P.b., które powinien zawierać projekt budowlany, a tym samym i projekt budowlany zamienny oraz w Rozporządzeniu z 3 lipca 2003r.; projekt zagospodarowania działki lub terenu spełniający wymogi określone w art. 34 ust. 3 pkt 1 P.b. oraz w § 8, § 9 i § 10 ww. rozporządzenia; projekt architektoniczno-budowlany obiektu również spełniający określone wymogi zawarte w art. 34 ust. 3 pkt 2 P.b. oraz w § 11, § 12 i § 13 ww. rozporządzenia.

Przedłożony projekt budowlany zamienny narusza § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ponieważ jak wynika z projektu zagospodarowania terenu cześć przedmiotowego budynku od strony południowo - wschodniej (od strony działki nr 835) o wymiarach 7,80m x 7,28m (jak wynika z przedłożonego projektu budowlanego zamiennego) usytuowana jest w odległości od 1,63m do 1,96m od granicy działki nr 835, a część budynku od strony północno -zachodniej (od strony działki nr 837) o wymiarach 13,42m x 1,46m jest usytuowana w odległości od 1,38m do 1,51m od granicy działki nr 837. Ponadto na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu brak wszystkich wymiarów przedmiotowego budynku i brak jest oceny prawidłowości wykonania części instalacyjnej. W projekcie dokonano niedopuszczalnych poprawek w postaci: zamazań korektorem i skreśleń nieopatrzonych podpisem. Wobec powyższego przedłożony projekt nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 3 P.b. i nie spełnia kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r., a tym samym wymogów co do jego kompletności i zgodności z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1-3 P.b. W związku z powyższym brak jest możliwości zatwierdzenia przedłożonego projektu zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Części budynku objęte nakazem rozbiórki stanowią konstrukcyjnie odrębną część. Rozbiórka tych części jest technicznie możliwa bez ingerencji w część pozostałą, która była objęta projektem technicznym.

Po wyeliminowaniu pozwolenia na budowę, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, inwestor by zakończyć proces inwestycyjny może wystąpić o pozwolenie do organu administracji architektoniczno- budowlanej.

W toku postępowania odwoławczego zmarła strona tego postępowania – K.S. Ustalono, że przymiot strony w prowadzonym postępowaniu przysługuje jej ustawowym spadkobiercom – A.S., B.C., E.S., Z.S. i A.S.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B.B., P.W. i P.W. reprezentowani przez fachowego pełnomocnika zaskarżyli opisaną na wstępie decyzję zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 28, art. 61, art. 77, art. 78 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niepodjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nieustalenie stron postępowania. Mając na uwadze powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżących wypełnienie obciążającego organ w myśl art. 61 § 4 k.p.a. obowiązku zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania administracyjnego poprzez wezwanie potencjalnych spadkobierców zmarłej strony wymaga uzyskania prawomocnego postanowienia sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, ewentualnie ustanowienia kuratora w myśl art. 30 k.p.a. W przeciwnym razie organ zobligowany jest do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Niedopuszczalne jest przyjmowanie domniemania interesu prawnego, jak to uczynił organ w odniesieniu do spadkobierców zmarłej w toku postępowania odwoławczego K.S. Nie jest wystarczające dla wykazania statusu następcy prawnego powołanie się na fakt pokrewieństwa ze zmarłym. Okoliczność ta nie przesądza definitywnie, czy dana osoba jest rzeczywistym następcą prawnym zmarłego.

Ponadto do projektu zamiennego zgodnie z ustaleniami w trakcie postępowania przed organem odwoławczym powinna być dołączona decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka decyzja została wydana lecz w trakcie postępowania została uchylona i do czasu ustalenia spadkobierców po K.S., postępowanie nie może być zakończone . W chwili obecnej przed Sądem Rejonowym w L. została wyznaczona rozprawa o ustalenie spadkobierców po K.S. W trakcie prowadzonego postępowania inwestor wskazywał, że ma kłopoty z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy leżące po stronie Gminy [...], a to w związku z brakiem ustalenia następców prawnych K.S. W piśmie z dnia 25 września 2017 r. B.B. szeroko informowała o problemie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jednakże organ nie odniósł się do powyższego pisma, kończąc postępowanie decyzją negatywną dla inwestora.

Końcowo wskazano, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest dokonanie legalizacji obiektu oczywiście pod określonymi warunkami jeżeli inwestor wyraża wolę legalizacji obiektu. Wola inwestora nie budzi żadnej wątpliwości, a wydanie decyzji o rozbiórce jest dla następców prawnych J.W. krzywdząca, tym bardziej, że ich wiedza w zakresie inwestycji realizowanej na działce nr 836 była znikoma.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona w całości.

W pierwszej kolejności wypada podnieść, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Stosownie to tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Przedmiotem swej skargi strony uczyniły decyzję WINB nakazującą rozbiórkę oznaczonych części obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego na działce nr 836 w W., gmina [...]. W uprzednio zakończonych już postępowaniach ostatecznie przesądzono o tym, że przedmiotowy obiekt powstał z istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę. Zaskarżona do WSA decyzja jest konsekwencją tych ustaleń oraz faktu niewykonania ciążących na inwestorze obowiązków z zakresu prawa budowlanego.

Zaskarżoną do WSA decyzję oparto na normie art. 51 ust 1 pkt 3, ust. 4 i 5 P.b., a więc na regulacjach normujących postępowanie naprawcze względem obiektów budowlanych, które wzniesiono z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Otóż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ nakłada w drodze decyzji na inwestora, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b.). Po upływie określonego terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 51 ust. 4 P.b.). Natomiast w przypadku niewykonania w terminie nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. obowiązku, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 P.b.).

Zdaniem WSA, powyższe regulacje P.b. oznaczają, że w sytuacji nałożenia na inwestora nakazu przedłożenia projektu budowlanego, jego obowiązkiem jest przedłożenie w określonym terminie opracowanego przez uprawnionego projektanta projektu budowlanego, odpowiadającego unormowaniom z Rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003 r.. Projekt o jakim mowa winien zostać stworzony w zgodzie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast rzeczą organu winno być skontrolowanie w całości tak przedłożonego projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 P.b.. W szczególności chodziłoby o zbadanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Negatywny wynik kontroli projektu budowlanego zamiennego, np. pod względem zgodności projektu z obowiązującymi przepisami techniczno – budowlanymi, będzie zobowiązywać organ do zastosowania jednej z dyspozycji art. 51 ust. 5 P.b. w tym do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki nielegalnego obiektu budowlanego bądź tylko jednej z jego części.

Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonych decyzji nie doszukał się w działaniach Organów takich uchybień, które skutkowałyby koniecznością zastosowania mechanizmów kasacyjnych. Decyzja WINB jest zgodna z prawem zarówno na płaszczyźnie regulacji procesowych jak i materialnoprawnych.

Punktem wyjścia dla możliwości skierowania względem skarżących nakazu rozbiórki była ostateczna i prawomocna decyzja WINB z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], na mocy której organ odwoławczy nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 836 w miejscowości W. Jako termin wykonania tego obowiązku zakreślono datę 30 września 2010 r. WSA prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt. II SA/Rz 745/10 oddalił skargę na tą decyzję WINB, co skutkowało jej uprawomocnieniem się. Opisana decyzja została oparta na przytoczonym już wyżej art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Wobec uzyskania waloru aktu ostatecznego, decyzja WINB winna zostać wykonana przez inwestora poprzez złożenie zgodnego z obowiązującymi regulacjami projektu budowlanego zamiennego, który uwzględniałby zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.

Organ odwoławczy wykazał, iż skarżąca B.B., która zdecydowała się przejąć rolę inwestora przedmiotowego obiektu, przedłożyła niezgodny z prawem projekt budowlany zamienny. W dniu 16 sierpnia 2016 r. pracownicy WINB poinformowali inwestora o brakach tego dokumentu i nakazali stronie usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez dostosowanie rozwiązań projektowych do wymagań § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., uzupełnienie projektu zagospodarowania działki poprzez dokładne zwymiarowanie całego budynku mieszkalnego oraz o uzupełnienie projektu o ocenę prawidłowości wykonania części instalacyjnej. Należy podkreślić, iż Organ odwoławczy w celu umożliwienia stronie realizacji tego obowiązku kilkukrotnie przesuwał termin na jego wykonanie, a pomimo tego projekt nie został przez skarżącą dostosowany do obowiązujących prawem wymogów. W konsekwencji, złożony projekt nie odpowiada treści § 12 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem część budynku od strony działki sąsiedniej o nr 835 o wymiarach 7,80 m x 7,28 m została przewidziana w odległości 1,63 m do 1,96 m od granicy tej nieruchomości. Również część budynku o wymiarach 13,42 m x 1,46 m, od strony działki sąsiedniej o nr 837, nie odpowiada obowiązującym regulacjom odległościowym gdyż znajduje się w oddaleniu pomiędzy 1,38m do 1.51m od jej granic. W chwili wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę projekt nie odpowiadał także przepisom Rozporządzenia Ministra z dnia 3 lipca 2003 r., bowiem w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki brak jest wszystkich wymiarów obiektu, zawiera on niedopuszczalne zakreślenia, a ponadto nadal brak jest oceny prawidłowości wykonania części instalacyjnej. Inwestor na każdym etapie postępowania otrzymywał od Organu stosowne pouczenia o konsekwencjach swych zaniechań i co ważne miał też wystarczający zapas czasu na dochowanie obowiązujących wymogów prawa. Okres jaki upłynął od wydania decyzji WINB z dnia [...] lipca 2010 r. był wystarczający do tego aby sporządzić oczekiwany projekt budowlany zamienny jak również aby uzyskać akty planowania przestrzennego pozwalające na zbliżenie się nielegalnych części obiektu do granic działek sąsiednich o nr 835 i 837.

W tych okolicznościach z uwagi na nielegalne działania inwestora, WINB zobowiązany był stwierdzić niezgodność przedłożonego projektu budowlanego zamiennego z wymogami określonymi w art. 34 ust. 3 P.b. Stwierdzenie niezgodności projektu budowlanego z powołanym przepisem uzasadniało zaś nakazanie rozbiórki tych części obiektu budowlanego, które nie był przewidziane w projekcie budowlanym, i jednocześnie których lokalizacja narusza § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wobec powyższych okoliczności koniecznym było zastosowanie przez WINB przepisu art. 51 ust. 5 P.b., który pozwala administracji na wydanie nakazu rozbiórki nielegalnie wzniesionych części obiektu budowlanego.

Zarzuty skargi są zupełnie bezzasadne. Strona skarżąca powołując się na fakt śmierci K.S., próbuje chronić swój interes prawny poprzez odwołanie się do niezapewnienia przez Organ czynnego udziału w czynnościach postępowania administracyjnego następcom prawnym osoby zmarłej. W świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego uprawnioną do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy, a sąd administracyjny tylko wówczas może ten zarzut uwzględnić o ile korzysta z niego strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Rz 1021/17, CBOSA). Dlatego tak podniesiony zarzut skargi nie mógł odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku. Poruszona przez pełnomocnika kwestia trudności z uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy, także nie mogła wpłynąć na uwzględnienie skargi. Należy szczególnie podkreślić, iż obowiązek uzyskania aktów z zakresu planowania przestrzennego umożliwiających legalizację robót budowlanych obciąża w całości inwestora. Inwestor, który zdecydował się na naruszenie prawa budowlanego, musi liczyć się z wszystkimi tego konsekwencjami w tym również takimi które powstają na tle procesu uzyskania niezbędnych pozwoleń, opinii czy aktów planowania przestrzennego. Organ wykazał się oczekiwanym w tych okolicznościach zrozumieniem sytuacji strony kilkukrotnie przedłużając wyznaczony termin, który jak to już podkreślony był na tyle długi, że pozwalał nie tylko na uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy ale nawet stworzenie dla terenu planu zagospodarowania przestrzennego. Stan nielegalności robót nie może trwać w nieskończoność, gdyż powodowałoby to dalszą utratę zaufania obywatela do instytucji demokratycznego państwa prawnego. Twierdzenie strony o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy są nieprzekonujące także z tego powodu, że postępowanie w tej sprawie zostało przez Wójta Gminy [...] umorzone decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], na skutek wycofania wniosku przez następców prawnych inwestora. Skoro postępowanie w tym przedmiocie zostało przed Wójtem zakończone i to z woli dysponentów obiektu, to nie można skutecznie przekonywać o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy licząc na dalsze przedłużanie terminu wykonania obowiązków z zakresu P.b. Oprócz woli legalizacji obiektu inwestor winien wykazać się konkretnymi działaniami dostosowującymi popełnione roboty do stanu zgodnego z prawem w tym słusznym interesem właścicieli nieruchomości sąsiednich.

W świetle prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, WINB jego decyzja nakazująca rozbiórkę określonych części budynku mieszkalnego, znajduje pełne umocowanie w art. 51 ust. 5 P.b. Decyzja ta jako w pełni legalna winna więc pozostać w obrocie prawnym. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł też takich uchybień, które nakazywałyby skorzystanie z art. 134 i 135 P.p.s.a.

Przedstawione motywy musiały zadecydować o oddaleniu w całości wniesionej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.