Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 85/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1999-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 9 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1951 nr 41 poz. 312
law: Dekret z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach.
article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Ustalony przez radę gminy regulamin targowiska może zawierać zakazy sprzedaży niektórych towarów, w tym materiałów pirotechnicznych.

TEZY

Ustalony przez radę gminy regulamin targowiska może zawierać zakazy sprzedaży niektórych towarów, w tym materiałów pirotechnicznych.


UZASADNIENIE

Jerzy W. wniósł 15 stycznia 1998 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na uchwałę Rady Miejskiej w L. z 11 kwietnia 1991 r. w sprawie ustalenia regulaminu targowisk w mieście L. w zakresie dotyczącym zakazu sprzedaży materiałów pirotechnicznych.

Skarżący podniósł, że artykuły pirotechniczne po wyłączeniu spod koncesjonowania stały się towarem - jak każdy inny - sprzedawanym na targowisku lub w sklepie bez specjalnych zezwoleń. Zostały one dopuszczone do obrotu cywilnego i są całkowicie bezpieczne. jeżeli używane są zgodnie z instrukcjami dołączonymi do nich w języku polskim.

Przypadki użycia artykułów pirotechnicznych na targowisku przez niesubordynowane osoby, co wskazywano skarżącemu w Wydziale Handlu UM w L. jako uzasadnienie kwestionowanego postanowienia regulaminu, nie mogą obciążać podmiotów gospodarczych wykonujących, tak jak skarżący, działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży materiałów pirotechnicznych. Utrzymanie porządku publicznego na targowisku należy bowiem do kierownika targowiska i odpowiednich służb.

Zakaz sprzedaży artykułów pirotechnicznych na targowiskach narusza równość praw podmiotów gospodarczych, gdyż nie dotyczy osób sprzedających fajerwerki za ogrodzeniem targowiska.

Argumentacja Wydziału Handlu nie ma przy tym najmniejszego uzasadnienia w przypadku skarżącego, gdyż prowadził on handel hurtowy artykułami pirotechnicznymi na hurtowej Giełdzie Ogólnotowarowej sprzedając fajerwerki w dużych opakowaniach i tylko podmiotom gospodarczym. Handel hurtowy powinno się - jego zdaniem - odróżniać od handlu z ręki, koszyka czy stolika.

Działalność władz samorządowych uniemożliwia skarżącemu zbyt zakupionych przez niego artykułów pirotechnicznych.

W konkluzji Jerzy W. domagał się "stwierdzenia nieprawidłowości zaskarżonej uchwały /na mocy art. 101 ustawy o samorządzie/, odnośnie zakazu sprzedaży artykułów pirotechnicznych na targowisku", a nadto zwrotu nałożonych na niego mandatów i zwrotu nakładów poniesionych na zakup artykułów pirotechnicznych wraz z przewidywanymi zyskami na podstawie art. 160 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Postanowienia regulaminu targowisk stanowią sprawę z zakresu administracji publicznej i potencjalnie mogą naruszać interes prawny skarżącego jako osoby prowadzącej działalność gospodarczą Jerzy W. był więc uprawniony do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w sprawie ustalenia regulaminu targowisk. Nie można przy tym zgodzić się z argumentacją przedstawioną w odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie wezwał organu gminy przed wniesieniem skargi do usunięcia naruszenia. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo Jerzego W. z dnia 2 grudnia 1997 r., w którym domaga się on wyjaśnienia jego sytuacji prawnej w związku z zakazem prowadzenia handlu materiałami pirotechnicznym/ na targowisku.

Jednocześnie w piśmie tym strona stawia w stosunku do regulaminu targowisk zarzut sprzeczności z obowiązującym prawem powodującej jego nieważność.

Aczkolwiek więc skarżący nie formułuje wprost żądania usunięcia naruszenia prawa, to treść jego pisma przy prawidłowej interpretacji pozwalała na takie właśnie jego /pisma/ potraktowanie.

Skarga podlegała więc merytorycznemu rozpoznaniu. W ocenie sądu nie jest ona jednak zasadna. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę, prowadzenie targowisk jest zadaniem własnym gminy. Gmina ustala lokalizację targowisk i ich regulaminy stosownie do treści art. 5 dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r. o targach i targowiskach. Zgodnie z art. 9 tegoż dekretu regulamin targowiska określa m.in. towary dopuszczone do handlu. Powyższe unormowanie oznacza, że rada gminy, będąc organem właściwym do uchwalania regulaminu targowisk /w myśl art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej/ może na zasadzie swobodnego uznania określać asortyment sprzedawanych towarów na targowisku. Wbrew zarzutowi skargi kwestionowane przez skarżącego postanowienie o zakazie handlu na targowiskach artykułami pirotechnicznymi nie narusza równości praw podmiotów gospodarczych. Zakaz ten odnosi się bowiem do wszelkich podmiotów. O naruszeniu zasady równości można by zaś mówić wówczas, gdyby dotyczył on tylko niektórych osób prowadzących działalność gospodarczą.

Wypada przy tym zauważyć, że par. 3 omawianego regulaminu targowisk obejmuje również szereg innych artykułów, wobec których wprowadza zakaz sprzedaży na targowiskach.

Żądania zwrotu nałożonych na skarżącego mandatów oraz zwrotu nakładów na zakup towaru wraz z przewidywanymi zyskami - niezależnie od tego, że są pochodne wobec skargi na przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej, która to skarga - jak wyżej stwierdzono - jest bezzasadna - nie mieszczą się w kompetencjach Naczelnego Sądu Administracyjnego, mających w zasadzie charakter wyłącznie kasacyjny.