Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1392/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Beata Machcińska, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. po wznowieniu uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 1 pkt 2 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 i art. 6 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 716 z późn. zm., dalej: u.p.o.l.), po rozpatrzeniu odwołania J. M. (dalej: podatnik, skarżący) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie:

- uchylenia w całości nakazu płatniczego nr [...] z dnia [...] r.

- ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] i ul. [...] za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w kwocie [...] zł.

Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., po wznowieniu postępowania, uchylił w całości nakaz płatniczy nr [...] z dnia [...] r. i ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] i ul. [...] za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. w kwocie [...] zł.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w okresie od 12 października 2016 r. do 27 października 2016 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrolę prawidłowości ustalenia podatku od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] i ul. [...] stanowiącej współwłasność Z. i J. M. W toku postepowania ustalono, że podatnik w złożonej informacji na podatek od nieruchomości nie wykazał wszystkich składników podlegających opodatkowaniu. Dlatego też organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za

2016 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania przyjął za przedmiot opodatkowania następujące składniki:

a) w zakresie podatku rolnego – grunt o powierzchni [...] ha fizycznych klasy V – zwolniony z opodatkowania na mocy ustawy;

b) w zakresie podatku od nieruchomości:

- budynki mieszkalne o wysokości 1,40 m – 2,20 m o powierzchni [...] m2;

- budynki mieszkalne o wysokości powyżej 2,20 m o powierzchni [...] m2;

- budynki pozostałe o powierzchni [...] m2.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił bezpodstawne opodatkowanie wiat stalowych, które jego zdaniem nie stanowią budynku w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Ponadto podatnik nie zgodził się z opodatkowaniem pomieszczeń budynku nr [...], o powierzchni [...] m2 oraz [...] m2 stawką przewidzianą dla budynków pozostałych, gdyż jego zdaniem wykorzystywane są one na cele mieszkaniowe. Zakwestionował nadto opodatkowanie poddaszy w budynku nr [...] podając, że nie są one użytkowane, zaś strych nie stanowi kondygnacji budynku i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił przepisy dotyczące wznowienia postępowania, wskazując, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w okresie od 12 października 2016 r. do 27 października 2016 r. ustalono, że zgłoszone przez podatnika przedmioty opodatkowania tj. powierzchnia budynku mieszkalnego i budynku pozostałego jest większa oraz, że podatnik nie zgłosił do opodatkowania drugiego budynku mieszkalnego.

Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l., art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy oraz art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Nawiązał również do art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6c oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 617 z późn. zm.)

Dalej organ odwoławczy wskazał, że podatnik jest współwłaścicielem działek gruntowych położonych przy ul. [...] i [...] w C. o łącznej powierzchni [...] ha fizycznych, sklasyfikowanych jako Br-RV i RV tj. użytki rolne klasy V, które na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym są zwolnione z opodatkowania z mocy ustawy. Na gruncie tym zlokalizowane są dwa budynki mieszkalne – o nr [...] i [...] oraz budynek pozostały nr [...], czego dowód stanowią dane z ewidencji budynków. Podatnik na rok podatkowy 2016 r. nie zadeklarował do opodatkowania prawidłowej powierzchni budynku mieszkalnego i budynku pozostałego oraz nie zgłosił do opodatkowania drugiego budynku mieszkalnego.

I tak z danych z ewidencji budynków, załączonych do akt sprawy wynika, że na nieruchomości przy ul. [...] zlokalizowane są 3 budynki: nr [...] oznaczony jako budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, rok budowy 1957; nr [...] oznaczony jako mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, dwukondygnacyjny, rok budowy 1957; nr [...] oznaczony jako mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, trzykondygnacyjny, rok budowy 1979. W ewidencji budynków podana jest powierzchnia zabudowy budynków, a podstawę wymiaru podatku od nieruchomości stanowi powierzchnia użytkowa budynków. Zatem ewidencja budynków stanowi źródło ustalenia ilości budynków znajdujących się na nieruchomości oraz sposób ich zakwalifikowania (mieszkalny lub niemieszkalny). Natomiast powierzchnia użytkowa ustalana jest w oparciu o informację złożoną przez podatnika, a w razie wątpliwości lub jej braku na podstawie oględzin lub kontroli podatkowej nieruchomości. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w toku kontroli podatkowej dokonano pomiarów powierzchni użytkowej poszczególnych budynków (co zostało odzwierciedlone w protokole). W tych ramach ustalone zostało, że:

- budynek niemieszkalny nr [...] posiada powierzchnię użytkową [...] m2 (pomieszczenia o powierzchni [...] m2, [...] m2, [...] m2, pomieszczenia garażowe o powierzchni [...] m2, [...] m2 oraz [...] m2, wnęka o powierzchni [...] m2, pomieszczenie gospodarcze o powierzchni [...] m2, pomieszczenie magazynowe o powierzchni [...] m2 oraz poddasze użytkowe o powierzchni [...] m2);

- budynek mieszkalny nr [...] posiada powierzchnię użytkową [...] m2 oraz poddasze użytkowe o powierzchni [...] m2 (razem: [...] m2);

- budynek mieszkalny nr [...] posiada powierzchnię przyziemia (wysokość 1,40 m – 2,20 m) [...] m2 oraz powierzchnię użytkową parteru [...] m2 (wysokość powyżej 2,20 m).

Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że powierzchnia użytkowa budynku niemieszkalnego wynosi [...] m2 a budynków mieszkalnych o wysokości powyżej 2,20 m – [...] m2, zaś o wysokości od 1,40 m do 2,20 m – [...] m2 i takie powierzchnie za podstawę opodatkowania przyjął organ pierwszej instancji.

Odnosząc się następnie do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności skupił się na zakwestionowaniu przez podatnika opodatkowania wiat stalowych. W tych ramach organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji opodatkował budynki zlokalizowane na nieruchomości podatnika zgodnie z ewidencją budynków, tj. o nr [...], [...] i [...]. Organ ten nie opodatkował natomiast wiat stalowych znajdujących się na posesji podatnika. Jak wynika z załączonego do odwołania projektu zmian konstrukcji dachu na istniejącym budynku gospodarczym organ opodatkował budynki mieszkalne oznaczone na projekcie nr [...], budynek gospodarczy nr [...] i nr [...]. Natomiast wiaty oznaczone nr [...] nie zostały objęte wymiarem podatku od nieruchomości. Zdaniem organu, w tym zakresie podatnik posiada protokół z przeprowadzonej kontroli podatkowej wraz z załącznikami, z których bezspornie wynika, że sporne wiaty nie zostały objęte opodatkowaniem. Dlatego też zarzuty odwołania w tym przedmiocie są bezzasadne.

W zakresie opodatkowania dwóch pomieszczeń w budynku nr [...] oznaczonym jako niemieszkalny stawką podatku przewidzianą dla budynku mieszkalnego organ odwoławczy wskazał ponownie, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji budynków w zakresie oznaczenia i zakwalifikowania budynku. Sporny budynek oznaczony jest jako niemieszkalny, zatem podlega opodatkowaniu przy zastosowaniu stawek dla budynków pozostałych. Sposób, w jaki podatnik wykorzystuje dwa pomieszczenia na cele mieszkalne np. kuchnie, nie ma znaczenia, bowiem dopóki nie zostanie zmieniony sposób użytkowania budynku w ewidencji budynków, dopóty organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do zastosowania innej stawki. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że organ pierwszej instancji błędnie na stronie 3 decyzji użył określenia na omawiane pomieszczenia "kuchnia polowa" zamiast "pomieszczenia kuchenne", ale okoliczność ta nie ma wpływu na sposób zakwalifikowania budynku w rozumieniu przepisów podatkowych.

W kwestii opodatkowania poddasza użytkowego budynku organ odwoławczy wyjaśnił, że poddasze użytkowe to przestrzeń nad najwyższym stropem lub sklepieniem, bezpośrednio pod pokryciem dachowym. Natomiast zwrot "użytkowe" należy rozumieć zgodnie z brzmieniem, jakie nadał temu pojęciu ustawodawca w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., definiując powierzchnię użytkową budynku jako powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe. Posługując się określeniem "użytkowe" ustawodawca nawiązał do pojęcia definiowanego, którym jest powierzchnia użytkowa budynku, zatem należy przyjąć, kierując się racjonalnością ustawodawcy, że określenie to zostało użyte w tym samym znaczeniu i nawiązuje do przeznaczenia budynku lub jego części. W konsekwencji, znaczenia tego pojęcia poszukiwać należy w spełnieniu przez tę część obiektu warunków umożliwiających korzystanie w sposób zgodny z przeznaczeniem budynku. Dla uznania części budynku za poddasze użytkowe, podobnie jak dla istnienia kondygnacji, nie jest przy tym istotna średnia wysokość w świetle większa niż 2 m. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2011 r. o sygn. akt I SA/Kr 1430/10, zgodnie z którym umieszczenie w definicji powierzchni użytkowej w u.p.o.l. pojęcia "kondygnacja" przesądza o tym, że jeżeli dana część budynku nie jest kondygnacją w rozumieniu w § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), nie podlega opodatkowaniu. Stąd wniosek, że poddasze użytkowe jest kondygnacją w rozumieniu u.p.o.l. tylko wówczas, jeżeli jest kondygnacją w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Natomiast wyróżnikiem poddasza nieużytkowego jest brak możliwości uznania tej części obiektu za kondygnację. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że nad budynkiem pozostałym zlokalizowane jest poddasze użytkowe, które jest kondygnacją budynku w rozumieniu prawa budowlanego, a zatem podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji wypełnił wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zgodnie z zasadą prawdy materialnej. Organ pierwszej instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaś motywy rozstrzygnięcia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 210 § 4 O.p.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił jej brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, instrumentalne podejście do sprawy oraz brak obiektywizmu.

Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że w odwołaniu powołał się na fakt zaistnienia pożaru w 2014 r. na nieruchomości, w wyniku którego (a także działań jednostek ratowniczych) zdewastowane i zniszczone zostały pomieszczenia, stanowiące przedmiot sporu, a o którym nie ma wzmianki w decyzji.

Następnie skarżący wskazał, że nieprawdą jest, iż budynek nr [...] oznaczony jako niemieszkalny o powierzchni [...] m2 został wybudowany w 1957 r., gdyż w tym roku wybudowany został budynek o nr [...] i o innej powierzchni, wynoszącej wówczas [...] m2. W latach późniejszych rodzice małżonki dobudowali łazienkę oraz sień zgodnie z dokumentacją i dziennikami budów. Następnie dobudowano pomieszczenie mieszkalne, wozownię, stodołę i obórkę wraz z chlewnią. Po śmierci rodziców małżonki pomieszczenia te są stopniowo adaptowane na pomieszczenia garażowe i magazynowe, w czym przeszkodził pożar w 2014 r.

Skarżący nadmienił, iż pomieszczenia strychowe nie były i nie są dostępne do użytkowania ze względu na brak dojścia, zaś dach i strych zostały "stworzone" poprzez wygląd całej elewacji.

Dalej skarżący wskazał, że do budynku z 1957 r. oraz późniejszych (nr [...]) zostały w 2011 r. dostawione dwa "blaszaki" typu "Kłobuck" o powierzchni [...] m2 oraz [...] m2, które nie są trwale związane z gruntem. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że rozpoznało odwołanie bez jego wyjaśnień, zaś pismo z dnia 8 sierpnia 2017 r. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy dotarło do niego po terminie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej wskazanych.

Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie). Wykładnia powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Na wstępie rozważań należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji, odstępstwem od zasady trwałości - jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego. Wyrażona w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane zupełnie wyjątkowo, wyłącznie w określonych trybach nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1867/09 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach i przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Dlatego też uchylenie w całości lub w części decyzji podatkowej w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki wznowienia postępowania enumeratywnie wymienione w art. 240 O.p. Charakter tych przesłanek wskazuje na to, że określają one istotne uchybienia proceduralne, których zaistnienie, wedle ustawodawcy, wymaga wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Tak więc wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej, jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p. Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjęto, że granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie w sprawie wznowienia można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. S. Presnarowicz Komentarz do art. 240 Ordynacji podatkowej, LEX i przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1848/08).

Postępowania nadzwyczajne nie mogą zastępować kontroli instancyjnej oraz ewentualnego badania legalności merytorycznej decyzji ostatecznej w drodze skargi do sądu administracyjnego. Przyjęcie odmiennego poglądu mogłoby prowadzić do orzekania w tej samej sprawie w trzeciej i czwartej instancji, podczas gdy postępowanie podatkowe jest "tylko" dwuinstancyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2001 r., sygn. akt III SA 1974/00).

Zatem wznowienia postępowania nie można rozumieć jako sytuacji, w której nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się jakby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia, a przez to organ uzyskuje kompetencję do pełnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Reasumując, istota trybu szczególnego, jakim jest wznowienie postępowania, sprowadza się do zbadania jednostkowej okoliczności lub określonego dowodu ujawnionego po zakończenia postępowania, a nie do weryfikacji poczynionych w postępowaniu wymiarowym ustaleń w niemal nieograniczonym zakresie i nie może prowadzić do mnożenia liczby instancji rozstrzygających daną sprawę podatkową, a w konsekwencji do przedłużania postępowania.

W rozpoznawanej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło w oparciu o przesłanki, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem podstawą wznowienia postępowania jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. wznowił z urzędu postepowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w sprawie zakończonej ostatecznym nakazem płatniczym z dnia [...] r. Jako przesłankę wznowienia organ ten wskazał, iż w trakcie kontroli wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, zebrany materiał dowodowy, nieznany organowi w dniu wydania decyzji wskazał na różnice pomiędzy podstawami podatkowania gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu, a podstawami opodatkowania w decyzji. Z kolei w wydanym w dniu [...] r. po wznowieniu postepowania nakazie płatniczym organ pierwszej instancji stwierdził, iż toku postepowania ustalono, że podatnik w złożonej informacji na podatek od nieruchomości nie wykazał wszystkich składników podlegających opodatkowaniu. Organ ten uznał więc, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji w zakresie podstaw opodatkowania powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oraz pozostałych budynków niemieszkalnych. Stanowisko organu pierwszej instancji zostało zaaprobowane przez organ odwoławczy.

Zatem kluczowe dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest ustalenie, czy organy podatkowe prawidłowo uznały, iż w sprawie zachodzą przesłanki, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.

Sąd podkreśla, że jako nowy dowód nie może zostać potraktowany protokół kontroli podatkowej przeprowadzonej w okresie od 12 października 2016 r. do 27 października 2016 r., gdyż dowód ten z całą pewnością nie istniał w dniu wydania nakazu płatniczego z dnia [...] r.

Należy więc rozważyć, czy ustalenia faktyczne poczynione w trakcie kontroli podatkowej stanowią nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Zatem wskazane w tym przepisie "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć jako takie zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po raz pierwszy dopiero po jej wydaniu. Nie oznacza to jednak sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 398/10; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1337/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wskazać, co przyznały także organy podatkowe, że skarżący w złożonej informacji na podatek od nieruchomości za 2016 r. nie wykazał wszystkich składników podlegających opodatkowaniu. Zostały one ustalone w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w okresie od 12 października 2016 r. do 27 października 2016 r. Wtedy dopiero ustalono, że zgłoszone przez skarżącego przedmioty opodatkowania tj. powierzchnia budynku mieszkalnego i budynku pozostałego jest większa oraz, że podatnik nie zgłosił do opodatkowania drugiego budynku mieszkalnego.

Trzeba jednak podkreślić, że organ podatkowy ustalając łączne zobowiązanie pieniężne ma obowiązek skorzystać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym także w 2016 r., podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z danych z ewidencji budynków, załączonych do akt sprawy wynika, że na nieruchomości przy ul. [...] zlokalizowane są 3 budynki: nr [...] oznaczony jako budynek niemieszkalny, dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy [...] m2, rok budowy 1957; nr [...] oznaczony jako mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, dwukondygnacyjny, rok budowy 1957; nr [...] oznaczony jako mieszkalny o powierzchni zabudowy [...] m2, trzykondygnacyjny, rok budowy 1979.

Organ podatkowy określając wysokość łącznego zobowiązania podatkowego nie może więc nie wziąć pod uwagę danych zawartych w ewidencji budynków, a dane te jednoznacznie wskazują, że na gruncie skarżącego zlokalizowane są dwa budynki mieszkalne – o nr [...] i [...] oraz budynek niemieszkalny nr [...]. Natomiast podatnik na rok podatkowy 2016 r. nie zgłosił w ogóle do opodatkowania drugiego budynku mieszkalnego oraz nie podał prawidłowej powierzchni budynku mieszkalnego i budynku pozostałego. Nie może więc stanowić nowej okoliczności faktycznej niezgłoszenie do opodatkowania budynku mieszkalnego, który jest ujęty w ewidencji budynków.

Co więcej jako nowe okoliczności faktyczne nie mogą zostać potraktowane ustalone podczas kontroli podatkowej powierzchnie użytkowe zgłoszonych do opodatkowania budynków: mieszkalnego oraz niemieszkalnego. Gdyby bowiem organ podatkowy ustalając wysokość zobowiązania przeanalizował dane zawarte w ewidencji budynków to nie tylko zorientowałby się, że podatnik w ogóle nie zgłosił do opodatkowania jednego z dwóch budynków mieszkalnych, ale także, że podane przez niego powierzchnie użytkowe budynku mieszkalnego oraz niemieszkalnego są zaniżone. Jak wynika bowiem z nakazu płatniczego z dnia [...] r. opodatkowano jedynie budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej o wysokości powyżej 2,20 m – [...] m2, o wysokości od 1,40 m do 2,20 m – [...] m2, garaż w budynku mieszkalnym o wysokości powyżej 2,20 m – [...] m2, oraz powierzchnię [...] m2 w budynku niemieszkalnym. Podczas, gdy z samych danych zawartych w ewidencji budynków wynika, że budynek nr [...] oznaczony jako mieszkalny jest dwukondygnacyjny i ma powierzchnię zabudowy [...] m2, drugi budynek oznaczony jako mieszkalny nr [...] jest trzykondygnacyjny i posiada powierzchnię zabudowy [...] m2, z kolei budynek niemieszkalny nr [...] oznaczony jako niemieszkalny jest dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy [...] m2. Zatem proste zestawienie tego co zgłosił podatnik do opodatkowania z danymi wynikającymi z ewidencji budynków pozwala stwierdzić, że podatnik nie zgłosił wszystkich budynków do opodatkowania oraz podane przez niego powierzchnie użytkowe budynków nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy (na co wskazuje już sama powierzchnia zabudowy zgłoszonych do opodatkowania budynków i liczba kondygnacji).

W realiach tej konkretnej sprawy nie da się bowiem obronić tezy organu podatkowego, że w dniu wydania decyzji nie miał on wiedzy o wszystkich przedmiotach opodatkowania, skoro wynikają one z ewidencji budynków, a organ ma obowiązek dane te uwzględnić z urzędu, ustalając wymiar podatku od nieruchomości. Ponadto analiza tych samych danych z ewidencji budynków pozwalała stwierdzić, że podatnik podał błędnie powierzchnie użytkowe budynków. Zgłoszona przez niego do opodatkowania powierzchnia budynku mieszkalnego jest nie tylko mniejsza od powierzchni zabudowy, ale w ogóle nie uwzględnia liczby kondygnacji. Co więcej podatnik wskazuje zaledwie powierzchnię [...] m2 w budynku niemieszkalnym, a sama powierzchnia jego zabudowy wynosi [...] m2, ponadto jest to budynek dwukondygnacyjny. Tak więc organ podatkowy ustalając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego już w 2016 r. powinien powziąć wątpliwości co do rzetelności zgłoszonych do opodatkowania powierzchni budynków. Natomiast reakcja organu podatkowego nastąpiła dopiero w październiku 2016 r., kiedy to u podatnika przeprowadzono kontrolę i dokonano oględzin oraz pomiaru powierzchni użytkowych budynków.

Reasumując należy uznać za błędne stanowisko organu odwoławczego, który zaaprobował ustalenia organu pierwszej instancji, iż w sprawie zachodzą przesłanki, określone w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., uzasadniające wznowienie postępowania podatkowego. Zatem skoro brak było podstaw do uchylenia nakazu płatniczego z 15 stycznia 2016 r., ponieważ w sprawie błędnie oceniono zaistnienie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to wszelkie podniesione w skardze zarzuty dotyczące prawidłowości wymiaru podatku, w tym kwestionowane powierzchnie użytkowe budynków oraz ich przeznaczenie okazały się bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy wydając decyzję ponownie uwzględni ocenę Sądu.

Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego kosztów postępowania, gdyż nie złożył on wniosku o ich zasądzenie. Ponadto, w myśl art. 210 § 1 P.p.s.a. Sąd wskazuje, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.