Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2272/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, 11, 37 par. 1, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par 44 pkt 2, par 45 ust 1, par. 46 ust 1 i 2 par. 61 i 62
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
journal: M.P. 1969 nr 11 poz 98 par. 11 ust 1 i 2
law: Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów.
article: art. 3 par 2 pkt 8, art. 52, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa" w zw. z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 tj. ze zm.), dalej jako "pgik" utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. wprowadzającą z urzędu zmianę w operacie ewidencyjnym obrębu L. w gminie J.

Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

1. R. B. pismem z dnia 17 czerwca 2010 r. zwrócił się do Starosty P. o wyjaśnienie różnic w powierzchni posiadanych przez niego działek ew. położonych w miejscowości L. i L., gmina J.

2. W odpowiedzi Starosta poinformował, że zmiana powierzchni działek nastąpiła w wyniku przeprowadzonej w latach 2008-2009 modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

3. W piśmie z dnia 29 czerwca 2010 r. R. B. wystąpił o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z aktu notarialnego (którym nabył grunty od rodziców) a obecnym stanem prawnym uwidocznionym w ewidencji gruntów i budynków.

4. Dokonując analizy zapisów w rejestrze Starosta stwierdził, że zapisy w ewidencji dotyczące działek ew. o nr [...] i [...] (będących własnością R. B.) oraz [...] (której właścicielką jest A. M.) wymagają doprowadzenia do zgodności z dokumentami prawnymi w związku z czym z urzędu wszczął postępowanie w celu usunięcia rozbieżności.

5. Pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r. R. B. nie wyraził zgody na zmniejszenie powierzchni jego gospodarstwa wskazując, że uwidoczniona w ewidencji winna być powierzchnia 3,75 ha (taka jak w akcie notarialnym).

6. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Starosta P. wprowadził z urzędu zmianę w operacie ewidencyjnym obrębu L. w gminie J. w ten sposób, że:

- numer działki ew. [...] o pow. 0,1131 ha w tym użytek: ŁIV o pow. 0,1131 ha zastępuje numerem [...] o pow. 0,1131 ha w tym użytek: ŁIV o pow. 0,1131 ha,

- zmieniono powierzchnię działki ew. nr [...] z dotychczas zapisanej błędnie 0,0309 na powierzchnię 0,0048 ha,

- w działce nr [...] zastępuje się błędnie wpisany użytek gruntowy określony jako W-ŁIII o pow. 0,0309 ha użytkiem prawidłowym określonym jako W-LsIV o pow. 0,0048 ha.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że złożone przez R. B. wnioski nie mogą być wzięte pod uwagę w prowadzonym postępowaniu, gdyż niniejsze postępowanie ma na celu wyłącznie skorygowanie zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie trzech działek, które są niezgodne z dokumentami prawnymi i geodezyjno-pomiarowymi znajdującymi się w zasobie geodezyjnym kartograficznym. Działka ew. nr [...] występuje zarówno w akcie notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. (umowa sprzedaży gospodarstwa rolnego) jak też w księdze wieczystej Nr [...]. Działka ew. nr [...] również ujawniona w w/w księdze wieczystej jako działka ew. nr [...], a zmiana numeracji nastąpiła w operacie ewidencyjnym "z numeru [...] na numer [...]" na podstawie ostatecznej decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2003 r. jako realizacja wymogu doprowadzenia formatu numerów działek ew. do zgodności z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozp".

7. Od powyższej decyzji pismem z dnia 13 września 2010 r. R. B. wniósł odwołanie.

8. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] (dalej jako "WINGiK") utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 44 rozp starosta ma obowiązek utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że działka ew. nr [...] została wpisana w rejestrze ewidencji gruntów i budynków na skutek prac związanych z regulacją własności gospodarstw rolnych. Następnie Starosta P. zmienił z urzędu w operacie ewidencyjnym jej oznaczenie, nadając jej nowy numer [...]. Powierzchnia nie uległa zmianie.

Podczas zmiany nośnika danych ewidencyjnych z analogowy na cyfrowy powstała niezgodność zapisów w rejestrze w zakresie oznaczenia działek ew. nr [...] i [...] (właściciel R. B.) oraz działki [...] (właściciel A. M.). Wówczas zamiast nr [...] w jednostce rejestrowej błędnie wpisano nr [...]. Jednocześnie podczas prac modernizacyjnych działce ew. nr [...] przypisano powierzchnię i klasę gleby właściwy dla działki ew. nr [...].

Dlatego też organ I instancji z urzędu wszczął postępowanie w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu kwestii WINGiK zauważył, że nie dotyczą one postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., lecz dotyczą zmian w operacie ewidencyjnym powstałych w wyniku przeprowadzonej w latach 2008-2009 kompleksowej modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu L. i L. Zarzuty te (jako zgłoszone poza terminem określonym w art. 24a ust. 9 pgik) podlegają rozpatrzeniu w trybie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w odrębnym postępowaniu.

Ostatecznie wskazano na pismo organu I instancji z dnia 7 października 2010 r. wskazujące na kolejność procedowania tegoż organu w celu rozpoznania wniosków R. B. A mianowicie celem niniejszego postępowania było skorygowanie ewidentnych błędów w danych ewidencyjnych, by następnie w kolejnym postępowaniu podjąć działania wyjaśniające zmiany danych ewidencyjnych powstałych na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. B. podniósł, że błędy w oznaczeniu działki ew. nr [...] istnieją od ponad 5 lat, a rozbieżności dotyczące pozostałych działek powstały na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków w latach 2008-2009. Zauważył, że błędów w oznaczeniu działki ew. nr [...] nie wykryto i nie naprawiono na etapie modernizacji. Skarżący podniósł, że pomimo zawartej w zaskarżonej decyzji informacji, że Starosta P. w odrębnym postępowaniu zajmie się załatwieniem jego sprawy dotyczącej rozbieżności w powierzchni gruntów (pomiędzy wielkością wynikającą z aktu notarialnego a stanem ujawnionym w ewidencji) na pozostałych działkach których jest właścicielem, to do chwili obecnej nie otrzymał od Starosty żadnych wyjaśnień.

W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Obecny na rozprawie w dniu 3 lutego 2011 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że wielkość działki ew. nr [...] została zaczerpnięta z Powiatowego Zasobu Geodezyjno-Kartograficznego w P. Wskazał, iż wcześniej zaokrąglano powierzchnię działki do 1 ara (stąd wielkość 0,01 ha) natomiast obecnie uwidacznia się powierzchnię z dokładnością do 1 metra (dlatego w decyzji wskazano 0,0048 ha).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu.

Na wstępie wskazać należy, iż po dokonaniu analizy rejestru gruntów w związku z wnioskiem Skarżącego o wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z aktu notarialnego (którym nabył grunty od rodziców), a obecnym stanem prawnym uwidocznionym w ewidencji gruntów i budynków Starosta P. stwierdził, że zapisy w ewidencji dotyczące działek ew. o nr [...] i [...] (będących własnością R. B.) oraz działki ew. nr [...] (której właścicielką jest A. M.) wymagają doprowadzenia do zgodności z dokumentami prawnymi, w związku z czym z urzędu wszczął postępowanie w celu aktualizacji ewidencji. W takim stanie faktycznym Starosta uznał, iż właściwe będzie w pierwszej kolejności skorygowanie ewidentnych błędów w ewidencji gruntów i budynków, a następnie w drodze odrębnego postępowania administracyjnego wyjaśnienie kwestii zmian danych ewidencyjnych powstałych na skutek dokonanej w latach 2008-2009 modernizacji ewidencji gruntów. Przy czym organ administracji wyjaśnił Skarżącemu (zgodnie z wymogiem art. 11 kpa) zasadność takiego sposobu załatwienia jego sprawy. Mając na względzie, że dysponentem postępowania jest organ administracji, i skoro w jego ocenie procedowanie w taki sposób będzie czytelniejsze i spowoduje urzeczywistnienie zapisanej w art. 8 kpa ogólnej zasady postępowania administracyjnego, stanowiącej o obowiązku ciążącym na organie administracji powiększania zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, to nie można uznać by taki sposób procedowania w sprawie był niedopuszczalny. Zatem sposób rozpatrzenia sprawy Skarżącego niejako w dwóch etapach należy zaaprobować, gdyż nie jest on sprzeczny z obowiązującym prawem.

Zatem przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było wyłącznie sprostowanie oczywistych błędów dotyczących dwóch działek będących własnością Skarżącego przy zastosowaniu odpowiedniej procedury przewidzianej przez pgik i rozp tj. – aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

Wskazać należy, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywanie operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozp.). Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozp.). Już z treści powołanych przepisów odnoszących się do zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków wynika jednoznacznie, że postępowanie w tym zakresie jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej ewidencji.

W myśl § 46 ust. 1 rozp. dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Natomiast ujawniony w ewidencji stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach - prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 119/99, Lex Nr 46215).

W przypadku uzyskania przez Starostę (organu prowadzącego ewidencję) odpowiednich dokumentów (wymienionych § 46 ust. 2 rozp) określających zmiany w danych ewidencyjnych lub wskazujących, że wprowadzone dane zawierają błędy, organ ten przeprowadza postępowanie administracyjne w celu usunięcia nieprawidłowości z ewidencji, tak aby zadośćuczynić zasadzie aktualności ujawnianych danych.

Skoro Starosta wykrył w prowadzonej przez siebie ewidencji nieprawidłowości obowiązany był je usunąć, co też nastąpiło w toku niniejszego postępowania. Ze zgromadzonych dokumentów bezsprzecznie wynika, że Skarżący nabył własność działki ew. nr [...], a nie jak błędnie ujawniono [...] (potwierdza to akt notarialny oraz odpis z księgi wieczystej) oraz działki ew. nr [...] o pow. 0,01 ha. Numer ten ostatniej działki został zmieniony na [...] (mocą ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2003 r.) jednakże w ewidencji w trakcie prac modernizacyjnych (w latach 2008-2009) powierzchnię i klasę gruntu właściwe dla tej działki przypisano działce ew. nr [...], zaś właściwe dla [...] działce ew. nr [...]. Stąd ujawniona wielkość 0,0309 ha wymagała aktualizacji do właściwej wielkości czyli do 0,01 ha.

Jednakże decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Starosta sprostował powierzchnię działki ew. nr [...] nie do 0,01 ha tylko do 0,0048 ha. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINGiK. Wskazać należy, iż w dacie zakładania ewidencji w styczniu 1981 r. obowiązywało zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M. P. Nr. 11, poz. 98 ze zm.), dalej jako "zeg" i to w myśl tego aktu prawnego ujawniono powierzchnię ówczesnej działki ew. nr [...]. Wyrażany w mierze metrycznej obszar działki to zawarte w jego graniach: powierzchnie każdego użytku, powierzchnie poszczególnych konturów klasyfikacyjnych, a ponadto na terenach lasów państwowych elementy składowe oddziału, tj. powierzchnie pod liniami podziału powierzchniowego (duktami, pasami) od północy i od wschodu każdego oddziału oraz powierzchnie nie wyłączonych dróg i wód położonych w zasięgu oddziału (§ 11 ust. 1 zeg). W myśl § 11 ust. 2 pkt 2 zeg ogólny obszar działki podawano z dokładnością zapisu do 100 m2 (0,01 ha) dla terenów wiejskich (określanych wówczas gromadami). Natomiast w myśl aktualnie obowiązującego § 62 rozp. pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych, o których mowa w § 61, i określa się w hektarach z dokładnością zapisu do 0,0001, a więc do 1 metra. Dlatego też wynikły rozbieżności w pow. działki ew. nr [...] (dawniej [...]) lecz obie ujawnione wartości są prawidłowe. Ówcześnie ujawniona powierzchnia działki (0,01 ha) w myśl aktualnie obowiązującego rozp wykazana winna być w metrach i dlatego organy administracji dokonując aktualizacji ewidencji wpisały wielkość 0,0048 ha.

Wskazać należy, że rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji nie zawierają uzasadnienia ujawnionej w ewidencji wielkości 0,0048 ha. Mając jednak na względzie oświadczenie złożone na rozprawie przez pełnomocnika WINGiK oraz argumentację zaprezentowaną powyżej, podnieść należy, iż to niewątpliwe naruszenie przez organy wymogu określonego w art. 107 § 3 kpa odnośnie zamieszczenia w uzasadnieniu przyczyn rozstrzygnięcia, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy i nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "ppsa".

W związku z powyższym postępowanie organów w niniejszej sprawie należy uznać za celowe (doprowadzenie ewidencji do aktualności), natomiast wnioskowane przez Skarżącego wyjaśnienie zmian danych ewidencyjnych po dokonanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nastąpi w toku odrębnego postępowania, po tym jak będąca przedmiotem kontroli sądowej decyzja WINGiK stanie się prawomocna.

Wskazać należy, iż gdyby Starosta ociągał się z rozpoznaniem wniosku Skarżącego dotyczącego zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, to stronie służy prawo wniesienia zażalenia na bezczynność organu do organu administracji publicznej wyższego stopnia (zatem do WINGiK) w trybie art. 37 § 1 kpa. Brak rozpatrzenia sprawy mimo złożenia zażalenia w trybie art. 37 § 1, uprawnia stronę do wystąpienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność procedującego w sprawie organu pierwszej instancji (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 52 ppsa).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.