Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 619/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu odwołania st. sierż. M. R. - policjanta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Komisariatu Policji w B. Komendy Powiatowej Policji w Dz. - od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Dz. z dnia [...] o zwolnieniu ze służby w Policji z dniem [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia

6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) postanowiono utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w Dz.

W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że wskazanym wyżej rozkazem personalnym Komendant Powiatowy Policji w Dz. zwolnił ze służby st. sierż. M. R. z dniem [...] nadając swemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia Komendant Powiatowy Policji w Dz. wskazał art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. W uzasadnieniu faktycznym decyzji, Komendant Powiatowy Policji w Dz. wykazał fakt kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek zastosowania, przyjętej w zaskarżonym rozkazie personalnym podstawy zwolnienia policjanta ze służby, tj. okoliczności popełnienia przez st. sierż. M. R. czynu o znamionach przestępstwa, oczywistego charakteru popełnionego czynu oraz wykluczenia możliwości dalszego pozostawienia policjanta w służbie.

M. R. odwołał się od powyższego rozkazu personalnego do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. Równolegle ze złożonym odwołaniem wystąpił z wnioskiem z dnia 24 maja 2011 roku "o włączenie wniosków dowodowych w sprawie postępowania administracyjnego [...]". St. sierż. M. R. w oparciu o wskazany wniosek wniósł o włączenie następujących wniosków dowodowych:

"ksero- Gazety W. z dnia [...] str. 1"; "ksero-wydruku z internetu [...] str. 1"; "ksero-wydruku z Internetu [...] str. 1"; "ksero- notatki urzędowej z dnia 15 listopada 2011 r. str. 4"; "ksero-pisma [...] z dnia 30 listopada 2010 r. str. 1";

ksero-druku L-4 z dnia 4 maja 2011 r. str. 1"; "ksero świadectwa służby z dnia [...] str. 2"; "ksero- karta zwolnienia z dnia [...] str. 1". Dodatkowo pismem z dnia 9 czerwca ww. wniósł o: "sporządzenie pisemnej analizy danych dotyczących liczby policjantów pełniących służbę w Policji, a którym Sąd również warunkowo umorzył postępowanie sądowe przeprowadzone przez Organ II instancji".

W postępowaniu odwoławczym ustalono następujący stan prawny i faktyczny sprawy.

St. sierż. M.R. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w związku z uznaniem za oczywisty faktu popełnienia przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa, uniemożliwiającego jego pozostanie w służbie, określonego w art. 283 kodeksu karnego w związku z art. 280 kodeksu karnego. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wskazany przepis ustawy o Policji, stanowiący podstawę zwolnienia st. sierż. M. R. stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby wymienionych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, a ustawa ta w żaden sposób nie reguluje, jakimi kryteriami powinien kierować się przełożony w sprawach osobowych przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji oraz nie wskazuje szczególnych okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Decydującym więc dla zastosowania wskazanego trybu zwolnienia policjanta ze służby będzie fakt spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a dodatkowo z uwagi na fakultatywny charakter wskazanej podstawy zwolnienia, jego zastosowanie pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie.

W tym celu Komendant Powiatowy Policji w Dz. w dniu [...] wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do zwolnienia M. R. ze służby w Policji w oparciu o przesłankę oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa. Jak wynika z materiałów sprawy, bezpośrednią podstawę wszczęcia wskazanego postępowania był fakt, iż w dniu [...] Prokurator Prokuratury Rejonowej w Dz. przedstawił st. sierż. M. R. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 280 §1 kk i art. 157 §2 kk w związku z art. 11 §2 kk., polegający na tym, że w dniu [...] w Dz., używając przemocy polegającej na przewróceniu A. K. zabrał w celu przywłaszczenia na jej szkodę dwa telefony komórkowe o wartości 239 złotych, buty o wartości 99 złotych oraz dowód osobisty, powodując tym samym obrażenia w postaci sińca oka prawego i uszkodzenia nogi prawej naruszające czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni.

Wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt [...]) na podstawie

art. 66 §1 i 3 kk w zw. z art. 67 § 1 kk, Sąd Rejonowy w Dz. II Wydział Karny, postępowanie karne wobec oskarżonego M. R. warunkowo umorzył na okres próby wynoszący 1 (jeden) rok.

Niniejszy wyrok stał się prawomocny z dniem 1 lutego 2011 roku.

Zdaniem Komendanta Powiatowego Policji w Dz., ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego w sposób oczywisty wynika, iż st. sierż. M. R. dopuścił się popełnienia zarzucanych mu czynów z art. 283 kk w związku z art. 280 kk, tj. przestępstwa o charakterze umyślnym, ściganego z oskarżenia publicznego, na co wskazał Sąd Rejonowy w Dz. w prawomocnym wyroku z dnia [...] warunkowo umarzając postępowanie karne na mocy art. 66 § 1 i 3 kk w zw. z art. 67 § 1 kk. Organ I instancji stwierdził, że M. R. jako funkcjonariusz Policji zobowiązany był przestrzegać szczególnie rygorystycznych wymagań w zakresie przestrzegania prawa. Z zawodem policjanta wiąże się bowiem szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym od policjantów wymaga się, aby przestrzegali reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Dlatego też zdaniem Komendanta Powiatowego Policji w Dz., nie do pogodzenia z funkcją i rolą, jaką wypełnia Policja jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta w stosunku do którego zastosowano warunkowe umorzenie postępowania karnego. Według organu I instancji zachowanie policjanta w sposób oczywisty i istotny ujemnie wpłynęło na wizerunek oraz dobre imię Policji. W toku postępowania administracyjnego w sprawie zaznaczono dodatkowo, iż zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji - Komendant Powiatowy Policji w Dz. - zasięgnął opinii właściwego związku zawodowego i uzyskał odpowiedź, że Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. dolnośląskiego nie zajął stanowiska w przedmiotowej sprawie, nie wnosząc jednocześnie żadnych zastrzeżeń do zaproponowanego trybu zwolnienia policjanta.

Od powyższego rozkazu personalnego M. R. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. domagając się jego uchylenia, wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności rzeczonego rozkazu oraz przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym czynności dowodowych. Rozkazowi personalnemu nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Dz. z dnia

[...] zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez uznanie, że charakter i następstwa czynu karalnego opisanego w cytowanym wyroku Sądu Rejonowego w Dz. powodują, że dalsze pełnienie służby przez stronę jest niemożliwe. W kolejnych punktach swego odwołania, skarżący zarzucił rozstrzygnięciu Komendanta Powiatowego Policji w Dz. obrazę przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 24 § 3 oraz 107 kpa w związku z art. 126 kpa, poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o wyłączenie piastuna organu I instancji, prowadzące w konsekwencji do naruszenia zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do organów państwa. Dodatkowo wskazał na naruszenie art. 78 § 2 kpa oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa, poprzez oddalenie wniosków dowodowych, których przeprowadzenia w dniu 4 kwietnia 2011 r. strona żądała, a które według niego mają znaczenie przy ocenie możliwości pozostawienia funkcjonariusza w służbie policyjnej oraz brak uzasadnienia postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych z dnia

22 kwietnia 2011 r. Ostatni zarzut strony wskazywał na naruszenie art. 10 § 1 kpa w związku z art. 81 kpa, przez uniemożliwienie stronie postępowania wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów sprawy przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony organ odwoławczy potwierdził ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane przez Komendanta Powiatowego Policji w Dz. i stanowiące podstawę wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]. Niezaprzeczalnym w przedmiotowej sprawie jest to, że M. R. dopuścił się zarzuconych mu czynów, a jego wina w tym zakresie nie budzi wątpliwości. Zastosowanie przez Sąd instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego oznacza, że wina i społeczna szkodliwość czynów nie są znaczne, okoliczności ich popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy, który dotychczas nie był karany za przestępstwa umyślne, jego warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, iż będzie on przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności że nie popełni przestępstwa. Organ odwoławczy stwierdził, że M. R. jako funkcjonariusz Policji zobowiązany był przestrzegać szczególnie rygorystycznych wymagań w związku z przestrzeganiem prawa. Podkreślenia wymaga, że z zawodem policjanta wiąże się szczególny stopień społecznego zaufania. Ujawnione okoliczności popełnienia zarzucanego funkcjonariuszowi czynu przestępczego, znajdujące potwierdzenie w materiałach sprawy, pozostają w konflikcie z jednym z podstawowych zadań Policji, wyrażonym w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji, a mianowicie działaniu na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dodatkowo, wpływają one na utratę przez funkcjonariusza nieposzlakowanej opinii, której posiadanie zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji stanowi jeden z podstawowych wymogów kwalifikacyjnych, stawianych kandydatom do służby w Policji. Dobrowolne zobowiązanie się do wykonywania ustawowych zadań Policji szczególnie wyeksponowane w rocie składanego przez policjanta, ślubowania rodzi po stronie funkcjonariuszy tej formacji szczególny obowiązek, tak na służbie, jak i poza nią. Nie może zatem, w tej sprawie przeważyć słuszny interes funkcjonariusza, polegający na pozostawieniu go w służbie, nad interesem społecznym wyrażającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny.

Stąd też, organ odwoławczy podzielił stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w Dz., iż nie do pogodzenia z funkcją i rolą, jaką wypełnia Policja jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta, w stosunku do którego zastosowano warunkowe umorzenie postępowania karnego. W ocenie organu odwoławczego czyn popełniony przez st. sierż. M. R. jest wysoce naganny, zaś okoliczności jego popełnienia oraz stwierdzenie winy sprawcy zostały bezspornie potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu o warunkowym umorzeniu postępowania karnego wobec policjanta. Utrata warunków kwalifikacyjnych do służby w Policji określonych w art. 25 ustawy o Policji oraz charakter popełnionego czynu (przeciwko życiu i zdrowiu oraz przestępstwa przeciwko mieniu) uniemożliwiają dalsze pozostawienie skarżącego w służbie w Policji.

Biorąc powyższe pod uwagę przyjęto, iż organ I instancji, podejmując decyzję o zwolnieniu st. sierż. M. R. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, zasadnie i przekonująco uzasadnił wszystkie trzy wymienione na wstępie przesłanki zastosowania wskazanego przepisu. Tym samym organ odwoławczy ustalił, iż Komendant Powiatowy Policji w Dz. podejmując postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji o zwolnieniu st. sierż. M. R. ze służby działał w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz z uwzględnieniem interesu społecznego. Organ odwoławczy przyjął tym samym, że Komendant Powiatowy Policji w Dz., działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem decyzji, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa mogących mieć do niej zastosowanie i dokonał wszechstronnej oceny i materiału dowodowego. W szczególności zaś, przed podjęciem decyzji w sprawie, organ I instancji zasięgnął wymaganej opinii organizacji związkowej związku zawodowego policjantów, spełniając przesłanki wynikające z dyspozycji art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.

Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów sformułowanych w odwołaniu strony, organ odwoławczy nie uznał ich za zasadne. W szczególności, nie zgodzono się z zarzutem niewłaściwego zastosowania w rozstrzygnięciu organu I instancji art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, które miałoby polegać na przyjęciu, że charakter i następstwa czynu karalnego opisanego w wyroku Sądu Rejonowego w Dz. z dnia

[...], powodują że dalsze pełnienie służby przez stronę jest niemożliwe. Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, oparta na art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Dodać należy, że decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 kpa, a więc powinien załatwić sprawę mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nie daje przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi strony". Tym samym wystarczającą przesłanką do zastosowania sankcji przewidzianej przez art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest popełnienie jednego czynu o znamionach przestępstwa.

Nie uznano za zasadne zarzuty strony wskazujące, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie wziął pod uwagę szczególnych okoliczności sprawy leżących po stronie policjanta, tj. m.in. faktu pojednania się z pokrzywdzoną; incydentalnego charakteru sprawy; dotychczasowego nienagannego przebiegu służby, czy osiąganych przez policjanta wyników w służbie. Ustawodawca nie uzależnił bowiem możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji od przebiegu służby funkcjonariusza ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności na zajmowanym stanowisku. Wskazana regulacja umożliwia natomiast przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policji, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania.

Dla przedmiotowej sprawy nie ma także znaczenia fakt, iż zarzucany policjantowi czyn miał miejsce poza służbą. Jak bowiem już wykazano, funkcjonariusz Policji powinien nie tylko w czasie służby, ale i poza nią dawać przykład właściwego zachowania i w ten sposób dawać wyraz dbania o autorytet Policji jako formacji stojącej na straży bezpieczeństwa obywateli.

Zdaniem organu odwoławczego nie są także zasadne sformułowane w odwołaniu strony zarzuty o charakterze proceduralnym.

Odnosząc się do wniosku strony dotyczącego wyłączenia podinsp. M. M. (Komendanta Powiatowego Policji w Dz.) od udziału w postępowaniu administracyjnym stwierdzono, że podstawą odmownego rozpatrzenia wniosku był fakt braku podstaw prawnych do przyjęcia odmiennego stanowiska w sprawie. Rozpatrując przedmiotowy wniosek strony, Komendant Wojewódzki Policji we W. przyjął, iż w analizowanej sprawie nie zaszły wystarczające przesłanki wyłączenia podinsp. M. M. od udziału w rzeczonym postępowaniu administracyjnym w określonym przez pełnomocnika strony, trybie art. 24 § 3 kpa. Podinsp. M. M. jako funkcjonariusz pełniący funkcję Komendanta Powiatowego Policji w Dz. w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym pełnił rolę organu administracji publicznej I instancji, który był uprawniony do władczego określenia sytuacji prawnej podległego mu funkcjonariusza. Przyjmując niedopuszczalność zastosowania przesłanek wyłączenia pracownika organu administracji, określonych w art. 24 kpa, w odniesieniu do osoby sprawującej funkcję organu, nie stwierdzono także, aby w analizowanej sprawie zachodziły podstawy wyłączenia podinsp. M. M. w trybie art. 25 § 1 kpa, określającego przypadki wyłączenia organu administracji od załatwienia sprawy.

Kolejny zarzut dotyczący naruszenia art. 78 § 2 kpa oraz 107 § 3 kpa w zw. z

art. 126 kpa poprzez oddalenie wniosków dowodowych z dnia 4 kwietnia 2011 roku, o których przeprowadzenie wnosił M. R. oraz braku uzasadnienia postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Dz. z dnia [...], również nie jest zasadny. Choć organ I instancji formalnie odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego strony z dnia 4 kwietnia 2011 roku polegającego na włączeniu do akt postępowania administracyjnego w sprawie [...] dowodów w postaci: - wykazu wraz z opisem połączeń telefonicznych i sms-ów A. K. z telefonu NOKIA 1208; - kserokopii dowodu zakupu telefonu wraz z kartą gwarancyjną; - wyciągu z banku dotyczącego zakupu użyczonych butów; - włączenia do akt sprawy wszystkich kart akt sądowych sprawy karnej sygn. akt [...] (w tym: notatki służbowej z odsłuchu treści rozmowy A. K. z dyżurnym KPP Dz. z dnia [...], informacji o zdarzeniu asp. szt. W. S. z dnia [...] oraz protokołu przesłuchania w charakterze świadka E. B.); kserokopii wydruku programu TVN "[...]" z dnia [...], to wszystkie wymienione dokumenty zostały włączone do akt sprawy przedmiotowego postępowania administracyjnego na stronach 58 - 66. Brak uzasadnienia postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Dz. z dnia [...], dotyczącego odmowy uwzględnienia wniosku dowodowego strony z dnia 20 kwietnia 2011 roku, wynika z tego, że postanowienie na które nie służy zażalenie nie musiało zawierać uzasadnienia organu rozpatrującego wskazany wniosek (art. 124 kpa). Należy jednak podkreślić, iż wszystkie żądane przez stronę dokumenty zostały włączone do akt postępowania administracyjnego na stronach 77 - 94.

Również ostatni zarzut odwołania, dotyczący naruszenia art. 10 § 1 w zw. z

art. 81 kpa przez uniemożliwienie stronie postępowania, przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się w sprawie zebranych przez organ materiałów i dowódów nie jest zasadny. M. R. dwukrotnie umożliwiono zapoznanie się z aktami przedmiotowej sprawy. Pierwszy raz w dniu [...] czego dowodem jest stosowny protokół podpisany przez stronę oraz podinsp. K. L. - jako funkcjonariusza przeprowadzającego zaznajomienie, włączony na str. 51 akt sprawy. Po raz drugi umożliwiono stronie zapoznanie się z aktami przedmiotowego postępowania administracyjnego w dniu [...], czego dowód stanowi notatka służbowa podinsp. K. L. z dnia [...] na stronie 102 akt.

Odnosząc się do wniosku strony z dnia 24 maja 2011 roku w sprawie włączenia wymienionych na wstępie wniosków dowodowych- organ odwoławczy zgodnie z art. 78 §2 kpa nie uwzględnił żądania strony, jako zgłoszonego po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Dokonując oceny wniosków dowodowych wymienionych w punktach 5-8 przedmiotowego pisma oraz wniosku dowodowego z dnia 9 czerwca 2011 roku dotyczącego sporządzenia analizy danych dotyczących liczby policjantów pełniących służbę w Policji, a wobec których Sąd warunkowo umorzył postępowanie karne stwierdzono brak związku przedstawionych dowodów z zakresem rozpatrywanej sprawy.

W skardze na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu M. R. zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest:

1) art. 24 § 3 oraz art. 107 § 3 w zw. z ar. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego przez nieuwzględnienie w postępowaniu odwoławczym

zarzutu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu administracyjnym podinsp. M. M., który w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] rozstrzygnął o treści decyzji administracyjnej stwierdzając, że wystąpiły wobec strony przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji uzasadniające zwolnienie strony ze służby w Policji oraz przez nieuwzględnienie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. wniosku strony o wyłączenie w/w "piastuna organu administracyjnego";

2) art. 78 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez oddalenie wniosków dowodowych, których przeprowadzenia w dniu 24 maja i 9 czerwca 201 lr. żądała strona, a które to mają zasadnicze znaczenie przy ocenie możliwości pozostawienia strony w służbie policyjnej.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 41 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z art. 7 K.p.a. przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na nietrafnym przyjęciu, z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, że charakter i następstwa czynu karalnego opisanego w wyroku Sądu Rejonowego w Dz. z dnia [...] (Sygn. akt [...]) powodują, że dalsze pełnienie służby przez stronę jest niemożliwe.

Wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu swoich zarzutów skarżący podniósł, że wydanie decyzji w I instancji przez podinsp. M. M. - Komendanta Powiatowego Policji w Dz., a także nieuwzględnienie przez organ II instancji wniosku strony o wyłączenie "piastuna" organu I instancji naruszają zasadę prawdy obiektywnej i pogłębienia zaufania do organów państwa, o czym stanowi art. 7 i 8 k.p.a., co doprowadziło według skarżącego do wadliwości całego postępowania w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.

Ustosunkowując się zaś do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przepisów postępowania (art. 24 § 3 oraz art.107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.) poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu odwoławczym zarzutu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu podinsp. M. M. - Komendanta Powiatowego Policji w Dz., który w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] rzekomo rozstrzygnął o treści decyzji administracyjnej uznano go, za całkowicie chybiony. Stwierdzono, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwie kategorie przyczyn powodujących bądź uzasadniających wyłączenie. Są to: przyczyny wyraźnie wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które powodują z mocy prawa wyłączenie pracownika, oraz inne przyczyny, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika (art. 24 § 3 k.p.a.). Wyłączenie pracownika z powodu innych przyczyn następuje, jeśli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1 art. 24 k.p.a., które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Nawet przyjmując, że osoba, która pełni funkcję organu administracji publicznej (Komendant Powiatowy Policji w Dz.) podlega wszystkim, tym samym rygorom co szeregowy pracownik administracji, a ponadto rygorom dodatkowym wynikającym z art. 25 k.p.a., nie sposób jest znaleźć w przedmiotowej sprawie okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.

Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia art. 78 § 2 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych, których przeprowadzenia żądał skarżący, a które mają według niego zasadnicze znaczenie przy ocenie możliwości pozostawienie go w służbie policyjnej. Zgodnie z przepisem

art. 78 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przesądza o tym zaś norma prawa materialnego. Wniosek skarżącego z dnia 24 maja 2011 r. w sprawie włączenia do akt postępowania wskazanych tam wniosków dowodowych organ odwoławczy na podstawie art. 78 § 2 k.p.a. nie uwzględnił albowiem został zgłoszony po zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz jako dotyczący okoliczność już stwierdzonych innymi dowodami. Pozostałe wnioski z dnia 9 czerwca 2011 r. nie miał zaś związku z zakresem rozpatrywanej sprawy.

Pismem z dnia 6 stycznia 2012 r., skierowanym do sądu administracyjnego M. R. zawarł polemikę z treścią odpowiedzi na skargę z dnia 26 sierpnia

2011 r. oraz przedstawił swoją ocenę zdarzenia, które doprowadziło do zwolnienia skarżącego ze służby.

Pismami z dnia 6 stycznia 2012 r. i 3 stycznia 2012 r. M. P. wniósł, by Sąd zarządził: 1) przedstawienie przez organ informacji o funkcjonowaniu Policji D.Ś., w stosunku do którego nie wszczęto postępowania z art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w związku z popełnieniem czynu karalnego stwierdzonym orzeczeniem warunkowo umarzającym postępowanie karne wraz z informacją o przyczynach odstąpienia od wszczęcia postępowania i jego awansu w Policji – na okoliczność ustalenia przesłanek, którymi kierował się organ w ramach uznania administracyjnego, 2) przedstawienia przez organ informacji o liczbie funkcjonariuszy Policji pełniących służbę w woj. dolnośląskim, w stosunku do których w 2011 r. wszczęto postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji w związku z popełnieniem czynu karalnego stwierdzonego w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne oraz informacji o liczbie funkcjonariuszy, w stosunku do których nie wszczynano postępowania, pomimo popełnienia czynu karalnego stwierdzonego w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie, oraz z informacją o przyczynach odstąpienia od wszczęcia postępowania – na okoliczność iż ustalenia przesłanek, którymi kierują się organy w ramach uznania administracyjnego w analogicznych sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "Ppsa", w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W oparciu o art. 134 § 1 Ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem procesowym, jak i materialnym doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, wskazanej wyżej. Powołany przepis stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Zdaniem

Sądu, organy administracyjne dokonały prawidłowej oceny spełnienia przesłanek umożliwiających zwolnienie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji i właściwie zastosowały wymieniony przepis. Decyzje podjęte zostały przez uprawnione do tego organy, stosownie do art. 45 ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji.

Ustawa Policji przewiduje zarówno przypadki obligatoryjnego, jak i fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Fakt popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego w sytuacji, gdy jego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza w służbie, należy do tych przypadków, w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego przełożonego. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest regulacją wyjątkową. Uzasadnienie dla jego wprowadzenia wżycie można upatrywać w trosce o autorytet Policji jako zorganizowanej formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. Rola i zadania Policji wyrażające się w służbie społeczeństwu uzasadniają celowość wyłączania ze struktur Policji funkcjonariuszy, którzy osłabiają autorytet władzy poprzez działania niezgodne z prawem, którego przestrzeganie mają kontrolować.

W rozważanej sprawie fakt popełnienia przez skarżącą przestępstwa i jego oczywistość wynikającą wprost z treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Dz. z dnia [...], sygn. [...], w którym na podstawie

art. 66 § 1 i § 3 i art., 67 § 1 kodeksu karnego warunkowo umorzono postępowanie w stosunku do skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że prawomocne warunkowe umorzenie postępowania przesądza nie tylko fakt popełnienia przestępstwa, ale przesądza także stwierdzenie winy sprawcy czynu. Dodać przy tym należy, że w doktrynie prawa karnego przyjmuje się, że określenie w art. 66 § 1 k.k. stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu przy użyciu zwrotu ,,nie jest znaczny" nie ma tego samego znaczenia, co termin "nieznaczny", obejmując swoim zakresem i wypadki o "średnim" stopniu społecznej szkodliwości. W szczególności stopień ten musi być wyższy od "znikomego" skutkującego, zgodnie z art. 1 § 2, brak przestępności czynu i konieczność bezwarunkowego umorzenia postępowania (art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.). Takie oznaczenie w art. 66 § 1 stopnia społecznej szkodliwości czynu, jako przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, pełni funkcję wyznaczającą granicę możliwej tolerancji dla sprawcy z punktu widzenia racjonalizacji sprawiedliwościowej i potrzeb w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (por. np. A. Zoll Komentarz do art. 66 kodeksu karnego, Zakamycze 2004).

Sąd nie podzielił zarzutu, że organy przy wydawaniu zaskarżonych decyzji – wbrew przepisom prawa – nie wzięty pod uwagę jego dotychczasowej, nienagannej służby. Analizując analogiczną przedmiotowo sytuację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 2 marca 2010 r. III SA/Kr 668/09, Lex nr 606783 stwierdził m.in., że służba publiczna, jaką jest praca w Policji, rodzi po stronie funkcjonariuszy szczególny obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także przestrzeganie przepisów prawa. Ustawodawca nie uzależnił możliwości zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji od przebiegu służby funkcjonariusza ani jego subiektywnego przekonania co do przydatności do zajmowanego stanowiska. Umożliwił natomiast przełożonemu, w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań nałożonych przepisami prawa na Policję, taki dobór kadry, aby mogła ona efektywnie realizować te zadania. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji traktowany jest przez orzecznictwo niezwykle restrykcyjnie. Świadczy o tym wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2007 r.,

II SA/Wa 2326/06, Lex nr 318267: "Wystarczającą przesłanką do zastosowania sankcji przewidzianej przez art 41 ust 2. pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jest popełnienie jednego czynu o znamionach przestępstwa".

Zdaniem Sądu, znaczenia w sprawie nie może mieć podnoszony przez skarżącego fakt, że po zaistniałym zdarzeniu przeprosił pokrzywdzoną, pojednał się z nią i zrekompensował poniesione straty, jak również to, że czyn, którego się dopuścił miał miejsce poza służbą, był jednorazowy, incydentalny, natomiast sprawca działał w szczególnych warunkach emocjonalnych. Mają rację organy policyjne podkreślając, że funkcjonariusz Policji powinien nie tylko w czasie służby, ale i poza nią dawać przykład właściwego zachowania i w ten sposób dawać wyraz dbania o autorytet Policji jako formacji stojącej na straży bezpieczeństwa obywateli. Nie do przyjęcie jest bowiem, by policjant skutecznie i z pełnym przyzwoleniem społecznym egzekwował prawo, podczas gdy on sam prawa nie przestrzega.

Decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby oparta na przytoczonym przepisie ma charakter uznaniowy, co wynika ze sformułowania tego przepisu, a zwłaszcza z użycia w nim słowa można". Oznacza to, że organ może wydać niekorzystny, z punktu widzenia skarżącego, rozkaz personalny o zwolnieniu go ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Dodać należy, że decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia.

Analizując przedmiotową sprawę, Sąd nie dopatrzył się przekroczenia granic uznania administracyjnego przez organ, który w sposób wnikliwy i wszechstronny, zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz w zakresie prawa materialnego, rozpatrzył sporną kwestię, a jej rozstrzygnięcie uzasadnił dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Innymi słowy mówiąc, motywy przytoczone przez organ administracji w dostateczny - zdaniem Sądu - sposób uzasadniają podjętą decyzję. Takie uzasadnienie mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego i z tej przyczyny nie sposób dopatrzyć się przekroczenia jego granic.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów proceduralnych. Pierwszy dotyczył nieuwzględnienia zarzutu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu podinsp. M. M. – Komendanta Powiatowego Policji w Dz., który w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] miał rozstrzygnąć o treści przyszłej decyzji administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie wyrażono pogląd, iż przepisy o wyłączeniu organu administracyjnego nie wykluczają stosowania do osoby pełniącej funkcję organu administracyjnego przepisów o wyłączeniu pracownika. Osoba piastująca funkcję organu jest również pracownikiem, a zasada prawdy obiektywnej uzasadnia stosowanie przepisu art. 24 § 3 k.p.a. do wszystkich osób zatrudnionych w urzędzie rozumianym jako biuro organu administracyjnego, a więc także do osoby wykonującej funkcję tego organu. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Odnosząc powyższe do funkcjonariusza, którego wyłączenia żądano, stwierdzić należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił wystąpienia innych okoliczności mogących rzutować na jego bezstronność, niż wymienione enumeratywnie w art. 24 § 1 k.p.a. Ogólnikowy zarzut, że postępowanie nie będzie prowadzone obiektywnie, nie uzasadnia instytucji wyłączenia (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia

2011 r., I OSK 347, Lex nr 786821). Nie zaszły także przesłanki z art. 25 k.p.a.

Sąd podzielił również argumentację organu, że wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę nie dotyczyły okoliczności mających znaczenie dla sprawy lub też nie mogły być uwzględnione z powodu zgłoszenia po zakończeniu postępowania oraz dotyczących okoliczności stwierdzanych innymi dowodami.

Z akt sprawy wynika ponadto, że skarżący został zaznajomiony z aktami postępowania administracyjnego: w dniu 31 marca 2011 r. i 26 kwietnia 2011 r.

(por. k. 51 i 102).

Podczas rozprawy pełnomocnik skarżącego złożył zarzut o naruszeniu przez organ przepisów ustawy poprzez nieuzyskanie opinii związku zawodowego policjantów w przedmiocie zamiaru zwolnienia skarżącego ze służby. Sąd nie podziela tego zarzutu. Jest poza sporem, że organ zwrócił się do właściwego związku zawodowego policjantów o opinię w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji. Odstąpienie przez tę organizację od zaopiniowania zwolnienia funkcjonariusza nie może być utożsamiane - jak czyni to skarżący - z niedopełnieniem przez organ ustawowego wymogu w tym zakresie. Dokonanie zwolnienia funkcjonariusza policji na podstawie powołanego wyżej przepisu nie jest uzależnione od zgody organizacji związkowej policjantów. Opinia, o której mowa, jest brana przez organ pod uwagę i wymaga rozważenia – w przypadku, gdy organizacja związkowa nie przychyla się do propozycji zwolnienia – jak również odniesienia się do niej w uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu, ale z całą pewnością nie warunkuje decyzji organu.

Przyjmuje się przy tym, że milczenie organizacji związkowej w sprawie zamierzonego zwolnienia jest równoznaczne z zaaprobowaniem podjętego zamiaru.

Sąd nie znalazł także podstaw do zakwestionowania nadaniu decyzji organu

I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. może on bowiem być nadany decyzji m.in. ze względu na interes społeczny. Interes ten polega w sprawie na konieczności niezwłocznego przeciwdziałania negatywnym skutkom obniżenia zaufania społecznego do Policji i jej funkcjonariuszy. Bezpieczeństwo i porządek publiczny, których utrzymywanie należy do podstawowych zadań Policji

(art. 1 ustawy o Policji), winny być realizowane przez osoby przestrzegające prawa i spełniające warunki określone w art. 25 tej ustawy.

Sąd odmówił dopuszczenia dowodów oferowanych przez skarżącego, gdyż nie pozostawały one w związku z badaną sprawą.

Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczy dowodów dodatkowych i ma służyć ocenie, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Przepis ten nie może być natomiast podstawą do kwestionowania ustaleń przyjętych przez organy i nie może służyć zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którym strona się nie zgadza.

Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.