Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 4841/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 319
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - t..j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 613/20 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 613/20, oddalił skargę A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Jak wskazał Sąd pierwszej instancji wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych A. K. (dalej: skarżący) złożył w dniu [...] kwietnia 2019 r. We wniosku skarżący podniósł, że był działaczem NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych i działał w duszpasterstwie rolników i kółku różańcowym we [...].

Podejmując czynności wyjaśniające organ na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 319) - dalej: "ustawa o działaczach opozycji" zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej – dalej: "IPN", o przekazanie informacji dotyczącej strony. W odpowiedzi IPN poinformował, że w zasobach archiwalnych w/w instytucji nie znajdują się dokumenty potwierdzające, że strona spełnia przesłanki z art. 2 i 3 powołanej ustawy. Na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zwrócił się także do [...] Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych o zaopiniowanie wniosku skarżącego. Rada uchwałą z dnia [...] lipca 2019 r. negatywnie zaopiniowała wniosek strony o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu opinii wskazano, że Rada, po analizie przedmiotowego wniosku oraz rozmów z działaczami NSZZ "Solidarność" Rolników Indywidualnych z terenu, nie potwierdziła podnoszonych przez skarżącego okoliczności.

Organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. dopuścił dowód z przesłuchania świadków oraz skarżącego.

Organ decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...], odmówił potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, uznając, że zgromadzony dotychczas materiał dowodowy nie potwierdza przesłanek określonych w art. 2 i 3 ustawy.

Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednocześnie przesłała oświadczenia świadków E. C. i M. W.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2020 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ wskazał, że brak jest podstaw do uznania, że strona spełnia warunki, które mogłyby stanowić o przyznaniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem organu działalność skarżącego opierała się w głównej mierze na działalności religijnej. Ponadto, jak wskazał organ, w przesłanych oświadczeniach świadków E. C. i M. W. brak jest informacji mogących wskazywać na działalność skarżącego prowadzoną łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie organu trudno uznać uzupełniające oświadczenia o zaangażowaniu strony w kolportaż pism bezdebitowych, w którym brak nawet szczegółów w jakich okoliczności taka dystrybucja się odbywała, jakie ilości materiałów i od kogo strona je otrzymywała. Również brak jest takich informacji w opracowaniach załączonych do pisma z [...] sierpnia 2020 r. Organ wskazał, że "nazwisko strony skarżącej pojawia się co prawda jako członka Tymczasowego Zarządu Gminnego NSZZ "S" RI we [...], jednak tą działalność strona prowadziła po lipcu 1989 r.". Nadto, w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, brak jest dowodów, by strona podlegała represjom, o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

W złożonej skardze na powyższą decyzję A. K. wskazał, że z materiału dowodowego wynika, że prowadził działalność antykomunistyczną. Ponadto decyzja organu z [...] czerwca 2020 r. została wydana m.in. w oparciu o opinię działacza opozycji Z. B., o czym skarżący powziął informację dopiero z uzasadnienia przedmiotowej decyzji. Zdaniem skarżącego został on pozbawiony możliwości wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego przez organ i jego zakwestionowania, albowiem nie był bliskim współpracownikiem B. a osoba ta jest negatywnie nastawiona do skarżącego, nie mając ku temu żadnych podstaw, a skarżący nie wnioskował o jego zeznania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W ocenie tego Sądu analiza akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji daje podstawę do przyjęcia, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia żadnego z tych statusów. W świetle okoliczności wynikających z oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów, w tym zeznań świadków, organ administracji podjął wystarczające działania, zmierzające do zweryfikowania przesłanek koniecznych do ich potwierdzenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na prowadzenie przez skarżącego działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy, bądź doznanie represji wymienionych enumeratywnie w art. 3 ustawy.

W pierwszej kolejności Sąd meriti wskazał, że stanowisko organu znajduje potwierdzenie w piśmie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2019 r., w którym stwierdzono, że w wyniku szczegółowej kwerendy zasobów archiwalnych zasobów IPN nie odnaleziono dokumentów mogących potwierdzić antykomunistyczną działalność A. K. czy też doznanie przez niego represji z powodów politycznych. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, że udział skarżącego w latach 1984-1990 w duszpasterstwie rolników indywidualnych i kółku różańcowym przy parafii Św. [...] we [...] wiązał się z prowadzeniem działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. W ocenie Sądu I instancji prawidłowe jest stanowisko organu, który stwierdził, że działalność skarżącego miała przede wszystkim charakter religijny. Z akt sprawy wynika, że skarżący aktywnie uczestniczył w życiu parafii, co przejawiało się między innymi w organizowaniu pielgrzymek, mszy za ojczyznę, czy też poprzez udział w spotkaniach modlitewnych, na których były omawiane bieżące sprawy dotyczące parafii. Organ wskazał, że po zakończeniu czynności o charakterze religijnym miały miejsce spotkania z udziałem skarżącego, na których były poruszane również kwestie polityczne min. w postaci preelekcji działaczy "Solidarności". Wskazane okoliczności czy też udział w manifestacjach poparcia dla "Solidarności" poprzez noszenie transparentów nie są jednak wystarczające do uznania, że zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 2 ustawy. Sama przynależność skarżącego do wyżej wskazanych organizacji, uczestnictwo w mszach, spotkaniach modlitewnych, pielgrzymkach, nie dowodzi w ocenie Sądu Wojewódzkiego, że skarżący podejmował działalność, którą uznać można za działalność opozycyjną. W tym kontekście Sąd ten wskazał, że w aktach IPN [...] A. K. został wymieniony jako jeden z organizatorów kółek różańcowych. Nadto Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie wskazał, że z oświadczenia E. C. załączonego do odwołania nie wynika w jakich okolicznościach dystrybucja się odbywała, jakie ilości materiałów i od kogo strona otrzymała. Przesłuchany w charakterze świadka E. C. nie podał również jakichkolwiek szczegółów w powyższej kwestii. Przede wszystkim bliżej nieskonkretyzowane przestrzennie i sytuacyjnie twierdzenia o "kolportażu prasy podziemnej" w okresie od 1981 do 1989 r. nie zostały potwierdzone w żaden wiarygodny sposób. Nie jest jednak wiadome, jakiej treści były te wydawnictwa i jaki był udział skarżącego w tym kolportażu. Nie przedstawiono m.in. jakichkolwiek dokumentów mogących potwierdzać co najmniej fakt współpracy skarżącego w tym zakresie z organizacjami prowadzącymi działalność opozycyjną. Nie podważa stanowiska organu ogólne oświadczenie M. W. dołączone do odwołania, z którego wynika, że skarżący uczestniczył w pomocy żywnościowej dla rodzin, w tym dla jej ojca A. Ż. po jego internowaniu (do połowy 1983 r.). W ocenie Sądu pierwszej instancji organ zasadnie podniósł, że A. Ż. był internowany od [...] grudnia 1981 r. do [...] lutego 1982 r. i stwierdził, że jest mało prawdopodobne, aby taką działalność wnioskodawca prowadził przez 12 miesięcy. Nadto materiał dowodowy nie zawiera jakichkolwiek dokumentów wskazujących na aktywność skarżącego w tym zakresie trwającą przez wymagany ustawą okres.

Jak wskazał Sąd meriti oceny i wnioski organu znajdują także wsparcie w opinii Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w [...]. Wojewódzka Rada Konsultacyjna przesłała wraz z uzasadnieniem uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wniosku skarżącego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący w związku z podjętą działalnością w ramach Duszpasterstwa Rolników NSZZ "Solidarność" RI nie był przesłuchiwany, zatrzymany czy rewidowany przez organy państwa. W świetle zasad doświadczenia życiowego z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że w przypadku faktycznego podejmowania przez skarżącego działań opozycyjnych np. w postaci kolportażu prasy podziemnej podlegałbym takim czynnościom, a także na jego temat zostałyby zgromadzone odpowiednie materiały informacyjne (np. będące wynikiem inwigilacji). Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżący nie przestawił dowodów pozwalających przyjąć, że jego udział w duszpasterstwie rolników i kółku różańcowym wiązał się z prowadzeniem działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka.

Za nietrafny Sąd Wojewódzki uznał również zarzut, że decyzja została oparta na dowodzie w postaci opinii Z. B., o czym strona nie wiedziała. Wyjaśniono, że opina Z. B. - działacza opozycji - stanowiła jedną z przesłanek podjęcia ww. uchwały Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w [...]. Sama zaś uchwała tegoż organu nie jest dla organu decyzyjnego wiążąca, ale niewątpliwie stanowi materiał pomocniczy pozwalający zweryfikować wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że dokonane przez organ ustalenia faktyczne, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, zgromadzonym z czynnym udziałem skarżącego. Tym samym nie doszło do zarzucanego naruszenia przez organ przepisów K.p.a.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.".

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. K. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie przez sąd, że skarżący nie spełnia przesłanek w nim wskazanych, w szczególności, że zdaniem sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, że skarżący prowadził działalność opozycyjną przez okres co najmniej dwunastu miesięcy, podczas gdy w toku postępowania przed organem zeznawali świadkowie, którzy potwierdzili jego działalność antykomunistyczną na rzecz Polski,

b) art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o działaczach opozycji poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie przedłożył wystarczających dowodów, aby przyznać mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez przyznanie skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że istotne w sprawie są zeznania świadków, w szczególności E. C., który wskazał w oświadczeniu z dnia [...] sierpnia 2020 r., że skarżący zajmował się kolportażem od 1981-1989 r. Zatem zostały spełnione przesłanki z art. 2 ustawy, w tym wymagany minimalny okres działalności w opozycji. Ponadto, skarżący uczestniczył w pomocy dla rodzin i organizował dla nich żywność w okresie stanu wojennego. Mając na uwadze powyższe, zdaniem skarżącego, niezrozumiałe jest stanowisko sądu, że nie przedstawił on wystarczających dowodów na przyznanie statusu działacza opozycji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie złożył stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art.183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Na wstępie wyjaśnić należy, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Ustawa o działaczach opozycji dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień, każe wyróżniać dwie kategorie podmiotów. Pierwszą kategorią są działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, okresu 12 miesięcy, z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy. Powołany przepis wskazuje na kilka rodzajów okoliczności uznawanej przez ustawodawcę za represjonowanie z powodów politycznych, co powoduje, że zaistnienie choćby jednej z nich uzasadnia nadanie przez organ żądanego przez wnioskodawcę statusu.

W przepisie art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji wskazano tryb uzyskania decyzji o przyznaniu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa IPN, że osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Z treści art. 5 ust. 3 ustawy o działaczach opozycji jednoznacznie wynika, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności. Oznacza to, że jednym z warunków, jakie musi spełnić wnioskodawca, jest dołączenie decyzji Prezesa IPN, że wnioskodawca nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Co istotne rola Prezesa IPN ogranicza się wyłącznie do potwierdzenia lub zaprzeczenia, istnienia kumulatywnie, przesłanek z art. 4 ustawy o działaczach opozycji.

W niniejszej sprawie skarżący nieskutecznie wykazywał, że zaistniały w stosunku do niego przesłanki uznania za działacza opozycji antykomunistycznej lub osobę represjonowaną z powodów politycznych. Sąd Wojewódzki dokonał rzetelnej oceny stanowiska organu odnośnie podawanych przez skarżącego okoliczności w aspekcie ich zakwalifikowania, jako nie dających podstaw, aby uznać, że ziściły się przesłanki umożliwiające z tych powodów przyznanie stronie wnioskującej statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Tej kwalifikacji przy zastosowaniu przepisów prawa materialnego strona skarżąca nie podważyła w skardze kasacyjnej. Okoliczności powołane w art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji były bowiem badane, na wniosek organu, zarówno przez IPN jak i [...] Wojewódzką Radę Konsultacyjną do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych. W odpowiedzi IPN poinformował, że w zasobach archiwalnych w/w instytucji nie znajdują się dokumenty potwierdzające, że strona spełnia przesłanki z art. 2 i 3 powołanej ustawy. Natomiast Rada uchwałą z dnia [...] lipca 2019 r. negatywnie zaopiniowała wniosek strony o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu opinii wskazano, że Rada, po analizie przedmiotowego wniosku oraz rozmów z działaczami NSZZ "S" z terenu, nie potwierdziła podnoszonych przez skarżącego okoliczności.

Należy zatem uznać, że organ, a w ślad za nim Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenili, na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności uzasadniające potwierdzenie skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych zostały udowodnione. Organ opierał się przy tym zarówno na dowodach dostarczonych przez skarżącego, zeznaniach świadków, jak również pozyskanych we własnym zakresie i wyprowadził z nich wnioski, które w sposób racjonalny uzasadnił w wydanej decyzji.

Podkreślić w tym miejscu należy, że powszechne rozumienie represji politycznych jest znacznie szersze niż przyjmowane przez ustawodawcę w art. 3 ustawy o działaczach opozycji, który to przepis wymienia enumeratywnie okoliczności, jakie muszą zachodzić wobec osoby, by przyznać jej status represjonowanego. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że brak jest dostatecznych podstaw, aby potwierdzić, że skarżący posiada status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów ustawy.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.