Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2169/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: 140ab ust 1 pkt 3 lit. b)
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej także: "GITD" lub "organ") decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej także "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] o nałożeniu na J. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej także "skarżący" lub "strona") kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.

U podstaw powyższego rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia faktyczne.

W dniu 14 stycznia 2015 r. w miejscowości G. na drodze krajowej nr 32 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej [...]. Pojazdem członowym kierował W.W. G., który wykonywał przejazd z ładunkiem mięsa z indyka (ładunek podzielny) w imieniu skarżącego. Podczas kontroli stwierdzono, że przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą wojewódzką nr 32 przekroczył dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t. Powyższe wynika niewątpliwie z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz protokołu z przesłuchania świadka.

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, gdyż w trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego wynosił 13,5 t i przekraczał dopuszczalną normę o 3,5 t.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji i wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu 5-cio osiowego przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa w rezultacie niewyjaśnienia istoty sprawy i nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego, art. 140aa ust. 4 prd poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania w zakresie wystąpienia okoliczności wyłączających jej odpowiedzialność. Skarżący zarzucił także naruszenie procedury kontrolnej poprzez pomiar rzeczywistej masy całkowitej pojazdu dwoma wagami SAW oraz zasady proporcjonalności w rezultacie nałożenia zbyt wysokiej kary w stosunku do stwierdzonego przekroczenia.

W uzasadnieniu odwołania skarżący powołał się na artykuł prasowy, w którym wskazano, iż zgodnie z Dyrektywą Rady 96/53/WE, zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej na drogach publicznych powinien wynosić 11,5 t. Przenośne wagi SAW do pomiarów statycznych nie są przystosowane do ustalania nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów. W ocenie skarżącego powyższe potwierdza informacja NIK, stanowisko GUM, orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz instrukcja producenta wag. Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem bowiem nie zostały przekroczone dopuszczalna masa całkowita i dopuszczalna ładowność pojazdu członowego. W jego ocenie organ I instancji nie zbadał czy przewożony towar nie stanowił ładunku sypkiego. Skarżący podniósł również, że nie ma przepisów prawa regulujących procedurę ważenia pojazdów za pomocą wag do pomiarów statycznych i w związku z tym ważenie takie można zinterpretować jako rażące naruszenie prawa.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji I instancji. Wskazał, że wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr 32 na odcinku granica państwa [...] /droga 5/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Stosownie do art. 41 ust. 3 udp drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

GITD zauważał, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 13,5 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 3,5 t (35 % dopuszczalnej wartości) oraz podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należy nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) prd w przedmiotowej sprawie kara pieniężna wynosi 15.000 złotych.

GITD podniósł, że miejsce ważenia pojazdu legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 30 września 2014 r., który zatwierdza miejsce do ważenia pojazdów. Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Obie wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminami ważności do dnia 31 sierpnia 2016 r. dla wagi o nr fabrycznym [...] i do dnia 30 kwietnia 2016 r. dla wagi o nr fabrycznym [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Stan faktyczny w sprawie ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli nr z dnia 14 stycznia 2015 r., protokołu z przesłuchania świadka, dokumentacji fotograficznej oraz kopii okazanych przez kierującego w trakcie kontroli dokumentów.

W ocenie GITD zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji gdy strona wnosi odwołanie od decyzji obarczonej wadą nieważności, wniosek taki (w trybie art. 156 § 1 kpa) winien być rozpatrzony w ramach postępowania odwoławczego oraz załatwiony w ramach uprawnień wynikających z art. 138 kpa, który nie przewiduje stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb odwoławczy ma w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym m.in. stwierdzenie nieważności decyzji. Wyjaśnił ponadto, że kontrola przestrzegania nacisków osi i DMC pojazdów jest ustawowym obowiązkiem Inspekcji. Wynika to wprost z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), a także z art. 129 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 129a prd - gdzie wskazano, że inspektor ma prawo kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Uprawnienie do nakładania kar pieniężnych w przypadku stwierdzenia naruszeń tych norm wynika z art. 56 ustawy o transporcie drogowym i cytowanego wyżej art. 140aa ust. 2 prd, zgodnie z którym decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi. Działając zatem na mocy ustawy, organ kontrolny w celu skontrolowania masy i nacisków osi pojazdu ma użyć przyrządów pomiarowych. Prawo do kontroli parametrów pojazdu i do nakładania kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych norm w tym zakresie wynika bezpośrednio z ustaw, zaś przyrządy pomiarowe zostały zalegalizowane stosownie do obowiązujących przepisów.

GITD podkreślił, że czynności pomiarowe wykonywane podczas kontroli drogowej nie mają charakteru czynności administracyjnych określonych w ustawie o transporcie drogowym i aktach wykonawczych. Ważenie pojazdów jest tylko czynnością techniczną zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać, czy dany pojazd spełnia określone normy, czy też nie. Trudno przeto oczekiwać od ustawodawcy, by w drodze uregulowań prawnych określał np. w jaki sposób pojazd ma najechać na wagę, czy za pomocą jakich hamulców kierowca ma zatrzymać pojazd. Temu służą odpowiednie instrukcje obsługi użytkowanych urządzeń. Należy zresztą zauważyć, że przed dokonaniem ważenia kierowcy są instruowani jakie czynności mają wykonać w trakcie pomiarów - tak też było w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 14 stycznia 2015 r., o czym świadczy potwierdzenie zapisów protokołu przez kontrolowanego kierowcę.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu strony, że wagi SAW nie są przystosowane do ustalania nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów wskazał, że możliwość pomiaru nacisków osi pojedynczych pojazdów za pomocą wag SAW nie jest kwestionowana ani przez Najwyższą Izbę Kontroli ani przez Główny Urząd Miar. W trakcie kontroli stwierdzono natomiast wyłącznie przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu i to właśnie przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi spowodowało zakwalifikowanie ustalonego stanu faktycznego jako wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach. W wyniku pomiaru pojazdu członowego, nie stwierdzono zaś przekroczenia jego dopuszczalnej masy całkowitej. Przewożony kontrolowanym pojazdem ładunek nie był ładunkiem sypkim, ani drewnem. Zatem zarzuty strony w tym zakresie GITD uznał za nieuzasadnione.

GITD odniósł się do zarzutu, że organ I instancji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przesłał jej protokołu z pomiaru pochylenia terenu z miejsca ważenia pojazdu i legalizacji użytych w trakcie kontroli wag. Wyjaśnił, że w piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. strona wniosła o przesłanie jej nieuwierzytelnionych kopii ww. dokumentów. Natomiast organ I instancji wyjaśnił już w piśmie z dnia 11 lutego 2015 r., że z treści art. 73 § 1 zd. 1 kpa wynika, iż strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Ponadto zgodnie z art. 73 § 2 kpa stronie przysługuje zatem prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów oraz o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony, prawo do żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Nie przysługuje jej natomiast prawo do żądania przesłania jej nieuwierzytelnionych kopii akt sprawy.

GITD odnosząc się z kolei do zarzutu, że organ I instancji naruszył zasadę proporcjonalności, wyjaśnił, iż wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. Ustawa Prawo o ruchu drogowym w sposób ścisły określa wysokość kary za dane naruszenie. W konsekwencji stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie przez nią kary w orzeczonej wysokości, może wystąpić z wnioskiem o udzielenie jej ulgi w spłacie należności pieniężnych, o której mowa w ustawie o finansach publicznych, do właściwego organu.

Zdaniem GITD w przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 kpa, tj. znaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.

Strona postępowania administracyjnego została ustalona również prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] czerwca 2015 r. utrzymującą w całości w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzucił naruszenie:

1) art. 7 kpa i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady praworządności i dążenia do prawdy obiektywnej, art. 9 kpa i wynikającej z tego przepisu naczelnej zasady informowania strony oraz art. 77 i art. 78 § 1 kpa poprzez niezbadanie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uchylanie się organu I instancji i organu odwoławczego od ustalenia całokształtu okoliczności faktycznych,

2) procedury kontrolnej poprzez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzanie nacisków osi pojazdu 5-cio osiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych,

3) art. 8 kpa poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem poprzez przeprowadzenie pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu 5-cio osiowego przy pomocy wag przenośnych do pomiarów statycznych (poprzez sumowanie nacisków osi), co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,

4) art. 15 kpa oraz stanowiącego jego konkretyzację art. 127 kpa, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności, jako gwarancji procesowej strony postępowania administracyjnego, wyrażającej się w możliwości żądania przez nią ponownego rozstrzygnięcia jej sprawy indywidualnej załatwionej decyzją organu I instancji,

5) art. 140aa ust. 4 prd poprzez pozorne przeprowadzenie postępowania dotyczącego wystąpienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności podejmowanych przez organy rozstrzygnięć.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwaną dalej "p.p.s.a.".

Dokonując oceny prawnej według wyżej wymienionych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Skargę oparto na podstawie naruszenia przez organy przepisów postępowania, które to naruszenie zdaniem strony skarżącej ma kwalifikowany charakter i istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności zarzuty dotyczą przeprowadzonego przez organy Inspekcji Transportu Drogowego postępowania dowodowego i prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ponadto skarżący wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie oceny ziszczenia się w przedmiotowej sprawie przesłanek egzoneracyjnych z art. 140aa ust.4 prd, o czym świadczy w szczególności brak przekroczenia dmc kontrolowanego pojazdu.

Strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego, jak i wniesionej do Sądu skardze, podnosiła zarzut nieprawidłowości w zakresie użytych w trakcie kontroli wag, podważając wyniki dokonanych pomiarów nacisków osi kontrolowanego zespołu pojazdów. W szczególności zwróciła uwagę na brak odpowiedniej liczby wag SAW 10 C/II w celu dokonania pomiaru nacisku 5-cio osiowego pojazdu. Zdaniem skarżącego producent ww. wag w instrukcji ich obsługi uznaje za prawidłowy pomiar w postaci konfiguracji połączonych wag pozwalający bezpośredni odczyt nacisków całych osi pojazdu, a nie sumowania odczytów z poszczególnych wag, gdyż taki sposób dokonywania pomiarów jest właściwy jedynie dla nacisku kół, a nie osi pojazdu, jak to miało miejsce w sprawie skarżącego. W praktyce oznacza to, że dla dokonania prawidłowego pomiaru nacisku osi kontrolowanego pojazdu powinien być stworzony tzw. pomost wagowy po skonfigurowaniu odpowiedniej ilości wag przenośnych SAW 10 C i ich połączeniu kablem umożliwiającym odczyt wszystkich użytych do pomiaru wag.

Organ jednak uznał, iż dwie wagi SAW 10 C/II są wystarczające do dokonania pomiaru nacisku osi w przypadku kontrolowanego pojazdu, będącego zespołem pojazdów składającego się z dwuosiowego ciągnika oraz trzyosiowej naczepy, a nie pojazdu pięcioosiowego jak wskazuje skarżący, podobnie jak prawidłowe pozostaje zsumowanie wyniku pomiarów poszczególnych wag bez ich połączenia w jeden pomost wagowy. Organ wskazując na możliwość dokonywania pomiaru nacisku osi pojazdu także bez łączenia wag w pomost wagowy zauważa, że taki sposób pomiaru jest prawidłowy przy użyciu dodatkowych elementów tj. wykorzystaniu ślepych podkładek lub umieszczenia wag w dołach fundamentowych (co miało miejsce w przedmiotowej sprawie) i pozostaje zgodne z zaleceniami producenta oraz instrukcją obsługi wag SAW 10C/II.

W ocenie Sądu należy mieć na uwadze, iż skala wykazanego naruszenia jest znacząca, gdyż wynosi 3,5 t ponad dopuszczalną normę, dlatego też sama dokładność pomiaru nie miałaby w takiej sytuacji decydującego znaczenia, gdyby nie inna okoliczność podniesiona przez skarżącego, jaką jest wykonywanie w badanym przypadku przewozu w ramach transportu międzynarodowego.

Wpierw jednak Sąd pragnie się odnieść do kwestii zgodności dokonanych pomiarów mających miejsce podczas spornej kontroli z obowiązującymi w tym zakresie zasadami. Sąd wskazuje, iż pomiaru kontrolowanego pojazdu członowego dokonano przy pomocy dwóch wag typu SAW 10C dokładności IIII posiadających w chwili dokonywania kontroli ważne świadectwo zgodności tj. do legalizacji ponownej, a więc dokument potwierdzający spełnienie stosownych wymagań w zakresie zgodności z dyrektywą Rady Parlamentu Europejskiego i Rady nr 90/2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. Z akt sprawy wynika także, iż procedura ważenia została przeprowadzona w miejscu do tego przeznaczonym i odpowiednio wypoziomowanym. Powyższe ustalenia nie mogą dla rozstrzygnięcia tej sprawy mieć decydującego znaczenia, bowiem problemem dla sprawy istotnym nie jest to, że organy posługiwały się nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia posiadające odpowiednie Świadectwo Zgodności i Homologację zostały wykorzystane w sposób zgodny z warunkami ich stosowania określonymi w Instrukcji ich obsługi i w Homologacji. Nie można bowiem przyjąć, iż pozostaje obojętne dla uzyskanych wyników, użycie przyrządu kontrolnego niezgodnie z jego Instrukcją Obsługi i jego Homologacją, w tym jego użycia w celu do którego przyrząd ten został przeznaczony.

Wagi, którymi wykonano pomiary kontrolowanego pojazdu (SAW 10C/II dokładności IIII), zostały przeznaczone, zgodnie z Instrukcja Obsługi ich kanadyjskiego producenta, do wykonywania ważenia pojazdów w konfiguracjach podanych w pkt 2.4 tej instrukcji. Indywidualnie, czyli jedną wagą, można dokonać zważenia jednego koła. W konfiguracji dwóch wag można dokonać pomiaru obciążenia (nacisku na drogę) jednej osi. Natomiast w grupach od czterech do sześciu wag można dokonać pomiaru obciążenia grupowego osi lub pomiaru wagi netto pojazdu dwu lub trzyosiowego, podczas jednej procedury ważenia. Na te okoliczność zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2015 r. wydanym w sprawie II GSK 1342/14 stwierdzając, że brak jest podstaw do interpretowania zapisu Instrukcji Obsługi wag SAW 10C w ten sposób, że treść pkt 2.4 instrukcji, wskazując w sposób wyczerpujący dopuszczalne konfiguracje, w których są używane w/w wagi, poprzez sformułowanie "przy pomiarach obciążenia osi", nie określając ilości osi, zezwala na zastosowanie tych wag w konfiguracji dwóch wag do pomiaru nacisku osi wielokrotnych.

Ze Świadectwa Homologacji UE nr D98-09-08 (w tym z drugiej rewizji tej Homologacji ważnej do 11 czerwca 2018 r.) wynika, że wagi SAW 10C przeznaczone są do pomiaru obciążenia koła i osi (także pkt 2.4 ich Instrukcji Obsługi) w ramach nadzoru ruchu drogowego. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. wydanym w sprawie II GSK 1333/13, przewidziana jest możliwość połączenia dwóch wag przeznaczonych do pomiaru obciążenia koła i wówczas waga wyświetli wartość obciążenia osi. Na ten sposób wykonania pomiaru obciążenia osi wskazuje również ich Świadectwo Homologacji (załącznik PTB, str. 3 pkt 5.2 oraz str. 4 pkt 4.1 i str. 5 pkt 5.2 drugiej rewizji), w którym stwierdza się, że istnieje możliwość połączenia dwóch wag do pomiaru obciążenia koła o tej samej konstrukcji, przy wykorzystaniu istniejącego interfejsu oraz przewodu, w celu stworzenia wagi do pomiaru obciążenia osi.

Z akt postępowania administracyjnego natomiast daje się wyprowadzić wniosek (niekwestionowany przez organ), że wagi użyte do kontroli nie były połączone przewodem, w związku z czym trudno nie uznać zarzutów skargi za zasadne, iż ustalenia faktyczne nie uzasadniały stwierdzenia o faktycznych naciskach zakwestionowanej pojedynczej osi napędowej.

W tym zakresie powołane w skardze przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) nakładały na organ administracji obowiązek dokonania takich ustaleń, które pozwalałyby na ich przyjęcie za wiarygodne jedynie wówczas, gdyby wynikały z prawidłowego zastosowania się do przepisów określających właściwe zasady użycia wag do pomiaru nacisku osi. Pominięcie tych zasad prowadziło do ustaleń z naruszeniem art. 80 k.p.a. oraz z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wątpliwości tych nie usuwa także posiadane przez wagi świadectwo zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi były wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag nie połączonych mogły dawać precyzyjne pomiary nacisku osi na drogę, mając w szczególności na uwadze rozmiar stwierdzonego naruszenia dopuszczalnych norm.

W sytuacji zatem, kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieją wymienione wątpliwości, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary pozyskano wagami połączonymi (zgodnie z instrukcją i homologacją), a jeżeli wagi nie były połączone, to czy pozwalały obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski kontrolowanej osi oraz jego dmc, bowiem także z drugiej rewizji homologacji nie wynika, by jedną parą wag nie połączonych można było zmierzyć nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu i jego dopuszczalną masę całkowitą. To zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie postępowania dowodowego powinien zrealizować organ, rozpatrując sprawę ponownie.

Wskazać ponadto trzeba, że do stwierdzonego naruszenia przepisów o transporcie drogowym doszło na drodze krajowej o dopuszczalnym nacisku osi do 10t. Przekroczenie wyniosło 3,5 t (w sumie 13,5 t) przy obowiązującym maksymalnym nacisku osi dla dróg wynoszącym 11,5 t. Nałożenie w tej sytuacji kary pieniężnej w wysokości 15 000 stanowi kolejną kwestię budzącą wątpliwości Sądu, w związku z faktem wykonywania przez skarżącego przejazdu stanowiącego usługę transportu międzynarodowego.

Sąd wskazuje, iż stan faktyczny badanej sprawy odpowiada co do zasady przesłankom określonym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w piśmie z dnia 30 października 2015 r. (GGI.012.39.2015.003), będącego rodzajem wytycznych dla organów Inspekcji Transportu Drogowego, znanego Sądowi z urzędu. Sąd podziela stanowisko tego organu w kwestii możliwości naruszenia porządku prawnego Unii Europejskiej, w szczególności postanowień art. 3 i art. 7 dyrektywy 96/53/WE w odniesieniu do wykonywania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej usług międzynarodowego przewozu drogowego, dlatego też kwestia nałożenia na stronę skarżącą kary finansowej w przewidzianej w skarżonej decyzji wysokości 15 000 zł, w przypadku przedmiotowej sprawy, wymaga dodatkowo zbadania przez organy Inspekcji Transportu Drogowego także pod tym względem. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku zakwalifikowania spornego przejazdu jako dokonywanego po drodze o wymaganym dla transportu międzynarodowego nacisku osi wynoszącego 11,5 t, przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku wyniosłoby 2,0 t, a więc nieprzekraczające 20 % przy braku innych naruszeń, które zgodnie z 140ab ust 1 pkt 3 lit. b) jest zagrożone sankcją administracyjną w wysokości 2000 zł, a więc znacząco niższej, niż wymierzona skarżącemu w spornych decyzjach organów obu instancji.

Konkludując należało stwierdzić, iż wykazane wyżej nieprawidłowości, w szczególności w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy powodują konieczność jego weryfikacji bądź uzupełnienia w istotnym stopniu, stąd też Sąd odstąpił od badania pozostałych zarzutów skargi dotyczących w naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż może mieć to miejsce dopiero po wyjaśnieniu wszystkich istniejących wątpliwości w przedmiocie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy przez organ.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.