Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 810/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 2  ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 210  par. 1  pkt 6
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 października 2007r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Burmistrz określił Spółce A z siedzibą w S. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości położonych w obrębie G. gm. W. za 2001 w łącznej kwocie 152.795 zł.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że w 2006 r. Spółka była właścicielem nieruchomości gruntowych o powierzchni 28,91 ha, a nadto od dnia 25 maja 2001 r. była również właścicielem działki nr 9/1 o powierzchni 6,1151 ha oraz dzierżawiła grunty stanowiące własność Gminy o pow. 30,60 ha. Powyższe dane wynikają z wypisu z rejestru gruntów, aktu notarialnego Repertorium A nr "[...]" oraz z umowy dzierżawy z dnia 2 stycznia 1996 r. i aneksu do niej z dnia 17 grudnia 1999 r.

Dalej, organ podatkowy wskazał, że w dniu 15 stycznia 2001 r. Spółka złożyła w Urzędzie Gminy i Miasta deklarację w sprawie stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień od tego podatku na 2001 r. W deklaracji Spółka wykazała :

- w poz. 2 powierzchnię budynków związanych z działalnością gospodarczą 105,45m²; - w poz. 5 wartość budowli:

a) wykorzystywanych bezpośrednio do wytwarzania energii lub ciepła, linii elektroenergetycznych przesyłowych i rozdzielczych, rurociągów i przewodów sieci rozdzielczej gazów, ciepła, paliw i wody od budowli służących do odprowadzania i oczyszczania ścieków -13.484,81 zł;

b) pozostałych - 11.452,15 zł,

- w poz. 6 powierzchnię gruntów:

a) związanych z działalnością gospodarczą -193.200 m²,

b) użytków rolnych - 151.600 m²;

c) gruntów pozostałych -250.300m².

Następnie, wraz z pismem z dnia 12 sierpnia 2005 r., Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek rolny wraz z deklaracją na podatek leśny oraz korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2001 r. W korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości za 2001 r. Spółka zadeklarowała:

- w poz. 2 powierzchnię budynków związanych z działalnością gospodarczą 105,45 m².

- w poz. 5 wartość budowli:

a) wykorzystywanych bezpośrednio do wytwarzania energii lub ciepła linii elektroenergetycznych przesyłowych i rozdzielczych, rurociągów i przewodów sieci rozdzielczej gazów, ciepła, paliw i wody od budowli służących do odprowadzania i oczyszczania ścieków - 13.484,81 zł,

b) pozostałych - 11.452,15 zł,

- w poz. 6 powierzchnię gruntów:

a) związanych z działalnością gospodarczą -193.200 m²,

b) gruntów pozostałych - 128.100 m².

W dniu 16 sierpnia 2005 r. Spółka złożyła korektę deklaracji na podatek rolny za 2001 r. deklarując 21,28 ha gruntów do tego podatku oraz przedłożyła deklarację na podatek leśny za 2001 r. deklarując do opodatkowania 12,22 ha gruntów.

Z uzasadnienia ww. decyzji wynika dalej, że decyzją z dnia "[...]" Starosta ustalił leśny kierunek zagospodarowania terenów poeksploatacyjnych złóż kruszywa naturalnego kopalni "S" należących do Kopalni Surowców Mineralnych S.A. na działkach o numerach: 318/2, 320/2, 321/2, 88/1 obręb G. Ustalony został również rolny kierunek zagospodarowania terenów poeksploatacyjnych złóż kruszywa naturalnego kopalni "S", na działkach o numerach 9/1 i 319/6 z ewentualną możliwością zalesienia w przypadku wystąpienia uzasadnionych okoliczności. Z kolei decyzją Starostwa Nr "[...]" uznano za zakończoną rekultywację części działki o numerze 88/1 obręb G. na powierzchni 30,60 ha. Wymieniona wyżej decyzja stała się ostateczna w dniu 11 stycznia 2005 r.

Na podstawie tak poczynionych ustaleń, Burmistrz ww. decyzją z dnia "[...]" określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2001 r. w kwocie 152.795 zł.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ podatkowy wskazał, że określając wysokość zobowiązania podatkowego oparł się na korekcie deklaracji na podatek od nieruchomości na 2001 r. z dnia 11 sierpnia 2005 r., przyjmując jednakże odmienną wysokość opodatkowania dla gruntów wskazanych przez Spółkę jako pozostałe. Ponadto, organ stwierdził, że grunty o powierzchni 128.100m², zadeklarowane przez Spółkę do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2001 r., jako grunty pozostałe, powinny zostać zadeklarowane jako grunty związane z działalnością gospodarczą. Tak uzasadniając swoje stanowisko, organ podatkowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, który w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 1994 r. o sygn. akt III AZP 5/94 (OSN 1995/15/154) uznał, że podmioty wydobywające kopaliny prowadzą działalność gospodarczą zarówno wówczas, gdy grunty eksploatują, jak i wówczas, gdy na gruntach tych realizują obowiązkowe zadania poeksploatacyjne oraz przyjął, że dopiero zakończenie rekultywacji przesądza o tym, że grunty tracą charakter bezpośrednio zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. O tym, że rekultywacja jest zakończona, a tym samym, o utracie przez nie związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, decyduje, zdaniem Sądu Najwyższego, moment, w którym decyzja o zakończeniu rekultywacji staje się ostateczna, a nie faktycznie zakończenie prac rekultywacyjnych.

Organ podatkowy wskazał też, iż w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 20 maja 1997 r. - opubl.: "Wspólnota" 1995, Nr 4), ukształtowanym na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w jej brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., utrwalony został pogląd, że służenie prowadzeniu działalności gospodarczej to obiektywna, funkcjonalnie tylko uwarunkowana zależność pomiędzy gruntem i prowadzoną działalnością. Zależność ta jest różna, skoro za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ustawodawca uznał również zieleńce. Nie jest więc istotne istnienie faktycznego związku określonego gruntu z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Spółka zarzuciła naruszenie art. 122, art. 123, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W uzasadnieniu odwołania Spółka podniosła, iż stanowisko organu podatkowego, z którego wynika, że grunty Spółki są gruntami związanymi z działalnością gospodarczą, a opierające się na zgromadzonym w postępowaniu materiale dowodowym, dotyczącym wykazanych przez Spółkę w deklaracji tzw. "gruntów pozostałych", nie pozwala na poczynienie takich ustaleń, bowiem:

- organ oparł się na deklaracjach podatkowych Spółki i ich korektach, wypisach z ewidencji gruntów otrzymanych od Starostwa, wezwaniach skierowanych do Spółki, otrzymanych od Spółki odpowiedziach, akcie notarialnym z 25 maja 2001 r., umowie dzierżawy zawartej przez Spółkę z Gminą;

- organ podatkowy przed wydaniem decyzji, jak i w jej treści nie ustalił, czy grunty Spółki będące w jej posiadaniu są gruntami nieobjętymi przepisami o podatku rolnym lub leśnym, czy też gruntami objętymi przepisami o podatku rolnym lub leśnym lecz związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej, innej niż działalność rolnicza lub leśna, tymczasem - według Spółki - tylko takie grunty, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (przedmiot opodatkowania), objęte są opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości;

- organ podatkowy w ogóle nie ustalił, jakiego rodzaju gruntami są kwestionowane grunty, lakonicznie podając tylko, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych w G. oraz dzierżawcą gruntów, co jest niewystarczające;

- w toku prowadzonego postępowania organ nie ustalił, poza zasięgnięciem informacji u Starosty w przedmiocie zakończenia rekultywacji, czy działkom wchodzącym w skład wykazanych przez Spółkę "gruntów pozostałych", po zakończeniu ich eksploatacji, przywrócono charakter rolniczy lub leśny; w szczególności zaś, organ nie przeprowadził żadnego dowodu na tę okoliczność, np. oględzin.

Nadto, Spółka zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie ustosunkował się do regulacji prawnej zawartej w art. 5 ust. 3 pkt 4, a w szczególności w pkt b), co jest istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak i dla poprawnego określenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Rozpatrując sprawę na skutek powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu podatkowego I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż ,,związanie" gruntów z prowadzeniem działalności gospodarczej występuje również w takich przypadkach, gdy przedsiębiorca nie wykorzystuje bezpośrednio gruntu do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jednakże istnieje potencjalna możliwość wykorzystania tych gruntów na takie cele. Organ ten podkreślił także, że z treści przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, iż wyłączenie gruntów z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie nastąpi nawet w przypadku, jeżeli grunty te nie będą nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę.

W kwestii dotyczącej gruntów deklarowanych do podatku od nieruchomości na 2001 r., jako grunty pozostałe, organ ten stwierdził, że w wyniku istotnej zmiany przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 1996 r. o zmianie ustaw o podatku rolnym, o lasach, o podatkach i opłatach lokalnych oraz ochronie przyrody (Dz. U. Nr 91, poz.409), od dnia 1 stycznia 1997 r. grunty pozostałe należało zakwalifikować jako grunty związane z działalnością gospodarczą, inną niż działalność rolnicza lub leśna.

Organ odwoławczy wskazał dalej, że przyjęta kwalifikacja jest zgodna z treścią art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (po wyżej wskazanej zmianie), który stwierdza wprost, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na uchwałę składu pięciu sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. o sygn. akt FOK 3/00 i stwierdził, że - w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 1997 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. - grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a więc osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, która zawodowo i we własnym imieniu podjęła i prowadziła m.in. działalność wytwórczą, handlową, budowlaną i usługową, w sposób ciągły i zorganizowany, podlegające podatkowi od nieruchomości, były z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegały opodatkowaniu stawkami podatkowymi określonymi wówczas w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Zmiana przepisu, wprowadzona od dnia 1 stycznia 1997 r., według organu odwoławczego, świadczy o tym, że ustawodawca zamierzał znacznie rozszerzyć zakres pojęcia gruntów związanych z działalnością gospodarczą, obejmując wyższymi stawkami podatkowymi nawet grunty niesłużące w rzeczywistości do prowadzenia działalności gospodarczej, a podlegające podatkowi od nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nadto, że grunty o powierzchni 128.100m² zadeklarowane przez Spółkę do opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2001 r., jako grunty pozostałe, powinny zostać zadeklarowane jako grunty związane z działalnością gospodarczą, inną niż działalność rolnicza lub leśna, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, gdyż po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie bezpośredniej eksploatacji kruszywa, grunty powinny być objęte rekultywacją, której zakończenie jest stwierdzane decyzją starosty. O tym, czy rekultywacja jest zakończona, a tym samym, czy grunty rolne i leśne poprzez przywrócenie uprzedniej wartości użytkowej i przyrodniczej straciły związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, decyduje moment, kiedy decyzja o zakończeniu rekultywacji staje się ostateczną, a nie faktyczne zakończenie prac rekultywacyjnych, stwierdził organ odwoławczy, odwołując się przy tym do wskazanego przez siebie orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Organ ten stwierdził także, że przedsiębiorcy, którzy zajmują się wydobywaniem kopalin dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, posługują się gruntami wówczas, kiedy przygotowują te grunty pod inwestycje, kiedy dokonują na nich inwestycji oraz, gdy realizują obowiązkowe zadania poeksploatacyjne. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że - zgodnie z art. 20 ust. 1-3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. 2004 r. Nr 121 poz. 1266 ze zm.) - to osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt, a tylko w przypadkach szczególnych, tj. gruntów zdewastowanych lub zdegradowanych przez nieustalone osoby, w wyniku klęsk żywiołowych lub ruchów masowych ziemi, rekultywacji dokonuje właściwy organ, wymieniony w art. 5 tej ustawy. Zatem, według organu, rekultywację gruntu powinna aż do końca przeprowadzić Spółka.

Dalej organ podkreślił, że postępowanie w tym przedmiocie zostało zakończone decyzją Starostwa Powiatowego z dnia "[...]" o uznaniu za zakończoną rekultywację części działki nr 88/1 obręb G. na powierzchni 30,60 ha, która stała się ostateczna dnia 11 stycznia 2005 r.

Podsumowując, Kolegium wskazało, iż w świetle regulacji podatkowych funkcję stymulującą ochronę środowiska, w tym odpowiednie tempo rekultywacji wyrobisk poeksploatacyjnych, niewątpliwie w większym stopniu zapewniają podatki ustalone w wysokości istotnej dla ekonomicznej kalkulacji priorytetów przedsiębiorstw wydobywających kopaliny, niż gdyby podatki z tego tytułu nie stanowiły liczącego się elementu kosztów prowadzonej działalności.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów natury procesowej, organ odwoławczy zarzuty te uznał za nieuzasadnione. W jego ocenie materiał dowodowy dotyczący wielkości i sposobu wykorzystania gruntów rolnych i leśnych został zebrany przy udziale strony i materiał ten został rozpatrzony w sprawie. Spółka zapoznała się aktami sprawy, miała okazję do wielokrotnego wypowiadania się w sprawie przed wszczęciem postępowania podatkowego, a także w jego trakcie składając oświadczenie.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy zgromadzono, a w uzasadnieniu decyzji wskazano wystarczający i jednoznaczny materiał dowodowy wykazujący, iż Spółka w okresie objętym decyzją była właścicielem działek Nr 9/1 o powierzchni 6,1151 ha, Nr 318/2 o powierzchni 12,22 ha, Nr 319/6 o powierzchni 5,01 ha, Nr 320/2 o pow. 7,07 ha, Nr 321/2 o powierzchni 4,61 ha, położonych w obrębie ewidencyjnym G. gmina W., jak również, iż była posiadaczem zależnym (dzierżawcą) nieruchomości stanowiących własność Gminy (część działki nr 88/1 o powierzchni 30,60 ha).

W ocenie organu odwoławczego, Spółka sama konsekwentnie wskazuje wszystkie grunty opodatkowane na podstawie zaskarżonej decyzji podatkiem od nieruchomości, jako grunty podlegające podatkowi od nieruchomości. Niewątpliwe jest również, według Kolegium, że grunty zostały wyłączone na cele nierolnicze i nieleśne, taki bowiem charakter ma działalność w zakresie wydobywania kopalin. Ponadto, na części przedmiotowych gruntów zakończono działalność polegającą na bezpośrednim wydobyciu.

Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez Spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 122, 123, 180 §1, 187§1 i 210 §1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej,

- art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt 6), art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i

opłatach lokalnych,

- nieodniesienie się w wydanej decyzji do wielu z zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Jednocześnie Spółka podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się jedynie do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia art. 180 i 187 §1 Ordynacji oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w ogóle nie ustosunkowało się do pozostałych zarzutów, tj. naruszenia art. 122, 123 i 210 §1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej, naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 6) oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 ww. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w tym także nie ustosunkowało się do podniesionej przez Spółkę różnicy pomiędzy zakończeniem procesu rekultywacji w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a przywróceniem gruntom charakteru rolnego i leśnego, o czym mowa jest w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Ustosunkowując się do treści odpowiedzi na skargę, skarżąca Spółka w piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2007 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 4 września 2007 r., podtrzymała wnioski zawarte w skardze oraz dodatkowo podniosła, że organy podatkowe rozpoznając sprawę błędnie uznały, iż Spółka zobligowana była do płacenia podatku od nieruchomości - według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą - również od gruntów dzierżawionych od Gminy na podstawie umowy dzierżawy z dnia 2 stycznia 1996 r. oraz aneksu do tej umowy z dnia 17 grudnia 1999 r. o powierzchni 30,60 ha. Ponadto, według Spółki, Spółka była właścicielem działki Nr 9/1 o pow. 6,1151 ha położonej w G. dopiero od dnia 25 maja 2001 r. , a nie przez cały rok podatkowy. W szczególności, Spółka wskazała, że z treści umowy dzierżawy oraz aneksu do niej wynika, że Spółka była dzierżawcą części działki nr 88/1 o powierzchni 30,60 ha, a całkowita powierzchnia tej działki, objętej jedną księgą wieczystą nr 52281, wynosiła 87,13 ha. Granice tej części, jak podano w umowie, zostały wyznaczone przez geodetę, a utrwalone są rowem. Oznacza to, według Spółki, że oba organy podatkowe w rozstrzyganiu sprawy pominęły obowiązujące w roku 2001 przepisy określające przedmiot opodatkowania, ponieważ - zgodnie z obowiązującym wówczas przepisem art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - obowiązek podatkowy w tym podatku ciążył m.in. na osobach prawnych, które są posiadaczami nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. W świetle tego przepisu, obowiązek podatkowy w owym czasie nie ciążył na posiadaczach części nieruchomości, a takowym była Spółka.

Skarżąca podkreśliła dalej, że zmianę ww. ustawy, pozwalającą na objęcie tym podatkiem także części nieruchomości będących w posiadaniu osoby prawnej, do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadziła ustawa z dnia 30 października 2002 roku o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683), która weszła w życie dopiero od dnia 1 stycznia 2003 roku. Była to zmiana art. 3, a stosowny zapis zawarto w nowo brzmiącym art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, określającym, kto jest podatnikiem tego podatku, która to regulacja obowiązuje w dalszym ciągu. Spółka podniosła także, że w odniesieniu do działki Nr 9/1, nabytej przez Spółkę 25 maja 2001 r., obowiązek podatkowy powstał od dnia 1 czerwca 2001 roku, a tymczasem w obu decyzjach, fakt ten w ogóle nie został wzięty pod uwagę, co niewątpliwie miało wpływ na łączny wymiar podatku oraz wielkość rat, inną za okres od I do V i inną za okres od VI do XIII 2001 r.

Skarżąca zarzuciła również, że z treści decyzji Burmistrza wynika, że organ ten w postępowaniu ustalił, iż Spółka była właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 28,91 ha przez cały 2001 r., co wynika z wypisu z ewidencji gruntów otrzymanego ze Starostwa. Nie odpowiada to prawdzie, gdyż z wypisów tych wynika, iż właścicielem tych gruntów jest Skarb Państwa.

Nadto, Spółka podniosła, że organy odmiennie zakwalifikowały wykazane przez nią grunty pozostałe uznając, że są one gruntami związanymi z działalnością gospodarczą. Sumując także powierzchnię gruntów posiadanych przez Spółkę, wymienioną przez organ w decyzji, z powierzchniami podanymi w rozstrzygnięciu, wystąpiła różnica i nie wiadomo, z czego ona wynika.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do treści zarzutów podniesionych w pismach skarżącej Spółki, uzupełniających skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, ze zm.), jak też z naruszeniem normy procesowej określonej w art. 210 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą, decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., stanowił, że cyt.: "Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu."

Z tego unormowania wynika, że w 2001 r. (i do końca 2002 r.) podatnikami podatku od nieruchomości były m.in. osoby prawne, będące posiadaczami nieruchomości, a nie ich części, stanowiących własność, m.in. jednostki samorządu terytorialnego. Taka wykładnia tego unormowania znajduje także potwierdzenie w treści uchwały 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. o sygn. akt FPK 4/00 (Lex nr 48269).

W tej sytuacji, skoro w 2001 r. skarżąca Spółka dzierżawiła od Gminy tylko część działki o nr ewidencyjnym 88/1 o pow. 30,60 ha, fizycznie wyodrębnionej z całej działki o pow. 87,13 ha mającej urządzoną księgę wieczystą o nr 52281, to nie mogła w tym okresie być podmiotem zobowiązanym do ponoszenia ciężaru podatkowego w podatku od nieruchomości.

Podobnie, skoro Spółka nabyła na własność działkę o nr ewidencyjnym 9/1 o pow. 6,1151 ha w dniu 25 maja 2001 r., co wynika z treści aktu notarialnego o nr Repertorium A "[...]", znajdującego się w aktach sprawy, a wcześniej nie była jej dzierżawcą, to objęcie opodatkowaniem tej działki także za miesiące od stycznia do końca maja 2001 r. nie znajdowało uzasadnienia w przepisach ustawy podatkowej. Przepis bowiem art. 6 ust. 1 tej ustawy stanowił w 2001 r., że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Tak więc, nieruchomość ta mogła być przedmiotem opodatkowania dopiero od czerwca 2001 r.

Skoro zatem, organy podatkowe obu instancji w swoich decyzjach w podstawie opodatkowania ujęły także ww. część działki o pow. 30,60, oraz działkę o pow. 6,1151 ha za cały rok podatkowy, to decyzje te, jako określające wysokość zobowiązania w nieprawidłowej wysokości, naruszają wskazane wyżej przepisy ustawy podatkowej.

Ponadto, jak słusznie ponosi to skarżąca Spółka, w uzasadnieniu decyzji organów podatkowych obu instancji stwierdzono, że Spółka jest właścicielem pozostałych gruntów o łącznej powierzchni 28,91 ha, położonych w G., które zostały objęte opodatkowaniem, jednakże z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca Spółka w 2001 r. była posiadaczem zależnym w stosunku do tych gruntów, a właścicielem był Skarb Państwa, co potwierdza wypis z rejestru gruntów, załączony do akt postępowania, zaś skarżąca Spółka wskazana jest w tym wypisie, jako władająca, lecz nie wiadomo na podstawie jakiego tytułu prawnego.

Powyższa okoliczność powinna była zostać wyjaśniona i należycie uzasadniona w decyzjach organów podatkowych. Brak tego uzasadnienia skutkuje uznaniem, że decyzje organów podatkowych nie spełniają wymogów art. 210 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.

W odniesieniu natomiast do głównego zarzutu skargi dotyczącego – zdaniem Spółki – wadliwego uznania przez organy podatkowe gruntów poddanych rekultywacji za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ze względu na zakończenie prowadzenia na tych gruntach działalności gospodarczej w zakresie bezpośredniej eksploatacji kruszywa winny one zostać objęte rekultywacją, której zakończenie stwierdzone jest decyzją starosty. W odniesieniu do tych gruntów decyzja o zakończeniu rekultywacji w 2001 r. nie została wydana.

Działalność gospodarcza polegająca na wydobywaniu kopalin ze złóż obejmuje również proces rekultywacji i zagospodarowania gruntów poeksploatacyjnych. W tym względzie aktualne pozostają wywody przedstawione w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1994 r. sygn. akt III AZP 5/94 (publ. OSNP 1995 r. Nr 13, poz. 154). W uchwale tej przyjęto, że tereny poeksploatacyjne podlegające rekultywacji, które pozostają we władaniu przedsiębiorstwa wydobywającego kopaliny, są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy podatkowej. Pogląd ten został zaaprobowany również w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt II FSK 75/06, niepubl. oraz wyrok z dnia 6 kwietnia 2007 r. sygn. akt II FSK 492/06, niepubl). Również w tych wyrokach, wyjaśniając pojęcie rekultywacji gruntów poeksploatacyjnych, odwołano się do przepisów art. 4 pkt 18 i art. 20 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z przepisów tych oraz przepisów o ochronie środowiska wynikało, że rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych nie jest odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę lecz jest immanentnie związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jest jej częścią. Do rekultywacji takiego gruntu przedsiębiorcę zobowiązują powołane przepisy. W takiej sytuacji, w świetle przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 i ust. 3, jak też przepisu art. 5 ust. 3 pkt 4 b ustawy podatkowej, grunty poddane rekultywacji były gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę wydobywającego kopaliny ze złóż. Oznaczało to, że takie grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy podatkowej. Z tych względów nie podzielono odmiennych poglądów co do zastosowania do wskazanego gruntu stawek podatkowych, jak dla gruntów pozostałych.

Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego I instancji należało uchylić, na podstawie przepisów art. 145 § pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie natomiast przepisu art. 152 tej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a - na podstawie przepisów art. 200 i 205 § 2 oraz 206 ww. ustawy – zwrot kosztów postępowania zasądzono miarkując, w proporcji ½ do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu od skargi.