Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SAB/Wa 85/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12 par. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca) sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant sekretarz sądowy Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w zakresie zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. 1) zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do zwrotu wykazanej w zeznaniu podatkowym nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na rzecz J. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 26 marca 2014r. P. i J.M. złożyli za pośrednictwem placówki pocztowej zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 PIT-36 z wykazaną kwotą nadpłaty w wysokości 4.142,00 zł. W zeznaniu tym wykazano w poz. 196 "Suma wpłaconych zaliczek oraz pobranych przez płatników" kwotę 19.698,00 zł. Tutejszy organ podatkowy dokonał weryfikacji zeznania w/w podatników m. in. w zakresie zgodności wpłaconych zaliczek miesięcznych, w wyniku której stwierdzono niezgodność wynikającą z momentu uiszczenia w dniu 21stycznia.2014r. przez Pana J.M. zaliczki za miesiąc grudzień 2013r. w kwocie 4.468,00 zł.

Z uwagi na powyższe w dniu 23 maja 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystosował wezwanie w sprawie złożenia wyjaśnień w zakresie dokonanych wpłat na poczet zaliczek miesięcznych wykazanych w ww. zeznaniu podatkowym, ponieważ wpłaty wykazane w zeznaniu są niezgodne z ewidencją księgową organu podatkowego.

W ślad za powyższym wezwaniem J.M., dalej jako Skarżący złożył wyjaśnienie informując, że dokonał wszystkich wpłat, które zostały zadeklarowane w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2013 oraz zarzucił, że ewentualne niezgodności z ewidencją księgową mogą wynikać z nieprawidłowego działania Organu podatkowego.

Pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. organ udzielił odpowiedzi na powyższe zarzuty. W piśmie wyjaśniono, że zgodnie z art. 44 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm., dalej jako u.p.d.o.f.) zaliczki miesięczne wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a zaliczkę za ostatni miesiąc - w terminie do 20 stycznia następnego roku. Powyższy przepis spowodował przesuniecie momentu utraty bytu prawnego zaliczek na podatek dochodowy za dany rok podatkowy z końca roku podatkowego na 20 stycznia następnego roku. W świetle powyższego zapisu dokonana przez Skarżącego wpłata w dniu 21stycznia.2014r. nie podlega uwzględnieniu w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2013. Złożenie stosownej korekty zeznania PIT-36 umożliwiłoby dokonanie ostatecznego rozliczenia roku 2013.

W odpowiedzi na powyższe pismo, Skarżący skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenie, pismo z dnia 24 lutego 2015r. (wpływ do Izby Skarbowej w dniu 26.02.2015r.), w którym wyznaczył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. dodatkowy 7 dniowy termin zwrotu nadpłaconej należności podatkowej za rok 2013 przez małżonków Skarżącego i P.M. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z obowiązującymi normami organ podatkowy zobowiązany był do zwrotu nadpłaty w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od daty wpływu stosownej deklaracji.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. przy piśmie z dnia 27 lutego 2015r. przesłał wystąpienie Skarżącego celem ustosunkowania się do zarzutów w nim podniesionych, przedstawienia szczegółowych wyjaśnień oraz nadesłania uwierzytelnionej kserokopii akt przedmiotowej sprawy.

Pismem z dnia 4 marca 2015r. skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ustosunkował się do zarzutów podniesionych przez Skarżącego

Następnie w dniu 19 marca 2015r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przekazał do Izby Skarbowej w W. uzupełnienie do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w wystąpieniu z dnia 24 lutego 2015r., w którym wyjaśnił, że w dniu 21maja2014r. podczas rozmowy telefonicznej pracownik Działu Rachunkowości poinformował Skarżącego o konieczności złożenia korekty zeznania PIT-36 za rok 2013 z powodu niedotrzymania terminu płatności zaliczki za miesiąc grudzień 2013r. Skarżący oświadczył, że nie złoży korekty zeznania podatkowego za rok 2013. Kolejne próby kontaktu z podatnikiem nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Korekta nie została złożona.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. "Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi", pismo z dnia 25 marca 2015r., w którym uznał skargę Podatnika na nienależyte wykonanie zadań przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. za bezzasadną i jednocześnie potwierdził stanowisko Organu podatkowego, iż zeznanie podatkowe za 2013 rok (PIT-36) złożone przez Podatników w dniu 31marca 2014 r. z wykazaną nadpłatą w kwocie 4.142,00 zł zostało wypełnione błędnie.

W piśmie z dnia 26 marca 2015r., przy którym przesłano przedmiotowe zawiadomienie, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył nieprawidłowość polegającą na niewystosowaniu do Skarżącego i P.M. oficjalnego wezwania do złożenia korekty błędnie wypełnionego zeznania PIT-36 za rok 2013.

W związku z powyższym w dniu 2 kwietnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wystosował wezwanie do Skarżącego i Pani P.M. w celu prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego za rok 2013 i złożenia korekty zeznania, załączników wraz z wyjaśnieniem.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pismem z dnia 02 kwietnia 2015 r. poinformował Dyrektora Izby Skarbowej w W. o wykonaniu polecenia zawartego w piśmie z dnia 26 marca 2015 r.

Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. Skarżący wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do uznania uprawnienia do zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego za rok 2013 zadeklarowanego w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2013 w kwocie 4.142,00 zł.

W odpowiedzi na powyższe pismo Organ poinformował Skarżącego ponownie, że z powodu uchybienia terminowi płatności zaliczki na podatek dochodowy zeznanie podatkowe PIT-36 za rok 2013 posiada status błędnego zeznania, a zatem brak jest możliwości realizacji zwrotu nadpłaty. Złożenie stosownej korekty PIT-36 za rok 2013 umożliwi dokonanie ostatecznego rozliczenia podatku dochodowego za rok 2013.

Pismem z dnia 10 września 2016 r. Skarżący wezwał Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do usunięcia naruszenia prawa", w którym Skarżący wniósł, że nie zwrócenie należnego podatku dochodowego za rok 2013 w kwocie 4142 zł w terminie 30 dni spowoduje wystąpienie na drogę postępowania sądowo administracyjnego w trybie art. 52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W pismach z dnia 14 października 2015r. skierowanych do Skarżącego oraz P.M. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wyjaśnił powód braku możliwości realizacji zwrotu nadpłaty wynikającej z zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2013 w wysokości 4142,00 zł.

Skarżący w skardze z dnia 4 listopada 2015r. zarzucił:

niezgodne z prawem niewypłacenie zwrotu nadpłaty podatku dochodowego w kwocie 4.142 zł na rzecz małżonków P.M. i Skarżącego zadeklarowanego w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2013 oraz

na podstawie art.149 § 1 p.p.s.a. wniósł o nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P. dokonaniu zwrotu kwoty 4.142 zł (nadpłacony podatek dochodowy) na rzecz małżonków P.M. i Skarżącego wraz z należnymi odsetkami naliczonymi od dnia 27 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt sprawy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w P.:

wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i rozpatrzenie sprawy przez Sąd na rozprawie.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż złożona deklaracja podatkowa PIT-36 za rok 2013 jest prawidłowa - odzwierciedla faktyczne dochody podatników oraz istniejące wpłaty na poczet podatku dochodowego. Deklaracja korzysta także z domniemania jej prawidłowości zgodnie z treścią art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej, albowiem dotychczas organ podatkowy nie wydał żadnej decyzji. Według Skarżącego również koncepcja jakoby po dniu 20 stycznia kolejnego roku podatkowego niedopuszczalne byłoby uiszczenie zaliczki na podatek dochodowy należny za dany rok podatkowy, jest błędna.

Zdaniem Strony fakt, że organ podatkowy nie może dochodzić zaliczki nie stanowi o tym, że podatnik nie może jej uiścić z opóźnieniem. To podatnik dokonując wpłaty podejmuje decyzję na jakie zobowiązanie tą kwotę uiszcza. Tak więc, jeżeli podatnik podjął decyzję, że uiszcza z opóźnieniem, zaliczkę na podatek dochodowy to ma do tego prawo (żadna norma mu tego nie zabrania).

Skarżący argumentował, iż zaliczka została uiszczona prawidłowo, a więc także deklaracja podatkowa jest zgodna z prawem, a zatem podatnikom należy się zwrot nadpłaconego podatku.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż w związku z treścią art. 44 ust. 6 u.p.d.of. dokonana przez Skarżącego wpłata w dniu 21 stycznia 2014r., (jeden dzień po terminie ustawowym) nie może być uwzględniona w zeznaniu podatkowym PIT-36 za rok 2013 i tym samym w przedmiotowym zeznaniu nie wystąpi nadpłata. Organ podkreślił, iż nie kwestionował wysokości obliczenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. lecz prawidłowość sporządzenia zeznania podatkowego w części dotyczącej ustalenia kwoty do zapłaty/nadpłaty. Zaznaczył, iż w toku prowadzonych czynności sprawdzających i wyjaśniających podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. podjęte działania nie posiadają cech dowolności, a tryb postępowania w przedmiotowej sprawie nie narusza norm prawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu administracji publicznej w granicach, w jakich przysługuje skarga do sądu administracyjnego na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.").

W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.). W przeciwnym razie Sąd skargę oddala, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12 (dostępny w CBOSA) wskazał, że pojęcie "bezczynności" rozumieć należy jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stan bezczynności występuje także wtedy, gdy organ podejmuje rozmaite działania, które jednak nie przynoszą rezultatu w postaci terminowego załatwienia sprawy (wydania stosownego, kończącego postępowanie aktu albo dokonania odpowiedniej czynności) – Z. Kmieciak "Przewlekłość postępowania administracyjnego s. 34.

Sąd podzielając powyższe poglądy stwierdza, iż w rozpatrywanej sprawie miała miejsce bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.

Skarżący wraz z małżonką w dniu 26 marca 2014r. złożyli zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2013 PIT-36 z wykazaną kwotą nadpłaty w wysokości 4.142,00 zł.

Zgodnie z art. 73 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania lub deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2 pkt 1-3, z zastrzeżeniem § 2.

Skoro zatem zeznanie podatkowe Skarżącego PIT-36 za 2013 r. zostało złożone 26 marca 2014 r., to termin zwrotu wykazanej w nim nadpłaty upływał zgodnie z art. 12 § 3 Ordynacji podatkowej w dniu 26 czerwca 2014 r.

Organ podatkowy w przedmiotowej sprawie nie zakwestionował prawidłowości złożonego zeznania w trybie określonym w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, ograniczając się jedynie do wielokrotnego bezskutecznego wzywania Skarżącego do jej skorygowania. Podejmowane przez organ działania w ocenie Sądu nie mogły doprowadzić do załatwienia niniejszej sprawy, w sytuacji gdy Skarżący odmówił skorygowania złożonego zeznania. Doszło zdaniem Sądu do bezczynności organu, gdyż ten podejmował działania, które jednak nie przyniosły rezultatu w postaci terminowego załatwienia sprawy.

Mając na uwadze wskazany wyżej termin zwrotu nadpłaty i fakt, iż sprawa nie została załatwiona od dnia 26 czerwca 2014 r. do dnia rozprawy Sąd stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Niezrozumiałe są argumenty organu podatkowego dotyczące okoliczności, że zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2013 r. wpłacona została przez Skarżącego z uchybieniem terminu. Okoliczność ta w ocenie Sądu w świetle obowiązującego prawa nie zmienia charakteru dokonanej przez Skarżącego wpłaty i w sytuacji braku zakwestionowania złożonego zeznania nie może mieć wpływu na obowiązek zwrotu nadpłaty.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 P.p.s.a.