Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 100/91
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1991-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 3 i 4, art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: art. 28
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Postanowienia uchwały rady gminy ustalające określoną należność pieniężną za prowadzenie działalności handlowej w miejscach do tego nie wyznaczonych są sprzeczne z prawem, gdyż wykraczają poza upoważnienie zawarte w art. 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

Uchwalenie uchwałą sankcji w wysokości nie przewidzianej przez ustawodawcę oraz przejęcie przez radę miejską roli organu wymierzającego grzywnę narusza podstawowe zasady praworządnego wymiaru sprawiedliwości.

2. Interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym w odróżnieniu od interesu strony z art. 28 Kpa jest interesem o charakterze grupowym, zbiorowym.

TEZY

1. Postanowienia uchwały rady gminy ustalające określoną należność pieniężną za prowadzenie działalności handlowej w miejscach do tego nie wyznaczonych są sprzeczne z prawem, gdyż wykraczają poza upoważnienie zawarte w art. 40 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./.

Uchwalenie uchwałą sankcji w wysokości nie przewidzianej przez ustawodawcę oraz przejęcie przez radę miejską roli organu wymierzającego grzywnę narusza podstawowe zasady praworządnego wymiaru sprawiedliwości.

2. Interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym w odróżnieniu od interesu strony z art. 28 Kpa jest interesem o charakterze grupowym, zbiorowym.


UZASADNIENIE

(...) Przepis art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowi, że w zakresie nie uregulowanym w odrębnych ustawach lub w innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla "zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego". Stosownie natomiast do ust. 4 tegoż przepisu, przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszenie karę grzywny wymierzoną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach.

Uwzględniając wyżej wspomniane intencje rady miejskiej, pragnącej w sposób zorganizowany zaprowadzić w mieście ład w zakresie ulicznego handlu, wobec braku odpowiedniej regulacji prawnej w odrębnych przepisach powszechnie obowiązujących, zasadnym było zamieszczenie w uchwale (...) przepisu porządkowego stanowiącego o zakazie prowadzenia działalności handlowej w miejscach dla tych celów nie wyznaczonych. Sprzeczne jednak z prawem, gdyż wykraczające poza ramy upoważnienia z art. 40 ust. 4 ustawy o samorządzie terytorialnym jest ustalenie w tym postanowieniu uchwały - należności o określonej wartości, za prowadzenie działalności handlowej w miejscach do tego nie wyznaczonych.

Podejmując tego rodzaju postanowienie uchwały - rada miejska wbrew woli ustawodawcy - przejęła na siebie rolę organu wymierzającego grzywnę i to w wysokości nie przewidzianej przez ustawodawcę za naruszenie przepisu porządkowego. Stanowiąc o tego rodzaju sankcji uchwała ta naruszyła podstawowe zasady składające się na pojęcie praworządnego wymiaru sprawiedliwości, sprowadzające się do prawa obrony, gradacji winy i wreszcie odwołanie się do organu II instancji.

Tego rodzaju tryb wynika z powołanego wyżej przepisu art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r., który przewidując karę grzywny /jaka winna być jedynie zasygnalizowana w postanowieniu stanowiącym o zakazie handlu w miejscach do tego nie wyznaczonych/, wręcz stwierdza, że za naruszenie przepisu porządkowego wymierzona będzie kara grzywny w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach. (...)