Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 152/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 15zzc
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu otrzymanych środków w ramach dofinansowania kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku spadku obrotów w następstwie Covid-19 oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20.05.2020 r. H.S. złożyła wniosek o udzielenie dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniająca pracowników, zwanego dalej przedsiębiorcą w spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 wskazując miesiące marzec i kwiecień 2020 r. jako miesiące w których nastąpił spadek obrotów gospodarczych. W konsekwencji dnia 10.06.2020 r. H.S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: A., na podstawie na podstawie umowy nr [...] zawartej z Powiatowym Urzędem Pracy w K. otrzymała dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającą pracowników w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-l9 w łącznej kwocie 7.020,00 zł.

Pismem z dnia 24.06.2021 r. H.S. została wezwana do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2020 r. w wysokości 7.020,00 zł. Przyczyną wezwania do zwrotu powyższych środków finansowych było uwzględnienie przy obliczaniu spadku obrotów okresu zawieszenia działalności gospodarczej tj. okresu od 11.01.2019 r. do 17.03.2019 r.

Pismem z dnia 28.06.2021 r. H.S. zwróciła się do Powiatowego Urzędu Pracy w K. z wnioskiem o umorzenie w całości należności.

Pismem z dnia 14.07.2021 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. wezwał H.S. do przedstawienia na piśmie i udokumentowania aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej.

Pismem z dnia 20.07.2021 r. H.S. wskazała i udokumentowała dochody i wydatki.

Pismem z dnia 10.09.2021 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. wystąpił z wnioskiem o wydanie opinii Wojewody Wielkopolskiego w sprawie umorzenia należności w kwocie 7.020,00 zł.

Pismem z dnia 04.10.2021 r. Wojewoda Wielkopolski przesłał do Powiatowego Urzędu Pracy w K. protokół nr [...] z dnia 21.09.2021 r. z posiedzenia Zespołu do spraw opiniowania wniosków o zastosowanie ulg, w którym jednogłośnie wyrażono negatywną opinię w sprawie umorzenia należności w kwocie 7.020,00 zł.

Decyzją z dnia [...].10.2021 r., nr [...], Starosta odmówił umorzenia należności z tytułu zwrotu otrzymanych środków w ramach dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającą pracowników w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 w kwocie 7.020,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi.

W uzasadnieniu decyzji organ uwzględnił, że sytuacja materialna H.S. jest trudna – jej średnie miesięczne dochody wynoszą ok. 3.000 zł, udokumentowane miesięczne wydatki ok. 1.500 zł, a dodatkowe nieudokumentowane zobowiązania ok 1.000 zł. Jej rzeczywiste miesięczne stałe koszty utrzymania wynoszą ok. 3.000 zł, co oznacza, że średnie miesięczne dochody pokrywają średnie miesięczne wydatki. Dodatkowo H.S. przedstawiła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację zdrowotną, które znajdują się w aktach sprawy. W opinii organu z przedstawionych dokumentów i opisanej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej wynika, że H.S. nie posiada środków finansowych z których mogłaby pokryć zwrot dofinansowania. Jednakże w związku z tym, że otrzymała nienależne środki finansowe będące środkami publicznymi, a także negatywną opinię Wojewody Wielkopolskiego odmówiono umorzenia należności.

H.S. złożyła odwołanie podnosząc, iż Powiatowy Urząd Pracy w K. przed zatwierdzeniem jej wniosku nie poprosił o jego korektę "w zakresie części C, która była niezgodna z wymogami podawanych danych i stanem faktycznym związanym z zawieszeniem działalności w marcu 2019 roku".

Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 15zzc ust. 16 ustawy o COVID-19, Starosta zwrócił się do Wojewody Wielkopolskiego o wydanie opinii. W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski przesłał Protokół nr [...] z dnia [...].09.2021 r. z posiedzenia Zespołu ds. opiniowania wniosków o zastosowanie ulg rozpatrywanych na podstawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w którym skład opiniujący wydał opinię negatywną wniosku H.S. (liczba głosów "za": 0, liczba głosów "przeciw": 6). Negatywna opinia wojewody uniemożliwia staroście umorzenie należności, który był zobowiązany do odmowy umorzenia należności.

Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. H.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] października 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu otrzymanych środków w kwocie 7.020,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie prawa materialnego, naruszenie procedur prowadzonego postępowania, błędne ustalenie faktów. W rezultacie wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości oraz uchylenie aktu pierwszej instancji, gdyż ona organy dopuściły się wielu nieprawidłowości, a mianowicie: Powiatowy Urząd Pracy w K. zatwierdzając złożony wniosek przed podpisaniem umowy nie poprosił o jego korektę w zakresie części C, która była niezgodna z wymogami podawanych danych i stanem faktycznym związanym z zawieszeniem działalności w marcu 2019 roku, pomimo to podpisał ze mną umowę w dniu 10.06.2020 r. o dofinansowanie, wypłacił dofinansowanie w trzech kolejnych miesiącach i w czerwcu 2021 r. wezwał do spłaty dofinansowania, które pomogło przetrwać spadek obrotów spowodowanych przez zamknięcie targowisk z powodu COVID-19 i prowadzić działalność gospodarczą do czego była zobowiązana. Analizując zapisy wniosku o dofinasowanie w części C skarżąca stwierdziła, że powinny być one całkiem inaczej wypełnione tj.: okres od którego powinien był być liczony spadek obrotów powinien był być liczony od 19 marca 2020 roku tak aby porównać okres spadku obrotów do odpowiedniego pełnego okresu prowadzenia działalności gospodarczej od dnia 19 marca 2019 r., a więc po podjęciu zawieszonej działalności gospodarczej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami skarżąca spełniała warunki otrzymania pomocy w ramach dofinansowania części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającą pracowników w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 w kwocie 7.020,00 zł, bo prowadziła działalność gospodarczą w okresie ponad 60 dni przed dniem złożenia wniosku tj. 21.05.2020 r. oraz w analogicznym okresie roku poprzedniego i miała w tym okresie 100% spadek obrotów porównując te dwa okresy do siebie. Powiatowy Urząd Pracy w K. analizując i weryfikując wniosek w 2020 roku, lub nawet w 2021 roku powinien był sprawdzić prawidłowość wpisanych danych lub poprosić o przedstawienie zapisów z ewidencji przychodów za rok 2019 i 2020, które potwierdzają prawidłowość przyznanego dofinansowania, czego jednak nie zrobił tylko wezwał skarżącą do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania, bez indywidualnego podejścia do jej sprawy w zakresie prawidłowości podanych danych we wniosku w zakresie okresu wykazania spadku obrotów i pomimo ciężkiego stanu zdrowia i ponoszenia kosztów leczenia. Według skarżącej jej wniosek o umorzenie został przedwcześnie rozpatrzony negatywnie głównie z powodu przyjęcia nienależnego otrzymania środków finansowych będącymi środkami publicznymi, co też wpłynęło na wydaną negatywną opinię Wojewody Wielkopolskiego i w konsekwencji uniemożliwiło umorzenie należności w wyniku negatywnej opinii. Odmowa umorzenia należności z tytułu zwrotu otrzymanych środków stanowiła naruszenie prawa poprzez błędną ocenę formalną m.in. wniosku i umowy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, iż stosownie do przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, m.in. decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 15zzc ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 t.j.) zgodnie z którą Starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną niezatrudniającemu pracowników, dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 (ust. 1). Przedsiębiorca jest obowiązany do prowadzenia działalności gospodarczej przez okres, na który przyznane zostało dofinansowanie (ust. 6). W przypadku nieprowadzenia działalności gospodarczej przez okres, o którym mowa w ust. 6, przedsiębiorca jest obowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania bez odsetek, proporcjonalnie do okresu nieprowadzenia działalności gospodarczej, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania starosty (ust. 7). W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 12, starosta wzywa przedsiębiorcę do zwrotu dofinansowania w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania (13.). W przypadku gdy przedsiębiorca nie dokona zwrotu w terminie, o którym mowa w ust. 13, nalicza się odsetki ustawowe (ust. 14. ). W przypadkach, o których mowa w ust. 7 lub 13, starosta z urzędu albo na wniosek przedsiębiorcy może: 1) umorzyć w całości albo w części należności z tytułu zwrotu części dofinansowania; 2) odroczyć terminy spłaty należności z tytułu zwrotu części dofinansowania; 3) rozłożyć na raty spłatę należności z tytułu zwrotu części dofinansowania (ust. 15). W przypadku gdy wysokość kwoty dofinansowania wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości jest równa lub wyższa niż 1500 zł, starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 15, po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego wojewody. Przepisu art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 16).

W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Urząd Pracy w K. w ramach wersyfikacji umowy zwartej z H.S. w przedmiocie udzielenia dofinansowania w części kosztów prowadzenia działalności gospodarczej dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającą pracowników w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 dostrzegł przy obliczaniu spadku obrotów okres zawieszenia przez H.S. działalności gospodarczej od 11.01.2019 r. do 17.03.2019 r., który nie pokrywał się z okresem zadeklarowanym w złożonym wniosku H.S. z dnia 20 maja 2020 r., w którym zadeklarowane pełne miesiące marzec i kwiecień 2020 r. W efekcie organ wezwał pismem z dnia 24.06.2021 r. H.S. do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2020 r. w wysokości 7.020,00 zł. W tym względzie skarżąca nie zakwestionowała prawidłowości samego wezwania organu zwracając się do organu. H.S. nie zakwestionowała samego sposobu stwierdzonej nieprawidłowości, która była powodem jej wezwania do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania.

Natomiast pismem z dnia 28 czerwca 2021 roku H.S. wniosła o odstąpienie od konieczności zwrotu przyznanego dofinansowania w kwocie 7020,00 zł oraz ewentualnie o rozłożenie na raty zadłużenia. W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację zdrowotną. Dopiero na etapie postępowania odwoławczego oraz w przedmiotowej skardze wskazała właściwy według niej sposób liczenia poszczególnych miesięcy właściwych dla porównania spadku dochodów w roku wcześniejszym. W tym względzie Powiatowy Urząd Pracy w K. prawidłowo odniósł się – zgodnie z żądaniem H.S. – wyłącznie do kwestii ewentualnego umorzenia udzielonego dofinansowania, co było możliwe na podstawie przywołanego art. 15 zzc ust 15 pkt 1 ustawy o COVID -19. Organy administracji w tym trybie postępowania nie weryfikowały już samych podstaw stwierdzenia nieprawidłowości w przypadku skarżącej tylko odnosiły się do jej pierwotnego żądania w przedmiocie umorzenia należności. W przypadku żądania H.S. kwota udzielonego dofinansowania o której umorzenie zwróciła się skarżąca przekroczyła 1500 zł, a zatem istniała możliwość jej umorzenia tylko i wyłącznie po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwego wojewody. Bez względu na prowadzone wcześniej postępowanie w tym przedmiocie okoliczności uzasadniających ewentualne umorzenie przedmiotowej należności, organ nie miał możliwości umorzenia spornej należności bez stosownej opinii, o którą wystąpił. Przesłana pismem z dnia 4 października 2021 r. przez Wojewodę Wielkopolskiego negatywna opinia w przedmiocie umorzenia dofinansowania udzielonego H.S. związała Powiatowy Urząd Pracy w K. w przedmiocie rozpoznania żądania skarżącej. Organ nie mógł w tych okolicznościach wydać decyzji o umorzeniu należności o zwrot której się wcześniej upomniał. W tym samym przedmiocie również organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności. Wskazane w skardze okoliczności dotyczące sposobu obliczenia stwierdzonej nieprawidłowości, która była podstawą wezwania do zwrotu kwoty udzielonego dofinansowania, nie były natomiast okolicznościami, które dotyczyły przesłanek umorzenia spornej należności. W rozpoznawanym trybie postępowania nie mogły być one uwzględnione przez organy administracji.

Wobec powyższego Sąd nie stwierdził naruszenia prawa i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił przedmiotową skargę.