Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 618/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  miała charakter rażący
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 35 i art. 36
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 8a
journal: Dz.U. 2015 poz 900
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a oraz art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi H. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. (data wpływu do organu: [...] lutego 2018 r.) H. Z. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "organ") o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r., poz. 723; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), w przedmiocie wyłączenia stosowania wobec niej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Pismem z [...] lutego 2018 r. Minister wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o przekazanie informacji, czy skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, renty lub renty rodzinnej i czy otrzymuje powyższe świadczenie oraz jakie okresy pracy i służby w jakich formacjach stanowią podstawę powyższego świadczenia.

Również pismem z [...] lutego 2018 r. Minister, powołując się na art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a."), zawiadomił skarżącą o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do [...] sierpnia 2018 r., które wynika z konieczności wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ szeregu czynności wyjaśniających.

Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA odpowiedział na wezwanie organu pismem z [...] lutego 2018 r. (data wpływu do organu: [...] marca 2018 r.), w którym poinformował, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Została zwolniona ze służby w Policji [...] lutego 2017 r. Przy ww. piśmie z [...] lutego 2018 r. Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA przekazał wydaną [...] września 2017 r., w oparciu o art. 15c ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, decyzję o ponownym ustaleniu wysokości emerytury skarżącej, wysługę wyliczoną na [...] października 2017 r. oraz informację z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN") z [...] września 2017 r. nr [...] o przebiegu służby skarżącej na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Następnie pismem z [...] marca 2018 r. Minister zwrócił się do Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącej, które pozwolą ocenić spełnienie przez nią przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, w tym zwłaszcza informacji dotyczącej stanowisk zajmowanych w trakcie służby i pełnionych funkcji, awansów w stopniu służbowym, podwyżek dodatków do uposażenia o charakterze uznaniowym, opinii służbowych ze wskazaniem okresów opiniowania i ogólnej oceny, a także informacji o złożonych podziękowaniach, otrzymanych orderach i odznaczeniach, udzielonych wyróżnieniach, dokumentach (w tym zaświadczeniach) potwierdzających pełnienie służby w warunkach, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 734 ze zm.), jak również informacji o wszelkich prawomocnych wyrokach zapadłych wobec strony w sprawach karnych i karno-skarbowych, wymierzonych karach dyscyplinarnych, podstawie prawnej rozwiązania stosunku służbowego oraz ewentualnych postępowaniach dyscyplinarnych umorzonych w związku ze zwolnieniem ze służby.

W tym samym dniu (tj. [...] marca 2018 r.) organ wystąpił do Prezesa IPN o przekazanie informacji o przebiegu służby skarżącej do dnia 31 lipca 1990 r., w szczególności o okresach służby, nazwach formacji, jednostkach organizacyjnych, komórkach organizacyjnych, zajmowanych stanowiskach, pełnionych funkcjach, a także o przedstawienie kopii dokumentów pozwalających na ocenę spełnienia przesłanki rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Przy piśmie z [...] maja 2018 r. (data wpływu do organu: [...] maja 2018 r.) IPN przesłał kopie z akt osobowych o sygn. [...].

W piśmie z [...] czerwca 2018 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2018 r.) KGP poinformował, że skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji. W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych. Brak jest też dokumentów potwierdzających udział skarżącej w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. W załączeniu KGP przedstawił informację dotyczącą przebiegu służby oraz sporządzoną przez Komendanta Miejskiego Policji we Wrocławiu ocenę rzetelnego wykonywania służby i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Pismem z [...] czerwca 2018 r. Minister poinformował skarżącą, że została zebrana dokumentacja niezbędna do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz pouczył ją o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Jednocześnie wskazał, iż w jego ocenie rozpatrzenie wniosku skarżącej powinno nastąpić do [...] listopada 2018 r.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. skarżąca zapoznała się z aktami sprawy w siedzibie organu, a w piśmie z 29 sierpnia 2018 r. wymieniła zdarzenia, w których uczestniczyła, a które – według niej - zagrażały jej życiu i zdrowiu.

Pismem organu z [...] listopada 2018 r. skarżąca została powiadomiona o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy - do [...] maja 2019 r.

W piśmie z [...] maja 2019 r. Minister wystąpił ponownie do Prezesa IPN o przekazanie kompletnych kopii akt osobowych o sygn. IPN Wr 294/61. W odpowiedzi z [...] maja 2019 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2019 r.) IPN przedłożył płytę CD zawierająca kopię żądanych akt osobowych.

Pismem z [...] września 2020 r. skarżąca wystosowała do Ministra ponaglenie, wnosząc o niezwłoczne rozpatrzenie jej wniosku.

W dniu [...] września 2020 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z [...] stycznia 2018 r., wnosząc o zobowiązanie Ministra do wydania w terminie miesiąca decyzji będącej odpowiedzią na jej wniosek oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, akcentując, iż dotychczas nie otrzymała decyzji w odpowiedzi na jej wniosek z [...] stycznia 2018 r.

W odpowiedzi na skargę (pismo z [...] października 2020 r.) Minister wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym w art. 8a ust. 1 i 2 zobowiązuje ministra właściwego do spraw wewnętrznych, aby w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach wyłączył stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13 b, ze względu na:

1. krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz

2. rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia,

co wymaga od organu podjęcia szeregu czynności, w szczególności zebrania materiału dowodowego i jego wnikliwej analizy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stan faktyczny i prawny (wynikający z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym), Minister podniósł, że wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego/ rentowego/ rentowego rodzinnego funkcjonariuszy i ich rodzin.

Organ zaznaczył również, że wpłynęła do niego znaczna liczba spraw (na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę około 4.900 spraw) wniesionych na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem zasad ogólnych postępowania, lecz obiektywnie weryfikowalnymi czynnikami, które wpływają na terminy rozstrzygnięcia sprawy przez organ.

Jak wynika z akt administracyjnych i sądowych sprawy, po wniesieniu skargi, lecz przed sporządzeniem odpowiedzi na skargę, Minister w dniu [...] września 2020 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.

Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a.

W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony.

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym stanowią przepisy tej ustawy, przy czym nie wskazują one terminów załatwienia spraw o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Uznać zatem należy, że w przedmiotowej sprawie powinny być przestrzegane przez organ regulacje k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw.

Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie – ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – art. 38 k.p.a. – nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.

W art. 35 k.p.a. zostały określone terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. skarżąca wystąpiła do organu o wydanie decyzji na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy, który stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten wszedł w życie w dniu [...] stycznia 2017 r.

Zauważyć również należy, iż decyzje wydawane przez organ na jego podstawie mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej prowadzone było w sposób przewlekły. Powyższy wniosek skarżącej wpłynął do organu 5 lutego 2018 r. Pierwsze czynności Minister podjął niezwłocznie – 13 lutego 2018 r. wystąpił do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA o stosowne informacje dotyczące skarżącej. Jednocześnie pismem z [...] lutego 2018 r. organ poinformował skarżącą w trybie art. 36 § 1 k.p.a. o przedłużeniu terminu rozpatrzenia wniosku - do 3 sierpnia 2018 r. Odpowiedź Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA na wystąpienie organu została udzielona w piśmie z [...] lutego 2018 r., które wpłynęło do organu [...] marca 2018 r.

Następnie Minister pismami z [...] marca 2018 r. (czyli po upływie tygodnia od uzyskania informacji z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA) zwrócił się do KGP i Prezesa IPN o przekazanie informacji odnośnie przebiegu służby skarżącej. Odpowiedź od Prezesa IPN Minister otrzymał [...] maja 2018 r., a od KGP – [...] czerwca 2018 r.

Po ok. dwóch tygodniach od wpływu odpowiedzi od KGP, organ (w piśmie z [...] czerwca 2018 r.) poinformował skarżącą o zebraniu dokumentacji niezbędnej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz pouczył ją o treści art. 10 i art. 81 k.p.a. Skarżąca w dniu [...] sierpnia 2018 r. skorzystała z uprawnienia do zapoznania się z całością akt postępowania administracyjnego, a w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. uzupełniła swoje stanowisko w sprawie.

Po upływie ponad dwóch miesięcy, Minister - w piśmie z [...] listopada 2018 r. - wyznaczył skarżącej termin rozpoznania wniosku do dnia [...] maja 2019 r. Następne jego działanie w sprawie zostało podjęte dopiero [...] maja 2020 r., a więc po upływie roku i prawie sześciu miesięcy. Wówczas to organ dostrzegł, że nie posiada kompletnych akt osobowych skarżącej i wystąpił o nie do Prezesa IPN pismem z [...] maja 2020 r. IPN przekazał żądane akta przy piśmie z [...] maja 2020 r. – do organu wpłynęły [...] czerwca 2020 r.

Pomimo dysponowania od początku czerwca 2020 r. kompletnym materiałem dowodowym, Minister wydał decyzję po upływie kolejnych blisko czterech miesięcy [...] września 2020 r. Wprawdzie do momentu zapoznania się przez skarżącą z aktami administracyjnymi sprawy, organ podejmował czynności bez zbędnej zwłoki, jednak zwlekał z analizą zebranego materiału dowodowego, co m.in. skutkowało zwróceniem się dopiero [...] maja 2020 r. do Prezesa IPN o nadesłanie kompletnych akt osobowych, czyli po ponad dwóch latach (w porównaniu z datą poprzedniego wystąpienia do Prezesa IPN - [...] marca 2018 r.). Organ zwlekał też z wydaniem decyzji – uczynił to po upływie prawie czterech miesięcy od zebrania materiału wystarczającego do rozpatrzenia wniosku skarżącej. Zatem Minister nie dotrzymał terminu wskazanego w piśmie z [...] listopada 2018 r., w którym zawiadomił skarżącą na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. o rozpoznaniu wniosku do [...] maja 2019 r. Nie wyznaczył też nowego terminu załatwienia sprawy, ani nie zareagował na ponaglenie skarżącej - decyzję wydał po upływie roku i czterech miesięcy, licząc od terminu podanego skarżącej w ostatnim piśmie skierowanym do niej, tj. w piśmie z [...] listopada 2018 r. Pozostawał także w zwłoce w dacie wniesienia skargi do tut. Sądu (tj. [...] września 2020 r.).

Przedstawione okoliczności faktyczne oraz przepisy prawne uzasadniają, w ocenie Sądu, uznanie zasadności skargi w zakresie stwierdzenia, iż Minister dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Okoliczność wydania decyzji w dniu [...] września 2020 r. (czyli po wniesieniu skargi) czyni bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącej w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził w punkcie drugim sentencji wyroku, że w rozpoznawanej sprawie przewlekłość postępowania organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za stwierdzeniem tym przemawia zarówno czas trwania postępowania od złożenia przez skarżącą wniosku do wydania decyzji (prawie 32 miesiące, czyli dwa lata i 8 miesięcy), jak i brak zintensyfikowanych działań ze strony Ministra zmierzających do jak najszybszego zakończenia postępowania, co miało miejsce po zapoznaniu się skarżącej z aktami sprawy. Wówczas organ podejmował czynności w odstępach kilku, a nawet kilkunastu miesięcy. Szczególnie rażące jest powtórne zwrócenie się do Prezesa IPN (po ponad dwóch latach od poprzedniego wystąpienia) o nadesłanie kompletnych akt osobowych skarżącej. Świadczy to o tym, iż do maja 2020 r. organ nie analizował zgromadzonego materiału dowodowego, chociaż już w piśmie z 26 czerwca 2018 r. poinformował skarżącą o zebraniu dokumentacji niezbędnej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz pouczył ją o treści art. 10 i art. 81 k.p.a.

Nawet przy przyjęciu szczególnie skomplikowanego charakteru niniejszej sprawy, bezspornym jest fakt, że organ nie zakończył postępowania w ustawowym terminie, licząc od daty wpływu wniosku skarżącej. Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza ich stosowania. Kwestie związane z trudnościami organu wynikającymi z konieczności dokonania kwerendy akt nie zwalniają z zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, iż realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy.

Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania, ponieważ skarżąca ich nie poniosła, będąc zwolniona od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym w oparciu o art. 119 pkt 4 p.p.s.a.