Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 188/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 61 § 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 18 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1050/14 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Starosty K. z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. w sprawie ze skargi Z. G. na postanowienie Wojewody L. z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 1050/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania decyzji Starosty K. z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], o udzieleniu zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody L. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia przez Z. G. odwołania od ww. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Odmawiając wstrzymania Sąd I instancji powołał się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", i stwierdził, że wniosek nie został uzasadniony przez skarżącego. Oznacza to, że skarżący nie uprawdopodobnił tym samym zaistnienia przesłanek określonych w powołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się również zaistnienia tych przesłanek z urzędu. Kwestia "nadmiernej ingerencji inwestycji objętej decyzją w jego nieruchomość, nieporównywalnie większa niż w pozostałe nieruchomości" oraz ewentualne wady decyzji nie stanowią przesłanki do wstrzymania. Ponadto to inwestor ponosi ryzyko, wykonując roboty budowlane na podstawie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w stosunku do której wszczęto postępowanie nadzwyczajne bądź wniesiono skargę do sądu administracyjnego. W przypadku bowiem ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego wynikające z tego negatywne konsekwencje obciążać będą wyłącznie inwestora.

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł Z. G., podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. przez dowolne uznanie, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie ww. decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zakwestionował planowany przebieg drogi, który także doprowadzi do zawalenia 60-letniej studni, ok. 100-letniej piwnicy, ponad stuletniego drewnianego domu wybudowanego przez dziadków. W ocenie skarżącego ww. decyzja ingeruje w jego nieruchomość w stopniu większym niż w sąsiednie nieruchomości. Skarżący wskazał, że z należącymi do niego nieruchomościami łączy go silny stosunek emocjonalny, a po drugie są to zabudowania, które mają wartość historyczną. W wyniku wykonania decyzji zaistnieją trudne do odwrócenia skutki, strona zostanie pozbawiona obrony swoich praw, co w konsekwencji może doprowadzić do przeprowadzenia inwestycji z rażącym pokrzywdzeniem skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W tym kontekście Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie, ponieważ skarżący w ogóle nie uzasadnił swojego wniosku przez pryzmat wystąpienia dwóch przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ponadto w zażaleniu skarżący nie wykazał by wykonanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej miałoby spowodować dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po pierwsze, w ramach ww. przesłanek nie mieści się wartość "sentymentalna" nieruchomości (wiek zabudowy, pamiątka po dziadkach, dobry stan techniczny); a po drugie, zarzuty odnoszące się do kwestii zasadności konkretnego zlokalizowania drogi w terenie należą do kwestii merytorycznej, która co do zasady nie może być przedmiotem oceny na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie (w innym wypadku mogłoby dojść do przedsądu), jak w ramach postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą Z. G., które co do meritum dotyczy wyłączenie kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wykonanie decyzji nie pozbawia skarżącego obrony jego praw. Niezależnie od wykonania decyzji skarżący może nadal korzystać z przysługującym mu praw procesowym, służących skontrolowaniu prawidłowości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Natomiast niewątpliwie w wyniku wykonania tej decyzji dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego skarżącemu dotychczas prawa własności jego nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania decyzji. Skarżący powinien mieć na względzie, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi.

W tym miejscu należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Już chociażby z art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP wynika, że prawo własności nie ma charakteru absolutnego i może dojść na naruszenia prawa własności, a nawet jego pozbawienia w drodze wywłaszczenia. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie lub pozbawienie tego prawa, co jednak z mocy prawa podlega odszkodowaniu – w okolicznościach niniejszej sprawy zgodnie z art. 12 ust. 4a specustawy drogowej, natomiast wynikłe z wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej szkody podlegają uwzględnieniu w trybie art. 18 tej ustawy.

Mając zatem na względzie interes społeczny i gospodarczy jaki wynika z istoty realizacji dróg publicznych przy zagwarantowaniu przez ustawodawcę prawa do odszkodowania za ingerencję w prawo własności, należy stwierdzić, że kolizja interesu indywidualnego z interesem społecznym, co ma miejsce w niniejszej sprawie, nie może przesądzać o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku skarżącego, a tym samym prowadzić do uwzględnienia zażalenia.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.