Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 629/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ: Rada Adwokacka
Treść wyniku: Uchylono uchwałę I  i II  instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2007 r. sprawy ze skargi P. J. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2006 r. bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone uchwały nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżącego P. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 października 2005 r. P. J. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (dalej jako ORA) o wpisanie go na listę adwokatów tej izby. Wyjaśnił, iż odbył aplikację sędziowską i w dniach 6, 7 i 24 września 2004 r. zdał egzamin sędziowski. Zaznaczył, iż nie był karany sądownie i posiada dobre opinie w dotychczasowych miejscach pracy.

Do wniosku załączone zostały m.in. ankieta personalna, życiorys, dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe oraz zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Po przeprowadzonej z wnioskodawcą rozmowie, uchwałą z dnia [...] grudnia 2005 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...], na podstawie art. 68 ust. 4 w związku z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) – dalej Poa. odmówiła żądanego wpisu, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie brakiem odpowiednich umiejętności praktycznych po stronie wnioskodawcy, a w konsekwencji brakiem spełniania warunku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Wskutek złożonego odwołania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (dalej jako NRA) uchwałą z dnia [...] marca 2006 r. uchyliło zaskarżoną uchwałę ORA w [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. NRA stwierdziła, iż przeprowadzone przez ORA w [...] postępowanie, w tym ogólnikowe uzasadnienie, nie stwarza organowi odwoławczemu możliwości oceny prawidłowości rozstrzygnięcia, zwłaszcza w odniesieniu do stwierdzonego przez organ I instancji braku odpowiednich umiejętności praktycznych w zakresie udzielania pomocy prawnej przez zainteresowanego, umożliwiających należyte wykonywanie zawodu.

Postępowanie zostało więc, powtórzone i dnia 14 września 2006 r. zainteresowany P. J. został zaproszony na rozmowę.

Następnie ORA w [...] uchwałą z dnia [...] września 2006 r. działając na podstawie przepisu art. 68 ust 4 w związku z art. 65 pkt 1 Poa po raz drugi odmówiła skarżącemu wpisu na listę adwokatów. W uzasadnieniu powyższej uchwały organ stwierdził, iż : "utrzymując swoje dotychczasowe stanowisko ORA kierowała się brakiem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przez zainteresowanego jako, że wnioskodawca zdecydowanie nie ma doświadczenia zawodowego wymaganego do należytego wykonywania zawodu adwokata". ORA również powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., który uznał za niekonstytucyjny przepis art. 66 ust 1 pkt 2 ustawy prawo o adwokaturze. W związku z powyższym organ zważył, że powyższy przepis nie może stanowić podstawy do wpisania P. J. na listę adwokatów.

P. J. w złożonym odwołaniu od powyższej uchwały zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 68 ust. 4 w związku z art. 65 ust. 1 Poa poprzez przyjęcie, że zainteresowany nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Po rozpoznaniu złożonego odwołania Prezydium NRA uchwałą z dnia [...] listopada 2006 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę ORA w [...]. Jak wynika z uzasadnienia, jedyną podstawą odmowy wpisu jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., zgodnie z którym m.in. przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa, stanowiący podstawę żądania wpisania na listę adwokatów osób w nim wymienionych, uznany został za niekonstytucyjny i utracił moc obowiązującą w całości z dniem 4 maja 2006 r. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze, P. J. domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały w całości jednocześnie zarzucając organowi naruszenie w szczególności przepisów:

• art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze przez błędną jego wykładnię:

• art. 190 ust 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że przepis 66 ust. 1 pkt 2 ustawy nie miał w jego przypadku zastosowania;

• art. 2, 7, 32 ust 1 Konstytucji RP poprzez naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne;

• art. 7, 8, 77 § 1, 80,104, 107 § 3 kpa polegające w szczególności na nie wystarczającym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nie rozpoznaniu się przez NRA do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji ORA w [...].

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący podniósł, iż Naczelna Rada Adwokacka w ogóle nie rozpoznała większości jego zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 25 października 2006 r. NRA nie ustosunkowała się merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu od uchwały ORA z dnia [...] września 2006 r. dotyczących zawartych w uzasadnieniu uchwały ORA w [...] twierdzeń, że wnioskodawca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.

Skarżący zaznaczył, iż przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata należy rozumieć zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność. Jego zdaniem w świetle obowiązujących przepisów i utrwalonego orzecznictwa sądowego, ORA rozstrzygając wniosek o dokonanie wpisu na listę adwokatów, jest uprawniona do dokonania oceny kandydata do zawodu adwokata pod kontem spełnienia przesłanek określonych w art. 65 pkt 1 cyt ustawy obejmujących wyłącznie sferę etyczno moralną odnoszącą się do cech osobistych charakteru i sprawdzenia zachowań mających wpływ na wizerunek osoby zaufania publicznego.

Wnoszący skargę podkreślił, iż ukończył studia prawnicze i odbył etatową aplikację sadową, a po zdanym egzaminie sędziowskim został zatrudniony w Sądzie Okręgowym w [...] na stanowisku asystenta sędziego. Zaznaczył, iż został wpisany na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] i od dnia 2 października 2006 r. wykonuje zawód radcy prawnego w ramach indywidualnej kancelarii. Oświadczył, iż ma 29 lat i doświadczenie zawodowe odpowiednie do wieku i drogi zawodowej, nigdy nie był karany i nie prowadzono w stosunku do niego żadnego postępowania dyscyplinarnego. W okresie aplikacji sądowej wszystkie opinie dotyczące jego osoby były dobre, bądź bardzo dobre. W życiu osobistym i zawodowym nigdy nie postawiono mu zarzutu naruszenia norm moralnych bądź wymogów kultury. W okresie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę nie stosowano w stosunku do niego kar regulaminowych. Wraz z wnioskiem o wpis na listę adwokatów złożył dwie opinie, które potwierdzają, że w swoim dotychczasowym postępowaniu nie naruszył norm etyczno - moralnych.

Skarżący wskazał ponadto, że ORA w [...] dokonała wpisów na listę adwokatów osób w tym samym wieku co skarżący, które wraz z nim odbywały aplikację sądową oraz zdawały egzamin sędziowski i miały takie same doświadczeniu zawodowe. ORA w [...] dokonała również wpisu na listę adwokatów osób, które rok później zdawały egzamin sędziowski i miały zdecydowanie mniejsze doświadczenie zawodowe. Jego zdaniem ORA w [...] swoim postępowaniem w sposób rażący naruszyła przepisy art. 68 ust. 3 ustawy poprzez nierozpoznanie wniosku o wpis na listę adwokatów w terminie 30 dni od zwrotu akt przez Naczelną Radę Adwokacją po rozpoznaniu odwołania, a w tej kwestii również NRA w uchwale z dnia [...] listopada 2006r. nie zajęła stanowiska.

Skarżący podniósł, iż rozpoznając po raz pierwszy jego wniosek z dnia 3 października 2006 r. ORA podjęła odmowną uchwałę dopiero w dniu [...] grudnia 2006 r., a więc po dwóch miesiącach od daty złożenia wniosku. Po uchyleniu powyższej uchwały przez NRA akta osobowe były do dyspozycji ORA w [...] w dniu 2 kwietnia 2006 r. W związku z tym ORA w [...] była zobowiązana podjąć uchwałę o wpisie do dnia 2 maja 2006 r., a więc w okresie kiedy to przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo o adwokaturze obowiązywał. Dopiero bowiem w dniu 4 maja 2006 r. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. został ogłoszony Dzienniku Ustaw. Okoliczność zatem, że ORA w [...] z naruszeniem przepisu 68 ust. 3 ustawy podjęła merytoryczną decyzję dopiero w dniu [...] września 2006 r., a więc po pięciu miesiącach, miała dla skarżącego negatywne skutki, których nie powinien ponosić w związku z opieszałością i lekceważeniem wszelkich obowiązujących terminów do rozpatrzenia wniosku o wpis na listę adwokatów przez ORA w [...].

Zdaniem skarżącego ORA w [...] celowo zwlekała z podjęciem merytorycznej decyzji co narusza konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Wnoszący skargę podniósł, iż jest stanowisko NRA wyrażone w uzasadnieniu uchwały, że w jego przypadku przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o adwokaturze utracił moc i nie może mieć zastosowania. Treść art. 190 ust. 3 Konstytucji RP uzasadnia wniosek, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego maja charakter prospektywny (ex nunc). Wskazał, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego zwrócono uwagę, że każdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego powinien być brany pod uwagę w sposób indywidualny mając na względzie przepis, który został uchylony oraz uzasadnienie, które legło u podstaw takiego orzeczenia, a każda sprawa po uchyleniu winna być rozpoznawana w sposób indywidualny.

Wnoszący skargę podniósł ponadto, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem w sposób jednoznaczny, że główną przesłanką, która legła u podstaw stwierdzenia niekonstytucyjności w/w przepisu było to, że dopuścił on do ubiegania się o wpis na listę adwokatów przez osoby, które uzyskały przed wielu laty dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych i odbyły inną niż adwokacka aplikację w całkowicie odmiennym systemie prawnym, bez jakiejkolwiek weryfikacji znajomości aktualnie obowiązującego prawa. Nadto przepis ten umożliwia dostęp do zawodu adwokata osobom bez jakiegokolwiek praktycznego doświadczenia prawniczego, w tym - profilującej umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Sytuacja ta stwarza niebezpieczeństwo nienależytego wykonywania zawodu. W tym zatem zakresie, jako nie odpowiadającą wymogom art. 17 ust. 1 Konstytucji, winna być poddana przez ustawodawcę stosownej modyfikacji.

Podkreślił, iż Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że brak jest dostatecznych argumentów na rzecz tezy o nieprzydatności (bądź ograniczonej użyteczności) przygotowania zawodowego potwierdzonego zdanym egzaminem sędziowskim, radcowskim oraz (z pewnymi zastrzeżeniami) - prokuratorskim, a także notarialnym do wykonywania zawodu adwokata. W sytuacji, gdy aplikacja i egzamin sędziowski przygotowuje i weryfikuje przydatność konkretnych osób do podjęcia wysoce odpowiedzialnej funkcji sędziego, trudno byłoby przyjąć pogląd, że złożenie egzaminu sędziowskiego stanowi zbyt niski wymóg znajomości prawa dla przyjęcia w poczet korporacji zawodowej adwokatów.

Konkludując Skarżący zaznaczył, iż w 2004 r., zdał egzamin sędziowski i był zatrudniony w Sądzie Okręgowym w [...] na stanowisku asystenta sędziego w Wydziale karnym, a następnie w Wydziale Gospodarczym, a obecnie wykonuje zawód radcy prawnego, co jego zdaniem oznacza, że posiada on odpowiednie doświadczenie zawodowe aby móc wykonywać zawód adwokata. Podkreślił okoliczność, że wniosek o wpis na listę adwokatów złożył w dniu 3 października 2005 r., a więc w okresie 6 miesięcy przed stwierdzeniem przez TK niekonstytucyjności. Jego zdaniem okoliczność ta ma również istotne znaczenie dla prospektywnego obowiązywania wyroków TK. Inne stanowisko naruszałoby bowiem konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa.

Podniósł, iż z orzecznictwa sądowego wynika, że nie można rozpatrywać kwestii skutków stwierdzonej nie konstytucyjności przepisów w oderwaniu od konkretnej sprawy. Postępowanie ORA naruszało nie tylko przepisy prawa materialnego i postępowania dotyczące sposobu i terminu załatwienia wniosków, ale było samowolne i z niewiadomych przyczyn tendencyjne, zmierzające do nie dopuszczenia skarżącego do wykonywania zawodu adwokata. Nie istnieją bowiem żadne powody wskazujące na brak rękojmi skarżącego do wykonywania zawodu adwokata. Wyłącznie z powodu naruszenia przepisów przez organy adwokatury znalazł się w sytuacji, że jego wniosek został rozparzony po ogłoszeniu wyroku TK.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone w zaskarżonej uchwale stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przedmiotem kontroli jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] odmawiająca wpisu na listę adwokatów skarżącemu P. J.. Stosowny wniosek złożony został przez skarżącego dnia 3 października 2005 r.

Stosownie do art. 65 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, Nr 126, poz. 1069 i Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, z 2004 r. Nr 34, poz. 303, Nr 62, poz. 577 i Nr 202, poz. 2067 oraz z 2005 r. Nr 163, poz. 1361 i Nr 169, poz. 1417 ) – Poa. na listę adwokatów może być wpisany ten, kto m.in. jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata oraz który odbył w Rzeczypospolitej polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki. Wymóg odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa, nie znajdował zastosowania do osób, które zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski lub notarialny. Przepis w takim częściowo przywołanym brzmieniu, został wprowadzony ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 163, poz. 1361 ). ORA w [...] odmówiła wpisu na listę adwokatów, motywując swoje rozstrzygnięcie w pierwszym rzędzie brakiem spełniania przez skarżącego rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, a dodatkowo powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. stwierdzającego niezgodność art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa. ( w brzmieniu przywołanym wyżej ) z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, który utracił moc obowiązującą z dniem publikacji orzeczenia tj. z dniem 4 maja 2006 r. i nie może stanowić podstawy wpisu. Prezydium NRA utrzymało rozstrzygnięcie ORA w mocy, uzasadniając je wyłącznie brakiem podstawy prawnej do wpisania skarżącego na listę adwokatów z uwagi na utratę mocy obowiązującej art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa; organ II instancji, utrzymując w mocy niekorzystną dla skarżącego decyzję ORA w [...], nie zajmował się w ogóle kwestią rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przez zainteresowanego, którego to wymogu, zdaniem ORA, skarżący nie spełnił, a co było przez niego podważane w odwołaniu.

W ocenie Sądu stanowisko Prezydium NRA nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.

Dnia 19 kwietnia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż cytowany art. 66 ust. 1 pkt 2, w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie zostało opublikowane dnia 4 maja 2006 r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 529 ) i stosownie do art. 190 ust. 3 Konstytucji, wobec nieokreślenia innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, z tym dniem weszło w życie.

Trybunał Konstytucyjny, orzekając w sprawie z wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej o zbadanie zgodności z Konstytucją m.in. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze w brzmieniu ustalonym ustawą o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, orzekł stosownie do dyspozycji art. 69 w związku z art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym ( Dz. U. Nr 97, poz. 643 ze zm. ), o niezgodności kwestionowanego przez wnioskodawcę przepisu z art. 17 § 1 Konstytucji tj. niezgodności tego przepisu w zakresie, w jakim nie spełnia on wymogów sprawowania przez samorząd adwokacki pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata.

Jak stanowi przepis art. 69 ustawy o TK orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do jego poszczególnych przepisów, jak to miało miejsce w podjętym przez TK rozstrzygnięciu. Dodatkowo, przedmiotem orzeczenia, może być nie tylko cały przepis, ale również jego fragment obejmujący jedno lub kilka słów. Dopuszczalność wydania orzeczenia dotyczącego tylko części przepisu uwarunkowana jest tym, że pozostała część danego przepisu wyraża normę nadającą się do zastosowania. Takie rozstrzygnięcie co do części przepisu objętego kontrolą Trybunału uzupełnione bywa formułą rozpoczynającą się zwrotem "w zakresie, w jakim ...", który to zwrot zostaje odniesiony do konkretnej sytuacji bądź stanu objaśniającego i wypełniającego stwierdzenie zakresowej niekonstytucyjności. Oznacza to, że poddany kontroli przepis jest niekonstytucyjny wyłącznie we wskazanym obszarze. Wyrok taki, zwany wyrokiem "zakresowym", odnosić się może albo do części istniejącej normy danego aktu, albo może także odnosić się do poddanego kontroli przepisu poprzez wskazanie braku koniecznego unormowania.

W sytuacji, w której Trybunał wyrokiem zakresowym uzna poddany kontroli przepis za niezgodny z Konstytucją tylko w części istniejącej normy, nie dokonując zmiany tekstu przepisu, zmieni tym samym wyrażoną w nim treść normatywną. Skutkiem takiego orzeczenia będzie częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Dlatego po wydaniu takiego wyroku celowe jest dokonanie nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku TK. Działanie ustawodawcy nie jest w tym wypadku konieczne, ale pożądane ze względu na wartość, jaką przedstawia jednoznaczność i określoność przepisów prawnych (vide: Andrzej Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego /w:/ Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2006, str. 79).

Może być jednak i tak, że wyrok zakresowy, w którym wskazano że przepis jest niekonstytucyjny z powodu braku koniecznych treści, będzie stanowił zobowiązanie ustawodawcy do dokonania koniecznego uzupełnienia przepisu badanego, jak to miało miejsce w orzeczeniu TK odnośnie do art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa.

Reasumując, stwierdzić należy że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność danego przepisu w zakresie wskazanym w tym orzeczeniu nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, a stanowi jedynie potwierdzenie obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Podobnie wypowiedział się już w wyroku z dnia 28 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny ( III SA 131/03 ).

Na gruncie badanej sprawy rozstrzygnięcie TK w sprawie K 6/06 z dnia 19 kwietnia 2006 r., w punkcie 5 należy zaliczyć do tzw. wyroków zakresowych. A zatem, wbrew stanowisku wyrażonemu przez NRA, z dniem publikacji tegoż orzeczenia, przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w jego zmienionym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. brzmieniu nie utracił mocy obowiązywania w całości, lecz wyłącznie w zakresie ściśle w wyroku określonym, poprzez niedochowanie krytykowanym przepisem warunków pieczy samorządu zawodowego wynikających z art. 17 § 1 Konstytucji. Jak stwierdził TK przepis jest niekonstytucyjny jedynie w zakresie w jakim stwarza możliwości dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osoby, która po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Brak określenia w cyt. przepisie przesłanek oceny umiejętności niezbędnych dla należytego wykonywania zawodu adwokata stanowi zatem o istocie zakresowej niekonstytucyjności przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa., który to brak może zostać wypełniony jedynie przez ustawodawcę. Do czasu poprawienia ustawy w części wskazanej przez Trybunał, krytykowany przepis może stanowić podstawę wpisu na listę adwokatów tych osób, które nie odbyły aplikacji adwokackiej i nie złożyły egzaminu adwokackiego, lecz zdały egzamin sędziowski, prokuratorski, radcowski czy notarialny. Stosownie do wywodów uzasadnienia orzeczenia TK, w toku postępowania o wpis na listę adwokatów zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa. samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać, czy konkretna osoba ubiegająca się o taki wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 Poa. Przesłankami oceny winny być dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa., m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem danego zawodu prawniczego.

Kierując się zatem powyższymi "wytycznymi" Trybunału, przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów organ samorządu adwokackiego winien zbadać, czy osoba ubiegająca się o wpis legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym, profilującym umiejętności praktyczne aplikacji zakończonej egzaminem. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy, błędnie interpretując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oraz skutki wejścia w życie wydanego wyroku, uchylił się od tego obowiązku, a tym samym odmówił zastosowania przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Poa. stanowiącego podstawę wpisu osoby, która jak w przypadku skarżącego, zdała egzamin sędziowski.

Ponownie rozpatrując odwołanie, NRA na podstawie przedstawionego jej materiału dowodowego, dokona oceny umiejętności P. J. do wykonywania zawodu adwokata i wyłącznie na tej podstawie orzeknie stosownie do dyspozycji art. 138 § 1 pkt 1 lub pkt 2 kpa. W przypadku stwierdzenia, iż postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia w znacznej części, NRA stosownie do art. 138 § 2 Kpa. uchyli decyzję organu I instancji w całości i przekaże mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Zważywszy powyższe, działając na podstawie art.145 § 1 p.1 lit.a) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.