Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 508/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-09-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Zwolniono od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: Art. 243 par. 1 oraz art. 252 w zw. z art. 246 par. 2 pkt 2 i art. 245 par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając ją z kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Reprezentujący spółkę adwokat, który swoje umocowanie do działania w sprawie wykazał potwierdzonymi za zgodność z oryginałem kopiami pełnomocnictwa i odpisu z rejestru przedsiębiorców, w złożonej skardze zawarł wniosek o przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w całości. Uzasadniając starania spółki pełnomocnik podniósł, że z przedłożonego w załączeniu oświadczenia o jej stanie majątkowym i dochodach wynika, iż spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W wypełnionym i podpisanym przez prezesa zarządu spółki formularzu "PPPr" rzeczony oświadczył zaś, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 3.954.000 zł, wartość środków trwałych szacuje na 0 zł, a wysokość straty bilansowej za ostatni rok określa na 63.220,73 zł. Uwidocznił, że spółka posiada jeden rachunek bankowy czyniąc wzmiankę, że stan konta jest ujemny a rachunek wypowiedziany. Powtarzając argumentację pełnomocnika podał, że łączna wartość ustalonych decyzjami zobowiązań spółki przekracza 22 miliony złotych. Wszystkie ruchomości spółki zostały zajęte a nieruchomości obciążono hipotekami przymusowymi. Konto jakie spółka posiada w BPH ma saldo ujemne a bank wypowiedział już umowę prowadzenia rachunku. Jedynym przychodem spółki są należności z tytułu czynszu najmu nieruchomości w wysokości 31.694,32 zł brutto z których 14.932,80 zł Urząd Miasta i Gminy zalicza na poczet zaległego podatku od nieruchomości wynoszącego ponad 1,5 miliona złotych. Pozostałe wierzytelności z najmu zostały zajęte przez Komornika Sądowego przy SR bezpośrednio u najemców. W ocenie prezesa spółki wszystkie te zajęcia uniemożliwiają podjęcie jakiejkolwiek działalności gospodarczej poza dzierżawą. Brak jest też jego zdaniem możliwości sprzedania jakiegokolwiek środka trwałego z zajętych przez Urząd Skarbowy czy zbycia nieruchomości obciążonych hipoteką.

Na wezwanie strona skarżąca przedłożyła:

- kopię wypowiedzenia umowy rachunku z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego, ze wskazaniem kwoty zadłużenia na dzień sporządzenia wypowiedzenia,

- kopię sporządzonego przez Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym zestawienia zadłużenia,

- plik kopii dokumentów źródłowych w postaci: zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, licznych tytułów wykonawczych sporządzonych na urzędowych formularzach TYT-1, zawiadomień komorniczych o wszczęciu postępowań egzekucyjnych i zajęciach wierzytelności,

- odpis księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla zabudowanej nieruchomości położonej w S. składającej się z działek nr [...], nr [...], [...], [...] wraz z kopią wniosku Dyrektora Izby Celnej o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej zwykłej celem zabezpieczenia należności z tytułu podatku akcyzowego w kwocie 18.413.818 zł,

- kopię opinii o wartości nieruchomości oraz protokołów z zajęcia ruchomości wraz z wyceną,

- kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 01.01.09 do 31.12.09 r. sporządzoną na formularzu (CIT-8),

- kopię bilansu oraz rachunek zysków i strat,

- kopie deklaracje VAT-7 za miesiące luty – lipiec 2010 r.,

- kopię wezwania Burmistrza Miasta i Gminy do uiszczenia podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 1536459,42 zł.

Jednocześnie w piśmie datowanym na dzień 26 sierpnia 2010 r. Prezes zarządu spółki oświadczył, że w związku z pełnioną funkcją nie pobierał i nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Co się natomiast tyczy pełnomocnika reprezentującego spółkę w postępowaniach to aktualnie nie otrzymuje on żadnego wynagrodzenia zaś wynagrodzenie kancelarii jest stale rosnącym zobowiązaniem spółki. Dalej wyjaśnił, że bilans za 2008 r. nie został złożony do sądu rejestrowego gdyż spółka go nie posiada bo nie został sporządzony przez poprzednie biuro rachunkowe z usług którego swego czasu korzystała. Nadmienił, że mimo wezwań biuro nie zwróciło spółce dokumentów finansowych oraz informacji niezbędnych do wykonania bilansu. Wnioski dotyczące sprawozdań finansowych za 2009 r. są w trakcie przygotowywania. Raporty kasowe nie są tworzone gdyż w spółce od wielu miesięcy nie ma żadnej gotówki i w związku z tym brak jest operacji gotówkowych. Nadto strona skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na istniejące zadłużenie względem banku, ten odmówił wnioskowi strony a przez to nie miała możliwości uzyskania wyciągu który obrazowałby historię przeprowadzonych na nim operacji bankowych w okresie ostatnich. Wreszcie, że z uwagi na bardzo dużą ilość postępowań egzekucyjnych prowadzonych przeciwko spółce nie było możliwe w zakreślonym terminie przedłożenie wszystkich zawiadomień o wszczętych i prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, zabezpieczających oraz dokonanych zajęciach majątku spółki i stąd przedkłada przykładowe zawiadomienia o dokonanych zajęciach oraz wszczęciu postępowań egzekucyjnych wyrażając jednocześnie gotowość ich uzupełnienia o ile okaże się to potrzebne.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zgodnie z art. 246 §2 pkt. 2 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej w razie wykazania, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Treść tego przepisu wskazuje, że przy ocenie istnienia przesłanek prawa pomocy w sytuacji gdy ubiega się o nie osoba prawna badaniu podlega jej stan majątkowy i dochody, a przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może nastąpić wtedy i w takiej części w jakiej środki znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy nie wystarczą na pokrycie kosztów sądowych. W realiach niniejszej sprawy w koszty postępowania na jego obecnym etapie wchodzi wpis od skargi. Jednocześnie okolicznością znaną orzekającemu z urzędu pozostaje, że prócz niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego strona skarżąca zainicjowała równocześnie 10 innych postępowań. Ponadto nie można zapominać, że w myśl art. 230 ppsa wpis pobiera się od każdego z pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji a więc nie tylko skargi lecz również skargi kasacyjnej i zażalenia. Tak postrzegany obowiązek nie pozostaje bez znaczenia dla spółki, która w oświadczeniu o jakim mowa w art. 252 ppsa złożonym na urzędowym formularzu PPPr podnosi, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oświadczenie to zasługuje na wiarę. Znakomita większość twierdzeń strony skarżącej znajduje potwierdzenie w przedstawionych kopiach dokumentów. Pozostałe wyjaśnienia są przekonywujące. Spółka w sposób spójny i logiczny potrafiła wytłumaczyć dlaczego nie jest w stanie okazać czy to wyciągu z rachunku bankowego który obrazowałby historię przeprowadzonych na nim operacji bankowych w okresie ostatnich sześciu miesięcy, czy powodów dla których nie okazuje raportów kasowych i sprawozdania finansowego za rok 2008. Sensownie określiła przyczyny dla których przedstawia tylko przykładowe zawiadomienia o wszczętych i prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, zabezpieczających oraz dokonanych zajęciach wyrażając jednocześnie gotowość ich uzupełnienia w przypadku gdyby okazało się to niezbędne. Takiej potrzeby nie ma. Opracowane przez Komornika zestawienie zadłużenia z którego wynika, że w stosunku do spółki prowadzonych jest pod różnymi sygnaturami 33 postępowań egzekucyjnych a suma dochodzonych należności sięga kwoty 1.747.769,45 zł i okazane zawiadomienia w sposób wystarczający potwierdzają bowiem w tym zakresie wersję spółki. Na podstawie wyjaśnień strony skarżącej i przedłożonych kopii dokumentów źródłowych sytuacja spółki jawi się w ten sposób, że generuje obecnie niewielki przychód (dowód: kopie formularzy VAT-7). Z tego znaczną cześć Urząd Miasta i Gminy zalicza (dowód: oświadczenie PPPr) na poczet zaległego podatku od nieruchomości wynoszącego ponad 1,5 miliona złotych (dowód: kopia upomnienia nr [...]). Spółka nie dysponuje środkami finansowymi. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest nie tylko oświadczenie Prezesa o braku gotówki w kasie ale i fakt wypowiedzenia spółce rachunku bankowego z uwagi na zadłużenia wobec banku wynoszące raptem 750 zł (dowód: kopia pisma banku BPH). Przy licznych egzekucjach i zabezpieczeniach spółka nie bardzo ma możliwość pozyskania funduszy ze swoich wierzytelności. Dowodem na to są okazane zawiadomienia organów skarbowych o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank wzywające aby bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczać stronie skarżącej lecz należne kwoty przekazać organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonych należności potwierdzają, kopie licznych tytułów wykonawczych sporządzonych na urzędowych formularzach TYT-1, kopie zawiadomień komorniczych o wszczęciu postępowań egzekucyjnych i rozlicznych zajęć wierzytelności. Możliwość rozporządzania należącymi do niej składnikami majątkowi z uwagi na zajęcia licznych ruchomości (dowód: kopie protokołów zajęć) i obciążenie nieruchomości położonej w S. składającej się z działek nr [...], nr [...], [...], [...] (dowód: odpis księgi wieczystej nr [...] wraz z kopią wniosku Dyrektora Izby Celnej o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej zwykłej celem zabezpieczenia) jest w sposób istotny ograniczona. Nie można przy tym tracić z pola widzenia i relacji wartości tego majątku do wysokości zobowiązań. Z okazanej opinii wynika, że szacunkowa wartość rynkowa nieruchomości należącej do spółki jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego do działek ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] to 14.338.691 zł a wartość rynkowa ruchomości spółki to razem 681.195 zł. Tymczasem tylko należności z tytułu podatku akcyzowego sięgają kwoty 18.413.818 zł, a do tego dochodzi jeszcze 1,5 mln zaległego podatku od nieruchomości plus inne zobowiązania spółki. W obecnej sytuacji spółka niespecjalnie może też liczyć na współpracę kredytową instytucji finansowych. Z przedstawionej kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 01.01.09 do 31.12.09 r. (CIT-8) wynika co prawda, że przy przychodzie 615.648,87 zł i kosztach jego uzyskania na poziomie 417.123 ,08 zł spółka odnotowała 198.525,79 zł dochodu. Z analizy okazanego bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika jednak, że spółka jest deficytowa. Jej rentowność mierzoną zyskiem netto szacować należy na -0,17 ([RZiS porów.] poz. N / [RZiS porów.] poz. A.I+A.IV) a rentowność mierzoną zyskiem ze sprzedaży na poziomie -0,11 ([RZiS porów.] poz. C / A.I+A.IV). Jest to wynik słaby, świadczący o deficytowości spółki. Nie lepiej kształtują się wskaźniki jej płynności finansowej. Wskaźnik płynności ogólnej wynosi bowiem 0,54 ([BA] poz. B / [BP] poz. B.III+B.I.2+B.I.3+B.IV.2), wskaźnik szybkiej płynności I wynosi 0,53 ([BA] poz. B - B.I – B.IV / [BP] poz. B.III+B.I.2+B.I.3+B.IV.2) a wskaźnik szybkiej płynności II wynosi 0,01 ([BA] poz. B.III / [BP] poz. B.III+B.I.2+B.I.3+B.IV.2). Świadczy to o trudnościach płatniczych strony skarżącej. Skoro zaś strona skarżąca z uwagi na dokonane zajęcia ruchomości i obciążenie hipoteki nie bardzo jest w stanie dać bankom wystarczające zabezpieczenie a równocześnie może mieć problem z wykazaniem przed tymi instytucjami finansowymi zdolności spłaty zaciągniętych zobowiązań, to możliwość pozyskania tą drogą środków potrzebnych na prowadzenie postępowań jest wątpliwe.

W konsekwencji wszystkiego co zostało powiedziane należało przychylić się do wniosku strony skarżącej i udzielić jej "pomocy" o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem zwolnić ją z kosztów sądowych. Trudności finansowe strony nie mogą bowiem ograniczać stronie gwarantowanego w Konstytucji prawa do sądu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).