Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 115/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-08-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 3, art. 99
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi W. S. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 115/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (zwane dalej: SKO w [...]), po rozpoznaniu odwołania W. S. i B. S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Ł., obręb Miasto [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 3399 o powierzchni 0,3049 ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...] na działki nr 3399/1 o powierzchni 0,1338 ha i nr 3399/2 o powierzchni 0,171 ha.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwana dalej w skrócie "K.p.a.").

Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że opisaną powyżej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Burmistrz Miasta [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej w Ł. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r. (data wpływu do organu) W. S. i B. S. zwrócili się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją wskazując, że zostali pominięci w tym postępowaniu a zatem zaistniała przesłanka wznowieniowa o jakiej mowa w art. 145 1 pkt 4 K.p.a.

Po wznowieniu i przeprowadzeniu postępowania Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. wydanej w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy na podstawie wydanej w administracyjnym toku instancji decyzji SKO w [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...]. Wskutek złożonej skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 70/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO w [...] z dnia [...] października 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz postanowienie tegoż organu z dnia [...] czerwca 2013 r., wydane w przedmiocie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania i wydanie w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia.

W razie wszczęcia postępowania, konieczność wyjaśnienia czy którakolwiek

z działek powstałych po podziale działki nr 3399 utraciła dostęp do drogi publicznej. Ustalenie tej kwestii, w ocenie Sądu, było niezbędne do zebrania pełnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, zainicjowanej przez skarżących, domagających się statusu strony w postępowaniu podziałowym nieruchomości sąsiedniej. Jak wskazał Sąd, status strony w tym postępowaniu można wywieść jedynie wówczas, gdy dokonany podział nieruchomości ogranicza prawa własności właścicieli działek sąsiednich.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, w tym ustaleniu, że wniosek

o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym miesięcznym terminie

i wydaniu postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...]

w przedmiocie wznowienia postępowania, Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Ł., obręb Miasto [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 3399 o powierzchni 0,3049 ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...] na działki nr 3399/1 o powierzchni 0,1338 ha i 3399/2 o powierzchni 0,171 ha.

Organ wskazał, że w celu wykonania wytycznych zawartych w uprzednio wydanym wyroku, tj. ustalenia czy dokonany podział nieruchomości ogranicza prawo własności właścicieli działek sąsiednich, zlecił wykonanie map synchronizacyjnych nieruchomości oznaczonych jako działki nr 3399 (obecnie 3399/1 i 3399/2) i 3409. Jak wyjaśnił organ stan prawy nieruchomości oznaczonej jako działki nr 3399/1

i 3399/2 powstałej z działki nr 3399 nie uległ zmianie. Działki te nadal są własnością Skarbu Państwa i zachowały dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr 3409 własności W. i B. S. Mocą aktu notarialnego ustanowiona została służebność i jak zauważył organ kwestia zakresu przeniesionej służebności podlega wyłącznie kognicji sądów powszechnych. W tych okolicznościach organ I instancji uznał, że decyzja podziałowa nie ingeruje i nie ogranicza praw właścicielskich W. i B. S., a tym samym nie można uznać, że przysługuje im przymiot strony w postępowaniu podziałowym. Odwołujący nie wykazali także przepisu prawa materialnego, który przyznawałby im legitymację strony w postępowaniu podziałowym nieruchomości sąsiedniej. Powyższe uzasadnia zaś odmowę uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie podziału nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. S. i B. S. wnosząc o jaj uchylenie i orzeczenie co do istoty, tj. uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a. oraz art. 140 Kc i art. 29 Kc poprzez odmówienie odwołującym statusu strony postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uznanie, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji; naruszenie przepisów prawa materialnego art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (na dzień orzekania przez Sąd obowiązuje tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm., zwanej dalej "ustawą") poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że synchronizacja dla działek 3399 oraz 3409 ujawniła, że służebność przejazdu i przechodu przez parcelę 363/4 na rzecz parceli 364/1 i 364/2 nie obejmuje swym zakresem obecnych działek, zarówno działki obciążonej 3409, jak i władnącej 3399, zatem nie zostały spełnione przesłanki ustawowe w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazując na dotychczasowy przebieg postępowania wyjaśniło, że realizując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie Burmistrz Miasta [...] dokonał dodatkowych ustaleń. Wynika z nich, że po podziale działki nr 3399 na działki 3399/1 i 3399/2, nowo powstałe działki będące własnością Skarbu Państwa zachowały dostęp do drogi publicznej przez działkę nr 3409, będącą własnością W. S. i B. S. Nadto, jak wskazał Sąd Rejonowy w [...], po podziale działki nr 3399, w celu zapewnienia dostępu do działki od strony ul. [...] została ustanowiona służebność aktem notarialnym. Służebność ta wiodła przez działkę nr 3399/1 a łączyła działkę nr 3399/2 z działką nr 3409. Przy odłączaniu działki nr 3399/2 przeniesiono do księgi wieczystej [...] prawo przejazdu i przechodu przez parcelę 363/4. SKO wyjaśniło także, że z protokołu badania ksiąg wieczystych i mapy synchronizacyjnej wynika, że działka 3409 powstała z parcel 363/4 i 363/5 objęte Lwh [...]. Natomiast działka 3399 powstała z parcel 364/1 i 364/2 objęte Lwh [...] oraz parceli 363/3 objęte KW nr [...]. Nadto na parceli 363/1, wchodzącej w skład działki 3409 ustanowiono prawo służebności przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz parceli 364/1 i 364/2, wchodzących w skład działki 3399 (podzielonej na działki nr 3399/1 i 3399/2).

Kolegium stwierdziło zatem, że stan prawny działek oznaczonych nr 3399/1

i 3399/2 (powstałych z podziału działki nr 3399), nie uległ zmianie i nadal są one własnością Skarbu Państwa. Przeniesienie służebności gruntowej z działki nr 3399 na działki 3399/1 i 3399/2 zostało dokonane mocą aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. SKO podkreśliło, że kwestia zakresu przeniesionej służebności podlega tylko ocenie sądu powszechnego i nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego w przedmiocie podziału nieruchomości.

W tych okolicznościach SKO stwierdziło, że decyzja podziałowa nie ingeruje czy ogranicza w inny, niż dotychczas, sposób w prawa właścicielskie właścicieli działki nr 3409, gdyż podział działki nr 3399 nastąpił w jej granicach ewidencyjnych. Zatem uznało, że W. S. i B. S. nie posiadają żądnego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością objętą podziałem, gdyż są właścicielami działki sąsiedniej. Natomiast stronami postępowania podziałowego może być tylko właściciel lub użytkownik wieczysty dzielonej nieruchomości, który wykaże się uregulowanym tytułem prawnym. Przeniesienie po podziale działki służebności gruntowej nie tworzy nowej sytuacji prawnej, jest tylko przeniesieniem już istniejącej służebności. Nadto decyzja podziałowa nie ingeruje w zakres i sposób wykonywania ograniczonego prawa rzeczowego, która to materia pozostaje w kognicji sądów powszechnych.

Skargę na powyższą decyzję, złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie W. S. i B. S. wnosząc o jej uchylenie w całości a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 K.p.a. oraz art., 140 Kc i art. 290 Kc poprzez odmówienie skarżącym statusu strony w postępowaniu i uznanie, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji; art. 28 w zw. z art. 7, art. 77 K.p.a., poprzez pominięcie jako strony postępowania Powiatu [...], któremu przysługuje prawo własności działki powstałej w wyniku podziału, tj. działki nr 3399/2, objętej Kw [...] (zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.2013 r., nr [...] o przekazaniu na rzecz Powiatu [...] prawa własności ww. działki); naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia z jakich powodów organ odwoławczy odmówił wiarygodności ustaleniom synchronizacyjnym dokonanych przez geodetę M. B.; naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, tj. wyjaśnienia rozbieżności map synchronizacyjnych, co do istnienia służebności oraz art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w zakresie w jakim organ uznał okoliczność wykazania dostępu do drogi publicznej za udowodniona przez wnioskodawcę. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez nieuwzględnienie, że synchronizacja przejazdu i przechodu przez parcelę 363/4 na rzecz parceli 364/1 oraz 364/2 nie obejmuje swym zakresem obecnych działek, zarówno działki obciążonej 3409, jak i władnącej 3399, co powoduje, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej.

W uzasadnieniu skarżący przedstawili tok dotychczasowego postępowania

i wskazali, że wbrew stanowisku organów posiadają status strony postępowania podziałowego. Podkreślili, że dokonany podział nieruchomości 3399 ingeruje

w wykonywanie przez nich prawa własności. Dostęp do powstałej w wyniku podziału nieruchomości odbywa się przez ich nieruchomość poprzez ustanowioną w tym celu służebność. Ta ingerencja przesądza ich przymiot jako strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej "P.p.s.a."). Stosownie zaś do przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie znajduje ponadto zastosowanie art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone

w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak już bowiem powyżej opisano,

w sprawie niniejszej orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 70/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO w [...] z dnia [...] października 2013 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz postanowienie tegoż organu z dnia [...] czerwca 2013 r., wydane w przedmiocie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania i wydanie w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia.

W razie wszczęcia postępowania, konieczność wyjaśnienia czy którakolwiek

z działek powstałych po podziale działki nr 3399 utraciła dostęp do drogi publicznej. Zdaniem Sądu, ustalenie tej kwestii było niezbędne do zebrania pełnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, zainicjowanej przez skarżących a domagających się statusu strony w postępowaniu podziałowym nieruchomości sąsiedniej. Jak wskazał Sąd, status strony w tym postępowaniu można wywieść jedynie wówczas, gdy dokonany podział nieruchomości ogranicza prawa własności właścicieli działek sąsiednich.

Kontrolując aktualnie zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją postępowanie

w kontekście art. 153 P.p.s.a. stwierdzić należy, że wytyczne zawarte w wyżej powołanym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 11 marca 2014 r. zostały przez organ w ponownym postępowaniu wykonane. Mianowicie w pierwszej kolejności ustalono, czy dochowano miesięcznego terminu przewidzianego na złożenie wniosku

o wznowienie postępowania. Należy bowiem zauważyć, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. W pierwszym etapie organ dokonuje wstępnej kontroli wniosku o wznowienie postępowania badając czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a K.p.a. przesłankach wznowienia oraz czy został on wzniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w przepisie art. 148 k.p.a. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej przez skarżących z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.- strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zgodnie z § 2 art. 148 k.p.a. biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wydanie postanowienia na zasadzie art. 149 k.p.a. możliwe jest po niewątpliwym ustaleniu i przesądzeniu, że strona złożyła wniosek

o wznowienie postępowania w ustawowym terminie. Jak ustaliły orzekające

w sprawie organy W. S. i B. S. o ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. dowiedzieli się w dniu [...] listopada

2012 r., wniosek o wznowienie postępowania wpłynął zaś do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] grudnia 2012 r., a zatem skarżący dochowali ww. terminu warunkującego możliwość złożenia podania o wznowienie postępowania, z przyczyny określonej

w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Powyższe stanowiło podstawę do wydania przez Burmistrza Miasta [...] postanowienia z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...] o wznowieniu postępowania. Takie działanie organu tut. Sąd ocenia jako prawidłowe i słuszne.

Po wszczęciu postępowania o wznowienie następuje przejście do drugiego etapu postępowania, mianowicie organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające co do przyczyn wznowienia i w następstwie ustalenia, że nie zachodzi przesłanka wskazana w wyżej wymienionych przepisach, pomimo powołania jej we wniosku

o wznowienie i wydania postanowienia o wznowieniu, obowiązany jest wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.), co właśnie miało miejsce w niniejszej sprawie.

Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające organ I instancji, wykonując tym samym zalecenia zawarte w powołanym wyżej wyroku WSA w Rzeszowie, badał czy dokonany podział nieruchomości ogranicza prawo własności właścicieli działek sąsiednich. W tym celu zlecił wykonanie map synchronizacyjnych nieruchomości oznaczonych jako działki nr 3399 (obecnie 3399/1 i 3399/2) i 3409, przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy którakolwiek z działek powstałych po podziale działki nr ewid. 3399 utraciła dostęp do drogi publicznej oraz podjął działania zmierzające do wykazania służebności przejazdu, przechodu, przegonu w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości powstałych po podziale działki. Ostatecznie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. SKO w [...], po rozpatrzeniu odwołania W. S. i B. S., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r. Nr [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Ł., obręb Miasto [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 3399 o powierzchni 0,3049 ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...] na działki nr 3399/1 o powierzchni 0,1338 ha i nr 3399/2 o powierzchni 0,171 ha.

Istotą stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji było to, że organy orzekające w nadzwyczajnym trybie (wznowienie postępowania) uznały, że W. S. i B. S. nie posiadają interesu prawnego – tym samym nie posiadają statusu strony w postępowaniu zakończonym opisaną powyżej decyzją ostateczną Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r., zatwierdzającej podział nieruchomości.

Natomiast w ocenie skarżących posiadają oni status strony postępowania podziałowego. Ich zdaniem dokonany podział nieruchomości nr ewid. 3399 ingeruje

w wykonywanie przez nich prawa własności, bowiem dostęp do powstałej w wyniku podziału nieruchomości odbywa się przez ich nieruchomość, poprzez ustanowioną

w tym celu służebność. Ta ingerencja przesądza ich przymiot jako strony postępowania.

W ocenie Sadu stanowisko organów wyrażone w kwestionowanych decyzjach zasługuje na aprobatę.

Wyjaśnienia wymaga, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (pozbawienie strony udziału w postępowaniu zwykłym) wymaga wykazania przez wnioskującego, że służył mu przymiot strony

w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu zwykłym. Zasadnicze zatem znaczenie, w przedmiotowej sprawie, miała kwestia ustalenia kręgu stron postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr 3399. Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, przy czym przez interes prawny, należy rozumieć interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu zaś interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym strona wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.

W przypadku postępowania podziałowego, przepisów regulujących zagadnienie stron postępowania należy poszukiwać w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015, poz. 782). W tej kwestii wypracowane zostało już jednolite stanowisko judykatury, na które powołano się w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia11 marca 2014 r., sygn. II SA/Rz 70/14 (co czyni zbędnym ponowne powtarzania poglądów tam przywołanych) i jedynie sygnalizacyjnie przypomnieć należy, że stroną postępowania o podział nieruchomości jest jej właściciel, a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe, jeśli wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. Interesu prawnego nie można zatem wyprowadzić ani z tytułu prawa własności czy użytkowania wieczystego sąsiednich działek, ani innych tytułów do nieruchomości (por: wyrok NSA z dnia 03.09.1999 r., II SA/Wr 933/98 niepubl.). Podkreślenia jednakże wymaga, że wyjątek od zasady, że stroną postepowania w przedmiocie podziału nieruchomości jest jej właściciel,

a także użytkownik wieczysty tej nieruchomości oraz osoby, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe, jest możliwy w sytuacji, gdy na skutek dokonanego podziału właściciele nieruchomości sąsiednich zostaliby pozbawieni dostępu do drogi publicznej, lub dokonany podział ingeruje swoim działaniem w prawa właścicieli gruntów sąsiednich.

Jak wynika z akt sprawy w wyniku podziału działki nr 3399 (będącej własnością Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Sadu Rejonowego w [...]) o powierzchni 0,3049 ha, objętej księgą wieczystą KW Nr [...] powstały działki nr 3399/1 o powierzchni 0,1338 ha i nr 3399/2 o powierzchni 0,171 ha (będące obecnie również własnością Skarbu Państwa). Nowo powstałe działki zachowały dostęp do drogi publicznej przez działkę nr 3409, będącą własnością W. S. i B. S. Nadto po podziale działki nr 3399, w celu zapewnienia dostępu do działki od strony ul. [...] została ustanowiona służebność aktem notarialnym. Służebność ta wiodła przez działkę nr 3399/1 a łączyła działkę nr 3399/2 z działką nr 3409. Przy odłączaniu działki nr 3399/2 przeniesiono do księgi wieczystej [...] prawo przejazdu i przechodu przez parcelę 363/4. Nadto z protokołu badania ksiąg wieczystych i mapy synchronizacyjnej wynika, że działka 3409 powstała z parcel 363/4 i 363/5 objęte Lwh [...]. Natomiast działka 3399 powstała z parcel 364/1 i 364/2 objęte Lwh [...] oraz parceli 363/3 objęte KW nr [...]. Na parceli 363/1, wchodzącej w skład działki 3409 ustanowiono prawo służebności przejazdu, przechodu i przegonu na rzecz parceli 364/1 i 364/2, wchodzących w skład działki 3399 (podzielonej na działki nr 3399/1 i 3399/2).

Za słuszne zatem należy uznać stanowisko organów, że stan prawny nieruchomości oznaczonych nr 3399/1 i 3399/2 nie uległ zmianie. Nadal są one własnością Skarbu Państwa. Nadto przed podziałem działka nr 3399 korzystała

z służebności przejazdu, przechodu i przegonu przez działkę nr 3409 (własności skarżących). Służebność ta wpisana była w KW [...] w systemie parcelowym o treści: prawo służebności przejazdu, przechodu przez parcelę 363/4 oraz prawo służebności okien i widoku oraz służebność gruntowa okien i widoku na parceli 363/7 na rzecz pgr 364/1, 364/2 odpowiadają w systemie działkowym: prawo przejścia, przejazdu działka nr 3409 na rzecz działki nr 3399 jako władnącej.

Prawdą jest, że w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca wskazał, że podział nieruchomości jest dopuszczalny tylko wówczas, gdy projektowane do wydzielenia działki gruntu będą miały dostęp do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Jeżeli natomiast nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem to uznaje się, że zapewnienie dostępu do drogi publicznej może polegać na ustanowieniu w przyszłości dla nowych działek odpowiednich służebności drogowych. Wówczas decyzja podziałowa, stosownie do art. 99 ustawy, winna zawierć zobowiązanie dla właściciela, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność drogowa. Nie ma wątpliwości, że chodzi tu o ustanowienie służebności zapewniającej dostęp do drogi publicznej nie na cudzym (sąsiednim) gruncie, lecz na gruncie wchodzącym w skład nieruchomości podlegającej podziałowi. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż w decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2012 r. wyraźnie wskazano, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność gruntowa, polegająca na prawie przejścia

i przejazdu pasem szerokości 5m wzdłuż wschodniej granicy nowej działki nr 3399/1 przy granicy z działką nr 3400/4 na rzecz działki nr 3399/2.

Z dokonanych przez organ ustaleń w trakcie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym z opracowanej przez geodetę A. B. mapy synchronizacyjnej wynika, że p.gr 363/4, 363/5 zmieniły oznaczenia na działkę nr 3409, p.gr 364/1, 364/2 oraz 363/3 zmieniły oznaczenia na działkę nr 3399 (ta zaś podzieliła się na działki 3399/1 i 3399/2), natomiast p.gr 363/7 i 364/5 zmieniły oznaczenie na działkę nr 3401. Natomiast przeniesienie służebności gruntowej z działki nr 3399 na działki 3399/1 i 3399/2 zostało dokonane na mocy aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wbrew zarzutom skargi Sąd stoi na stanowisku, że prawa właściciela nieruchomości władnącej w wyniku podziału (w niniejszej sprawie działka nr 3399/2

i 3399/1) pozostają tożsame z tymi sprzed podziału (przysługujące działce nr 3399). Słusznie zatem wskazało Kolegium, że jeżeli strona skarżąca kwestionuje zakres przeniesionej służebności, to kwestia ta podlega kognicji sądów powszechnych.

Analiza materiału zebranego w sprawie niniejszej nie daje jednakże żadnych podstaw do uznania, że organ dokonujący podziału nieruchomości (działki nr 3399) ingerował swoimi działaniami w wykonywanie przez skarżących prawa własności, tj. względem działki nr 3409. Podział ten nie miał żadnego wpływu na zakres praw im przysługujących.

Wspomniane przez skarżących działki nr 3399/1 i 3399/2 powstałe z podziału działki nr 3399 będącej własnością Skarbu Państwa posiadają dostęp do drogi publicznej, ul. [...] poprzez służebność polegającą na prawie przejazdu

i przechodu przez działkę nr 3409 na rzecz działki nr 3399 (sprzed podziału).

W wyniku podziału nieruchomości i utworzenia nowych działek nie doszło do naruszenia wykonywanego przez skarżących prawa własności a skoro tak to

w trafnej ocenie SKO – brak jest po ich stronie legitymacji przyznania im prawa do udziału w postepowaniu podziałowym nieruchomości sąsiedniej.

Raz jeszcze wypada podkreślić, że podział działki nr 3399 nastąpił w jej granicach ewidencyjnych a przeniesienie po podziale działki nr 399 na działki 3399/1 i 3399/2 służebności nie stworzyło nowej sytuacji prawnej, lecz stanowiło jedynie przeniesienie już istniejącego ograniczonego prawa rzeczowego. Zakres i sposób wykonywania ograniczonego prawa rzeczowego należy zaś do właściwości sądów powszechnych.

Próba wykazania przez skarżących, że istniejące służebności nie odpowiadają obecnemu podziałowi ewidencyjnemu, że ujawniona w księgach wieczystych służebność przejazdu i przechodu przez parcelę 363/4 na rzecz parceli 364/1 i 364/2 nie obejmuje swym zakresem obecnych działek, nie może odbywać się w toku postępowania o wznowienie postępowania podziałowego z powołaniem się na przesłankę braku udziału w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową.

Tym samym odmowa uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nie naruszyła prawa. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października z obrotu prawnego.

Dlatego na podstawie art. 151 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.