Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 341/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 30 c
journal: Dz.U. 2006 nr 227 poz 1658
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2010 roku E. w [...] złożyła w Ministerstwie Gospodarki – Departamencie Wdrażania Programów Operacyjnych w ramach Działania 4.5: "Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki", Poddziałania 4.5.2: "Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych" Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 wniosek o dofinansowanie nr [...] wraz z wymaganymi załącznikami. Wniosek ten dotyczył realizacji projektu pt.: "Budowa i wyposażenie Innowacyjnego Centrum Badań Produktów Zaawansowanych Technologicznie i Rynkowo".

Pismem z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] E. została poinformowana, iż ww. wniosek nie został zakwalifikowany do wsparcia finansowego w ramach Działania 4.5. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Według opinii ekspertów projekt ten nie spełnił wymogów merytorycznych obligatoryjnych w zakresie dwóch kryteriów :

- finansowych tj.: "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu) "

- innowacyjności projektu tj.: "Wskaźniki produktu i rezultatu są obiektywne i weryfikowalne, odzwierciedlają założone cele projektu, adekwatne dla danego rodzaju projektu ".

Co do kryterium finansowego eksperci oceniający projekt stwierdzili, iż projekt nie osiąga obligatoryjnych wskaźników finansowych w całym okresie trwałości projektu, tzn. wskaźnik zadłużenia przekracza próg 60% w latach 2013-2015, wskaźnik rentowności sprzedaży osiąga wartość ujemną w 2013 roku oraz wskaźnik ROA nie przekracza progu 5% wiatach 2013-2014. Wskazali, iż projekt spełnia zatem trzy z czterech obligatoryjnych wskaźników jedynie w 2015 roku, co nie stanowi przesłanki do uznania kryterium w zakresie obligatoryjnych wskaźników finansowych za spełnione.

Zwrócono również uwagę na kondycje finansową przedmiotowej spółki.

Podniesiono, iż będzie ona miała bardzo wysokie zadłużenie aż do 2015 r. a Wnioskodawca jest spółką celową powołaną do realizacji przedmiotowego projektu, nie osiąga przychodów z innych źródeł. Projekt ma zostać sfinansowany m.in. z pożyczki udzielanej przez głównego udziałowca tj. [...] opiera się na dwóch źródłach finansowania, tj. dofinansowaniu w ramach poddziałania 4.5.2 w kwocie 14 456 400 zł oraz na pożyczce od udziałowca w kwocie 14 938 280 zł. Wnioskodawca nie deklaruje własnych środków na przedmiotowy projekt.

Podniesiono również, iż wnioskodawca w latach 2011-2014 będzie posiadał ujemny kapitał własny. Wskazano, iż. ujemny kapitał jest symptomem zagrożenia kontynuacji działalności spółki. Gdy strata przewyższa sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest zobligowany do zwołania zgromadzenia wspólników w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki (zgodnie z art. 233 § 1 k.s.h.). Podniesiono, iż spółka powinna dysponować dodatnim kapitałem własnym w każdym z okresów, natomiast biorąc pod uwagę stabilność finansową, Wnioskodawca nie powinien dopuścić do powstania ujemnego kapitału własnego.

Podniesiono również, iż podmiot wysoko zadłużony narażony jest szczególnie na problemy finansowe w sytuacji, gdy koniunktura w branży osłabnie bądź pojawią się negatywne losowe wydarzenia.

Co do kryterium innowacyjności wskazano, iż wnioskodawca przedstawił w projekcie wskaźniki realizacji celów tj. liczba nabytych aktywów trwałych, liczba miejsc pracy, liczba miejsc pracy, w tym w dziale B+R, liczba nowych usług, utworzenie własnego działu B+R, wprowadzenie technologii środowiskowych, zmiana energochłonności, zmiana ilości zużycia wody, ograniczenie zużycia materiałów, liczba nowych projektów.

Stwierdzono, iż dwa z ww. wskaźników rezultatu, tj. zmiana ilości zużycia wody i ograniczenie zużycia materiałów odnoszą się do okresu wdrażania projektu i nie będą dotyczyły efektów wynikających z zakończenia projektu. Podkreślono, iż "rezultat należy rozumieć jako bezpośrednie (dotyczące Wnioskodawcy) oraz natychmiastowe (mierzone po zakończeniu realizacji projektu lub jego części) efekty wynikające z dostarczenia produktu. Wskazano, że rezultat informuje o zmianach, jakie nastąpiły u wnioskodawcy bezpośrednio po zakończeniu projektu. Wskaźniki rezultatu mogą być przedstawiane za okres nie wcześniejszy niż wskaźniki produktu, bowiem zawsze są ich wynikiem". Podniesiono, że wskaźniki rezultatu tj. zmiana ilości zużycia wody i ograniczenie zużycia materiałów, nie mogą być zakwalifikowane jako adekwatne dla danego rodzaju projektu.

Stwierdzono również, iż wskaźnik tj. liczba nowych projektów, budzi poważne zastrzeżenia co do jakości i zawartości projektów, jakie wnioskodawca planuje zrealizować zatrudniając jedynie 21 osób. Przedsiębiorca podał bowiem we wniosku, iż zamierza zrealizować w kolejnych latach następujące ilości nowych projektów: 2014 r. - 58, 2015 r. - 116, 2016 r. - 183, 2017 r. - 192. W końcowych latach trwałości projektu zrealizowany będzie praktycznie codziennie (w czasie dni roboczych) jeden projekt.

Zauważono również, iż w tabeli wskaźników rezultatów brakuje tak oczywistego wskaźnika dla tego rodzaju przedsięwzięcia, jakim jest - kwota przychodów ze sprzedaży wyników prac B+R.

Protest od pisma z dnia [...] października 2010 r. złożyła .E. w [...] wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia, ustalenie, że wniosek spełnia wszystkie obligatoryjne wymogi merytoryczne i o zakwalifikowanie wniosku do wsparcia w ramach działania 4.5 PO IG 2007-2013.

Zdaniem skarżącej spółki eksperci nie postąpili zgodnie z zapisami "Przewodnika, po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013" (zwanym dalej "Przewodnikiem"), gdzie dla pomiotów bez historii finansowej, a takim podmiotem jest E., przewidziano szczególną procedurę oceny (l.p. 4 Przewodnika) i ona miała zastosowanie w sprawie. Wskazano, iż z ww. procedury oceny projektów przedsiębiorstw bez historii finansowej wynika, że w ramach tej procedury normodawca nie przewidział dokonywania oceny w oparciu o wskaźniki, na które powołują się eksperci. Podkreślono, że bezpodstawność stosowania wskazanych wskaźników do wnioskodawcy wynika wprost z przytoczonej wyżej szczególnej procedury oceny projektu, gdzie zostało wskazane, że "Oceny dokonuje się na podstawie założeń i projekcji w biznes planie i modelu finansowym".

Zdaniem skarżącej spółki w roku 2015 osiągnie ona wymagane wskaźniki finansowe dla trzech z czterech ocenianych wskaźników co jej zdaniem stanowi to przesłankę do uznania kryterium w zakresie obligatoryjnych wskaźników finansowych za spełnione.

Skarżąca spółka podniosła, iż dojście przez organ do konkluzji, iż nie spełnia ona kryterium finansowego dokonane zostało z naruszeniem postanowień ,,Przewodnika".

Wynika to z tego, iż organ badając poszczególne wskaźniki powinien brać pod uwagę rodzaj przedsiębiorstwa i jego branże.

Nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu co do jej kondycji finansowej, i wskazała na planowane zwiększenie kapitału zakładowego spółki. Podniesiono również, iż dokonano błędnej interpretacji art. 233 § 1 k.s.h.

Odnosząc się do uwag co do innowacyjności projektu ww. spółka podniosła, że zmniejszenie ilości wody będzie następować od roku 2013, natomiast ograniczenie zużycia materiałów budowlanych następować będzie w latach 2011-2012 co jest związane z logika cyklu budowlanego. Podniesiono, iż nie można było wykazać tych elementów po okresie realizacji cyklu budowlanego - bowiem w ramach procesu inwestycyjnego wprowadzone będą technologie, systemy i rozwiązania organizacyjne istotnie zmniejszające użycie materiałów w porównaniu do tradycyjnego procesu budowlanego.

Wskazano, iż ww. technologie, systemy i rozwiązania organizacyjne będą wpływały na oddziaływanie pro-środowiskowe projektu.

Skarżąca spółka oświadczyła, że personel 21 osób jest w pełni wystarczający dla prawidłowego (zarówno pod względem jakości i zawartości projektów) zrealizowania zamierzonych działań. Wskazała, że obok stałego personelu badawczego zatrudnieni będą pracownicy zadaniowi (na podstawie umów cywilno-prawnych i zleceń komercyjnych). Ponadto, przewiduje się inne formy outsourcingu osób i usług.

Ustosunkowując się natomiast do kolejnego zarzutu odnośnie braku wskaźnika przychodów z działalności B+R, skarżąca spółka wskazała, że zarzut taki nie został wskazany w ocenie formalnej. Ponadto, wykazywanie tego wskaźnika w projekcie poświęconym działalności B+R, której celem jest utworzenie Centrum Badawczo-Rozwojowego i prowadzenie usług badawczo-rozwojowych (zakładka modelu finansowego: Model sprzedaży), jest zarzutem ze wszech miar nielogicznym i bezzasadnym.

Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. znak; [...] Minister Gospodarki poinformował E. w [...], iż protest został uznany za niezasadny.

Odnosząc się do zarzutu nie zastosowania ,,szczególnej" procedury oceny projektu Minister Gospodarki wskazał, iż taka nie istnieje, a powoływanie się na nią przez skarżącą spółkę wynika z błędnej interpretacji przepisów. Minister podkreślił, iż jest ona identyczna dla wszystkich podmiotów.

Organ podniósł, iż twierdzenie o szczególności podmiotów bez historii finansowej w stosunku do podmiotów z historią, a tym samym przeprowadzanie częściowej oceny bez analizy wskaźnikowej jest nieuzasadnione i niedopuszczalne, ponieważ oznaczałoby faworyzowanie tych pierwszych, a w konsekwencji nierówne traktowanie podmiotów ubiegających się o wsparcie finansowe.

Co do kwestii zwiększenia kapitału zakładowego spółki organ podniósł, iż informacje o tym zostały dopiero dołączone w proteście, a ww. spółka nie uwzględniła go w palnie finansowym dołączonym do wniosku. Z tego względu nie uwzględniono tej kwestii zaskarżonej informacji. Organ nie zgodzili się również z zarzutem błędnej interpretacji art. 233 § 1 k.s.h.

Minister podzielił stanowisko skarżącej spółki dotyczące etapu oceny danych zawartych w punkcie 11 Biznes planu - "Skwantyfikowane wskaźniki realizacji celów projektu". Organ stwierdził, iż oceniający na etapie oceny formalnej powinni zwrócić uwagę, iż wnioskodawca nie zrobił tego zgodnie z instrukcją i zwrócić się do niego w celu poprawienia ww. błędu.

Minister stwierdził również, że oceniający niesłusznie wskazali, iż wskaźniki rezultatu nie mogą być wykazywane w trakcie realizacji projektu, ale mają być jego efektem (rezultatem).

Organ podkreślił , iż w przypadku dwóch wskaźników rezultatu: "Zmiana ilości zużycia wody" oraz "Ograniczenie zużycia materiałów" powyższa nieprawidłowość na etapie oceny formalnej nie miała wpływu na wynik oceny merytorycznej, gdyż jak wynika bowiem z treści protestu: ,,(...)Wnioskodawca nie mógł wykazać tych elementów po okresie realizacji cyklu budowlanego - w ramach bowiem procesu inwestycyjnego wprowadzone będą technologie, systemy i rozwiązania organizacyjne istotnie zmniejszające użycie materiałów w porównaniu do tradycyjnego procesu budowlanego(...) " wskaźniki te odnoszą się do realizacji procesu budowlanego budynku, w którym ma powstać centrum B+R, co w przypadku projektu, którego głównym celem jest realizacja centrum badawczo-rozwojowego jest nieadekwatne dla tego typu przedsięwzięcia. Dodatkową wskazówką na to, iż wskaźniki te dotyczą realizacji procesu budowlanego są opisy zawarte w kolumnie "Metodologia wyliczenia wskaźnika" tabeli w punkcie 11 Biznes planu, które odnoszą się do ,,(...)różnicy przyjętych ilości materiałów i wody potrzebnej do ich wytworzenia/wykorzystania w technologii tradycyjnej w stosunku do technologii nowoczesnych" przy budowie stropów oraz ścian.

Minister Gospodarki odnosząc się do argumentacji dot. wskaźnika przychodów z działalności B+R stwierdził, że wskaźnik wielkości przychodów ze sprzedaży wyników prac badawczych jest jednym z podstawowych wskaźników pozwalających ocenić efektywność projektów tego typu, zwłaszcza, że jednym z celów projektu jest cyt.,.prowadzenie i komercjalizacja badań i prac rozwojowych w zakresie technologii TT, tworzyw sztucznych i designu (wzornictwa przemysłowego) ". Podkreślił, iż podstawowym celem komercjalizacji jest osiąganie wyników finansowych, które powinny być odzwierciedlone we wskaźnikach rezultatu projektu.

Wskazał, że w odniesieniu do wskaźnika "Liczba nowych projektów B+R prowadzonych przez wsparte przedsiębiorstwo" podzielił wątpliwość oceniających co do jakości powstających w takim tempie (w dwóch ostatnich latach trwałości projektu - niemal 1 dziennie) projektów badawczo-rozwojowych.

Zdaniem organu liczba planowanych do zrealizowania prac badawczo-rozwojowych została słusznie uznana za wątpliwą i nieadekwatną do rodzaju i zakresu projektu. Wynika to ze względu na rodzaj prowadzonych prac badawczych jak np.: opracowanie prototypu nowego produktu, testy marketingowe, tworzenie dokumentacji produktów i procesów, prowadzonych w szeroko zdefiniowanym zakresie branż tj. technologii TT, przetwórstwa chemicznego i zintegrowanego projektowania wyrobów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] złożyła E. w [...].

Skarżąca spółka zarzuciła ww. pismu naruszenie:

1. art. 26 ust. 1 pkt 3 i 4 w zw. z ust 2 ustawy, poprzez określenie i zastosowanie w niniejszej sprawie reguł oceny projektu, które nie spełniają wymogu przejrzystości i zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu;

2. art. 31 ust. 1 ustawy, poprzez dokonanie przez organ oceny projektu w sposób nierzetelny i z naruszeniem postanowień Przewodnika, po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 (zwanym dalej "Przewodnikiem'')

3. art. 2 i 7 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy poprzez uznanie, że ocena wniosku o dofinansowanie skarżącej dokonana w oparciu o procedurę ogólną oceny projektu w zakresie spełnienia kryterium merytorycznego obligatoryjnego "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu)" odpowiada prawu; to z kolei zdeterminowało następujące, dalsze naruszenia przepisów prawa w postaci:

a) dokonanie oceny wniosku o dofinansowanie skarżącej w oparciu o postanowienia Przewodnika formułującego przesłanki osiągnięcia wskaźników w sposób nieprecyzyjny, co w konsekwencji oznacza wydanie przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o przepis prawa sformułowany przez normodawcę (Instytucję Zarządzającą i Komitet Monitorujący) w sposób niejasny, zatem naruszający przepis art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy, w którym ustawodawca wymaga określenia i zastosowania przez normodawcę kryteriów oceny projektów w sposób zapewniający przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów;

b) niezastosowanie przez organ wyjątku od reguły, iż aby kryterium "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np. promesa kredytowa) potwierdzają zdolność wnioskodawcy do sfinansowania projektu) " zostało uznane za spełnione, co do zasady, określone w Przewodniku wartości graniczne wskaźników muszą być osiągnięte w okresie trwałości projektu dla co najmniej trzech z tych wskaźników, mimo że skarżąca spółka wyczerpała w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki zastosowania przez organ wskazanych w Przewodniku przesłanek zastosowania tego wyjątku (rodzaj przedsiębiorstwa skarżącej i branża, w której ona działa); poprzez co zaskarżony organ dopuścił się przekroczenia swobody oceny w ramach przyznanego mu przez ustawodawcę uznania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości stanowisko i ocenę projektu zaprezentowaną w zaskarżonym piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm.) /zwanej dalej: "p.p.s.a."/, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministerstwa Gospodarki, na które skarga została wniesiona w trybie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U Nr 84 z 2009 r. poz. 712 ze zm. ) – dalej zwaną u.z.p.p.r. Dodać należy, iż art. 37 u.z.p.p.r. stanowi, że do postępowania w zakresie ubiegania się oraz udzielania dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Niemniej, w art. 30b uz.p.p.r. ustawodawca nakłada na Instytucję zarządzającą obowiązek ustanowienia, w systemie realizacji danego programu operacyjnego, procedury odwoławczej (terminu, trybu i warunków) i zakreśla ogólne ramy takiej procedury.

Poddając rozstrzygnięcia Instytucji zarządzającej lub Instytucji pośredniczącej (której powierzono określone zadania) kontroli sądowej, ustawodawca w art. 30c i 30d ustanowił również szczegółowy tryb wnoszenia i rozpoznawania skarg, odbiegający od ogólnego modelu, wskazując w art. 30e zakres stosowania przepisów p.p.s.a. Zaskarżone negatywne oceny projektów nakazuje traktować jak akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Sąd może uwzględnić skargę, jeżeli stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.

Rozpoznając niniejszą sprawę na podstawie ww. przepisów prawa Sąd nie stwierdził aby zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi.

Wniosek o dofinansowanie został zgłoszony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 -2013, zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1 października 2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z dnia 30 października 2007 r. W ramach tego Programu określono 9 Priorytetów, skarżący aplikowali o finansowanie z 4 Osi priorytetowej - Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, Działanie 4.5 "Wsparcie inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki", Poddziałanie 4.5.2. "Wsparcie inwestycji w sektorze usług nowoczesnych" Podstawowym aktem prawnym regulującym udzielanie wsparcia w ramach tego działania – oprócz oczywiście aktów fundamentalnych tj. wspomnianej wyżej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka ,2007-2013 zatwierdzonego decyzją Komisji Europejskiej z dnia 1.10.2007 r. oraz uchwałą Rady Ministrów z 30.10.2007 r. – jest rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 08 lutego 2009 roku w sprawie udzielania pomocy finansowej dla inwestycji o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. nr 75,poz. 638 z późn. zm. ).

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia pomoc może być udzielana przedsiębiorcom, którzy realizują inwestycje o dużym znaczeniu dla gospodarki. W ust 2 pkt 2 wymienione są inwestycje o dużym znaczeniu dla gospodarki w ramach poddziałania 4.5.2 i są to inwestycje w sektorze usług nowoczesnych, inwestycje typu:

a) centrum usług wspólnych - wewnętrzna lub zewnętrzna jednostka przedsiębiorstwa przejmująca od podmiotów część zadań lub procesów z zakresu finansów, księgowości, zarządzania zasobami ludzkimi, administracji, logistyki, zaplecza bankowego i ubezpieczeniowego (back-office), badań rynkowych, wsparcia technologii informacyjnych i komunikacyjnych (IT), co przyczyni się do optymalizacji (redukcji) kosztów i poprawy jakości danej usługi tych podmiotów,

b) centrum IT - zajmujące się rozwojem oprogramowania, testowaniem i zarządzaniem aplikacjami, zarządzaniem bazami danych, projektowaniem i wdrażaniem sieci, optymalizacją produktu oraz wspieraniem działań innowacyjnych

- w związku z realizacją których zostanie utworzonych nie mniej niż 100 nowych miejsc pracy,

c) centrum badawczo-rozwojowe - jednostka organizacyjna lub wyodrębniona organizacyjnie jednostka rozpoczynająca lub rozwijająca działalność, której głównym zadaniem jest prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w wydzielonych i przystosowanych do tego typu działalności pomieszczeniach przy wykorzystaniu infrastruktury technicznej oraz wykwalifikowanej kadry, jeżeli w związku z realizacją inwestycji utworzonych zostanie co najmniej 10 nowych miejsc pracy dla personelu zaangażowanego w działalność badawczo-rozwojową (B+R), a koszty kwalifikujące się do objęcia pomocą na inwestycje, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 1, są większe niż 2 mln PLN.

Badając czy projekt mieści się w granicach wyznaczonych powyższymi uregulowaniami należy na wstępie przypomnieć, że badaniu przez ekspertów mogą podlegać wyłącznie informacje zawarte we wniosku. Pogląd ten, stosowany w praktyce instytucji wdrażających, pośredniczących itd., znalazł aprobatę w sądownictwie administracyjnym.

W ocenie Sądu Instytucja Wdrażająca w sposób prawidłowy przyjęła że projekt nie spełnia także kryterium finansowego, co oznacza że w sposób prawidłowy zinterpretowała zapisy "Przewodnika po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach PO IG 2007-2013", i przyjęła, że aby kryterium zostało uznane za spełnione, przyjęte dla wskazanych wskaźników (płynność bieżąca, rentowność, wykorzystanie funduszy obcych - wskaźnik zadłużenia, zwrot na aktywach ROA) wartości graniczne muszą być osiągnięte w okresie trwałości projektu dla co najmniej trzech z wyżej wymienionych wskaźników. Oznacza to, że w ciągu trzech lat okresu trwałości projektu wymóg ten musi być spełniony w każdym roku. Brak jest podstaw do rozumienia tego wymogu w sposób zaprezentowany przez Skarżącego.

W ocenie Sądu z analizowanego zapisu wprost wynika obowiązek zachowania tych parametrów finansowych w ciągu całego okresu trwałości projektu. Nie ma żadnych powodów, aby Spółka musiała spełniać ten wymóg dopiero w ostatnim roku trwałości projektu, skoro spełnienie powyższych wymogów, na co słusznie zwraca uwagę Instytucja Wdrażająca, ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa finansowego inwestycji. Konieczność zachowania co najmniej trzech spośród czterech wskaźników finansowych ogranicza do minimum ryzyko popadnięcia beneficjenta w stan upadłości, spowodowany bądź to nadmiernym zadłużeniem bądź utratą zdolności do regulowania bieżących zobowiązań.

Sąd podziela pogląd Ministra Gospodarki, iż nie istnieje szczególna procedura oceny kryterium dla projektów przedsiębiorstw bez historii finansowej.

Należy wskazać, iż w Przewodniku brak jest wyszczególnienia procedury szczególnej dotyczącej oceny tego kryterium. Twierdzenie skarżącej spółki, iż fakt dodatkowego uregulowania dotyczącego przedsiębiorstw bez historii finansowej oznaczał zakaz stosowania innych środków oceny zawartych w opisie kryterium - jest błędne zdaniem Sądu.

To wyszczególnienie przedsiębiorstw bez historii finansowej oznacza jedynie, że należy stosować wszystkie przesłanki zawarte w opisie, a w zakresie ww. przedsiębiorstw również te określone w dalszej części Opisu tj. Ocena projektów przedsiębiorstw bez historii finansowej. Natomiast te dodatkowe środki oceny należy stosować jako uzupełniające, a nie jako całkowicie samodzielne.

Należy stwierdzić, iż celem założonym w opisie jest ocena, czy Wnioskodawca potwierdził swoją zdolność finansową do zrealizowania inwestycji zgodnie z zakładanym harmonogramem. Dokonać tego można jedynie poprzez uwzględnienie wszystkich przesłanek zawartych w Opisie z uwzględnieniem odmienności przedsiębiorstw bez historii finansowej.

Należy również się zgodzić z poglądem ww. organu, że występowanie podmiotów bez historii finansowej, ubiegających się o dofinansowanie realizowanych projektów w poddziałaniu 4.5.2 PO IG nie jest niczym wyjątkowym i nie jest przesłanka do ich szczególnego traktowania. Przepisy Przewodnika nie przewidują szczególnej procedury oceniania podmiotów gospodarczych bez historii finansowej.

Ocena takich podmiotów jest dokonywana na podstawie założeń i projekcji (źródła finansowania, harmonogram realizacji) w Biznes Planie i ich zgodności ze strukturą finansowania podaną w Modelu Finansowym. Z przewodnika wynika, iż dalszą częścią oceny jest między innymi analiza możliwości realizacji projektu od momentu osiągnięcia pierwszych przychodów, przeprowadzana na podstawie osiąganych przez Wnioskodawcę wskaźników. W związku z tym należy podnieść, iż przeprowadzanie częściowej oceny jest nieuzasadnione i niedopuszczalne, ponieważ oznaczałoby faworyzowanie przedsiębiorstw bez historii finansowej, a w konsekwencji nierówne traktowanie podmiotów ubiegających się o wsparcie finansowe.

Błędne jest więc twierdzenie skarżącego, iż dochodzi zatem w ten sposób do nieuprawnionego pogorszenia sytuacji prawnej podmiotów bez historii finansowej w stosunku do podmiotów nie posiadających tej cechy.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu, tj. naruszenia postanowienia Przewodnika brzmiącego, cyt.: "jednakże w uzasadnionych przypadkach, w sytuacji nie osiągnięcia zadanej wartości wskaźnika, oceniający - ekspert ds. oceny finansowej, na podstawie przeprowadzonej analizy z punktu widzenia rodzaju przedsiębiorstwa i branży, może podjąć decyzję o tym, że kryterium finansowe jest spełnione", należy się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż nie znajduje on uzasadnienia.

Należy zauważyć, iż bardzo istotnym aspektem jest bezpieczeństwo finansowe realizowanego przedsięwzięcia, a tym samym środków publicznych angażowanych w projekt.

Ponieważ skarżąca spółka nie osiąga wymaganych wartości wskaźników oraz zdecydowanie przekracza w prognozie dopuszczalne normy zadłużenia zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił kryterium finansowe.

Organ wykorzystuje w Modelu Finansowym wskaźniki, które są powszechnie stosowane w ocenie kondycji finansowej spółek oraz ich zdolności do finansowania projektów. Ten Model daje skarżącemu możliwość zaplanowania prawidłowej projekcji finansowej, odpowiedniej dla spełnienia warunków granicznych określonych w Przewodniku, a jak wynika z dokumentacji w przedsięwzięciu zgłoszonym do dofinansowania ewidentnie występuje zbyt niski, w stosunku do wartości projektu udział kapitału własnego.

Z tych względów zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił, że projekt nie spełnia kryterium merytorycznego "Informacje zawarte we wniosku lub załączone dokumenty (np.: promesa kredytowa) potwierdzają zdolność Wnioskodawcy do zrealizowania projektu".

Odnosząc się do oceny kryterium pn.: Wskaźniki produktu i rezultatu są obiektywnie weryfikowalne, odzwierciedlają założone cele projektu, adekwatne dla danego rodzaju projektu, również" należy stwierdzić, iż organ słusznie uznał je za nie spełnione.

Nieuzasadniony jest zarzut skarżącej spółki, jakoby eksperci oceniający wniosek nie posiadali niezbędnej wiedzy fachowej i umiejętności z dziedzin objętych przedmiotowym programem. Zgodnie z przepisem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Eksperci zostali wyłonieni z godnie z wymogami ww. przepisu, a ich weryfikacja ich wiedzy fachowej i umiejętności została przeprowadzona na etapie wyboru.

W ocenie przedmiotowego kryterium nie ma wewnętrznej sprzeczności. Z faktu, że w rozstrzygnięciu z dnia 24 stycznia 2011 r. podzielono stanowisko skarżącego dotyczące błędnego przyjęcia przez IW, że wskaźniki rezultatu nie mogą być wykazywane w trakcie realizacji projektu, ale mają być jego efektem (rezultatem) nie wynika, że powyższe kryterium zostało spełnione.

Należy zgodzić się z twierdzeniem organu, iż w przypadku dwóch wskaźników rezultatu: "Zmiana ilości zużycia wody" oraz "Ograniczenie zużycia materiałów" powyższa nieprawidłowość na etapie oceny formalnej nie miała wpływu, na wynik oceny merytorycznej. Ponieważ wskaźniki te odnoszą się do realizacji procesu budowlanego budynku, w którym ma powstać centrum B+R, co w przypadku projektu, którego głównym celem jest realizacja centrum badawczo-rozwojowego jest nieadekwatne dla tego typu przedsięwzięcia.

Na negatywnej ocenie ww. kryterium zaważyły brak wskaźnika przychodów i wskaźnika "Liczba nowych projektów B+R prowadzonych przez wsparte przedsiębiorstwo".

Jak słusznie zauważył organ wskaźnik wielkości przychodów ze sprzedaży wyników prac badawczych jest jednym z podstawowych wskaźników pozwalających ocenić efektywność projektów tego typu, zwłaszcza, że jednym z celów projektu jest cyt. "prowadzenie i komercjalizacja badań i prac rozwojowych w zakresie technologii IT, tworzyw sztucznych i designu (wzornictwa przemysłowego)". Należy stwierdzić, iż podstawowym celem komercjalizacji jest osiąganie wyników finansowych, które powinny być odzwierciedlone we wskaźnikach rezultatu projektu.

Sąd zgadza się ze wątpliwościami organu co do jakości powstających w szybkim tempie (w dwóch ostatnich latach trwałości projektu - niemal 1 dziennie) projektów badawczo-rozwojowych. Taka liczba zrealizowanych prac badawczo-rozwojowych słusznie została uznana za wątpliwą i nieadekwatną do rodzaju i zakresu projektu.

Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie odwołania zawarte w piśmie organu z [...] stycznia 2011 r. wydane zostało w sposób prawidłowy, a w związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W ocenie Sądu cały przebieg merytorycznej oceny wniosku był przeprowadzony prawidłowo, na każdym etapie wniosek był poddawany ocenie ekspertów, a oceny te były jasno i wystarczająco obszernie uzasadnione.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Instytucji Wdrażającej – Ministra Gospodarki i na zasadzie przepisu art. 30c ust. 3 pkt 2) ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz. 1658 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.