Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1926/00
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2001-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 czerwca 1984 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Jeżeli uprawnienie do przebywania w lokalu nie zostanie wyraźnie i jednoznacznie zakwestionowane przez osobę uprawnioną do potwierdzenia tego rodzaju prawa, to mimo opuszczenia lokalu nie można mówić o utracie uprawnień do przebywania w nim w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./.

TEZY

Jeżeli uprawnienie do przebywania w lokalu nie zostanie wyraźnie i jednoznacznie zakwestionowane przez osobę uprawnioną do potwierdzenia tego rodzaju prawa, to mimo opuszczenia lokalu nie można mówić o utracie uprawnień do przebywania w nim w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mariusza K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 14 lipca 2000 r. (...) w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lipca 2000 r. (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania Mariusza K. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 6 czerwca 2000 r. (...) orzekającej o wymeldowaniu Mariusza K. z pobytu stałego w lokalu przy ul. O. 154/5 we W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, iż wnioskiem z dnia 30 maja 2000 r. Krystyna K.-K. wystąpiła o wymeldowanie jej syna Mariusza K. z mieszkania przy ul. O. 154/5, bowiem - według wnioskodawczyni - mieszka on z żoną w lokalu przy ul. O. 97/4 we W.

W postępowaniu wyjaśniającym przesłuchano do protokołu wnioskodawczynię, która oświadczyła, że jest najemcą zajmowanego lokalu i okazała umowę najmu zawartą z Dyrektorem Gospodarki Komunalnej W.-P.P. w dniu 24 kwietnia 1995 r. (...). Zeznała, że syn wyprowadził się w listopadzie 1999 r. do wynajętego mieszkania przy ul. O. 97/4. Przesłuchany w dniu 5 czerwca 2000 r. Mariusz K. oświadczył natomiast, że ojczym /Jerzy K./ i matka zmusili go do opuszczenia mieszkania. W listopadzie 1999 r., aby nie pogłębiać konfliktu i dla dobra swego małżeństwa, wyprowadził się do wziętego w najem mieszkania, przy ul. O. 97/4.

Organ pierwszej instancji uznał, że opuszczenie przez Mariusza K. mieszkania jego matki, do przebywania w którym miał uprawnienia pochodne z woli najemcy, skutkuje utratą tego uprawnienia oraz, że spełnione są łącznie przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu przewidziane w części pierwszej art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odwołując się od tej decyzji Mariusz K. nie zgodził się z wymeldowaniem go z lokalu matki. Podniósł, że nie dano mu czasu, aby mógł wykazać przesłanki jego przymusowego opuszczenia rodzinnego domu i na zebranie zeznań świadków, opinii Rady Osiedla O.-R. i mieszkańców O. oraz na pójście do swego adwokata. Zarzucił, że nie dano mu swobody wypowiedzi przy przesłuchaniu w organie pierwszej instancji, ani nie powiedziano mu, że zostanie wydana decyzja korzystna dla matki. Zauważył, że wprowadzono go w błąd, nie dano czasu do obrony jego punktu widzenia sprawy, a urzędnika powinny interesować także trudne sprawy rodzinne.

W piśmie z dnia 7 czerwca 2000 r. uzupełniającym odwołanie strona poruszyła inną sprawę - braku zgody matki i ojczyma na zameldowanie w mieszkaniu przy ul. O. 154/5 jego żony Izabeli K., która w tym mieszkaniu przebywała od 19 grudnia 1998 r., będąc wciąż zameldowaną na stały pobyt w G. przy Al. W. 48/13. Wniósł więc o "zweryfikowanie meldunku żony", tzn. wymeldowanie jej z pobytu stałego w Głogowie i zameldowanie w lokalu przy ul. O. 154/5 we W.

W kolejnym piśmie wniesionym 12 czerwca 2000 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Mariusz K. oświadczył, że nigdy nie miał zamiaru opuszczenia mieszkania przy ul. O. 154/5, o czym świadczą pozostawione tam jego dokumenty. Podnosi, że nigdy nie utracił uprawnień do przebywania w rodzinnym domu, ponieważ z pomocą matki wziął w najem lokal na czas określony, a poza tym później przebywał w lokalu przy ul. O. 154/5, odwiedzając matkę 2-3 razy w tygodniu. Stosunki z matką były znowu dobre i nie było sensu wymeldowania się z pobytu stałego. Stosunki pogorszyły się, gdy - jak sądzi - upłynął ustawowy termin 6 miesięcy, kiedy można osobę wymeldować w nieznane. Uważa, że nie są spełnione przesłanki wydania decyzji o wymeldowaniu go z mieszkania matki.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, podnosząc, że nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji.

W czasie gdy, 30 maja 2000 r., wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek Krystyny K.-K. o wymeldowanie jej syna z pobytu stałego w lokalu przy ul. O. 154/5, ten wyprowadził się z tego lokalu i mieszkał już niespełna siedem miesięcy, wraz z żoną, w najętym od Włodzimierza i Jacka B., na czas od 6 listopada 1999 r. do 6 maja 2001 r. lokalu przy ul. O. 97/4. Okoliczności te, a także przyznanie przy przesłuchaniu w dniu 5 czerwca 2000 r., że opuścili to mieszkanie, aby nie pogłębiać konfliktu i dla dobra małżeństwa, świadczą niewątpliwie o opuszczeniu z własnej woli mieszkania matki.

Matka odwołującego się jest najemcą lokalu, którego użyczała odwołującemu się i jego żonie, lecz - jak twierdzi w skierowanym do Kolegium piśmie z dnia 26 czerwca 2000 r. - stosunek prawny użyczenia zerwała. Z opuszczeniem lokalu, które nastąpiło na żądanie matki i ojczyma, jest związana utrata uprawnienia pochodnego z woli najemców do stałego przebywania, czyli zamieszkiwania w tym lokalu. Czym innym jest krótkotrwałe przebywanie w formie odwiedzin lub gościny, nie podlegające rejestracji według ustawy o ewidencji ludności.

Ponieważ miejsce pobytu Mariusza K. było i jest znane, decyzja mogła być wydana w razie ustalenia, że utracił on uprawnienie do przebywania w mieszkaniu matki i bez wymeldowania się opuścił dotychczasowego miejsce pobytu stałego, jak przewiduje art. 15 ust. 2 /w części pierwszej/ ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ustaliwszy istnienie tych przesłanek, organ pierwszej instancji był obowiązany wydać - na wniosek Krystyny K.-K. - decyzję o wymeldowaniu syna z mieszkania przy ul. O. 154/5. W tej sytuacji brak podstaw do zarzucenia postępowaniu organu pierwszej instancji lub zaskarżonej decyzji jakichkolwiek wad prawnych. Nie ma przy tym podstaw do uwzględnienia żądań zgłoszonych przez odwołującego się w odwołaniu i późniejszych pismach.

Podkreślono, iż bez znaczenia dla sprawy wymeldowania są konfliktowe sytuacje lub stosunki, jakie istniały między Krystyną K.-K. i jej mężem Jerzym K. a Izabellą K. i Mariuszem K., które motywowały rozwiązanie stosunku użyczenia mieszkania przez najemców i motywowały akt woli Mariusza K. o wyprowadzeniu się z mieszkania przy ul. O. 154/5. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie stawia warunku dobrowolności opuszczenia lokalu w sposób wyraźny. Dobrowolność bywa opacznie rozumiana jako swobodne podejmowanie decyzji, niezależne od wszelkich uwarunkowań, żądań drugiej strony stosunku prawnego lub jego rozwiązania, bądź konieczności życiowych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło wyłącznie odwołanie od decyzji o wymeldowaniu Mariusza K., a nie rozstrzygnęło, bo nie było właściwe do rozstrzygania innych spraw w tym postępowaniu. Wymeldowania się z pobytu stałego w G., jak konkludowano, musi Izabella K. dokonać sama /ewentualnie przez pełnomocników/. Zameldowanie się ponownie Mariusza K. w lokalu, którego matka jest najemcą, lub/i zameldowanie się tam Izabelli K. byłoby możliwe tylko w razie udostępnienia im przez najemcę lokalu /jego części/ oraz przy zamieszkaniu w tym lokalu.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Mariusz K., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem /art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych/.

Skarżący kwestionując wydaną w sprawie decyzję wyjaśnił, że matka strony w związku ze złożeniem wniosku o wykup mieszkania przy ul. O. 154/5 we W. wystąpiła o jego wymeldowanie i nie podała innych powodów przemawiających za wymeldowaniem ww. z pobytu stałego. Skarżący został wymeldowany, jak zaznaczył, więc na podstawie kłamliwych zeznań, iż on i jego żona Izabella opuścili dobrowolnie miejsce pobytu stałego.

Opisując stosunku rodzinne panujące w mieszkaniu przy ul. O. skarżący przyznał, że działania jego matki w kierunku wymeldowania go - jej rodzonego syna, który zawsze z nią mieszkał, którym się zajmowała i żywiła - nie ma według niego racjonalnego wytłumaczenia, jak tylko choroba psychiczna.

Dodatkowo Mariusz K. zaznaczył, że zaskarżona decyzja Kolegium zawiera błędy pisarskie i interpretacyjne, co wskazuje na biurokratyczne i niestaranne załatwienie sprawy.

Pracownik organu I instancji przesłuchujący skarżącego od razu podczas tej czynności poinformował skarżącego, iż zostanie wydana decyzja korzystna dla jego mamy, ale dał jeszcze okres 2 miesięcy skarżącemu na doręczenie dokumentów. Decyzję taką jednak wydano na następny dzień po przesłuchaniu strony, a doręczono 12 czerwca 2000 r. za pośrednictwem poczty. Takie postępowanie świadczy zdaniem skarżącego o niezgodnym z prawem postępowaniu przed organem I instancji.

Skarżący następnie podkreślił, iż wskazywał w odwołaniu, iż opuszczenie mieszkania przy ul. O. nie nastąpiło w sposób dobrowolny, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło żadnych działań, aby sprawdzić okoliczności i fakty istotne dla sprawy. W zaskarżonej decyzji przyjęto, iż przedmiotowe opuszczenie było dobrowolne - skoro wnioskodawczyni tak twierdzi. Tym samym organ odwoławczy według skarżącego "przypuszcza" - "domyśla się", lecz nie opiera się na faktach. Dlatego też skarżący o sprawdzenie tych faktów zwraca się do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy stwierdza, iż wie, że matka strony uniemożliwia mu zamieszkiwanie pod adresem stałego pobytu, nie otwiera drzwi, nie chce oddać zabranych kluczy, ani wydać rzeczy strony, a mimo to uważa, że jest to działanie zgodne z prawem a nawet stwierdza, iż to, że skarżący nie może mieszkać w swoim domu jest bez znaczenia.

Skarżący ponadto zakwestionował fakt, iż w zaskarżonej decyzji sprowadzono go do roli podnajemcy, gdy tymczasem, jak zaznaczył, w chwili przydzielania matce mieszkania fakt posiadania przez nią dziecka był jednym z warunków przydzielenia tego lokalu.

Strona przeciwna odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./ zwanej w dalszej części tego uzasadnienia "ustawą".

Stosownie do art. 4 pkt 1 i 2 ustawy obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego bądź na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego przy czym regułą jest, iż czynności meldunkowych dokonuje się na podstawie oświadczenia woli /zgłoszenia/ osoby, której postępowanie dotyczy wedle miejsca jej przebywania.

Od powyższej reguły ustawodawca wprowadził wyjątki określone w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania opuściła dotychczasowa miejsce pobytu stałego albo osoba ta, bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

Powyższy przepis wyczerpująco wyznacza sytuacje, w których dopuszczalne jest wymeldowanie określonej osoby z pobytu stałego bez jej oświadczenia woli. Z tego względu, jak przyjęto w judykaturze, musi być interpretowany ściśle, jako rozwiązanie prawne o charakterze wyjątkowym, stanowiące odstępstwo od ogólnej reguły działania organów prowadzących ewidencję ludności wyłącznie na wniosek osób wykonujących własny obowiązek meldunkowy. Niewątpliwe muszą być również ustalenia powołane jako faktyczna podstawa rozstrzygnięć tej treści.

Przesłanki wymeldowania wymienione w obu stanach faktyczno-prawnych art. 15 ust. 2 ustawy muszą być spełnione łącznie by możliwe było podjęcie decyzji na podstawie cytowanego przepisu o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego.

Fakt, iż organom orzekającym miejsce pobytu skarżącego było znane wykluczał możliwość wymeldowania strony w oparciu o przesłanki drugiej sytuacji faktyczno-prawnej wskazanej w art. 15 ust. 2 ustawy. Skoncentrowanie się więc organów na przesłankach pierwszej z nich było zatem zasadne. Uzależnia ona wymeldowanie od kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek, a to utraty uprawnienia do przebywania w lokalu i opuszczenia bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Organy orzekające przyjęły w tej sprawie, iż obie wyżej wymienione przesłanki zostały spełnione i w związku z tym wydały decyzję o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Z decyzja tą nie można się jednak zgodzić, albowiem nie wyjaśniono w sposób dostateczny przesłanek niezbędnych do wymeldowania strony z miejsca pobytu stałego.

Zgodnie z przepisem art. 7 Kpa organy administracji państwowej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według art. 77 par. 1 Kpa organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

O ile materiał sprawy prowadzi do wydania negatywnej dla strony decyzji, to na organie ciąży obowiązek związany ze szczególnie dokładnym prowadzeniem postępowania wyjaśniającego, aby w sposób zakreślony przez prawo wykazać ponad wszelką wątpliwość, że prezentowane stanowisko strony jest bezzasadne zwłaszcza, gdy sprawa dotyczy pozbawienia określonych uprawnień.

Chodzi także o to, aby dokonując swobodnej oceny przeprowadzonych dowodów organ nie przekroczył dopuszczalnych granic tej swobody, narażając się na zarzut dowolności w tym zakresie.

Z kolei na organie II instancji spoczywa obowiązek usunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 Kpa organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że organ w toku postępowania odwoławczego ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. W świetle tych rozważań podkreślić należy, iż nie wyjaśniono w tej sprawie zgodnie z powołanymi przepisami procedury administracyjnej, czy przesłanki pierwszej hipotezy art. 15 ust. 2 omawianej ustawy zaistniały i do tego wystąpiły łącznie.

Pierwszą kwestią jest ustalenie uprawnień skarżącego do lokalu a w konsekwencji utraty tych uprawnień.

Z lektury akt wynika tylko, iż wnioskodawczyni Krystyna K.-K. na podstawie umowy najmu z 24 kwietnia 1995 r. (...) zawartej z Gminą W. zajmuje lokal mieszkalny przy ul. O. 154/5 we W. a jako uprawniony do zamieszkiwania z najemcą jest także jej syn Mariusz K.

Bezspornym jest, iż osoba bliska najemcy zamieszkująca z nim w lokalu objętym stosunkiem najmu ma uprawnienia pochodne do przebywania w takim lokalu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto pogląd, iż dobrowolne opuszczenie lokalu mieszkalnego przez osoby, które miały do niego uprawnienie pochodne, oznacza utratę uprawnień do przebywania w nim. Natomiast w tej sprawie organy ustaliły, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego nie miało charakteru dobrowolnego.

Przy czym zauważyć należy, iż ww. dobrowolność nie jest przesłanką ustawową niezbędną do spełnienia, aby dokonać wymeldowania, jednakże przyjąć trzeba, iż jeżeli uprawnienie do przebywania w lokalu nie zostanie wyraźnie i jednoznacznie zakwestionowane przez osobę uprawnioną do potwierdzenia tego rodzaju prawa, to mimo opuszczenia lokalu nie można mówić o utracie uprawnień do przebywania w nim.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie Krystyna K.-K. w postępowaniu przed organem I instancji wyraźnie i jednoznacznie nie zakwestionowała uprawnień syna do przebywania w spornym lokalu.

We wniosku z dnia 30 maja 2000 r. o wymeldowanie syna wnioskodawczyni podała, iż składa go albowiem wystąpiła o wykup mieszkania na własność, a syn od listopada 1999 r. mieszka z żoną pod adresem: W. ul. O. 97/4. Również w przesłuchaniu dokonanym w dniu 30 maja 2000 r. Krystyna K.-K. nie zakwestionowała uprawnień syna do przebywania w przedmiotowym lokalu.

W wydanej już 6 czerwca 2000 r. przez organ I instancji decyzji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego przyjęto, iż Krystyna K.-K. cofnęła zgodę na zameldowanie syna w jej mieszkaniu. Jednakże wbrew takiemu stanowisku w toku postępowania przed organem I instancji wnioskodawczyni wyraźnie nie oświadczyła, że cofa zgodę na dalsze przebywanie syna w jej lokalu.

Na skutek odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji Krystyna K.-K. w piśmie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 26 czerwca 2000 r. dopiero oświadcza, iż stosunek użyczenia mieszkania synowi zerwała, lecz zdaniem Sądu nie może to konwalidować braków postępowania administracyjnego przed organem I instancji w opisanym zakresie, skoro, jak na wstępie zaznaczono, w tej sprawie ustalenia organów winny być niewątpliwe.

Ponadto, w ocenie Sądu, nie zbadano w sposób dostateczny drugiej niezbędnej przesłanki wymeldowania z miejsca pobytu w omawianym zakresie, tj. kwestii opuszczenia miejsca pobytu stałego. Skarżący kwestionuje fakt opuszczenia spornego mieszkania, podnosząc, iż pozostawił w nim swoje rzeczy /pismo z 9 czerwca 2000 r./. Natomiast matka skarżącego w trakcie przesłuchania w dniu 30 maja 2000 r. wyjaśniła, że jej syn zabrał "swoje rzeczy osobiste".

Należało zatem w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie przez skarżącego mieszkania matki i czy skarżący pozostawił tam jakiekolwiek przedmioty świadczące o tym, iż opuszczenie to nie było trwałe i zupełne, a jedynie wiązało się z czasowym zamieszkaniem poza miejscem pobytu stałego. Liczna korespondencja kierowana do organu odwoławczego w tym zakresie, świadczy o tym, iż kwestia opuszczenia lokalu nie została jednoznacznie wyjaśniona.

Niewątpliwym w rozpoznawanej sprawie, poza wskazanymi wyżej naruszeniami przepisów procedury administracyjnej, jest także naruszenie art. 10 Kpa.

Według zapisu tegoż uregulowania organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań /art. 10 par. 1/. Organy administracji państwowej mogą odstąpić od zasady określonej wyżej tylko w przypadku, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną /art. 10 par. 2/.

Skoro przesłanki z art. 10 par. 2 Kpa nie zachodziły w tej sprawie to niespornym jest, iż przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej należało skarżącego zapoznać z aktami sprawy i umożliwić mu ustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego i zgłoszenie wniosków dowodowych. Nie uczyniono jednakże w ten sposób co spowodowało, iż skarżący w licznych pismach do organu odwoławczego domagał się przeprowadzenia czynności procesowych mających na celu obronę jego praw.

To właśnie przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ obowiązany jest wysłuchać wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z treści art. 10 par. 1 Kpa wynika przy braku przesłanek z dyspozycji art. 10 par. 2 Kpa, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego i prawnego zgromadzonego w sprawie, który będzie podstawą do podjęcia decyzji jest szczególnym uprawnieniem strony z racji udziału w postępowaniu.

Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu /określonego wyznaczonym stronie terminem/ złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony i dowodu, że organ prowadzący pouczył stronę o przysługującym jej prawie - a tak jest w niniejszej sprawie - uzasadnia wniosek, że organ prowadzący naruszył obowiązek ustalony w art. 10 par. 1 Kpa.

Organ I instancji z dniem 30 maja 2000 r. wszczął postępowanie w tej sprawie, dnia 5 czerwca 2000 r. przesłuchał skarżącego, a już w dniu 6 czerwca 2000 r. wydał decyzję o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, nie umożliwiając mu zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia, jak też nie pouczył strony o tym uprawnieniu.

W tej sytuacji naruszenie przepisów procedury administracyjnej, a to art. 7-9, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, które miały istotny wpływ na wynik postępowania spowodowało także naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Dlatego też uznano wniesioną skargę za zasadną i na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.