Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1032/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13  ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi K. O. i T. O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków oficyny, położonej w P. przy [...], wpisanej do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] grudnia 1996 r.

W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podał, iż po przeprowadzeniu postępowania na wniosek K. i T. O. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. odmówił skreślenia w/w [...] z rejestru zabytków.

K. i T. O. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na stopień zniszczenia obiektu oraz na fakt, iż budynek [...] nie przedstawia wartości zabytkowych z uwagi na okoliczność dokonanej w latach [...]-tych XX wieku przebudowy obiektu.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wystąpił do Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków o przygotowanie opinii dotyczącej aktualnego stanu zachowania [...] oraz ponownej oceny wartości zabytkowych.

Minister wskazał, iż w opinii ośrodka z dnia [...] marca 2009 r. jednoznacznie uznano, że pomimo złego stanu technicznego [...] nadal posiada wartości naukowe i historyczne; zarówno w kontekście zabudowy posesji przy ul. [...] w P., jak również całej przestrzeni [...] miasta. Przyznano wprawdzie, że obiekt jest budynkiem [...], lecz jednocześnie wskazano, że [...] nie są elementem koniecznym dla ustalenia wartości zabytkowych obiektu, a przedmiotowy budynek został wpisany do rejestru zabytków przede wszystkim ze względu na fakt, że stanowi on element historycznego zespołu zabudowy posesji. Autorzy opinii odnieśli się również do "oceny stanu technicznego budynku mieszkalnego ([...])" opracowanej na zlecenie skarżących przez B. M. w styczniu 2007 r. wskazując na szereg nieścisłości i dowolność wysnutych wniosków, tym samym podważając rzetelność i obiektywność dokonanej "oceny stanu technicznego".

Sygn. akt I SA/Wa 1032/10

W ocenie organu analiza materiału dowodowego sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki, określone w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do uznania konieczności skreślenia przedmiotowej oficyny z rejestru zabytków.

Minister podkreślił, iż nie widzi podstaw do podważenia rzetelności i trafności wniosków opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, natomiast przedstawiona przez stronę ocena stanu technicznego [...] nie wpływa na zmianę rozstrzygnięcia, gdyż opracowanie to nie bierze pod uwagę faktu, że obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. Kalkulacje zaś zasadności i opłacalności remontu nie stanowią podstawowego kryterium w przypadku obiektów zabytkowych.

Minister stwierdził, iż poza sporem jest, że zabytek znajduje się w złym stanie technicznym. Jednakże stopień zniszczenia budynku nie spowodował utraty jego wartości historycznej. W ocenie Ministra przesłanką, która musi być spełniona, aby nastąpiło wykreślenie zabytku z rejestru jest nie tyle sam fakt zniszczenia zabytku, lecz zniszczenie w takim stopniu, który powoduje utratę wartości historycznej, naukowej lub artystycznej. Ponadto organ zaznaczył, iż dokonana w latach [...] tych XX wieku przebudowa obiektu, polegająca na [...] nie stanowi przesłanki do jego skreślenia z rejestru zabytków, bowiem budynek został objęty prawną ochroną konserwatorską w formie jaką w/w przebudowa mu nadała. Kwestia zaś ustalenia osób winnych nieprawidłowego utrzymania zabytkowego budynku nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. O. i T. O. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 kpa poprzez oparcie ustaleń faktycznych na wadliwej i sprzecznej z prawem opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków, nieuwzględnienie stanu technicznego [...] oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niezasadne uznanie, że budynek oficyny nie uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że opinia Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków zawiera błędy natury formalnej polegające na stwierdzeniu, że całą szerokość działki nr [...] zajmował jeden budynek, który tworzył [...] podczas, gdy zabudowa będąca przedmiotem sprawy jest zlokalizowana w [...].

Sygn. akt I SA/Wa 1032/10

W ocenie skarżących budynek [...] nie przedstawia wartości urbanistycznej ani formalnej, gdyż został wzniesiony w [...] w. oraz przebudowany w latach [...]-tych XX w., a stopień jego zniszczenia w pełni uzasadnia skreślenie go z rejestru zabytków. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpatrując sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

[...] zlokalizowana w P. przy [...] została wpisana do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] grudnia 1996 r.

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) skreśleniu z rejestru zabytków podlega tylko taki zabytek wpisany do tego rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. W stosunku do zabytkowego obiektu objętego zaskarżoną decyzją żadna ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek wykreślenia obiektu z rejestru nie zaistniała.

Organ mając na uwadze sporządzoną na jego zlecenie opinię stwierdził, że [...] pomimo złego stanu technicznego nie utraciła wartości historycznych, artystycznych i naukowych w kontekście zabudowy posesji przy ul. [....] jak również całej przestrzeni[...] miasta, a przedmiotowy budynek został wpisany do rejestru zabytków przede wszystkim ze względu na fakt, że stanowi on element historycznego zespołu zabudowy posesji. Z opinii Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków z dnia [...] marca 2009 r. wynika, że wartości urbanistycznej obiektu zabytkowego nie stanowi jego własna substancja budowlana, a jego znaczenie

Sygn. akt I SAI\Na 1032/10

w całym zespole zabudowy, w tym przypadku [...], jak również wnętrza urbanistycznego podwórka. W opinii stwierdzono również, iż wartość naukowa i historyczna [...] nie zostały utracone, a wartość artystyczna nie była podstawą wpisu do rejestru zabytków. W ocenie autorów opinii przedmiotowa [...] jako obiekt o znaczących wartościach kulturowych rozpatrywanych zarówno dla obszaru posesji, jak i w kontekście całego [...] powinien pozostać w rejestrze zabytków i być poddany szczególnym badaniom i analizom w celu przyjęcia właściwych rozwiązań konserwatorskich na terenie posesji w niedalekiej przyszłości.

Sąd nie znajduje podstaw do zakwestionowania powyższej opinii, a zarzuty skarżących podniesione w skardze dotyczą opinii z dnia [...] stycznia 2008 r.

Organ odniósł się również do przedłożonej przez skarżących "Oceny stanu technicznego" budynku, stwierdzając, że nie wpływa ona na zmianę rozstrzygnięcia, gdyż opracowanie to nie bierze pod uwagę istoty sprawy tj. faktu, że obiekt jest zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków.

Prawidłowo zatem w ocenie Sądu organ przyjął, iż stopień zniszczenia budynku nie spowodował utraty jego wartości historycznej. Przesłanką, która musi być spełniona, by nastąpiło wykreślenie z rejestru zabytków jest nie tyle sam fakt zniszczenia zabytku, lecz zniszczenie w takim stopniu, który powoduje utratę wartości historycznej, naukowej lub artystycznej.

Z powyższych względów zarzut skargi, że organ powinien brać pod uwagę stan techniczny oficyny nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie znajduje oparcia w przepisie art. 13 ust. 1 wyżej powołanej ustawy. Wbrew wywodom skargi nie ma również znaczenia fakt, że budynek był przebudowywany. Ta okoliczność bowiem została uwzględniona w postępowaniu w sprawie wpisania oficyny do rejestru zabytków.

Złożona do akt sprawy ocena stanu technicznego budynku z 2007 r. odnosi się jedynie do stanu technicznego, wobec czego nie jest wystarczająca dla oceny przesłanek z art. 13 ust. 1 ustawy.

Organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych. Decyzje organów obu instancji są zgodne z powinnością organów ochrony zabytków oraz doktryną konserwatorską.

Sygn. akt I SAMa 1032/10

Organ wyczerpująco wyjaśnił i uzasadnił odmowę skreślenia przedmiotowego budynku z rejestru zabytków. Sąd nie stwierdził, by organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.