Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1400/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1400/19

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.; dalej: "P.b.") nakazał KK i AW rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczo – garażową na działce nr 2745 [...].

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że w toku czynności kontrolnych ustalono, iż na działce nr 2745, przy budynku mieszkalnym od strony działki nr 2748, znajduje się obiekt budowlany o wymiarach zewnętrznych 3,32 m x 9,75 m i wysokości 2,75 m - 3,45 m. Obiekt posiada konstrukcję drewnianą – słupy drewniane, posadowione i zamontowane na słupach fundamentowych. Pod całym obiektem wykonano wylewkę betonową na podłożu gruntowym. Obiekt posiada dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową oraz ściany z blachy trapezowej, które zostały przykręcone do konstrukcji drewnianej. Od strony frontowej znajduje się otwór drzwiowy o wym. 2,33 m x 2,10 m, a od strony działki nr 2746 i 2744 znajduje się okno o wym. 0,55 m x 0,35 m. Okap dachu znajduje się w odległości ok. 0,27 m od granicy z działką nr 2748, a odległość ściany obiektu od tej granicy wynosi 0,72 m, natomiast od ogrodzenia z działką nr 2746 – 4,65 m i działka nr 2744 – 4,48 m. Obecny podczas kontroli KK oświadczył, że jest inwestorem wykonanych robót budowlanych, obiekt został wykonany na przełomie czerwca i lipca 2016 r. jako wiata garażowa, a roboty były wykonane na podstawie zgłoszenia do Prezydenta Miasta [...], którego jednakże nie okazał.

Zdaniem organu I instancji, wykonane roboty budowlane należało zakwalifikować jako rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część gospodarczo-garażową, na które inwestor winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę lub dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Skoro w opisywanej sprawie inwestor nie dopełnił tego obowiązku, co potwierdza pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 października 2016 r., to uznać należało, że roboty zostały wykonane samowolnie. W konsekwencji za zasadne organ I instancji uznał wdrożenie procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.).

PINB zaznaczył, że rozbudowana część budynku mieszkalnego jednorodzinnego została wybudowana przez inwestora w sposób sprzeczny z obowiązującymi w dacie budowy przepisami rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065). Organ wskazał, że usytuowanie przedmiotowego budynku w odległości 0,72 m od granicy z działką nr 2748 narusza § 12 ww. rozporządzenia oraz § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, gdyż okap budynku znajduje się w odległości 0,27 m od granicy z działką nr 2748. W związku z naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem organ I instancji stwierdził, że nie ma możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Odwołanie od decyzji wniósł KK, kwestionując dokonaną przez organ I instancji kwalifikację wykonanego obiektu budowlanego. W jego ocenie sporny obiekt stanowi wiatę, na którą nie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, jak również dokonanie zgłoszenia, a także do tego rodzaju obiektu nie mają zastosowania warunki techniczne dotyczące odległości od sąsiednich działek.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], nie uwzględnił tego odwołania i decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, obiekt objęty nakazem rozbiórki posiada cechy budynku, a nie wiaty – posiada trzy ściany własne oraz jedną ścianę, którą stanowi część ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jest trwale związany z gruntem (słupy drewniane, stanowiące konstrukcję budynku zostały posadowione i zamontowane na stopach fundamentowych) i posiada własny dach. Został konstrukcyjnie i komunikacyjnie (w ścianie wspólnej budynku mieszkalnego oraz wybudowanego obiektu znajdują się drzwi) połączony z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a więc prawidłowo wskazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], że stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy wskazał, że wykonana przez KK rozbudowa budynku mieszkalnego o część gospodarczo – garażową narusza obecnie obowiązujące przepisy techniczno - budowlane, w zakresie wskazanym przez organ I instancji, co uniemożliwia podjęcie procedury legalizacyjnej i jednocześnie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, złożonej na te decyzję, KK wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzucił naruszenie:

1. art 29 ust 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane przez jego niezastosowanie, mimo że z okoliczności sprawy wynika, że wybudowany obiekt jest wiatą o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 50 m2;

2. art 8 w zw. z art 11 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania obywateli do organów państwa jak również naruszenie zasady przekonywania w merytorycznym rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy w kontekście wpisu do ewidencji gruntów i budynków z dnia 9 lutego 2017 r., z którego wynika, że obiekt nie jest budynkiem garażowym a wiatą garażową;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2017 r., II SA/Rz 406/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W ocenie Sądu stwierdzenie, że obiekt nie jest wiatą tylko dlatego, że jest konstrukcyjnie i komunikacyjnie połączony z budynkiem mieszkalnym, posiada ściany zewnętrzne z blachy trapezowej, otwór okienny i drzwiowy bez zamontowanej bramy, a co za tym idzie jest rozbudową, w sytuacji podnoszenia przez skarżącego, że obiekt jest otwarty, nie jest trwale związany z gruntem ani też połączony z obiektem wymagało od organu odniesienia się do powyższej argumentacji i uzasadnienia przyjętego przez siebie stanowiska w sposób zrozumiały dla skarżącego i poddający się następnie kontroli Sądu. Aby powiększenie budynku było rozbudową, powinno stanowić część tego rozbudowywanego obiektu i być funkcjonalnie z tym obiektem związane. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie.

Ponadto Sąd zakwestionował skierowanie decyzji także do AW, podnosząc, że jak wynika z akt sprawy, była ona wspólnie ze zmarłym w 1980 r. TW użytkownikiem wieczystym działki nr 2745 w [...], zaś KK był inwestorem spornych robót. Zdaniem Sądu nie bez znaczenia pozostaje też kwestia ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością, na której znajduje się sporny budynek, gdyż nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48 w stosunku do podmiotu, który nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W świetle powyższego organy nadzoru budowlanego powinny były ustalić osoby, którym przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością, wobec informacji dotyczącej śmierci TW, współużytkownika wieczystego i ustalić jego ewentualnych następców prawnych.

Wyrokiem z dnia 19 września 2019 r. II OSK 2558/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji.

W ocenie NSA oczywiste jest, w świetle niestwierdzenia przez Sąd I instancji naruszeń procesowych co do zakresu wykonanych robót i powstałego obiektu, że WSA dysponował kompletnym materiałem dowodowym w tej mierze. Rolą Sądu było zatem dokonanie oceny trafności kwalifikacji obiektu i przyjęcie, czy dokonana przez organy ocena prawna, skutkująca zastosowaniem norm art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 1, 2, 3, 6, art. 28 ust. 1 , art. 29 ust. 1 pkt 2c, pozostałych przepisów art. 29 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, a także § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, była zgodna z prawem. Sąd administracyjny rozpoznający skargę nie ma bowiem podstaw do wyrażenia jedynie wątpliwości co do tej zgodności. Nie jest wystarczająca, jako przesłanka uchylenia decyzji, wątpliwość wynikająca z tego, że skarżący ma inne zdanie na temat pojęcia wiaty, czy też wskazywanie, iż w świetle Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, mogą występować wiaty częściowo obudowane ścianami. Konstatacje te, aby usprawiedliwić uchylenie zaskarżonej decyzji, w warunkach precyzyjnego ustalenia rodzaju, wymiarów, usytuowania i funkcji wykonanego obiektu, muszą doprowadzić sąd do stanowiska o braku zgodności z prawem kwalifikacji obiektu dokonanej przez organy nadzoru budowlanego. Uchylenie decyzji o nakazie rozbiórki nie powinno być oparte na wątpliwościach sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem takiej decyzji. Tym bardziej, że decyzja o nakazie rozbiórki ma charakter związany, gdyż zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, o ile nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2, organ nadzoru budowlanego nie może odmówić wydania decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.

NSA krytycznie ocenił też wywody Sądu I instancji Sadu w odniesieniu do podmiotu zobowiązanego. Nie jest wykluczone skierowanie nakazu rozbiórki jednocześnie do inwestora, jak i do osoby posiadającej prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (w tym przypadku prawo użytkowania wieczystego). NSA podniósł, że wyrażenie przez Sąd I instancji wątpliwości, czy powinno nastąpić skierowanie decyzji do AW (a właściwie skierowanie do niej nakazu) w braku odwołania i skargi ze strony użytkownika wieczystego oraz bez jakichkolwiek ustaleń o tym, że takie skierowanie nakazu w okolicznościach sprawy narusza art. 52 Prawa budowlanego, nie stanowi oceny legalności wymaganej przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.

Za błędny uznał NSA także pogląd o konieczności ustalenia następców prawnych TW. Na okoliczności natury wznowieniowej, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą powoływać się osoby zainteresowane. Po drugie, z art. 52 Prawa budowlanego nie wynika obowiązek ustalenia tytułu prawnego inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tym bardziej, nie jest wymagane skierowanie nakazu do wszystkich współwłaścicieli (użytkowników wieczystych). Nakaz, powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej, także wówczas, gdy nie jest on właścicielem nieruchomości. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innego tytułu prawnego, niż prawo własności (art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego). Wreszcie, inwestor może w ogóle nie posiadać takiego prawa, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej. Skierowanie nakazu do inwestora dopuszczalne jest również w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. Zdaniem NSA podobnie ocenić należy przypadek, w którym, inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany na nieruchomości za zgodą jednego ze współwłaścicieli działki. W takiej sytuacji, skierowanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części do pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, niemających z samowolną inwestycją nic wspólnego zdejmowałoby odpowiedzialność za samowolę budowlaną z faktycznego sprawcy samowoli i narażałoby na dodatkowe i nieuzasadnione koszty właścicieli nieruchomości niebędących sprawcami samowoli. W ocenie NSA w sytuacji faktyczno-prawnej opisywanej sprawy nie było żadnych podstaw do przyjęcia, że zobowiązanie zarówno inwestora, jak i osoby mającej tytuł prawny, naruszało art. 52 Prawa budowlanego i wymagało ustalenia następców prawnych nieżyjącego od wielu lat współużytkownika wieczystego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W niniejszej sprawie zastosowanie znajduje również art. 190 zd. pierwsze P.p.s.a, stanowiący, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem skarga KK podlega oddaleniu.

Zgodnie ze stanowiskiem NSA Sąd przyjął, że ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy nadzoru budowlanego w zakresie cech i parametrów spornego obiektu budowlanego oraz daty jego budowy nie budzą wątpliwości. Sporna pozostaje kwalifikacja obiektu – skarżący wskazuje, że jest to wiata – obiekt zwolniony z reżimu pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, organy wywodzą zaś, że wykonane roboty budowlane skutkujące powstaniem obiektu o wymiarach 3,32 m x 9,75 m, połączonego z budynkiem mieszkalnym – stanowią jego rozbudowę.

W przepisach ustawy Prawo budowlane brak jest legalnej definicji "wiaty", jednakże mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych przyjąć należy, że za charakterystyczne cechy wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak co najmniej jednej ściany (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8.11.2010 r. II SA/Kr 973/10; wyrok WSA w Gdańsku z 5.06.2013 r. II SA/Gd 175/13 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.03.2012 r. VII SA/Wa 2476/11; dostępne na stronie: orzezcenia.nsa.gov.pl). Trzeba mieć jednak na uwadze, że o charakterze obiektu decydują zarówno jego cechy i parametry techniczno-budowlane, jak i funkcja jaką będzie pełnił.

Wiata nie jest budynkiem i odróżnia ją od niego przede wszystkim to, że jest ona pozbawiona wszystkich albo większości przegród budowlanych, a także najczęściej jej podstawowym elementem konstrukcyjnym (konstrukcją nośną), na którym osadzony jest dach, są słupy wiążące budowlę z gruntem. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich stron (wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 19.03.2019 r., II SA/Bd 1407/18, w Poznaniu z dnia 2.10.2019 r., II SA/Po 392/19, w Warszawie z dnia 13.12.2017 r., VII SA/Wa 453/17).

Również w języku ogólnym (potocznym) wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, wzniesiona np. nad peronem kolejowym, parkingiem, hangarem czy przystankiem tramwajowym (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Tom 4, red. prof. S. Dubisz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, str. 404). Na takie jej cechy wskazuje się też w orzecznictwie – zawsze jest to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem) – wyrok WSA w Opolu z dnia 24.01.2019 r., II Sa/Op 408/18.

Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko organów nadzoru budowlanego kwalifikujące sporny obiektu jako rozbudowe istniejącego budynku mieszkalnego o część gospodarczo - garażową.

Z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], utrwalonych w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wynika, że konstrukcję obiektu stanowi 10 słupów drewnianych posadowionych na stopach fundamentowych. Ściany i dach obiektu zostały wykonane z blachy trapezowej, przykręconej śrubami do drewnianej konstrukcji, natomiast od strony strony zachodniej w obiekcie nie wykonano ściany z uwagi na usytuowanie bezpośrednio przy budynku mieszkalnym. Na całej powierzchni obiektu wykonano wylewkę betonową. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniały przyjęcie, że zrealizowany w takim kształcie obiekt jest w istocie rozbudową budynku mieszkalnego a nie budową wiaty, będącej obiektem niezależnym konstrukcyjnie i funkcjonalnie od budynku mieszkalnego. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Sporna inwestycja posiada wszystkie ww. cechy, umożliwiające zakwalifikowania jej jako budynku – została konstrukcyjnie trwale związana z gruntem za pomocą śrub przykręconych do stóp fundamentowych, jest wydzielona z przestrzeni za pomocą ścian, posiada fundamenty – stopy fundamentowe oraz dach. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, że ściana obiektu od stronu południowej, w której wykonano otwór drzwiowy lecz nie zamontowano drzwi, nie stanowi przegrody budowlanej w rozumieniu art. 3 pkt 2 ww. ustawy. Niezamontowanie drzwi zewnętrznych nie zmienia faktu, że ściana ona funkcję oddzielającą wnętrze obiektu od terenu na zewnątrz, a zatem wydziela obiekt z przestrzeni.

Istotny jest też fakt, że dobudowana do budynku mieszkalnego część została z nim połączona drzwiami we wspólnej ścianie, tworząc w ten sposób jednolitą całość.

Konsekwencja powyższego jest stwierdzenie, że organy zasadnie uznały, iż sprawa polega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. Rozbudowa budynku nie została bowiem przepisami art. 29 i art. 30 ustawy Prawo budowlane zwolniona z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a w świetle ustaleń organu nie ulega wątpliwości, że inwestycja został zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane zrealizowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, względnie w określonych ustawą przypadkach - bez zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia, podlegają rozbiórce. Procedura legalizacyjna jest natomiast możliwa dopiero w sytuacji, gdy obiekt m.in. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2).

Prawidłowo wskazały organy nadzoru budowlanego obydwu instancji, że w niniejszej sprawie wobec naruszenia § 12 rozporządzenia, brak jest możliwości doprowadzenia zrealizowanej samowolnie rozbudowy do stanu zgodnego z prawem. Obiekt został bowiem lokalizowany w odległości 0,72 m od granicy z położoną od strony wschodniej działką nr 2748. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy;

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy.

Przepisy rozporządzenia dopuszczają w ścisłe określonych sytuacjach zrealizowanie obiektu budowlanego w odległościach mniejszych niż § 12 ust. 1 pkt 2, jednakże żadna z tego rodzaju sytuacji nie zachodzi w opisywanej sprawie. Obiekt nie jest wszak zlokalizowany w odległości 1,5 m od granicy działki (§ 12 ust. 2 i ust. 4 pkt 3), nie przylega swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (§ 12 ust. 3), a działka nr 2745 – jak wynika z protokołu kontroli – ma szerokość większą niż 16 m (§ 12 ust. 4 pkt 1). Nie ma zatem możliwości doprowadzenia spornej rozbudowy do stanu zgodnego z przepisami. To zaś, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, obligowało organ do wydania decyzji o rozbiórce.

Wobec powyższego, Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.