Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 354/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie za zastępstwo prawne w ramach prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 11 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków 1) oddala skargę; 2) przyznaje adwokat P. K. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej M. S. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat P. K. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 20 października 2017 r. M. S. wystąpiła do Starosty [...] o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków H. S. jako współwłaściciela działki położonej we wsi G. oznaczonej nr [...] i wpisanie M. S. jako jedynej właścicielki działki, zgodnie z załączonymi dokumentami. Do wniosku załączyła: - postanowienie wstępne z dnia 10 lutego 2005 r. wydane przez Sąd Rejonowy w T. w sprawie [...] o podział majątku wspólnego M. S. i H. S., uzgadniające treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w T. dla przedmiotowej działki, w ten sposób, że w dziale II dokonujące wpisu M. S. i H. S. jako współwłaścicieli po ½ części, w miejsce wpisu M. S. jako wyłącznej właścicielki, z adnotacją o uchyleniu tego postanowienia przez Sąd Okręgowy w P. w dniu 5 grudnia 2005 r., - apelację M. S. od postanowienia, - postanowienie Sądu Okręgowego w P. sygn. akt [...] z dnia 5 grudnia 2005 r., - akt własności ziemi z dnia 31 stycznia 1977 r. stwierdzający, że M. S. jest właścicielem działki [...] o pow. 0,10ha położonych w G. i - zawiadomienie z 12 marca 2012 r. o wpisie (nr 9) do KW Nr. [...] prowadzonej dla działki [...] .

W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że aktem własności ziemi nr [...] z dnia 31.01.1977 r. skarżąca nabyła własność nieruchomości położonej w obrębie G., gmina L. oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,10 ha.

W 1977 r. na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia 31.01.1977 r. skarżąca została ujawniona w ewidencji gruntów, jako właścicielka ww. działki.

Postanowieniem wstępnym w sprawie o podział majątku wspólnego sygn. akt [...] z dnia 24.08.2001 r. Sąd Rejonowy w T. ustalił, iż działka nr [...] stanowi majątek wspólny M. i H. małż. S., których małżeńska wspólność majątkowa została zniesiona z dniem 15 stycznia 1998 r. wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 24 czerwca 1998 r., wydanym w sprawie sygn. akt [...].

W dniu 26 września 2006 r. na podstawie tego postanowienia dokonana została zmiana w ewidencji gruntów polegająca na tym, że jako współwłaściciele działki [...] zostali wpisani M.S. i H. S. po ½ części.

Następnie prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia 24.04.2007 r., sygn. akt [...] dokonano podziału majątku wspólnego M. S. i H.S. w ten sposób, że M. S. została przyznana na własność działka oznaczona numerem [...] o powierzchni 0,0321 ha, natomiast H. S. została przyznana na własność działka oznaczona numerem [...] o powierzchni 0.0674 ha zgodnie z mapą podziału działki numer [...] sporządzoną przez geodetę U. B., zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Geodezji i Kartografii w dniu 12.02.2007 r. pod numerem [...].

Postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], na skutek apelacji skarżącej od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 24.04.2007 r., sygn. akt [...] oddalono apelację oraz z urzędu sprostowano oczywistą omyłkę pisarską zawartą w zaskaronym postanowieniu, w ten sposób, że w punkcie drugim tego postanowienia w miejsce działki oznaczonej numerem ,,[...]" o powierzchni 0.0674 ha wpisano prawidłowo numer ,,[...]" o powierzchni 0.0647 ha.

W dniu 22.10.2007 r. postanowienie wydane w sprawie o podział majątku wspólnego sygn. [...] z dnia 24.04.2007 r. zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków.

Organ I instancji ustalił również, iż aktualnie w Sądzie Rejonowym V Wydział Ksiąg Wieczystych dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], a dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta Nr [...].

Mając powyższe na uwadze oraz w związku z tym, iż skarżąca nie przedłożyła organowi I instancji innych dokumentów niż te, które dołączyła do wniosku z dnia 20 października 2017 r., Starosta [...] w dniu [...] wydał decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Wskazał, że nie jest możliwe dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentów, które utraciły walor aktualności. Dokumenty złożone przez M.S. straciły swoją ważność poprzez wydanie przez Sąd Rejonowy w T. prawomocnego postanowienia wstępnego w sprawie o podział majątku wspólnego z dnia 24 sierpnia 2001 r. i prawomocnego postanowienia dokonującego podziału majątku wspólnego z 24 kwietnia 2007 r. w sprawie [...] .

W odwołaniu, uzupełnionym pismami z dnia 9 stycznia 2018 r. oraz z dnia 30.01.2018 r. skarżąca podniosła, że organ I instancji nie uwzględnił, iż akt własności ziemi [...] jest darowizną od rodziców skarżącej i jest jej majątkiem odrębnym. W ocenie skarżącej ww. akt własności ziemi uprawomocnił się w dniu 15.04.1977 r., jest potwierdzony przez notariusza i nie może być podważony przez sąd ani przez administrację.

W piśmie z dnia 30.01.2018 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko o wykreślenie z ewidencji gruntów H.S., który jej zdaniem nie jest właścicielem działki [...], nie figurował w rejestrze gruntów i wpisanie M. S. jako jedynej właścicielki działki [...] o pow. 0,10 ha. Dalej podniosła, że działka ta jest jej majątkiem odrębnym z gospodarstwa rolnego jej rodziców J. i K. W. i jest dla niej założona Księga wieczysta [...], która nie może być podważona. W piśmie tym skarżąca opisała również postępowanie sądowe, które toczyło się w sprawie o podział majątku wspólnego. Załączone do tego pisma dokumenty (35 sztuk), zdaniem skarżącej potwierdzają jej stanowisko w sprawie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że przepisami regulującymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków są: ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje m. in. w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, aktów notarialnych.

§ 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, iż prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Organ wskazał, że przepisy w zakresie ewidencji gruntów i budynków, dotyczące uprawnień do gruntu, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że z dokumentów będących w posiadaniu organu I instancji, a przekazanych [...]WINGiK wynika, iż skarżąca wnioskuje o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie aktu własności ziemi nr [...] z dnia 31.01.1977 r., w stosunku do działki nr [...], która nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków (przedmiotowa działka uległa podziałowi na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 24.04.2007 r., sygn. akt [...], sprostowanego postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...]). Skarżąca nie przedłożyła również żadnych dokumentów, wymienionych w cytowanych wyżej art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia z dnia 29 marca 2001 r., które powstały po wydaniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 24.04.2007 r., sygn. akt [...] i postanowienia z dnia 13 sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], które stanowiłyby podstawę dla organu I instancji do aktualizacji danych ewidencyjnych zgodnie z żądaniem skarżącej. Akt własności ziemi nr [...] z dnia 31.01.1977 r. na podstawie, którego skarżąca nabyła własność nieruchomości położonej w obrębie G., gmina L. oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,10 ha, nie stanowi dokumentu na podstawie którego organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może obecnie wprowadzić wnioskowaną przez skarżącą zmianę. Dokumentem na podstawie, którego wprowadzono zmianę w ewidencji gruntów i budynków są cytowane wyżej prawomocne postanowienia Sądu Rejonowego w T., na podstawie których prowadzone są księgi wieczyste [...] dla działki [...] o pow. 321 m2 - właściciel M. S. i [...] dla działki, [...] o pow. 647 m² - właściciel H. S..

Organ wskazał, że konsekwencją przepisu art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego jest to, że organ administracji jest związany tym orzeczeniem, czyli nie może dokonać odmiennej oceny prawnej niż zawarta w orzeczeniu. Ponadto nie może czynić odmiennych ustaleń faktycznych.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia odwołania oraz uwzględnienia wniosku skarżącej. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji, została wydana zgodnie z przepisami k.p.a.

W skardze skierowanej do sądu administracyjnego M. S. wskazała, że postanowienie sygn. [...] poświadcza, że jest jedyną właścicielką przedmiotowej nieruchomości. Powyższej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest zgodna z przepisami postępowania administracyjnego i prawa materialnego, zatem nie zachodziła podstawa do ich uchylenia.

Poczynione przez organy ustalenia faktyczne będące podstawą zaskarżonej decyzji, znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym zebranym w sprawie. Zgromadzone w postępowaniu dowody w postaci prawomocnych orzeczeń Sądu Rejonowego w T. i wypisów z KW wyjaśniają w sposób nie budzący wątpliwości, jak kształtuje się stan prawny w niniejszej sprawie. Dlatego ustalenia poczynione przez organy zostały uznane przez Sąd za niewadliwe.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca domaga się wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów i budynków polegającej na wpisaniu jej jako jedynego właściciela działki nr [...] w miejscowości G. i wykreśleniu wpisanego H. S.. W tym zakresie skarżąca powołała się na akt własności ziemi z dnia 31 stycznia 1977 r., z którego wynika , że na podstawie art. 1 ust. 1 , art. 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nabyła własność działki [...] o pow. 0,10 ha położonej w G. oraz postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 grudnia 2005 r. uchylające postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w T. dotyczące uzgodnienia treści księgi wieczystej nieruchomości, co miałoby wskazywać na to, że działka Nr [...] o pow. 0,10 ha jest jej wyłączną własnością. Składając 20 października 2017 r. wniosek o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków skarżąca pominęła fakt zaliczenia przedmiotowej działki przez Sąd Rejonowy do majątku wspólnego M. S. i H. S. i prawomocne od 13 sierpnia 2007 r postanowienie Sądu Rejonowego w T. o podziale majątku wspólnego, na mocy którego przedmiotowa działka została podzielona na dwie działki Nr [...] o pow. 321 m² i Nr [...] o pow. 647 m², dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste.

Odmawiając wprowadzenia wnioskowanej zmiany organ wskazywał na fakt, że w obrocie prawnym pozostają późniejsze w stosunku do aktu własności ziemi dokumenty – prawomocne postanowienia sądu powszechnego, które stanowiły podstawę dokonania wpisów, a działka [...] nie figuruje już w ewidencji gruntów i budynków.

Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu przypomnieć należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101), dalej ustawa p.g.k. oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.).

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 1 p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące - jeśli chodzi o grunty - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Stosownie do treści art. 20 ust. 2 p.g.k. w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:

a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,

b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;

2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;

3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.);

5) wartość katastralną nieruchomości;

6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

Zgodnie § 10 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, ewidencja obejmuje dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, a także daty określające nabycie oraz utratę tego prawa. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 cytowanego rozporządzenia).

W myśl § 12 ust. 1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych;

2) prawomocnych orzeczeń sądowych;

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali;

4) ostatecznych decyzji administracyjnych;

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych;

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Wskazać również należy, że stosownie do treści art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Zgodnie z § 46 ust. 1 w zw. z § 10 ust 1 pkt 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek właścicieli . Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych ( § 45 ust. 1 rozporządzenia)

Z przytoczonych przepisów wynika, że ewidencja gruntów pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Innymi słowy organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości rozstrzygnięć, w tym wypadku wydanych przez sąd powszechny w sprawie o podział majątku wspólnego, lecz ma obowiązek zarejestrować stan prawny jaki z nich wynika.

Istotną zasadą wynikającą z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów jest, że operat ewidencyjny ma być utrzymywany w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Skoro chodzi tu o aktualny, a nie przeszły stan, to oczywiste jest, że ujawniony w operacie ewidencyjnym stan prawny danej nieruchomości oparty na niepodważonych we właściwym trybie dokumentach wskazanych w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów, nie może zostać zmieniony w oparciu o dokumenty określające wcześniejszy stan prawny działek objętych wnioskiem o zmianę w ewidencji, choćby - co do zasady - mogły one być podstawą aktualizacji. Dotyczy to w szczególności zmian danych dotyczących właścicieli działek ujawnionych w ewidencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2009 r., sygn. IV SA/Wa 125/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W ocenie Sądu taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.

Skarżąca nie akceptując prawomocnego rozstrzygnięcia sądu powszechnego zaliczającego działkę Nr [...] do majątku wspólnego jej oraz jej męża H. S. i dokonującego jej podziału na działki Nr [...] i Nr [...] domaga się dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentu wcześniejszego niż orzeczenia sądu, wskazując że działka jest darowizną od jej rodziców, jest jej majątkiem odrębnym i akt własności ziemi z dnia 31 stycznia 1977 r. nie może zostać podważony przez organy administracji i sąd.

W związku z tym wskazać należy, że postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 24.04.2007 r., sygn. akt [...] jest prawomocne i w dniu 22.10.2007 r. zostało ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 1 a ustawy p.g.k.

W konsekwencji, aktualnie w Sądzie Rejonowym w T. V Wydział Ksiąg Wieczystych dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta Nr [...], a dla działki nr [...] prowadzona jest księga wieczysta Nr [...] . Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów uzasadniających wnioskowane przez nią zmiany .

Zdaniem Sądu, organy zasadnie argumentują, że wniosek o zmianę danych w ewidencji, w tym wypadku zmianę właściciela ujawnionego w ewidencji gruntów, wymaga przedstawienia odpowiedniego dokumentu wykazującego, że stan uwidoczniony w ewidencji uległ zmianie . W samym postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie prowadzi się dodatkowych postępowań w przedmiocie ustalenia, czy rozstrzygnięcia o prawidłowości tytułów własności. Jednocześnie subiektywne przeświadczenie skarżącej o wadliwości dokonanego w ewidencji wpisu nie może być podstawą dokonania zmian w tym zakresie. Skarżąca nie przyjmuje do wiadomości, że prawomocnym postanowieniem SR w T. z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. [...] działka oznaczona nr [...] została podzielona na dwie działki, które zostały przyznane na własność: działka [...] M. S. i działka [...] H. S. i na tej podstawie tego orzeczenia w ewidencji gruntów i budynków ujawniono obecny stan. Zasadnie zatem podnosi organ, że działka [...] nie figuruje już w ewidencji gruntow i budynków. Jak wynika z art. 23 ust. 1 ustawy p.g.k. sądy przekazują właściwemu staroście m.in. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach podziału majątku wspólnego, w celu aktualizacji ewidencji gruntów. W niniejszej sprawie organy nie miały zatem prawnej możliwości wpisania skarżącej jako właścicielki działki nr [...], na podstawie aktu własności ziemi z dnia 31 stycznia 1977 r., gdy działka ta w 2001 r. została zaliczona do majątku wspólnego i stanowiła współwłasność skarżącej i jej męża, a w roku 2007 została fizycznie podzielona. Akt własności ziemi jako dokument wcześniejszy w stosunku do prawomocnego orzeczenia sądu o podziale majątku i nie może stanowić podstawy do zmiany danych w ewidencji wprowadzonych na podstawie tego orzeczenia.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie przedłożyła dokumentu odpowiadającego w swojej treści dokumentom wymienionym w cytowanym § 12 ust. 1 rozporządzenia, który mógłby stanowić podstawę wprowadzenia zmiany w w ewidencji gruntów i budynków. W szczególności nie stanowi takiego dokumentu załączony do wniosku skarżącej akt własności ziemi z 31 stycznia 1977 r., skoro dokument ten odnosi się do stanu prawnego sprzed wydania postanowienia SR w T. z dnia 24 kwietnia 2007 r. sygn. [...], gdy w ewidencji gruntów i budynków stan prawny tych działek gruntu wynika obecnie z tego prawomocnego postanowienia. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów z daty późniejszej, niż data powstania dokumentów będących podstawą aktualnych wpisów ewidencyjnych dotyczących przedmiotowych działek. Jeżeli bowiem ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu aktualnego stanu prawnego działek gruntu wynikającego z dokumentów określonych w powołanym wyżej § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, to dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2013 r. sygn. I OSK 1781/11 z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. I OSK 987/14 publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wskazać też trzeba, że skarżąca w postępowaniu przed organem ewidencyjnym nie może skutecznie negować treści postanowienia sygn. [...] dotyczącego podziału majątku wspólnego M. S. i H. S., bowiem na mocy art. 365 § 1 k.p.c. (Dz. U. z 2018 r. poz. 155) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocne postanowienie swoją mocą powoduje, że nie jest możliwe dokonanie odmiennej oceny i odmiennego osądzenia tego samego stosunku prawnego w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami, zatem organy geodezyjne związane są treścią tego postanowienia i wskazanym tam podziałem działki nr [...] na działki nr [...] i [...].

Takie ustalenie wystarczało w ocenie Sądu do odmowy wprowadzenia wnioskowanych zmian i to bez żądania dostarczenia dokumentów geodezyjnych, kartograficznych i innych niezbędnych do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, do czego upoważnia organ art. 22 ust. 3 p.g.k. Dopóki wpisy nie zostaną podważone w odpowiednim trybie, dopóty korzystają z waloru ostateczności. Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego i błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem w oparciu o przedstawione przez skarżącą dokumenty nie było podstaw do dokonania wnioskowanej zmiany.

Przypomnieć też trzeba, że w postępowaniu ewidencyjnym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie o własności nieruchomości oraz nadawanie w tym postępowaniu tytułów własności. Należy bowiem pamiętać, że postępowanie ewidencyjne służy ewidencji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach i ma charakter informacyjny, a aktualizacja ewidencji gruntów nie służy regulowaniu stanów prawnych nieruchomości. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. II SA 1456/03, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 1999 r. , sygn. II SA 1384/99, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 1998 r., sygn. II SA 766/98, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Reasumując, przedmiotem oceny organu było istnienie podstaw do wpisania wnioskowanej przez stronę zmiany. Organy zasadnie oceniły, że do wprowadzenia takiej zmiany podstaw prawnych nie było. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia decyzji.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi. Podstawę przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu stanowił przepis art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (DZ. U. z 2016 r. poz. 1754 t.j. ze zm.).

EC