Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 804/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 j ust. 2.
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką oddala skargę


UZASADNIENIE

D. R. - dalej skarżąca, wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Ww. decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] września 2008 r. skarżąca przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, przeprowadzonego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że skarżąca uzyskała z testu wyboru 188 punktów. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez skarżącą liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.

Od powyższej uchwały w dniu [...] października 2008 r. Skarżąca złożyła odwołanie. W odwołaniu skarżąca zarzuciła wadliwość pytań nr: 67, 109, 193 oraz 208. Ponadto podniosła, że egzamin był szczegółowy i wymagał zbyt obszernej wiedzy od absolwenta studiów prawniczych. Odwołująca się wniosła także o uwzględnienie odpowiedzi na pytania nr 68 i 229, gdyż omyłkowo odpowiedzi prawidłowe otoczyła kółkiem, zaś błędne odpowiedzi zaznaczyła znakiem "x".

W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła, że wadliwość wyżej wymienionych pytań polegała na tym, że: pytanie nr 67 zostało sformułowane w sposób uniemożliwiający wybranie poprawnej odpowiedzi, odpowiedź na pytanie nr 109 była oparta na poglądzie wypracowanym w orzecznictwie, pytanie nr 193 wprowadza w błąd przy wyborze właściwej odpowiedzi, w pytaniu nr 208 żadna z odpowiedzi nie była prawidłowa. Skarżąca podniosła także, iż pytania z zakresu prawa dewizowego (nr 130, 186, 208, 209) oraz prawa ochrony środowiska (pytanie nr 180) mieszczą się co prawda w zakresie tematycznym egzaminu, ale wykraczają poza program studiów prawniczych.

Minister Sprawiedliwości rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160, z późn. zm.).

Organ podkreślił, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 75i ust. 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie zatem przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 190 punktów, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.

Za niezasadne organ uznał zarzuty skarżącego dotyczące pytań nr: 67, 109, 193, 208.

Odnośnie pytania nr 109 organ stwierdził, iż odpowiedź na skarżone pytanie wynika bezpośrednio z art. 3985 § 1 k.p.c., w którym to przepisie ustawodawca określił wprost, że skargę kasacyjną wnosi się "...w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej". W konsekwencji, jeżeli nie nastąpiło takie doręczenie, gdyż strona o nie wnosiła lub uczyniła to nieskutecznie, bo z przekroczeniem siedmiodniowego terminu na zgłoszenie takiego wniosku, dla takiej strony w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro zaś ustawodawca wprowadził takie uregulowanie, właściwe jedynie w postępowaniu kasacyjnym (w postępowaniu apelacyjnym przewidział natomiast możliwość wniesienia tzw. apelacji wprost, tj. bez konieczności uprzedniego wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia wyroku sądu I instancji – art. 369 § 2 k.p.c.), to w żadnym też razie w postępowaniu kasacyjnym nie ma możliwość zastosowania art. 39821 k.p.c. Z treści tego pytania wynika ponadto w sposób nie budzący wątpliwości, że dotyczyło ono uprawnienia do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej wyłącznie przez stronę postępowania, a nie żaden z podmiotów wymienionych w art. 3985 § 2 k.p.c. Poprawność odpowiedzi "A" na to pytanie potwierdza również treść art. 387 § 4 k.p.c.

Odnośnie pytania nr 193 organ podkreślił, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 193 jest odpowiedź "B". Porównując obie procedury, tj. postępowanie kontrolne i postępowanie podatkowe, wskazał na podstawowe różnice między nimi. Zdaniem organu teza jaką skarżący sformułował w odwołaniu, iż postępowanie kontrolne jest postępowaniem podatkowym, wynika z błędnej wykładni art. 31 ks. Skarżący ograniczył się do wykładni językowej przepisu art. 31 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy. Tymczasem wykładnia systemowa całego przepisu art. 31 (ust. 1 i ust. 2) prowadzi do wniosku, że przepisy Ordynacji podatkowej regulujące postępowanie podatkowe mają zastosowanie uzupełniające, ograniczone, odpowiednie (a nie wprost) do postępowania kontrolnego. Ustawa o kontroli skarbowej odsyła więc do Ordynacji podatkowej w ograniczonym zakresie, w którym przebieg postępowania kontrolnego nie jest uregulowany całościowo przepisami ustawy o kontroli skarbowej. Jednak takie rozwiązanie nie pozbawia obu postępowań ich faktycznych i prawnych cech odrębności.

Odnośnie pytania 208 organ podniósł, iż jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "C. dewizy". Ustawa Prawo dewizowe definiuje w art. 2 pojęcia prawa dewizowego. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 tej ustawy wartościami dewizowymi są zagraniczne środki płatnicze, złoto dewizowe i platyna dewizowa. Z kolei art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo dewizowe dzieli zagraniczne środki płatnicze na waluty obce i dewizy. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zarówno waluty obce, jak i dewizy jako środki płatnicze muszą mieć walor "zagranicznych" instrumentów prawa dewizowego. Potwierdza to wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo dewizowe definiującego krajowe środki płatnicze jako walutę polską, papiery wartościowe i inne dokumenty, pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walucie polskiej. Krajowy środek płatniczy musi być bowiem takim środkiem płatniczym, który jest wystawiony w walucie polskiej. Ponadto podkreślił, ustawa Prawo dewizowe zawiera także definicję pojęcia "papier wartościowy" (zob. art. 2 ust. 1 pkt 14) jako pojęcia bardziej ogólnego w stosunku do krajowych i zagranicznych papierów wartościowych. Nie występują natomiast definicje ustawowe pojęć "krajowy papier wartościowy" i "zagraniczny papier wartościowy". Jak podkreślił organ, pytanie to nie ma na celu ustalenia definicji pojęcia "zagraniczne papiery wartościowe", lecz dokonanie ich klasyfikacji przedmiotowej do jednej z kategorii wartości dewizowej. Niewątpliwie żaden z papierów wartościowych nie mieści się w kategorii złota dewizowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 13 ustawy Prawo dewizowe, czyli błędną odpowiedzią jest odpowiedź "B. złoto dewizowe".

Z kolei według definicji ustawowej waluty obce to: znaki pieniężne (banknoty i monety) będące poza krajem prawnym środkiem płatniczym, a także wycofane z obiegu, lecz podlegające wymianie; na równi z walutami obcymi traktuje się wymienialne rozrachunkowe jednostki pieniężne stosowane w rozliczeniach międzynarodowych, w szczególności jednostkę rozrachunkową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (SDR) - art. 2 ust. 1 pkt 10 tej ustawy). Katalog ustawowy walut obcych nie zawiera więc żadnych papierów wartościowych. W konsekwencji błędna jest odpowiedź testowa "A. waluta obca".

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 Prawa dewizowego dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Skoro dewizy są jedną z kategorii zagranicznych środków płatniczych, to zaliczane do nich papiery wartościowe muszą być także "zagranicznymi papierami wartościowymi". Należy zatem uznać, iż ustawowy podział środków płatniczych na krajowe środki płatnicze i zagraniczne środki płatnicze przekłada się także na dychotomiczny podział papierów wartościowych na krajowe bądź zagraniczne.

Odnośnie pytania 67 organ podniósł, iż prawidłowa odpowiedź wynika bezpośrednio z przepisu art. 74 § 3 k.c., będącego podstawą prawną odpowiedzi. Powołany przez skarżącą przepis art. 7617 § 1 k.c. nie nakazuje zachowania formy pisemnej, lecz uzależnia od zachowania formy pisemnej odpowiedzialność agenta.

Reasumując, organ stwierdził, iż po dokonaniu szczegółowej analizy całości testu egzaminacyjnego wraz z merytorycznym sprawdzeniem wszystkich pytań testowych stwierdzono, że wszystkie pytania, w tym również pytania kwestionowane przez skarżącą, zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Test egzaminacyjny w oparciu, o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał zatem kryteriom, o których mowa w art. 75i ust. 1 ustawy.

W ocenie organu prawnie obojętny — z punktu widzenia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej — jest natomiast podniesiony przez skarżącą zarzut dotyczący stopnia trudności testu egzaminacyjnego i szczegółowości zawartych w nim pytań. Ustawodawca, określając formułę testu egzaminacyjnego, ograniczył się bowiem do ustalenia łącznej liczby pytań oraz określenia jego zakresu przedmiotowego, nie określił natomiast jego merytorycznej struktury wewnętrznej. Reasumując organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej i uznania wyniku egzaminu skarżącej za pozytywny.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisów prawa materialnego tj. art. 75i ust. 1 i 3 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez bezpodstawne uznanie, iż pytania nr 67, 109, 193 oraz 208 wchodzące w zakres egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką z 2008 r. odpowiadały wymogom określonym w powołanym przepisie, podczas gdy sposób ich sformułowania uznać należy za dalece nieprecyzyjny, co nie pozwalało na jednoznaczne wskazanie jednej prawidłowej odpowiedzi. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało bezpośrednim ustaleniem skarżącej negatywnego wyniku egzaminu z uwagi na uzyskanie 188 punktów zamiast 192 punktów,

- prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. poprzez załatwienie sprawy administracyjnej z całkowitym pominięciem słusznego interesu skarżącej,

- art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację prezentowaną w odwołaniu.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W nadesłanym w dniu [...] sierpnia 2009 r. piśmie skarżąca rozszerzyła zarzuty skargi kwestionując prawidłowość pytania nr 186 w kontekście naruszenia art. 75i ust. 1 i 3 ustawy Prawo o adwokaturze i wskazała na wyroki Sądu kwestionujące prawidłowość pytań nr 75, 82, 204 jako dowód na omylność, jak podała, Ministra Sprawiedliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa materialnego i procesowego, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. winno skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu.

Wprawdzie Sąd podziela stanowisko prezentowane w przytoczonych przez skarżącą wyrokach WSA w Warszawie co do wadliwości pytań nr 75, 82 i 204 tyle, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy taka ich ocena w kontekście podnoszonego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 75 i ust. 1 i 3 powołanej ustawy nie może skutkować uwzględnieniem skargi. Skarżąca, co bezsporne, na powyższe pytania udzieliła poprawnej odpowiedzi, za każde z nich otrzymała 1 pkt i ustalony wynik egzaminu tę punktację uwzględnia. Sam fakt naruszenia przez organ prawa w powyższym zakresie w sprawach nieobjętych rozpoznawaną skargą wskazany przez skarżącą, jako dowód "omylności" organu nie może być zatem uwzględniony w ocenie legalności zaskarżonej decyzji. Z tego faktu nie można bowiem wyprowadzać jakiegokolwiek wniosku co do prawidłowości postępowania i wydanego rozstrzygnięcia.

Przedmiotem sprawy jest ustalenie wyniku egzaminu, rozumiane jako zbadanie zgodności z prawem ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 75a ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze (w brzmieniu obowiązującym w okresie pojęcia zaskarżonej uchwały i decyzji administracyjnej) egzamin konkursowy przeprowadzały komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich. Natomiast Minister Sprawiedliwości był organem wyższego stopnia w stosunku do tych komisji (art. 75a ust. 2 ustawy). Według art. 75j ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego komisja ustalała wynik kandydata w drodze uchwały i ogłaszała wyniki egzaminu konkursowego. Od uchwały komisji służyło kandydatowi odwołanie dotyczące wyniku jego egzaminu do Ministra Sprawiedliwości (art. 75j ust. 2 ustawy). Zatem wyniki egzaminu ustalała właściwa komisja egzaminacyjna i w jej następstwie ustalenia te weryfikował Minister Sprawiedliwości, jako organ odwoławczy. Sąd administracyjny w swym zakresie działania, określonym w powołanych na wstępie przepisach, nie decyduje o treści testu. Nie jest bowiem i nie zastępuje zespołu do sprawy przygotowania pytań testowych oraz nie był komisją egzaminacyjną ustalającą wynik egzaminu. Determinuje to sytuację, w której Sąd orzekający w sprawie ustalenia wyniku egzaminu, nie może wykluczyć z testu żadnego z pytań w tym znaczeniu, że nie może orzec o pomniejszeniu testu o jakiekolwiek pytanie, na przykład z tego powodu, że pytanie to zdaniem Sądu było źle postawione lub żadna z propozycji odpowiedzi nie była właściwa, co wiąże się z tym, iż w takiej sytuacji, nie może w istocie zmienić samej punktacji ustalonej przez komisję egzaminacyjną. W tych warunkach sąd administracyjny może jedynie zbadać, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, przez odniesienie się do argumentacji organu odwoławczego zawartej w decyzji administracyjnej w świetle ustaleń dokonanych przez ten organ w związku z zarzutami zdającego.

Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym, jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. II GSK 473/07).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w odniesieniu do pytań testu nr 67, nr 109, nr 193 oraz nr 208.

Pytanie nr 193 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej, dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych po przeprowadzeniu:

A. postępowania podatkowego,

B. postępowania kontrolnego,

C. czynności sprawdzających."

Nie budzi zastrzeżeń Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do pytania nr 193. Sąd podzielił tu argumentację organu wskazującą, że jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B" podana w kluczu odpowiedzi, która wynika z art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej w zw. z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, a wcześniej wykazał w zaskarżonej decyzji, postępowanie kontrolne jest formą kontroli skarbowej (do czego odnosiło się pytanie), a nie postępowaniem podatkowym. Organ wyjaśnił też różnice między tymi postępowaniami.

Pytanie nr 109 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna:

A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej,

B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ją wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego,

C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia."

W ocenie Sądu pytanie konkursowe nr 109 oparto na przepisach prawa wchodzących w zakres egzaminu. Zostało sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, tj. odpowiedź "A", podczas gdy skarżący udzielił odpowiedzi "C". Odpowiedź "A" wynika wprost z art. 3985 § 1 k.p.c. i jest zgodna w tym zakresie ze stanowiskiem tak doktryny jak i orzecznictwa.

Pytanie 208 brzmiało: "Zgodnie z ustawą Prawo dewizowe, zagraniczne papiery wartościowe to:

A. waluta obca,

B. złoto dewizowe,

C. dewizy."

Sąd w pełni podziela argumentacje organu zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie, z którą jedyną prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie jest odpowiedź "C". Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 Prawa dewizowego dewizami są papiery wartościowe i inne dokumenty pełniące funkcję środka płatniczego, wystawione w walutach obcych. Skoro dewizy są jedną z kategorii zagranicznych środków płatniczych, to zaliczane do nich papiery wartościowe muszą być także "zagranicznymi papierami wartościowymi".

Pytanie 67 brzmiało: " Według Kodeksu Cywilnego, do czynności prawnych w stosunkach między przedsiębiorcami, przepisy o formie pisemnej przewidzianej dla celów dowodowych:

A. mają zastosowanie bez ograniczeń,

B. mają zastosowanie pod szczególnymi warunkami wymienionymi w tym kodeksie,

C. nie mają w ogóle zastosowania"

W ocenie Sądu, prawidłowa odpowiedź na to pytanie, wynika bezpośrednio z treści art. 74 § 3 k.c. Powołany zaś przez skarżącą art. 7617 § 1 k.c. nie nakazuje zachowania formy pisemnej tylko uzależnia od zachowania formy pisemnej odpowiedzialność agenta tj. wiąże się z zastrzeżeniem formy pisemnej jedynie dla wywołania określonych skutków prawnych. Podkreślenia wymaga, że w przepisie tym jest mowa o formie pisemnej dla celów dowodowych. Nie potwierdza też zarzutu skarżącej co do wadliwości pytania nr 67 wskazany na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r. art. 7648 k.c.

Natomiast trafny jest zarzut odnoszący się do pytania nr 186.

"Zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest:

A. jednoinstancyjne,

B. dwuinstancyjne,

C. trójinstancyjne".

Pytanie to - zdaniem Sądu – nie powinno znaleźć się w teście egzaminacyjnym, gdyż nie można na nie udzielić odpowiedzi wynikającej wprost z przepisu prawa (chodzi o art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe, w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Problem w tym pytaniu sprowadza się do kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym można mówić wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy, gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. Dwuinstancyjność postępowania może być rozpatrywana w dwóch aspektach – materialnym oraz formalnym. W aspekcie materialnym dwuinstancyjność postępowania polega na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy pod względem merytorycznym. W aspekcie formalnym wyraża się natomiast w konstrukcji toku instancji i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji.

W doktrynie prezentowane są poglądy, że punkt ciężkości zasady dwuinstancyjności postępowania spoczywa na jej aspekcie materialnym, czyli na prawnej możności dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, natomiast rzeczą drugorzędną jest czy właściwy do ponownego rozstrzygnięcia sprawy jest inny organ (wyższego stopnia), czy ten sam, jako że dwuinstancyjność jest pojęciem procesowym, a nie ustrojowym, z tym że zamyka się w systemie organów administracji. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego natomiast (por. uchwałę z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/06) istnieją wystarczająco silne przesłanki do przyjęcia, że wniosek strony przewidziany w art. 127 § 3 k.p.a. uruchamia tok instancji w znaczeniu procesowym, który nie musi być zbudowany na hierarchicznej strukturze organów administracji publicznej. W takiej sytuacji sprawa jest drugi raz rozpoznawana z odpowiednim stosowaniem przepisów dotyczących odwołań od decyzji, oczywiście z pominięciem przepisów ściśle powiązanych z procedowaniem w systemie nadrzędności organu wyższego stopnia nad niższym, oraz z wykorzystaniem wprost lub z nieodzowną modyfikacją innych przepisów postępowania odwoławczego (LEX nr 235169).

Przewidziana w art. 127 § 3 k.p.a. instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w świetle rozbieżnych poglądów doktryny oraz orzecznictwa, nie może więc być uznana jednoznacznie za wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bowiem szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia.

W świetle tych rozważań, formułowanie pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny i orzecznictwa, narusza zasady konstruowania testu egzaminacyjnego wynikające z przepisów ustawy pa (art. 75i i art. 75 a ust.3). Podkreślić jednak należy, że uchybienie w powyższym zakresie nie ma wpływu na wynik sprawy ponieważ skarżąca uzyskała 188 pkt, a pozytywny wynik egzaminu wymaga 190 pkt.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrując się również zasadności w zarzutach skarżącej sformułowanych na szerszej płaszczyźnie teoretycznej poruszanych zagadnień związanych z egzaminem niż tylko poszczególne zakwestionowane pytania uznał, iż w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.