Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2539/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 158; art. 175 ust. 1; 178 ust. 2; art. 181; art. 183 ust. 2; art. 186; art. 186a; art. 188 ust. 2; art. 194 ust. 1a, 1c i 2; art. 195a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Burmistrz Gminy Z., Wójt Gminy B., Wójt Gminy S. oraz Komitet Protestacyjny Gminy Z., B. i S. złożyli skargi na działalność rzeczoznawcy majątkowego Z. S. w związku ze sporządzeniem przez niego operatów szacunkowych na zamówienie Wojewody L. w celu: "Określenia wartości rynkowej przedmiotu wyceny dla potrzeb ustalenia odszkodowania za działki gruntu, które z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie decyzji Nr [...] Wojewody L. z dnia [...] września 2011 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku węzeł W. - węzeł W. (Al) od km 99+937 do km 204+000 w zakresie odcinka 5 (węzeł S.- węzeł L.) od km 140+552,05 do km 174+200 wraz z infrastrukturą na wyszczególnionych w decyzji działkach ewidencyjnych".

Rzeczoznawcy majątkowemu zarzucono: 1) nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na wartość nieruchomości; 2) rażące zaniżenie wartości gruntu; 3) nieprzekazanie protokołu z przeprowadzonych oględzin; 4) niewłaściwe oszacowanie gruntów leśnych; 5) przeprowadzenie wyceny na podstawie zdjęć; 6) niedokładne opisanie drzew; 7) lekceważące traktowanie właścicieli.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej wobec Z.S. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. [...] organ orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił wcześniejszą decyzję i orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci nagany.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zarzut przedstawiony w pkt 4 (niewłaściwe oszacowanie gruntów leśnych) okazał się zasadny, natomiast pozostałe zarzuty nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Grunty leśne były przedmiotem wyceny w operacie szacunkowym z dnia 5 kwietnia 2012 r., dotyczącym działki nr [...] o powierzchni 0,3072 ha położonej w obrębie M.. W części opisowej operatu rzeczoznawca przytoczył dwa wzory dotyczące wartości drzewostanu nie podał przy tym, który z nich wykorzystał. Część opisowa operatu nie zawierała również uzasadnienia wysokości przyjętego współczynnika zadrzewienia oraz klasy bonitacji drzewostanu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rzeczoznawca napisał, że operat szacunkowy "wskazywał podstawy prawne i uwarunkowania dokonanych czynności (...). Metodologia wyceny została opisana szczegółowo w punkcie 8 operatu, natomiast w punkcie 4 wskazano, skąd czerpano informacje i dane źródłowe". Nie wyjaśnił jednak, w oparciu o jakie dane źródłowe ustalił przyjęte do obliczeń parametry, tj. wskaźniki wartości, drzewostanu, stopnie zadrzewienia, wskaźniki redukcyjne i współczynniki jakości.

Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że doszło również do naruszeń innych, niż uprzednio zarzucane. Operat szacunkowy nie zawiera uzasadnienia przyjętych przez rzeczoznawcę majątkowego rozwiązań w zakresie wyceny zasiewów, a przedstawione obliczenia (a w zasadzie ich brak) wskazują, że nie zostały uwzględnione wszystkie okoliczności. Ponadto, rzeczoznawca majątkowy w sposób wadliwy określił wartość pojedynczych drzew rosnących w granicach działki nr [...] w obrębie M. Dokonał bowiem obliczeń wartości pojedynczych drzew niezgodnie z przedstawioną w operacie szacunkowym metodyką. W sposób nieuzasadniony przyjął również założenie, że wartość drobnicy pokrywa koszty pozyskania grubizny i odstąpił od określenia obu tych wielkości bez wcześniejszego ich porównania.

Organ przyjął, że stwierdzone nieprawidłowości stanowiły naruszenie § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) oraz art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm., następnie t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 782 i 1774 (powoływana jako: ustawa o gospodarce nieruchomościami) w zakresie zachowania szczególnej staranności w szacowaniu nieruchomości, co skutkowało pociągnięciem rzeczoznawcy majątkowego do odpowiedzialności dyscyplinarnej i ukarania na podstawie art. 178 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.

Komisja Odpowiedzialności Zawodowej po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób odmienny oceniła m.in. zasadność zarzutu dotyczącego zawyżenia wartości gruntu. Uznała bowiem, iż nie jest w stanie stwierdzić, iż doszło do zawyżenia wartości nieruchomości. W związku z tym wnioskowała o zastosowanie kary dyscyplinarnej w postaci nagany.

Wobec powyższego, wskazując na uzasadnienie wniosku Komisji oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że kara nagany będzie karą właściwą. Według organu, kara ta jest adekwatna do popełnionych przez skarżącego błędów i będzie wystarczającym ostrzeżeniem przed popełnianiem podobnych błędów w przyszłości.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. S. zaskarżył w całości powyższą decyzję i wniósł o jej uchylenie.

Zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), tj.: naruszenie § 12 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych (Dz. U. 2014 poz. 266), naruszenie § 15 ust. 1 pkt 6 tego Rozporządzenia, oraz naruszenie art. 195 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2014 poz. 518 ze zm.), a także naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. orazart. 107 § 3 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 4240/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2013 r., a także zasądził na rzecz skarżącego – Z. S. zwrot kosztów postępowania.

W ocenie Sądu I instancji skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zasadne okazały się podniesione w niej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 10 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; obecnie t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 (powoływana jako: k.p.a.).

Sąd ten wskazał, że przy rozpoznawaniu sprawy uchybiono uprawnieniom procesowym skarżącego wynikającym z art. 10 k.p.a., ponieważ w odpowiedzi na wniosek o wydanie kopii protokołu posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z dnia [...] maja 2014 r. doręczono mu kopię tego dokumentu bez załącznika zawierającego listę pytań skierowanych do rzeczoznawcy. Zdaniem WSA, doręczenie protokołu niekompletnego, mogło pozbawić skarżącego możliwości zaznajomienia się z wątpliwościami członków Komisji a zarazem rzeczowego wykazania prawidłowości swojego postępowania przy sporządzaniu kwestionowanych operatów, co mogło w istotny sposób zaważyć na podjętym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, iż w sytuacji, gdy z listy siedmiu zarzutów stawianych początkowo skarżącemu, dotyczących zastrzeżeń o dużym ciężarze gatunkowym, sprowadzających się do niezasadnego zaniżania wartości nieruchomości w pięciu operatach szacunkowych, ostatecznie podstawą nałożenia kary dyscyplinarnej stał się jedynie zarzut niewłaściwego oszacowania gruntów leśnych w jednym ze sporządzonych przez stronę operatów szacunkowych oraz nowy zarzut, dotyczący niepełnego uzasadnienia wyceny zasiewów, organ zobligowany był do wnikliwego rozważenia, czy istnieje podstawa do ukarania skarżącego karą dyscyplinarną. W przypadku odpowiedzi pozytywnej organ winien rozważyć wybór kary adekwatnej do przewinienia spośród kar przewidzianych w katalogu zawartym w art. 178 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie WSA, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom ustawowym, gdyż obowiązkiem organu stwierdzającego zaistnienie przewinienia dyscyplinarnego, było wyjaśnienie przyczyn, dla których nie była wystarczająca kara upomnienia.

Udzielając organowi wytycznych co do dalszego postępowania Sąd wskazał na potrzebę zbadania w prawidłowo prowadzonym postępowaniu, czy skarżący uchybił zasadom określonym w art. 175 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz czy materiały dowodowe zgromadzone w sprawie są wystarczające dla nałożenia na niego kary dyscyplinarnej. WSA zaznaczył, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej zasadne będzie ponowne rozważenie, która z katalogu kar dyscyplinarnych jest konieczna, a zarazem wystarczająca dla zdyscyplinowania rzeczoznawcy majątkowego w realiach rozpoznawanej sprawy.

W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Infrastruktury i Rozwoju zaskarżył powyższy wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. (powoływana jako: p.p.s.a.) zarzucając Sądowi i instancji:

I. naruszenie prawa materialnego tj.: art. 178 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku:

- naruszenia przepisów prawa z zakresu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego organ musi rozważyć, czy istnieje podstawa do ukarania rzeczoznawcy majątkowego;

- naruszenia przepisów prawa z zakresu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego organ musi uzasadniać, dlaczego nie zastosował innego wymiaru kary dyscyplinarnej;

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ, nie załączając do przekazanej kopii protokołu z posiedzenia załącznika zawierającego pytania do rzeczoznawcy majątkowego pozbawił skarżącego możliwości zaznajomienia się z wątpliwościami członków zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, ze organ w sposób niewystarczający uzasadnił wymiar zastosowanej kary dyscyplinarnej, w tym nie uzasadnił dlaczego nie zastosował kary mniej dolegliwej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zaznaczył, że stwierdzone przez Sąd I instancji błędy organu dotyczyły wyłącznie postępowania prowadzonego w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz treści decyzji kończącej to postępowanie. Brak było więc podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt: II GSK 3380/15 uchylił skarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w pierwszej kolejności oceny wymagał zarzut naruszenia art.10 k.p.a., gdyż naruszenie ustanowionej w tym przepisie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu było głównym powodem uznania przez Sąd I instancji, że dokonane przez organ ustalenia faktyczne i ich ocena były wadliwe, co skutkowało uchyleniem wydanych w sprawie decyzji. W tym kontekście sprawy zauważył, iż strona w toku postępowania miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, a więc i z treścią znajdującego się w nich załącznika do protokołu posiedzenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z [...] maja 2014 r.. Z możliwości tej skorzystała - w dniach 6 czerwca 2014 r. i 21 sierpnia 2014 r. uzyskała wgląd do akt sprawy. Została też pouczona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem decyzji. Pomimo tego nie zdecydowała się na merytoryczne ustosunkowanie się do stawianych jej zarzutów poprzestając wyłącznie na kwestionowaniu sposobu procedowania Komisji.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił ugruntowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym naruszenie art. 10 §1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyrok NSA z 6 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2905/14, wyrok NSA z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05; wyrok NSA z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 4/07, wyrok NSA 23 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1614/06 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 opubl. w ONSAiWSA 2005 4 poz. 66, podjęta na gruncie analogicznej, do zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., regulacji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej). Strona skarżąca powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania powinna więc wykazać jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała i jak wpłynęło to na wynik sprawy, co nie miało miejsca w przypadku rozpoznawanej sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także stanowiska w zakresie istotnego naruszenia przez organ administracji art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia dlaczego nie zastosowano wobec skarżącego innej kary dyscyplinarnej, niż kara nagany, gdyż w jego ocenie, organ wyjaśnił w szczególności dlaczego złagodził karę w stosunku do poprzedniej decyzji i z jakiego powodu właśnie kara nagany była adekwatna do stwierdzonego naruszenia, uwzględniając w tym zakresie stanowisko Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, która po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, stwierdziła, że tylko niektóre z początkowo stawianych rzeczoznawcy zarzutów okazały się zasadne i właśnie z tego powodu wnioskowała o zastosowanie łagodniejszej kary w postaci nagany.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż następstwem błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że sprawa w związku z powołanymi naruszeniami norm procesowych wymaga ponownego rozpatrzenia było zobowiązanie organu do powtórnego zbadania, czy skarżący uchybił zasadom określonym w art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz czy materiały dowodowe zgromadzone w sprawie są wystarczające do nałożenia kary dyscyplinarnej na podstawie art. 178 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż Sąd I instancji ograniczając swoje rozważania do naruszeń przepisów postępowania, które - jak wskazano - w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły, nie dokonał kompleksowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w szczególności nie przedstawił własnego stanowiska co do tego, czy organ miał uzasadnione podstawy by stwierdzić, że w okolicznościach tej sprawy spełnione zostały przewidziane w omawianych przepisach przesłanki pociągnięcia do odpowiedzialności zawodowej i wymierzenia kary dyscyplinarnej w postaci nagany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika ponadto, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie dla rozpatrzenia skargi istotne znaczenie ma jednak fakt, że sprawa była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. o sygn. akt: II GSK 3380/15 uchylił skarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Tym samym ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone ww. rozstrzygnięciem NSA. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OSK 670/11). Czyli tylko zmiana stanu faktycznego, czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku NSA. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała.

Kierując się powyższymi przesłankami, w ocenie Sądu, skarga okazała się niezasadna.

Wskazać na wstępie należy, iż zgodnie z przepisem art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dalej zwaną także: "u.g.n.", rzeczoznawca majątkowy wykonując działalność zawodową jest zobowiązany do wykonywania czynności zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz z zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości. Orzekanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego odbywa się na zasadach określonych w przepisach Rozdziału 4 - Działu V (art. 191 i nast.) w/w ustawy. Z przepisów tych wynika, że postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych wszczyna minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, z zastrzeżeniem ust. 1b i 1c w ciągu trzech lat od zaistnienia okoliczności mogących stanowić podstawę odpowiedzialności zawodowej. Po wszczęciu postępowania minister przekazuje sprawę do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 194 ust. 1a i 1c u.g.n.).

Zgodnie zaś z przepisem art. 194 ust. 2 tej ustawy postępowanie wyjaśniające dotyczące wypełniania obowiązków, o których mowa w art. 158, art. 175, art. 181, art. 186 i art. 186a przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej. Postępowanie wyjaśniające przed Komisją odbywa się z udziałem osoby, wobec której wszczęto postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej (art. 195 ust. 1 u.g.n.).

Jak stanowi art. 195a ust.1 u.g.n., właściwy minister na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, orzeka, w drodze decyzji, o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 178 ust. 2, art. 183 ust. 2 oraz art. 188 ust. 2, albo o umorzeniu postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej, z zastrzeżeniem ust. 2.

Analiza wyżej wskazanych przepisów pozwala na stwierdzenie, że ustawodawca określając zasady postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej m.in. rzeczoznawców majątkowych wprowadził mechanizm umożliwiający uwzględnienie w tym postępowaniu udziału przedstawicieli organizacji zawodowych wskazanych zawodów regulowanych, poprzez powierzenie prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez odrębny od orzekającego w tych sprawach organu administracji publicznej podmiot - Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, powoływaną z udziałem osób wskazanych przez odpowiednie organizacje zawodowe.

Tak więc Komisja Odpowiedzialności Zawodowej przeprowadza postępowanie wyjaśniające, przy czym właściwość Komisji jest w tym zakresie wyłączna, bowiem, jak to już wyżej wskazano, po wszczęciu postępowania właściwy minister z mocy ustawy zobowiązany jest do przekazania sprawy Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Orzeczenie o którym mowa w art. 195a ust. 1 wydawane jest przez właściwego Ministra na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, do przeprowadzenia którego właściwa jest Komisja Odpowiedzialności Zawodowej. Jest więc oczywiste, że z woli ustawodawcy owa Komisja nie tylko prowadzi samo postępowanie, ale i ustala jego wynik, co pozwala na stwierdzenie, że w tym zakresie właściwa norma kompetencyjna stanowi podstawę działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej z wyłączeniem kompetencji organu wszczynającego postępowanie i orzekającego o zastosowaniu kary dyscyplinarnej - właściwego ministra. W wyroku z dnia 15 marca 2012 r. (sygn. akt II GSK 199/11) NSA wyraził pogląd, iż postępowanie prowadzone z tytułu odpowiedzialności zawodowej ma szczególny charakter, gdyż organ administracji publicznej wydając decyzję w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej opiera ją na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, a więc na dowodach zgromadzonych w trakcie postępowania wyjaśniającego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej i jakkolwiek z przepisów nie wynika wprawdzie, że minister jest całkowicie związany ustaleniami zawartymi w protokole Komisji, to dyspozycja przepisu art. 195a ust. 1 ugn nakazuje poszukiwać szczegółowych ustaleń faktycznych dotyczących błędów i uchybień w pracy rzeczoznawcy majątkowego w protokole Komisji.

W wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. (sygn. akt II GSK 1637/11) NSA stwierdził, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej posiada ustawowe umocowanie dla prowadzenia postępowania wyjaśniającego wobec rzeczoznawcy pod kątem prawidłowości wypełniania obowiązków, o których mowa w art. 158, art. 175, art. 181, art. 186 i art. 186a, na co wskazuje przepis art. 194 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie, o którym wyżej mowa, jest ustawowym zadaniem wspomnianej Komisji, nie zaś Ministra Infrastruktury. Dlatego trudno zgodzić się ze stanowiskiem o istnieniu obowiązku Ministra Infrastruktury przedstawienia własnego, szczegółowego stanowiska, a nie Komisji, co do faktu naruszenia przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązujących przepisów i podstaw nałożenia określonej kary dyscyplinarnej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej skarżącego zostało wszczęte przez właściwy organ przed upływem okresu przedawnienia. Sprawa została przekazana do Komisji celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a skarżącemu została zapewniona możliwość czynnego w nim udziału. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wnioskowała o zastosowanie kary dyscyplinarnej w postaci nagany, wskazując, że kara ta będzie adekwatna do popełnionych przez skarżącego naruszeń znajdujących potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym (niewłaściwe oszacowanie gruntów leśnych oraz zasiewów).

Z uwagi na powyższe, decyzją z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił wcześniejszą decyzję i orzekł o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci nagany w miejsce kary czasowego pozbawienia prawa wykonywania zawodu.

W ocenie Sądu organ wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko, iż stwierdzone nieprawidłowości w opracowanym przez skarżącego operacie szacunkowym stanowiły naruszenie § 55 ust. 2 i § 56 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego oraz art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie zachowania szczególnej staranności w szacowaniu nieruchomości, co skutkowało pociągnięciem rzeczoznawcy majątkowego do odpowiedzialności dyscyplinarnej i ukarania na podstawie art. 178 ust. 1 i 2 powołanej ustawy.

Wskazać trzeba, iż rodzaj kary dyscyplinarnej, która zostanie orzeczona, należy do organu ją wymierzającego, zgodnie z art. 178 ust. 2 u.g.n. Gradacja kar dyscyplinarnych przewidzianych w tym przepisie od upomnienia do pozbawienia uprawnień zawodowych wskazuje, że podstawowym kryterium zastosowania odpowiedniej kary do rozmiaru niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 u.g.n., jest ciężar gatunkowy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego i ewentualne skutki tych naruszeń dla podmiotu, na rzecz którego wykonywane były czynności szacowania nieruchomości oraz skutki dla interesu społecznego polegającego między innymi na utrzymaniu wysokiego zaufania publicznego do tego zawodu.

Sąd zwraca uwagę, że rzeczoznawca majątkowy sporządzając operat szacunkowy na potrzeby sformalizowanego postępowania musi mieć na uwadze nie tylko treść przepisów prawa i standardów zawodowych, ale też i to, że pełni rolę biegłego, a wycena ma walor dowodu o podstawowym znaczeniu. Rzeczoznawca musi mieć świadomość, że treść operatu będzie analizowana przez strony postępowania (pod kątem racjonalności i logiki przyjętych w wycenie założeń ich uzasadnienia, kompletności wyceny). Poza tym rzeczoznawca musi mieć świadomość, że wycena może być przez stronę kwestionowana, co do jej prawidłowości przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych (art. 157 ust. 1 ustawy) lub że może podlegać odpowiedzialności zawodowej w związku z jego działalnością polegającą na określaniu wartości nieruchomości (art. 174 ust. 3 ustawy). Wobec powyższego rzeczoznawca, który sporządza operat bez odpowiedniego poziomu szczegółowości musi liczyć się z zarzutami o nieprawidłowym sporządzeniu wyceny.

Nałożona na skarżącego kara odpowiada katalogowi kar wymienionych w art. 178 ust. 2 u.g.n. i zdaniem Sądu pełni swe funkcje zarówno w aspekcie prewencji indywidualnej, jak i generalnej. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną, a postępowanie przed organem zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, o którym mowa w art. 194 ust. 2 u.g.n. W uzasadnieniu decyzji wskazano przyczyny, z powodu których nałożono na rzeczoznawcę majątkowego karę dyscyplinarną oraz wyjaśniono czym kierował się organ przy jej wymiarze. W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ odniósł się do zarzutów skarżącego i szczegółowo wyjaśnił na czym polegały naruszenia przepisów prawa. Należy podkreślić, że rzeczoznawca majątkowy sporządzając operat szacunkowy powinien w nim zamieścić wszystkie dane, jakie są niezbędne do prześledzenia procedury i przyjętych przez rzeczoznawcę założeń, a wszelkie czynności zmierzające do dokonania wyceny nieruchomości powinny być przeprowadzone z najwyższą starannością. Przy wyborze kary dyscyplinarnej wzięto pod uwagę rodzaj i charakter naruszenia przepisów prawa przez rzeczoznawcę majątkowego oraz wagę naruszonych przepisów prawa.

W ocenie Sądu orzeczonej kary nie można uznać za zbyt dolegliwą, ponieważ nieprawidłowości w postępowaniu rzeczoznawcy majątkowego stwierdzone w przedmiotowej sprawie mają charakter istotnego naruszenia przepisów prawa. Błędy w procedurze wyceny i wykazany brak staranności przy wykonywaniu czynności zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego w przedmiotowym opracowaniu nie pozostały bez wpływu na wynik wyceny, co powoduje, że opracowanie sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego mogło wprowadzać odbiorców w błąd, co do rzeczywistych cech rynkowych i wartości wycenianej nieruchomości, a w konsekwencji narażać na niebezpieczeństwo dokonania rozstrzygnięć w oparciu o fałszywe przesłanki.

Uznać ponadto należy, iż w postępowaniu prowadzonym przed organem stronie zapewniono czynny udział w każdym stadium tego postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zaś skarżący zaś nie wykazał aby wskazane przez niego naruszenia przepisów postępowania w istotnym stopniu mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Reasumując, w ocenie Sądu, w sposób właściwy organ przeprowadził postępowanie w sprawie dochodząc w konkluzji do stwierdzenia, iż skarżący, wykonując czynności rzeczoznawcy majątkowego nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1 u.g.n., a wymierzona skarżącemu kara została należycie uzasadniona poprzez wskazanie konkretnych przesłanek, jakimi kierował się organ.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.