Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1524/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 15 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 roku sprawy ze skargi G. O. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę;


UZASADNIENIE

I SA/Łd 1524/12

Uzasadnienie

W dniu [...] r. Gmina O. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania odszkodowania za nieruchomość przejęta na własność Skarbu Państwa.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny.

Gmina O. (dalej: Gmina) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Stosownie do decyzji Wojewody Ł. ustalającej warunki lokalizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta O. w ciągu drogi krajowej nr 12 na odcinku około 7,8 km, oraz decyzją Ministra Infrastruktury, nieruchomości należące do Gminy zostały wydzielone liniami rozgraniczającymi teren pod budowę drogi. Po uprawomocnieniu się wskazanych decyzji, wydzielone nieruchomości z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa.

W związku z przejęciem przedmiotowych nieruchomości z mocy prawa Wojewoda Ł. orzekł ustalenie odszkodowań z tytułu ich nabycia. Odszkodowania te wynikały z decyzji wydanych na podstawie art. 12 ust. 4a, ust. 4f i ust. 5, art 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 132 ust. 1a, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami), art.18 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 6 ust.3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wysokość odszkodowania została określona na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę

majątkowego.

Przed dokonaniem wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości Gmina nie podjęła żadnej aktywności mającej na celu zwiększenie wartości zbywanych nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przeniesienie własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa przeznaczonej pod inwestycję drogową w zamian za odszkodowanie, stanowi dla Gminy czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, przeniesienie własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa, przeznaczonej pod inwestycję drogową w zamian za odszkodowanie, nie stanowi dla Gminy czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT, t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.

Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast stosownie do art. 15 ust. 2 działalność gospodarcza obejmuje wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W ocenie Gminy, w celu ustalenia, czy w przedmiotowym stanie faktycznym transakcja podlega przepisom ustawy o VAT jako odpłatna dostawa towarów konieczne jest ustalenie czy Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego prowadzi w tym zakresie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

Z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT można wywnioskować, że wyłącznie w przypadku zamiaru wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy dana transakcja powinna zostać uznana za wykonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podatnika. Zatem już z założenia konstrukcyjnego systemu VAT, opodatkowanie powinno dotyczyć wyłącznie obrotu gospodarczego, natomiast nie powinno występować w zakresie transakcji niezwiązanych z prowadzoną działalnością.

W analizowanej sytuacji przejęcie gruntów z mocy prawa przez Skarb Państwa nie nosi zdaniem Gminy znamion działalności gospodarczej, Gmina bowiem dokonała zbycia przedmiotowych nieruchomości niezależnie od swojej woli w drodze decyzji administracyjnej, bez prawa wyboru i negocjacji ceny. Gmina nie prowadziła działań mających na celu zwiększenie ceny sprzedaży poprzez np. ulepszenie infrastruktury sprzedawanych nieruchomości czy też nie dokonywała wcześniej (przed otrzymaniem decyzji w zakresie wywłaszczenia) żadnych czynności w celu znalezienia potencjalnego nabywcy (np. poprzez umieszczanie ogłoszeń prasowych).

Powyższe oznacza, że Gmina dokonała zbycia własnego majątku, niemniej jednak czynność ta nie została dokonana w ramach prowadzonej przez nią działalności, bowiem nieruchomości te nie służyły dotychczas jej wykonywaniu. Dodatkowo mając na uwadze, że Gmina nie prowadziła ze swojej strony żadnej aktywności mającej na celu wyzbycie się przedmiotowych gruntów (czy to w ramach transakcji sprzedaży czy też w związku z ich przejęciem z mocy prawa) również w świetle orzecznictwa a także wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-180/10 i C-181/10 wskazane transakcje nie powinny być uznawane jako dokonane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Należy również zwrócić uwagę na przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższe oznacza, że zasadniczo organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników VAT w zakresie realizowanych tzw. zadań własnych. Niemniej jednak, w sytuacji, gdy dana transakcja wynika z zawartej umowy cywilnoprawnej, powinna ona podlegać opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W konsekwencji, wszelkie czynności, które są podejmowane przez gminy np. w celu ulepszenia infrastruktury drogowej powinny być uznane za zadania własne gmin.

Stanowisko to zostało potwierdzone przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 11 października 2011 r., sygn. I FSK/965/11.

Należy wskazać, że wprawdzie realizacja budowy obwodnicy O., jako drogi krajowej nie należy do obowiązków Gminy, niemniej jednak, inwestycja ta bezsprzecznie przyczyni się do poprawy infrastruktury drogowej na terenie Gminy. W konsekwencji, w ocenie Gminy, działania te powinny zostać również uznane za wykonywane w ramach realizowanych działań na podstawie odrębnych przepisów, natomiast nie na podstawie umowy cywilnoprawnej,

Stanowisko takie potwierdził przykładowo WSA w Opolu w wyroku z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. I SA/Op 266/11, w którym sąd wskazał, że budowa ronda na drodze krajowej jest czynnością wykonywaną jako zadanie własne Gminy, w ramach którego nie działa ona w charakterze podatnika VAT.

Podsumowując w ocenie wnioskodawcy w związku z wywłaszczeniem nieruchomości będących własnością Gminy nie działa ona w charakterze podatnika VAT i w konsekwencji działanie to nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego uznając stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji wskazano, ze zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, pod pojęciem dostawy towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Z przywołanych przepisów wynika, iż przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza- stosownie do art. 15 ust. 2 cyt ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z przytoczonego przepisu wynika, że organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy działają w charakterze podatników tylko wtedy, gdy:

* wykonują czynności, które nie mieszczą się w ramach ich zadań albo

* wykonują czynności, które wprawdzie mieszczą się w ramach ich zadań, jednak są wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym gmina jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, wykonującą zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, W myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o samorządzie gminnym, organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Z powołanych wyżej przepisów wynika tym samym, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Stosownie do decyzji Wojewody Ł. ustalającej warunki lokalizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta O. w ciągu drogi krajowej nr 12 na odcinku około 7,8 km, oraz decyzją Ministra Infrastruktury, nieruchomości należące do Gminy zostały wydzielone liniami rozgraniczającymi teren pod budowę drogi. Po uprawomocnieniu się wskazanych decyzji, wydzielone nieruchomości z mocy prawa stały się własnością Skarbu Państwa. W związku z przejęciem przedmiotowych nieruchomości z mocy prawa Wojewoda Ł. orzekł ustalenie odszkodowań z tytułu ich nabycia. Odszkodowania te wynikały z decyzji wydanych na podstawie art. 12 ust. 4a, ust. 4f i ust. 5, art. 18 ust. 1 i 3, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, art. 132 ust. 1a, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 6 ust 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wysokość odszkodowania została określona na podstawie operatów szacunkowych sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego. Przed dokonaniem wywłaszczenia przedmiotowych nieruchomości Gmina nie podjęła żadnej aktywności mającej na celu zwiększenie wartości zbywanych nieruchomości.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 193, póz. 1194 ze zm.) ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, póz. 115 ze zm.), zwanych dalej "drogami", a także organy właściwe w tych sprawach.

Art. 11a ust 1 ww. ustawy stanowi, że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Stosownie do art. 11c ww. ustawy, do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.

Zgodnie z art. 11 f ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, póz. 1194 ze zm.), decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

W myśl art. 12 ust. 4 ww. ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11 f ust. 1pkt 6, stają się z mocy prawa:

1. własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2. własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a cyt. ustawy).

Stosownie do art. 12 ust. 4f ww. ustawy, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Według art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod

poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (art.98 ust.3 ustawy gospodarce nieruchomościami).

Z przywołanego wyżej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wynika, iż przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a wiec także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

We wskazanych okolicznościach uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, zaś odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów.

W analizowanym przypadku w roli organu władzy publicznej wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej występuje organ dokonujący wywłaszczenia. Organem tym może być wojewoda lub starosta, dokonujący wywłaszczenia w imieniu Skarbu Państwa. Czynność wykonywana przez organ dokonujący wywłaszczenia nie stanowi dostawy towaru, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podmiotem, który dokonuje dostawy towaru jest dotychczasowy właściciel nieruchomości, czyli Gmina. Zbywając nieruchomość Wnioskodawca nie realizuje ani zadań własnych, ani zadań zleconych.

Organ władzy publicznej (wójt, burmistrz) wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może skorzystać z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ władzy publicznej nie jest uznawany za podatnika w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których został on powołany, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie są wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku przeniesienia z mocy prawa własności nieruchomości nie są realizowane zadania, dla realizacji których organ ten został powołany.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny organ uznał, iż Gmina dokonując przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest podatnikiem podatku od towarów i usług i czynność ta jest odpłatną dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji czynnością podlegającą opodatkowaniu uregulowaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT według stawek właściwych dla przedmiotu dostawy. Interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego doręczono Wnioskodawcy w dniu 30 sierpnia 2012 r.

W związku z powyższym rozstrzygnięciem Wnioskodawca, na mocy art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w dniu 12 września 2012 r. wezwał Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, co przedstawiono w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zawartej w piśmie z dnia [...] r. Odpowiedź na wezwanie do usunięcia prawa doręczono w dniu 15 października 2012 r.

Na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie z dnia [...] r. w dniu 14 listopada 2012 r. Gmina O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z powodu jej niezgodności z prawem.

Zaskarżonej interpretacji skarżąca Gmina zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 15 ust. 2 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez jego niewłaściwą interpretację i uznanie, że w przedmiotowej sprawie Gmina dokonując przekazania nieruchomości w zamian za odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest podatnikiem podatku od towarów i usług;

- oraz w związku z powyższym naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr8 ,poz. 60 ze zm.; dalej: O.p.), poprzez działania naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organów, ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania Dyrektora Izby Skarbowej w Ł..

Skarżąca wniosła o uchylenie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 27 sierpnia 2012 r. podtrzymując swoje stanowisko zawarte we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

W zaskarżonej interpretacji dokonano właściwej wykładni przepisów prawa materialnego przyjmując, że w opisanym stanie faktycznym Gmina O. dokonuje czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Skarżąca Gmina jest zarejestrowanym podatnikiem VAT. Jednak zdaniem strony skarżącej dokonując przeniesienia własności nieruchomości w wyniku jej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie nie działa ona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pogląd ten nie jest trafny.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT przedmiotem opodatkowania jest odpłatna dostawa, rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami, jako właściciel, w tym również przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Ustawodawca bardzo szeroko (zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania)określił zarówno przedmiot opodatkowani, jak i podmioty działające w charakterze podatnika VAT (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT). Niewątpliwie strona skarżąca ma co do zasady status podatnika VAT w zakresie czynności dotyczących gospodarowania nieruchomościami, np. przy ich sprzedaży ( z wyłączeniem realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa; do realizacji których została powołana). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. I FSK 1702/10, Lex 1095778, specyfika czynności wywłaszczenia za odszkodowaniem, niewątpliwy zamiar objęcia jej opodatkowaniem, sprawia, że nie może być ona "wyławiana" z całokształtu czynności podejmowanych w ramach działalności gospodarczej podatnika VAT, lecz musi być postrzegana jako składowa tej działalności, w ramach której dokonywane są różne transakcje, nie wszystkie za pełną aprobatą lub wręcz planowaniem przez przedsiębiorcę. Stąd opodatkowanie odpłatnej dostawy towarów (w tym wywłaszczenia za odszkodowaniem) przez podatnika działającego w takim charakterze odnosi się do całej szeroko rozumianej sfery aktywności podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą; poza tą sferą pozostają działania w sferze osobistej, a w przypadku organów władzy publicznej - działania w zakresie realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami, dla realizacji których zostały powołane, poza czynnościami wykonywanymi na podstawie umów cywilnoprawnych. Pogląd ten skład orzekający WSA w Łodzi w pełni podziela. Tak więc okoliczność, ze Gmina dokonuje zbycia nieruchomości niezależnie od swojej woli, bez prawa wyboru kontrahenta, negocjacji ceny oraz bez podejmowania działań mających na celu zwiększenie ceny sprzedaży nie oznacza jeszcze, ze taka czynność nie jest związana z działalnością gospodarczą strony.

W zaskarżonym akcie trafnie też wskazano, że w przedstawionym stanie faktycznym nie ma zastosowania przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Zgodnie z powołanym przepisem nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego wykonującą zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty - w tym sprawy gminnych dróg (art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 1 , art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przeniesienie własności nieruchomości przeznaczonej na budowę obwodnicy miasta w ciągu drogi krajowej nie mieści się w ramach realizacji zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których gmina została powołana.

Dodatkowo podkreślić należy, ze sądy administracyjne w wielu już orzeczeniach podzielały pogląd, ze organy władzy publicznej przy dostawach określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT posiadają status podatnika podatku od towarów i usług (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 769/10, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1906/07, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 495/09).

Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

mak