Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 930/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Lubuskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk. z dnia 6 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 84/16 w sprawie ze skargi J. K., M. K. - wspólników G. M.K., J.K. Spółka cywilna na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Zarządu Województwa Lubuskiego na rzecz J. K., M. K. - wspólników G. M.K., J.K. Spółka cywilna 4121,54 (cztery tysiące sto dwadzieścia jeden złotych pięćdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 84/16 po rozpoznaniu skargi J. K., M. K. wspólników G. M. K., J. K. spółka cywilna (dalej: skarżący) na decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania: w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...]; w pkt II. w pozostałej części skargę oddalił; zaś w pkt III. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] maja 2009 r. Instytucja Zarządzająca Lubuskim Regionalnym Programem Operacyjnym (LRPO) zawarła z J. K. oraz M. K. umowę o dofinansowanie projektu pt. "Rozwój konkurencyjności firmy G. s.c. poprzez zakup innowacyjnej linii technologicznej".

Pismem z dnia [...] września 2011 r. Instytucja Zarządzająca, mając na uwadze wyniki kontroli realizacji projektu przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w czerwcu 2011 roku oraz opinię eksperta zewnętrznego do spraw oceny oddziaływania na środowisko, opinię Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z dnia [...] lipca 2011 r. i dokumenty złożone w tym zakresie przez wspólników, rozwiązała z nimi umowę o dofinansowanie, ponieważ projekt wymagał oceny oddziaływania na środowisko, a dokumentacji w tym przedmiocie wspólnicy do wniosku aplikacyjnego nie przedłożyli, oświadczając, że projekt takiej oceny nie wymaga.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Zarząd Województwa Lubuskiego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 10 kwietnia 2012 r. zobowiązującą J. K. oraz M. K. do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 53.223,02 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych z tytułu pobrania nienależnie i wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem środków na realizację umowy z dnia [...] maja 2009 r. o dofinansowanie projektu.

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1086/13, oddalił skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia. W ocenie Sądu kasacyjnego, Sąd I instancji, dokonując prawidłowej wykładni art. 211 ust. 1 pkt 1 u.f.p. z 2005 r., trafnie uznał, że rozumowanie organu, zgodnie z którym rozwiązanie przez organ umowy o dofinansowanie wyklucza zrealizowanie celu umowy przez co spełniona zostaje przesłanka wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem, nie jest poprawne. Na wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem środki należy patrzeć wyłącznie z perspektywy wytypowanego do dofinansowania wniosku i zawartej w wyniku tego umowy o dofinansowanie, w których określony jest precyzyjnie przedmiot umowy. W praktyce oznacza to, że dokonując kontroli wydatkowania przyznanych kwot instytucja zarządzająca odnosi te wydatki do zaakceptowanych wydatków kwalifikowalnych danego projektu. W sytuacji, gdy przyznane i wypłacone w oparciu o zawartą umowę środki wspólnotowe czy krajowe mieszczą się w wykazie wydatków kwalifikowanych, czyli że zostają wydatkowane na zadania określone w projekcie oraz umowie o dofinansowanie, brak jest podstaw aby dochodzić zwrotu tych środków w oparciu o art. 211 ust. 1 pkt 1 u.f.p. z 2005 r. jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Samo rozwiązanie przez organ umowy o dofinansowanie z powodu zaistnienia okoliczności uzasadniających takie działanie nie jest i nie może być uznane za okoliczność wskazaną w art. 211 ust. 1 pkt 1 u.f.p. z 2005 r., ponieważ nie mieści się w tej normie. Przeciwne rozumowanie oznaczałoby stosowanie niedopuszczalnej, szerokiej wykładni cytowanego przepisu.

Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Zarząd Województwa Lubuskiego zobowiązał J. K. oraz M. K. do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie 53.223,02 zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych z tytułu pobrania nienależnie i wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem środków na realizację umowy z dnia [...] maja 2009 r. o dofinansowanie projektu.

Orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zarząd Województwa Lubuskiego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. Organ zaznaczył, że w wyniku złożenia przez stronę oświadczenia we wniosku aplikacyjnym, z którego jednoznacznie wynika, że przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, po podjęciu przez Zarząd Województwa Lubuskiego decyzji o dofinansowaniu projektu, nie było konieczności szczegółowej weryfikacji wniosku o dofinansowanie pod kątem oceny oddziaływania na środowisko, a w konsekwencji powyższego wniosek nie został skierowany do oceny pod kątem OOŚ przez zewnętrznego eksperta. Instytucja Zarządzająca LRPO podkreśliła, iż powyższe działania były tylko i wyłącznie skutkiem oświadczenia strony, które jak się później okazało, nie było zgodne ze stanem faktycznym. Strona do dnia wydawania decyzji nie uzyskała stosownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. IZ LRPO nie zgodziła się ze skarżącymi, ponieważ wniosek aplikacyjny nie został wypełniony prawidłowo, tj. niezgodnie ze stanem faktycznym. Wobec powyższego Instytucja Zarządzająca LRPO uznała, iż w przedmiotowym projekcie wystąpiła nieprawidłowość skutkująca koniecznością zwrotu przez stronę całości otrzymanego dofinansowania.

Skarżący nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

Sąd I instancji uznał skargę za uzasadnioną. WSA odnosząc się do wskazań zawartych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 952/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1086/13, stwierdził, że mają one w pełni zastosowanie gdyż nie nastąpiła zmiana istotnych okoliczności faktycznych.

WSA dokonując oceny merytorycznej decyzji stanowiącej przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stwierdził, że organ nie uwzględnił w całości oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyrokach. W szczególności organ nie uwzględnił rozważań Sądu dotyczących uchybień leżących po stronie organu oceny wniosku na etapie postępowania konkursowym i zaniechania oceny na tym etapie oceny merytorycznej wniosku, przeprowadzenie je dopiero po podpisaniu umowy o dofinansowanie i realizacji przedsięwzięcia przez stronę w oparciu o jej postanowienia i otrzymaniu części dofinansowania. W ocenie Sądu stanowi to naruszenie wywodzonej z zasady demokratycznego państwa, prawnej zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa. W świetle tej zasady, jak podkreślił w uzasadnieniu swojego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, uchybienia ze strony organu nie mogą powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i zaufaniu do podejmowanych działań i rozstrzygnięć przez organ. Organ konsekwentnie pomija w uzasadnieniach wydawanych w niniejszej sprawie decyzjach, że na etapie postępowania konkursowego tj. przed podpisaniem umowy o dofinansowanie posiadał do dyspozycji nie tylko oświadczenie strony, iż objęte wnioskiem o dofinansowanie przedsięwzięcie nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ale także dokumentów złożonych przez stronę, z których wynika charakter planowanego przedsięwzięcia, że jednym z jego elementów jest linia bielenia wyrobów pasmanteryjnych. Tym samym ograniczenie się tylko na etapie postępowania konkursowego do ustalenia czy beneficjent dołączył do wniosku oświadczenie w przedmiocie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, bez odniesienia treści tego oświadczenia do pozostałych załączonych do wniosku dokumentów stanowi przejaw zbytniego formalizmu. Późniejsze wykazywanie już na etapie oceny realizacji projektu, iż treść tego oświadczenia nie jest zgodna z stanem faktycznym i nałożenie obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania stanowi naruszenie wyżej wskazanej zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że był obowiązany tylko do formalnego zbadania, czy strona złożyła oświadczenie w przedmiocie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co jednak zostało wyraźnie zakwestionowane w uprzednio wydanym w niniejszej sprawie wyroku. Pełna realizacja przez organ zasady działania jednostki w zaufaniu do organów państwa w okolicznościach rozpoznawanej sprawy powinna prowadzić do uwzględnienia, w toku wszczętego postępowania w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, dokumentacji środowiskowej przedłożonej przez skarżących na wezwanie Instytucji Zarządzającej, jak i też z ich własnej inicjatywy, co również zawarły Sądy w ocenie prawnej i zalecenia zawartych w uprzednio wydanym wyrokach. Powyższych wskazań organ nie uwzględnił w wydanych ponownie decyzjach, stwierdzając jednoznacznie, że nie jest możliwe sanowanie działań strony poprzez uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach już po wykryciu nieprawidłowości. Organ nie wykazał, że przedłożona przez skarżących decyzja środowiskowa, która znajduje się w aktach sprawy administracyjnej dotyczy innego przedsięwzięcia niż stanowiące przedmiot niniejszego postępowania o dofinansowanie. Nadto podnosząc, że powyższe wadliwe oświadczenie strony w przedmiocie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jako nie odpowiadające stanowi faktycznemu uzasadnia nałożenie obowiązku zwrotu całego otrzymanego dofinansowania, organ nie uwzględnia w całości oceny Sądu zawartej w punkcie 15 uzasadnienia wyroku z dnia 21 lutego 2013 roku (str. 31-32), z której wynika, że "nawet gdyby uznać za zasadne stanowisko organu w zakresie obowiązku zwrotu dofinansowania, to zwrotowi podlegać powinna tylko ta część, która dotyczy linii technologicznej do bielenia i farbowania, stanowiącej "¼ zamaszynowienia" projektu, obejmującego też inne maszyny, których nie dotyczyła kwestia oceny środowiskowej. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd powołał się na art. 211 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, zgodnie z którym do budżetu państwa podlega zwrotowi jedynie ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem WSA należało uznać skargę za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzją ją poprzedzającej. Organ w uzasadnieniach powyższych decyzji, przedstawia w poszczególnych istotnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestiach wnioski końcowe, nie znajdujące oparcia w ocenie prawnej i wskazaniach co do dalszego postępowania zawartych w uprzednio wydanych w niniejszej sprawie wyrokach. Nadto organ wydał decyzje rozstrzygające sprawę bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w ramach którego ewentualnie ujawnione mogłyby zostać okoliczności inne niż te, które stanowiły podstawę wydania decyzji dotychczasowych.

WSA uznając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 145 a pkt 1 p.p.s.a. - oddalił skargę w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu przez skarżących otrzymanego dofinansowania z uwagi na konieczność rozważenia możliwości nakazania skarżącym zwrotu części dofinansowania.

Sąd I instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, organ winien mieć na względzie treść art. 153 p.p.s.a. i w całej rozciągłości zastosować się do oceny prawnej i wskazówek zawartych w dotychczas wydanych w sprawie wyrokach.

W skardze kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim albo jego uchylenia w całości i oddalenia skargi strony przeciwnej, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie:

1. art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia [...] listopada 2015 r. organ nie zastosował się do wytycznych wynikających z oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 952/12 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1086/13, gdy tymczasem organ przedmiotową ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania uwzględnił w sposób należyty (co nie uzasadniało uchylenia zaskarżonej decyzji), w konsekwencji również pominięcie w zaskarżonym wyroku wskazań i oceny prawnej dokonanej ww. prawomocnych wyrokach WSA i NSA (art. 153 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP),

2. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dalszej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie organ wskazuje na naruszenie art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji z dnia 17 listopada 2015 r. organ nie zastosował się do wytycznych wynikających z oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 952/12 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1086/13, gdy tymczasem organ przedmiotową ocenę prawną i wskazania co dalszego postępowania uwzględnił w sposób należyty. Ponadto zarzucono naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie dalszej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego te zarzuty nie są zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny, czy organ ponownie rozpoznając sprawę zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

Z art. 153 p.p.s.a. wynika, że na organie prowadzącym ponowne postępowanie w sprawie spoczywa bezwzględny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej przez sąd w uzasadnieniu prawomocnego orzeczenia, jak i obowiązek wykonania zawartych w uzasadnieniu wskazań co do dalszego postępowania.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące tylko o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Należy przyjąć, że tracą one moc wiążącą jedynie w czterech przypadkach: 1) w razie zmiany ustawy, 2) w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) po wzruszeniu orzeczenia, w którym zostały sformułowane, w przewidzianym do tego trybie, a także 4) z uwagi na późniejsze podjęcie uchwały przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 1 września 2016 r., II FSK 2029/14; 26 kwietnia 2016 r., I OSK 3095/15; 8 stycznia 2010 r., II FSK 1245/08; 3 listopada 2009 r., I FSK 1170/08).

Równocześnie wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

W tym miejscu przypomnienia wymaga, że poprzednim wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Go 952/12 uchylił wcześniejsze decyzje organów. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1086/13, oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez organ podzielając stanowisko Sądu I instancji.

Nadmienić należy, że w powołanym wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że przerzucenie własnych nieprawidłowości i zaniedbań na beneficjenta, realizującego prawidłowo wszystkie obowiązki ciążące na nim z mocy umowy o dofinansowanie, narusza wywodzoną z zasady demokratycznego państwa, prawa zasadę działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa (art. 2 Konstytucji, art. 8 k.p.a). W świetle tej zasady uchybienie organu nie może powodować ujemnych następstw dla strony działającej w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez organ działań i rozstrzygnięć. Sąd uznał, że realizacja wskazanej zasady, w okolicznościach rozpoznawanej, sprawy powinna prowadzić do uwzględnienia, w toku wszczętego już postępowania w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, dokumentacji środowiskowej przedłożonej przez skarżących na wezwanie IZ jak też z ich własnej inicjatywy (decyzja środowiskowa). W konsekwencji dokonana przez organ ocena zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o jakiej mowa w art. 211 ust. 4 u.f.p. powinna być dokonana z uwzględnieniem wskazanych dokumentów. WSA stwierdził również, że gdyby uznać za zasadne stanowisko organu w zakresie obowiązku zwrotu dofinansowania, to zwrotowi podlegać powinna tylko ta jego część, która dotyczy linii technologicznej do bielenia i farbowania, stanowiącej "1/4 zamszynowienia" projektu, obejmującego też inne maszyny, których nie dotyczyła kwestia oceny środowiskowej. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 1086/13 podzielił stanowisko Sądu I instancji.

W kontekście powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ponownie orzekające w tej sprawie organy administracyjne stosownie do brzmienia art. 153 p.p.s.a. były zobowiązane uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższych orzeczeniach.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie ocenił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że organ nie uwzględnił w całości oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lutego 2014 r. i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014 r. Słusznie uznano, że ograniczenie się na etapie postępowania konkursowego tylko do ustalenia czy beneficjent dołączył do wniosku oświadczenie w przedmiocie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, bez odniesienia treści tego oświadczenia do pozostałych załączonych do wniosku dokumentów stanowi przejaw formalizmu. Późniejsze wykazywanie już na etapie oceny realizacji projektu, iż treść tego oświadczenia nie jest zgodna ze stanem faktycznym i nałożenie obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania stanowi naruszenie zasady zaufania do organów Państwa. Ma rację Sąd I instancji, że pełna realizacja tej zasady powinna prowadzić do uwzględnienia w toku postępowania dokumentacji środowiskowej przedłożonej przez strony postępowania na wezwanie organu, jak i też przedłożonej z własnej inicjatywy,

Nie można było, w ocenie NSA, stwierdzić jedynie, że nie jest możliwe sanowanie działań strony poprzez uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach już po wykryciu nieprawidłowości. Takie stwierdzenie jednoznacznie wskazuje, że organy ponownie rozpoznając sprawę nie zbadały jej przy uwzględnieniu oceny prawnej zawartej w wyrokach, w szczególności oceny zachowania organu z uwzględnieniem zasady zaufania do organów państwa.

W zakresie podziału zwrotu w zależności od zamaszynowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z uzasadnienia wyroku WSA nie można wywieść, iż Sąd potraktował zaistniały stan faktyczny, jako wyjątek pozwalający na zwrot całości dofinansowania. Kontekst, w jakim stwierdzenie WSA zostało wyrażone nie pozwala na taką konstatację.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego odniesienie się w tym zakresie przez WSA do zarzutu skargi wskazuje na pogląd, iż zwrot winien uwzględniać ewentualnie środki poniesione na nabycie maszyn do bielenia i farbowania stanowiących 1/4 zamaszynowania projektu. Do takiego stwierdzenia przekonuje również dalsze stanowisko WSA, z którego jednoznacznie wynika, że zgodnie z przepisem art. 211 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 4 u.f.p. zwrotowi do budżetu państwa podlega jedynie ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

W ocenie NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom przewidzianym w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż zawiera wszystkie obligatoryjne elementy treści wymienione w tym przepisie, a zawarty w nim wywód prawny pozwala na jednoznaczne ustalenie i ocenę w toku kontroli instancyjnej tego, co stanowiło podstawę prawną rozstrzygnięcia. W tej sprawie - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - Sąd I instancji wskazał w sposób jednoznaczny powody uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, z którymi to nie zgadza się skarżący kasacyjnie organ, a które pozwalają również Sądowi kasacyjnemu na ocenę prawidłowości stanowiska zaskarżonego wyroku. Z tych względów uznać należało, że uzasadnienie to zawiera niezbędne elementy i pozwala na instancyjną kontrolę tego wyroku.

Odnosząc się końcowo do wniosku spółki zawartego w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2016 r. o nakazanie organowi wydania postanowienia o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w terminie dwóch tygodni od momentu zwrotu akt postępowania, stwierdzić należy, że NSA rozpoznając sprawę w wyniku złożenia skargi kasacyjnej, rozstrzygając ją zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, iż rozpoznaje sprawy w granicach skargi kasacyjnej, tj. w zakresie złożonych zarzutów. Spółka nie zakwestionowała wydanego wyroku skargą kasacyjną. Organ zaś w złożonym środku zaskarżenia nie powołał jako naruszony art. 145a § 1 p.p.s.a. Tym samym wniosek Spółki nie mógł być uwzględniony.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804).