Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 438/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 4-5, art. 148 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt  11, art. 32 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 199 zd. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2016r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – określanej dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania W.Z. od decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] września 2013 r. nr [...], dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o klatkę schodową, zamurowanie drzwi w piwnicy oraz wykucie drzwi i wykonanie schodów na parterze w pomieszczeniu gospodarczym na działce nr [...] w części obejmującej wykucie okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i udzielenia pozwolenia na wykonanie wykucia okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Przed Sądem Rejonowym toczy się sprawa z wniosku L.Z. przy uczestnictwie W.Z. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w [...], zapisanej w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy kw. nr [...] stanowiącej współwłasność wyżej wymienionych. Prawomocnym postanowieniem wstępnym z dnia [...] czerwca 2012r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Rejonowy uznał co do zasady za usprawiedliwione żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości przez ustanowienie w budynku mieszkalnym i gospodarczym zlokalizowanych pod jednym dachem odrębnej własności dwóch lokali mieszkalnych, które zostały opisane w punkcie I sentencji tego postanowienia. W punkcie II sentencji postanowienia Sąd (przy uwzględnieniu zmian wynikających z postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...]) zobowiązał uczestników postępowania do dokonania tymczasowo na własny koszt prac budowlanych i robót adaptacyjnych niezbędnych do wyodrębnienia lokali opisanych w punkcie I postanowienia. I tak wnoszący skargę W.Z. odnośnie lokalu oznaczonego w postanowieniu numerem 2 został zobowiązany do wykonania prac budowlanych takich jak:

– dobudowa klatki schodowej, ze schodami na strych i do piwnicy na zewnątrz budynku za przybudówką na ścianie szczytowej przy uwzględnieniu dokumentacji budowlanej,

– zamurowanie drzwi znajdujących się między piwnicą o powierzchni 5,91 m.kw. a piwnicą o powierzchni 8,59 m.kw.,

– wykonanie drzwi wejściowych do pomieszczenia gospodarczego o powierzchni 30,82 m.kw., położonego od strony wejścia do części mieszkalnej użytkowanej przez niego,

zgodnie z treścią opinii uzupełniającej biegłego sądowego J.R. z dnia [...] marca 2010 r.

Ponadto w punkcie II c sentencji postanowienia zobowiązano L.Z. i W.Z. do wspólnego wykonania schodów z pomieszczeń gospodarczych na parterze do pomieszczeń strychowych nad tymi pomieszczeniami gospodarczymi, zgodnie z treścią opinii uzupełniającej biegłego sądowego J.R. z dnia [...] marca 2010 r., zasilania budynku przy wykorzystaniu istniejącego przyłącza napowietrznego ze słupa [...] i przy wyniesieniu istniejących liczników energii elektrycznej na zewnątrz budynku dla każdego odbiorcy na użytkowane części nieruchomości oraz zasilania ich z istniejącego przyłącza napowietrznego. Natomiast zakres prac budowlanych i robót adaptacyjnych, jakie tymczasowo miał wykonać na swój koszt L.Z. zostały określone w punkcie II ppkt a i były to roboty polegające na zamurowaniu drzwi znajdujących się pomiędzy pokojem o powierzchni 17,68 m.kw. a korytarzem o powierzchni 7,42 m.kw. oraz między pokojem o powierzchni 18,04m.kw. a korytarzem o powierzchni 7,42 m.kw., postawienie ściany działowej na parterze pomieszczenia gospodarczego oraz na strychu tego pomieszczenia, zgodnie z treścią opinii uzupełniającej biegłego sądowego J.R. z dnia [...] marca 2010r., zamurowanie drzwi znajdujących się między klatką schodową prowadzącą na strych a strychem oraz wykonanie ściany działowej między częścią strychu położoną nad pokojami o powierzchni 15,22 m.kw. i 14,88 m.kw. a częścią strychu położoną nad pokojem o powierzchni 18,04 m.kw. W punkcie III i IV sentencji postanowienia Sąd zakazał zarówno L.Z., jak i W.Z. podejmowania działań uniemożliwiających wykonanie przeciwnej stronie prac budowlanych i robót adaptacyjnych wymienionych w punkcie II sentencji postanowienia oraz nakazał im wzajemne udostępnienie zajmowanych przez siebie pomieszczeń celem wykonania wskazanych prac budowlanych i robót adaptacyjnych.

W dniu 16 lipca 2013 r. W.Z. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Do wniosku dołączył oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Wójta Gminy o warunkach zabudowy oraz projekt budowlany.

Decyzją z dnia [...] września 2013r., nr [...] Starosta, powołując się na przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm. – określanej dalej jako u.p.b.) oraz art. 104 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o klatkę schodową, zamurowanie drzwi w piwnicy oraz wykucie drzwi i wykonanie schodów na parterze w pomieszczeniu gospodarczym, w tym także na wykucie okna w piwnicy istniejącego budynku na działce nr [...] dla W.Z. zam. [...].

Podstawą wydania pozwolenia na budowę w przedmiotowej sprawie był kompletny wniosek z dnia [...] lipca 2013 r. z załączonym oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącym działki o nr ewid. [...], podpisany przez W.Z., w którym jako dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością wskazał: "kw. nr [...], postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2002r. sygn. akt [...], postanowienie wstępne sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2012r. oraz postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012 r., sygn. akt [...]". Przy czym do tego oświadczenia skarżący dołączył jedynie postanowienia wydane w sprawach o sygn. akt [...] i [...]".

W dniu 22 października 2015 r. L.Z. złożył w Starostwie Powiatowym wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2013r., nr [...] z uwagi na fakt, że jako współwłaściciel budynku nie wyrażał zgody na wykucie okna w piwnicy i że takiej zgody nie ma też w postanowieniach sądu, które dołączył do wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] października 2015r., nr [...] Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne, wskazując, iż L.Z. złożył podanie o wznowienie 2 tygodnie po tym jak zauważył wykuwanie otworu przez W.Z..

Postanowieniem z tej samej daty nr [...], na podstawie art. 152 § 1 wstrzymał z urzędu wykonanie powyższej decyzji, które w dniu 3 listopada 2015 r. zaskarżył W.Z.. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarga natomiast na to postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 kwietnia 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 138/16.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Starosta w dniu [...] stycznia 2016 r. wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest drukiem obligatoryjnym, wprowadzonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę, w którym inwestor podaje m. in. tytuł prawny, z którego wynika jego prawo do dysponowania nieruchomością. Oświadczenie to jest oświadczeniem wiedzy, składanym pod rygorem odpowiedzialności karnej i korzysta z domniemania prawdziwości, jeżeli nie jest sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi.

Z uwagi na fakt, że współwłaściciel budynku L.Z. zgłosił, że nigdy nie wyrażał zgody na wykucie okna w piwnicy i że takiej zgody nie wyraził też Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy (w postanowieniach dotyczących zniesienia współwłasności) zaistniała wątpliwość prawdziwości złożonego oświadczenia i w tym przypadku organ ma obowiązek zbadać złożone przez wnioskodawcę oświadczenie.

Organ stwierdził, w ramach wznowieniowego postępowania, po dokładnym przeanalizowaniu postanowień Sądu, które dołączył do wniosku o wznowienie postępowania L.Z., że nie ma w nich zgody na wykonanie projektowanego wykucia okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego, a jak wynika z księgi wieczystej kw. nr [...] współwłaścicielami budynku są L.Z. i W.Z.. W ten sposób ujawniły się nowe okoliczności, o których organ nie miał wiedzy wydając decyzję.

Biorąc powyższe pod uwagę Starosta na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uchylił własną z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i z tego też powodu na podstawie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b., zgodnie z którym pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i udzielenia pozwolenia na ten zakres robót w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce nr [...].

Od powyższej decyzji W.Z. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ustalenie, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, jak również błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji, poprzez ustalenie, iż wnioskodawca W.Z. nie posiadał uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie o którym mowa w zaskarżonej decyzji.

W.Z. podkreślił, że podstawą do wykonywania jakichkolwiek prac w budynku L. i W.Z. była decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego według projektu opracowanego przez A.P.. Treść tej decyzji jest ściśle powiązana z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2012r. o sygnaturze [...], po zmianach wynikających z postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012r. o sygnaturze [...]. Podał, że w myśl obu orzeczeń sądów powszechnych oraz wydanej decyzji administracyjnej W.Z. uzyskał uprawnienie do wykonania wszelkich prac określonych w projekcie budowlanym opracowanym przez A.P.. Natomiast prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikała wprost z treści wyroku (właściwie postanowienia) Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012r. w sprawie [...], w którym to wyroku Sąd zmienił p. II p. b myślnik pierwszy i drugi w ten sposób, że (zobowiązuje do dokonania tymczasowo na własny koszt) "dobudowania klatki schodowej ze schodami na strych i do piwnicy na zewnątrz budynku za przybudówką na ścianie szczytowej przy uwzględnieniu dokumentacji budowlanej".

Zdaniem odwołującego żeby ustalić, czy jak twierdzi Starosta, wykucie otworu okiennego w piwnicy wspólnego budynku stanowi nowy fakt, o którym mowa w art 145§ 1 pkt 5 k.p.a. należy przede wszystkim odwołać się do tegoż projektu budowlanego, gdzie na stronie 27 wskazano, iż jedną z prac wymaganych przy rozbudowie jest zastąpienie otworu okiennego znajdującego się na elewacji budynku otworem drzwiowym. Tenże otwór drzwiowy, powstały w miejsce okna na elewacji budynku zapewnia stronie wejście z projektowanej przybudówki do pozostałych pomieszczeń w budynku.

Strona podkreśliła, że konieczność zastąpienia otworu okiennego znajdującego się na elewacji budynku otworem drzwiowym była zarówno przedmiotem oceny i rozważań sądów obu instancji, jak również architekta sporządzającego projekt budowlany, a co za tym idzie Starosty, czego wynikiem było zaakceptowanie projektu i udzielenie pozwolenia na rozbudowę odwołującego się wprost do tegoż projektu. Organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu bazując jedynie na błędnych w sposób oczywisty twierdzeniach drugiego ze współwłaścicieli o tym, iż nie wyrażał on zgody na wykucie tego okienka bez jakiejkolwiek analizy lub jakiegokolwiek postępowania dowodowego uczynił je własnymi, gdy tymczasem zarówno z treści orzeczeń sądów obu instancji, jak również postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu i pozwolenia na rozbudowę wprost wynikała konieczność i obowiązek wykucia z otworu okiennego otworu drzwiowego.

W ocenie W.Z. w sprawie nie zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem zarówno L.Z., a przede wszystkim Starosta mieli wiedzę, iż w toku rozbudowy domu zachodzi konieczność przerobienia otworu okiennego znajdującego się na elewacji w otwór drzwiowy. Zatem decyzja o wznowieniu postępowania była pozbawiona podstaw faktycznych i prawnych, czego konsekwencją jest to, iż zaskarżona decyzja nr [...] winna zostać uchylona.

Wskazaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu I instancji organu. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to korzysta z domniemania prawdziwości, jeżeli nie jest sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi. W przypadku wątpliwości organ ma obowiązek zbadać złożone przez wnioskodawcę oświadczenie. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że roboty budowlane polegające na wykuciu okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego, którego współwłaścicielem jest L.Z., spowodują wykroczenie poza zakres robót ujętych w postanowieniach sądów wyszczególniających wszystkie roboty niezbędne do wykonania w celu zniesienia współwłasności, co oznacza w powyższej kwestii brak posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wobec powyższego organ I instancji zasadnie uznał o zaistnieniu nowych okoliczności istotnych dla sprawy, które stanowiły podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2013r. Mając na względzie powyższy przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. Wojewoda uznał również, że zachodzi w związku z tym również podstawa do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i udzielenia pozwolenia na wykonanie wykucia okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...].

Skargę na powyższą decyzję wniósł W.Z., zarzucając:

1) naruszenie treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez ustalenie, że w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,

2) błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji poprzez ustalenie, iż wnioskodawca W.Z. nie posiadał uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie, o którym mowa w zaskarżonej decyzji,

3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi W.Z. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając dodatkowo, iż w apelacji skierowanej do Sądu Okręgowego wskazywał na konieczność wykucia okna do piwnicy w przypadku przyjęcia zaproponowanej przez niego wersji drugiej. Skarżący wskazał, iż sąd odwoławczy wyraził zgodę na drugą wersję, przy akceptacji obu stron. Zwrócił również uwagę, iż wspomniany sąd nie określił szczegółowo zakresu prac do wykonania w celu zniesienia współwłaśnosci, wskazując jedynie, iż uczestnik ma ma dobudować klatkę schodową ze schodami na strych i do piwnicy przy uwzględnieniu dokumentacji budowlanej, nie wyliczając przy tym elementów niezbędnych, która owa klatka schodowa ma posiadać zgodnie z prawem budowalnym, a mianowicie drzwi,okien, schodów zewnętrznych. Dotyczyło to jego zdaniem również konieczności wybicie nowego okna do kotłowni. Ponadto skarżący wskazał, iż w lakonicznym uzasadnieniu organ II instancji nie odniósł się do podnoszonych w uzasadnieniu dowodów wskazujących w spsoób jednoznaczny na fakt, iż w dokumentacji bedącej podstawą wydania uchylonej później decyzji znajduje się upoważnienie dla skarżącego do wykucia spornego okna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. uczestnik postępowania L.Z. podkreslił, iż nie wyrażał zgody na żadne okna w stronę podwórka przynależnego do niego, a jedynie przed sądem odwoławczym przystał na dobudowanie klatki schodowej od strony południowej, zamiast od strony wschodniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty o uchyleniu decyzji własnej decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w zakresie wykucia okna w piwnicy oraz o odmówieniu zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i udzielenia pozwolenia na wykonanie wykucia okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...].

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż niezasadne są zarzuty skarżącego co do naruszenia przez organ II instancji art. 107 § 3 k.p.a. Zważyć bowiem należy, iż wprawdzie uzasadnienie organu odwoławczego nie jest może wyjątkowo rozbudowane, jednakże zawiera wszystkie niezbędne elementy przewidziane przez wspomniany przepis, które umożliwiają jego kontrolę pod względem legalności. Odnosi się ono bowiem do istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, w szczególności poddaje ocenie nowe dowody jakim są orzeczenia zapadłe w postępowaniu o zniesienia współwłasności.

Powyższe decyzje zostały wydane w postępowaniu wznowionym w oparciu o podstawę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] września 2013 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego o klatkę schodową, zamurowanie drzwi w piwnicy oraz wykucie drzwi i wykonanie schodów na parterze w pomieszczeniu gospodarczym, w tym także na wykucie okna w piwnicy istniejącego budynku na działce nr [...] dla W.Z. zam. [...]. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Tą przesłanką w kontrolowanej sprawie było ujawnienie w niniejszej sprawie treści postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2012 r., zmienionego częściowo postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym to postanowieniu Sąd uznając żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], co do zasady za usprawiedliwione, wskazał na sposób wyodrębnienia w budynku mieszkalnym dwóch odrębnych samodzielnych lokali mieszkalnych oraz upoważnił poszczególnych współwłaścicieli, w tym skarżącego do wykonania ściśle określonych prac budowlanych i robót adaptacyjnych w budynku stanowiącym nadal przedmiot współwłasności.

Postępowanie to zostało wszczęte w związku z wnioskiem, złożonym w dniu 22 października 2015r. przez L.Z., jednego ze współwłaścicieli powyższej nieruchomości, który po rozpoczęciu prac budowlanych przez W.Z. zorientował się, iż są one prowadzone w zakresie, który jego zdaniem nie obejmują wspominane powyżej orzeczenia sądów powszechnych, a mianowicie wybicie okna w piwnicy. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Uczestnikowi L.Z. niewątpliwie znana była treść orzeczeń zarówno sądu pierwszej, jak i drugiej instancji wydanych w sprawie o zniesienie współwłasności w 2012r. oraz zakres prac wynikających z załączonego do wniosku projektu budowlanego w 2013r., gdyż był stroną postępowania zakończonego wspomnianą powyżej decyzją z dnia [...] września 2013r., która została mu doręczona w dniu 12 września 2013r. Stąd trudno uznać, iż został dochowany przez wnoszącego podanie o wznowienie termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. Jak wynika natomiast z postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia [...] października 2015r. organ wadliwie stwierdził, iż L.Z. złożył ten wniosek w terminie uznając, za początek biegu tego terminu dzień w którym zauważył, iż W.Z. wykuwa okno w piwnicy. Zaznaczyć jednak należy, iż regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. Takim przypadkiem jest podstawa wznowienia, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie ( por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. II OSK 1324/09, wyrok NSA z dnia11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2404/11, Z. Kmiecik, Uruchomienie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ze względów prawnych, "Samorząd Terytorialny" 2009 r., nr 7-8, s. 128). W takim przypadku organy nie mogły poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez L.Z. terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W przypadku wszczęcia przez organ administracji państwowej postępowania w sprawie wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pomimo złożenia przez stronę wniosku o wznowienie z naruszeniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., przyjąć należy, iż wznowienie tego postępowania nastąpiło z urzędu ( por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 1997 r., VSA 1867/95, LEX 61621, T. Kiełkowski /w/ H. Knysiak-Molczyk /red/, K.p.a. Komentarz, WK 2015, t. 5 do art. 148 ).

W dalszej kolejności należało rozważyć, czy przywoływane przez L.Z., jak i organy okoliczności i dowody w istocie były nowymi okolicznościami i dowodami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Przepis ten może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Sąd podziela stanowisko organów, iż zostały spełnione powyższe przesłanki. Wprawdzie skarżący w swym oświadczeniu o prawie dysponowania nieruchomością przywoływał orzeczenia zapadłe w sprawie o zniesienie współwłasności, jednakże nie była znana pełna ich treść. Co więcej odpis sentencji postanowienie sądu odwoławczego został załączony do tego oświadczenia, lecz bez postanowienia sądu I instancji nie sposób było zrekonstruować treści prawomocnego rozstrzygnięcia, a tym samym i zakresu upoważnienia skarżącego oraz uczestnika do wykonania robót budowlanych na terenie wspólnej nieruchomości. W istocie więc organ I instancji poprzestał na treści oświadczenia skarżącego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożonego na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 2 u.p.b. do czego był uprawniony. Na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę oświadczenie to korzysta z domniemania prawdziwości i stanowi ono ułatwienie dowodowe dla inwestora. Zgodnie bowiem z ugruntowanym poglądem judykatury prawo organu do oceny, czy przedłożone w postępowaniu administracyjnym dokumenty i twierdzenia inwestora faktycznie uprawniają go do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, istnieje wyłącznie w przypadku powzięcia – na etapie postępowania zwykłego – wątpliwości co do tego prawa ( por. wyroki NSA : z dnia 3 kwietnia 2007r., sygn. akt II OSK 577/06, z dnia 15 grudnia 2008r., sygn. akt II OSK 1618/07, z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt 193/07). Skoro więc takie wątpliwości się nie pojawiły na etapie przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2013r. (nie były w tym zakresie podnoszone jakiekolwiek zarzuty chociażby przez drugiego ze współwłaścicieli), to tym samym organ nie miał obowiązku weryfikacji tego oświadczenia poprzez sprawdzenie treści orzeczeń zapadłych w postępowaniu o zniesienie współwłasności. Tym samym pełna treść tych orzeczeń było dla organu okolicznością nową i nieznaną w chwili podejmowania decyzji w postępowaniu zwykłym.

W tym miejscu należy zawrócić uwagę, iż w orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie się przyjmuje, iż okoliczności traktowane są jako nieznane, gdy mimo ich zgłaszania lub sygnalizowania nie zostały objęte postępowanie wyjaśniającym ( por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do k.p.a., LEX 2016, t. 8 do art. 145§ 1 pkt 4, wyrok NSA z dnia 14 lutego 1990 r., IV SA 529/89 niepublik., wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2008 r., sygn.akt II SA/Lu 93/08 ). Nie jest ponadto istotne nawet to, czy nieujawnienie owej okoliczności w postępowaniu dotkniętym wadą uzasadniającą wznowienie postępowania nastąpiło wskutek zaniedbań organu prowadzącego sprawę czy z innych przyczyn. Wina organu nie wyłącza możności wznowienia postępowania tak z urzędu, jak i na wniosek strony (por. E. Iserson, J. Starościak: K.p.a. z komentarzem, Warszawa 1964, s. 197, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10 ).

Przy czym – wbrew zarzutom skargi – element nowości nie odnosi się do kwestii wybicia okna w piwnicy, lecz kwestii braku zgody drugiego ze współwłaścicieli na to wybicie i tego dotyczy istota sporu w niniejszej sprawie.

W myśl definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 11 u.p.b. przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. W przypadku współwłasności nieruchomości na wykonanie określonych robót budowlanych jej dotyczących, wymagana jest zgoda współwłaścicieli. Inwestycja budowlana na nieruchomości, co do zasady stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zatem znajduje zastosowanie art. 199 z d. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U z 2016 r., poz. 380 - określanej dalej jako k.c.) uzależniający skuteczność tej czynności od zgody wszystkich współwłaścicieli. Z kolei do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda większości współwłaścicieli (art. 201 k.c.). Inwestor składający oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych, zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli obejmującą konkretną inwestycję budowlaną. Brak wymaganej zgody niektórych współwłaścicieli w zależności od rodzaju czynności oraz stosunku będących "za" lub "przeciw" może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego, zawierającego upoważnienie do dokonania konkretnej czynności ( art. 199 z d. 2 k.c.). Takie rozstrzygnięcie stanowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane.

Z analizy akt sprawy administracyjnej, a przede wszystkim z dołączonego do wniosku o pozwolenie na budowę projektu budowlanego wynika, że przewidywał on wykucie okna w pomieszczeniu piwnicznym w ścianie zewnętrznej budynku (elewacja zachodnia), które w następstwie ustanowienia odrębnej własności lokali mieszkalnych miało przynależeć do jednego z tych lokali ( zob. pomieszczenie o powierzchni 17,45 m.kw na rzucie piwnicy - projektowanym k. 25 projektu, przy czym okna tego projektant nie ujął na k. 20 projektu przedstawiającym elewację zachodnią). Wykucie otworu okiennego bądź powiększenie jego wymiarów, powodujące zmianę elewacji budynku, co do zasady stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 14/14 ). W przypadku braku takiej zgody wykonanie powyższych robót wymaga wspomnianego powyższego upoważnienia sądu, wydanego na podstawie art. 199 zd. 2 k.c. Zdaniem Sądu mając na uwadze treść postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego, prace wykonywane w oparciu o to orzeczenie zmierzające do ustanowienia odrębnej własności lokali mieszkalnych stanowią czynności, które należy zakwalifikować do czynności przekraczających zwykły zarząd, a więc zgodnie z art. 199 k.c. wymagające zgody wszystkich współwłaścicieli. Wykonanie przez skarżącego robót budowlanych związanych z wybiciem spornego otworu okiennego w pomieszczeniu piwnicznym należy rozpatrywać w kontekście wszystkich wykonywanych robót i ich celu, co pozwala na właściwą kwalifikację wykonywanych prac w rozumieniu art. 199 k.c. Nie może budzić wątpliwości, że wykonanie robót budowlanych, w zakresie określonym w wyżej wymienionych orzeczeniach sądowych zmierzających do ustanowienia odrębnej własności dwóch lokali mieszkalnych należy zakwalifikować do czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością. Nie są to bowiem czynności związane ze zwykłym korzystaniem rzeczą wspólną. Zmierzają one do zmiany, przekształcenia w przyszłości statusu prawnego poszczególnych jej części – w niniejszej sprawie ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych. Treść postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego z uwzględnieniem zmian wynikających z postanowienia Sądu Okręgowego stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych, ale tylko w zakresie robót budowlanych wyraźnie w nim wymienionych. Do innych robót budowlanych niewymienionych w treści wskazanych orzeczeń sądowych mają zastosowanie zasady określone w k.c. w przepisach dotyczących zasad sprawowania zarządu rzeczą wspólną, czyli w niniejszej sprawie określone w art. 199 i następne k.c. Analiza treści postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego z dnia [...] czerwca 2012r. oraz Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2012r. prowadzi do wniosku, że strona skarżąca nie została upoważniona do wykonania takiego otworu okiennego w ramach prac, które była zobowiązana wykonać zgodnie z treścią pkt II b sentencji postanowienia sądu I instancji po zmianie wynikającej z orzeczenia sądu odwoławczego. Przedstawione przez skarżącego stanowisko zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym, stanowią swoistą nadinterpretację rozstrzygnięć sądów powszechnych. Skarżący bowiem niezasadnie ze sformułowania zawartego w orzeczeniu sądu II instancji "przy uwzględnieniu dokumentacji budowlanej" stara się rozciągnąć zakres prac na inne części budynku. Rozstrzygnięcie to bowiem odnosi się jedynie do klatki schodowej i związanych z tym prac mających na celu połączenie jej z istniejącą częścią budynku. Klatka schodowa miała powstać na elewacji południowej, skarżący natomiast przewidział otwór w ścianie zewnętrznej elewacji zachodniej. Również wnikliwa analiza uzasadnienie postanowienia sądu odwoławczego nie upoważnia do twierdzeń, iż L.Z. wyraził zgodę na wybicie okna w piwnicy. Zważyć bowiem należy, iż sąd II instancji na stronach 29-30 uzasadnienia przytoczył jedynie propozycję skarżącego co do kwestii związanej z budową klatki schodowej i koniecznością wybicia okna w piwnicy, natomiast zgodne stanowisko stron, przytoczone zostało na stronie 34 tego uzasadnienia i polegało na tym, aby zmodyfikować postanowienie wstępne Sądu Rejonowego w ten sposób, iż "uczestnik postępowania dobuduje klatkę schodową ze schodami do piwnicy na zewnątrz budynku za przybudówką na ścianie szczytowej przy uwzględnieniu dokumentacji budowlanej". Powyższe koreluje z twierdzeniami uczestnika niniejszego postępowania zawartymi w jego podaniu o wznowienie oraz w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r.

Przypomnieć w tym miejscu należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, iż zgoda współwłaściciela nieruchomości wymagana od inwestora wykazująca jego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być zgodą wyraźną ( por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 października 2004 r. , sygn. akt IV SA 589/03 oraz z dnia 13 kwietnia 2005 r. , sygn. akt VII SA/Wa 408/04 ) .

Skoro z treści orzeczeń wydanych przez sądy powszechne wynika, że skarżący nie został upoważniony do wykonania otworu okiennego w pomieszczeniu piwnicznym w ścianie wchodzącej w skład części wspólnych, czyli stanowiącej przedmiot współwłasności również w przypadku ostatecznego ustanowienia własności samodzielnych lokali mieszkalnych, a skarżący nie wykazał, aby posiadał zgodę drugiego współwłaściciela na ich wykonanie, należy przyjąć, że w tym zakresie nie posiadał on prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 u.p.b.

Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. ( por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II OSK 179/05 ). W konsekwencji należało uznać, iż zasadnie organ I instancji – w świetle powołanego przepisu oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił swą decyzję z dnia [...] września 2013 r. w części obejmującej wykucie okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego w części dotyczącej wykucia okna w piwnicy budynku i udzielenia pozwolenia na wykonanie wykucia okna w piwnicy istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], a w konsekwencji organ II instancji trafnie tą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy.

Mając na uwadze powyższe, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.