Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 217/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 61a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], 2. zasądza od organu na rzecz Skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IV SA/Po 217/21

Uzasadnienie

Starosta P. postanowieniem z [...].10.2020 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 149 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) odmówił wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie skargi M. R. (dalej: "skarżący") Rada Powiatu w P. przekazała Staroście Pilskiemu skargę skarżącego w zakresie pkt 1 i 2 żądania skargi.

Organ przekazujący stwierdził, że legitymacji procesowej do wznowienia postępowania skarżący upatruje w sposobie prowadzenia sprawy o podjęcie czynności nadzorczych wobec R. O. D. K. w P., w ramach której Starosta P. wydał pismo Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., w którym określił zakres upoważnienia starosty do dokonywana czynności nadzorczych wynikających z ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo stowarzyszeniach oraz stwierdził brak podstaw do ingerencji w działalność wewnątrzorganizacyjną stowarzyszenia ogrodowego.

Skarżący prezentuje pogląd, że w tej sprawie Starosta P. jako organ administracji publicznej był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego kończącego postępowanie administracyjne, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Organ przekazujący uznał wniosek za zasadny i wskazał, że intencją skarżącego jest żądanie wszczęcia postępowania w trybie wznowienia postępowania.

Organ I instancji wskazał, że stosownie do treści przepisu art. 235 §1 k.p.a. - skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 §1 k.p.a.

Wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 §1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych.

Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi.

Zgodnie z art. 145 §1 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, zaś wznowienie czyny określonej w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna o statusie decyzji ostatecznej, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 §1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu wymienionego w art. 148 k.p.a. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania.

Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 §1 i 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 361/08 oraz z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1790/07).

Wskazaną linię orzecznictwa potwierdzają wyroki sądów administracyjnych, w tym w szczególności wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1446/16, z wyrażoną w tym wyroku tezą: "Wyłącznie wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, lub gdy strona nie wskazuje przesłanek lub nie wskazuje terminu, uniemożliwiając organowi jego wyliczenie - organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.

W przedmiotowej sprawie ustalono, że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy pisma Nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., które nie stanowi decyzji administracyjnej, jak również nie posiada znamion takiego rozstrzygnięcia.

Wniosek o wznowienie postępowania jest zatem niedopuszczalny, gdyż w sprawie której dotyczy nie toczyło się postępowanie administracyjne, w której zostałaby wydana decyzja ostateczna, co uprawnia organ I instancji do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania bez przeprowadzania postępowania wznowieniowego.

W świetle poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2017r. II OSK 2899/15 - wznowienie postępowania może nastąpić w sprawach zakończonych rozstrzygnięciem ostatecznym, posiadających przymiot trwałości.

Stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy nie uzasadnia również wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu.

Z powyższych względów wniosek o wznowienie postępowania nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego.

Zażalenie na powyższe postanowienie w ustawowym terminie złożył M. R. wnosząc o jego uchylenie.

W uzasadnieniu zażalenia zarzucił, że urzędnicy Starostwa naruszyli przepisy art. 7 k.p.a. i przez okres ponad 9 miesięcy nie realizowali nałożonych na nich obowiązków wynikających zarówno z art. 7 k.p.a. jak i z ustawy o stowarzyszenia - w zakresie nadzoru.

Odmawiając wszczęcia postępowania odstąpili od wydania postanowienia o odmowie wszczęcia, nie poinformowali o powodach odmowy i nie poinformowali o prawie do złożenia zażalenia. Naruszyli tym postanowienia art. 61 a § 1 i 2.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...].12.2020 r. nr [...] utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Organ wskazał, że sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia dotyczy podjęcia czynności nadzorczych wobec R. O. D. K. w P., w ramach której Starosta P. wydał pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. Pismo to nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie posiada znamion takiego rozstrzygnięcia. Wskazano, że czynności z zakresu nadzoru nad stowarzyszeniami w ogóle nie należą do kategorii spraw podlegających załatwianiu w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie są rozstrzygane decyzją administracyjną ani innym aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej. W sprawach tych organ nadzorujący wykonuje czynności określone w art. 25-29 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2019 r. poz. 713 ze zm.). W myśl art. 25 tej ustawy, organ nadzorujący sprawuje nadzór nad działalnością stowarzyszeń wyłącznie w zakresie zgodności ich działania z przepisami prawa i postanowieniami statutu (ust. 1). Organ nadzorujący ma prawo w wyznaczonym terminie żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia odpisów uchwal walnego zebrania członków (zebrania delegatów) oraz niezbędnych wyjaśnień od władz stowarzyszenia (ust. 2). W art. 25a ustawy Prawo o stowarzyszeniach określono uprawnienia w zakresie nadzoru nad stowarzyszeniami związane z przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W orzecznictwie podkreśla się, że organ nadzoru w zakresie sprawowanego nadzoru nad stowarzyszeniami nie posiada uprawnień do władczego ingerowania w ich merytoryczną działalność, w tym do określania celów, form i sposobów ich działania. Jedynym kryterium stosowania środków nadzoru jest kryterium legalności działania tych podmiotów (tak: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 22 lutego 2010 r., IV SA/Gl 833/09, LEX nr 626282; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2009 r., IV SAB/Gl 67/09, LEX nr 626338). W myśl art. 28 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, w razie stwierdzenia przez organ nadzorujący, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu organ ten, w zależności od stopnia i rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w wyznaczonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia, wystąpić do sądu o zastosowanie środka określonego w art. 29 ustawy. Według tego przepisu, wyłącznie do kompetencji sądu (na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora) należy: udzielenie upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylenie niezgodnej z prawem lub statutem uchwały stowarzyszenia bądź rozwiązanie stowarzyszenia, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszenie prawa lub postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem. Dopiero sąd powszechny (a nie administracyjny) może podejmować względem stowarzyszenia stosowne środki prawne. Wobec powyższego należy stwierdzić, że sprawy nadzoru nad stowarzyszeniami i sprawy związane z działalnością stowarzyszeń, jako należące do właściwości sądów powszechnych, nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Zasadnie zatem organ pierwszej instancji uznał, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny, gdyż w sprawie której dotyczy nie toczyło się postępowanie administracyjne, w której zostałaby wydana decyzja ostateczna. W konsekwencji nie może być mowy o zaistnieniu podstawy wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 kpa. Właściwym rozstrzygnięciem było więc wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie.

Skargę na powyższe postanowienie w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. R. wnosząc o :

- uchylenie postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz przekazanie sprawy do Starosty [...] celem wykonania czynności nadzorczych dotyczących R. O. D. w P. przy ul. [...] - zgodnie z postanowieniami art.27 ustawy o stowarzyszeniach,

- wykonanie czynności w trybie nadzoru zgodnie z postanowieniami art. 25 i 28 ustawy Prawo o stowarzyszeniach i w zakresie przewidzianym w tych artykułach, tj. zażądania od Zarządu ROD K. w P. odpisów Uchwał (za okres sporu) dotyczących stawek opłat za energię elektryczna, tj. dotyczących przyjętych stawek za 1 kWh i stawek opłat energetycznych oraz kalkulacji na podstawie której ustalono te stawki,

- zażądania od Zarządu ROD K. wyjaśnień dotyczących: rozbieżności między sposobem ustalania w/w stawek określonym w ustawie o ROD i uchwałach Prezydium Krajowej Rady PZD a praktykowanym w ROD K. sposobem rozliczeń,

- zażądanie od Zarządu ROD K. wyjaśnień dotyczących rozbieżności między sposobem księgowania i wykorzystywania opłat energetycznych a postanowieniami zakładowego planu kont,

- wystąpienie Zarządu ROD K. w P. o usunięcie występujących nieprawidłowości w określonym terminie tj. do podjęcia czynności zgodnie art. 28 Ustawy o stowarzyszeniach,

- obciążenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztami prowadzonego postępowania.

Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podnosząc, że nie znalazło podstaw do zmiany swojego postanowienia. Podniesione przez skarżącego argumenty nie mogą wpłynąć na zmianę treści postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało na podstawie jakich przepisów prawa postanowienie to zostało wydane. Uzasadnienie powyższe zawiera również wskazanie motywów, którymi kierowało się Kolegium podejmując rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. Kolegium podtrzymało w szczególności stanowisko, że organ nadzoru w zakresie sprawowanego nadzoru nad stowarzyszeniami nie posiada uprawnień do władczego ingerowania w ich merytoryczną działalność, w tym do określania celów, form i sposobów ich działania. Czynności z zakresu nadzoru nad stowarzyszeniami nie należą do kategorii spraw podlegających załatwianiu w trybie określonym przepisami k.p.a., nie są rozstrzygane decyzją administracyjną ani innym aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej. Jedynie sąd może podejmować względem stowarzyszenia stosowne środki prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 3 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].12.2020r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...].10.2020 r., nr [...], wydane na podstawie art. 149 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.), odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wniosku M. R. w sprawie podjęcia czynności nadzorczych wobec R. O. D. K. w P., w ramach której Starosta P. wydał pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r.

W niniejszej sprawie Starosta P., po rozpatrzeniu wniosku M. R., postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2020 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie podjęcia czynności nadzorczych wobec R. O. D. K. w P., w ramach której Starosta P. wydał pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny, gdyż w sprawie której dotyczy nie toczyło się postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżone postanowienie Kolegium jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że Sąd orzekający był władny ocenić jedynie prawidłowość decyzji procesowej jaką jest odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Stosownie zaś do treści art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Tryb wznowienia postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Może się ono toczyć dopiero po wydaniu przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), który to akt stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

Wznowienie postępowania stwarza więc możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. We wstępnej fazie - która ma miejsce po wpłynięciu do organu wniosku o wznowienie postępowania - analizie podlega to, czy wniosek ten opiera się na ustawowej przesłance, czy został złożony przez stronę postępowania i czy zachowano ustawowy termin na wystąpienie z nim.

Sprawa będąca przedmiotem rozpatrzenia dotyczy podjęcia czynności nadzorczych wobec R. O. D. K. w P., w ramach której Starosta P. wydał pismo nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. i pismo to nie stanowi decyzji administracyjnej, ani nie posiada znamion takiego rozstrzygnięcia. Trafnie wskazano, że czynności z zakresu nadzoru nad stowarzyszeniami w ogóle nie należą do kategorii spraw podlegających załatwianiu w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, nie są rozstrzygane decyzją administracyjną ani innym aktem bądź czynnością z zakresu administracji publicznej.

Kwestie nadzoru nad stowarzyszeniami regulują przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2017 r., poz. 210) – dalej zwaną "ustawą". Stosownie do treści art. 8 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia w zakresie nadzoru nad innymi stowarzyszeniami niż stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, zwanego organem nadzorującym. Natomiast katalog środków nadzorczych został określony szczegółowo w rozdziale 3 Nadzór nad stowarzyszeniami tej ustawy. Obejmują one w szczególności prawo do żądania dostarczenia uchwał walnego zgromadzenia członków (delegatów) oraz niezbędnych wyjaśnień (art. 25 ust. 2), wnioskowania do sądu o nałożenie grzywny w razie niezastosowania się do wskazanych żądań (art. 26), żądania usunięcia nieprawidłowości w działalności stowarzyszenia, udzielenia jego władzom ostrzeżenia lub wystąpienia do sądu o zastosowanie dalej idących środków – włącznie z rozwiązaniem stowarzyszenia (art. 28, art. 29 ust. 1 i art. 31).

W orzecznictwie podkreśla się, że organ nadzoru w zakresie sprawowanego nadzoru nad stowarzyszeniami nie posiada uprawnień do władczego ingerowania w ich merytoryczną działalność, w tym do określania celów, form i sposobów ich działania. Jedynym kryterium stosowania środków nadzoru jest kryterium legalności działania tych podmiotów (tak: postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 22 lutego 2010 r., IV SA/Gl 833/09, LEX nr 626282; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 grudnia 2009 r" IV SAB/G1 67/09, LEX nr 626338). W myśl art. 28 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, w razie stwierdzenia przez organ nadzorujący, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu organ ten, w zależności od stopnia i rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w wyznaczonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia, wystąpić do sądu o zastosowanie środka określonego w art. 29 ustawy. Według tego przepisu, wyłącznie do kompetencji sądu (na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora) należy: udzielenie upomnienia władzom stowarzyszenia, uchylenie niezgodnej z prawem lub statutem uchwały stowarzyszenia bądź rozwiązanie stowarzyszenia, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszenie prawa lub postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem. Dopiero sąd powszechny (a nie administracyjny) może podejmować względem stowarzyszenia stosowne środki prawne. Wobec powyższego należy stwierdzić, że sprawy nadzoru nad stowarzyszeniami i sprawy związane z działalnością stowarzyszeń, jako należące do właściwości sądów powszechnych, nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym i nie podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Skoro przedmiot niniejszego postępowania, czyli nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych z uwagi na to, że sprawy te nie są rozstrzygane decyzją administracyjną lub inną czynnością z zakresu organów administracyjnych, to niezasadne było prowadzenie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Skoro w sprawie nie wydano żadnego rozstrzygnięcia administracyjnego, to oczywistą rzeczą jest, że nie było możliwe wznowienie postępowania w sprawie, która tak naprawdę nie była prowadzona. Nier można bowiem wznowić postępowania administracyjnego, którego nie było. Tym samym zupełnie niezrozumiałe i zbędne było dokonywanie jakichkolwiek ocen i prowadzenie postępowania w zakresie wznowienia postępowania. W niniejszym stanie faktycznym w ocenie Sądu orzekającego należało na podstawie art.61 a k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na to, że sprawy dotyczące czynności nadzorczych nad stowarzyszeniami nie są rozstrzygane w trybie administracyjnym.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że w sprawie, której dotyczy wniosek skarżącego nie toczyło się postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną. Skład orzekający Sądu uznał jednak, że ustalenia organów doprowadziły do zastosowania błędnego rozwiązania procesowego. W sytuacji ustalenia, że w sprawie nie toczyło się postępowanie administracyjne, należało odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Brak jest bowiem przedmiotu sprawy, który mógłby podlegać wstępnej weryfikacji pod kątem oceny wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania. Nieprawidłowe jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji, w której przedmiotowe postępowanie nigdy się nie toczyło.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Tak więc zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. przesłanką do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jest m.in. zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania.

Sąd wskazuje, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania następuje w razie negatywnego wyniku weryfikacji formalnej. Na tym etapie organ nie dokonuje jeszcze oceny trafności motywów zawartych we wniosku (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2397/11, Lex Omega nr 1337356; z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 191/12, Lex Omega nr 1219080; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2064/09, Lex Omega nr 953022; z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09, Lex Omega nr 597851 oraz z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1077/07, Lex Omega nr 509191, a także wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie, z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 972/16, Lex Omega nr 2162447; w Białymstoku, z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 599/16, Lex Omega nr 2165449; w Gliwicach, z dnia 18 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 259/16, Lex Omega nr 2098267 oraz z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 131/16, Lex Omega nr 2120533; w Poznaniu, z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt II SA/Po 542/15, Lex Omega nr 1932844).

Reasumując, ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą analizę prawną i zastosuje art. 61a § 1 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.