Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2205/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 7, art. 144
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego K. kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r: poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.", w związku z wyrokiem Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15 (Dz.U. z 2017 r. poz. 1954), po rozpatrzeniu zażalenia Pani H. S. z dnia [...] sierpnia 2018 r. postanowił uchylić postanowienie Wojewody M. nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. i umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

K.S.P., zwany dalej "wierzycielem", złożył do Wojewody M. wniosek z dnia [...] lipca 2018 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Pani H. S., zwanej dalej "zobowiązaną", i jej członków rodziny. Do wyżej wymienionego wniosku wierzyciel dołączył tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., w którym jako podlegający egzekucji wskazano, wynikający z decyzji K. S. P. nr [...] z [...] grudnia 2015 r., obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy Placu [...] [...] w W. i przekazania go do dyspozycji K.S. P.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. Wojewoda M. wezwał zobowiązaną do dobrowolnego wykonania wskazanego w ww. tytule wykonawczym obowiązku pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusowego opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń.

Postanowienie wraz z tytułem wykonawczym doręczone zostało zobowiązanej w dniu [...] sierpnia 2018 r. Zobowiązana w dniu [...] sierpnia 2018 r.., tj. z zachowaniem 7-dniowego terminu, wniosła za pośrednictwem organu egzekucyjnego do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu wskazała na brak możliwości spełnienia obowiązku wynikającego z orzeczonego środka egzekucyjnego ze względu na sytuację materialną, a mianowicie jako emerytka zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z bezrobotnym synem bez prawa do zasiłku. Nie posiadają innego lokalu i mimo spełnianych kryteriów nie otrzymali lokalu zastępczego. W ocenie zobowiązanej zastosowanie orzeczonego środka egzekucyjnego pozbawiłoby ich dachu nad głową i skazywało na bezdomność.

W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozstrzygnięcia organ powołała się na opublikowany w dniu [...] października 2017 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej pod poz. 1954 wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15. Organ wskazał ,że w wyroku tym Trybunał orzekł, iż art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.) w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

Przepisy u.p.e.a., dotyczące stosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania nieruchomości oraz opróżnienia lokalu lub innego pomieszczenia, w brzmieniu i zakresie obowiązującym przed dniem wejścia w życie ww. wyroku TK (tj. przed 20 października 2017 r.) przewidywały prowadzenie egzekucji, pozostającego we właściwości organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego lub przekazanego do egzekucji administracyjnej na mocy przepisu szczególnego, obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego bądź innego pomieszczenia, bez względu na okoliczności danej sprawy.

Środek egzekucyjny określony w art. 144 u.p.e.a., polegający na usunięciu z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia), które mają być opróżnione lub wydane wierzycielowi, znajdujących się tam ruchomości (z wyjątkiem tych, które łącznie z nieruchomością, lokalem, pomieszczeniem podlegają wydaniu wierzycielowi), oraz wezwaniu przebywających na tej nieruchomości lub w tym lokalu (pomieszczeniu) osób do jego opuszczenia, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, miał - do 20 października 2017 r. - bezwzględne zastosowanie w razie egzekucji obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego (użytkowego) lub innego pomieszczenia. W razie egzekucji obowiązku, np. opróżnienia lokalu mieszkalnego, egzekutor był zatem zobowiązany, o ile zobowiązany nie wykonał wcześniej tego obowiązku, do prowadzenia egzekucji i do zastosowania w jej ramach środka egzekucyjnego wymienionego w art. 144 u.p.e.a., nie tylko wobec szerokiego kręgu osób (zarówno przeciw zobowiązanemu, jak i członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym podlegający egzekucji lokal), ale przede wszystkim bez względu na wszelkie okoliczności życiowe. Środek egzekucyjny polegający na wezwaniu do opróżnienia i opuszczenia lokalu mieszkalnego podlegał zastosowaniu: 1) niezależnie od tego, czy zobowiązanemu oraz innym osobom zapewniony został lokal socjalny, lokal zastępczy lub pomieszczenie tymczasowe, 2) wobec każdej osoby fizycznej, również wobec kobiet w ciąży, małoletnich, osób niepełnosprawnych lub ubezwłasnowolnionych oraz sprawujących nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, osób obłożnie chorych itp. oraz 3) w dowolnym terminie, również w okresie jesienno-zimowym.

Organ wyjaśnił ponadto ,że w uzasadnieniu wyroku TK podkreśłił, iż stosowanie środka egzekucyjnego polegającego na wezwaniu zobowiązanego do opróżnienia lokalu lub wydania nieruchomości oraz innych osób przebywających na tej nieruchomości lub w tym lokalu do jego opuszczenia z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu także na zastosowaniu takiego przymusu, bez względu na ww. okoliczności (tj. także wtedy, gdy dana nieruchomość, lokal lub pomieszczenie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego), prowadzi w wielu sytuacjach do eksmisji "na bruk", tj. bez zapewnienia jakiegokolwiek pomieszczenia zobowiązanemu lub innym osobom w danym lokalu przebywającym. Stosowanie takiego środka egzekucyjnego narusza zatem wynikającą z art. 30 Konstytucji RP zasadę nienaruszalności oraz obowiązku poszanowania i ochrony przez władze publiczne godności człowieka, gdyż zapewnienie jednostce mieszkania należy do podstawowych potrzeb socjalno-bytowych człowieka, bez których nie jest możliwe zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a także pozostaje w sprzeczności z wyrażonym w art. 75 ust. 1 Konstytucji RP obowiązkiem prowadzenia przez władze publiczne polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli (w tym zapobieganiu bezdomności) oraz z zawartym w art. 71 ust. 1 Konstytucji RP obowiązkiem uwzględniania w polityce społecznej i gospodarczej państwa dobra rodziny i związanym z nim prawem rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Organ wyjaśnił ,że art. 144 u.p.e.a. nie utracił wprawdzie, na skutek ww. wyroku, całkowicie mocy obowiązującej. TK nie orzekł bowiem, że art. 144 u.p.e.a. jest w pełnym zakresie niezgodny z ww. wzorcami konstytucyjnymi (rozstrzygnięcie takie wykluczałoby prowadzenie egzekucji obowiązku opróżnienia pomieszczenia lub lokalu bądź wydania nieruchomości), lecz stwierdził niezgodność art. 144 u.p.e.a. z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP "w zakresie w jakim przepis ten odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego" przez to, że nie zawiera on regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

Jeżeli zatem dany lokal, pomieszczenie lub inna nieruchomość nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, art. 144 u.p.e.a. nadal może i powinien być stosowany.

Minister wyjaśnił ,że z analizy przedłożonych akt postępowania egzekucyjnego wynika, że zobowiązana wraz z synem zamieszkuje w lokalu mieszkalnym nr [...] przy PI. [...] [...] w W., którego dotyczy wynikający z decyzji Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2015 r. obowiązek opróżnienia lokalu. Będący przedmiotem egzekucji lokal mieszkalny służy zatem zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanej. Zarazem z przedstawionych przez zobowiązaną, a niezakwestionowanych przez wierzyciela informacji wynika, że ani ona ani jej synowie nie posiadają tytułu prawnego do żadnego innego lokalu mieszkalnego, nie posiadają także środków finansowych na zakup takiego lokalu. Zobowiązana wskazuje ponadto, że jako emerytowanej funkcjonariuszce Policji przysługuje jej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.), prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, i w związku z tym w dniu [...] kwietnia 2016 r. wystąpiła do K. S. P. z wnioskiem o przydział przedmiotowego lokalu, jednakże wniosek ten nie został dotychczas rozpoznany. Powyższe okoliczności pozwalają przyjąć, że zobowiązana nie jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić swych potrzeb mieszkaniowych.

Wydając przedmiotowe rozstrzygniecie Minister miał na uwadze fakt , że będący przedmiotem egzekucji lokal mieszkalny służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanej, a także fakt, iż art. 144 u.p.e.a. - w zakresie, w jakim przepis ten odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego - utracił, jak wskazano, na skutek powołanego wyroku TK moc obowiązującą. W ocenia Ministra brak jest podstawy prawnej do zastosowania w przedmiotowej sprawie określonego w art. 144 u.p.e.a środka egzekucji, tj. obowiązku opróżnienia lokalu (pomieszczenia). Powyższy brak podstawy prawnej potwierdza dodatkowo okoliczność, że zobowiązana nie jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić swych potrzeb mieszkaniowych (okoliczność ta jest o tyle istotna że była ona motywem stwierdzenia przez TK niekonstytucyjności regulacji art. 144 u.p.e.a. we ww. zakresie).

Stosowanie przewidzianego w art. 144 u.p.e.a. środka egzekucyjnego jest zatem w przedmiotowej sprawie niedopuszczalne. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł K. S. P. (skarżący) . Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił:

- art. 138 § 1 kpt 2 w zw. z art. 144 Kpa., w związku z art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 oraz art. 59 § 3 w związku z art. 59 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a, poprzez bezpodstawne uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, w której Zobowiązana nie jest zagrożona bezdomnością,

- art 144 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, z uwagi na przyjęcie, iż ww. przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie w jakim " odnosi się do egzekucji z nieruchomości lokalu (pomieszczenia) służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego", co uniemożliwia dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego względem zobowiązanej do opuszczenia lokalu nr [...] przy PI. [...] w W. Pani H.S. - w sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność ww. przepisu w. przypadku, w którym łącznie są spełnione dwie przesłanki tj. (1) prowadzona jest egzekucja z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (2) oraz jednocześnie brak jest możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez osoby zobowiązane do opuszczenia lokalu.

- art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 144 kpa, poprzez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy wobec zaniechania ustalenia, czy Zobowiązana do opuszczenia lokalu służbowego nr [...] przy PI. [...] w W. rzeczywiście nie jest w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

Biorąc pod uwagę powyższe wnosił o:

1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie w całości zażalenia z dnia [...] sierpnia 2018 r. Pani H.S. na postanowienie z dnia [...] lipca 2018r. Wojewody M. nr [...],

2. lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

3. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazał ,że mając na uwadze wyrok TK dotyczący art.144 u.p.e.a. wskazać należy ,że nie w każdym przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości łub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego egzekucją jest niedopuszczalna, a tylko wtedy gdy faktycznie osoby zobowiązane do opróżnienia nieruchomości/lokalu są zagrożone bezdomnością.

K.S.P.podkreślił , iż Pani H. S. od wielu lat jest stale zameldowana pod adresem: ul. [...] [...]m. [...] w W. Biorąc pod uwagę, powyższe Skarżący stoi na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie pomija ww. okoliczności sprawy, a w konsekwencji jest niezasadne oraz zostało wydane przedwcześnie. Zarówno Pani H. S. jak i jej synowie (D. S. oraz A. W.) me są zagrożeni bezdomnością, ich sytuacja majątkowa jest dobra i są w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.

K.S. P. powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. K 19/06 , w którym wskazano że ,,podmiotom znajdującym się w szczególnej sytuacji osobistej, rodzinnej lub materialnej, wobec których orzeczono nakaz eksmisji należy udzielić minimalnej gwarancji służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych,, , jednak "prawo do poszanowania mieszkania nie oznacza uprawnienia do korzystania z lokalu bez tytułu prawnego. Inaczej chroniłoby osoby naruszające prawo, zaś zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego kłóci się z obowiązującym porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego, zatem w państwie prawnym nie może być akceptowane" (por. wyrok z dnia 23 marca 2016 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, II SA/W a 1589/15).

Organ powołała się także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2018 r. I OSK 840/18, w którym to wyroku,, . "Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wywodów skargi kasacyjnej, pomijają bowiem istotny aspekt, jakim jest wydanie przez Trybunat Konstytucyjny wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16, który wprost obejmuje zagadnienie przedstawione w rozpoznawanej sprawie. Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 95 ust. 4 w związku z art. 97 ust 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził m in., że osoba bez tytułu prawnego do policyjnego lokalu mieszkalnego powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji. Zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale. Przewidziana w art. 95 ustawy o Policji decyzja o opróżnieniu lokalu - sama przez się - nie prowadzi jeszcze do wykwaterowania donikąd osób znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej, bez zapewnienia absolutnego minimum w postaci przyznania tymczasowego dachu nad głową. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżone przepisy ustawy o Policji są zgodne z Konstytucją, a konieczna z punktu widzenia standardu konstytucyjnego regulacja ochronna powinna znaleźć się w akcie regulującym prowadzenie egzekucji w administracji. Ustawa o Policji nie jest aktem właściwym do normowania trybu eksmisji z mieszkań służbowych zajmowanych przez osoby nieuprawnione. Ponadto Trybunał Konstytucyjny, powołując wyrok Trybunału z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, którym orzeczono, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 i 1475) w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych - uznał, że dzięki stwierdzonej w tym wyroku zakresowej niekonstytucyjności art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w systemie prawa polskiego został zapewniony minimalny standard ochrony osób zajmujących bez tytułu prawnego mieszkania służbowe tj. ochrona przed eksmisją na bruk. Wskazując zaś na szczególny status mieszkań służbowych przydzielanych policjantom, Trybunał w wyroku z 15 listopada 2017 r. na marginesie poczynionych rozważań zaznaczył, że przepisy dotyczące wygaśnięcia prawa do lokalu i opróżnienia go są ściśle powiązane z samym prawem do lokalu, jakie przysługuje funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej. Stąd trudno oczekiwać, by ustawodawca - bez wzruszenia zasad przydziału lokali służbowych - eksmisję z tych lokali poddał reżimowi powszechnemu, wynikającemu z ustawy o ochronie praw lokatorów".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ,co najmniej przedwcześnie zastosował art. art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w związku z wyrokiem Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15 dotyczącym art.144 wskazanej powyżej ustawy. W wyroku tym Trybunał orzekł, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.) w zakresie, w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

W tym miejscu należy przypomnieć jakiego typu rozstrzygnięcia wydaje Trybunał Konstytucyjny . Przedmiotem regulacji zawartej w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest orzeczenie Trybunału. Wskazany przepis wymienia elementy, które powinno zawierać orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Najistotniejszy element orzeczenia został określony w art. 71 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy jako "rozstrzygnięcie Trybunału". Mówiąc najogólniej, chodzi tu o wypowiedź o tym, czy przepis stanowiący przedmiot kontroli jest zgodny z przepisem stanowiącym wzorzec kontroli.

Art. 69 ww. ustawy mówi, że "orzeczenie Trybunału może odnosić się do całego aktu normatywnego albo do jego poszczególnych przepisów". Wydanie orzeczenia rozstrzygającego jednolicie o całym akcie normatywnym jest uzasadnione wtedy, gdy zarzuty dotyczą naruszenia kompetencji do wydania aktu normatywnego lub niedochowania wymaganego przepisami prawa trybu jego wydania. W praktyce przedmiotem orzeczenia są zawsze poszczególne przepisy. Przedmiotem orzeczenia, może być nie tylko cały przepis, ale i jego fragment obejmujący jedno lub kilka słów. Dopuszczalność wydania orzeczenia dotyczącego tylko części przepisu uwarunkowana jest tym, że pozostała część danego przepisu wyraża normę nadającą się do zastosowania.

W niektórych wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny wyrokach oznaczenie przepisu będącego przedmiotem kontroli jest uzupełnione formułą rozpoczynającą się zwrotem "w zakresie, w jakim ...", po którym następuje opis niektórych sytuacji, w których przepis ten znajduje zastosowanie, wyznaczony za pomocą kryteriów podmiotowych, przedmiotowych lub czasowych. W takim przypadku przedmiotem kontroli jest ta z wyrażonych w danym przepisie norm, która odnosi się do oznaczonego zakresu sytuacji. Zatem wyrok taki (zwany wyrokiem "zakresowym") odnosi się w istocie do części aktu normatywnego, z tym że część ta nie została wyodrębniona w tekście przepisu poddanego kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok zakresowy uznaje poddany kontroli przepis za niezgodny z Konstytucją tylko w pewnym, określonym w wyroku, zakresie, a w ten sposób nie zmieniając tekstu przepisu, zmienia wyrażoną w nim treść normatywną. Skutkiem takiego wyroku jest częściowa utrata mocy obowiązującej przepisu, polegająca na wyłączeniu możliwości jego stosowania w zakresie oznaczonym w wyroku. Dlatego po wydaniu takiego wyroku celowe jest dokonanie nowelizacji dostosowującej tekst przepisu do treści, jaka wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Działanie ustawodawcy nie jest w tym wypadku konieczne, ale pożądane ze względu na wartość, jaką przedstawia jednoznaczność i określoność przepisów prawnych (vide Andrzej Mączyński, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego /w:/ Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunał Konstytucyjny Wydawnictwa, Warszawa 2006, str. 79).

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać ,że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15 dotyczącym art.144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy zaliczyć do tzw. wyroków zakresowych. A zatem z dniem publikacji tegoż orzeczenia art.144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie utracił mocy obowiązywania w całości, lecz jedynie w zakresie ściśle określonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Art. art.144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest niekonstytucyjny jedynie w zakresie w jakim w jakim odnosi się do egzekucji z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego, jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych.

Tak więc ma racje skarżący zarzucając organowi niewłaściwe zastosowanie art.144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak słusznie zauważył Komendant Stołeczny Policji Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność ww. przepisu tylko w przypadku w którym łącznie są spełnione dwie przesłanki tj.

(1) prowadzona jest egzekucja z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych

(2) oraz jednocześnie brak jest możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez osoby zobowiązane do opuszczenia lokalu.

W ocenie Sądu nie w każdym przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego egzekucja jest niedopuszczalna, a tylko wtedy gdy faktycznie osoby zobowiązane do opróżnienia nieruchomości/lokalu są zagrożone bezdomnością.

Organ za pewnik, bez ich weryfikacji, uznł twierdzenia Pani H. S. podniesione w zażaleniu w zakresie trudnej sytuacji materialnej i braku innego lokalu do zamieszkania.

Ustalenia te zostały zanegowane przez K. S.P.,który w skardze wskazał ,że pani H. S. od wielu lat jest stale zameldowana pod adresem: ul. [...] m. [...] w W., a jej sytauacja materialna jest dobra w zwiazku z czym jest w stanie sama zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.

W tym miejscu wskazać należy ,że organ drugiej instancji w zakresie ustalenia przesłanki możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych , nie odniósł się równiez do wskazanej przez H. S. w MOPS kwoty dochodów ,które nie są małe i wynoszą 3200 zł. Organ nie odniósł się również do faktu ,że jeden z synów H. S. D. S.odmówił wskazania adresu zamieszkania jednocześnie wskazując, że nie przebywa w lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w W.

Biorąc pod uwagę, powyższe Sąd stoi na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie nie wyjaśnia w pełni okoliczności sprawy - przesłanki braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie przez osoby zobowiązane do opuszczenia lokalu., czym organ naruszył art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 144 k.p.a, poprzez brak wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy .

Sąd podziela również pogłąd K. S. P. , że w niniejszej sprawie Minister pomijają istotny aspekt, jakim jest wydanie przez Trybunat Konstytucyjny wyroku zdnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16, który wprost obejmuje zagadnienie przedstawione w rozpoznawanej sprawie. Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 95 ust. 4 w związku z art. 97 ust 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził m in., że osoba bez tytułu prawnego do policyjnego lokalu mieszkalnego powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji. Zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale. Przewidziana w art. 95 ustawy o Policji decyzja o opróżnieniu lokalu - sama przez się - nie prowadzi jeszcze do wykwaterowania donikąd osób znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej, bez zapewnienia absolutnego minimum w postaci przyznania tymczasowego dachu nad głową. Trybunał Konstytucyjny, powołując wyrok Trybunału z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt K 27/15, którym orzeczono, że art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 i 1475) - uznał, że dzięki stwierdzonej w tym wyroku zakresowej niekonstytucyjności art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w systemie prawa polskiego został zapewniony minimalny standard ochrony osób zajmujących bez tytułu prawnego mieszkania służbowe tj. ochrona przed eksmisją na bruk..Ponadto wskazując na szczególny status mieszkań słutbawych przydzielanych policjantom, Trybunał w wyroku z 15 listopada 2017 r. na marginesie poczynionych rozwaia zaznaczył, że przepisy dotyczące wygaśnięcia prawa do lokalu i opróżnienia go są ściśle powiązane z samym prawem do lokalu, jakie przysługuje funkcjonariuszowi pozostającemu w służbie stałej. Stąd trudno oczekiwać, by ustawodawca - bez wzruszenia zasad przydziału lokali służbowych - eksmisję z tych lokali poddał reżimowi powszechnemu, wynikającemu z ustawy o ochronie praw lokatorów".

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 llit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie .o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Rozpoznajac ponownie sprawę M inister bedzie zobowiązany do weryfikacji twierdzeń H. S. oraz jej synów w zakresie możliwosci samodzielnego zaspokojenia potrzeb mmieszkaniowych mając na uwadze jej sytuacje materialną oraz zameldowanie pod adresem: ul. [...] m. [...]

w W., a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie.