Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 837/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art.4
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.1 i art. 3, art. 55 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "(...)" w Dzierżoniowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt IV SO/Wr 12/12 odrzucające wniosek Stowarzyszenia "(...)" w Dzierżoniowie o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Finansowemu Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt IV SO/Wr 12/12 - na postawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a." odrzucił wniosek Stowarzyszenia "[...]" w Dzierżoniowie o wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Finansowemu Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w dniu 2 grudnia 2012 r. (data podana omyłkowo, winno być 2 grudnia 2011 r.) Stowarzyszenie "(...)" w Dzierżoniowie złożyło wniosek o wymierzenie Pełnomocnikowi Finansowemu KW OBS w Dzierżoniowie grzywny według norm przepisanych za niewywiązanie się z obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Stowarzyszenie podało, że w dniu 2 listopada 2011 r. nadało listem poleconym na adres Pełnomocnika Finansowego KW OBS w Dzierżoniowie skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność tego organu. Do dnia złożenia wniosku o ukaranie grzywną organ, mimo monitów, nie przekazał skargi do sądu administracyjnego, wbrew obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a. i art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje także bezczynny w kwestii udzielenia informacji publicznej, co czyni wniosek zasadnym i koniecznym. Do skargi Stowarzyszenie dołączyło kopię skargi z dnia 2 listopada 2011 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Pełnomocnika Finansowego KW OBS w Dzierżoniowie na bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, o którą skarżący wystąpił wnioskiem z dnia 11 października 2011 r. oraz kopię skierowanego do Pełnomocnika Finansowego KW OBS w Dzierżoniowie wniosku z dnia 11 października 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej - przesłania na płycie CD skanów wszystkich dokumentów związanych z finansowaniem kampanii wyborczej KW OBS w 2010 r.

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r. Sąd odrzucił wniosek z powodu nieuzupełnienia przez skarżącego w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania wnioskodawcy. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącemu oraz przesłany na podany w skardze adres Pełnomocnika Finansowego KW OBS w Dzierżoniowie. Odbiór przesyłki wysłanej na podany we wniosku adres Pełnomocnika Finansowego KW OBS potwierdził B. S., podobnie jak odbiór odpisu zażalenia skarżącego na ww postanowienie Sądu z dnia 8 lutego 2012 r. Po odbiorze ostatnio wymienionej przesyłki jej odbiorca nadesłał do Sądu pismo, w którym podał, że przyjmuje skierowaną na ww. adres korespondencję, choć nie ma już Pełnomocnika Finansowego KW OBS, ponieważ po okresie wyborów takie stanowisko nie istnieje. Przestał też istnieć Komitet Wyborczy OBS. Cała dokumentacja związana z wyborami z 2010 r. została przekazana w lutym 2011 r. Komisarzowi Wyborczemu, który przyjął sprawozdanie finansowe. Obecnie Koło nie dysponuje żadnymi dokumentami z okresu wyborów. Podał, że jest skarbnikiem Koła i tylko z tego względu przyjmuje kierowane na ww. adres przesyłki pocztowe.

W wykonaniu zarządzenia sędziego skarżący w piśmie procesowym z dnia 5 czerwca 2012 r. podał, że pełna nazwa Komitetu Wyborczego, o jakim mowa we wniosku brzmi: Komitet Wyborczy Obywatelski Blok Samorządowy.

Na rozprawę w dniu 27 sierpnia 2012 r. stawił się B. S., który podał, że pod adresem wskazanym we wniosku zarejestrowane jest Stowarzyszenie Obywatelski Blok Samorządowy będące stowarzyszeniem zwykłym, którego on jest skarbnikiem. W okresie wyborów przeprowadzonych w 2010 r. pełnomocnikiem finansowym Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego była inna osoba, której adresu nie zna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Pełnomocnika Finansowego Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie, będącego stowarzyszeniem zwykłym, skargę na bezczynność tego Pełnomocnika w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi na bezczynność, to jest w dniu 2 listopada 2011 r., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Przepis ten jest przepisem lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 P.p.s.a. w zakresie terminu wykonania powyższego obowiązku. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Każda zatem skarga skierowana za pośrednictwem organu administracji do wojewódzkiego sądu administracyjnego (również niedopuszczalna), powinna zostać przekazana do tego sądu, stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego jest organem, o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi administracyjnemu skargi wniesionej za jego pośrednictwem.

Sąd podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SO/Wa 18/11 (lex nr 824388), wyraził pogląd, że Główny Sąd Łowiecki nie jest organem administracji zobowiązanym do przekazania sądowi skargi na orzeczenie dyscyplinarne wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu owego postanowienia Sąd ten wskazał, że analizując pojęcie "administracji publicznej" w zakresie podmiotowym, który jest istotny z punktu widzenia obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. stwierdzić należy, że w tym znaczeniu pojęcie organ oznacza ogół podmiotów (organów administracyjnych) wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej. Jeżeli podmioty te wydają akty lub podejmują czynności opisane w art. 3 § 2 P.p.s.a., to w tym zakresie ich działalność podlega kontroli sądów administracyjnych z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 P.p.s.a. W ocenie tego Sądu, treść art. 54 § 2 i art. 55 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje na to, że obowiązek przekazania do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę spoczywa tylko na organie administracji, i że tylko na organ administracji można nałożyć grzywnę za niewywiązanie się z tego obowiązku. Jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniesiono skargę do sądu administracyjnego, nie jest organem administracji w znaczeniu ustrojowym, to oceny, czy jest on organem administracji, na którym spoczywają obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. należy dokonać ustalając, czy podmiot ten uprawniony jest do wydawania decyzji administracyjnych (postanowień), wydawania aktów lub podejmowania czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ustalić należało, czy jest on organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym.

Ustalenie, o którym mowa, jest niezbędne dla oceny dopuszczalności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., ponieważ nie sposób przyjąć, że obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. spoczywają na każdym podmiocie, do którego wniesiono skargę, niezależnie od tego, czy w ogóle posiada on określoną przez przepis powszechnie obowiązującego prawa kompetencję do wydawania decyzji (postanowienia), wydawania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają kognicji sądu administracyjnego. Założenie takie jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym.

Sąd podniósł, że także w postanowieniu z dnia 22 grudnia 2011 r. sygn. akt IV SO/Po 9/11 (lex nr 1101485) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Jeżeli podmiot, za pośrednictwem którego wniesiono skargę do sądu administracyjnego nie jest organem administracji w znaczeniu ustrojowym, to oceny, czy jest on organem administracji, na którym spoczywają obowiązki określone w art. 54 § 2 P.p.s.a. należy dokonać ustalając, czy jest on organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym".

Na gruncie niniejszej sprawy ustalając, czy Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie jest organem administracyjnym w znaczeniu funkcjonalnym, a więc podmiotem na którym spoczywają obowiązki wskazane w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd uznał, że należy ustalić czy należy on do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.

Sąd odwołał się do treści powołanego artykułu podnosząc, że podmioty wskazane w art. 4 ust 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej mają obowiązek udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3). Ponadto Sąd zaznaczył, że w przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 ust. 1 ustawy w punktach od 1 do 5 jest poprzedzone ogólnym wyrażeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", co oznacza, że przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy podmiot ten mieści się w ogólnym pojęciu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd podniósł przy tym, że w orzecznictwie wskazuje się, że przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje bowiem zakres podmiotowy obowiązku udostępniania informacji publicznej szerzej niż art. 61 Konstytucji RP (por. uchwała NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r., I OPS, 1/05, ONSAiWSA 2005/4/63).

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 64a tej ustawy, komitety wyborcze mogą być tworzone m.in. przez stowarzyszenia i koalicje partii politycznych (pkt 2). Z przepisu art. 64e w/w ustawy wynika, że organ pełniący funkcję komitetu wyborczego organizacji powołuje pełnomocnika finansowego, o którym mowa w art. 82a (ust. 2 pkt 2), o czym zawiadamia komisarza wyborczego (ust. 3) lub Państwową Komisję Wyborczą (ust. 4). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 3 i 4 omawianego przepisu prawa podaje się m.in. imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania i numer ewidencyjny PESEL pełnomocnika finansowego (ust. 6 pkt 3 art. 64e). Zgodnie z art. 82a ust. 1 w/w ustawy, pełnomocnik finansowy prowadzi gospodarkę finansową komitetu wyborczego i jest za nią odpowiedzialny. Finansowanie kampanii wyborczej jest jawne (art. 84 ust. 1 ustawy). Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego w terminie 3 miesięcy od dnia wyborów przedkłada organowi, któremu komitet złożył zawiadomienie o utworzeniu komitetu, sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych komitetu, zwane dalej "sprawozdaniem finansowym". (...) (art. 84 ust. 2). Sprawozdanie finansowe przedkładane Państwowej Komisji Wyborczej podawane jest przez nią do wiadomości publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.), a sprawozdanie finansowe przedkładane komisarzowi wyborczemu jest udostępniane przez niego na wniosek zainteresowanych podmiotów. Komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomości, w formie komunikatu w dzienniku o zasięgu co najmniej wojewódzkim, informację o miejscu, czasie i sposobie ich udostępniania do wglądu. (art. 84 ust. 6). Pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego jest obowiązany przechowywać dokumenty związane z finansowaniem kampanii wyborczej przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia wyborów (art. 84 ust. 7). Zgodnie z art. 84a ust. 1 w/w ustawy, organ, któremu przedłożono sprawozdanie finansowe, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia sprawozdania, z zastrzeżeniem art. 84c: 1) przyjmuje sprawozdanie bez zastrzeżeń; 2) przyjmuje sprawozdanie, wskazując na jego uchybienia; 3) odrzuca sprawozdanie w przypadku stwierdzenia: a) pozyskania lub wydatkowania środków komitetu wyborczego z naruszeniem przepisów art. 83, b) przekroczenia limitu wydatków, o którym mowa w art. 83e, c) naruszenia zakazów, o których mowa w art. 83b, d) naruszenia przepisów art. 83c i art. 83d ust. 1-3. W myśl art. 64l ustawy, komitet wyborczy ulega rozwiązaniu z mocy prawa: 1) po przyjęciu sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 84 ust. 2; 2) po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 84a ust. 5; 3) po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi, o której mowa w art. 84a ust. 6; 4) po wydaniu orzeczenia, o którym mowa w art. 84a ust. 5 albo w art. 84a ust. 6, uwzględniającego albo odrzucającego skargę lub odwołanie na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej albo postanowienie komisarza wyborczego w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego.

Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji przyjął, że Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego OBS w Dzierżoniowie nie był organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym. Sąd stwierdził ponadto, że jeśli przyjąć, że Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego OBS w Dzierżoniowie, prowadząc gospodarkę finansową Komitetu Wyborczego, który go powołał, to jest Komitetu Wyborczego Stowarzyszenia OBS w Dzierżoniowie, wykonywał w okresie wyborów samorządowych przeprowadzonych w 2010 r. zadania publiczne, w związku z czym należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, to podmiot ten obecnie nie istnieje. Został powołany przez Komitet Wyborczy OBS w Dzierżoniowie na okres wyborów (art. 64e ust. 2 ordynacji wyborczej). Po przyjęciu sprawozdania finansowego przez komisarza wyborczego Komitet Wyborczy OBS w Dzierżoniowie uległ rozwiązaniu z mocy prawa (art. 64l ust. 1 ordynacji wyborczej) co, jak wynika z oświadczenia skarbnika OBS w Dzierżoniowie, miało miejsce w kwietniu 2011 r., wraz z rozwiązaniem Komitetu Wyborczego OBS w Dzierżoniowie utracił swój byt Pełnomocnik Finansowy tego Komitetu Wyborczego.

Sąd zauważył dodatkowo, że gdyby przyjąć, w związku z treścią art. 84 ust. 7 ordynacji wyborczej, że Pełnomocnik Finansowy KW OBS w Dzierżoniowie nie utracił bytu z chwilą przyjęcia sprawozdania finansowego przez komisarza wyborczego, lecz działał jeszcze przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia wyborów, to i tak w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie organ ten już nie istniał, skoro był powołany w związku z wyborami samorządowymi przeprowadzonymi w 2010 r. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wniosek o ukaranie tego organu grzywną za nieprzekazanie Sądowi skargi wniesionej przez skarżącego do Sądu administracyjnego za pośrednictwem tego organu na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej odrzucił jako niedopuszczalny.

Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 września 2012 r. zażalenie wniosło Stowarzyszenie (...) w Dzierżoniowie. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, tj.:

- art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 82 a. ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw z dnia 16 lipca 1998 r. poprzez uznanie, że pełnomocnik finansowy Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, przez co nie jest zobowiązany do wykonania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie dotyczącym informacji o finansowaniu kampanii wyborczej prowadzonej przez komitet wyborczy, sytuacji gdy organ ten należy do kategorii podmiotów objętych dyspozycją art. 4 ust. 1 u.d.i.p.;

- art. 82 a ust. 1 w zw. z 84 ust. 7 P.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw z dnia 16 lipca 1998 r. poprzez uznanie, że funkcja pełnomocnika finansowego Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie nie istnieje na datę rozpoznawania sprawy, bez wskazania kiedy nastąpiło ustanie pełnienia tej funkcji, przy błędnym przyjęciu że może ono nastąpić jednocześnie z rozwiązaniem komitetu wyborczego lub po okresie 12 miesięcy od dnia wyborów, w sytuacji gdy żadne przepisy ustawy nie stanowią, iż działalność pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego ustaje na skutek tych okoliczności;

- art. 84 ust. 1 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw z dnia 16 lipca 1998 r. poprzez nie uwzględnienie wniosku o wymierzenie grzywny pełnomocnikowi finansowemu KW OBS w Dzierżoniowie za niewykonanie obowiązku art. 54 § 2 P.p.s.a. w postaci przekazania skargi na bezczynności organu, w sprawie z wniosku o udzielenie informacji publicznej dotyczącej finansowania kampanii wyborczej, w sytuacji, gdy informacja ta nie została ujawniona w Biuletynie Informacji Publicznej zgodnie z obowiązkiem ustawowym, co zobowiązywało pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego do udzielenia tej informacji na wniosek każdego zainteresowanego;

- art. 61 Konstytucji R.P. polegające na nieuzasadnionym i bezprawnym ograniczeniu konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, której tryb udzielania reguluje szczegółowo ustawa o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r., poprzez dokonanie przez Sąd uznania, iż pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego jest podmiotem objętym dyspozycją art. 4 ust 1 u.d.i.p., przez co nie można mu wymierzyć grzywny za niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P. p. s. a.;

II. naruszenie przepisów prawa postępowania mających istotny wpływ na wynik spawy, tj.:

art. 58 § 3 P.p.s.a. przez jego zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzą przesłanki do odrzucenia wniosku, w sytuacji gdy nie zostało udowodnione, że funkcja pełnomocnika finansowego KW OBS nie istnieje na datę rozpoznania wniosku;

art. 141 § 4 P.p.s.a. przez nie wskazanie podstawy prawnej, z której wynikałoby ustalenie poczynione przez Sąd, iż organ w postaci pełnomocnika finansowego KW OBS w Dzierżoniowie nie działał na datę rozpatrzenia wniosku stanowiące podstawę odrzucenia wniosku oraz całkowite pominięcie znaczenia odbioru korespondencji kierowanej na adres organu.

Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wymierzenie grzywny Pełnomocnikowi Finansowemu Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie według norm przepisanych za niewywiązanie się z obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz Stowarzyszenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwolnienie skarżącego ze wszystkich kosztów i opłat sądowych, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty podniesione w zażaleniu nie mogły być uznane za usprawiedliwione.

Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia(art. 54 § 2 P.p.s.a.), przy czym w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, co wynika z a art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 P.p.s.a.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, który Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę niniejszą podziela, że wymierzenie grzywny w trybie art. 55§ 1 P.p.s.a. nastąpić może wyłącznie w stosunku do organu administracji publicznej, który nie przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej za swoim pośrednictwem skargi i odpowiedzi na skargę, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 54 § 2 P.p.s.a. (w przypadkach spraw dotyczących dostępu do informacji publicznej w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej). Obowiązek taki spoczywa nie tylko na organie administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, lecz również na podmiotach, które z uwagi na nałożone na nie przepisami praw administracyjnego kompetencje, należy uznać za organy administracji w znaczeniu funkcjonalnym (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2012 r., I OZ 344/12).

Wychodząc z powyższego założenia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, poszukując odpowiedzi na pytanie czy pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego jest organem, o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi administracyjnemu skargi wniesionej za jego pośrednictwem uznał słusznie, że skoro wniesiony w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie organowi grzywny złożony został w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej, to dokonanie wykładni pojęcia "organ", o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., wymaga odniesienia się do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do treści art. 4 ust. 1 cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1)organy władzy publicznej, 2)organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3)podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4)podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5)podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W przypadku ustalenia, że wskazany przez stronę skarżącą podmiot nie mieści się w powyższym kręgu zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, uznać należy, iż nie jest on organem o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek o ukaranie grzywną za niewykonanie wyżej wymienionych obowiązków (art. 55 § 1 P.p.s.a) podlega w takim przypadku odrzuceniu jako niedopuszczalny.

W niniejszej sprawie Stowarzyszenie "(...)" we wniosku o wymierzenie grzywny jako organ wskazało Pełnomocnika Finansowego Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie. Oceniając dopuszczalność tego wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozważył regulację zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w związku z odpowiednimi przepisami ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, która regulowała kwestie dotyczące działania komitetów wyborczych oraz pełnomocników tych komitetów w okresie wyborów samorządowych przeprowadzonych w 2010 r. Analiza ta doprowadziła Sąd pierwszej instancji do wniosku, że Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie nie był organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym i pogląd Sądu w tym względzie należało podzielić. Taka ocena nie narusza – jak zarzucono w zażaleniu – art. 82a ust. 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym pełnomocnik finansowy prowadzi gospodarkę finansową komitetu wyborczego i jest za nią odpowiedzialny.

Sąd zaznaczył także w postanowieniu, że przy przyjęciu że Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego OBS w Dzierżoniowie, prowadząc gospodarkę finansową Komitetu Wyborczego, który go powołał, to jest Komitetu Wyborczego Stowarzyszenia OBS w Dzierżoniowie, wykonywał w okresie wyborów samorządowych przeprowadzonych w 2010 r. zadania publiczne, w związku z czym należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, to podmiot ten obecnie nie istnienie, co stało się przyczyną odrzucenia wniosku. Sąd nie wykluczył więc – jak przyjmuje się w zażaleniu – że pełnomocnik finansowy komitetu wyborczego – może być uznany za organ (w znaczeniu funkcjonalnym ) zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na wykonywanie zadań publicznych. Powodem odrzucenia skargi była okoliczność, że wskazany organ już nie istnieje.

Sąd wyjaśnił – odwołując się do przepisów Ordynacji wyborczej, w tym określonych w tej ustawie obowiązków pełnomocnika finansowego komitetu wyborczego (art. 82a ust. 1, art. 84 ust. 2, art. 84 ust. 7) przyczyny, z powodu których przyjął, że w dacie rozpoznawania wniosku nie istnieje wskazany w nim podmiot Pełnomocnik Finansowy Komitetu Wyborczego Obywatelskiego Bloku Samorządowego w Dzierżoniowie. Sąd nie kierował więc w tym względzie wyłącznie oświadczeniem skarbnika Stowarzyszenia Obywatelski Blok Samorządowy, jak to zarzucano w zażaleniu.

Jak podniesiono w zaskarżonym postanowieniu Pełnomocnik Finansowy został powołany przez Komitet Wyborczy OBS W Dzierżoniowie na okres wyborów (art. 64e ust. 2 Ordynacji wyborczej), po przyjęciu sprawozdania finansowego przez komisarza wyborczego Komitet Wyborczy OBS w Dzierżoniowie uległ rozwiązaniu z mocy prawa (art. 64l ust. 1 Ordynacji wyborczej), a wraz z rozwiązaniem Komitetu Wyborczego utracił swój byt jego Pełnomocnik Finansowy. W takim stanie sprawy istniały uzasadnione przyczyny, by wniosek odrzucić.

Dodać trzeba, że w dołączonej do zażalenia kserokopii pisma Biura Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 sierpnia 2012 r. RPO-668657-I/11/AKB potwierdzona została okoliczność, że 29 marca 2011 r. Komisarz Wyborczy w Wałbrzychu przyjął sprawozdanie finansowe KW OBS, co zgodnie z art. 64l pkt 1 Ordynacji Wyborczej skutkuje rozwiązaniem komitetu wyborczego z mocy prawa.

Jak podał Sąd w zaskarżonym postanowieniu sprawozdanie finansowe przedkładane jest Państwowej Komisji Wyborczej i podawane przez nią do wiadomości publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej, a sprawozdanie finansowe przedkładane komisarzowi wyborczemu jest udostępniane przez niego na wniosek zainteresownych podmiotów (art. 84 ust 6 Ordynacji wyborczej), mimo więc powyższej sytuacji istnieje dostęp do informacji publicznej dotyczącej finansowania kampanii wyborczej przez KW OBS w Dzierżoniowie, a więc konstytucyjne prawo, o którym mowa w art. 61 Konstytucji nie zostało naruszone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sporządził uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., a odrzucenie wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a nie jak wynikało z zażalenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., znajdowało uzasadnienie w okolicznościach sprawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.