Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 858/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2, art. 134 § 1, art. 141 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz - spr., Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1041/06 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1041/06 oddalił skargę M. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] wydaną w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Jednocześnie Sąd przyznał wynagrodzenie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącej.

Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że M. S. złożyła do Ministra Obrony Narodowej wniosek o przyznanie jej tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P. Wskazany lokal decyzją Komendanta Garnizonu w P. z dnia [...] został przydzielony jej zmarłej matce - B. F. Jednocześnie wnioskodawczyni wyraziła wolę wykupienia tego lokalu mieszkalnego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P., działając na podstawie art. 13 ust. 6 w zw. z art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) - zwanej dalej również ustawą oraz art. 104 k.p.a., w dniu 14 lutego 2006 r. wydał decyzję, którą odmówił przyznania M. S. prawa zamieszkiwania we wskazanym lokalu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podniósł, że rodzina wnioskodawczyni składa się z 7 osób. Wraz z dziećmi mieszka ona w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, położonym w P. przy ul. [...]. Przy czym M. S. jest współwłaścicielem zamieszkiwanego budynku i legitymuje się zameldowaniem na pobyt stały w tym budynku. Jej mąż zameldowany jest na pobyt stały w lokalu mieszkalnym swoich rodziców.

Zgodnie z obowiązującymi od dnia 1 lipca 2004 r. przepisami ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznaje jedynie żołnierzom służby stałej prawo do zamieszkiwania w lokalach mieszkalnych pozostających w jej zasobach. Stosownie do art. 29 powołanej ustawy w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Zdaniem organu, nie zachodzą przesłanki, aby sytuację wnioskodawczyni można było uznać za wyjątkową, gdyż cała jej rodzina ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Podkreślił również, że na terenie P. jest bardzo trudna sytuacja lokalowa i pierwszeństwo w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mają żołnierze pełniący służbę czynną.

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w dniu [...] utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. W jego ocenie organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny w świetle art. 29 ustawy. Nie ma zatem podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii wykupu przedmiotowego lokalu podniesionej w odwołaniu stwierdził, że wykracza ona poza ramy niniejszego postępowania i nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia administracyjnego, bowiem ustawodawca zastrzegł dla wykupu lokali tryb cywilnoprawny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniosła o przywrócenie jej prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Zarzuciła, iż w decyzjach pominięto ważne okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za możliwością uznania jej sytuacji rodzinnej za wyjątkową.

Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że sąd administracyjny kontroluje legalność zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Z użytego w tym przepisie sformułowania "może wydać" wynika, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ decyzyjny posiada swobodę działania i możliwości wyboru określonego załatwienia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest zatem ograniczona. Sąd może badać tylko, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych.

W ocenie Sądu, w świetle art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP sytuacją wyjątkową będzie taka, która świadczy o braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osobę we własnym zakresie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. wyjaśnił, że w tej miejscowości występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy uprawnionych do otrzymania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalach o takiej strukturze. W związku z tym nie jest możliwe przyznanie M. S. prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Zarówno ona, jak i jej rodzina, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Sąd podziela stanowisko organu, że ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uprawnieni są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki, która dodatkowo z tej grupy się nie wywodzi.

W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli w sprawach pozostawionych przez przepisy uznaniu administracyjnemu interes społeczny nie stoi na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony, chyba że brak jest realnych możliwości. W tym wypadku interes żołnierzy zawodowych oczekujących na realizację swoich ustawowych uprawnień niewątpliwie góruje nad interesem skarżącej.

Zdaniem Sądu zarzuty podniesione w skardze nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Argumenty te de facto dotyczą ułatwień w życiu rodziny skarżącej. Kwestie związane z zamiarem ewentualnego wykupu przez skarżącą przedmiotowego lokalu nie były przez Sąd analizowane, gdyż wykraczają poza zakres prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego zakreślonego art. 29 ustawy i zakończonego zaskarżoną decyzją.

Wyrok został wydany w oparciu o art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.

M. S., reprezentowana przez pełnomocnika substytucyjnego adwokata E. K., zaskarżyła opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zwrotu kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu według norm przepisanych.

Skarga kasacyjna została oparta na następujących podstawach kasacyjnych:

l. Naruszeniu przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik sprawy przez obrazę:

1. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. - przez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej - polegające na ograniczeniu się przez Sąd pierwszej instancji do rozpoznania zarzutów skargi i nie wyjściu poza, jej granice, co spowodowało:

a) przyjęcie przez WSA, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały żądanie skarżącej zawarte we wniosku uznając, że uzasadnia ona wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP;

b) pominięcie, że przedmiotem żądania skarżącej nie było uzyskanie na swoją rzecz jakiejkolwiek decyzji o prawie zamieszkania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w P., lecz potwierdzenie wstąpienia przez nią w stosunek najmu, którego stroną była jej zmarła matka, co w dalszej kolejności uprawniałoby skarżącą do nabycia przedmiotowego lokalu;

c) nie uwzględnienie, że matka skarżącej dysponowała uprawnieniem do zajmowanego lokalu, potwierdzonym decyzją Komendanta Garnizonu P. z [...] o przyznaniu lokalu zamiennego, wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych,

d) pominięcie, że stosownie do dyspozycji art. 33 w/w ustawy z 20 maja 1976 r. - do uprawnień do lokalu wynikających z decyzji o przyznaniu lokalu zamiennego, należało stosować przepisy ustawy z 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe, a co za tym idzie matka skarżącej była najemcą lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P.;

e) nie uwzględnienie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - "jeżeli organ orzekający w razie wątpliwości co do charakteru pisma (...) to obowiązkiem tego organu jest zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego - art. 9 k.p.a., które może mieć wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt V SA 552/01, Lex nr 84484);

f) nie zwrócenie uwagi, że potwierdzenie uprawnień osoby bliskiej do wstąpienia w stosunek najmu - może nastąpić jedynie w drodze sądowej przed sądami powszechnymi, co w razie wszczęcia postępowania administracyjnego obligowało organy administracji publicznej, których rozstrzygnięcia były przedmiotem kontroli prowadzonej przez WSA do zawieszenia prowadzonego podstępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a.;

g) zbagatelizowanie faktu, że w związku z przedwczesnym wydaniem kwestionowanych przez skarżącą decyzji administracyjnych przez organy administracji publicznej w sprawie, której istota wykraczała poza zakres ich ustawowych kompetencji oraz ramy postępowania administracyjnego - powoduje, że trudne do jednoznacznego określenia pozostają skutki prawne tych decyzji;

h) pominięcie, że w żadnej z kwestionowanych decyzji nie zostały w sposób rzeczowy wskazane argumenty, z których mogłoby wynikać, że na rzecz ich kształtu przemawiał interes społeczny, wykluczający uwzględnienie słusznego interesu strony, a tym samym na braku ich sprzeczności z art. 7 k.p.a.;

i) nie zwrócenie uwagi, że w treści art. 29 ustawy z 1995 r., na którym oparte zostały kwestionowane decyzje - przewidziany został wyraźnie obowiązek uzgodnienia ich treści przez organ pierwszej instancji z Ministerstwem Obrony Narodowej, co przesądzało o tym, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 106 § 1 k.p.a.;

2. art. 141 § 3 p.p.s.a. - polegającą na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny i ograniczony do wskazania, że kwestionowane przez skarżącą decyzje organów administracji publicznej były zgodne z prawem, a ich uznaniowy charakter ograniczył zakres zagadnień, jakie mogły być przedmiotem badania przez Sąd pierwszej instancji

II. Naruszeniu przepisów prawa materialnego polegającym na obrazie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez błędną jego wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że:

a) w oparciu o ten przepis mogą być rozstrzygane wnioski, zgłaszane przez osoby bliskie najemców lokali należących do zasobów administrowanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, o potwierdzenie wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu po ich śmierci;

b) organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej mogą wydać na podstawie tego przepisu jakiekolwiek decyzje przed uzgodnieniem ich treści z Ministerstwem Obrony Narodowej;

c) przesłanka "szczególnej sytuacji", nie może mieć zastosowania w przypadku skarżącej.

W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie rozwinęła powyższe zarzuty i stwierdziła, m.in. że organy nie dostrzegły, iż jej wolą było potwierdzenie prawa najmu lokalu i jego wykup, a nie uzyskanie prawa do jego zamieszkiwania na oznaczony czas na podstawie art. 29 ustawy. Na rzecz takiego stanowiska przemawiały same oświadczenia skarżącej zawarte w pismach kierowanych do Ministra Obrony Narodowej i Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w P.

Jeżeli postępowanie zostało wszczęte w oparciu powołany przepis to decyzja winna być wydana dopiero po jednoznacznym potwierdzeniu tego, czy wstąpiła ona w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, którego stroną była jej matka. Ponieważ zagadnienie to mógł rozstrzygnąć jedynie sąd powszechny organ administracji publicznej powinien zawiesić wszczęte uprzednio postępowanie administracyjne (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zaniechanie to w okolicznościach sprawy doprowadziło do przedwczesnego jej rozstrzygnięcia decyzjami administracyjnymi, które z tego powodu należy uznać za niedopuszczalne. Sąd pierwszej instancji ten aspekt badanej sprawy pominął uchybiając art. 134 p.p.s.a.

Skarżąca powtórzyła, że jej trudna sytuacja mieszkaniowa powinna zostać uznana za mieszczącą się w zakresie pojęcia "wyjątkowości". Skarżąca posiada siedmioosobową rodzinę, składającą się z samej skarżącej i jej męża oraz pięciorga małoletnich dzieci, z których najmłodsze ma 1 rok i 10 miesięcy, a najstarsze 13 lat. Rodzina skarżącej jest rozdzielona. Cześć dzieci mieszka z ojcem w mieszkaniu wraz z rodzicami małżonka, które znajduje się przy ulicy [...] w P. Natomiast skarżąca mieszka w lokalu z pozostałą dwójką dzieci. Organ podejmując swoją decyzję uznał, że w związku z faktem, iż M. S. jest współwłaścicielką budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w P., ma w sposób dostateczny zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Rozpoznając sprawę nie wziął on jednak pod uwagę argumentów przedstawionych przez skarżącą wskazujących, że ów budynek jednorodzinny, który ma świadczyć o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych skarżącej znajduje się w stanie półsurowym, a to właśnie świadczy, że potrzeby mieszkaniowe jej rodziny nie zostały zaspokojone. Ponadto decyzja o prawie do zamieszkiwania jest wydawana na czas oznaczony, co wskazuje, że prawo to jest ograniczone w czasie do momentu odpadnięcia przesłanki wyjątkowej sytuacji. W tym wypadku wyjątkowa sytuacja istniałaby do momentu wykończenia budynku mieszkalnego przy ulicy [...]. Powyższe rozważania wskazują, że jeżeli dokonanoby prawidłowej wykładni przepisu art. 29 wskazanej ustawy, należałoby uchylić zaskarżoną decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.

W związku z tym, że skarga kasacyjna stawia zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, jako pierwsze poddane ocenie zostały zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie sformułowała zarzut naruszenia art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez wadliwe wykonanie obowiązku kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej, polegające na ograniczeniu się do rozpoznania zarzutów skargi i nie wyjściu poza jej granice.

Zgodnie z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. reguluje zakres przedmiotowy kognicji sądów administracyjnych. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. Zatem nie naruszył przepisu ustrojowego, jakim jest art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, jak i nie naruszył art. 3 § 2 p.p.s.a., gdyż rozpatrzył skargę na decyzję administracyjną, a więc orzekł w ramach właściwości przedmiotowej. Natomiast to, czy ocena legalności decyzji administracyjnej była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych jak i art. 3 § 2 p.p.s.a.

Związanie "granicami danej sprawy", o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd nie może wkraczać w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracyjnym. Pojęcie "sprawy" w przepisie art. 134 p.p.s.a. występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym, a wniosek taki uzasadnia brzmienie art. 135 p.p.s.a., który określając "głębokość" orzekania nakazuje sądowi stosować środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy" (zob. J.P.Tarno Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008r. str.332).

W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji nie wyszedł poza granice sprawy administracyjnej, która była przedmiotem postępowania przed organami Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Przedmiotem tego postępowania było ustalenie czy w ramach zakreślonych art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej można przyznać skarżącej, nie będącej żołnierzem służby stałej, prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W granicach tej sprawy nie mieszczą się kwestie cywilnoprawne, na które wskazuje autor skargi kasacyjnej. W ramach sprawy administracyjnej nie podlegała rozstrzygnięciu kwestia istnienia stosunku najmu pomiędzy matką skarżącej a organem wojskowym, gdyż istnienie najmu w chwili otwarcia spadku pomiędzy zmarłym najemcą a wynajmującym stanowi jedną z podstawowych przesłanek skuteczności żądania ustalenia wstąpienia w ten stosunek najmu. Również kwestia wykupu mieszkania wykraczała poza ramy sprawy administracyjnej, na co wyraźnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Wobec tego prawidłowo Sąd pierwszej instancji nie zajmował się kwestiami cywilnoprawnymi wykraczającymi poza granice sprawy administracyjnej. Zatem w tym zakresie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

W odniesieniu do pozostałego zakresu niniejszego zarzutu należy wskazać, że skuteczne zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym. Zatem to, czy ocena legalności decyzji administracyjnej była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a. Wobec tego wadliwie skarżąca kasacyjnie skonstruowała zarzut starając się w ramach naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zakwestionować prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...], co uniemożliwia jego merytoryczne rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 3 p.p.s.a., polegającego na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny należy wskazać, że wskazany przepis stanowi, iż odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Zatem treść zarzutu nie koreluje z treścią wskazanego przez autora skargi kasacyjnej przepisu, co z uwagi na wadliwą konstrukcję uniemożliwia jego rozpoznanie.

W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie zarzuciła błędną wykładnię art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Po pierwsze błędna wykładnia ma polegać na przyjęciu, że w oparciu o ten przepis mogą być rozstrzygane wnioski, zgłaszane przez osoby bliskie najemców lokali należących do zasobów administrowanych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, o potwierdzenie wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu po ich śmierci. Zarzut ten jest bezzasadny. Zarówno organy administracji jak i Sąd pierwszej instancji nie stwierdziły, że w ramach omawianego przepisu podlegają rozstrzygnięciu wnioski o potwierdzenie wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu. Jak już wyżej wskazano kwestie cywilnoprawne nie mieszczą się w granicach sprawy administracyjnej i w związku z tym zasadnie nie stanowiły przedmiotu orzekania przez organy oraz Sąd.

Po drugie błędna wykładnia wskazanego przepisu, zdaniem skarżącej kasacyjnie, polega na przyjęciu, że organy WAM mogą wydać na jego podstawie jakiekolwiek decyzje przed uzgodnieniem ich treści z Ministerstwem Obrony Narodowej. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że z treści art. 29 wynika, iż wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej o zgodę na wydanie decyzji byłoby zasadne dopiero w przypadku zaistnienia sytuacji wyjątkowej (wyjątkowego charakteru sprawy) i w razie zamiaru wydania pozytywnej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Zatem niezasadny jest zarzut skonstruowany na założeniu, że zgoda Ministra Obrony Narodowej wymagana jest również w przypadku wydawania decyzji odmownych.

Po trzecie błędna wykładnia art. 29 cytowanej ustawy ma polegać na przyjęciu, że przesłanka "szczególnej sytuacji", nie może mieć zastosowania w przypadku skarżącej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Niniejszy zarzut natomiast nie dotyczy zrozumienia treści przepisu, lecz faktycznie odnosi się do jego zastosowania. Stwierdzenie czy przesłanka "szczególnej sytuacji" winna mieć zastosowanie wobec skarżącej jest elementem stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie przepisu polega bowiem na błędnej subsumcji, co wyraża się w tym, że ustalony w sprawie stan faktyczny został błędnie uznany za odpowiadający, bądź nieodpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w konkretnej normie prawnej. W związku z tym, że skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie stanu faktycznego przyjętego za ustalony przez Sąd pierwszej instancji niemożliwym jest skuteczne zarzucenie niewłaściwego zastosowania art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W sytuacji kiedy nie podważono skutecznie ustaleń stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny związany jest tą oceną, która legła u podstaw zaskarżonego wyroku. Oznacza to, że brak skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania uniemożliwia skuteczne kwestionowanie zastosowania prawa materialnego. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 20.01.2006, I FSK 507/05, Lex nr 187513).

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi, reprezentującemu skarżącą z urzędu, wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącej powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.