Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1336/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.28
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne 1. uchyla zaskarżoną decyzje; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej jako "k.p.a", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. ), po rozpatrzeniu wniosku S. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek, utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 11 czerwca 2014 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (13.639,88 zł), ubezpieczenie zdrowotne (5.951,83 zł) i Fundusz Pracy (1.191,93 zł).

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:

Wnioskiem z dnia 29 października 2013 r. (przekazanym zgodnie z właściwością organowi przez Sąd Okręgowy na podstawie postanowienia z dnia 11 marca 2014 r.), skarżąca zwróciła się do ZUS o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za wskazane we wniosku okresy, uzasadniając wniosek trudną sytuacją materialną.

Decyzją z dnia 11 czerwca 2014 r. ZUS odmówił umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek, uznając że nie zaistniały przesłanki umożliwiające umorzenie należności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 11 czerwca 2014 r.

W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności przywołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie regulujące przesłanki umorzenia zaległości tj. art. 28 ust. 1, 2, 3a i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 144, poz. 1365).

Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odpowiadając na argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśnił że na koncie skarżącej figurują należności niepodlegające abolicji na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1151), tj. za okres od stycznia 2010 r. do listopada 2011 r., w związku z tym strona nie mogła skorzystać z umorzenia na podstawie ww. ustawy.

Kolejno Prezes wskazał, że skarżąca zlikwidowała działalność gospodarczą z dniem 1 lutego 2011 r. Obecnie jest zatrudniona na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu z wynagrodzeniem brutto ok. 2000 zł. Dodatkowo osiąga dochody z tytułu prac dorywczych w kwocie netto 250 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który od dnia 30 marca 2012 r. zarejestrowany jest w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na utrzymaniu skarżącej jest syn w wieku szkolnym, który na podstawie decyzji z dnia 5 maja 2014 r. otrzymał pomoc finansową w formie stypendium szkolnego o charakterze socjalnym w łącznej wysokości 690 zł, na okres do 30 czerwca 2014 r. Z załączonego do akt sprawy oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż wnioskodawczyni ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 900 zł oraz koszty leczenia w kwocie 100 zł miesięcznie. Ponadto z ww. oświadczenia majątkowego wynika także, że skarżąca posiada wysokie zobowiązania kredytowe. Łączna kwota spłat miesięcznie wynosi 1.723 zł.

Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że strona posiadania majątek, jest właścicielką nieruchomości – działki o pow. 0,25 ha oraz domu o pow. 140 m². Aktualnie nieruchomość obciążona jest kredytem hipotecznym w kwocie 38.000 CHF (ponad 200 tyś. zł) oraz wpisem hipoteki z tytułu należności ZUS w kwocie 19.660,32 zł.

Załączona do akt dokumentacja medyczna dotycząca małżonka skarżącej wskazuje, że posiada on problemy kardiologiczne oraz problemy związane z kręgosłupem, jednakże nie są to problemy dyskwalifikujące go z życia codziennego czy też z aktywności zawodowej (gotowość do podjęcia zatrudnienia potwierdza fakt zarejestrowania w Urzędzie Pracy). Strona wskazała także na problemy zdrowotne syna, który leczony jest w klinice alergologicznej, co w ocenie organu niewątpliwie ma wpływ na zwiększenie kosztów utrzymania. Jednakże z akt sprawy nie wynika, żeby skarżąca miała problemy z bieżącymi płatnościami. W świetle powyższego Prezes uznał, że spłata należności z tytułu składek nie pozbawi wnioskodawczyni i jej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Zdaniem organu aktualna trudna sytuacja finansowa w jakiej znajduje się skarżąca może mieć charakter przejściowy. Zebrane w sprawie dokumenty nie potwierdzają jednoznacznie, że istnieją bezwzględne przesłanki przemawiające za koniecznością umorzenia należności z tytułu nieuregulowanych składek. Wniosek o umorzenie zaległości mógłby być uwzględniony jedynie wówczas, gdyby zobowiązana do ich spłaty na skutek niezależnych od siebie zdarzeń losowych utraciła całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów. Z pewnością również utrata zdrowia przez zobowiązaną mogłaby stanowić podstawę do umorzenia zobowiązania jedynie wtedy, gdyby okazało się, że na skutek choroby zobowiązana utraciła zdolność do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.

W związku z powyższym organ uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie wnioskowanych zaległości.

W ocenie Prezesa skarżąca nie wykazała dostatecznie, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności.

W sprawie nie została stwierdzona nieściągalność zadłużenia przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego zgodnie z art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie zachodzi przesłanka wynikająca z art. 28 ust. 3 pkt 4a tej ustawy, gdyż kwota zadłużenia znacznie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Poza tym nie wykorzystano wszystkich środków egzekucyjnych i w związku z tym nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy).

Organ wskazał, że faktem jest, iż skarżąca nie prowadzi już działalności gospodarczej lecz posiada majątek w postaci wynagrodzenia za pracę, z którego można prowadzić egzekucję. Nie wykazała także wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającym możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Końcowo Prezes wyjaśnił, że decyzje podejmowane przez ZUS w zakresie umarzania należności z tytułu składek mają charakter fakultatywny. Oznacza to, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia istniejącego zadłużenia.

Powyższą decyzję, zdaniem organu, uzasadnia również fakt, że należności powstałe z tytułu nieterminowego regulowania zobowiązań wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, stanowią przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, powołanego w celu realizacji zadań z zakresu ubezpieczeń społecznych, z którego środków pokrywa się wydatki na świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, strona wniosła o przekazanie Sądowi przez ZUS akt sprawy wraz z dokumentacją złożoną do Zakładu (co nakazał Sąd Okręgowy), która dowodzi zaistnienia w sprawie przesłanek umorzenia przewidzianych w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Skarżąca zakwestionowała również nieobjęcie jej ustawą abolicyjną jako niezgodne z Konstytucją RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 17 listopada 2014 r. (data nadania) skarżąca wskazała ponadto, że jej dochód to 1.300 zł netto. Dom małżonkowie kupili za kredyt we frankach, hipoteka obciążona jest na 204.792,14 zł. Do spłaty pozostało 38.000 franków. Natomiast naczelnik urzędu skarbowego postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. umorzył wobec strony egzekucję z uwagi na brak majątku.

Do pisma skarżąca załączyła m.in.: postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2014 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, dokumenty dotyczące ustanowienia hipoteki na rzecz banku, stałych wydatków, zobowiązań, dochodów i opłat, harmonogramy spłat kredytów, decyzje organu z lat poprzednich, decyzje świadczące o korzystaniu przez skarżąca z pomocy społecznej, dokumentację medyczną męża.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem (legalności) i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd uznał, iż organ nie dokonał wystarczających ustaleń faktycznych w celu jednoznacznego ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki umorzenia wymienione w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm. dalej jako "u.s.u.s.").

Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

- dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

- sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

- nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

- nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

- wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

- naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

- jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3 a).

Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy a to oznacza, że nie może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi - w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07; wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08).

Uznaniowa ocena istnienia lub nieistnienia przesłanek skutkujących umorzeniem należności winna być przy tym odzwierciedlona odpowiednio w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z rygorami wskazanymi w art. 107 § 3 k.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z 15 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2994/06; wyrok WSA w Gliwicach z 6 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1421/08).

W omawianej sprawie dokonując takiej kontroli legalności decyzji Sąd stwierdził, że organ nie zadziałał prawidłowo.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wpływającą na kwestię odpowiedniego rozłożenia ciężaru dowodu w tym postępowaniu. Organ winien generalnie przeprowadzać niezbędne dowody z urzędu (zasada oficjalności postępowania) oraz wnioskowane przez stronę (zob. m. in., B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 68-69).

W ocenie Sądu organ ubezpieczeniowy dokonał niewyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie poszczególnych przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i dotyczących całkowitej nieściągalności spornego zobowiązania publicznoprawnego. Organ nie powinien poprzestać na prostym stwierdzeniu, iż dotychczas żaden organ egzekucyjny nie stwierdził bezskuteczności prowadzonej egzekucji. W dacie wydawania decyzji organ winien mieć wobec tego aktualną wiedzę dotyczącą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jego skuteczności i prognoz w zakresie możliwości skutecznego odzyskania dochodzonych należności (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt III SA/Po 858/12).

W niniejszej sprawie jest to szczególnie istotne, gdyż w niedługim czasie po wydaniu decyzji II instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej z uwagi na nieustalenie rzeczy i praw majątkowych, z których można byłoby skutecznie prowadzić egzekucję administracyjną (k. 16-17 akt sądowych). W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że stan majątkowy zobowiązanej został ustalony w trakcie czynności egzekucyjnych i określony w protokołach o stanie majątkowym (z dnia 29 marca 2012 r., 26 lutego 2013 r., 9 sierpnia 2013 r. i 26 września 2014 r.). Z ostatniego z wymienionych protokołów wynika, że skarżąca otrzymuje najniższe wynagrodzenie (jego wysokość znana była organowi). Ponadto dokonane zajęcia rachunków bankowych we wskazanych bankach okazały się bezskuteczne z uwagi na ich brak. W ewidencji POLTAX również nie stwierdzono rzeczy i praw majątkowych, z których można byłoby prowadzić egzekucję administracyjną.

Z informacji zawartych w ww. postanowieniu wynika zatem, że już w dacie wydawania decyzji II instancji można było uzyskać od organów egzekucyjnych wiedzę w zakresie praktycznej bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Niewyjaśniono ponadto w ocenie Sądu wyczerpująco kwestii istnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) i dotyczących wykazania przez zobowiązaną, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić dochodzonych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny.

Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, iż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie umorzenia należności wobec ZUS organ, ustalając sytuację majątkową dłużnika, winien m. in. porównać stwierdzoną sytuację materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać jego dochody (rzeczywiste czy potencjalne), które w ocenie organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (wyrok NSA z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 176/07). Należy ponadto zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez uszczerbku dla swojego podstawowego utrzymania (wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2247/07). Możliwości majątkowe, płatnicze i zarobkowe nie mogą być przy tym rozpatrywane w oderwaniu od sytuacji zdrowotnej zobowiązanego, która może wpływać bezpośrednio na odpowiednie zmniejszenie tych możliwości, lub nawet ich całkowite wykluczenie (w przypadku trwałej niezdolności do pracy).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca zlikwidowała działalność gospodarczą z dniem 1 lutego 2011 r. Obecnie jest zatrudniona na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu z wynagrodzeniem brutto ok. 2000 zł (w sierpniu 2013 r. było to 1665 zł). Dodatkowo osiąga dochody z tytułu prac dorywczych w kwocie netto 250 zł miesięcznie. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który od dnia 30 marca 2012 r. zarejestrowany jest w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Na utrzymaniu skarżącej jest syn w wieku szkolnym, który na podstawie decyzji z dnia 5 maja 2014 r. otrzymał pomoc finansową w formie stypendium szkolnego o charakterze socjalnym w łącznej wysokości 690 zł, na okres do 30 czerwca 2014 r. Skarżąca korzysta z pomocy społecznej (otrzymywała zasiłki na zakup żywności w kwocie 200 zł – decyzja z dnia 25 kwietnia 2013 r. i 300 zł – decyzja z dnia 25 czerwca 2013 r.). Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż wnioskodawczyni ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem w kwocie 900 zł oraz koszty leczenia w kwocie 100 zł miesięcznie. Ponadto z ww. oświadczenia majątkowego wynika także, że skarżąca posiada wysokie zobowiązania kredytowe. Łączna kwota spłat miesięcznie wynosi 1.723 zł.

Jakkolwiek z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że strona posiada majątek, jest właścicielką nieruchomości – działki o pow. 0,25 ha oraz domu o pow. 140 m², to aktualnie nieruchomość obciążona ta jest kredytem hipotecznym w kwocie 38.000 CHF (ponad 200 tyś. zł) oraz wpisem hipoteki z tytułu należności ZUS w kwocie 19.660,32 zł.

Z dokumentacji zgromadzonej na etapie postępowania administracyjnego i przedłożonej w toku postępowania sądowego wynika zatem bardzo ciężka sytuacja majątkowa skarżącej, udokumentowana odpowiednimi decyzjami i postanowieniami organów administracji oraz organów egzekucyjnych.

Z powyższych okoliczności wynika, iż wbrew stanowisku organu wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji II instancji sytuacja majątkowa i osobista skarżącej jest bardzo trudna (na dzień wyrokowania przypuszczalnie jest jeszcze trudniejsza z uwagi na znaczne wahania kursu waluty, w której skarżąca zaciągnęła kredyt, co prawdopodobnie wpłynie na wysokość spłacanych rat), co przesądzać może o zaistnieniu przesłanek wskazanych w przepisie § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych).

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu organ administracji zbyt arbitralnie przyjął brak podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o umorzenie przedmiotowych należności publicznoprawnych, nie dokonując niezbędnych ustaleń w zakresie jej aktualnej sytuacji majątkowej i wynikających z niej realnych możliwości płatniczych.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokonać rzetelnej oceny spełnienia wskazanych wyżej przesłanek umorzenia należności uzupełniając materiał dowodowy o postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 października 2014 r. umarzające prowadzone wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne. Nadto organ dokona szczegółowej analizy dotychczas prowadzonych postępowań egzekucyjnych pod kątem ich skuteczności, a sens dalszego prowadzenia egzekucji oceni uwzględniając również ewentualne skutki społeczne egzekucji należności z nieruchomości skarżącej zabezpieczonej hipoteką. Niezbędne będzie także odniesienie się przez organ do sytuacji majątkowej rodziny skarżącej, z uwzględnieniem wszystkich zadłużeń oraz możliwości finansowych i zarobkowych jej członków. Dopiero bowiem wnikliwe ustalenie sytuacji skarżącej umożliwi organowi podjęcie odpowiedniej decyzji w przedmiocie jej wniosku o umorzenie przedmiotowych należności publicznoprawnych.

Ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd orzekł w pkt 1 wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 tego aktu prawnego.