Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1811/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Dnia 03 października 2006r. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Włodzimierz Zygmont, Sędziowie s. NSA. Janusz Ruszyński (spr.), as.sąd. WSA Karol Pawlicki, Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2006r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie restrukturyzacji należności w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ J. Ruszyński


UZASADNIENIE

P.M. pismem z dnia [...] 2002r. wystąpił do Urzędu Skarbowego o restrukturyzację należności publicznoprawnych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1998 i 1999, w łącznej kwocie [...] zł, wraz z odsetkami za zwłokę; w podatku dochodowym od osób fizycznych należnych od płatnika ( PIT-4) za 1999r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę; w podatku od towarów i usług za 1998, 1999 i 2001r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz w zaległościach podatkowych po przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe po zmarłym K.M. w łącznej kwocie [...] zł.

Pismem z dnia [...] 2002r. wnioskodawca wycofał wniosek w sprawie restrukturyzacji w zakresie należności wynikających z decyzji z dnia [...] 1999r. o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego ojca.

W dniu [...] 2002r. organ restrukturyzacyjny wydał decyzję nr [...],[...] o warunkach restrukturyzacji, w której ustalił ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją w wysokości [...] zł, a także opłatę restrukturyzacyjną w kwocie [...] zł.

Po upływie terminu określonego w art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...], [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek strony z dnia [...] 2002r. w sprawie restrukturyzacji w.w należności podatkowych ze względu na niespełnienie warunku wynikającego z art. 10 ust. 1 pkt 3 w.w ustawy.

P.M. pismem z dnia [...] 2004r. złożył odwołanie od tej decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Podniósł, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że istnieją zaległości podatkowe, jednak nie wspomniał, że zaległości te są sporne, co wynika wprost z toczącego się postępowania po jego wznowieniu i są wierzytelnościami innego organu - Pierwszego Urzędu Skarbowego . Zatem podatnik starający się w niniejszym postępowaniu o umorzenie należności objętych restrukturyzacją spełnił wszystkie wymagania zawarte w powyższym przepisie.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że organ restrukturyzacyjny wydał prawidłową decyzję, ponieważ podatnik posiadał w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji zaległości z tytułu podatków nieobjętych restrukturyzacją.

Na powyższą decyzję P.M. - reprezentowany przez pełnomocnika doradcę podatkowego R.B. - pismem z dnia [...] 2004r. złożył skargę, w której wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych oraz wynagrodzenia doradcy podatkowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem przepisów art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców. W uzasadnieniu wskazał, iż spełnił warunek decyzji restrukturyzacyjnej z dnia [...] 2002r., gdyż dotrzymał terminu płatności opłaty restrukturyzacyjnej w kwocie [...],- zł. Natomiast rozciągnięcie przez Urząd Skarbowy warunków na zaległości podatkowe nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym (długi podatkowe po zmarłym ojcu) i wymagalne wobec innego organu podatkowego, t.j. Pierwszego Urzędu Skarbowego , niż organ restrukturyzacyjny, nie zasługuje na aprobatę. Ponadto wskazał, że zamiarem ustawodawcy było udzielenie pomocy przedsiębiorcom, a zadłużenie skarżącego wobec Pierwszego Urzędu Skarbowego było związane z przeniesieniem odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy, a nie z długami przedsiębiorcy. Stąd też nastąpiło ograniczenie wniosku restrukturyzacyjnego o te zaległości w piśmie z dnia [...] 2002r. Wskazał również, iż z przepisu art. 10 ust. 1 pkt 3 wynika, iż w przypadku innych zaległości, które nieobjęte są restrukturyzacją, bez znaczenia dla istoty sprawy pozostaje zadłużenie podatnika nie wynikające z faktu bycia przedsiębiorcą i prowadzenia działalności gospodarczej w innym właściwym dla tych zobowiązań organie podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując skargę zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Inaczej określając - Sąd bada, czy przy wydaniu decyzji przez organy podatkowe nie naruszono przepisów postępowania podatkowego i prawa materialnego.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 29 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna.

Przedmiotem sporu pomiędzy skarżącym a organem restrukturyzacyjnym jest kwestia, czy zaległości z tytułu podatków nieobjętych restrukturyzacją mogły mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy zaległości te są należnościami innego urzędu skarbowego aniżeli ten, w którym prowadzone było postępowanie restrukturyzacyjne.

W świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę określonego w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącego podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, iż restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002r. zaległości z tytułu podatków:

-dochodowego od osób fizycznych,

-zryczałtowanego dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,

-dochodowego od osób prawnych,

-od towarów i usług,

-akcyzowego,

-zniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy.

Zauważyć należy, iż z powołanych przepisów ustawy nie wynika, aby restrukturyzacją obejmowano tylko zaległości podatkowe, które powstały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że gdyby restrukturyzacją objęto jedynie zaległości, które powstały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą cel ustawy jaki miała ona spełniać w wielu przypadkach nie zostałby osiągnięty i prowadziłoby to w wielu przypadkach tylko do częściowego a nie całkowitego oddłużenia podmiotów gospodarczych od ciążących na nich zaległościach. Zatem zarzut skarżącego w kwestii, że zaległość podatkowa powstała z tytułu następstwa prawnego po zmarłym ojcu i wobec tego nie jest związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą i nie ma wpływu na wynik tego postępowania, jest bezzasadny.

Zgodnie z art. 2 pkt 2 cyt. ustawy przez organ restrukturyzacyjny rozumie się organ podatkowy, organ celny lub inny organ właściwy do poboru należności, o których mowa w art. 6 - będący organem pierwszej instancji. Na podstawie art. 12 ust. 2 przedsiębiorca składa wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego do organu restrukturyzacyjnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorcy w dniu wejścia w życie ustawy. Przedsiębiorca składa wniosek do organu restrukturyzacyjnego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę przedsiębiorcy w dniu wejścia w życie ustawy. Jeżeli organ restrukturyzacyjny jest właściwy w sprawach więcej niż jednego rodzaju należności objętych restrukturyzacją, jednym wnioskiem obejmuje się wszystkie rodzaje należności będące we właściwości tego organu. Urząd Skarbowy, do którego został złożony wniosek, prowadzi postępowanie restrukturyzacyjne w zakresie wszystkich zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 (por. art. 12 ust. 3 i 4 ustawy).

Z powołanych wyżej przepisów wynika jednoznacznie, iż właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku o przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego jest urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedziby przedsiębiorcy w dniu wejścia w życie ustawy. Zatem fakt, że zaległości podatkowe z tytułu przeniesienia zobowiązania podatkowego po zmarłym K.M. na spadkobiercę P.M. są należnościami Pierwszego Urzędu Skarbowego nie powoduje, że postępowanie restrukturyzacyjne dotyczące tych należności nie mogło być prowadzone przez Urząd Skarbowy [...] . Należy zauważyć, że również sam skarżący P.M. pismem z dnia [...] 2002r. złożył do Urzędu Skarbowego wniosek o restrukturyzację należności publicznoprawnych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 i 1999r., w podatku dochodowym od osób fizycznych należnych od płatnika za 1999r., w podatku od towarów i usług za 1998, 1999 i 2001r. oraz zaległości podatkowych po przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe po zmarłym K.M.. Następnie kolejnym pismem z dnia [...] 2002r. wystąpił o wyłączenie z restrukturyzacji należności spornych, t.j. należności z tytułu zaległości podatkowych po przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe po zmarłym ojcu K.M., gdyż decyzja dotycząca tych należności jest przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 15 w przypadku istnienia należności spornych, postępowanie w sprawie restrukturyzacji ulega zawieszeniu, do dnia zakończenia sporu prawomocną decyzją albo do dnia wycofania wniosku, odwołania lub skargi. Jednakże przepis art. 16 ust. 1 stanowi, iż na wniosek przedsiębiorcy należności sporne mogą być wyłączone z restrukturyzacji. W tym przypadku nie stosuje się art. 15. Zatem skoro skarżący wycofał wniosek o restrukturyzację należności spornych organ restrukturyzacyjny nie mógł na podstawie wyżej powołanego art. 15 cyt. ustawy zawiesić postępowania w sprawie restrukturyzacji. Następnie na podstawie art. 21 ust. 1 organ restrukturyzacyjny obowiązany był po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, w której mógł albo stwierdzić umorzenie należności podlegających restrukturyzacji, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, zostały spełnione albo umorzyć postępowanie restrukturyzacyjne, jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3, nie zostały spełnione. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy należności objęte restrukturyzacją podlegają umorzeniu pod warunkiem, że przedsiębiorca w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego.

Z powyższego uregulowania wynika, że aby należności objęte restrukturyzacją mogły być umorzone przedsiębiorca nie może mieć zaległości w podatkach dochodowych od osób fizycznych i od osób prawnych, w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, od towarów i usług, akcyzowego nie objętych restrukturyzacją.

Niesporne winno być, że skarżący posiadał zaległości podatkowe w podatku dochodowym, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowym, podatku obrotowym granicznym w związku z decyzją z dnia [...] 1999r. Nr [...] Pierwszego Urzędu Skarbowego przenoszącą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe K.M. na skarżącego.

Wobec wycofania wniosku o restrukturyzację tych należności przez skarżącego, nie były one objęte restrukturyzacją. Warunkiem umorzenia należności restrukturyzacyjnych jest również to, by przedsiębiorca w dniu wydania decyzji o restrukturyzacji nie posiadał zaległości w wyżej wymienionych podatkach nie objętych restrukturyzacją należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Właściwym organem do przeprowadzenia restrukturyzacji jest - zgodnie z treścią art. 12 ust. 3 i 4 cyt. ustawy - organ właściwy w sprawach więcej niż jednego rodzaju należności objętych restrukturyzacją. Wniosek o restrukturyzację może obejmować więcej niż jednego rodzaju należności, będące we właściwości organu właściwego miejscowo dla danego podatnika. Z chwilą przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na skarżącego właściwym (danym) organem restrukturyzacyjnym stał się Urząd Skarbowy [...].

Jeżeli więc organ restrukturyzacyjny prowadzi postępowanie w zakresie wszystkich zobowiązań podatkowych to jest im właściwym, jako dany organ restrukturyzacyjny.

Sąd podziela pogląd organu II instancji, że gdyby przyjąć za prawidłowy pogląd skarżącego, wówczas podatnicy posiadający zaległości podatkowe nie objęte postępowaniem restrukturyzacyjnym w różnych urzędach skarbowych, byliby w uprzywilejowanej sytuacji w porównaniu z podatnikami, posiadającymi zaległości nie objęte restrukturyzacją tylko w jednym urzędzie skarbowym.

Skoro P.M. posiadał zaległości podatkowe organ restrukturyzacyjny umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, gdyż warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 3 nie zostały spełnione.

Z uwagi na fakt, że skład orzekający w toku zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić

/-/K. Pawlicki /-/W. Zygmont /-/J. Ruszyński

V.M.