Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 44/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 8, art. 149 § 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi S. H. i S. H. na bezczynność Burmistrza Miasta [....] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. oraz S.H. (dalej w skrócie: "skarżący"), jest bezczynność Burmistrza Gminy L. (dalej w skrócie: "Burmistrz") w sprawie o naruszenie stosunków wodnych przez D. i R.A. numer sprawy [...]. Skarga dotycząca przewlekłości w/w postępowania została rozpoznana pod odrębną sygnaturą II SAB/Rz 45/17 wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. uwzględniającym tę skargę.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący:

Skarżący są właścicielami działki ew. nr 1395 położonej w L., natomiast D. i R.A. są właścicielami na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej sąsiadujących z działką skarżących – działek ew. nr 1393 i 1394.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2004 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza o powołanie komisji mającej na celu stwierdzenie faktu zalewania części jego działki, rynien budynku oraz piwnicy jego domu, wodami opadowymi z sąsiedniej działki stanowiącej własność D. i R.A. Wskazał ponadto, że sąsiad odmawiając wstępu na swoją posesję, uniemożliwia skarżącemu zabezpieczenie budynku.

W dniu 14 września 2004 r. pracownicy Urzędu Miasta L. dokonali oględzin działki skarżących, w trakcie których pouczyli skarżącego, iż organem właściwym do wydania pozwolenia na czasowe wejście na działkę sąsiada w celu wykonania niezbędnego zabezpieczenia jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Skarżący w dniu 9 maja 2005 r., ponownie zwrócili się do Burmistrza o rozpatrzenie sprawy. Swój wniosek powtórzyli w kolejnych pismach z dnia 14 września 2005 r., 11 października 2005 r., 2 czerwca 2006 r. i 27 czerwca 2006 r.

W dniu 29 maja 2005 r. pracownicy Urzędu Miasta L. ponownie dokonali oględzin działki skarżących, a następnie pismem z dnia 31 maja 2005 r. Burmistrz zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe wejście w teren w celu wykonania prac związanych z zabezpieczeniem budynku skarżącego.

W dniu 19 czerwca 2006 r. odbyły się kolejne oględziny działki skarżących. W piśmie z dnia 21 listopada 2006 r. Burmistrz zawiadomił, że w dniu 29 czerwca 2006 r. na wniosek skarżących zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr 1395 w L., przez właścicieli sąsiednich działek nr 1393 i 1394 w L. t.j. D. i R.A. Kolejne zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek skarżącego zostało sporządzone w dniu 19 lipca 2007 r.

W dniach 18 września 2007 r. i 7 grudnia 2007 r. dokonano kolejnych oględzin działki skarżących, natomiast w dniu 30 października 2007 r. przesłuchano R. A. w charakterze strony.

W piśmie z dnia 5 marca 2008 r. Burmistrz zaproponował stronom zawarcie ugody.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Burmistrz nakazał usunięcie zmian w odpływie wody opadowej na działkach nr 1393 i 1394 przez D. i R.A., powstałych na ich gruncie wskutek zmiany kierunku odpływu wody opadowej powstałych na skutek wybudowania ogrodzenia betonowego na granicy posesji, poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w szczególności poprzez zamontowanie korytek ściekowych wzdłuż płytki odbojowej przy północnej ścianie budynku skarżących w miejscu, w którym jest zakończenie płotu betonowego przy ścianie w/w budynku do ogrodzenia od ul. [...], z uwzględnieniem spadu w kierunku chodnika.

Po rozpoznaniu odwołania D. i R.A. decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej w skrócie: "SKO") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nie zapewnił stronom możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "Kpa"). Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 13 listopada 2008 r.

W piśmie z dnia 4 grudnia 2008 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował strony o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. uporządkowanie sposobu odpływu wód opadowych z budynku gospodarczego w taki sposób, aby uniemożliwić ich spływ w kierunku budynku mieszkalnego na działce nr 1395, usunięcie zmian w odpływie wody opadowej na działkach nr 1393 i 1394 przez D. i R.A., powstałych wskutek zmiany kierunku odpływu wody opadowej przez wybudowanie ogrodzenia betonowego na granicy posesji, poprzez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w szczególności poprzez zamontowanie korytek ściekowych wzdłuż płytki odbojowej położonej przy północnej ścianie budynku skarżących, od miejsca, w którym jest zakończenie płotu betonowego do ogrodzenia od ul. [...] z uwzględnieniem spadu w kierunku chodnika.

Po rozpoznaniu odwołań skarżących oraz D. i R.A. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz ponownie nie zapewnił stronom możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się odnośnie zebranych dowodów, czym naruszył art. 10 § 1Kpa. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 14 kwietnia 2009 r.

W piśmie z dnia 19 maja 2009 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował strony o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Ponieważ strony wniosły o powołanie biegłego, w dniu

27 lipca 2009 r. Burmistrz zawarł z biegłym R. K. umowę o dzieło, której przedmiotem miało być sporządzenie pisemnej opinii dotyczącej określenia przyczyny powstania szkód na działce skarżących. Opinia ta została przedłożona Burmistrzowi w dniu 20 sierpnia 2009 r. Skarżący w dniu 18 września 2009 r. wnieśli zarzuty do opinii biegłego, do których biegły ustosunkował się w piśmie z dnia 9 października 2009 r. W piśmie z dnia 28 października 2009 r. skarżący podnieśli dalsze zarzuty odnośnie opinii i wnieśli o powołanie innego biegłego. W piśmie z dnia 15 grudnia 2009 r. biegły ustosunkował się do zarzutów skarżących. Kolejne zarzuty odnośnie opinii skarżący podnieśli w pismach z dnia 2 lutego 2010 r., 9 lutego 2010 r. i 15 kwietnia 2010 r.

W piśmie z dnia 31 marca 2010 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Burmistrz odmówił nakazania D. i R.A. właścicielom działek nr 1393 i 1394, przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego na działce nr 1395 stanowiącej własność skarżących, oraz odmówił nakazania D. i R.A. wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr 1394.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz oparł się wyłącznie na opinii biegłego, pomijając inne przeprowadzone w postępowaniu dowody, ponadto zaskarżona decyzja nie odpowiadała wymogom określonym w art. 107§3 Kpa, m. in. nie zawierała uzasadnienia prawnego. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 18 sierpnia 2010 r.

W piśmie z dnia 7 września 2010 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował strony o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Następnie Burmistrz wyznaczył rozprawę administracyjną na dzień 17 grudnia 2010 r., której to termin na wniosek skarżącego został zmieniony na dzień 31 stycznia 2011 r. W dniu 11 marca 2011 r. przeprowadzono oględziny działek nr 1393, 1394 i 1395. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Burmistrz odmówił nakazania D. i R.A. właścicielom działek nr 1393 i 1394, przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego na działce nr 1395 stanowiącej własność skarżących oraz odmówić nakazania D. i R.A. wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom na działce nr 1394.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 868/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę skarżących od powyższej decyzji. Wyrok ten został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1252/12. Następnie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1257/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...]. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego i nie ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżących zarzutów, nie dokonały należytej oceny opinii biegłego, zaś naruszenie zasad postępowania dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niepełny i nie oceniony materiał dowodowy. Ponadto WSA wskazał, że uzasadnienie decyzji nie odpowiadało wymogom określonym w art. 107§3 Kpa.

W piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W dniu 5 września 2014 r. dokonano oględzin działki nr 1395. W piśmie z dnia 28 września 2014 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A., właścicielom działki nr 1394, wybudowanie korytka odwadniającego o długości 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia 12 lutego 2015 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku WSA 28 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1257/13. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 2 marca 2015 r.

W piśmie z dnia 16 marca 2015 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W dniu 2 czerwca 2015 r. przeprowadzono oględziny działki nr 1395. W dniu 23 czerwca 2015 r. Burmistrz zawiadomił strony o przedłużeniu terminu do wydania decyzji administracyjnej z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. Następnie w dniu 20 sierpnia 2015 r. odbyła się rozprawa administracyjna. W piśmie z dnia 13 listopada 2015 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, w terminie do dnia 31 maja 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że skarżący ustanowili pełnomocnika, natomiast jak wynika z akt sprawy, nie zostało mu doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zebranego materiału dowodowego, oraz nie została mu doręczona zaskarżona decyzja. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 12 kwietnia 2016 r.

W piśmie z dnia 26 kwietnia 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 24 czerwca 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. [...] SKO uznało wniesione zażalenie za uzasadnione, zobowiązało Burmistrza do załatwienia sprawy dotyczącej wydania decyzji w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania postanowienia, zarządziło wyjaśnienie przez Burmistrza przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, oraz stwierdziło, iż niezałatwienie sprawy w terminie nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie to wpłynęło do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 4 sierpnia 2016 r.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że Burmistrz nieprawidłowo sporządził sentencję decyzji, ponadto nie zawiera ona uzasadnienia faktycznego. Decyzja wpłynęła do Urzędu Miejskiego w L. w dniu 14 października 2016 r.

W piśmie z dnia 21 października 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 25 listopada 2016 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, oraz wybudowanie korytka odwadniającego o długości około 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego, w terminie do dnia 30 czerwca 2017 r.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ dopuścił się istotnych uchybień formalnych, nie wykonał też zaleceń organu nadzoru instancyjnego. W decyzji nie stwierdzono, czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, błędnie oparto się na nierzetelnej, nielogicznej i niepełnej opinii biegłego, pomijając opinię drugiego biegłego, nie wyjaśniono w jaki sposób budowa korytka przywróci stan poprzedni na gruncie, ponadto decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego.

W piśmie z dnia 27 lutego 2017 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz poinformował o możliwości zgłaszania wniosków i uwag, zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 14 dni od daty doręczenia zawiadomienia. W piśmie z dnia 10 kwietnia 2017 r. Burmistrz zawiadomił strony o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do całości zebranych dowodów, materiałów, i żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Burmistrz nakazał D. i R.A. właścicielom działki nr 1394, uniesienie płyt ogrodzeniowych tak, aby pomiędzy gruntem a dolną częścią płyty był prześwit na minimum 5 cm, oraz wybudowanie korytka odwadniającego o długości około 20 mb wzdłuż ogrodzenia betonowego na jego końcowej części (początek przebiegu korytka 3 m przed budynkiem) zlokalizowanego pomiędzy działką 1394 a działką nr 1395, aż poza lokalizację budynku mieszkalnego skarżącego, w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r.

W dniu 6 czerwca 2017 r. skarżący wnieśli skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie o naruszenie stosunków wodnych przez D. i R. A. numer sprawy [...].

Skarżący podnieśli, że od wszczęcia postępowania minęło ponad 10 lat, Burmistrz prowadzi już siódme kolejne postępowanie, łączny czas trwania postępowania przed organem I instancji wynosi ponad 5 lat. Wskazali przy tym, że sprawa nie jest skomplikowana zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym, natomiast Burmistrz stale opiera swoje stanowisko na tych samych podstawach pomimo odmiennego zdania organu odwoławczego, ponadto nie respektuje zaleceń sądów administracyjnych.

W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie Burmistrza do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie nr [...] w terminie 30 dni od doręczenia mu akt, ponadto o stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, które to miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Burmistrzowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie: "Ppsa"), przyznanie od Burmistrza na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 149 § 2 Ppsa, wreszcie o zasądzenie od Burmistrza na rzecz skarżących zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowym postępowaniu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg postępowania administracyjnego. Zarzucili, że organ prowadzący to postępowanie rażąco narusza przepis art. 35 Kpa, jak również zasady ogólne postępowania administracyjnego, t. j. zasadę szybkości działania i zasadę pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Zdaniem skarżących rodzaj sprawy, jej charakter oraz stopień skomplikowania nie uzasadnia czasu, jaki organ poświęcał na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Przedmiot kolejnych ponownie wszczynanych postępowań pozostawał niezmienny, a zatem czynności organu sprowadzały się wyłącznie do uzupełniania popełnianych wcześniej formalnych uchybień. Wobec powyższego, w ocenie skarżących, charakteru sprawy nie sposób zaliczyć do kategorii szczególnie skomplikowanych w rozumieniu art. 35 § 3 Kpa, a jednak pomimo to, Burmistrz uchybił nawet maksymalnemu 2 miesięcznemu terminowi na załatwienie sprawy. Zaznaczyli, że ustalając czy niezałatwienie sprawy w terminie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, należy wziąć pod uwagę zarówno długość opóźnienia w załatwieniu sprawy, jak i dotkliwość skutków, jakie to opóźnienie powoduje dla interesu strony i interesu społecznego.

W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o umorzenie postępowania i odrzucenie skargi.

Wyjaśnił, że sprawa została zakończona wydaniem decyzji w dniu [...] maja 2017 r. Zdaniem organu w sprawie nie dopuszczono się bezczynności, gdyż po wydaniu decyzji przez SKO w dniu [...] lutego 2017 r., w dniu 27 lutego 2017 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, przy czym nieodebrana przesyłka od R. i D.A. została zwrócona do organu w dniu 23 marca 2017 r. W dniu 10 kwietnia 2017 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym wyznaczając 7 – dniowy termin na dokonanie tych czynności. Nieodebrana przesyłka od R. i D.A. została zwrócona do organu w dniu 5 maja 2017 r. Decyzję wydano natomiast w dniu [...] maja 2017 r.

Wreszcie zarzucił, że skarga powinna zostać odrzucona, gdyż po wydaniu przez SKO postanowienia odnośnie zażalenia skarżących na przewlekłe prowadzenie postępowania, organ wydał kolejne decyzje w sprawie. Zdaniem Burmistrza, skarżący nie mogą powoływać się na złożone wcześniej zażalenie, a zatem skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niepoprzedzenie jej zażaleniem na bezczynność.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej określanej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym w sprawach, które powinny być rozstrzygnięte decyzjami administracyjnymi (art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z pkt 8 P.p.s.a.)

Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Stosownie do § 1a tego przepisu jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei według § 2 Sąd, w przypadku,

o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony

o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W pierwszej kolejności należało jednak odnieść się do kwestii dotyczącej wyczerpania przez skarżących kwestii wynikających z art. 52 § 1 P.p.s.a. zgodnie

z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Zauważyć należy, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym przed organem decyzja została wydana w dniu [...] maja 2017 r., zaś skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania zostały złożone w dniu 6 czerwca 2017 r. Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życiu ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) – zwana ustawą zmieniającą. Według stanu prawnego obowiązującego na dzień wniesienia skargi i dzień jej rozstrzygania przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 53 § 2 i 3 P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania można wnieść

w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W ocenie Sądu, z uwagi na to, że skarżący wnieśli skargę tuż po wejściu

w życie ustawy zmieniającej, zbytnim formalizmem byłoby wymaganie od nich również wcześniejszego złożenia ponaglenia, zwłaszcza mając na uwadze czas trwania postępowania o uregulowanie stosunków wodnych. Zdaniem Sądu wymaganie wcześniejszego (przed wniesieniem skargi) wyczerpania środka zaskarżenia należy rozumieć w tej sytuacji jako spełnienie wymogu albo w zakresie wniesienia ponaglenia albo złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Do stwierdzenia dopuszczalności skargi wystarczyło więc wyczerpanie jednej z tych możliwości. Nie można bowiem w tym wypadku traktować jako "niebyłych" czynności, które zostały zatwierdzone zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Inne stanowisko byłoby zbyt formalistyczne i odwlekałoby w czasie możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd, tak w odniesieniu do skargi na przewlekłość, jak i na bezczynność. Wydaje się to również zasadne w świetle brzmienia przepisów art. 17 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej, które odnosi się wprost do takiej sytuacji.

Skarżący – jak należy przypomnieć – złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie jeszcze w 2016 r. i SKO postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. uznało ich zażalenie za uzasadnione, zobowiązując Burmistrza do załatwienia sprawy w terminie 2 tygodni. Organ wydał decyzję w dniu [...] sierpnia 2016 r., ale decyzja ta została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] października 2016 r. Następnie zostały jeszcze wydane przez Burmistrza decyzje z [...] grudnia 2016 r. (uchylona przez SKO decyzją z 20 lutego 2017 r.) oraz z [...] maja 2017 r.

W poprzednim stanie prawnym wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalna była wówczas, gdy strona uprzednio wyczerpała tryb przewidziany

w art. 37 § 1 k.p.a., zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika to, że uprzednie złożenie zażalenia albo wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek skutecznego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy w ogóle – a jeśli tak, to w jaki sposób – owo zażalenie lub wezwanie zostało przez właściwy organ rozpatrzone (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 lutego 2017 r. IV SAB/Po 124/16 i wymienione tam orzecznictwo; – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") ani też w jakim czasie (ile dni) po złożeniu zażalenia została wniesiona skarga.

Ocena dopuszczalności rozpoznawanej skargi w sprawie jest o tyle skomplikowana, że po wniesieniu przez skarżących zażalenia i ustosunkowaniu się przez organ wyższego stopnia do tego zażalenia, Burmistrz wydał rozstrzygnięcie (decyzję z [...] sierpnia 2016 r.). W związku z tym Sąd musiał odpowiedzieć na pytanie, czy wydanie decyzji przez Burmistrza i dalszy tok postępowania "skonsumowało" stan prawny polegający na uzyskaniu przez skarżących legitymacji do skutecznego wniesienia skargi, czy skarżący nie powinni byli wnieść następnego zażalenia.

Zdaniem Sądu dopóki nie zakończy się w sposób ostateczny postępowanie administracyjne, którego dotyczyło zażalenie, wydawanie po tym zażaleniu przez organ I instancji decyzji, które następnie były prawomocnie uchylone nie "konsumuje" w/w zażalenia. Dopiero złożenie skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania do sądu administracyjnego i rozpoznanie takiej sprawy powoduje, że nie można powołać się na spełnienie wymaganego przepisami prawa wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w przypadku złożenia kolejnej skargi do sądu. Tymczasem w niniejszej sprawie tak nie było. Sąd uznał więc, że zostały spełnione warunki dopuszczalności skargi na bezczynność i to niezależnie od tego, że równocześnie została złożona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania.

W ocenie Sądu sformułowanie przepisów art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 P.p.s.a., a także inny przedmiot kontroli dokonywanej przez Sąd sprawia, że skarga na bezczynność i skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania stanowią dwa odrębne rodzaje skarg, które mogą być złożone do sądu administracyjnego. Może się także okazać – tak, jak to jest w nieniejszej sprawie, że jedna z tych skarg będzie zasadna i należy je uwzględnić, a drugą jako bezzasadną oddalić.

Jeszcze raz przypomnieć należy, że w kontrolowanej sprawie Burmistrz wydał decyzję w dniu [...] maja 2017 r., a skarga na bezczynność tego organu została złożona w dniu 6 czerwca 2017 r. Stan bezczynności organu ustał więc przed wniesieniem skargi. Brak było więc jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność. Jeżeli stan bezczynności nie istniał na dzień zaskarżenia, to nie ma możliwości nie tylko zobowiązania do załatwienia sprawy w określonym terminie, ale tez do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności. Stan bezczynności ustał przed złożeniem skargi, a nie w toku postępowania przed Sądem.