Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1371/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NS Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję /-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]r. o nr [...] wznowił na żądanie G. G. postępowanie zakończone ostateczną decyzją Izby Skarbowej - Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do września [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w sprawie [...] na podstawie art.207, art.245 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137 poz.926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) po przeprowadzeniu wznowionego postępowania zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej - Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. nr [...] na wniosek G. G. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji w całości. Uzasadniając podano, że podstawą decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej i Izby Skarbowej z [...]r. było stwierdzenie nie przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących zakupu i sprzedaży, co stało się przyczyną nieuwzględnienia kwot podatku naliczonego. Do wniosku o wznowienie dołączono wyrok Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 23.12.2003 r., sygn. akt VII CK Ks 30/03, opinię biegłego sądowego B.P., postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży samochodu i opinię biegłej sądowej Z.O. Dowody te miały dotyczyć stanu istniejącego w dniu wydania decyzji, a nie były znane organom wydającym decyzje. Zgodnie z art.240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Przedłożone dokumenty nie istniały w dniu wydania decyzji. Postanowienie o umorzeniu dochodzenia było zaś znane organom podatkowym w prowadzonym pierwotnie postępowaniu. Nie mogły mieć wpływu na wydane decyzje, ponieważ dotyczą postępowania karno-skarbowego regulowanego odrębnymi przepisami prawa. Odrębność oceny zachowań strony jest podkreślana przez Sąd Rejonowy w Koninie w uzasadnieniu wyroku, gdzie wskazano, że z punktu widzenia karno-skarbowego ocena zachowania oskarżonej podlega innym regułom. Nie wykazano w działaniu oskarżonej umyślności, a tym bardziej z góry powziętego zamiaru uszczuplenia na szkodę Skarbu Państwa. Opinie biegłych również dotyczyły postępowania karno-skarbowego i nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wnioskowane dowody z przesłuchania świadków nie mają znaczenia dla sprawy.

Pismem z dnia [...]r. G. G. złożyła odwołanie od decyzji zarzucając jej obrazę art.240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków Z.G. i P.G., obrazę art.245 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę uchylenia wznowionej decyzji i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podano, że organ nie uzasadnił odmowy uchylenia decyzji z [...]r., wątpliwości odwołującej budzi argumentacja dotycząca dowodów w postaci opinii biegłych i zeznań świadków. Za sprzeczność uznano wymienienie jako przyczyny wymierzenia podatku brak dowodów finansowych, a po wyliczeniu przez biegłych szacunkowej podstawy opodatkowania organy skarbowe kwestionują to wyliczenie. To, że postępowanie karno-skarbowe jest odmienne nie ma wpływu na ważność dowodów. Podniosła, że nie przesłuchano świadków oraz skarżącej, co zostało uwzględnione przez biegłych. Poza tym skarżąca zacytowała tezy z 15 wyroków NSA dotyczących różnych zagadnień związanych ze wznowieniem postępowania.

Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w sprawie [...] na podstawie art.233 § 1 pkt.1) Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że podatniczka nie posiadała za kontrolowany okres faktur, na podstawie których dokonała pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony i nie wykazała duplikatami faktur, że zakup został dokonany. Przepisy nie przewidują zwolnienia podatnika w wypadku kradzieży od obowiązku udokumentowania fakturami zakupu lub ich duplikatami prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego. Wyrok Sądu Rejonowego w Koninie i opinie biegłych nie mogły stanowić nowego dowodu. Bez znaczenia było także wnioskowane przesłuchanie świadków, gdyż w pierwotnym postępowaniu nie kwestionowano faktu utraty dokumentów z uwagi na ich kradzież oraz nie odnoszono się do ich zawartości, gdyż nie zostały one przedłożone w trakcie kontroli podatkowej. Nie zachodziła w ogóle potrzeba dokonywania ustaleń na podstawie innych dowodów, skoro sama podatniczka wbrew obowiązkowi przedstawienia duplikatów faktur - nie przejawiła żadnej inicjatywy w tym kierunku i nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających stwierdzić, że zasadnie pomniejszyła podatek należny o podatek naliczony za okres od stycznia do grudnia [...]r. Zarzut sprzeczności dotyczy w istocie decyzji wymiarowej, a nie postępowania toczącego się w trybie nadzwyczajnym. Powołane wyroki NSA dotyczą przesłanek wznowienia postępowania i potwierdzają prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Pismem z dnia [...]r. G. G. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Zarzuciła jej obrazę art.240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków Z.G. i P.G., obrazę art.245 § 1 Ordynacji podatkowej przez odmowę uchylenia wznowionej decyzji. Uzasadniając podtrzymano i powtórzono zawarte w odwołaniu zarzuty i powołaną tam argumentację.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych aniżeli wskazane w niej przyczyny.

Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu podatkowego, że ani sam wyrok w sprawie karnej - skarbowej, ani przeprowadzone w jego ramach opinie biegłych z zakresu rachunkowości nie stanowią przesłanek do uchylenia pierwotnej decyzji. Prawidłowo wskazano, że nie są to istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję czego wymaga dyspozycja przepisu art.240 § 1 pkt.5 Ordynacji podatkowej. Słusznie podkreślano, że inny jest reżim odpowiedzialności karnej opierający się na zasadzie winy, a czymś zupełnie innym wymogi prawa podatkowego, które mają charakter obiektywny, niezależny od winy strony. Pierwotne rozstrzygnięcia opierały się na braku szczególnych dokumentów jakimi są faktury VAT, które uprawniają do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Braku tych dokumentów nie mogą zastąpić jakikolwiek wyliczenia dokonywane także przez biegłych z uwagi na formalny charakter podatku od towarów i usług, opierający się w swojej konstrukcji na szczególnym, sformalizowanym dokumencie jakim jest faktura VAT, bądź jej duplikat.

Wymaga jednakże podkreślenia, że usytuowanie przepisów Rozdziału 17 Ordynacji podatkowej w Dziale IV tej ustawy powoduje, że w toku wznowionego postępowania obowiązują także przepisy Rozdziału 1 dotyczące zasad ogólnych postępowania podatkowego oraz sprzężony z art.122 Ordynacji podatkowej przepis art.187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy obowiązany jest zatem w ramach tego nadzwyczajnego trybu ustalić, czy nowa okoliczność występuje prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające w oparciu o zaofiarowane przez stronę nowe dowody lub okoliczności. Nie może zatem być wobec tego wątpliwości, że organy podatkowe naruszyły zasadę kompletności materiału dowodowego i zasadę prawdy obiektywnej. Wyrażona w art.122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ podatkowy konieczność uzyskania takiego materiału dowodowego i takiego obrazu stanu faktycznego , który jest zgodny z rzeczywistością także w ramach wznowienia postępowania. Wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub dowodów postrzegane musi być poprzez ustalenie ich istotnego wpływu. Muszą one zatem dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Poprzez istotność dla sprawy należy zatem rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Organ pominął w ogóle merytoryczną zawartość uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 23.12.2003 r. , sygn. akt VII CK Ks 30/03 oraz opinii biegłego sądowego B.P. Z obydwu tych dokumentów wynika zaś , że na rozprawie dnia [...]r. skarżąca złożyła plik faktur za okres od stycznia do października [...]r. Z opisu wynika, że są to oryginały faktur. Zostały one szczegółowo wymienione i opisane przez biegłego B.P. na str.15 - 18 jego opinii. Łączna kwota w nich wymieniona wynosi za ten okres [...]zł, a za okres styczeń - wrzesień [...]r. wynosi [...]zł. Wynika stąd, że istnieją oryginały faktur, które były sporządzone w dniu wydania pierwotnej decyzji, a które nie były znane organowi podatkowemu. Wskazane powyżej zasady postępowania podatkowego powinny uruchomić aktywność organu podatkowego poprzez sięgnięcie do akt sprawy karno-skarbowej w celu uzyskania tych dokumentów i dokonania ich ewentualnej weryfikacji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy powinien zapoznać się zatem ze złożonymi do akt sprawy karno-skarbowej dokumentami pod postacią faktur VAT wystawionych przez dostawców G. G.

Z tych zatem powodów, wobec naruszenia przez organ podatkowy przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit.c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach nie orzeczono z uwagi na zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

/-/ M.Jaśniewicz /-/ M.Skwierzyńska /-/ S.Zapalska