Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1507/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-01-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245 par.3, art. 246 par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. A w upadłości układowej z/s w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za wrzesień 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części uzasadniając, że jego firma znajduje się w upadłości układowej. Mimo osiąganych dochodów z działalności gospodarczej, są one przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli. Wnioskodawca pracuje jako kierowca, jego dochód jednak jest niewysoki biorąc pod uwagę, że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, oboje z orzeczeniem o niepełnosprawności. Żona nie pracuje – zajmuje się dziećmi. Otrzymuje najniższą emeryturę, pomniejszoną o 201 zł w związku z potrąceniami komorniczymi z tytułu zadłużeń firmy skarżącego.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema córkami (ur. w 1988 i 1996 r.), nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Rodzina również nie posiada majątku. Jako dochody miesięczne brutto wnioskodawca wymienił wynagrodzenie w wysokości 12.090 zł i emeryturę żony w kwocie 799,18 zł. Dodał, że mieszka z rodziną w części wynajmowanego domu na wsi. Dochody pochłaniane są w większości na leczenie i rehabilitację dzieci.

Z dokumentów i oświadczeń, przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że

w 2011 r. skarżący uzyskał ze stosunku pracy przychód w wysokości 137.882,47 zł, a z działalności gospodarczej – 9.564.822,02 zł; żona z tytułu emerytury – 8.943,56 zł. Średnie miesięczne wynagrodzenie wnioskodawcy z ostatnich trzech miesięcy 2012 r. – zgodnie z zaświadczeniem – wyniosło 4.529,01 zł. Z kolei przychód netto z działalności gospodarczej na koniec grudnia 2012 r. wyniósł narastająco 18.037.427,43 zł. Jednocześnie wnioskodawca odnotował zysk w wysokości 172.149,64 zł. Z wydruków rachunku należącego do żony skarżącego wynika, że pobiera ona zasiłek rodzinny z Opieki Społecznej w wysokości 306 zł. Lista wierzytelności ustalona w postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układowym opiewa na kwotę ponad 3.000.000 zł. Wnioskodawca podał, że z uwagi na dwoje niepełnosprawnych dzieci (jedno z zespołem Downa, drugie chore na cukrzycę), wydatki na wyżywienie wynoszą 2.000 zł, pozostałe wydatki związane z utrzymaniem domu, składkami na ubezpieczenia na życie poszczególnych członków rodziny, leczenie, wynoszą łącznie 3.032 zł. Finansowane są ze stałych dochodów z wynagrodzenia, emerytury i świadczenia rodzinnego, a w miarę możliwości także z dochodu z działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż wpłaty na rachunek żony w wysokości 40.000 zł i 3.000 zł pochodzą z utargu z działalności gospodarczej. Spłacają też pożyczkę, której udzieliła im synowa. Na potwierdzenie bieżących wydatków, zwłaszcza związanych z leczeniem cukrzycy, zostały przedłożone stosowne dokumenty.

Ponadto nadesłane zostały wydruki z rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z których jeden nie jest wykorzystywany - pozostałe dwa rachunki są aktywne, na bieżąco wykorzystywane.

Jako znane z urzędu wskazać należy, że skarżący jest obowiązany do uiszczenia wpisów od skarg jednocześnie w ośmiu sprawach (sygn. akt I SA/Wr 1503-1510/12) w łącznej wysokości 5.809 zł.

Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.

Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem niezbędnego utrzymania własnej rodziny. Zwolnienie bowiem od kosztów sądowych jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. Pamiętać trzeba, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Natomiast Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych.

W świetle powyższych uwag oraz przytoczonych regulacji prawnych, w ocenie referendarza sądowego, sytuacja finansowa wnioskodawcy i jego rodziny nie wskazują na brak możliwości w ponoszeniu kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu faktu ich ponoszenia jednocześnie w ośmiu sprawach toczących się przed tutejszym Sądem.

W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę na wartość przychodów z działalności gospodarczej, która jest w coraz lepszej kondycji. Wskazuje na to porównanie ich wysokości za 2011 r. i na koniec roku 2012 – wartość ta wzrosła bowiem prawie dwukrotnie do ponad 18.000.000 zł. Równocześnie wnioskodawca odnotował wysoki zysk. Jednakże nawet gdyby dochód był niewielki, czy poniesiona zostałaby strata, to pozostawałoby to bez większego znaczenia dla oceny możliwości płatniczych. Nadwyżka kosztów nad przychodem skutkuje bowiem jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 112/11 oraz z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, Lex nr 479125).

Nie można mieć tutaj na względzie faktu prowadzonego postępowania upadłościowego, gdyż jego celem jest układ z wierzycielami, których skarżący regularnie spłaca. Jak wynika z listy wierzytelności, w większości mają one charakter cywilnoprawny. Tymczasem koszty, o zwolnienie z których skarżący się ubiega – jak zostało już wyżej zaznaczone – są daninami publicznym. Te z kolei mają znaczenie priorytetowe przed zobowiązaniami prywatnymi. Poza tym zauważyć należy, że wartość kosztów sądowych, zarówno w niniejszej, jak i w pozostałych siedmiu sprawach, stanowi jedynie niewielki odsetek wszystkich zobowiązań ustalonych w postępowaniu upadłościowym. Wpis od skargi bowiem stanowi zwykle najwyższy koszt sądowy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uzasadnione jest zatem przyjęcie jego wartości jako punktu odniesienia dla oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy.

Dodać trzeba, że rachunki bankowe nie są obciążone zajęciami egzekucyjnymi, a ich salda są dodatnie.

W tym stanie rzeczy, już powyższe dane dają postawę do uznania, że wnioskodawca ma możliwość opłacenia kosztów sądowych.

Co do wydatków wymienionych w zestawieniu miesięcznych rozchodów budżetu domowego, to są one uzasadnione. Znajdują one jednak pełne pokrycie w stałych dochodach małżonków uzyskiwanych z tytułu emerytury, umowy o pracę i zasiłku rodzinnego, które łącznie wynoszą około 5.500 zł.

Końcowo zwrócić wypada uwagę, że wnioskodawca został wezwany do przedłożenia wydruków historii wszystkich posiadanych przez oboje małżonków rachunków bankowych – nadesłane zostały wydruki trzech rachunków związanych z działalnością gospodarczą i jednego rachunku należącego do żony skarżącego.

Z wydruków z działalności wynika jednak, że żona posiada jeszcze jeden rachunek, w B Banku, z którego dokonywane są przelewy w ramach tego samego banku w kwotach po kilkadziesiąt tysięcy. Nie wszystkie zatem żądane dokumenty zostały w wyniku wezwania przedłożone. Nie zmienia to faktu, iż dokumenty i oświadczenia, które wnioskodawca nadesłał, nie budzą wątpliwości, że jest on w stanie zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla swojej rodziny.

Z powyższych względów nie można było uznać przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy za zasadny i związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.