Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 97/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a, art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 par 1 pkt 4, art. 64 par 6
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca Gmina wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej organem II instancji, organem odwoławczym, Dyrektorem IS) z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej organem I instancji, Naczelnikiem US) z dnia [...] października 2016r. nr [...] wydane w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 2.611,20 zł, powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym z majątku B.S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Postanowieniem z [...] października 2016 r. Naczelnik US obciążył skarżącą Gminę kosztami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec B.S.. W uzasadnieniu Naczelnik US wskazał, że prowadził postępowanie egzekucyjne wobec B.S. na podstawie tytuł wykonawczego nr [...] z dn. [...] lutego 2016 r. wystawionego na skutek wszczęcia procedury egzekucyjnej należności z tytułu podatku nieruchomości przez Urząd Gminy. Postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik US umorzył postępowanie egzekucyjne wobec B.S. stwierdzając, że mimo podjęcia czynności egzekucyjnych, prowadzone postępowanie okazało się bezskuteczne.

Za oczywiste Naczelnik US uznał, że w toku egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W toku postępowania dokonano doręczenia odpisu tytułu wykonawczego w dniu 11 maja 2016r. oraz zajęcia rachunku bankowego w banku [...] S.A. w dniu [...] maja 2016r. Sporządzono ponadto w dniu [...] maja 2016 r. protokół stanu majątkowego.

W wyniku podjętych czynności Naczelnik US, powołując się na podstawę wynikającą z art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., powoływana dalej jako "u.p.e.a."), naliczył koszty i wydatki egzekucyjne w łącznej kwocie 2.611,20 zł, a w tym tytułem: opłaty manipulacyjnej kwotę 426,50 zł, opłaty za czynność - kwotę 2.135,40 zł, wydatków związanych z wysyłką korespondencji i dojazdem i delegacją poborcy skarbowego – 46,30 zł oraz za sporządzenie protokołu stanu majątkowego – 3 zł.

Skarżąca Gmina wniosła zażalenie na wydane w I instancji postanowienie zaskarżając je w całości, zarzucając mu naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez naliczenie opłaty stosunkowej w wysokości 5% egzekwowanej wierzytelności pomimo, że zajęty przez organ egzekucyjny rachunek bankowy nie zawierał żadnych środków pieniężnych, natomiast naruszony przepis nie przewiduje możliwości naliczenia opłaty stosunkowej za zajęcie samego rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnej znajdującej się na tym rachunku. Mając na uwadze podniesiony zarzut skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia

poprzez naliczenie wierzycielowi kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 480 zł. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżąca Gmina w oparciu

o przepisy u.p.e.a. wywiodła, że skoro przepisy ww. ustawy nie przewidują opłaty

za zajęcie rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności pieniężnych,

to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, dopóty nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia Dyrektor IS postanowieniem z [...] grudnia 2016r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US. W ocenie organu odwoławczego zarzut skarżącej Gminy, dotyczący wadliwego wyliczenia obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, był niezasadny. W ocenie organu odwoławczego organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego, co spowodowało konieczność zastosowania regulacji art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i pobrania za dokonaną czynność opłaty w wysokości 5% egzekwowanej należności. Kontynuując Dyrektor IS wskazał, że w przypadku zaistnienia przesłanej określonych w art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel zostaje obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości, w jakiej zostałyby one pobrane od zobowiązanego. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że brak na rachunku bankowym środków zdeponowanych na dzień dokonania zajęcia, pozostaje bez wpływu na skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego, a dla dokonania środka egzekucyjnego

w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi. Natomiast stan środków

na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje

bez znaczenia dla oceny skuteczności tego zajęcia, co jest zgodne z brzmieniem

art. 80 § 1 u.p.e.a. Organ II instancji wskazał, że powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazał na wyroki wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach sygn. akt: II FSK 1978/09, II FSK 578/12 i I FSK 897/13. Wobec powyższego organ odwoławczy

nie znalazł podstaw uzasadniających wycofanie zaskarżonego postanowienia

z obrotu prawnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wielkopolskim skarżąca Gmina sformułowała zarzut i przedstawiła argumentację go uzasadniającą jak uprzednio w zażaleniu. Skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika US w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę Dyrektor IS podtrzymał wyrażone w zaskarżonym postępowaniu stanowisko oraz argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie należy wskazać ustrojowe zasady kontroli sądowoadministracyjnej, w ramach której odbywa się rozpoznanie skargi. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy

lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy a także naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Przedstawiony wzorzec badania legalności zaskarżonego aktu, m.in. decyzji administracyjnej lub postanowienia został ustanowiony przepisami art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – powoływanej jako P.p.s.a.). Dodać należy, że stosownie do art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi

oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącym skargi

na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego). Dokonana w przedstawionych powyżej ramach kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US wskazała

na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień organów

obu instancji, gdyż nie odpowiadają prawu, a skarga podlegała uwzględnieniu

ze względu na skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt SK 31/14.

Sądowej kontroli w niniejszej sprawie poddano postanowienie Dyrektora IS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US wydane w przedmiocie obciążenia wierzyciela – skarżącej Gminy kosztami egzekucyjnymi powstałymi

w toku egzekucji prowadzonej wobec zobowiązanego B.S. na podstawie tytułu wykonawczego. Sporną kwestią okazało się naliczenie przez Naczelnika US opłaty za czynność egzekucyjną w wysokości 2.135,40 zł, tj. w wysokości 5% egzekwowanej należności na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W utrwalonym już orzecznictwie oraz w piśmiennictwie akcentuje się,

że z art. 64c § 1 u.p.e.a. wynika zasada, że koszty egzekucyjne (na które składają się opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a u.p.e.a.

wraz z wydatkami) obciążają w pierwszej kolejności zobowiązanego, albowiem są one następstwem uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku

i w konsekwencji konieczności wszczęcia przeciwko niemu przymusu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1089/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo oraz doktrynę).

Zasada ponoszenia kosztów egzekucyjnych przez zobowiązanego nie jest jednak zasadą bezwzględnie obowiązującą i doznaje w pewnych sytuacjach ograniczeń. O jednym z takich przypadków stanowi właśnie art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W katalogu przypadków (przyczyn) niemożności ściągnięcia kosztów od zobowiązanego wymienia się z kolei sytuacje, gdy w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nastąpi takie zubożenie zobowiązanego, że nie będzie on w stanie pokryć kosztów egzekucyjnych

lub gdy wyegzekwowanie kosztów egzekucyjnych wiązałoby się z poniesieniem przewyższających je wydatków egzekucyjnych, ale także i wówczas, gdy ściągnięcie tych kosztów byłoby niemożliwe z innych przyczyn faktycznych lub prawnych (por. P. Przybysz, "Postępowanie egzekucyjne w administracji" Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2015, str. 305 - 307 i wskazane tam orzecznictwo).

W rozpoznawanej sprawie za taką przyczynę organ egzekucyjny uznał umorzenie postępowania egzekucyjnego. Co do zasady jest to stanowisko prawidłowe, albowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzi do jego zakończenia i utraty możliwości uzyskania kosztów egzekucyjnych

od zobowiązanego, jeżeli wcześniej nie zostały wyegzekwowane.

W orzecznictwie ukształtował się przeważający pogląd, że po zakończeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności pieniężnej organ egzekucyjny nie posiada już w stosunku do zobowiązanego wierzytelności o zapłatę kosztów egzekucyjnych, wobec tego nie może ich od niego ściągnąć, co czyni zasadnym obciążenie tymi kosztami wierzyciela, zaś wystąpienie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 u.p.e.a. nie uzależnia wydania postanowienia o umorzeniu od występowania lub nieistnienia kosztów. Innymi słowy, zakończenie postępowania egzekucyjnego wyklucza dochodzenie kosztów tego postępowania

od zobowiązanego poza tym postępowaniem (por. wyroki NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1027/08, SIP Lex nr 508217 oraz z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt. II FSK 3167/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tym zakresie zatem należało stanowisko organu, co do zasadności obciążenia skarżącej Gminy (wierzyciela) uznać za prawidłowe.

Podkreślić także należy, że obowiązek uiszczenia kosztów egzekucji

nie zależy od efektywności postępowania egzekucyjnego (por. P. Przybysz, "Postępowanie egzekucyjne w administracji" Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2015, str. 295-296 i wskazane tam orzecznictwo) co oznacza, że w przypadku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego opłata jest pobierana bez względu na to czy na rachunku na chwilę zajęcia znajdowały się środki, czy też nie. Tym samym środek egzekucyjny nie staje się bezskuteczny, gdy na rachunku bankowym zobowiązanego nie ma pieniędzy (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1978/09, SIP Lex nr 785921, czy wyrok NSA z dnia 15 marca 2011r. 2009 r., sygn. akt II FSK 1978/09, SIP Lex nr 785921).Takie stanowisko da się również wyprowadzić z powołanego na wstępie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o czym niżej.

Postanowienie organu egzekucyjnego o obciążeniu skarżącej Gminy jako wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wskazywało jako podstawę prawną poboru kosztów za dokonane czynności w zakresie zajęcia rachunku bankowego art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., a w zakresie poboru opłaty manipulacyjnej art. 64 § 6 tej ustawy. Tymczasem w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1244) Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. że: 1. art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Stosownie do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba, że Trybunał określi inaczej (art. 190 ust. 3).

Powołany wyrok został opublikowany w dniu 16 sierpnia 2016 r., a zaskarżone postanowienie wydano [...] grudnia 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US dnia [...] października 2016 r. Tym samym, organ odwoławczy, powinien uwzględnić skutki tego orzeczenia w treści swego rozstrzygnięcia.

Nawet jednak jeśliby wyrok Trybunału zapadł po wydaniu zaskarżonego postanowienia, to zrobiłby to Sąd podzielając pogląd o możliwości retroaktywnego stosowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.

W uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku (pkt 4.3.uzasadnienia) Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.(...)

Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Trybunał uznał, że regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Z uzasadnienia powyższego wyroku należy wyprowadzić zatem wniosek,

że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

W pkt 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił skutki tego wyroku i wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności

po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał zaznaczył, że konieczność podjęcia przez ustawodawcę odpowiednich kroków w celu wykonania niniejszego wyroku powinna stanowić okazję do szerszego spojrzenia na przyjęty model opłat

w egzekucji w administracji.

Skoro zatem stan faktyczny i stan prawny sprawy dotyczy niewątpliwie przepisów, które stanowiły przedmiot rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, to w niniejszej sprawie organ egzekucyjny, rozpatrując sprawę po uchyleniu postanowienia przez sąd administracyjny, powinien, obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, wziąć pod uwagę stanowisko w tym wyroku wyrażone.

Zwrócić należy uwagę, że skutkiem wymienionego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej

do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Należy również mieć na uwadze, że już z samej sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że przyczyną uznania przepisów za niezgodne

z Konstytucją nie był brak w ustawie możliwości miarkowania wysokości opłat

w pełnym zakresie. Wynika to też ze stwierdzenia Trybunału, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych jako jednej z metod określania wysokości opłat. W związku z tym swoiste miarkowanie powinno w zasadzie pojawić się dopiero wówczas kiedy można stwierdzić, że procentowo ustalone opłaty przekraczają maksymalny rozsądny pułap poszczególnych opłat. W praktyce jednak, w sytuacji braku koniecznej interwencji ustawodawcy, nie da się, stosując omawiane przepisy w poszczególnych sprawach, oderwać od okoliczności faktycznych i prawnych konkretnych spraw.

Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien zatem uwzględnić,

że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak wysokość tych opłat, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać

w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu

przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Czynności faktyczne, jakie

w rozpoznawanej sprawie były podejmowane przez organ egzekucyjny sprowadzały się w istocie do wysłania kilku pism (do banku, zobowiązanego oraz do strony skarżącej) oraz sporządzeniu protokołu o stanie majątkowym dłużnika.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy były to zatem czynności egzekucyjne nie wymagające szczególnych nakładów pracy czy obarczone wysokim poziomem skomplikowania. Podkreślenia wymaga, że w rezultacie czynności te nie przyniosły żadnego efektu dla wierzyciela.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r. poz. 718 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") zaskarżone postanowienie oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. postanowienie organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że Sąd uwzględniając skargę na ostateczną decyzję, jest uprawniony wydać orzeczenie przewidziane w art. 145 § 1 nie tylko w odniesieniu

do zaskarżonej decyzji, lecz również powinien objąć zakresem orzekania decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, jeżeli jest ona obarczona wadami przewidzianymi w tym przepisie, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie

(por. również uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca

2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7, oraz wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2007 r., II FSK 603/06, LEX nr 354653; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013 r.,

II OSK 1656/11, LEX nr 136579, i wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r.,

II OSK 1937/12, LEX nr 1234184). O kosztach postępowania Sąd orzekł

na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a.