Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1813/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz U. K. kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Burmistrz Miasta M. ustalił U. K. (dalej jako "Skarżąca") wysokość podatku od nieruchomości na rok 2009 za nieruchomości położone w M. przy ul. [...] bez numeru i Al. [...] bez numeru, oznaczone jako działki ewidencyjne numer 27/2, 118/4 i 118/19 w obrębie 4-06, na kwotę 12.074,00 zł. Do opodatkowania przyjęto grunty pozostałe o powierzchni: 9. 602, 00 m2,3.915,00 m2 i 26. 729, 00 m2.

Skarżąca odwołała się od decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazała, że od 1993 r. administracja publiczna faktycznie pozbawiła ją możliwości władania działkami na skutek wpisania w dniu [...] czerwca 1993 roku przez Sąd Rejonowy dla W. do Księgi Wieczystej [...] ostrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego do działek: nr 6/3, nr 118/6, nr 118/5, nr 118/8 i 118/9 położonych w miejscowości M.. Wyjaśnia, iż ww. księga wieczysta zmieniła numer na [...] i aktualnie prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w W.. Skarżąca wyjaśniła, iż wpis w księdze wieczystej o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wyłącza działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Rękojmia jest wyłączona dopóty, dopóki ostrzeżenia nie zostaną wykreślone. Skarżąca podniosła, że: "Mimo moich licznych wystąpień do administracji publicznej, w tym do Starosty W., o spowodowanie wykreślenia wpisów - ostrzeżeń o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do moich nieruchomości, do dnia dzisiejszego ostrzeżenie figuruje w mojej księdze wieczystej", "Z art. 117 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...) wynika, że jeżeli wywłaszczenie nie doszło do skutku, a faktycznie stało się ono bezprzedmiotowe, istnieje obowiązek organów (...) spowodowania wykreślenia z księgi wieczystej wpisu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Wniosek o wykreślenie ostrzeżeń powinien być złożony z urzędu i powyższe wpisy powinny być dawno wykreślone, co jednak nie nastąpiło". Skarżąca podnosi, iż sama także zwracała się do sądu "o spowodowanie wykreślenia ostrzeżeń", jednakże jej wniosek został oddalony "(...) z powodu niezakończenia zawieszonego postępowania wywłaszczeniowego". "Niezależnie od uniemożliwienia mi władania moimi nieruchomościami z powodu wpisu ostrzeżeń o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, także Miasto M. w uchwalonych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (...) przyjęto skrajnie niekorzystne dla mnie rozwiązania polegające na obciążeniu poszczególnych moich nieruchomości planami dróg, rozjazdów, skrzyżowań, parkingów miejskich itp. Niektóre moje nieruchomości według planów przeznaczone zostały na cele publiczne w 100 % i w całości będą podlegały wywłaszczeniu. Miasto zablokowało mi sprawowanie faktycznego władztwa nad moimi nieruchomościami, nie racząc mnie nawet poinformować do dnia dzisiejszego o dokładnej wielkości areału przeznaczonego pod projektowane drogi, rozjazdy, skrzyżowania, parkingi miejskie itp., a także o dokładnym przebiegu ich granic". "Ponadto na moich działkach usytuowano urządzenia energetyczne i komunikacyjne, systemy kanalizacji, instalacje gazowe, zajmując na ten cel pasy terenu bez wydania decyzji (...). Tym samym na obszarze tym nie będzie można zrealizować żadnych obiektów trwale związanych z podłożem, co więcej poszczególne służby będą musiały mieć bezpośredni dostęp do tych urządzeń. Wyklucza to więc te nieruchomości z jakiejkolwiek działalności inwestycyjnej tak dla mnie, jak i ewentualnych potencjalnych nabywców działek i czyni je dla mnie bezwartościowymi". "Próbowałam też rozwiązać tę skrajnie niekorzystną dla mnie sytuację w sposób polubowny zwracając się do Burmistrza (...) o niezwłoczne podjęcie ze mną negocjacji mających na celu odkupienie moich działek lub przyznanie mi komunalnych nieruchomości zamiennych (...), lecz do tej pory moje prośby spotykały się z odmową lub pozostają bez odpowiedzi, co dowodzi, że władze samorządowe przez lata nie zabezpieczyły środków finansowych na planowane przez siebie inwestycje". "Skoro władze samorządowe nie zabezpieczyły środków finansowych na realizację inwestycji celu publicznego na moich prywatnych działkach, a jednocześnie zablokowały mi korzystanie z konstytucyjnego prawa własności, to nie ma podstaw do obciążania mnie jeszcze daniną na rzecz Miasta w postaci podatku".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego argumenty odwołania nie odnoszą się do kwestii związanych z ustaleniem podatku od nieruchomości i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość położona w M. przy ul. [...] bez numeru i Al. [...] bez numeru, oznaczona jako działki ewid. numer 27/2, 118/4 i 118/19 w obrębie 4-06 o powierzchni 40 .246,00 m2. Zasadniczym kryterium rozstrzygającym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia, na co wskazuje treść art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844, z późn. zm.) – dalej "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych". W ewidencji gruntów i budynków ww. działki są sklasyfikowane jako tereny zurbanizowane niezabudowane o klasyfikacji "Bp" i w związku z tym podlegają podatkowi od nieruchomości jako "grunty pozostałe". Organ pierwszej instancji ustalając skarżącej wysokość podatku od nieruchomości na rok 2009 uwzględnił dane zawarte w rejestrze gruntów i zastosował stawki określone w uchwale Rady Miasta M. z dnia [...] października 2007 r. numer XI/79/2007 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wysokość podatku od nieruchomości na rok 2009, ustalona przez organ pierwszej instancji na kwotę 12.074,00 zł jest prawidłowa. Dla orzeczenia w przedmiocie podatku istotne są tylko zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopóki taki zapis nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu podatkowego wiążąca. Organ ustalający wysokość podatku od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Takie też dane organ podatkowy pierwszej instancji uwzględnił w swym rozstrzygnięciu dotyczącym działek ewid. numer: 27/2, 118/4 i 118/19.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011r. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów wstępowania. W uzasadnieniu poparła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] sierpnia 2010 r., podkreślając, że jej działania właścicielskie były ograniczone ostrzeżeniem o prowadzonym wywłaszczeniu, wpisanym do księgi wieczystej, uchwałami Rady Miasta M., dotyczącymi przeznaczenia działek na cele publiczne oraz zamontowanie na działkach urządzeń energetycznych, telekomunikacyjnych i gazowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało o stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych w tym przypadku decyzji administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a."

Skarga wniesiona w tej sprawie, oceniana według przytoczonych kryteriów, jest uzasadniona i w świetle posiadanych kompetencji Sąd stwierdza:

- zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości ustalane są na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Wynika to z przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Od dnia 14 listopada 2001 r. przepis ten posiada następujące brzmienie: "1. Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. 2. Organy i jednostki organizacyjne realizujące zadania, o których mowa w ust. 1, współdziałają z organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej w zakresie utworzenia i sfinansowania systemu dostępu i wymiany danych między ewidencją gruntów i budynków a ewidencjami i rejestrami publicznymi prowadzonymi przez te organy i jednostki organizacyjne." Rację ma więc, co do zasady, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na cytowany przepis w podstawie prawnej wydanej decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzje podatkowe organów obu instancji dotyczą działek Skarżącej o numerach geodezyjnych 27/2, 118/4, 118/19, natomiast działki objęte wpisem do księgi wieczystej o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego zgodnie ze stanowiskiem Skarżącej, mają numery: 6/3, 118/6, 118/5, 118/8 i 118/9.

- Skarżąca w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta M. jak też w skardze do Sądu wskazała, że na jej nieruchomości znajdują się urządzenia energetyczne, instalacja kanalizacyjna, gazowa i komunikacyjna. Treść tych stwierdzeń sugeruje, że urządzenia te są na jej działkach lub są w nich posadowione, służąc przyszłym planom zagospodarowania przestrzennego, a pomimo to Skarżąca zobowiązana jest do wnoszenia od tych działek podatku od nieruchomości. W takiej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno było zbadać twierdzenia Skarżącej w postępowaniu uzupełniającym postępowanie podatkowe w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej dla ustalenia czy nie zachodzi przypadek władania działkami przez Miasto M., co nie może obciążać Skarżącej zobowiązaniami podatkowymi. Jeżeli Miasto M. przygotowuje studium uwarunkowań i plan zagospodarowania przestrzennego winno wydać stosowne decyzje dotyczące gruntów, co do których ma plany miejskie, tak aby właściciele tych gruntów mogli w należyty i zgodny z Konstytucją R.P. sposób, zadbać o swoje prawa. Zajęcie gruntów pod infrastrukturę miejską wymaga wydania stosownych decyzji, w przeciwnym przypadku jest działaniem pozbawionym podstaw prawnych.

- wyrokiem z dnia 24 stycznia 20121 r. sygn. akt III SA/Wa 1763/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 r. oraz Burmistrza Miasta M. z dnia [...] stycznia 2011 r. ustalających Skarżącej podatek od nieruchomości za rok 2010-ty, wskazując w uzasadnieniu wyroku naruszone w postępowaniu podatkowym przez organy podatkowe obu instancji, przepisy. Do przepisów tych należały : art. 122, art.187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art.3 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przewidujący, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę również uznaje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze poprzez naruszenie art. 229 Ordynacji podatkowej to jest zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania podatkowego naruszyło przepis art. 122 Ordynacji podatkowej, nakazujący dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazujący zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie materiału sprawy oraz art. 191 Ordynacji podatkowej zawierający obowiązek każdorazowej oceny czy dana okoliczność została udowodniona.

Stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., Sąd wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ma obowiązek ustalenia w podatkowym postępowaniu uzupełniającym czy na działkach objętych obowiązkiem podatkowym Skarżącej znajdują się urządzenia infrastruktury miejskiej i czy w sprawie tej zostały wydane stosowne decyzje, doręczone Skarżącej. O ile Miasto M. zajęło te grunty – obciążenie podatkiem od nieruchomości jej właścicieli jest pozbawione podstaw, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Naruszenia wskazanych przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ze wskazanych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, na podstawie art. 152 p.p.s.a., że nie może być wykonana, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a