Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 153/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 153/07 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Beata Cieloch (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007r., sprawy ze skargi H. S. i A. S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 grudnia 2006r Nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych, skargę oddala


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...].10.2006 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych powstałych w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...].04.2006 r. o nr [...].

Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie.

Po jego rozpatrzeniu postanowieniem z dnia 7.12.2006 r, nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił dnia [...].04.2006r. tytuł wykonawczy na należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 2001 r. i wszczął tego samego dnia postępowanie egzekucyjne do majątku H. S. i A. S. dokonując zajęcia rachunku bankowego zobowiązanych. W dniu [...].04.2006 r. cała należność wraz z kosztami egzekucyjnymi została ściągnięta. Zobowiązani, pismem z dnia [...].10.2006r., zażądali zwrotu całej wyegzekwowanej kwoty powołując się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25.07.2006r. sygn. akt l SA/Kr 832/06 wstrzymujące wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].03.2006r. nr [...], będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.

Organ egzekucyjny l instancji wskazał, że wniosek z dnia [...].10.2006r. należy rozpatrzyć dwutorowo, to znaczy jako żądanie o zwrot kosztów egzekucyjnych i jako żądanie zwrotu należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę. Ponadto zauważono, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25.07.2006r. zostało wydane po zakończeniu postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej określanej skrótem "p.p.s.a.", dopiero orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony postępowania jak i sąd, a więc nie działa wstecz. Postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie nie rozstrzyga o wadliwości decyzji nr [...], a jedynie o wstrzymaniu jej wykonania, zatem nie jest możliwy na tym etapie postępowania sądowego zwrot kosztów egzekucyjnych, przewidziany w trybie art. 63c§3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (teks jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 229, póz. 1954 ze zm, dalej określanej skrótem "u.p.e.a."). Przepis ten stanowi, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu. Zauważono także, że skutki wstrzymania wykonania decyzji, dla toczącego się postępowania egzekucyjnego zostały unormowane w art. 56 §1 pkt 1 u.p.e.a., stanowiącym iż powołany powyżej stan faktyczny powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a więc zakaz stosowania nowych środków egzekucyjnych przy pozostawieniu w mocy już zastosowanych, jedynie z możliwością ich uchylenia. W momencie wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tj. w dniu 25.07.2006r. postępowanie egzekucyjne już się nie toczyło, zatem postanowienie sądu nie mogło wywołać skutków prawnych.

Jednocześnie organ egzekucyjny II instancji zauważył, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].10.2006r. powołano błędnie art. 64c § 7 u.p.e.a., który dotyczy obciążenia kosztami egzekucyjnymi zobowiązanego lub wierzyciela, a nie odnosi się do zwrotu poniesionych przez zobowiązanego kosztów. Uchybienie to jednak nie wpłynęło na wydanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia.

W skardze na postanowienie organu egzekucyjnego II instancji skarżący wnieśli o jego uchylenie w całości i orzeczenie, co do meritum sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 8, póz. 60 z późn. zm., dalej określanej skrótem "O.p.") oraz art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.).

W uzasadnieniu podniesiono, że prawomocne postanowienie tut. Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji określającej dodatkowe zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych powinno być stosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Jedną z podstawowych zasad systemu podatkowego jest ochrona źródeł podatkowych i unikanie przez organ podatkowy czynności mogących tym źródłom szkodzić. Działania egzekucyjne naruszyły dobre imię skarżących, szczególnie w oczach instytucji bankowych. W świetle stanu prawnego, jaki wynika z wydanego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ podatkowy nie ma podstawy prawnej do dysponowania kwotą wynikającą z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, której wykonanie wstrzymał Sąd.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 164 p.p.s.a. organ II instancji wskazał, że przepis ten nie stanowi przesłanki pozwalającej organowi podatkowemu zwrócić pobrane koszty egzekucyjne, gdyż koszty te zostały wyegzekwowane przed wydaniem przez WSA w Krakowie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 120 i art. 121 O.p. organ II instancji wskazał, że do postępowania egzekucyjnego w administracji mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego a nie przepisy Ordynacji podatkowej. Odpowiednikiem wcześniej wskazanych przepisów jest art. 6 i art. 8 kpa. W trakcie dwuinstancyjnego postępowania nie zostały naruszone zasady wyrażone w w/w przepisach.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm -oznaczana dalej w skrócie jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 61 §1 p.p.s.a., wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przepis art. 61 §3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji wydane w trybie art. 61 §3 w/w ustawy powoduje zawieszenie z urzędu toczącego się postępowania egzekucyjnego, a to zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2005 r., nr 229, póz. 1954 ze zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.". Podjęte do czasu wydania tego postanowienia czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest orzeczeniem, które z datą wydania skutkuje wstrzymaniem czynności egzekucyjnych, nie zaś pozbawieniem wymagalności obowiązku. Stąd też skutkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji może być tylko zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a zatem jedynie czasowe - do momentu wydania wyroku przez WSA - zaniechanie czynności egzekucyjnych. Ponieważ w dacie wydania przez WSA w Krakowie, w dniu 25.07.2006 r., w/w postanowienia postępowanie egzekucyjne już się nie toczyło, dlatego postanowienie sądu nie mogło wywołać skutków prawnych.

Zgodnie z art. 64 c § 1 zd. drugie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego. Egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 64c§5 u.p.e.a.). Jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela (art. 64c§3 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela - art. 64c § 7 u.p.e.a. Zasadą zatem jest, iż to zobowiązany ponosi odpowiedzialność za koszty egzekucji. W momencie dokonania zajęcia rachunków bankowych dodatkowe zobowiązanie podatkowe określone decyzją Dyrektora Izby Skarbowej było wymagalne i podlegało wykonaniu. Nie zachodziła więc sytuacja o jakiej mowa w art. 64c § 3 u.p.e.a.

Na marginesie wskazać należy, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanego w skardze art. 164 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", gdyż przepis ten określa moment związania sądu wydanym na posiedzeniu niejawnym postanowieniem. Podkreślić należy, że postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 §4 p.p.s.a.).

Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.