Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1354/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.183 ust.1
journal: Dz.U. 2016 poz 1842
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu [....] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [....] w przedmiocie przyznania zapomogi losowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dnia [...] grudnia 2015 r. Pani A. P., dalej jako Studentka, studentka 1. roku [...] złożyła wniosek o zapomogę. Wnioskowała w nim o przyznanie 5000 zł z powodu choroby lub urazu powodującego konieczność długotrwałej rehabilitacji studenta lub członka rodziny studenta. W oświadczeniu o dochodach Studentka wskazała, że jej rodzina składa się wyłącznie z niej samej. Uzasadnienie wniosku głosiło "Jestem osobą niepełnosprawną. Od [...] października 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. [...] byłam rehabilitowana po operacji kręgosłupa na Oddziale Rehabilitacji Szpitala [...] z powodu urazu. W chwili obecnej trwa postępowanie w ZUS o przyznanie mi renty. Pomimo częściowej poprawy mojego stanu zdrowia nie jestem jeszcze w stanie podjąć pracę. Proszę o pozytywne załatwienie mojego podania".

Tego samego dnia Komisja Stypendialna Wydziału [...], dalej jako: Komisja zwróciła się do Komisji Socjalnej [...]o wydanie opinii ws. wniosku o zapomogę. Do wniosku o opinię Komisja nie załączyła swojego stanowiska w sprawie.

Dania [...] grudnia 2015 r. Zespół ds. zapomóg działający przy Zarządzie Samorządu Studentów stwierdził, że wniosek Studentki nie może zostać zaopiniowany, ponieważ brakuje informacji, w jaki sposób choroba spowodowała znalezienie się przez Studentkę w trudnej sytuacji materialnej.

Dnia [...] lutego 2016 r. Komisja wydała decyzję, odmawiając Studentce przyznania świadczenia z powodu niewykazania przez Studentkę, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu oraz brakiem przejściowości sytuacji. Decyzję wysłano pocztą, Studentka odebrała ją [...] lutego 2016 r.

W dniu [...] lutego 2016 r. Studentka złożyła odwołanie od decyzji Komisji wskazując w nim; że:

a) "przyczyną losową jest chwilowe pogorszenie się stanu zdrowia zdiagnozowane w trakcie pobytu w szpitalu w dniach od [...] października 2015 r. do dnia [...] grudnia 2015 r.

b) sytuacja jest przejściowa, gdyż nie jest konieczny pobyt w szpitalu lecz kuracja farmakologiczna w Przychodni, którą rozpoczęłam i która zakończy się dnia [...] marca 2016 r.;

c) jestem w trudnej sytuacji, gdyż mój dochód wynosi zero".

Odwołanie przekazano do Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów, dalej jako OKSS, [...] marca 2016 r. wraz ze stanowiskiem Komisji.

W dniu [...]marca 2016 r. do Komisji wpłynęło pismo od Studentki podające nowe okoliczności i dowody w sprawie. Załączono do niego MR odcinka lędźwiowego kręgosłupa z [...] marca 2016 r. Dokument wpłynął do OKSS [...] marca 2016 r.

Komisja z urzędu powzięła też informację o pozostawaniu przez Studentkę w związku małżeńskim oraz posiadaniu dziecka. Na prośbę OKSS o wyjaśnienia Studentka przedłożyła [...] maja 2016 r. kopię złożonego [...] stycznia 2013 r. pozwu o rozwód oraz datowanego na [...] sierpnia 2015 r. wniosku o [...] J.P., skierowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości. Żaden z dokumentów nie posiadał poświadczenia przyjęcia przez odpowiednie organy.

Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów działając na podstawie art. 173 ust 1 pkt 3, art. 175 ust. 1 i 4,183 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 572) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013 r., poz. 267) oraz w związku z § 35 i § 39 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (t .j. Monitor [...] z 2013 r. Nr 7B, poz. 178 ze zm.) na posiedzeniu [...] czerwca 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania Pani A. P. z [...] lutego 2016 r. od decyzji Komisji Stypendialnej Wydziału [...] wydanej [...] lutego 2016 r. - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art. 183 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, dalej: p.s.w., zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Stosownie zaś do § 35 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] wprowadzonego Zarządzeniem Nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2011 r. (Monitor [...] z 2012 r. Nr 8A poz. 280, ze zm.), dalej: Regulamin, zapomoga jest formą doraźnej, bezzwrotnej pomocy, przyznawanej na wniosek studenta, który z przyczyn losowych przejściowo znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z § 35 ust. 5 Regulaminu do wniosku o przyznanie zapomogi student załącza dokumenty potwierdzające okoliczności, które stały się przyczyną znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej oraz dokumenty potwierdzające sytuację materialną rodziny studenta.

Przepis ten w ocenie organu wyraźnie wskazuje, że ciężar dowodowy spoczywa na stronie, czyli na studencie wnioskującym o przyznanie zapomogi.

Stosownie do przytoczonych wyżej przepisów, podczas rozpatrywania wniosku Komisja powinna rozważyć następujące przesłanki:

(1) losowy charakter zdarzenia będącego przyczyną pogorszenia się sytuacji materialnej studenta,

(2) znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej,

(3) przejściowy charakter znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej.

Analizując ww. przesłanki, Komisja winna zbadać, czy między losowym zdarzeniem (tj. przyczyną) a znalezieniem się w trudnej sytuacji materialnej zachodzi związek przyczynowo-skutkowy oraz czy owo znalezienie w ww. sytuacji ma charakter przejściowy. Jedynie, gdy przesłanki te zostaną spełnione łącznie, możliwe jest przyznanie zapomogi.

Wskazać również należało na ograniczenie tylko do przeszłości, zakresu czasowego branych pod uwagę konsekwencji losowego zdarzenia - ważne jest więc znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej, które miało miejsce w wyniku wystąpienia losowego zdarzenia i którego rozmiar czy dotkliwość można ocenić w dniu wydawania decyzji administracyjnej. Nie można zaś brać pod uwagę przewidywanego, spodziewanego czy planowanego znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej.

Organ odwoławczy opisał też zmiany w sytuacji Studentki związane z urazem i koniecznością rehabilitacji:

Od [...] października 2014 r. Studentka pracowała w firmie [...].[...] listopada 2014 r. doznała urazu kręgosłupa. [...] marca 2015 r. przeszła operację kręgosłupa. [...] października 2015 r. rozpoczęła niestacjonarne studia na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...]. Między [...] października a [...] grudnia 2015 r. Studentka przebywała na Oddziale Rehabilitacji Szpitala [...] - i to zdarzenie jest podstawą ubiegania się przez Studentkę o zapomogę. [...] grudnia 2015 r. wygasła umowa o pracę zawarta [...] września 2014 r.

Od [...] listopada 2014 r. Studentka przebywała na zwolnieniu lekarskim, otrzymywała więc z tego tytułu zasiłek chorobowy. Od maja 2015 r. do [...] września 2015 r. otrzymywała świadczenie rehabilitacyjne, już czerwcu 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie renty. [...] listopada 2015 r. przyznano Studentce stypendium socjalne w wysokości 1055 zł miesięcznie i orzeczono o wypłacaniu go przez 9 miesięcy (od października 2015 r. do czerwca 2016 r. Tego samego dnia przyznano jej również stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 360 zł miesięcznie i orzeczono o wypłacaniu go przez taki sam okres.

Na podstawie treści odwołania z [...] lutego 2016 r. w ocenie organu wywnioskować można, że Studentka nie jest świadoma konieczności zaistnienia związku przyczynowo-skutkowego między losowym zdarzeniem a znalezieniem się w trudnej sytuacji materialnej. Wskazywałaby na to jej argumentacja: Studentka twierdzi, że sytuacja jest przejściowa, ponieważ konieczne jest leczenie ambulatoryjne, nie zaś pobyt w szpitalu. Według Studentki cechy przejściowości i losowości są przynależne zdarzeniu, które powoduje znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej. Tymczasem wykładnia językowa przywołanego przepisu (art. 182 ust 1 p.s.w.) nie pozostawia wątpliwości: cechę losowości przypisuje się wydarzeniu, zaś przejściowości - znalezieniu się w trudnej sytuacji materialnej na skutek tegoż losowego zdarzenia. Nie można więc uznać argumentacji przedstawionej przez Studentkę w odwołaniu.

Według organu odwoławczego opierając się na uzasadnieniu wniosku o przyznanie zapomogi oraz odwołaniu można bez wątpienia stwierdzić, że Studentka prosi o przyznanie świadczenia w związku z sytuacją, w jakiej znalazła się pod koniec roku 2015, tj. konieczności pobytu w szpitalu.

W przepisach p.s.w nie znajdziemy definicji losowości a oznacza ono zdarzenie przyszłe, pozbawione cech pewności wystąpienia, powstałe bez wpływu ubezpieczającego lub innej osoby uprawnionej do ubezpieczenia. Tej definicji nie można przyjąć bez zastrzeżeń - wszak przepis dotyczący zapomogi wskazuje, że można ją przyznać osobie, która znalazła się w trudnej sytuacji materialnej, a więc odnosi się do przeszłości, nie zaś do przyszłości. Zarówno losowe zdarzenie jak i przejściowe znalezienie się w trudnej sytuacji muszą być uprzednie w stosunku do złożenia wniosku.

Określenie "losowy" można znaleźć również w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, tam odnosi się ono do zapomóg przyznanych w wyniku zaistnienia zdarzeń losowych. Ustawa ta nie podaje jednak definicji losowości. Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że "Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "zdarzenie losowe". Należy je rozumieć zgodnie ze znaczeniem, jakie ma ono w języku potocznym. (...) Zdarzenia losowe mogą być spowodowane nie tylko działaniem sił przyrody, ale również działaniami ludzi, pod warunkiem jednak, że zachowane są przesłanki "losowości", tzn. musi to być zdarzenie nieprzewidywalne, niezależnie od woli człowieka i nie do uniknięcia mimo zachowania należytej staranności".

Słownik Języka Polskiego PWN "losowy" określa jako "zależny od losu - kolei, wydarzeń życia, dotyczący tego losu", a przy sformułowaniu "wypadek losowy" podaje "niepowodzenie, nieszczęście traktowane w prawie jako zależne od siły wyższej". Językoznawca, prof. Mirosław Bańko odpowiadając na łamach Poradni Językowej na pytanie o zdarzenie losowe, stwierdza: "W języku ogólnym zdarzenie losowe to tyle, co przypadek, zwłaszcza nieszczęśliwy przypadek, fatalne zrządzenie losu". Z pewnością te określenia można odnieść do "przyczyn losowych", o których mowa w przywoływanym art. 182 ust. 1 p.s.w.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy organ stwierdził, że pogorszenie się stanu zdrowia (oczywiście, o ile było niezależne od studenta) z pewnością jest sytuacją losową, tj. taką, jaka powstała niezależnie od doświadczającej jej osoby i nie można było go przewidzieć. Uznał więc, że warunek losowości został spełniony.

Kolejną przesłanką, której wystąpienie należy zweryfikować, jest znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej. P.s.w. nie podaje definicji takiej sytuacji. Można byłoby uznać, że Studentka znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ otrzymuje stypendium socjalne. Deklarowany dochód na osobę w rodzinie wynosi 0 zł. Trzeba tu jednak zaznaczyć, że przyznanie zapomogi nie jest warunkowane spełnieniem żadnego kryterium dochodowego i - analogicznie - nie należy jej przyznawać tylko na podstawie znajdowania się w trudnej sytuacji materialnej rozumianej jako spełnienie kryterium uprawniającego do otrzymywania stypendium socjalnego. Zdaniem OKSS należy na sprawę spojrzeć szerzej, obserwując zmiany w dochodzie na osobę w rodzinie w czasie przed i po wystąpieniu losowego zdarzenia - tylko wtedy będzie można stwierdzić, czy Studentka znalazła się w trudnej sytuacji z powodu tego zdarzenia.

Pracując w [...] Studentka otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 2210 zł brutto, co oznaczało przeciętny dochód w wysokości 1 606,37 zł netto. W wyniku wypadku uzyskała zasiłek chorobowy, który wynosił w najgorszym wypadku 80% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, wynoszącego przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownika w miesiącach przed powstaniem niezdolności do pracy. Następnie Studentka pobierała świadczenie pielęgnacyjne, które wynosiło 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego. Świadczenie to przysługiwało jej do września 2015 r., w październiku tego roku zaś Studentka złożyła wnioski o przyznanie stypendium socjalnego oraz przyznanie stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych. Oba świadczenia uzyskała decyzjami z [...] listopada 2015 r. Od października 2015 r. do czerwca 2016 r. Studentka otrzymuje wypłaty w wysokości 1055 zł + 360 zł miesięcznie = 1415 zł netto. O ile więc nastąpiła utrata świadczenia pielęgnacyjnego, a wniosek o rentę pozostaje nadal nierozpatrzony, to nie można stwierdzić, żeby Studentka w wyniku urazu kręgosłupa znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. Brak świadczenia rentowego pokrywają bowiem stypendia - miesięczny dochód na osobę utrzymuje się od 2014 r. na podobnym poziomie, nie można zatem stwierdzić, że uraz spowodował znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej. Co więcej - Studentka we wniosku wskazuje, że zdarzeniem losowym nie jest wspomniany uraz, który spowodował konieczność pobierania zasiłku i świadczenia, a pogorszenie się stanu zdrowia, które spowodowało konieczność rehabilitacji w terminach [...] października 2015 r. - [...] grudnia 2015 r., a więc w czasie, gdy rozpatrywano jej wniosek o stypendia socjalne i specjalne. Decyzję ws. stypendiów matka Studentki odebrała [...] listopada 2015 r.; wypłatę z wyrównaniem za październik zrealizowano [...] listopada 2015 r. - wypłata nie uległa opóźnieniu z powodu rehabilitacji. Studentka nie wskazuje, w jaki sposób pobyt w szpitalu przyczynił się do znalezienia się przez nią w trudnej sytuacji materialnej, a OKSS na podstawie przedstawionych dokumentów nie jest w stanie uznać, że takie znalezienie się w trudnej sytuacji mogło mieć miejsce z powodu wyżej wzmiankowanego pobytu w szpitalu.

Organ uznał też, że warto odnieść się jeszcze do argumentu Studentki, że jej sytuacja jest trudna, ponieważ dochód na osobę w jej rodzinie wynosi 0 zł. Oczywiście dochód wyliczany na podstawie p.s.w. kształtuje się na takim poziomie - zresztą ten fakt pozwolił przyznać jej stypendium socjalne w maksymalnej kwocie. Nie można jednak abstrahować od sytuacji faktycznej i okoliczności, że Studentka otrzymuje niewliczające się do dochodu, ale stanowiące realne wsparcie środki z Funduszu Pomocy Materialnej w wysokości 1415 zł netto miesięcznie. Od tego dochodu Studentka nie odprowadza podatku, nie musi również pokrywać kosztów niestacjonarnych studiów na Wydziale [...], które kształtują się na poziomie 7000-7800 zł za rok studiów, ponieważ opłacił je Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Nawet gdyby kwotę otrzymanych w roku 2015/2016 stypendiów podzielić przez 12 miesięcy, tj. tak, żeby objęły one również okres wakacji, okazuje się, że miesięczny dochód wynosi 1061,25 zł, a więc kwotę zaledwie o 18 zł niższą niż minimum socjalne za rok 2015 r. Są to więc środki wystarczające na zaspokojenie potrzeb życiowych człowieka w taki sposób, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić mu reprodukcję sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych.

Znalezienie się w trudnej sytuacji materialnej można byłoby jeszcze uzasadniać wzrostem wydatków ponoszonych przez Studentkę, a spowodowanych koniecznością leczenia. Przedstawione przez Studentkę paragony za leki typu hepatil, paracetamol, ranigast, doprazol, chlorchinaldin, szczepionkę na WZW typu B oraz konsultację lekarską obejmują zakres czasowy od [...] lutego 2015 r. do [...] maja 2016 r. i opiewają na kwotę 498,58 zł. Jeśli podzielić tę kwotę na 15 miesięcy, okazuje się, że Studentka ponosi koszty w średniej wysokości 33,23 zł. Trudno uznać je za dotkliwe dla budżetu domowego, nawet gdyby odrzucić nasuwającą się wątpliwość, czy preparaty na niestrawność są konieczne do leczenia urazu kręgosłupa. W powyższych obliczeniach nie uwzględniono wydatku na wizytę u dentysty w kwietniu 2015 r. ze względu na ewidentny brak zależności między leczeniem stomatologicznym a urazem kręgosłupa. Paragonów za bilety autobusowe nie uwzględniono z tego samego powodu. Gdyby zaś uwzględnić tylko rachunki za okres po rehabilitacji, tj. od [...] grudnia 2015 r., opiewają one na kwotę 321,02 zł, co po podzieleniu na 6 miesięcy ([...] grudnia 2015 r. - [...] maja 2016 r.) daje miesięczną kwotę 53,50 zł, stanowiącą 3% miesięcznego dochodu ze stypendiów.

Nie można zatem satysfakcjonująco dowieść, że Studentka z powodu konieczności rehabilitacji znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. Ponieważ trudna sytuacja materialna nie zaistniała, OKSS nie może zanalizować, czy sytuacja ta spełnia warunek przejściowości. Zapomogę można przyznać tylko wtedy, kiedy wymienione wyżej przesłanki spełnione są łącznie. W sprawach o przyznanie zapomogi ciężar dowodu spoczywa na studencie, który wnioskuje o świadczenie. W niniejszej sprawie Studentka nie przedstawiła dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że z przyczyn losowych przejściowo znalazła się w trudnej sytuacji materialnej, z tego względu OKSS utrzymuje w mocy decyzję Komisji.

Od powyższej decyzji strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie zapomogi z uwagi na losowy charakter zdarzenia.

W uzasadnieniu strona wskazała, ze zdarzenie miało miejsce w dniu [...] listopada 2014 r. (Dowód: Zaświadczenie [...] wydane dla celów świadczeń z ubezpieczenia społecznego wydane przez lekarza prowadzącego leczenie - w ZUS i w załączeniu) którego skutkiem była operacja (Dowód: Karta Leczenia Szpitalnego z dnia [...] kwietnia 2015 r. - w załączeniu)

Nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia od listopada 2015 r. skutkujące niemożnością podjęcia pracy (Dowód: Karta zabiegów rehabilitacyjnych do dnia [...] listopada 2015 r. - w załączeniu co potwierdził wynik MR z dnia [...] lutego 2016 r. Dowód: Wynik MR z dnia [...] lutego 2016 r. - w aktach sprawy i specjalista neurochirurg kierując mnie do Szpitala Dowód: Skierowanie do Szpitala z dnia [...] czerwca 2016 r. - w załączeniu oraz Konsultant Dowód: Dokumentacja medyczna z dnia [...] czerwca 2016 r. - w załączeniu) oraz [...] (Dowód: Zaświadczenie [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. - w załączeniu).

Wskazała, że postępowanie w ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy trwa od czerwca 2015 r. i nadal (rok) z powodu faktu, iż jest to postępowanie międzynarodowe.

Z uwagi zaś na pogorszenie się stanu zdrowia nie może podjąć pracy.

Skarżąca w swej skardze z [...] czerwca 2016r. podniosła również, iż "z uwagi na fakt, iż z dniem [...] czerwca 2016 r. wygasają obie decyzje o przyznaniu stypendium a Wniosek o przedłużenie nie został rozpatrzony - z dniem [...] lipca 2016 r. pozostaję bez środków do życia".

W ocenie strony przejściowy charakter znalezienia się w trudnej sytuacji materialnej jest udowodniony przez fakt, iż ZUS wyda decyzję po zakończeniu postępowania międzynarodowego. Ponadto prawdopodobnie po operacji kręgosłupa będzie mogła podjąć pracę w warunkach specjalnych.

Podkreśliła też, iż zdarzeniem losowym nie jest wspomniany uraz, który spowodował konieczność pobierania zasiłku i świadczenia, a pogorszenie stanu zdrowia, które spowodowało konieczność rehabilitacji w terminach [...] października 2015 r. - [...] grudnia 2015 r., a więc w czasie gdy rozpatrywano jej wniosek o stypendia socjalne i specjalne.

Działając na podstawie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako: p.p.s.a.), Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów przekazując wraz z odpowiedzią skargę z [...] czerwca 2016 r. (data wpływu do Organu: [...] lipca 2016 r.} złożoną przez Panią A.P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów z [...] czerwca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału [...] z [...] lutego 2016 r. wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny charakteru dochodzonego przez skarżącą świadczenia.

W myśl przepisu art. 183 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. 2016 r., poz. 1842) zapomoga może być przyznana studentowi, który z przyczyn losowych znalazł się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej. Już samo sformułowanie omawianej regulacji prawnej, a w szczególności posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "może" świadczy o tym, że przyznanie zapomogi zostało uzależnione od woli organu. Samo przekonanie studenta o zaistnieniu okoliczności wskazanych w ww. przepisie, od których uzależnione jest przyznanie świadczenia, nie obliguje więc organu do jego przyznania. Ocenę stanu faktycznego i ustalenie, czy istotnie w stosunku do studenta zaistniało zdarzenie losowe i czy znalazł się on w skutek tego zdarzenia przejściowo w trudnej sytuacji materialnej, ustawodawca pozostawił wyłącznie organowi.

Powyższe sprawia, że badana decyzja dotycząca przyznania zapomogi, jest wydawana w ramach tzw. uznania administracyjnego.

Wnioski zbieżne z wyżej zaprezentowanymi prezentuje także doktryna, czego wyrazem jest m.in. artykuł naukowy Pawła Dańczaka – "Decyzja administracyjna w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów" w którym autor analizując omawiany przepis stwierdził, że "organ musi całkowicie subiektywnie ocenić sytuację materialno-bytową danej osoby by określić, czy jest ona rzeczywiście trudna. Nie jest przy tym związany żadnymi konkretnymi kryteriami, dlatego uznać można, że jego decyzja podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego".

Kolejną kwestią wymagającą omówienia było to, jakie konsekwencje wywołuje wyżej stwierdzony charakter decyzji wydawanej w trybie przepisu art. 183 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842).

To że decyzja organu ma charakter uznaniowy nie oznacza oczywiście tego, że może być dowolną. Jednakże pamiętać należy o tym, że uznaniowość rozstrzygnięć organów administracji powoduje zawężenie kognicji Sądu administracyjnego. Sąd nie może bowiem poddawać ocenie elementów decyzji w tym zakresie, w jakim zależą one od subiektywnej oceny organu. Może jedynie badać decyzję przez pryzmat tego, czy organ w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny i czy w sposób wyczerpujący wyjawił kryteria jakie stosował dokonując oceny całokształtu sprawy.

Badając niniejszą skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że organ wydając skarżoną decyzję nie naruszył przepisów obowiązującego prawa.

Przede wszystkim dokonał poprawnej wykładni przepisu art. 183 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842) stwierdzając, że przyznanie zapomogi uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek:

- wystąpienia zdarzenia losowego,

- znalezienia się przez studenta przejściowo w trudnej sytuacji materialnej wskutek tego zdarzenia.

Badając stan faktyczny organ prawidłowo również uznał, że pogorszenie stanu zdrowia studentki wskutek doznanego urazu kręgosłupa, miało charakter losowy. Tej okoliczności nie negowała zresztą w skardze jej autorka.

W ocenie tutejszego Sądu organ w skarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i przekonujący wyjaśnił to, dlaczego nie dopatrzył się zaistnienia drugiej z ww. przesłanek, tj. znalezienia się przejściowego przez studentkę w trudnej sytuacji materialnej w wyniku zaszłego zdarzenia losowego. Organ badając tą kwestię odniósł się bowiem do dochodów uzyskiwanych przez zainteresowaną w okresie sprzed wypadku, dochodów uzyskiwanych przez nią po wypadku oraz po przyznaniu stypendium socjalnego i specjalnego. Wyciągnięte przez organ wnioski o jedynie nieznacznej różnicy pomiędzy powyższymi dochodami jawią się zaś jako logiczne i uzasadnione.

Również dokonana przez organ analiza wysokości wydatków ponoszonych w badanym okresie przez stronę, nie wymyka się wyżej przedstawionym kryteriom i nie może zostać skutecznie zakwestionowana w zakresie, który wpływałby na końcowe wnioski zawarte w skarżonym rozstrzygnięciu.

Na koniec jeszcze zwrócić należało uwagę, ze organ dokonując oceny całokształtu sprawy postąpił prawidłowo, odnosząc się jedynie do zdarzeń sprzed wydania swego rozstrzygnięcia. Sposób sformułowania przepisu art.183 ust.1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842) nie pozwala bowiem na przyjęcie tezy, by organ rozważając zasadność wniosku o zapomogę, mógł, czy wręcz musiał odnosić się do zdarzeń mających nastąpić po wydaniu rozstrzygnięcia. Poprawnie więc uczynił organ, że wydając decyzję [...] czerwca 2016 r. nie badał sytuacji materialnej studentki, jaka mogłaby nastąpić w kolejnym miesiącu. Organ rozpoznając sprawę może bowiem bazować jedynie na istniejących faktach, a nie na zdarzenia przyszłych i niepewnych i może oceniać tylko sytuację istniejącą w chwili wydawania rozstrzygnięcia. Stąd więc zarzut strony, iż organ nie brał pod uwagę tego, że w kolejnym miesiącu po wydaniu decyzji studentka utraci już prawo do stypendium socjalnego i specjalnego, jawił się jako nietrafny.

Reasumując, w sytuacji gdy organ nie dopatrzył się zaistnienia jednej z dwóch przesłanek, od których łącznego istnienia ustawodawca uzależnił możliwość przyznania omawianego świadczenia, postąpił prawidłowo wydając skarżoną decyzję.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa i nie wyszedł poza ramy uznania administracyjnego oraz, że w sposób pełny i wyczerpujący wyjaśnił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia motywy swego działania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).