Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 568/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 235 1,  art. 235 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w W. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] października 2020 nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 59 ze zm.1), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - A SA z siedzibą w W. (zwanych poniżej skarżącym, stroną skarżącą) od decyzji Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...]07.2019 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...]dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u J. W. (zwanego poniżej pracownikiem) - decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w szczególności podał, że pracownik, urodzony dnia [...]08.1956 r., pracował w narażeniu na hałas:

- od [...]09.1972 r. do [...]08.1975 r. w B w W. na stanowisku [...](zakład zlikwidowany),

- od [...]09.1975 r. do [...]12.1975 r. w Przedsiębiorstwie C w W. na stanowisku [...] (zakład zlikwidowany),

- od [...]10.1979 r. do [...]03.1989 r. w D w W. (w zlikwidowanym Zakładzie nr [...]) na stanowisku [...],

- od [...]06.1991 r. do [...]09.2017 r. w A SA w W. (w Zakładzie nr [...]) na stanowisku [...]. Od 2017 r. przebywa na emeryturze.

Jak dalej wskazano, pracownik dokonał zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej w dniu [...]12.2018 r. Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez organ pierwszej instancji, dnia [...]06.2019 r. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Oddział w W. (dalej także jako DWOMP) wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] o rozpoznaniu u pracownika choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21). Wymieniona jednostka orzecznicza I stopnia diagnostycznego zajęte stanowisko uzasadniła następująco: "Pacjent badany w tut. DWOMP w dniach [...]03.2019 r., [...]04.2019 r. i [...]04.2019 r. (...) od 2000 r. pacjent zauważył stopniowe pogorszenie słuchu. Podczas badań profilaktycznych nie stwierdzono przeciwskazań do kontynuowania pracy, obecnie posiada aparat słuchowy obustronny. (...) Na podstawie przeprowadzonych trzykrotnie badań laryngologicznych i audiologicznych obejmujących: trzykrotne badanie audiometrii tonalnej, audiometrię impedancyjną z zapisem odruchów ipsilateralnych z mięśnia strzemiączkowego, próbę SISI, rozpoznano obustronny niedosłuch odbiorczy czuciowo-nerwowy i ślimakowy oraz skrzywienie przegrody nosa. Stwierdzono następujące ubytki słuchu: - [...]03.2019 r. [...] dB - niedosłuch odbiorczy czuciowo-nerwowy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy ślimakowy; - [...]04.2019 r. [...] dB - niedosłuch odbiorczy czuciowo-nerwowy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy ślimakowy; - [...]04.2019 r. [...] dB - niedosłuch odbiorczy czuciowo-nerwowy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy ślimakowy; Pacjent dostarczył 4 audiogramy z zewnątrz, w których stwierdzono następujące ubytki słuchu: -[...]10.2020 r. Ośrodek Diagnostyczno-Leczniczy [...] ul. [...]: [...] dB - niedosłuch odbiorczy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy; - [...]10.2011 r. (korekta daty w piśmie DWOMP z dnia [...]07.2020 r.), DWOMP z dnia Ośrodek Diagnostyczno-Leczniczy przy [...] w W. ul. [...]: [...] dB - niedosłuch odbiorczy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy; - [...]04.2017 r. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska, Poradnia Laryngologiczna dr n. med. D. R. w W. ul. [...]: [...] dB - niedosłuch odbiorczy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy; - [...]07.2017 r. Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska, Poradnia Laryngologiczna dr n. med. D. R.w W. ul. [...]: [...] dB - niedosłuch odbiorczy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy; - [...]11.2018 r. E Sp. z o.o. w W. ul. [...]: [...] dB - niedosłuch odbiorczy; [...] dB - niedosłuch odbiorczy; Dokonano oceny całości dokumentacji. Pacjent narażony był na hałas w latach 1972 - 1975 (poniżej NDN) i od 1979 - 2019 (powyżej i poniżej NDN). Od 2010 r. obserwuje się stopniowe pogłębianie niedosłuchu. Już w 2017 r. stwierdzono niedosłuch z ubytkami słuchu [...] dB [...]. Ubytki słuchu stwierdzone na podstawie badań wykonanych w DWOMP również spełniają kryteria rozpoznania choroby zawodowej - wielkość ubytków słuchu wynosi co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym z charakterem uszkodzenia słuchu odbiorczym czuciowo-nerwowym lub ślimakowym. Chorobę rozpoznano w wymaganym okresie (do 2 lat od ustania narażenia), wykluczono przyczyny pozazawodowe. Mając na uwadze powyższe można z wysokim prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię choroby."

Na podstawie powyższego orzeczenia organ pierwszej instancji wydał opisaną na wstępie decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Po wniesieniu przez stronę skarżącą odwołania od tej decyzji organ II instancji, jak dalej przedstawiał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, zwrócił się pismem z dnia [...]09.2019 r. do uprawionej placówki medycyny pracy, tj. DWOMP o wydanie opinii uzupełniającej, tak by posiadała walor spójności oraz kompletności, ze szczególnym uwzględnieniem zastrzeżeńi podnoszonych przez stronę odwołującą się zawartych w odwołaniu z dnia [...]08.2019 r., dotyczących m.in. kwestii medycznych, narażenia zawodowego - jego uznania jako czynnika sprawczego występującego u pracownika schorzenia zdrowotnego oraz uznania związku przyczynowo-skutkowego między chorobą zawodową a czynnikami szkodliwymi (hałas) w środowisku pracy. W odpowiedzi DWOMP poinformował, że z uwagi na rozbieżności dotyczące oceny narażenia zawodowego na hałas zwrócił się z prośbą o sporządzenie nowej karty oceny narażenia zawodowego. Mając na uwadze stanowisko tej jednostki orzeczniczej organ II instancji pismem z dnia [...]11.2019 r. w trybie art. 136 k.p.a. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego poprzez podjęcie czynności zmierzających do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii narażenia zawodowego na hałas. W ocenie organu odwoławczego należało - celem prawidłowego sporządzenia karty oceny narażenia zawodowego - dokonać wizytacji zakładu pracy, oględzin stanowiska pracy, dokumentacji archiwalnej dot. pomiarów natężenia hałasu u strony skarżącej. Organ I instancji pismem z dnia [...]04.2020 r. przekazał organowi odwoławczemu dokumentację zgromadzoną w toku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (m.in. nowe karty oceny narażenia zawodowego), w ramach którego przesłuchano świadków, przeprowadzono oględziny stanowisk pracy i zweryfikowano narażenie zawodowe pracownika podczas zatrudnienia u strony skarżącej. Kopie nowych kart oceny narażenia zawodowego i protokołu oględzin przekazano następnie do jednostki orzeczniczej celem wydania opinii uzupełniającej do orzeczenia.

W odpowiedzi DWOMP pismem z dnia [...]07.2020 r. wyjaśnił iż: "Z ponownej oceny narażenia zawodowego wynika, że pacjent narażony był na hałas w okresie 1979 - 1989 - powyżej NDN; 1989-2017 - poniżej NDN, ale powyżej progu słuchu [...] dBA. Zgodnie z aktualnym orzecznictwem IMP w Ł. narażenie na hałas [...] dBA i powyżej progu słuchu [...] dBA może już być przyczyną uszkodzenia słuchu i uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej jeśli wielkość i charakter uszkodzenia słuchu spełniają kryteria wynikające z poz. 21. Również Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz. U. 157 poz. 1318) wynika, że dolny próg działania powyżej którego pracodawca jest zobowiązany poinformować pracownika o istniejącym ryzyku uszkodzenia słuchu i udostępnić ochronniki słuchu wynosi [...] dBA .Uznajemy zatem narażenie na hałas powodujący uszkodzenie słuchu u pacjenta w całym okresie zatrudnienia. (...) wykonano badanie audiometryczne tylko 2 razy w ramach badań profilaktycznych: [...]10.2010 r. i [...]10.2011 r. - w orzeczeniu DWOMP podano błędną datę [...]10.2017 r. zamiast [...]10.2011 r. U pacjenta stwierdzono odbiorcze uszkodzenie słuchu z ubytkami słuchu przekraczającymi [...]dB w uchu lepiej słyszącym w 2017 r. i 2018 r. (wykonanych przez pacjenta w ramach leczenia) oraz w tut. DWOMP w 2019 r. co spełnia kryteria wynikające z definicji choroby zawodowej. Mając na uwadze powyższe podtrzymujemy nasze orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej poz. 21."

Przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie organ II instancji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu decyzji, wskazując na wymienione na wstępie przepisy prawne, organ ten podał, że wszystkie warunki normatywne do stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej zostały spełnione. Niezależna placówka diagnostyczno-orzecznicza uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, to jest DWOMP, rozpoznała chorobę zawodową: obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21). W tej jednostce medycznej wykonano szereg badań diagnostycznych u pracownika m.in.: laryngologicznych, audiometrycznych (obiektywna audiometria impedancyjna), w wyniku których stwierdzono, że stan narządu słuchu spełnia warunek ilościowy i jakościowy wymagany do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Aktualnie obowiązujący akt prawny w sprawie chorób zawodowych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r.) pozwala na rozpoznanie zawodowego uszkodzenia słuchu, w przypadku ubytku słuchu o wielkości [...] dB w uchu lepiej słyszącym. Stwierdzona u pracownika wielkość niedosłuchu (w uchu lewym lepiej słyszącym wynosząca [...] dB) umożliwia rozpoznanie trwałego ubytku słuchu spowodowanego hałasem w miejscu pracy, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Lekarz orzecznik kierując się wiedzą medyczną ustalił w przedmiotowej sprawie związek przyczynowo-skutkowy choroby z warunkami pracy po wykluczeniu innych, pozazawodowych czynników mogących prowadzić do rozwoju rozpatrywanego schorzenia.

Jak dalej organ argumentował, choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter oraz warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 2.02.2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 632/10). Zatem, jak dalej kontynuował organ, warunek dotyczący rozpoznania klinicznego przedmiotowej choroby zawodowej u pracownika został spełniony. Wielkość niedosłuchu oraz jego charakter daje podstawę do rozpoznania i stwierdzenia tej choroby zawodowej narządu słuchu. W ocenie organu narażenie zawodowe pracownika oraz charakter wykonywanej przez niego pracy, zgodnie z kartami oceny narażenia zawodowego, stwarzały ryzyko wystąpienia rozpoznanej choroby zawodowej. Ocena narażenia zawodowego służy określeniu przez podmiot uprawniony, m.in. warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową. Nadto, przeprowadzone przez organ I instancji - w ramach postępowania uzupełniającego w wyniku złożonego odwołania z dnia [...]08.2019 r. - oględziny stanowisk pracy pracownika u skarżącego (aparatowy węglopochodnych, brygadzista), uzyskane archiwalne wyniki pomiarów natężania hałasu na oddziale węglopochodnych w opinii organu II instancji wyjaśniają dostatecznie kwestie narażenia zawodowego podnoszone przez stronę odwołującą się (vide: protokół oględzin Nr [...] z dnia [...]02.2020 r.). Potwierdzono w sposób niebudzący wątpliwości narażenie zawodowe pracownika na hałas o natężeniu powyżej [...]dB (A), co zgodnie z wiedzą medyczną, aktualnym orzecznictwem Instytutu Medycyny Pracy w Ł. uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej. Obustronne zmiany w narządzie słuchu pracownika klinicznie odpowiadają skutkom hałasu szkodliwego o typie odbiorczy czuciowo-nerwowy i lokalizacji ślimakowej potwierdzoną próbą lokalizacyjną SISI, spełniają ilościowo i jakościowo warunki do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Upoważniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych jednostka systemu ochrony zdrowia potwierdziła wymienione rozpoznanie - przeprowadzono obiektywne badanie (niezależne od woli pacjenta) tj. audiometrię impedancyjną. Nadto, w świetle uzyskanej opinii uzupełniającej upoważnionej placówki diagnostyczno-orzeczniczej z dnia [...]07.2020 r. zdaniem organu II instancji wyjaśniono dostatecznie kwestie medyczne podnoszone przez stronę odwołującą się, a dotyczące m.in. wahań wyników audiogramów.

Organ odwoławczy zauważył, iż dokonanie oceny narażenia zawodowego pracownika stanowi kompetencję organu inspekcji sanitarnej. W myśl przepisów procedury administracyjnej organ musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20.12.2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 431/12). Organ odwoławczy podzielił spójną z oceną organu I instancji ocenę narażenia zawodowego dokonaną przez lekarza orzecznika. Zgodnie z orzecznictwem, skoro ocena narażenia zawodowego - sporządzona w sposób określony przepisami - jest jednym z istotnych elementów, na podstawie których wydawane jest orzeczenie lekarskie, to nie można przyjąć, że stan faktyczny sprawy kształtuje się odmiennie. Karta oceny narażenia zawodowego stanowi jeden z podstawowych dowodów, wiążących zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia, jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27.10.2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 208/10). Organ podkreślił, że wydaje decyzje kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Orzeczenie powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i winno wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833). W przekonaniu organu zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonał on oceny materiału dowodowego, w tym orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] ]06.2019 r. wraz z opinią uzupełniającą z dnia [...]07.2020 r. Stanowisko będące opinią biegłego, wydane w przedmiotowym postępowaniu przez DWOMP spełnia wyżej wymienione wymagania. Zgodnie ze stanowiskiem orzeczniczym "Jeżeli opinia spełnia wymogi proceduralne, jest jasna, pełna i nie zawiera sprzeczności, wyjaśnia w sposób zrozumiały dla organów i stron poczynione rozpoznanie i przedstawia metodologię tego rozpoznania oraz prowadzonych badań i nie jest lakoniczna, znajduje potwierdzenie w innych dowodach, na podstawie których ją wydano, to organ obowiązany będzie wydać decyzję o rozpoznaniu choroby zawodowej zgodnie z jej treścią i rozpoznaniem" (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24.02.2011 r., sygn. akt II SA/Rz 981/10).

Organ również wyjaśnił, że jednostki orzecznicze upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych w procesie orzeczniczym badają związek pomiędzy narażeniem zawodowym a jego wpływem na stan zdrowia, każdorazowo oceniają rodzaj narażenia zawodowego stanowiący przyczynę powstania choroby zawodowej, jak i skutek jego działania powodujący powstanie charakterystycznych schorzeń. Lekarz wydający orzeczenie lekarskie musi (zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) spełniać wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27.06.1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570). Jest to lekarz specjalista, który ma świadomość doniesień naukowych i dysponuje szeroką wiedzą medyczną oraz posiada odpowiednią praktykę w zakresie orzecznictwa w sprawie chorób zawodowych. Ustawodawca powierzył obowiązek rozpoznawania chorób zawodowych lekarzom orzecznikom, gdyż czynność ta wymaga wiedzy specjalistycznej. Ponadto proces orzeczniczy jest procesem indywidualnym i uwzględnia się w nim osobniczą wrażliwość pacjenta, którą ocenia lekarz orzecznik przy wydawaniu orzeczenia. Nie każdy lekarz jest uprawniony do wiązania objawów chorobowych z ich zawodowym pochodzeniem, a zatem do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem, a narażeniem w środowisku pracy. W przedmiotowym postępowaniu powyższe wymagania w ocenie organu zostały spełnione.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, tj. naruszenie art. 7 w zw. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem faktu, iż pracownik nie był (co najmniej) w latach 1999 - 2017 narażony na hałas oraz naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż choroba została rozpoznana w okresie latencji tej choroby (wynoszącym 2 lata), podczas gdy, zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym sprawy rozpoznanie to nastąpiło po upływie kilkunastu lat od narażenia zawodowego na hałas, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż zachorowanie miało charakter zawodowy – organ stwierdził, iż wszystkie kwestie natury medycznej: wielkości, charakteru uszkodzenia słuchu, związku przyczynowo-skutkowego między chorobą zawodową a czynnikami szkodliwymi (hałas) w środowisku pracy jak również spełnienie warunku wskazanego przez ustawodawcę tj. okresu 2 lat od ustania narażenia zawodowego, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, zostały szczegółowo wyjaśnione przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. Podała ona odniesienia do prawodawstwa oraz aktualne merytoryczne stanowisko na temat kryteriów orzeczniczych w kontekście narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy. W przedmiotowej sprawie u pracownika stwierdzono odbiorcze uszkodzenie słuchu z ubytkami słuchu przekraczającymi [...] dB w uchu lepiej słyszącym w 2017 r., w 2018 r. oraz w 2019 r. A zatem istnieją udokumentowane fakty odnoszące się do stanu zdrowia pracownika w zakreślonym prawnie okresie, w którym winny wystąpić udokumentowane objawy chorobowe. Dokumentacja medyczna potwierdzająca charakterystyczne kliniczne objawy chorobowe powstała w okresie udokumentowanej pracy zawodowej bądź w ciągu 2 lat po jej zakończeniu upoważnia do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami pracy, w myśl rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. "Udokumentowanie" może oznaczać zaświadczenie lekarskie lekarza prowadzącego byłego pracownika, kartę informacyjną leczenia szpitalnego lub inny dokument o tym charakterze, który pozwalałby na bezsporne ustalenie wystąpienia objawów choroby.

Organ podkreślił, iż lekarz orzecznik działa bezstronnie, gdyż, w przeciwieństwie od strony odwołującej się, nie kieruje nim żaden interes i dlatego orzeka tylko zgodnie z wiedzą i sztuką medyczną. Zatem organ dysponując dowodem, który potwierdza związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z wykonywaną pracą prawidłowo zastosował art. 2351 oraz art. 2352 k.p. Nadto w kwestii związku między warunkami pracy a chorobą w judykaturze sądów administracyjnych (wyroi NSA z 9 stycznia 2007 r. II OSK 1039/06) ukształtował się pogląd, że występowanie warunków szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, które powodują określone schorzenie, stwarza domniemanie istnienia takiego związku (pewności lub wysokiego prawdopodobieństwa wywołania choroby). Podobny pogląd prezentowano w odniesieniu do art. 4 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm., por. I. Jędrasik-Jankowska, Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2009, s. 449). W aktualnym znajdującym zastosowanie w sprawie stanie prawnym ocena ryzyka zawodowego i inne przeprowadzone dowody wskazują na występowanie określonego czynnika negatywnego, a jednocześnie według stanu wiedzy medycznej daje się stwierdzić, że czynnik taki prowadzić może do powstania schorzenia występującego u pracownika, to brak jest potrzeby prowadzenia dalszych dowodów. Oczywiście zainteresowany uczestnik postępowania może takie domniemanie obalić przeciwdowodem. Rozpoznanie choroby umieszczonej w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do uznania, że doszło do zachorowania na chorobę zawodową, jeśli ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. Przyjmuje się wówczas domniemanie istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Przy czym domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy jest domniemaniem zwykłym, wzruszanym, co oznacza, że "nie wyłącza to możliwości wykazania, iż - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., II SA 372/82 ONSA 1982 r. nr 1, poz.33). Odnosząc się do kolejnego zarzutu zawartego w odwołaniu tj. zaniechania przez organ I instancji "wystąpienia do lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie w sprawie, o dodatkowe uzasadnienie tego orzeczenia, względnie brak wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację, co skutkowało niewyjaśnieniem przyczyn znacznych wahań wyników audiogramów" organ podał, że w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych może skierować osobę zainteresowaną na powtórne badania do jednostki orzeczniczej II stopnia, jeśli uzna to za zasadne. W przedmiotowej jednak sprawie zarówno organy obu instancji uznały, iż nie ma umotywowanych i racjonalnych przesłanek do kolejnych konsultacji medycznych i dalszego przedłużania postępowania administracyjnego, co godziłoby w jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego - zasadę szybkości i prostoty postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. W ocenie organu wszystkie kwestie natury medycznej zostały szczegółowo wyjaśnione przez jednostkę orzeczniczą I stopnia również w toku postępowania odwoławczego. Podała ona odniesienia do prawodawstwa oraz aktualne merytoryczne stanowisko orzecznicze dotyczące kryteriów orzeczniczych w kontekście narażenia zawodowego na hałas w środowisku pracy, ponadto wyjaśniła błędną datę badania audiometrycznego w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...]06.2019 r. - jest: [...]10.2017 r. winno być: [...]10.2011 r. - wskazującą na omyłkę pisarską. Zatem wyniki audiogramów są spójne, nie budzą wątpliwości. Powołując się tezy z orzecznictwa organ zauważył, do organów inspekcji sanitarnej i do sądów administracyjnych nie należy rozstrzyganie, który zakład ponosiłby odpowiedzialność za wystąpienie u pracownika choroby zawodowej, bowiem te kwestie rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy). Zatem doręczenie zakładowi pracy decyzji w myśl § 8 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów należy odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki, mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazania zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika.

W skardze strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 15 w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 136 § 2 i 3 k.p.a. poprzez brak wydania decyzji kasatoryjnej w sprawie w sytuacji, w której decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, a konieczny do wyjaśnienia na etapie postępowania przed organem II instancji zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;

2. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych poprzez brak żądania od lekarza orzecznika lub brak wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację celem wyjaśnienia wszystkich wahań w wynikach audiogramów wykonanych w latach 2017 i 2018 (lekarz orzecznik sprostował błędnie podane dane na wcześniejszym etapie postępowania, jednak nie wyjaśnił pozostałych wahań w wynikach audiogramów, które przedstawiono w sprawie, w szczególności wykazujących znaczną poprawę słuchu podczas badań [...]07.2017 r. oraz [...]11.2018 r. w stosunku do badania wykonanego [...]04.2017 r.);

3. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego sprawy w sposób niekompletny, polegające na zaniechaniu:

- pozyskania kompletnej dokumentacji medycznej pracownika w celu ustalenia możliwych przyczyn powstania niedosłuchu oraz znacznych wahań w wynikach przeprowadzonych u niego audiogramów,

- ustalenia wpływu udostępnienia pracownikom skarżącego, w tym pracownikowi, środków ochrony indywidualnej w postaci ochronników słuchu na możliwość powstania lub rozwoju ubytku słuchu spowodowanego hałasem,

- ustalenia, czy w przypadku stosowania ochronników słuchu występuje narażenie na hałas powyżej progu słuchu, które może być przyczyną uszkodzenia słuchu oraz zasięgnięcia w tym zakresie opinii biegłego,

- zasięgnięcia opinii uzupełniającej lekarza orzecznika, uwzględniającej ww. okoliczności;

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy w sposób nieuwzględniający całokształtu okoliczności sprawy, a mianowicie z pominięciem faktu, iż pracownik nie był (co najmniej) w latach 2003-2017 narażony na hałas (raporty badań hałasu w tym czasookresie jednoznacznie wykazały, iż hałas na stanowisku zajmowanym przez pracownika w tym czasookresie nie przekraczał dopuszczalnych norm i jednocześnie, wbrew ustaleniom organu nie przekraczał progu słuchu 80dB, co wprost wynika z raportów badań narażenia na hałas na stanowisku [...] w produkcji węglopochodnych – [...] w latach 2003- 2017), co oznacza, iż znacznie przekroczono 2-letni okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważniało organ do rozpoznania choroby zawodowej;

II.naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie:

1. punktu 1. 1) Załącznika wartości progów działania dla wielkości charakteryzujących hałas i drgania mechaniczne w środowisku pracy do Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne z dnia 5 sierpnia 2005 r. (Dz.U. Nr 157, poz. 1318), zwanego dalej: "Rozporządzeniem ws. BHP", poprzez niezastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że pracownik był narażony na działanie szkodliwego czynnika w postaci hałasu, oddziaływującego powyżej progu słuchu 80 dB w sytuacji, w której wartość progu działania 80 dB odnosi się do poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do tygodnia pracy, który na stanowisku zajmowanym przez pracownika nie został przekroczony;

2. art. 2351 Kodeksu Pracy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy na obecnym etapie sprawy nie można bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba została spowodowana narażeniem zawodowym.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Na poparcie skargi podniesiono, że pracownik pracował jako [...] przy produkcji węglopochodnych w okresie od 1991 do 2017 r. W zakładzie strony skarżącej, jak zresztą ustalił organ - od 2006 r. przeprowadzono prace modernizacyjne na oddziale węglopochodnych, w związku z czym zmniejszyło się również narażenie na hałas, które po modernizacji spadło poniżej NDN i w 2017 r. sięgało jedynie krotności [...] NDN. Organ I instancji niemal nie przeprowadził postępowania dowodowego. Wszelkie okoliczności faktyczne istotne dla sprawy były wyjaśniane dopiero na etapie postępowania prowadzonego przez organ II instancji.

Organ II instancji przeprowadził postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustalił wszystkie kluczowe dla stwierdzenia choroby zawodowej okoliczności. W tym celu, na zlecenie tego organu przeprowadzono oględziny stanowiska pracy oraz zakładu pracy strony skarżącej. W toku tych czynności weryfikowano zakres obowiązków pracownika oraz faktycznie realizowane przez niego czynności. Na te okoliczności przesłuchano również trzech świadków oraz pracownika. Ponadto, organ II instancji zwrócił się do lekarza orzecznika o sporządzenie opinii uzupełniającej do orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej, w oparciu o nowo sporządzoną kartę narażenia zawodowego. Skoro te wszystkie okoliczności, które stanowią podstawę decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, były przedmiotem wyjaśnień dopiero na etapie postępowania odwoławczego, to w tym stanie rzeczy brak wydania decyzji kasatoryjnej przez organ II instancji doprowadził do pozbawienia stron prawa do dwuinstancyjnego postępowania, naruszając tym samym jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego. W świetle orzecznictwa art. 136 k.p.a. powinien być wykorzystywany ostrożnie i odpowiedzialnie, a jego stosowanie nie może polegać na wyręczaniu organu I instancji z obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz wszechstronnej oceny zgromadzonych wyczerpująco dowodów w sprawie. Strony jednak nie zajmowały stanowiska odnośnie do przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (art. 136 § 2 i 3 k.p.a.). Skarga winna zatem zostać uwzględniona już z uwagi na samo powyższe naruszenie przepisów postępowania, które nie stanowi jedynego naruszenia zarzucanego decyzji organu II instancji w sprawie.

W przekonaniu strony skarżącej mimo przeprowadzenia szeroko zakrojonego postępowania dowodowego przez organ II instancji, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest na obecnym etapie niekompletny, niewystarczający dla wydania decyzji. Organ II instancji wprawdzie zażądał od lekarza orzecznika opinii uzupełniającej, w której lekarz orzecznik miał odnieść się do zarzutów formułowanych przez skarżącą w treści odwołania, lecz lekarz orzecznik jednak tego nie uczynił w sposób zupełny, a organ II instancji nie zweryfikował kompletności stanowiska lekarza orzecznika. Mianowicie, w uzupełniającej opinii, lekarz orzecznik, w odpowiedzi na zarzuty skarżącego, dotyczące konieczności wyjaśnienia znacznych wahań w wynikach audiogramów, wskazał, iż wahania te są wynikiem błędnie wskazanej daty (w treści pierwotnego orzeczenia powołano błędną datę [...]10.2017 r. zamiast faktycznej daty badania wykonanego w dniu [...]10.2011 r.). Lekarz orzecznik pominął natomiast znaczne wahania wyników audiogramów, które były wykonywane w latach 2017 i 2018 w żaden sposób nie odnosząc się do formułowanych w tym zakresie zarzutów strony skarżącej. Dalej strona skarżąca przedstawiła badania wykonane w ww. okresie czasu, które jej zdaniem nie zostały uwzględnione w decyzji ani w uzupełniającej opinii lekarza orzecznika, a które obrazują znaczne wahania wyników badań audiogramem (w szczególności w okresie pomiędzy kwietniem a lipcem 2017 r., gdzie widoczna jest znaczna poprawa słuchu u pracownika). Kolejne badanie ([...]11.2018 r.) prezentuje ponowne pogorszenie słuchu w stosunku do lipca 2017 r. oraz poprawę wobec kwietnia 2017 r. Wynikająca z powyższych badań audiometrycznych poprawa słuchu rodzi wątpliwość, co do trwałości ubytku słuchu. Skoro bowiem słuch ulegał poprawie (i to znacznej) to niedosłuch może mieć charakter przejściowy. Okoliczność ta niewątpliwie winna być dogłębnie zbadana, zweryfikowana i wyjaśniona przez organ II instancji oraz lekarza orzecznika. Takie czynności nie zostały jednak podjęte.

Dodatkowo, organ administracyjny zaniechał podjęcia następujących czynności dowodowych o istotnym znaczeniu dla sprawy:

a) organ II instancji odstąpił od pozyskania kompletnej dokumentacji pracownika w celu ustalenia możliwych przyczyn powstania niedosłuchu oraz znacznych wahań w wynikach przeprowadzonych u niego audiogramów. Brak pozyskania dokumentacji medycznej skutkował tym, że lekarz orzecznik nie posiadał kompletnych informacji, niezbędnych do wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie, w tym w szczególności istotnych dla wykluczenia pozazawodowej etiologii choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu. Ubytek słuchu może być spowodowany różnymi czynnikami, takimi jak np. przebycie zapalenia ucha wewnętrznego, przejście infekcji wirusowych (świnki, odry), załamania kości skroniowej, chorowanie na cukrzycę czy wreszcie przebycie radioterapii. Nie jest zatem możliwe ustalenie etiologii zawodowej ubytku słuchu bez zaznajomienia się z dokumentacją medyczną pacjenta.

b) Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu (m. in. z zeznań świadków) wynika, iż w pomieszczeniach, w których występował hałas, pracownikom udostępniano środki ochrony indywidualnej w postaci ochronników słuchu (mimo braku takiego obowiązku, wynikającego z rozporządzenia ws. BHP). Tymczasem, organ II instancji nie zgromadził żadnego materiału dowodowego, mającego wpływ na ustalenie, czy pracownik przebywający w pomieszczeniu, w którym występuje hałas, będąc zaopatrzony w środki ochrony indywidualnej przed tym hałasem, jest narażony na działanie czynnika szkodliwego (hałasu) i w jakim stopniu. Lekarz orzecznik również nie wskazał, czy brał pod uwagę ową okoliczność w treści sporządzonej opinii uzupełniającej. Nie wyjaśniono zatem, czy istnieje obiektywna możliwość powstania ubytku słuchu z przyczyn zawodowych u pracownika, zaopatrzonego w środki ochrony indywidualnej słuchu w zakładzie skarżącej.

Organ administracyjny błędnie ustalił, w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz treścią punktu 1.1) Załącznika wartości progów działania dla wielkości charakteryzujących hałas i drgania mechaniczne w środowisku pracy do Rozporządzenia ws. BHP, że pracownik, będąc zatrudnionym na stanowisku [...] w produkcji węglopochodnych w latach 1989-2017 był narażony na działanie hałasu poniżej NDN, ale powyżej progu słuchu [...] dB. Błędne ustalenie wynika albo z pominięcia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w postaci raportów badań hałasu, załączonych do odwołania albo niezastosowania ww. przepisu Rozporządzenia ws. BHP. Z raportów badań hałasu na stanowisku zajmowanym przez pracownika wprost wynika, iż poziom ekspozycji na hałas dla 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy wynosił:

- w dniu [...]07.2017 r. – [...] dB;

- w dniu [...]07.2015 r. - [...] dB;

- w dniu [...]01.2013 r. - [...] dB;

- w dniu[...]01.2009 r. - [...] dB;

- w dni[...]09.2005 r. - [...] dB;

- w dniu [...]06.2003 r. - [...] dB.

Z powyższego wynika zdaniem strony skarżącej, że co najmniej od roku 2003 poziom ekspozycji na hałas, odnoszony do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy nie przekraczał progu działania na poziomie [...] dB. Mimo to organ administracyjny poczynił ustalenie przeciwne i pominął materiał dowodowy przedstawiony w tym zakresie przez skarżącą. Jednocześnie, ustalenie, że pracownik był narażony na działanie hałasu powyżej progu [...] dB w okresie 2003-2017 może wynikać z braku zastosowania punktu 1.1) Załącznika wartości progów działania dla wielkości charakteryzujących hałas i drgania mechaniczne w środowisku pracy do Rozporządzenia ws. BHP, który stanowi, że: w przypadku hałasu dla poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub poziomu ekspozycji na hałas odniesionego do tygodnia pracy - wartość progu działania wynosi 80 dB. Próg słuchu na poziomie 80 dB należy zatem odnosić do 8-godzinnego dobowego wymiaru czasu pracy lub poziomu ekspozycji odnoszonego do tygodnia pracy, nie zaś do dowolnie przyjętego wycinka rzeczywistości lub okresu czasu pracy. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ administracyjny ustalił przekroczenie progu działania hałasu na poziomie przekraczającym 80 dB w okresie od 2003-2017 r. Objawy niedosłuchu muszą bowiem zostać stwierdzone przed upływem 2-letniego okresu od ustania narażenia zawodowego na hałas, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację

zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana w skrócie "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie jest zasadna, Sąd bowiem nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego. Zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w lekturze akt administracyjnych sprawy ani w świetle obowiązujących rozwiązań prawnych.

Kodeks pracy w art. 2351 stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Stosownie do art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367; zwane poniżej w skrócie rozporządzeniem). Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia).

Pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust.1 rozporządzenia). Zatem wyłącznie pracownik, nie zaś pracodawca, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności.

W świetle przywołanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy kumulatywnie spełnione zostały następujące przesłanki - rozpoznana choroba musi znajdować się w wykazie chorób zawodowych, ma być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalają na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Możliwość stwierdzenia choroby zawodowej dopuszczalna jest nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w tym wykazie spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy. Możliwe jest to również wówczas, gdy związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". Naczelny Sąd Administracyjny w motywach wyroku z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, wskazał, że przesłanka stwierdzenia "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji publicznej z konieczności badania wszystkich możliwych pozaustawowych czynników, które mogą wywołać schorzenia, tym bardziej jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby.

Organ orzekający wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego. Powinno zatem być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, LEX nr 45833).

Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie jest decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika strony skarżącej - w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (ujętej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).

W rozpatrywanej sprawie pracownik był badany w D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Oddział w W. Lekarz specjalista na podstawie ustalenia rodzaju i charakteru wykonywanych przez pracownika czynności (opisanych w karcie oceny narażenia zawodowego, ustalonych na podstawie dokonanych oględzin stanowisk pracy, przesłuchania świadków, wyjaśnień stron) - ocenionych jako praca w narażeniu, określił zakres schorzenia, jego etiologię, wcześniejszy proces diagnostyczny, a w konkluzji jako główną przyczynę jego powstania wskazał warunki pracy. Organ administracji publicznej, po złożeniu w toku postępowania odwoławczego przez skarżącą zastrzeżeń wobec materiału dowodowego, wystąpił najpierw pismem z dnia [...] września.2019 r. do wymienionej placówki medycyny pracy o wydanie opinii uzupełniającej w związku z zarzutami odwołania dotyczącymi zagadnień medycznych, a w szczególności kwestii narażenia zawodowego oraz występowania związku przyczynowo-skutkowego między stwierdzoną chorobą zawodową a czynnikiem szkodliwym w postaci hałasu w środowisku pracy. W rezultacie, po uzyskaniu stanowiska tej jednostki medycyny pracy wnioskującej o sporządzenie nowej karty oceny narażenia zawodowego, organ odwoławczy skorzystał z uprawnienia jakie mu stwarza unormowanie procesowe w art. 136 § 1 k.p.a. zlecając organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ponownego ustalenia narażenia zawodowego na hałas i w tej materii organ wyznaczył kierunek poprowadzenia czynności dowodowych polecając - celem prawidłowego sporządzenia nowej, uaktualnionej karty oceny narażenia zawodowego - dokonanie wizytacji zakładu pracy strony skarżącej, oględzin stanowiska pracy, przeglądu dokumentacji archiwalnej dot. pomiarów natężenia. Organ I instancji wykonał niewadliwie te czynności a zgromadzoną w ich toku dokumentację przekazał organowi odwoławczemu, który z kolei przesłał do jednostki orzeczniczej celem wydania opinii uzupełniającej do orzeczenia.

Na tle zarzutów sformułowanych w skardze należy zauważyć, że zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Po myśli § 2 jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.

Wykładni zacytowanych unormowań art. 136 k.p.a. należy dokonywać w kontekście brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wówczas, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo wprawdzie takie postępowanie przeprowadził, ale w rażący sposób naruszono w jego toku przepisy procesowe.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 136 § 1 k.p.a., gdyż wbrew przekonaniu strony skarżącej zakres postępowania dotyczył tylko jednego z aspektów, a mianowicie poczynienia dokładniejszych ustaleń w zakresie narażenia zawodowego, a to w kontekście zarzutów odwołania. Zasadnicze i istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy o charakterze prawotwórczym zostały jednak ustalone w postępowaniu przed organem I instancji. Konieczność wyjaśnienia niektórych nasuwających się wątpliwości co do stanu faktycznego nie niweczy możliwości zastosowania art. 136 § 1 k.p.a. Komentowana norma prawna została skonstruowana właśnie dla takich przypadków, to znaczy gdy postępowanie pierwszoinstancyjne nie zostało dotkniętymi rażącymi wadami proceduralnymi np. w zakresie gromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, lecz dla sytuacji gdy postępowanie generalnie jest do zaakceptowania, a wskazane jest jedynie wyjaśnienie fragmentaryczne, zwłaszcza gdy pojawią się do rozeznania pewne okoliczności związane z nowymi twierdzeniami podniesionymi na etapie postępowania odwoławczego przez stronę lub wskazywane przez nią nowe dowody wymagające weryfikacji. I tak też stało się w rozpatrywanej sprawie, gdzie zaistniała konieczność dodatkowego zebrania dowodów w sprawie, ale wszak nie wyczerpującego całokształtu ustaleń faktycznych ani też nie w znacznej ich części. Organ orzekający drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego nie tylko przed organem pierwszej instancji, lecz i w postępowaniu odwoławczym.

Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 136 § 1 k.p.a., ani tym bardziej § 2 art. 136 k.p.a. ustanawiającego - w odróżnieniu od § 1 - obowiązek organu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia, gdy zostanie stwierdzone, że spełnione są łącznie trzy przesłanki wymienione w tym przepisie. Godzi się podkreślić, że organ nie zastosował § 2 art. 136 k.p.a., gdyż nie zostały spełnione przesłanki tamże określone, nie mógł więc naruszyć tego przepisu. Organ II instancji dochował zatem procedury i nie uchybił normie art. 15 k.p.a. Zresztą strona skarżąca nie podała w jaki sposób hipotetyczne naruszenie art. 15 k.p.a. mogłoby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Godzi się podkreślić, że poczynione dodatkowe ustalenia w toku postępowania odwoławczego nie doprowadziły do ujawnienia żadnych istotnych rozbieżności w zakresie okoliczności stanu faktycznego sprawy, w zasadzie potwierdziły te, jakie legły u podstaw wydanego orzeczenia przez DWOMP oraz decyzji podjętej w pierwszej instancji.

Z lektury akt wynika, co znalazło wyraz w treści wypowiedzi zawartych w orzeczeniu lekarskim i opinii uzupełniającej, że przeprowadzono różnorakie badania laboratoryjne celem przeprowadzenia diagnostyki różnicowej, co szczegółowo podano w orzeczeniu lekarskim, wykonując między innymi badanie audiometrii impedancyjnej. Przeczy to zatem bezsprzecznie przekonaniu skarżącej spółki, że nie wdrożono rzetelnej diagnostyki, badań.

Wbrew twierdzeniom skargi, organ oraz jednostka orzecznicza, weryfikowały narażenie zawodowe pracownika. Ustalenia poczynione w tej mierze nie budzą wątpliwości Sądu. Karty oceny narażenia zawodowego spełniają warunki określone w § 6 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zebrana dokumentacja i charakter pracy pracownika w zakładzie skarżącej spółki nie nasuwają zastrzeżeń co do tego, że pracownik był narażony na hałas. Badania słuchu u pracownika wykonywane w latach 2017 i 2018 były przedmiotem ocen jednostki orzeczniczej oraz organów, na wskazuje przede wszystkim treść orzeczenia DWOMP, w której wymieniono te same badania, jakie przywołano w skardze. Po nadesłaniu uaktualnionej karty narażenia zawodowego, DWOMP w opinii uzupełniającej do orzeczenia z dnia [...]07.2020 r. ustosunkował się do kwestii związanych z podnoszonymi przez stronę skarżącą progami NDN oraz dB/A, a także co do wpływu udostępnienia pracownikom skarżącego ochronników słuchu. DWOMP bowiem wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem Instytutu Medycyny Pracy w Ł. narażenie na hałas 80 dBA i powyżej progu słuchu 80 dBA może już być przyczyną uszkodzenia słuchu i uprawnia do rozpoznania choroby zawodowej jeśli wielkość i charakter uszkodzenia słuchu spełniają kryteria wynikające z poz. 21 załącznika do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ponadto podkreślił, że z powoływanego przez stronę skarżącą rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 5 sierpnia 2005 r. sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne (Dz. U. z 2005 r. Nr 157, poz. 1318) wynika, że dolny próg działania powyżej którego pracodawca jest zobowiązany poinformować pracownika o istniejącym ryzyku uszkodzenia słuchu i udostępnić ochronniki słuchu wynosi 80 dBA (co wynika m.in. z punktu 1 załącznika do wymienionego aktu). DWOMP zatem zasadnie na tej podstawie uznał narażenie na hałas powodujący uszkodzenie słuchu u pacjenta w całym okresie zatrudnienia zwłaszcza jeśli zważyć, że z charakterystyki stanowiska pracy z [...] stycznia 2019 r. wynika, że w na przestrzeni lat hałas przekraczał [...] db/A zaś sam fakt wprowadzenia ochronników słuchu w zakładzie strony skarżącej świadczy o tym, że narażenie na hałas przekraczający [...] dB/A występowało. Raporty badań hałasu opisane w skardze na stanowisku zajmowanym przez pracownika wykazujące generalnie poziomy od [...] dB do [...] dB, czyli poniżej [...] dB, zostały wykonane jednostkowo (na przestrzeni od 2003 r. do 2017 r.), zostały wyselekcjonowane i dokumentują pomiary jednego dnia danego roku, nie mogą więc obalić ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organy. Jak bowiem wynika z kart oceny narażenia zawodowego pomiary wykonane w latach 1991-2017 na stanowisku np. [...] węglopochodnych wykazywały hałas od [...] do [...] dB/A, przy tym godzi się podkreślić, że jak można wywieść na podstawie lektury akt administracyjnych sprawy oraz na postawie twierdzeń strony skarżącej, strona skarżąca nie wykazała w toku postępowania by pomiary hałasu były wykonywane na każdym stanowisku pracy i z dużą częstotliwością. Ta zaś dokumentacja jaka została przekazana przez stronę skarżącą wykazuje również wielkości przekraczające [...]dB. Narażenie na hałas u pracownika zostało wykazane bezsprzecznie w ocenie Sądu przez organy obu instancji. Oprócz danych i dokumentów przekazanych przez stronę skarżącą organ dokonał innych czynności dowodowych - oględzin oraz przesłuchania świadków. Zgromadził więc cały dostępny materiał dowodowy celem potwierdzenia czy narażenie na czynnik szkodliwy w postaci hałasu występowało.

Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowym w zakresie chorób zawodowych, brak pomiarów poziomu hałasu nie może być interpretowany w sposób niekorzystny dla pracownika, w kwestii rozstrzygnięcia w sprawie istnienia bądź nieistnienia choroby zawodowej. "Nie można skutkami braku pomiarów w niektórych okresach bądź na niektórych stanowiskach obciążać zainteresowanego, skoro jako robotnik nie miał żadnych możliwości, by owo natężenie hałasu badać, a będący profesjonalistami pracodawcy takich pomiarów nie prowadzili" (wyrok WSA w Poznaniu z 14.05.2009 r. sygn. akt IV SA/Po 507/08).

W realiach rozpatrywanej sprawy lekarz orzecznik akcentował, że stopniowe pogorszenie słuchu u pracownika następowało od 2010 r. i wykluczył przyczyny pozazawodowe. Przedstawione przez pracownika badania słuchu wykonane w niepublicznych jednostkach medycznych nie mogą być uznane za miarodajne w tym znaczeniu, że mogłyby obalić bądź podać w wątpliwość diagnozę poczynioną w uprawnionej placówce medycy pracy, gdyż nie wiadomy jest zakres tych badań oraz metody ustalenia niedosłuchu. Tymczasem treść kwestionowanego orzeczenia lekarskiego ewidentnie wskazuje na kompleksowość badań laryngologicznych oraz audiologicznych z wykorzystaniem zaawansowanych technik. Przekonaniu strony skarżącej o polepszaniu się słuchu u pracownika przeczą zresztą wyniki ostatniego z audiogramów jakie dostarczył – a mianowicie z dnia [...] listopada 2018 r., w którym wykazano niedosłuch odbiorczy w obu uszach na poziomie [...] dB, a więc przekraczającym ustalony normatywnie poziom co najmniej [...] dB w uchu lepiej słyszącym.

Strona skarżąca skutecznie nie podważyła ustaleń organów a podnoszone w skardze okoliczności nie mogą uzasadniać wzruszenia domniemania związku przyczynowego między chorobą a narażeniem na hałas w środowisku pracy.

Orzeczenie lekarskie wraz z opinią uzupełniającą wydane zostało na podstawie właściwie sporządzonej analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej, przeprowadzonych badań . Nie są więc zasadne zarzuty strony skarżącej, że wydane decyzje zapadły bez przeprowadzenia właściwego postępowania, w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W szczególności organ odwoławczy w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe, uzupełnił je o rozpatrzenie zarzutów zawartych w odwołaniu, poprzedzając wdrożeniem dodatkowego postępowania wyjaśniająco-dowodowego, co znalazło odzwierciedlenie w aktach administracyjnych oraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.

Orzeczenie lekarskie wydawane w sprawach chorób zawodowych przez jednostki orzecznicze podlega ocenie w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Dokonana w tym względzie przez organy obu instancji ocena, odpowiada, zdaniem Sądu, zasadom obowiązującymi przy ocenie dowodu z opinii biegłego. Z ich treści (orzeczenia i opinii uzupełniającej) wynika, że podjęte ustalenia w zakresie stanu zdrowia na podstawie badania lekarskiego i przeprowadzonych badań zostały skonfrontowane z zakresem oceny narażenia zawodowego oraz między innymi charakterystyki stanowiska pracy podanego przez pracodawcę. W tym świetle trzeba zgodzić się ze stanowiskiem organów, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie (uzupełnione) poprzedzono dokładną analizą zgromadzonej dokumentacji, jest obiektywne i przekonujące. A wobec jednoznacznego brzmienia § 7 ust.1 rozporządzenia nie zachodziły podstawy prawne do skierowania pracownika na badania do placówki orzeczniczej II stopnia.

W kontekście zarzutów skargi trzeba też dostrzec, że organy inspekcji sanitarnej w toku prowadzonego postępowania nie dysponują wystarczającą wiedzą w zakresie medycznych przyczyn powstania i rozwoju chorób zawodowych. Dlatego też ustawodawca w tym zakresie odwołał się do wiedzy wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych, których zadaniem jest wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej. Bez pozytywnej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z taką opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie bowiem podkreślano, że organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi podstawowy środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych. Stąd nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06). Sąd podziela przy tym prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością. W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, zarówno lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, tylko wówczas, gdy zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo - skutkowy, tj. wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, dostępne w CBOSA). Przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia natomiast organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenie, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 748/12, LEX nr 1216762).

Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nie daje podstaw do przyjęcia, że pracownik nie był narażony na czynniki mogące powodować ubytek słuchu. Sąd podziela w tym zakresie pogląd orzeczniczy, że wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczające jest wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, CBOSA). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, nawet wówczas gdy obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby równocześnie występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982 r., III SA 372/82, CBOSA). Jeszcze raz należy bowiem wyraźnie podkreślić, że jedynie wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą zawodową, pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem, figurującym w wykazie chorób zawodowych. W tym względzie nie ma zatem możliwości aby uznać, za stroną skarżącą, że rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowe jest możliwe tylko gdy pracownik był narażony na działanie hałasu w natężeniu przekraczającym obowiązujące normy i nie może nastąpić jeśli do istotnej progresji niedosłuchu doszło w okresie, w którym pracownik nie pracował w hałasie ponadnormatywnym. Okoliczności te, w świetle powyższych uwag, nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem Sądu, kontrolowane postępowanie nie budzi zastrzeżeń co do wszechstronności w gromadzeniu materiału dowodowego czy jego kompleksowej oceny. Stąd też za bezpodstawne należy ocenić zarzuty naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7, 77 § 1, 78, 80, 84 i 107 § 3 k.p.a. Treść uzasadnienia decyzji organów obu instancji, jak i przebieg postępowania nie wskazują również na naruszenie obowiązku wyjaśniania przesłanek, którymi organ kierował się przy rozstrzyganiu sprawy, brak ustalenia stanu faktycznego na podstawie wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów, czy też na skonstruowanie uzasadnienia niezgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Przedmiotowe postępowanie toczyło się według procedury opisanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych, która została w pełni zachowana. Sąd doszedł więc do wniosku, że organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły ani ogólnych ani szczegółowych zasad postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.