Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 598/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2, art. 5
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 13 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 24 marca 2010 nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 marca 2010 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., po rozpatrzeniu wniosku H. P. z dnia 8 marca 2010 r., odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczenia w formie: zasiłku rodzinnego na W. P. i A. P., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na A. P., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad jednym dzieckiem na A. P., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na W. P..

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 3 pkt. 23 lit. a i pkt. 24 lit. c, art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 4, ust. 4a, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 10, art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm) oraz na podstawie rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz.881, z późn. zm.), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.).

Organ I instancji ustalił, że czteroosobowa rodzina wnioskodawczyni uzyskała w roku 2008 dochód netto w kwocie 24567,11 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 511,81 zł. Do dochodu za rok 2008 doliczono zgodnie z art. 3 ust. 24 lit. c, dochód uzyskany, gdyż od 1 kwietnia 2009 r. wnioskodawczyni podjęła zatrudnienie i doliczono dochód za pierwszy pełen miesiąc. Z kolei biorąc pod uwagę fakt, iż zgodnie z oświadczeniem pracodawca udzielił wnioskodawczyni od 17 lutego 2010 r. urlopu wychowawczego, tym samym uwzględniono również utratę dochodu zgodnie z art. 3 ust. 23 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organ stwierdził, iż uzyskany przez rodzinę wnioskodawczyni dochód w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe wynoszące, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych 504 zł. Na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, w przypadku przekroczenia dochodu na osobę w rodzinie o kwotę niższą lub równą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (68,00 zł) świadczenie przysługuje, jeżeli przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym. W poprzednim okresie zasiłkowym, tj. w okresie od września 2008 do października 2009 r. wnioskodawczyni nie korzystała ze świadczeń rodzinnych z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, zatem w okresie zasiłkowym od listopada 2009 do października 2010 przepis art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może być podstawą do przyznania wnioskodawczyni świadczeń. Z uwagi na fakt, iż przyznanie dodatków do zasiłku rodzinnego jest uzależnione od przyznania zasiłku rodzinnego, organ odmówił wnioskodawczyni również przyznania wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego.

Od decyzji organu I instancji H. P. wniosła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania jej świadczeń objętych wnioskiem, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. H. P. podniosła, że organ nie uzasadnił i nie przedstawił sposobu obliczenia dochodu (jego uzyskania i utraty). Z decyzji nie wynika, jakie dochody brano pod uwagę przy ustaleniu prawa do świadczeń. Wadliwie też do dochodu rodziny doliczono dochód jej męża z roku 2008 r., gdyż dopiero od lipca 2008 r. pobrali się zakładając rodzinę. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych R. P. nie był członkiem jej rodziny do lipca 2008 r. Ponadto, zdaniem odwołującej się organ naruszył treść § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w zw. z art. 3 ust. 24 lit. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzją z dnia 13 maja 2010 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, faktycznemu opiekunowi dziecka oraz osobie uczącej się (art. 4 ust. 2 ustawy), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzających okres zasiłkowy. Dochód oznacza między innymi przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy), jak też alimenty na dzieci (art. 3 pkt 1 lit c tiret 14). Dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce w tym roku oraz później (do czasu złożenia wniosku). Zdarzenia te mogą powodować pomniejszenie albo powiększenie ustalonego dochodu rodziny. Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby ubiegającej się o świadczenie, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny, osoby uczącej się lub dziecka powiększonego o uzyskany dochód (art. 5 ust. 4a ustawy). Utrata dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych następuje w przypadku utraty przez członka rodziny dotychczasowych, regularnych wpływów finansowych. Może być to spowodowane w szczególności utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, korzystaniem z urlopu wychowawczego (art. 3 pkt 23 ustawy). Powiększenie ustalonego dochodu rodziny (uzyskanie dochodu) powoduje natomiast m.in. uzyskanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 3 pkt 24 ustawy).

Kolegium wskazało, iż z powyższych unormowań wynika obowiązek organów uwzględniania zmian w sytuacji dochodowej rodziny, powstałych na skutek utraty bądź uzyskania dochodu. Dokonania korekt dochodu ustawodawca nie uzależnił od czasu wystąpienia utraty czy uzyskania dochodu. Zatem, dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy podlega korektom w związku ze zdarzeniami, jakie miały miejsce do końca okresu zasiłkowego.

Kolegium zgodziło się z odwołującą, iż decyzja organu I instancji jest nieczytelna w kwestii wyliczenia dochodu. Niemniej, w ostatecznym rozrachunku uzyskanie dochodu z powodu podjęcia zatrudnienia i następnie jego utrata w związku z urlopem wychowawczym nie wpływały na obliczenie dochodu. Stąd brak w tym zakresie przeliczenia w skarżonej decyzji, skoro w istocie kwoty odnoszące się do tego samego źródła zniosły się wzajemnie. Organ wskazał, iż ustalenie dochodu stanowiącego podstawę odmowy przyznania świadczeń wiązało się z sumowaniem dochodów męża za 2008 r. w kwocie 21.583,11 zł oraz alimentów uzyskanych w 2008 r. na córkę w kwocie 3.079,51 zł, co łącznie dało kwestionowaną w odwołaniu kwotę 24.567,11 zł (w przeliczeniu na osobę miesięcznie 511,81 zł w czteroosobowej rodzinie 24.567,11 zł ÷ 12 miesięcy ÷ 4 osoby).

W kwestii doliczenia dochodów męża za 2008 r. Kolegium wskazało, iż ustawa oświadczeniach rodzinnych w żadnym przypadku nie pozwala na inne obliczenie tego dochodu, jak z uwzględnieniem dochodów obojga małżonków, a więc rodziny, do której odnoszą się przepisy ustawy. Inne w tym zakresie wnioskowanie nie znajduje oparcia w przepisach. Nie ma normy pozwalającej na wyłączenie bądź ograniczenie dochodu (np. proporcjonalne) uzyskanego przez męża wnioskodawczyni za 2008 r., ponieważ brać należy pod uwagę dochód rodziny z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy. Wykładni pojęcia dochód rodziny w przeliczeniu na osobę rodziny należy dokonywać wyłącznie w oparciu o przytoczone ustawowe definicje "dochodu rodziny" oraz "rodziny". Wbrew zarzutom skarżącej sytuacja faktyczna nie wpływa na zmianę reguł w zakresie ustalania osób stanowiących członków rodziny. Ustawa nie przewiduje badania okoliczności dotyczących rodziny, wiążący jest bowiem stan prawny ustalony na podstawie art. 3 pkt 16 ustawy z daty orzekania w sprawie. Kolegium zauważyło, że tak jak zwiększyła się liczba członków rodziny zmieniając ilość osób podlegających uwzględnieniu, tak zmieniły się też możliwości finansowe rodziny z uwagi na wynikające z faktu małżeństwa obowiązki wspólnego zaspokajania potrzeb życiowych.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż ustawodawca określając pojęcie rodziny (art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych) uwzględnia status prawny, nie zaś stan faktyczny mówiący o rodzinie i zasadach liczenia dochodu. Przekroczenie przy tym kryterium dochodowego ustalone przez organ w kolejnym okresie zasiłkowym ponad kwotę 504 zł, uprawniało do odmowy przyznania świadczeń, zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W skardze na opisaną wyżej decyzję H. P. żąda jej zmiany i przyznania jej świadczeń rodzinnych za rok 2009 objętych wnioskiem, ewentualnie uchylenia powyższych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Skarżąca podnosi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię :

- art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt. 2 oraz art. 3 pkt. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez zaliczenie do dochodu rodziny skarżącej za rok 2008 r. dochodu męża za cały rok kalendarzowy mimo, iż skarżąca zawarła z nim związek małżeński dopiero w lipcu 2008 r. i w konsekwencji błędne przyjęcie, że dochód rodziny skarżącej wyniósł w roku 2008 r. – 24 567,11 zł i przekroczył kryterium dochodowe wynoszące 504 zł na członka rodziny, co skutkowało nieuprawnioną odmową przyznania świadczeń rodzinnych skarżącej;

- § 18 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne w zw. z art. 3 ust. 24 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. poprzez nieuprawnione doliczenie dochodu skarżącej do dochodu rodziny, mimo braku jego otrzymywania przez skarżącą w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, co skutkowało nieuprawnioną odmową przyznania świadczeń rodzinnych skarżącej. Skarżąca podała, iż pracę zarobkową podjęła od 1 kwietnia 2009 r. i pracowała do września 2009 r. W związku z urodzeniem dziecka pozostawała na urlopie macierzyńskim do 16 lutego 2010 r. a następnie pracodawca udzielił jej urlopu wychowawczego. W chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie otrzymywała dochodu, zatem nie powinien on być doliczony do dochodu rodziny.

Skarżąca wskazał również, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności brak wskazania sposobu i podstaw wyliczenia dochodu rodziny przyjętego do ustalenia świadczeń rodzinnych. Rzeczywista sytuacja finansowa rodziny skarżącej w 2008 r. odbiegała znacząco od ustaleń, jakich dokonał organ wydający decyzję.

Skarżąca podniosła również, iż pozbawiona została możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy, które nie podały szczegółowego sposobu wyliczenia dochodu przyjętego do ustalenia świadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym.

Przedmiotem skargi H. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 24 marca 2010 r. w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku. Decyzja Kolegium została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). Skarżącej odmówiono przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, gdyż uzyskany przez rodzinę wnioskodawczyni dochód w 2008 r. w przeliczeniu na osobę przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie dochodu stanowiącego podstawę odmowy przyznania świadczeń jak wynika z uzasadnienia tej decyzji wiązało się z sumowaniem dochodów męża skarżącej – R. P. za 2008 r. oraz alimentów uzyskanych w 2008 r. na córkę W. P.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga H. P. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje uprawnionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 ustawy poprzez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Przytoczony wyżej przepis, który nakazuje do stanu faktycznego wynikającego z wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego stosować stan przeszły, gdyż prawo do świadczeń ustala się w oparciu o dochód w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ma charakter wyjątku. Powinno się go więc wykładać systemowo, mając także na względzie cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, mieszczącej się, co wymaga podkreślenia, w systemie przepisów pomocowospołecznych, a więc z istoty skierowanych do osób i jak w tym przypadku do rodzin - wymagających wsparcia i socjalnej ochrony. Świadczenia rodzinne, w szczególności zaś zasiłek rodzinny i dodatki do niego, są bowiem formami pomocy państwa skierowanymi do rodzin o najniższych dochodach, celem zaś ustawy o świadczeniach rodzinnych jest wsparcie rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, wychowującej dzieci, w tym uczęszczające do szkoły i niepełnosprawne.

Ustalenie przeciętnego miesięcznego dochód przypadającego na jedna osobę w rodzinie, w celu ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, odbywa się poprzez zsumowanie dochodów wszystkich członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, od sumy tej odejmuje się alimenty świadczone na rzecz osób trzecich, otrzymaną w ten sposób kwotę dzieli się na liczbę osób w rodzinie (według stanu na dzień złożenia wniosku), a następnie przez liczbę 12. Zmiany w obliczeniach mogą nastąpić skutkiem przyczyn określonych przez ustawodawcę jako utrata bądź uzyskanie dochodu. Trzeba następnie zauważyć, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie definiują pojęcia "członek rodziny". Zakładając jednak racjonalność ustawodawcy przyjąć należy, że skoro art. 3 pkt 16 ustawy zawiera definicję "rodziny", uwzględniając jej skład osobowy, to każdy, kto został wliczony do kategorii rodziny z osobna jest członkiem tej rodziny. Stosownie zatem do art. 3 ust. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez pojęcie rodziny należy rozumieć: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecka.

Jak wynika z powyższej regulacji, ustawodawca określając pojęcie rodziny uwzględnił status prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania, co zresztą trafnie zauważyło Kolegium (por. przy tym stanowisko zajęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r. I OSK 150/05 LEX nr 192108).

Z niespornych okoliczności sprawy wynika, iż H. P. złożyła w dniu 8 marca 2010 r. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w okresie zasiłkowym od 1 listopada 2009 r. do 31 października 2010 r. i wniosek ten był przedmiotem rozpatrzenia przez organ I instancji. Niekwestionowana jest również okoliczność, iż w dniu 26 lipca 2008 r. skarżąca zawarła związek małżeński z R. P. (vide: fotokopia odpisu skróconego aktu małżeństwa USC w C. Nr [...] w aktach administracyjnych II instancji). W tych okolicznościach niewątpliwie słusznie organy uznały, iż podstawą przyznania zasiłku jest dochód rodziny H. P. uzyskany w 2008 r. Jednakże w ocenie Sądu błędnie zostało przyjęte na potrzebę wyliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu uzyskanego w 2008 r., że do dochodu rodziny należy zaliczyć również w całości dochód męża skarżącej uzyskany w 2008 r. W roku poprzedzający okres zasiłkowy (2008 r.) skład rodziny skarżącej uległ zmianie dopiero w dniu 26 lipca 2008 r. (data zawarcia związku małżeńskiego), skutkiem zdarzenia prawnego rodzina powiększyła się o jedną osobę – męża skarżącej. Zmiany osobowe w składzie rodziny miały oczywiście odbicie w dochodzie rodziny – inny był dochód rodziny przed 26 lipca 2008 r., a inny, gdy członkiem rodziny został obecny mąż skarżącej.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zmiana składu osobowego rodziny, w rozumieniu tego pojęcia zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w trakcie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, nie może być utożsamiana z uzyskaniem dochodu (art. 3 pkt 24 ustawy). Natomiast ewentualne skutki zmiany składu osobowego rodziny, mające wpływ na zmianę sytuacji dochodowej rodziny, powinny być uwzględnione proporcjonalne do okresu, w jakim dochody te wpływają na sytuację dochodową rodziny. W sytuacji, gdy R. P., w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (2008 r.), był członkiem rodziny przez 5 miesięcy i 4 dni, nie sposób jest wliczyć całego dochodu uzyskanego przez niego w roku 2008 do dochodu rodziny za 2008 rok. Przeciwko takiej interpretacji przepisu art. 3 pkt 2 sprzeciwia się przede wszystkim jego literalne brzmienie. Skoro ustawodawca użył określenia "przeciętny miesięczny dochód" w roku kalendarzowym, to trudno przyjąć, że rozstrzygnięcia podjęte w niniejszej sprawie przez organy, mieszczą się w zakresie tych pojęć. Kłóciłoby się to również, jak już wyżej zaznaczono, z celem ustawy o świadczeniach z pomocy rodzinnej, służących socjalnej ochronie rodziny. W ocenie Sądu w sytuacji, w której do dochodu rodziny zostaje doliczony całoroczny dochód osoby, która stała się członkiem tej rodziny na 5 miesięcy przed upływem okresu wynikającego z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie można mówić o kryterium przeciętności dochodu.

Pomimo tego, że w przepisach obowiązujących w dacie wydania decyzji nie określono szczegółowo takiej sytuacji, w której skład rodziny jest inny w chwili składania wniosku, niż w roku poprzedzającym okres zasiłkowy, to nie można przyjąć interpretacji przedstawionej przez organy. Organy orzekające o zasiłku rodzinnym, zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalają i analizują stan faktyczny związany z ustaleniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym wydanie decyzji. Żaden z tych przepisów nie upoważnia jednak organów do przyjmowania fikcji, zgodnie z którą dolicza się dochód męża skarżącej za cały 2008 r., mimo iż stan prawny wynikający z faktu zawarcia małżeństwa, co miało wpływ na pojęcie "rodziny" w odniesieniu do sytuacji wnioskodawczyni, nastąpił w trakcie trwania tego roku. Podzielając zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez oba organy przepisów art. 5 ust. 1 i art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodzić się trzeba także z zarzutem naruszenia przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 kpa, poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, które mogły mieć wpływ na sytuację wnioskodawczyni. Naruszenia przepisów postępowania Sąd ocenia jako mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym słuszne wydaje się takie obliczenie dochodu rodziny, w którym dochód męża wnioskodawczyni zostałby uwzględniony jedynie w wysokości, w jakiej został uzyskany przez niego po 26 lipca 2008 r. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 63/06; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Po 110/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 234/07).

Nietrafne są natomiast zarzuty skargi odnoszące się do niewyjaśnienia podstawy obliczenia dochodu. O ile decyzja organu I instancji zawiera istotne wady wskazujące na naruszenie także art. 107 § 3 kpa, gdyż nie wynika z jej uzasadnienia, jakie okoliczności związane z ustaleniem wysokości dochodu rodziny z okresu poprzedzającego okres zasiłkowy uwzględnił ten organ odmawiając przyznania świadczeń, o tyle decyzja organu II instancji uchybień tak znaczących nie zawiera. Podany został przez Kolegium sposób wyliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu członków rodziny wnioskodawczyni, z uwzględnieniem zdarzeń określonych w art. 3 pkt 23 i 24 ustawy, niemających w rezultacie jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, wpływu na to wyliczenie. Wadliwość decyzji organu II instancji wynika z naruszeń prawa materialnego - przepisów art. 3 pkt 2 i 16 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie zaś jak upatruje tego skarżąca w naruszeniu § 18 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną i dokona wyliczenia przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny skarżącej w roku 2008 ustalając dochód rodziny z uwzględnieniem dochodu małżonka wnioskodawczyni w odpowiedniej proporcji.

Wskazane naruszenia prawa materialnego w sposób istotny wpłynęły na wynik sprawy, bowiem ponowne wyliczenie przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny może w rezultacie skutkować wydaniem przez właściwy organ odmiennej decyzji.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) uchylił obie opisane decyzje.