Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 898/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2,  ust. 7
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej " [...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 1014 zł (jeden tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy)

z [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie usunięcia w wyznaczonym terminie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym na działce nr [...] w [...] przez wykonanie określonych robót budowlanych.

Na skutek wniosku A. K. (dalej: strona), właścicielki lokalu nr [...] w ww. budynku mieszkalnym, złożonego 28 maja 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB, organ I instancji) zarządził czynności kontrolne stanu technicznego jej lokalu. W wyniku oględzin przeprowadzonych 26 czerwca 2014 r. stwierdzono rysy poziome na fugach w łazience strony, zaś

w pozostałych pomieszczeniach liczne rysy, pęknięcia i odparzony tynk na ścianach oraz styku ścian z sufitami i w okolicach otworów okiennych i drzwiowych. W pokoju zaobserwowano przerwę między warstwą podłogową a listwami przypodłogowymi, natomiast w korytarzu, tj. części wspólnej wszystkich lokali mieszkalnych, w tym nr [...], liczne rysy i pęknięcia na ścianach i styku ścian z sufitem, w okolicach otworów drzwiowych i na kominie. Ponadto w protokole przeglądu drugiego roku rękojmi powierzchni wspólnych z [...] marca 2014 r. stwierdzono m.in. pękania nadproża lokalu nr [...], natomiast w protokole przeglądu gwarancyjnego z [...] kwietnia 2013 r. liczne spękania na styku stropu konstrukcyjnego i podstawy klapy dymowej, pęknięcia ścian, odparzone płytki i cokoły.

Z uwagi na powyższe PINB zawiadomieniem z 29 lipca 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego klatki schodowej nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, znajdującym się na działce oznaczonej nr ewid. [...], obręb [...], położonej w [...] oraz na wniosek strony wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego lokalu mieszkalnego nr [...] w ww. budynku. Następnie postanowieniami z [...] września 2014 r. Nr [...] i Nr [...] nałożył na zarządcę - Wspólnotę Mieszkaniową "[...]" (dalej: Wspólnota, zarządca, skarżąca) obowiązek przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego klatki schodowej nr [...] i lokalu mieszkalnego nr [...] w przedmiotowym budynku mieszkalnym.

W dniu 20 października 2014 r. Wspólnota złożyła wymaganą opinię techniczną,

a PINB 14 listopada 2014 r. przeprowadził rozprawę administracyjną. Z protokołu tej rozprawie wynika, że nieprawidłowości stwierdzone w ekspertyzie technicznej sporządzonej dla lokalu mieszkalnego nr [...] i klatki schodowej występują także na innych klatkach schodowych w omawianym obiekcie. W związku z tym PINB postanowieniem Nr [...] z [...] czerwca 2015 r. nałożył na zarządcę obowiązek przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zawierającej zakres robót zabezpieczających niezbędnych do wykonania, celem usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji użytkowania oraz poprawy stanu technicznego tego obiektu. Zarządca wykonał zobowiązanie 8 grudnia 2015 r.

Po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentacją PINB decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2016 r., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, ze zm., zwanej dalej: P.b.) oraz art. 104 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.), nakazał Wspólnocie usunięcie określonych nieprawidłowości w przedmiotowym wielorodzinnym budynku mieszkalnym, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych (10 punktów).

Na skutek odwołania skarżącej, WINB decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi

I instancji. Organ odwoławczy zauważył, że decyzja z [...] czerwca 2016 r. dotyczy szerszego zakresu postępowania, aniżeli wynikało to z zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę PINB powinien zakończyć postępowanie dotyczące stanu technicznego lokalu nr [...] oraz klatki schodowej, a następnie wszcząć

z urzędu i przeprowadzić postępowanie w spawie stanu technicznego budynku mieszkalnego w trybie art. 66 P.b.

Zawiadomieniem z 24 października 2016 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, znajdującego się na działce nr [...] obręb [...] w [...], ustalając datę tego wszczęcia na 14 listopada 2014 r.

Decyzją Nr [...] z [...] marca 2017 r. PINB, działając ponownie na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 P.b. nakazał zarządcy usunięcie nieprawidłowości w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym, poprzez wykonanie wskazanych w sentencji robót budowlanych (10 punktów). Na skutek odwołania skarżącej od ww. rozstrzygnięcia, WINB decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że część robót budowlanych nakazanych decyzją PINB dotyczy nieprawidłowości wynikających z budowy obiektu, które polegały m.in. na niewłaściwym wykonaniu stropu nad garażem i "wentylacji" stropodachu oraz na niewykonaniu na stropodachu "dachu zielonego". Dlatego ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, nakładając obowiązki z art. 66 P.b., nakaże usunięcie nieprawidłowości, które powstały podczas użytkowania obiektu, a nie na etapie jego wykonania.

PINB decyzją Nr [...] z [...] sierpnia 2017 r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 P.b., art. 52 P.b. i art. 83 ust. 1 P.b., art. 104 k.p.a., nakazał Wspólnocie – w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego wielorodzinnego, położonego na działce nr [...] w [...], do stanu zgodnego z prawem - obowiązek wykonania robót budowlanych przy tym budynku, polegających na:

1) odciążeniu ugiętych stropów w lokalach wykazujących największe spękania ścian poprzez ich wzmocnienie taśmami z włókien węglowych,

2) wzmocnieniu i naprawie uszkodzeń ścian wewnętrznych powstałych na skutek wytworzenia się rys pionowych i poziomych,

3) wykonaniu izolacji poziomej płyty stropowej znajdującej się nad garażem podziemnym,

4) naprawie opaski betonowej znajdującej się wokół budynku w miejscach zapadnięcia,

5) wykonaniu połączenia płaszczyzny stropodachu ze ścianami ponad połacią dachową celem prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z połaci dachowej,

6) doprowadzeniu wysokości stopni schodów wewnętrznych na klatkach schodowych nr III i nr IV do wysokości nieprzekraczającej 0,175 m,

7) demontażu pionowych płytek ceramicznych (lica) z trzech płyt balkonowych znajdujących się w poziomie parteru od strony zachodniej budynku (tj. elewacja "C"

i elewacja "E"),

8) zabezpieczeniu przewodów prądowych rozdzielni elektrycznej przed dostępem osób nieuprawnionych,

9) doprowadzeniu przewodów wentylacyjnych do zgodności z warunkami ochrony przeciwpożarowej,

10) wykonaniu klap dymowych na klatkach schodowych –

- w sposób określony w ekspertyzie technicznej stanu technicznego przedmiotowego budynku mieszkalnego, sporządzonej przez R. G.

i E. J., stanowiącej integralny załącznik do niniejszej decyzji.

Jednocześnie PINB z uwagi na ochronę życia i zdrowia ludzkiego na podstawie art. 108 k.p.a. nadał rygor natychmiastowej wykonalności obowiązkom wynikającym

z punktów od 7 do 10 sentencji decyzji, natomiast na wykonanie obowiązków wymienionych w punktach od 1 do 6 sentencji decyzji zakreślono termin 7 miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Z uzasadnienia decyzji PINB wynika, że na podstawie ekspertyzy technicznej stwierdzono liczne nieprawidłowości w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, które powstały na etapie procesu budowlanego. Stwierdzono

w szczególności: błędy projektowe i wykonawcze stropu nad garażem, wadliwe wykonanie izolacji poziomej płyty garażowej, nieprawidłowe wykonanie obróbki blacharskiej, zastosowanie do przyklejenia płytek ceramicznych na tarasach

i balkonach materiałów niezgodnych z wymogami Polskich Norm, złe zagruntowanie tynków na elewacji, brak prawidłowego odprowadzenia wody z połaci dachowej budynku, brak prawidłowego osadzenia i uszczelnienia rur wentylacyjnych, brak zabezpieczenia przewodów prądowych i dostępu osób niepowołanych do rozdzielni prądu, wykonanie stopni klatek schodowych Nr III i Nr IV niezgodnie z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych, naruszenie warunków ochrony przeciwpożarowej przy wyprowadzaniu "wentylacji" klatki schodowej.

Organ I instancji uznał, że stwierdzone nieprawidłowości obligują go do zastosowania trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 i ust. 7 P.b. w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., ponieważ powstały one w trakcie budowy budynku, a nie podczas jego użytkowania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła Wspólnota, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając:

1) niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 i art. 52 P.b. przez: - nałożenie na Wspólnotę obowiązków nieodnoszących się do części wspólnych nieruchomości, w sytuacji gdy skarżąca nie może być adresatem tego rodzaju obowiązków, - nałożenie obowiązków wskazanych w decyzji, w sytuacji gdy obiekt nie stanowi zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia i nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w stosownych przepisach, - wyznaczenie zbyt krótkiego terminu do wykonania robót budowlanych, nieodpowiadającego specyfice działania Wspólnoty,

2) naruszenie przepisów procesowych: - art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w związku

z art. 78 k.p.a. i art. 85 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (brak przeprowadzenia dowodu ze zdjęć balkonów przy nr [...], nr [...], nr [...] na okoliczność, iż wykonanie prac polegających na usunięciu płytek ceramicznych

z balkonów nie jest konieczne oraz nie jest niezbędne ze względu na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego, brak przeprowadzenia dowodu z oględzin budynku mieszkalnego, ), - art. 107 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji

i niewyjaśnienie podstawy prawnej, - art. 108 § 1 k.p.a. przez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w zakresie punktów 7 - 10, podczas gdy nie została spełniona przesłanka dla jego zastosowania, tzn. prace wskazane w powyższych punktach nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzkiemu i nie mogą być traktowane jako mające charakter istotny, - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] przeciwko [...] S.A. z siedzibą w [...], sygn. akt [...], podczas gdy w postępowaniu cywilnym Sąd ma rozstrzygnąć zagadnienie wstępne, tj. czy wady powstały na skutek niewłaściwej eksploatacji obiektu budowlanego, czy też są wynikiem zaniedbań na etapie inwestycyjnym, czy wady te polegają na niezgodności przyjętych rozwiązań z przepisami prawa budowlanego i powodują niewłaściwy stan techniczny obiektu, czy obniżają jedynie walory wizualne lub użytkowe obiektu.

Decyzją z [...] stycznia 2018 r. Nr [...] WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 P.b., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył termin wykonania wszystkich obowiązków (od punktu 1 do 10) do 3 września 2018 r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji bez określenia terminu wykonania nałożonych obowiązków narusza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., który wskazuje wprost na konieczność wyznaczenia terminu. WINB nie zakwestionował dokumentacji (opinii technicznej) wykonanej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym oraz posiadające stosowne uprawnienia, na której PINB oparł swoją decyzję.

W ocenie WINB, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji prawidłowo stwierdził, że wszelkie nieprawidłowości w przedmiotowym budynku mieszkalnym wielorodzinnym stwierdzone w przedłożonej dokumentacji, które powstały na etapie procesu budowlanego (tj. poprzez niewłaściwe wykonanie: stropu nad garażem, wentylacji stropodachu, opaski betonowej znajdującej się wokół budynku, przewodów wentylacyjnych i stopni schodów wewnętrznych na klatkach schodowych nr III i nr IV zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi; niewykonanie: klap dymowych na klatkach schodowych i "dachu zielonego" na stropodachu, a także niezabezpieczenie przewodów prądowych rozdzielni elektrycznej przed dostępem osób nieuprawnionych) należy usunąć w trybie art. 51 P.b.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu WINB zauważył, że

w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania. Właściciel obiektu jest znany (Wspólnota Mieszkaniowa ,,[...]"), a nałożenie obowiązku na właściciela (nie inwestora) nie stoi w sprzeczności z art. 52 P.b. Organ odwoławczy zauważył, że postępowanie toczące się przed Sądem Okręgowym w [...] pod sygn. [...]przeciwko deweloperowi – [...] S.A. w sprawie roszczeń Wspólnoty związanych z występowaniem wad na nieruchomości wspólnej zostało zawieszone z uwagi na upadłość dewelopera.

W ocenie WINB, ww. postępowanie przed sądem powszechnym nie ma wpływu na możliwość nakazów z zakresu nadzoru budowlanego wobec właściciela obiektu, tym bardziej, że w złożonej ekspertyzie stwierdzono, iż w obecnym stanie technicznym budynek powoduje zagrożenie dla mieszkańców pod względem ochrony zdrowia

i mienia – spękania ścian działowych i odspojenia od stropów, więc zachodzi konieczność podjęcia pilnych działań naprawczych.

Ponadto WINB zauważył, że organ I instancji przeprowadził w dniu 23 lutego 2017 r. czynności kontrolne przedmiotowego budynku, w trakcie których ustalił brak wykonania demontażu pionowych płytek ceramicznych (lica) z trzech sztuk płyt balkonowych w poziomie parteru od strony zachodniej, tj. elewacja "C" i elewacja "E", natomiast na pozostałej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego stwierdzono wykonanie demontażu takich płytek.

Skargę na decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj.:

1) art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wydanie decyzji reformatoryjnej w zakresie, w którym organ I instancji w ogóle nie orzekł (termin wykonania obowiązków wskazanych w puntach 7 – 10), co skutkuje złamaniem zasady dwuinstancyjności postępowania, przy czym uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

2) art. 10 § 1 k.p.a. przez niepoinformowanie skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji,

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 85 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym zaniechanie przeprowadzenia oględzin obiektu przed wydaniem decyzji,

4) art. 80 k.p.a. przez brak przeprowadzenia wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów, co skutkowało pominięciem okoliczności, iż obowiązek wskazany w pkt 7 zaskarżonej decyzji, dotyczący demontażu pionowych płytek ceramicznych z trzech płyt balkonowych znajdujących się na poziomie parteru od strony zachodniej (...), został przez skarżącą wykonany w całości już w dniu 25 kwietnia 2017 r., tj. przed wydaniem decyzji,

5) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 11 k.p.a. przez zaniechanie ustosunkowania się przez organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania,

6) art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 w związku z art. 52 P.b. przez zastosowanie przewidzianego tymi przepisami trybu ,,naprawczego" w stosunku do obiektu budowlanego, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja PINB o pozwoleniu na użytkowanie obiektu Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., co skutkuje uznaniem, iż postępowanie naprawcze jest bezprzedmiotowe,

7) art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 52 P.b. przez sformułowanie obowiązków wymienionych w punktach 8 i 9 decyzji w sposób zbyt ogólnikowy, bez precyzyjnego wskazania, jakie roboty konkretnie mają być wykonane i której części nieruchomości wspólnej dokładnie one dotyczą,

8) art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 52 P.b. przez nałożenie na skarżącą obowiązku dotyczącego tej części obiektu budowlanego, w stosunku do której skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym umożliwiającym wykonanie tego obowiązku (pkt 1 decyzji – obowiązek odciążenia ugiętych stropów w lokalach wykazujących największe spękania ścian poprzez ich wzmocnienie taśmami z włókien węglowych), przy czym uchybienie to stanowi rażące naruszenie prawa w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ponadto skutkuje niewykonalnością decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania administracyjnego (vide: zarzut skargi nr 6) - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) w związku z art. 145 § 3 i art. 135 p.p.s.a., ewentualnie

2) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości (vide: zarzuty skargi nr 1 i 8) - na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ewentualnie

3) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a)

i c) p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna o tyle, że skutkuje uchyleniem obu kontrolowanych decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2

P.b., zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia,

o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Uregulowania z art. 51 P.b. stanowią kontynuację rozwiązań legalizacyjnych przyjętych w art. 50 i znajdują zastosowanie również do robót budowlanych zakończonych. W myśl art. 51 ust. 7 P.b., właściwy organ jest zobowiązany do wydania nakazów i obowiązków określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tego artykułu, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Organy nadzoru budowlanego, orzekając po raz trzeci w administracyjnym toku kontroli decyzji, zastosowały ww. tryb naprawczy do nałożenia na Wspólnotę przedmiotowych obowiązków w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem, kierując się przy tym wnioskami płynącymi z ekspertyzy technicznej, będącej załącznikiem do decyzji organu I instancji, jak również mając na uwadze wytyczne zawarte w decyzji WINB nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Wówczas organ I instancji miał ustalić dokładnie stan faktyczny sprawy, tj. zakres i przyczyny nieprawidłowości zaistniałe w stanie technicznym przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Organ ponownie rozpoznając sprawę miał nakazać usunięcie w trybie art. 66 P.b. (bo na takiej podstawie prowadzono postępowanie) tylko takich nieprawidłowości, które powstały w toku użytkowania obiektu.

Przepisy art. 51 i art. 66 P.b. nie mogą być stosowane zamiennie, ponieważ dotyczą innych stanów faktycznych i prawnych. Przepis art. 51 P.b. nie może stanowić podstawy do wydawania nakazów mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do właściwego stanu technicznego, bowiem te kwestie reguluje art. 66 P.b. (por. wyrok NSA z 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, publ. cbosa). Systematyka ustawy P.b. wskazuje, że postępowanie określone w art. 51 kończy się bądź nakazem określonym w art. 51 ust. 1 pkt 1, bądź nakazem uzyskania pozwolenia na użytkowanie, chyba że zachodzą okoliczności wymienione w art. 51 ust. 3 lub art. 51 ust. 6 P.b. Tymczasem ze skargi oraz z akt administracyjnych wynika, że w przedmiotowej sprawie inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego budynku wielorodzinnego.

Zdaniem Sądu, organ I instancji nie podjął niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym nie dokonał jego swobodnej i wszechstronnej oceny, co spowodowało uwzględnienie zarzutu skarżącej naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy naruszył przy tym dodatkowo art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ nie zauważył braku

w zebranym materiale dowodowym dokumentów dotyczących procesu budowlanego przedmiotowego budynku wielorodzinnego.

Organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie prowadziły postępowanie

w trybie naprawczym, a nie wzięły pod uwagę okoliczności, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Dysponowały licznymi protokołami przeglądów technicznych budynku, jednak nie zbadały decyzji Nr [...] z [...] października 2008 r, znak: [...], wydanej przez Kierownika Referatu Architektury i Budownictwa z up. Starosty [...] o pozwoleniu na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym, oznaczonego literą A oraz decyzji Nr [...] z [...] marca 2012 r. o pozwoleniu na użytkowanie tego budynku, o których jest mowa w protokole kontroli nr [...] (w aktach administracyjnych).

Konsekwencją pominięcia w materiale dowodowym ww. dokumentów było nieprawidłowe zastosowanie przez organy postępowania naprawczego z art. 50-51 P.b. Należy pamiętać, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego. Instytucja pozwolenia na użytkowanie została wprowadzona m.in. w celu zagwarantowania inwestorowi takiego zakończenia prawnego procesu inwestycyjnego, aby mógł on korzystać ze zrealizowanej

i zakończonej prawnie inwestycji – użytkować obiekt. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i uzyskanie przez tę decyzję przymiotu ostateczności, chronionego zasadą trwałości, określoną w art. 16 k.p.a., stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, iż może on prawnie korzystać ze zrealizowanego w sposób legalny obiektu budowlanego

i to w pełnym znaczeniu tego "korzystania", jako korzystanie z rzeczy (obiektu stanowiącego nieruchomość lub jego część), tak w znaczeniu publiczno-prawnym, jak

i prywatno-prawnym (A.Plucińska-Filipowicz, Prawo budowlane w Orzecznictwie Sądów Administracyjnych (w:) Nieruchomości 2012, nr 8).

W konsekwencji istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jako swoistego potwierdzenia legalności obiektu budowlanego nie pozwala na prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 P.b. Nie można bowiem prowadzić postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu, którego legalność potwierdza inny akt administracyjny. Jest to sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności (art. 6 i art. 7 k.p.a.) oraz podważa zaufanie do organów państwa (por. wyroki NSA z: 5 lutego 2010 r., II OSK 294/09,

20 maja 2011 r., II OSK 887/10, 1 sierpnia 2012 r., II OSK 2012/11, 27 września 2012 r.,

II OSK 1009/11, wyrok WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2013 r., II SA/Gl 1430/12, wyrok WSA w Krakowie z 25 maja 2016 r., II SA/Kr 358/16, wyrok WSA w Warszawie

z 9 sierpnia 2018 r., VII SA/Wa 2688/17, wszystkie wyroki publ. cbosa).

Z powyższego jasno wynika, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu pozbawia organy możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 51 P.b. nawet wówczas, gdy w ich ocenie obiekt jest w złym stanie technicznym. Możliwość prowadzenia takiego postępowania naprawczego istnieje wyłącznie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Sąd w pełni podzielił więc zarzut zawarty w punkcie 6 skargi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 52 P.b., co skutkowało uchyleniem w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zdaniem Sądu, przedwczesne na tym etapie postępowania byłoby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., bowiem wprawdzie skarżąca dołączyła do skargi decyzję o pozwoleniu na użytkowanie z 27 marca 2012 r., jednak jest ona mało czytelna, wymaga dokładnego zbadania, a w tej postaci nie stanowi wystarczającego dowodu do umorzenia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 51 P.b.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przeprowadzi dowody

z dokumentów: ww. wymienionych decyzji o pozwoleniu na budowę i pozwoleniu na użytkowanie kontrolowanego obiektu budowlanego oraz zbada w pierwszej kolejności, czy te decyzje pozostają w dalszym ciągu w obrocie prawnym. Jeśli tak, to w sprawie należy dalej ustalić, jaki zakres przedmiotowy obejmuje pozwolenie na użytkowanie, bowiem jedynie do części obiektu pozostającego poza pozwoleniem na użytkowanie dopuszczalne byłoby prowadzenie postępowania przewidzianego w art. 51 P.b.

W innym przypadku, jeśli obie decyzje są w obiegu prawnym, a stwierdzone wady stanu technicznego pozostają w zakresie pozwolenia na użytkowanie, postępowanie naprawcze w trybie art. 51 P.b. nie może być prowadzone. Jeszcze raz należy podkreślić, że możliwość prowadzenia postępowania naprawczego istnieje tylko po wyeliminowaniu z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (takie działania z urzędu może podjąć również organ I instancji).

Jeżeli zaś PINB ustali zakres nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego powstałych w toku użytkowania obiektu, który dodatkowo spełnia przesłanki z art. 66 ust. 1 P.b., to wyda orzeczenie zawierające nakaz określony w tym przepisie, nie uchybiając obowiązkowi z art. 10 § 1 k.p.a. (zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań). W toku postępowania wyjaśniającego PINB ustali również dokładnie, czy skarżąca wykonała w całości obowiązek nałożony w punkcie 7 zaskarżonej decyzji i skonfrontuje jej stanowisko w tym zakresie, że uczyniła to w dniu 25 kwietnia 2017 r. (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji przez PINB).

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów Sąd uznał, że brak w sprawie przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji

z powodów wskazanych w punktach 1 i 8 skargi. Organ odwoławczy, wydając decyzję reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeka ponownie w całości na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, co jest przejawem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. WINB w zaskarżonej decyzji ujednolicił termin wykonania wszystkich nałożonych na skarżącą obowiązków, wyznaczając datę 3 września 2018 r. W ocenie Sądu nie stanowi to naruszenie przepisu art. 15 k.p.a. w stopniu rażącym w odniesieniu do obowiązków z punktów 7-10 decyzji, co do których organ I instancji nałożył rygor natychmiastowej wykonalności. Organ odwoławczy w ramach swoich obowiązków orzeczniczych miał prawo skorygować zaskarżoną odwołaniem decyzję w sytuacji braku wskazania konkretnego terminu wykonania części obowiązków, co nie oznacza, że jednocześnie naruszył zasadę dwuinstancyjności w zakresie orzeczenia o terminie w części, co do której PINB orzekł

o rygorze natychmiastowej wykonalności.

Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, że nie byłaby władna wykonać obowiązku nałożonego na nią w punkcie 1 decyzji ("odciążenie ugiętych stropów

w lokalach wykazujących największe spękanie ścian poprzez ich wzmocnienie taśmami z włókien węglowych") z uwagi na brak dysponowania przez Wspólnotę tytułem prawnym do tej części obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu, pęknięcia sufitów

w lokalach są konsekwencją nieprawidłowości w stropach, które są częścią wspólną nieruchomości. Nie istnieją więc w tym zakresie przesłanki stwierdzenia nieważności

z art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 5 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a) i c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 14 ust. 1 pkt 1 litera c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).