Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 624/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skarg A.D. S. D. oraz A. K. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargi


UZASADNIENIE

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [..] stycznia 2020 r. nr [..] po rozpoznaniu odwołania A.K., A.D. i S.D. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [..] z dnia [..] października 2019 r., nr [..] nakładającej na inwestora T. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [..] obręb [..], w granicy z działką nr ew. [..]przy ul. [..] w [..] uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy ww. decyzję. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [..]z dnia[..] maja 1997 r. nr [..]zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T. K. i Sz.K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 115 m2 na terenie działki nr [..] przy ul [..].

Po piśmie interwencyjnym Z. K.z dnia 3 czerwca 2002 r, wskazującym na nieprawidłowości przy budowie ww. budynku, po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2002 r. przez upoważnionych pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [..] (dalej jako "PINB’, "PINB [..] "organ I instancji") ze względu na zaistnienie szeregu odstępstw od zatwierdzonego w 1997 r. projektu budowlanego (zmniejszenie wymiarów budynku, zrealizowana grubość ściany szczytowej [...] zamiast [...], zmiana otworów okiennych i drzwiowych w budynku, nie wykonanie projektowanej ściany bocznej przy istniejącym budynku Z. K. i oparcie belek Teriva na istniejącej ścianie budynku Z. K.), PINB postanowieniem z dnia [..] października 2002 r. nr [..] wstrzymał roboty budowlane, a następnie decyzją z dnia [..]grudnia 2002 r. nałożył na T.K.– inwestora przedmiotowych robót – obowiązek wykonania i dostarczenia projektu – inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z projektem dokończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ekspertyzy dotychczas wykonanych elementów budynku.

Następnie, po przedstawieniu przez T. K. (obecnie M.), ekspertyzy techniczno-konstrukcyjnej budynku (sporządzonego przez inż.. Edwarda Rybarczyka) oraz inwentaryzacji i projektu budowlanego dokończenia budowy (odpowiednika projektu zamiennego), sporządzonego przez architekt Elżbietę Dębek, PINB [..]decyzją z [..] dnia czerwca 2003 r. nr [..] zezwolił na wznowienie robót budowlanych w oparciu o ww. projekt.

Pismem z dnia 1 grudnia 2011 A. K., właściciel sąsiadującej z omawianą inwestycją nieruchomości – dz. nr [..], w piśmie interwencyjnym wskazał, że trwają prace budowlane w sposób istotny odstępujące od projektu budowlanego z 2003 – nie wykonano projektowanej ściany bocznej przylegającej do jego budynku, ponadto podłączono się do kanałów kominowych znajdujących się w należącym do niego budynku.

Po oględzinach omawianej nieruchomości w dniach [..] marca 2012 r. oraz [..]maja 2012 r. PINB postanowieniem z dnia [..]maja 2012 nr [..], powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako "p.b."), wstrzymał ponownie prowadzenie robót budowlanych przy budowie omawianego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji z dnia 4 czerwca 2003 r.

PINB [..] decyzją z dnia [..]lipca 2012 r. nr [..], a podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nałożył na T. M. (dalej jako "inwestor") obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części omawianego budynku, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Organ I instancji wskazał, że inwestor podniósł ściankę kolankową do wysokości 1,2 m, przez co zmianie uległa wysokość i kubatura budynku, oraz zmienił usytuowanie wjazdu do garażu, przez co zmianie uległ projekt zagospodarowania działki. Po rozpoznaniu odwołania A. K., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...] ", "organ odwoławczy") decyzją z dnia z dnia [..] października 2012 r. nr [..] utrzymał w mocy w ww. decyzję PINB. Organ powtórzył argumentację PINB, dodatkowo wskazując, że stwierdzono niezgodność wymiarów zewnętrznych obiektu (w projekcie odległość ganku od granicy działki wynosi 2,27 m, w naturze jest to 1,75 m) oraz wysokości piwnicy (w projekcie wynosi 2.10 m, w naturze wysokość od wierzchu ławy – 1,90 m).

Po rozpoznaniu skargi A. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r. sygn.. akt VII SA/Wa 100/13 uchylił obydwie ww. decyzje. Sąd podkreślił, że cyt. "organy całkowicie pominęły niezwykle istotne w rozpatrywanej sprawie kwestie - pomimo, że były one sygnalizowane konsekwentnie w toku całego postępowania przez skarżącego – a dotyczące odstąpienia przez T. M. od budowy własnej ściany w spornym budynku od strony budynku skarżącego, przez co oba obiekty usytuowane w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę. Niezależnie inwestor zrezygnował z budowy własnego komina, wkuwając się do komina w budynku skarżącego, w celu podłączenia przewodów kominowych (...)." Sąd podkreślił, że zarówno projekt z 1997 r. jak i projekt z 2003 r. przewidywały wykonanie osobnej ściany w budynku T. M., w granicy z działką skarżącego, jak i własnych kominów. Opis techniczny do decyzji z dnia [...] maja 1997r. przewidywał komin spalin o przekroju 20 cm z prefabrykatów ceramicznych.

Po długotrwałym postępowaniu wyjaśniającym PINB [..] decyzją z dnia [..]lipca 2014 r. nr [..] ponownie nałożył na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Po rozpoznaniu odwołań A. K. oraz A. D.-C. [...] decyzją z dnia [..] września 2014 r. nr [..] utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Organy nadzoru budowlanego wskazały, że inwestor realizując budowę budynku mieszkalnego w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją PINB z 2003 r. Zmieniono usytuowanie wjazdu do garażu, który został zrealizowany w innym miejscu niż przewidywał zatwierdzony projekt. W stosunku do kwestii podniesienia ścianki kolankowej podkreślono, że inwestor wykonał ściankę kolankową o wysokości ok. [...] od strony ogrodowej i ok. [...] od strony frontowej budynku. Wskazano, że projekt autorstwa Elżbiety Dębek nie przewidywał jej wykonania, a jedynie uwzględniał wykonanie warstwy izolacyjnej o gr. 20 cm. Zabudowana część wejścia od strony ulicy (ganek) jest oddalona od granicy działki nr ew. [..] o ok. [...] (w w/w projekcie odległość ta wynosi ok. [...]) i nie posiada otworów okiennych ani drzwiowych. Stwierdzono, za oświadczeniem inwestora, że w pomieszczeniu piwnicy pierwotnie istniejąca ława pod wspólną ścianę szczytową (wewnętrzną) obu części budynku (na działkach nr ew. [..] i [..]) została powiększona poprzez dolanie bloku betonowego monolitycznego o szer. 40 cm i wys. [...] Uwidoczniona jest jedynie ok. [...] część bloku wystająca ponad posadzkę piwnicy. Przyznano, że T.M. odstąpiła od budowy własnej ściany w spornym budynku od strony budynku A. K., przez co oba obiekty usytuowane w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę. Inwestor zrezygnował również z budowy własnego komina, wkuwając się do komina w budynku A.K. się w celu podłączenia przewodów kominowych. Jednakże zdaniem organów obu instancji brak własnej ściany i podłączenie do pionu kominowego rozbudowanej części obiektu nie zostało oceniane jako działanie niezgodne z prawem i normami techniczno - budowlanymi. Ściana graniczna stanowi ścianę wspólną, co dotyczy również znajdujących się w niej pionów kominowych, wyprowadzonych w stronę działki nr ew. [..].

Po rozpoznaniu skargi A. K.WSA w [..]wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. VII SA/wa 2796/14 uchylił powyższe decyzje. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie dokonały prawidłowej oceny dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przywołując treść art., art. 36 ust. Ust. 1 i ust. 5 p.b., Sąd stwierdził, że za istotne odstępstwo uznać należało, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, rezygnację z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku, co niewątpliwie zmienia kubaturę budynku a jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. II OSK 2537/16 oddalił skargę kasacyjną T.M. od powyższego wyroku WSA w [..]. NSA podkreślił, że trafnie wskazano w skarżonym wyroku WSA, iż dokonując kwalifikacji określonych odstępstw, uwzględnić trzeba zasadę poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b.), a tym samym za istotne odstępstwo uznać należy, rezygnację z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku, co niewątpliwie zmienia kubaturę budynku, a jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku.

Decyzją PINB [..] z dnia [..]lutego 2018 r. [..], powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3, nałożono na T.M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego omawianego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz konieczność wykonania własnej ściany zewnętrznej spełniającej wymogi ściany oddzielenia ppoż. od strony budynku sąsiedniego (od piwnicy ponad dach) oraz własnych przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych. Po rozpoznaniu odwołania T. M., [...] decyzją z dnia [..] maja 2018 r. nr [..] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia [..]lutego 2018 r.

Po rozpoznaniu skargi T.M. WSA wyrokiem z dnia [..]marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1921/18 uchylił obydwie powyższe decyzje Sąd wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nie umożliwia właściwemu organowi "narzucenia" rozwiązania projektowego; umożliwia natomiast, oprócz nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, nałożenie także obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych/wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Niemniej, jak stanowi ten przepis, może mieć to miejsce tylko "w razie potrzeby", a wobec tego potrzeba nałożenia tego obowiązku musi być wykazana, i powinna wynikać z oceny co do zgodności z przepisami stwierdzonych odstępstw. W konsekwencji, zastosowanie ww. przepisu poprzez także nakazanie wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy już na tym etapie organ stwierdzi tego rodzaju niezgodność (wywołaną odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę), która będzie wymagała wykonania czynności lub robót budowlanych dla usunięcia powstałej w ten sposób nieprawidłowości. Jeśli więc organy nadzoru budowlanego, wobec zakresu istotnych zmian, widziały w tym przypadku taką potrzebę, to winny były przedstawić swoje stanowisko w tej kwestii w uzasadnieniach wydanych decyzji, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Ponownie rozpoznając sprawę, PINB [..] decyzją z dnia [..] października 2019 r. nr [..], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył na inwestora T.M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [..] obręb [..], w granicy z działką nr ew.[..] przy ul. [..] w [..] uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

PINB wskazał, że związany jest wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 roku sygn. akt. VII SA/Wa 2796/14, wyrokiem NSA z dnia 8 czerwca 2017 roku sygn. II OSK 2537/15 oraz wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2019 roku, sygn. akt. VII SA/Wa 1921/18 i przytoczył obszerne fragmenty uzasadnień powyższych wyroków. Podniósł, że w wyroku z dnia 18 czerwca 2015 roku Sąd wskazał wyraźnie, że za istotne odstępstwo należało uznać rezygnację z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku, co niewątpliwie zmienia kubaturę budynku, jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku. Dlatego też inwestor zobowiązany jest przedłożyć projekt zamienny budynku mieszkalnego uwzględniający rezygnację przez niego z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony budynku sąsiedniego (położonego na działce nr ew. 446), własnych przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych oraz zmiany wysokości ścianki kolankowej.

Od powyższej decyzji pismem z dnia[..] grudnia 2019 r. odwołanie złożyli A. K., A. D.-C, i S. D., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Postawili zarzuty naruszenia:

1. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie przedmiotu inwestycji; projekt dotyczył budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a w rzeczywistości wykonana została dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej, poprzez nieustalenie, że doszło do naruszenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także błędne ustalenie, że ściana budynku sąsiedniego jest ścianą wspólną;

2. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji trwale niewykonalnej; nie jest możliwe, aby powstał projekt zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [..], albowiem taki budynek, a zatem przedmiot przyszłego projektu, nie istnieje;

3. art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez nieorzeczenie obowiązku wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego, podczas gdy przepis umożliwia takie orzeczenie, a dodatkowo istnieją uzasadnione potrzeby do zawarcia takiego nakazu;

4. § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i nieorzeczenie obowiązku wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego pomimo istnienia wymogu;

5 art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez zignorowanie stanu naruszenia własności sąsiedniej nieruchomości, co spowodowało zlekceważenie uzasadnionych interesów współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [..];

6. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez usankcjonowanie naruszenia własności nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [..]w postaci oparcia konstrukcji oraz wykorzystania przewodów kominowych znajdujących się w ścianie granicznej.

Skarżący, bardzo obszernie przytaczając fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w [..] z dnia[..] marca 2019 r., wskazali, że organ I instancji nie zbadał w żaden sposób kwestii zgodności z prawem stanu braku własnej ściany konstrukcyjnej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [..] od strony działki nr ewid. [..], pozostawiając ją (jak można się domyślać) ocenie projektanta sporządzającego dokumentację. Jest to działanie ze wszech miar błędne i naruszające słuszny interes współwłaścicieli sąsiedniej posesji. Istnieje bowiem możliwość, że przedstawiony projekt zamienny nie będzie zawierał odniesienia co do konieczności wykonania ściany, a projektant z technicznego punktu widzenia nie będzie dostrzegał konieczności konstrukcyjnego odseparowania obu budynków. Przy obowiązku złożenia przez projektanta oświadczenia o zgodności projektu z przepisami będzie to wymuszać na organie konieczność zatwierdzenia go w takim kształcie bez pochylenia się nad kwestiami związanymi z oddzielnością budynków, co ma zasadnicze znaczenie przy dokonywaniu oceny niniejszej sprawy. Nie ma wątpliwości, że granica między działkami biegnie po zewnętrznej stronie (krawędzi) ściany budynku istniejącego w trakcie podziału działki [...] w całości naniesionego na powstałej działce [...]. Na powstałej z podziału działce [...] nie było wybudowanego budynku.

Skarżący podnieśli, że umknęła organom istotna dla sprawy okoliczność, że budynek projektowany na działce nr ewid. [..] w założeniu miał charakter jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej (decyzja Kierownika Urzędu Gminy [.] nr UA-[..] z dnia 2 sierpnia 1988 r.). Wiązało się to z koniecznością dobudowania własnej ściany konstrukcyjnej do istniejącej ściany budynku sąsiedniego, Kolejne projekty dotyczące przedmiotowego budynku zatwierdzane przez organy administracyjne przewidywały budowę własnej ściany granicznej.

Zdaniem skarżących utrata stanu odrębności budynków spowodowana niewykonaniem przez inwestora zabudowy na działce nr ewid. [..] własnej ściany konstrukcyjnej doprowadziła do całkowitej zmiany przedmiotu inwestycji. Nie mamy obecnie już do czynienia z dwoma budynkami mieszkalnymi na sąsiednich działkach przylegającymi do siebie, ale z jednym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym na działkach nr ewid. [..] i [..] o więcej niż dwóch lokalach mieszkalnych. Tym samym w ocenie skarżących obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją jest trwale niewykonalny. Organ zobowiązał do wykonania projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ewid. [..]. Tymczasem z prawnego punktu widzenia na działce tej nie powstał żaden budynek mieszkalny jednorodzinny. Rezygnacja z wykonania ściany granicznej spowodowała, że do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dobudowano dodatkowy samodzielny lokal mieszkalny.

Zdaniem skarżących organ winien zobowiązać inwestora robót budowlanych na działce nr ewid.[..] do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej z jednoczesnym zobowiązaniem go do wykonania własnej ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Wynika to z tego, że:

- ściana graniczna istniejącego budynku na działce nr ewid.[..] nie jest ścianą wspólną mimo, że takie niefortunne sformułowanie pojawia się w zaskarżonej decyzji oraz aktach sprawy. Jest to ściana należąca wyłącznie do budynku, którego odwołujący są współwłaścicielami;

- prawnie ułomne jest funkcjonowanie dwóch działek stanowiących odrębne nieruchomości bez podziału budynku;

- zaakceptowanie części budynku na działce nr ewid. [..]bez własnej ściany oznaczałoby w istocie niedopuszczalną ingerencję w korzystanie z konstytucyjnie chronionego prawa własności nieruchomości sąsiedniej;

- jeżeli wziąć pod uwagę przedmiot inwestycji realizowanej na działce nr ewid. [...], to w przypadku umożliwienia jej funkcjonowania bez własnej ściany mielibyśmy do czynienia z zupełnie inną inwestycją (nie budynek mieszkalny jednorodzinny ale dobudowany lokal w budynku).

Skarżący podkreślili, że zgodnie z § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki nowinie mieć od strony działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności określonej w § 323 ust. 4 i 5 rozporządzenia. Jest to przepis, który wręcz wymusza na inwestorze, który ma zamiar wybudować budynek w granicy działanie zapewniające bezpieczeństwo pożarowe. Inwestor w niniejszej sprawie takiego obowiązku nie dochował. Brzmienie cytowanego przepisu wprowadza uzasadnioną potrzebę wydania nakazu (obok obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego) wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego o odpowiedniej klasie odporności ogniowej. Zobowiązanie do wykonania takiej ściany powinno zostać wydane już obecnie, na etapie decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania projektu budowlanego zamiennego.

[...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..]stycznia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Organ w uzasadnieniu decyzji obszernie przytoczył fragmenty uzasadnień rozstrzygnięć sądowych zapadłych w sprawie, wskazując że w wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w omawianej sprawie jednoznacznie przesadzono, że przedmiotowa budowa prowadzona jest z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego, a za takie odstępstwo uznać należy także rezygnację z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku na sąsiedniej działce. [...] , odnosząc się do zarzutów zawartych przez skarżących w odwołaniu, wskazał, że przedłożenie przez inwestora projektu budowlanego zamiennego ma umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian. Jeśli wykonane (i przewidziane do wykonania) roboty budowlane będą odpowiadać przepisom szczególnym, w tym techniczno - budowlanym, to możliwe będzie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i w dalszym etapie udzielenie pozwolenia na użytkowanie wykonywanej budowy.

Jeżeli po upływie terminu organ I instancji stwierdzi wykonanie nałożonego obowiązku to, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 51 ust. 4), wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany (po wcześniejszej analizie dokumentacji projektowej w świetle art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego). Niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku (przez co rozumie się również przedłożenie projektu

budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania pozostające w sprzeczności z przepisami szczególnymi) skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

[...] wskazał, że wobec powyższych okoliczności, argumenty skarżących nie mogą skutkować uchyleniem inkryminowanej decyzji organu powiatowego. Zobowiązanie do przedłożenia projektu zamiennego, uwzględniającego wszystkie zmiany wynikające z dotychczasowych robót pozwoli na zbadanie całości zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Argumenty zwarte w odwołaniu dotyczą w zasadniczej części rozwiązań projektowych, a te będą badane stosowanie do treści art. 35 p.b. na dalszym etapie postępowania. Organ nadzoru budowlanego nakładając obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego nie może z góry zakładać, że projektant uwzględni czy też nie uwzględni określonego rozwiązania projektowego. Zdaniem [...] zakres i charakter dokonanych odstępstw nie umożliwia jednoczesnego nałożenia obowiązku - o co wnoszą skarżący - wykonania ściany własnej w budynku na działce nr ew. [...]obręb [...] Na obecnym etapie postępowania organy nie są w stanie wykazać takiej "potrzeby" co wynika z treści art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Zdaniem organu odwoławczego w celu poszanowania osób trzecich, w tym skarżących, zasadne jest, aby sporządzono projekt budowlany zamienny, uwzględniający zakres dokonanych zmian i sposób doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami.

Pismem z dnia [..] marca 2020 skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli A. D.-C. i S. D..

Podnieśli zarzuty naruszenia:

1. art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji trwale niewykonalnej; nie jest możliwe, aby powstał projekt zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. 444, albowiem taki budynek, a zatem przedmiot przyszłego projektu, nie istnieje;

2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie przedmiotu inwestycji; projekt dotyczył budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a w rzeczywistości wykonana została dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce sąsiedniej, poprzez nieustalenie, że doszło do naruszenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także błędne ustalenie, że ściana budynku sąsiedniego jest ścianą wspólną;

3. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) poprzez nieuzasadnione odwoływanie się do zapadłych w niniejszej sprawie orzeczeń sądów administracyjnych oraz ocen prawnych i wytycznych w nich zawartych oraz stawianie ich w opozycji do żądania stron odwołujących, podczas gdy wyroki WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2796/14, NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt Il OSK 2537/15 i WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1921/18, takich ocen i wytycznych nie zawierały;

4. art 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a.poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do zarzutów i argumentacji strony odwołującej zawartych w złożonym środku zaskarżenia, przez co naruszone zostało zaufanie do organów państwa oraz zasada przekonywania;

5. art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez nieorzeczenie obowiązku wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego oraz własnych ciągów kominowych, podczas gdy przepis umożliwia takie orzeczenie, a dodatkowo istnieją uzasadnione potrzeby do zawarcia takiego nakazu;

6. § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie i nie orzeczenie obowiązku wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego pomimo istnienia wymogu w powszechnie obowiązujących przepisach prawa;

7. art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. w zw. z art. 222 § 2 k.c. poprzez zignorowanie stanu naruszenia własności sąsiedniej nieruchomości, co spowodowało zlekceważenie uzasadnionych interesów współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [..];

8. art. 21 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez usankcjonowanie naruszenia własności nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [..] w postaci oparcia konstrukcji oraz wykorzystania przewodów kominowych znajdujących się w ścianie granicznej.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Skarżący, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślili, że stanowisko organu jest całkowicie błędne, a zakres i charakter sprawy wymaga, aby już na etapie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu zamiennego wydany został przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nakaz wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - tj. nakaz wykonania własnej ściany oddzielenia pożarowego wzdłuż granicy z działką skarżących wraz z własnymi przewodami wentylacyjnymi, spalinowymi i dymowymi. Wbrew twierdzeniom organu istnieje bowiem uzasadniona potrzeba takiego, a nie innego określenia zasad współistnienia obydwu budynków, które w sposób jasny będą wskazywały, że mamy do czynienia z dwoma budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w zabudowie bliźniaczej. Nałożenie obowiązku wykonania własnej ściany będzie to umożliwiać. Co więcej, takiej możliwości nie wykluczyły Sądy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie na kolejnych jej etapach.

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 624/20.

Skargę na powyższą decyzję [...] wniósł także A . K.

Postawił zarzuty:

1. istotnego naruszenia art. 7 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej a także Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności, w tym art. 6 i 8 ust. 1 tej Konwencji przez nie uwzględnienie w wydanej decyzji wniosku o zabezpieczenie uzasadnionego mojego prawa współwłasności (w tym ściany i ciągów kominowych budynku, którego jestem współwłaścicielem).;

2. istotnego naruszenia przepisów prawa budowlanego, w szczególności art. 51 ust. 3 p.b. poprzez nie zastosowanie w przedmiotowej sprawie tych przepisów i wycofanie się z obligowania T. M. do wykonania projektu zamiennego z uwzględnieniem obligu wybudowania przez wspomnianą własnej ściany i ciągów kominowych.

3. naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 i art. 157, poprzez nie uwzględnienie argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w tym przede wszystkim błędnie ustalonego stanu, iż ściana budynku położonego przy ul. [..] jest ścianą wspólną dla budynku T. M..

Podniósł, że T. M. dopuściła się istotnego odstępstwa budowlanego w postaci nie wybudowania własnej ściany i własnych ciągów kominowych w budowanym przez siebie samodzielnym budynku jednorodzinnym. Dobudowała się do mojego i pozostałych współwłaścicieli budynku bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Inwestor dobudowując swój budynek do naszego samodzielnego domu jednorodzinnego bez wykonania własnej ściany diametralnie zmieniła jego status. Poprzednia decyzja uchylona wyrokiem sądu administracyjnego sygn. akt VII SA/Wa 1921/18 zakładała wykonanie własnej ściany. Została uchylona z uwagi na niewystarczające uzasadnienie nałożenia takiego obowiązku, ale również błędne sformułowanie obowiązku wykonania własnej ściany jako narzucenie rozwiązania projektowego. Zdaniem skarżącego prawidłowo organ powinien nałożyć obowiązek przedstawienia projektu zamiennego oraz obok tego nałożyć obowiązek wybudowania własnej ściany i własnych przewodów kominowych przez T. M. , lecz tego niestety zabrakło.

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 625/20.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o oddalenie skarg.

Także inwestor w piśmie z dnia 115 września 2020 r. wniosła o oddalenie skarg.

Na rozprawie w dniu[..] października 2020 r. Sąd zarządził, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 624/20 i sprawy o sygn.. akt VII SA/Wa 625/20 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzenia postępowania w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 624/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż organy wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego ani przepisów prawa materialnego.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy uwzględnić okoliczność, że w sprawie zapadły już trzy prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[..] oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Podkreślić należy, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy oraz orzekający aktualnie Sąd są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w przywołanych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Przez ocenę prawną, o której mowa w przywołanym przepisie, powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 153, WK 2016). W orzecznictwie podkreśla się, że rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych m.in. z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także sądu administracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1350/12; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 332/13, oba orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).

Dodać ponadto należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ratio legis tej regulacji polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Moc wiążąca orzeczenia określona w tym przepisie w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, op. cit., Komentarz do art. 170).

Ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany wskazać, czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Natomiast niezastosowanie się przez sąd pierwszej instancji do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wydanym w tej samej sprawie orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa, tj. art. 153 p.p.s.a.

Otóż WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/13 uchylił decyzję [...] z dnia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz decyzję PINB [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], nakładającą na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części omawianego budynku, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Następnie WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. VII SA/Wa 2796/14 uchylił decyzję [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] oraz decyzję PINB [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] ponownie nakładającą na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. II OSK 2537/16 oddalił skargę kasacyjną T. M. od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r.

Otóż w tym miejscu podkreślić należy, że w powyższych wyrokach WSA w Warszawie oraz NSA w sposób wyraźny przesądzono, że za istotne odstępstwo uznać należy rezygnację przez inwestora T. M. z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku, gdyż niewątpliwie zmienia to kubaturę budynku, a jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku. W świetle powyższego wszelka argumentacja zarówno skarżących jak i inwestorów w tym zakresie, w szczególności dotycząca kwestii "wspólności" ściany dzielącej obecnie obydwa budynku, czy też wspólnych częściowo fundamentów obydwu budynków, jest irrelewanta dla treści zaskarżonych rozstrzygnięć. Po wydaniu powyższych wyroków zarówno organy, jak i sądy były związane ww. oceną prawną, iż za istotne odstępstwo uznać należy rezygnację przez inwestora z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku.

Po wydaniu powyższych wyroków PINB [..] decyzją z dnia [..]lutego 2018 r. nr [.], ]nałożył na T. M.obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego omawianego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz konieczność wykonania własnej ściany zewnętrznej spełniającej wymogi ściany oddzielenia ppoż. od strony budynku sąsiedniego (od piwnicy ponad dach) oraz własnych przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych. Po rozpoznaniu odwołania T. M. , [...] decyzją z dnia[..] maja 2018 r. nr [..] utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia[..]lutego 2018 r. WSA w [..]

Po rozpoznaniu skargi T. M. WSA wyrokiem z dnia [..] marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1921/18 uchylił obydwie powyższe decyzje , wskazując, że zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez nałożenie także obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych/wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, może mieć miejsce tylko wówczas, gdy już na tym etapie organ stwierdzi tego rodzaju niezgodność (wywołaną odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę), która będzie wymagała wykonania czynności lub robót budowlanych dla usunięcia powstałej w ten sposób nieprawidłowości. Jeśli więc organy nadzoru budowlanego, wobec zakresu istotnych zmian, widziały w tym przypadku taką potrzebę, to winny były przedstawić swoje stanowisko w tej kwestii w uzasadnieniach wydanych decyzji, co zdaniem Sądu nie nastąpiło.

Wykonując ww. orzeczenia sądowe, zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją dnia [..]stycznia 2020 r. nr [..] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [..] z dnia [..]października 2019 r., nr [..] nakładającą na inwestora T. M. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr ew. [..]obręb [..], w granicy z działką nr ew. [...]przy ul. [..] w [..]uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, w terminie 90 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W ocenie Sądu, jak już wyżej wskazano, powyższe decyzje odpowiadają prawu, a ponadto uwzględniają ocenę prawną i wskazań wyrażone wcześniej w orzeczeniach sądów administracyjnych.

Przede wszystkim należy podkreślić należy, że organy że materialnoprawną podstawę kwestionowanego skargą stanowiły przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Jak słusznie organ odwoławczy wskazał, o istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, a contrario do treści art. 36a ust. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, można mówić w sytuacji, gdy dotyczy ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, jak i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji.

W toku czynności kontrolnych przeprowadzonych kilkakrotnie przez organ I instancji ustalono, że podczas realizacji przedmiotowej inwestycji zmieniono usytuowanie wjazdu do garażu, który został zrealizowany w innym miejscu niż przewidywał projekt. Inwestor wykonał ściankę kolankową o wysokości ok. [...] od strony ogrodowej i ok. [...] od strony frontowej budynku, a projekt nie przewidywał jej wykonania. Ustalono również, że inwestor zrezygnowała z wykonania własnych przewodów wentylacyjnych, spalinowych i kominowych, wkuwając się do komina w budynku należącym do skarżą w celu podłączenia przewodów kominowych

Prawidłowo organ odwoławczy podniósł, że w wyniku ww. odstąpień zmianie uległa wysokość i kubatura budynku oraz zagospodarowanie działki, co w świetle art. 36a ust. 5 p.b. należy uznać za zmiany istotne. Podkreślić należy, że powyższe istotne odstąpienia od projektu zostały także wskazane w dotychczas wydanych rozstrzygnięciach sądów.

Jednocześnie prawidłowo stwierdzono, co, jak wyżej wskazał Sąd zostało przesądzone w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 100/13 i z dnia z dnia 18 czerwca 2015 r. VII SA/Wa 2796/14 oraz wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt Il OSK 2537/15, że rezygnacja przez inwestora T. M. z budowy własnej ściany zewnętrznej od strony istniejącego budynku skarżących stanowi istotne odstępstwo, gdyż niewątpliwie zmienia to kubaturę budynku, a jednocześnie oddziaływuje na sposób wykonywania uprawnień właścicielskich właścicieli sąsiedniego budynku.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w obydwu skargach wskazać należy, że pomimo swojej wielości i obszerności z zarzutów tych wynika wniosek, że w ocenie skarżących w świetle brzmienia wyroku WSA z dnia 29 marca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1921/18 organy nadzoru budowlanego winny wydać decyzję zawierającą analogiczne rozstrzygnięcie jak w decyzji PINB dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] , tj. nałożono na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego omawianego budynku uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz konieczność wykonania własnej ściany zewnętrznej spełniającej wymogi ściany oddzielenia ppoż. od strony budynku sąsiedniego (od piwnicy ponad dach) oraz własnych przewodów wentylacyjnych, spalinowych i dymowych, lecz tym razem prawidłowo decyzję uzasadniając, poprzez wskazanie, na treść § 272 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który wymusza na inwestorze, który ma zamiar wybudować budynek w granicy działanie zapewniające bezpieczeństwo pożarowe.

W ocenie Sądu powyższa argumentacja jest błędna, a zarzuty na niej oparte są bezzasadne. Przede wszystkim podkreślić należy, że powyższy wyrok nie nakładał na organy nadzoru budowlanego obowiązku wydania decyzji nakazującej inwestorowi wykonania ściany własnej ściany zewnętrznej spełniającej wymogi ściany oddzielenia ppoż, a jedynie wskazywał, że jeśli organy widzą potrzebę wydania takiego rozstrzygnięcia, to winne są przedstawić swoje stanowisko w tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Organ odwoławczy w zaskarżonej wyraźnie podkreślił, że na obecnym etapie postępowania nie są w stanie wykazać takiej "potrzeby". Zdaniem Sądu kwestia wykonania przez inwestora ściany własnej ściany zewnętrznej spełniającej wymogi ściany oddzielenia przeciwpożarowego zhodnej z przepisami ......

Podnieść należy, że zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Decyzja zatwierdzająca zamienny projekt budowlany wydana w trybie art. 51 ust. 4 p.b. zastępuje pozwolenie na budowę w zakresie dokonanych odstępstw, a odesłanie do przepisów dotyczących projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt 3 zd. ostatnie tej ustawy), które stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian, oznacza, że projekt przed zatwierdzeniem powinien być sprawdzony przez organ nadzoru budowlanego, w szczególności, zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 p.b.. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu nadzoru budowlanego, tak jak projekt "pierwotny". Wydana na podstawie tego przepisu decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona – decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zastępuje bowiem w istocie pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę (tak też Andrzej Gliniecki w: "Prawo budowlane. Komentarz." pod redakcją Andrzeja Glinieckiego, wyd. 2, LexisNexis Warszawa 2014, str. 692 ). Co za tym idzie, również projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego. Projekt ten winien zatem uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 p.b. (vide: wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt II OSK 2686/16, LEX nr 2591853).

Odpowiednie zastosowanie art. 35 ust. 1 p.b. w stosunku do projektu zamiennego oznacza, że przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno–budowlanymi tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu także sprawdzenie, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 p.b.

Podkreślić należy, że doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego. Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którym zgodny być musi obiekt budowlany, zalicza się, jak już wyżej wskazano, rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym zawarte w nim przepisy przeciwpożarowe.

Ponadto słusznie organ odwoławczy podniósł, że jeżeli po upływie terminu wskazanego w decyzji I instancji organ I instancji stwierdzi wykonanie nałożonego obowiązku to, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 51 ust. 4), wydaje decyzję zatwierdzającą projekt budowlany (po wcześniejszej analizie dokumentacji projektowej w świetle art. 35 ust. 1 p.b.). Jednakże niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku (przez co rozumie się również przedłożenie projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania pozostające w sprzeczności z przepisami szczególnymi) skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 p.b., nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Podkreślenia także wymaga, że obowiązkiem projektanta jest uwzględnienie w sporządzonym projekcie zamiennym zmian wynikających z wykonanych robót budowlanych, a także obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Słusznie organ wskazał, że nie można z góry zakładać, że projektant uwzględni czy też nie uwzględni określonego rozwiązania projektowego. Skoro w omawianej sprawie stwierdzono, że miało miejsce istotne odstąpienie m.in. poprzez niewykonanie ściany własnej w spornym budynku to niewątpliwie projektant będzie musiał odnieść się do tej kwestii w przedłożonej dokumentacji.

Ponadto skarżący A. D.C. i S.D., postawili zarzuty, że w związku z niewykonaniem omawianej ściany obecnie nie mamy do czynienia z dwoma budynkami jednorodzinnymi (na działkach nr [..]), a z budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym. Tym samym obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją jest trwale niewykonalny, gdyż z prawnego punktu widzenia na działce tej nie powstał żaden budynek mieszkalny jednorodzinny. Rezygnacja z wykonania ściany granicznej spowodowała, że do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [..], której skarżący są współwłaścicielami dobudowano dodatkowy samodzielny lokal mieszkalny. Ponadto zdaniem skarżących naruszono art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie przedmiotu inwestycji

W ocenie Sądu powyższe zarzuty są bezzasadne, gdyż de facto mogłyby być stawiane wobec decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 4 p.b., która ewentualnie ustali, czy doprowadzono omawiany obiekt obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, w tym zgodności z przepisami w tym techniczno–budowlanymi tj. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślić należy, że PINB w decyzji I instancji wskazał, że ustalono, że do 1990 roku działki nr ew. [...] stanowiły współwłasność i jedną działkę ewidencyjną o nr [...]. Na tejże działce, na podstawie decyzji [...] z dnia [...]marca 1967 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] udzielono Państwu K. i K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typowego (kubatura [...]) i budynek został zrealizowany. Następnie dla tejże działki wydano decyzję [...] z dnia [...] lipca 1986r. dla Państwa K. na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dwurodzinny budowę budynku garażowo - gospodarczego oraz decyzję [...] z dnia [...] marca 1988 roku dla Państwa K. zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego dwupokoleniowego zestawionego bliźniaczo. Inwestycja w oparciu o decyzję [..] nie została zrealizowana w całości, choć z mapy podziału nieruchomości wynika, że na nowo tworzonej działce (obecnie nr ew. [..]) wykonano fundamenty, co potwierdza mapa podziałowa (załącznik do decyzji Nr G.[..] z dnia [..] czerwca 1989 roku i załącznik nr 1 do opinii biegłego sądowego z dnia [...] stycznia 2014 roku) oraz oświadczenie Z. K. z dnia [...] sierpnia 2002 roku. Następnie decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [..] z dnia [...] maja 1997 r. nr [..] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T. K. i S. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy [...] na terenie działki nr [..] przy ul [..]. W niniejszym postępowaniu badane są odstępstwa w realizacji tej inwestycji, tj. budowy budynku na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podkreślić należy, że w myśl art. 3 pkt 2a p.b. przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całego budynku. Na etapie wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. w ocenie Sądu przedwczesne jest wydawanie rozstrzygnięcia wskazującego, że nie mamy do czynienia z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, przed zbadaniem rozwiązań projektowych zawartych w wymaganym projekcie zamiennym.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego wskazać należy, że nie uszła uwadze Sądu lakoniczność uzasadnienia organu II instancji w kwestii części zarzutów zawartych w odwołaniu. Organ wskazał jedynie - w ocenie Sądu słusznie – że .argumenty zawarte w odwołaniu dotyczą w zasadniczej części rozwiązań projektowych, a te będą badane stosownie do treści art. 35 p.b. na dalszym etapie postępowania. Zdaniem Sądu powyższe naruszenia organu odwoławczego nie są naruszeniami przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c) p.p.s.a. i nie stanowią przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, albowiem rozstrzygnięcia w nich zawarte odpowiadają prawu.

Mając na uwadze powyższe skargi należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako że nie miały usprawiedliwionych podstaw.

-----------------------

22