Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 405/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zo, art. 31zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

SENTENCJA

Dnia 24 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. .


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374, ze zm., dalej: ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19), utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. K. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

J.K. złożył 24 kwietnia 2020 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. Wnioskodawca został zwolniony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za marzec i kwiecień 2020 r.

Decyzją z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił J.K. prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 roku, ponieważ do 30 czerwca 2020 r. nie złożył dokumentów rozliczeniowych za

ww. miesiąc. Zgodnie z twierdzeniem organu deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. wpłynęła do ZUS 2 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 1a ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, płatnikowi składek przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony za ten okres jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. Z analizy sprawy wynikać miało, że deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. wpłynęła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 2 lipca 2020 r. W związku z powyższym stronie nie przysługiwało prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 r.

W piśmie, które wpłynęło do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 28 września 2020 r. J.K. zawarł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniósł, że dokumenty rozliczeniowe za maj 2020 r. zostały wysłane w terminie. Przedłożył kopię informacji o wysyłce i potwierdzeniu jej przyjęcia.

W piśmie z 19 października 2020 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że deklaracja rozliczeniowa za maj 2020 r. została wysłana 15 czerwca 2020 r., co miały potwierdzać załączone do pisma informacje o dokonanej wysyłce. Natomiast 2 lipca 2020 r. została wysłana deklaracja korygująca za kwiecień 2020 r., a nie deklaracja za maj 2020 r.

Pismami z 17 listopada 2020 r. i 11 grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał pełnomocnika skarżącego do przedstawienia potwierdzenia nadania przesyłki 15 czerwca 2020 r. w postaci elektronicznego pliku wskazując, co jest dowodem przekazania przesyłki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i gdzie ten plik się znajduje. Pomimo wezwania pełnomocnik potwierdzenia nadania przesyłki w postaci elektronicznego pliku nie przesłał. Do Zakładu wpłynęły dokumenty papierowe potwierdzające nadanie przesyłki 15 czerwca 2020 r., tj. zestaw dokumentów nr [...] i informacja o wysyłce i potwierdzeniu z 14 września 2020 r. Z załączonych do sprawy dokumentów nr [...] wynika, że wysyłka deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. miała miejsce 15 czerwca 2020 r. (identyfikator przesyłki do ZUS: [...]). Pomiędzy zestawem dokumentów nr [...], a informacją o wysyłce i potwierdzeniu z 14 września 2020 r. występują rozbieżności w identyfikatorze przesyłki do ZUS. W zestawie dokumentów nr [...] identyfikator przesyłki do ZUS to: [...], natomiast na informacji o wysyłce i potwierdzeniu z 14 września 2020 r. widnieje identyfikator potwierdzenia: [...]. Ponadto wskazany w informacji o wysyłce i potwierdzeniu z 14 września 2020 r. skrót pliku KEDU jest zgodny z zapisami zaewidencjonowanymi w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, z którego wynika, że wymagane dokumenty za maj 2020 r. wpłynęły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 2 lipca 2020 r., czyli po upływie terminu. Wpływ dokumentów potwierdzony został identyfikatorem [...], który w ciągu liczbowym zawiera datę i godzinę przesłania dokumentów. Wynikająca z powyższego identyfikatora data [...] miała być, w ocenie organu, zgodna z datą zapisu dokumentów w Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tj. datą 2 lipca 2020 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podkreślił, że z uwagi na to, iż skarżący nie był zwolniony z obowiązku składania dokumentów rozliczeniowych, złożenie niezbędnych dokumentów nie później niż do 30 czerwca 2020 r. stanowiło warunek zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Pomimo wezwań Zakładu, skarżący nie przedstawił zapisu dowodu przesyłki w postaci elektronicznej, z której wynikałoby że przesłany plik jest tożsamy z plikiem, jaki Zakład otrzymał. W związku z powyższym uznano, że skarżącemu nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek należnych za maj 2020 r.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zaskarżając w całości decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. podał, że w okresie pandemii złożył wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych należnych za maj 2020 r. w wysokości 50% na podstawie art. 31zo ust. 1 ustawy 2 marca 2020 r. Wskazał, że nie zgadza się treścią zaskarżonej decyzji, ponieważ wymagana deklaracja została wysłana 15 czerwca 2020 r., co potwierdza skan przesyłki deklaracji oraz otrzymany status "przyjęty do ZUS" w systemie Płatnik, który został przedstawiony w formie załącznika do skargi. Z przedstawionego w załączniku zrzutu z ekranu z programu Płatnik wynika, że deklaracja została przyjęta do ZUS 15 czerwca 2020 r., dodatkowo okoliczność powyższą potwierdza przedstawiony dziennik operacji programu Płatnik, który wskazuje na przygotowanie i przesłanie deklaracji w terminie.

Skarżący wyjaśnił, że dokumentacja rozliczeniowa została przygotowana i wysłana elektronicznie przez program Płatnik przez Biuro Rachunkowe reprezentowane przez E.Ł., której udzielił pełnomocnictwa. Pomimo podjętych przez pełnomocnika prób wyjaśnienia i uzyskania dostępu do akt sprawy, ZUS nie udzielił wystarczających informacji dotyczących technicznych możliwości i uwarunkowań rozpoznania przez system ZUS deklaracji w dniu 2 lipca 2020 r. Organ dodatkowo ograniczył wgląd do akt sprawy uniemożliwiając wykonanie zdjęć oraz kopii informacji znajdujących się w jego posiadaniu, a także uniemożliwił kontakt z pracownikiem obsługującym sieć IT ZUS, który mógłby udzielić informacji w zakresie opóźnienia. Podał również, że zmieniając sprzęt oraz system operacyjny przenosi się tylko bazę płatników bez zawartości folderów z plikami sign. Pierwotnie na komputerze był system operacyjny Windows 8, aktualnie jest Windows 10. Komputer, z którego zrealizowana została przesyłka elektroniczna korzysta z więcej niż jednej bazy danych, co może mieć wpływ na brak zawartości wskazanego przez organ katalogu. Systemy ZUS często się same aktualizują, a płatnicy nie mają obowiązku archiwizowania innych danych oprócz bazy danych płatnika. Organ nie odniósł się do faktu, że w następstwie prawdopodobnie kolejnej aktualizacji lub błędu programu ZUS – Płatnik, deklaracja wysłana 15 czerwca 2020 r. wpłynęła do ZUS - 2 lipca 2020 r.

Mając na uwadze nadzwyczajne okoliczności związane z pandemią, ograniczeniami w przemieszczaniu się oraz przeciążenia serwerów informatycznych urzędów państwowych i prywatnych przedsiębiorstw ustawa przewidziała wspomniane trudności oraz uzależniła zwolnienie uregulowane w art.31zq ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. wyłącznie od przesłania deklaracji rozliczeniowej, a nie jej wpływu i przetworzenia.

W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, przesłanie deklaracji w terminie, tj. 15 czerwca 2020 r. i otrzymanie statusu "przesyłka przyjęta przez ZUS" należało uznać za dochowanie terminu, o którym mowa w art. 31zq ust. 1 ustawy.

W odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, ZUS wniósł o jej oddalenie, wskazując dodatkowo, że załączony do skargi skan przesyłki oraz zrzut z ekranu są niewiarygodne i nie stanowią nowego dowodu w sprawie, a organ odniósł się już szczegółowo do przedstawionych dokumentów i twierdzeń skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. ZUS podkreślił, że z załączonych do wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawcy z 19 października 2020 r. dokumentów wynikają rozbieżności w identyfikatorze przesyłki do ZUS [...] oraz potwierdzeniu z 14 września 2020 r. [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325., dalej p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ponadto orzekanie - na podstawie art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty, bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając zatem zarzuty skargi oraz badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów, Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Dodać należy, że przedmiotem skargi, a tym samym przedmiotem kontroli sądu, była decyzja, którą organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] r. odmawiającą skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020 r.

Organ odwołując się do brzmienia art. 31zo oraz art. 31zq ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, stwierdził, że skarżący w ustawowym terminie, tj. do 30 czerwca 2020 r., nie dostarczył deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r. i w związku z tym, nie przysługuje mu prawo do zwolnienia. Organ konsekwentnie negował stanowisko skarżącego, że niezbędna dokumentacja została przesłał do ZUS w dniu 15 czerwca 2020 r. drogą elektroniczną, twierdząc, że otrzymał ją dopiero 2 lipca 2020 r., a więc po upływie ustawowo wyznaczonego terminu.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 31zo ust. 1a ustawy o przeciwdziałaniu COVID-19, na wniosek płatnika składek, zwalnia się z obowiązku opłacenia nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., w wysokości 50% łącznej kwoty należności z tytułu składek wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za dany miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 10 do 49 ubezpieczonych.

Jednocześnie, w myśl art. 31zq ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu COVD-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Podkreślić należy dodatkowo, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją - z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.).

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy w stanie faktycznym sprawy skarżący dopełnił obowiązku terminowego przesłania dokumentów, o jakich mowa ww. przepisach, aby skorzystać z uprawnienia do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r.

Po analizie szeroko opisanego wcześniej stanu faktycznego niniejszej sprawy i zgormadzonego w niej materiału dowodowego, a także ww. przepisów prawa, Sąd doszedł do przekonania, że nieuprawniona jest ocena organu, jakoby skarżący powyższemu obowiązkowi uchybił.

Wskazać należy, że warunkiem uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za sporny okres, tj. maj 2020 r. było, w świetle art. 31zq ust. 3 przesłanie do organu niezbędnych do tego dokumentów do 30 czerwca 2020 r. Z akt postępowania wynika, że skarżący taką przesyłkę, drogą elektroniczną, wysłał 15 czerwca 2020 r. Wniosek ten należy wywodzić ze zrzutów ekranu, na których widnieje informacja o wysyłce dokonanej w tej dacie z adnotacjami systemu: "Zestaw został przekazany do ZUS poprzez wysyłkę automatyczną dnia 15-06-2020 r."; "Zestaw został potwierdzony dnia 15-06-2020 r." oraz "Status przetworzenia zestawu w ZUS: Przetworzony". Ponadto dowodem terminowego doręczenia jest informacja o wysyłce i potwierdzeniu, w której również 15 czerwca 2020 r. jest datą nadania przesyłki ze statusem "Przesyłka przyjęta przez ZUS".

W ocenie ZUS skarżący nie dochował jednak ustawowego terminu, ponieważ według informacji zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznych ZUS przesyłka od skarżącego wpłynęła do organu 2 lipca 2020 r.

W świetle powyższego zauważyć trzeba, że faktycznym powodem odmowy udzielenia skarżącemu wnioskowanego zwolnienia za maj 2020 r. było powołanie się na wpływ przesyłki do ZUS po upływie ustawowego terminu, tak bowiem wprost wskazano w zaskarżonej decyzji. Tymczasem nie może umykać uwadze, że ustawodawca, zgodnie z powoływanym wcześniej art. 31zq ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19 związał uprawnienie do zwolnienia nie z wpływem stosownych dokumentów do organu, lecz z ich terminowym nadaniem przez zainteresowanego. Organ błędnie zatem zastosował powyższy przepis, interpretując go niezgodnie z jego treścią. Podkreślenia wymaga, że zdaniem organu między informacjami identyfikującymi wysyłkę i otrzymanie dokumentu nie powinno być rozbieżności, a takowe miały w sprawie występować, jednak de facto wątpliwości te rozstrzygnięto jednostronnie na niekorzyść strony, bez ich należytego wyjaśnienia. Ponadto całkowicie zignorowano i nie odniesiono się w ogóle do twierdzeń skarżącego, że 2 lipca 2020 r. przesłał on korektę deklaracji za kwiecień 2020 r., a nie deklarację za maj 2020 r.

Jakkolwiek organ zwracał się do skarżącego i jego pełnomocnika o dostarczenie dowodów terminowego nadania przesyłki elektronicznej, w postaci plików z programu Płatnik, to jednak trudno oczekiwać, aby skarżący mógł je w praktyce spełnić. Spełnienie bowiem oczekiwań organu wymagało w praktyce wiedzy informatycznej, która mogła przekraczać posiadaną przez przeciętnego użytkownika komputera. Z tej przyczyny nie może dziwić, że skarżący i jego pełnomocnik przedłożyli organowi tylko takie dowody, które byli w stanie dostarczyć według posiadanej wiedzy i doświadczenia – w tym technologicznego. Dodać należy, że organ miał świadomość, iż spełnienie jego żądań może przekraczać możliwości strony skarżącej, o czym dobitnie świadczy treść zawartej w aktach postępowania korespondencji elektronicznej między pracownikami ZUS odpowiedzialnymi za rozpoznanie sprawy a pracownikami Centrum Wsparcia Informatyki EWD ZUS. W szczególności chodzi o e-mail, w którym z-ca Naczelnika Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Składek ZUS Oddz. w T zwraca się do pracownika ZUS odpowiedzialnego za kwestie informatyczne, czy należałoby zaproponować pełnomocnikowi strony pomoc w pozyskaniu żądanych przez ZUS danych. Treść tej korespondencji bezspornie dowodzi wątpliwości organu co do możliwości spełnienia przez stronę skarżącą żądań organu, co nie stanęło na przeszkodzie, aby te żądania sformułować i wezwać do ich spełnienia. Organ wykazał tym sposobem zupełną ignorancję dla zasady budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), bowiem podmiot publiczny nie powinien kierować do jednostki żądań, co do których istnieje zasadnicza wątpliwość, czy ta będzie w stanie je spełnić. Chodzi jednocześnie o to, aby ewentualne żądania miały swoje wyraźne umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, a nie – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – mechanizmach funkcjonowania programu używanego do komunikacji przedsiębiorcy z ZUS, które mogą być przedsiębiorcy całkowicie obce. Strona nie ma bowiem prawnego obowiązku posiadania wiedzy w zakresie programowania, czy zasad instalacji i funkcjonowania programu obsługującego komunikację z ZUS. Jej obowiązkiem jest jedynie korzystanie z tego programu na potrzeby rozliczeń z ZUS. Co więcej, mimo tej refleksji organ ostatecznie nie zwrócił się do skarżącego lub jego pełnomocnika z propozycją pomocy, lecz wydał niekorzystną dla niego decyzję, mimo że musiał liczyć się tym, iż strona skarżąca samodzielnie nie podoła trudnościom związanym z zaspokojeniem żądań organu. Organ przyjął przy tym za ostatecznie wiążące stanowisko komórki odpowiedzialnej za obsługę informatyczną, zgodnie z którym tylko określony plik, o określonym rozszerzeniu i znajdujący się danej lokalizacji dyskowej komputera może stanowić dowód terminowego nadania przesyłki, nie wskazując żadnej podstawy prawnej dla tego rodzaju twierdzeń, czyniąc z tego wyłączny powód odmowy uwzględnienia wniosku skarżącego.

Sąd opisanego wyżej schematu postępowania nie aprobuje nie tylko z uwagi na to, iż narusza to art. 8 § 1 k.p.a., lecz także z tego powodu, że skoro w postępowaniu przed ZUS zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., to jednym z nich jest art. 75 § 1, zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zdaniem Sądu, skarżący przedstawił wystarczające dowody na poparcie wniosku o terminowym złożeniu dokumentów niezbędnych do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składem za maj 2020 r., a organ nie przedstawił wystarczających dowodów, które by temu przeczyły, interpretując wątpliwości stanu faktycznego sprawy jednostronnie i wyłącznie na niekorzyść skarżącego, nie udzielając przy tym rzeczowych wyjaśnień co do powodów swojego postępowania, naruszając tym sposobem obowiązek wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy (art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.). Dodatkowo uzasadnienia decyzji obu instancji nader lakoniczne i sprowadzają się do wątpliwego z punktu widzenia stanu faktycznego sprawy wniosku, że skarżący nie złożył do 30 czerwca 2020 r. dokumentów rozliczeniowych. Decyzje obu instancji pod względem wspomnianego elementu nie spełniają zatem standardu wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. wyczerpującego przedstawienia stanowiska prawnego i faktycznego, jakie legło u podstaw rozstrzygnięcia sprawy.

Jak już wspomniano, Sąd nie akceptuje wniosku, iż skarżący nie złożył dokumentów rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r., uważając, iż okoliczności stanu faktycznego sprawy dowodzą dopełnienia przez skarżącego stosownego obowiązku 15 czerwca 2020 r. Co więcej, skoro skarżący zwrócił się jednolitym wnioskiem o zwolnienie z opłacania należności składek za okres marzec-maj 2020 r. i dopełnił formalności związanych z otrzymaniem takiego zwolnienia w odniesieniu do okresu marzec-kwiecień 2020 r., to nie ma powodu, aby sądzić, że w przypadku należności za maj utracił nagle świadomość konieczności dopełnienia obowiązków niezbędnych do uzyskania aplikowanego zwolnienia. Organ jednak i tę okoliczność zignorował.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu doszło do naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego, tj. art. 31zq ust. 3 ustawy o zwalczaniu COVID-19, które miało wpływ na wynik sprawy oraz do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę ocenę prawną i faktyczną wyrażoną w niniejszym wyroku, w szczególności zaś uwzględni stanowisko Sądu co do terminowego złożenia przez skarżącego dokumentów dotyczących wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. i na tej podstawie wyda odpowiadające prawu rozstrzygnięcie.

d.cz.