Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1144/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marek Leszczyński (spr.) Protokolant referent-stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. P., uchylono w całości i przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2011 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 01.01.1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości położonej w W., gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomość gruntowa zajęta pod drogę publiczną, położona w miejscowości W., gmina [...], oznaczona obecnie w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, stanowiąca w dniu 31 grudnia 1998 r. własność K. P. (księga wieczysta Kw Nr [...], prowadzona przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Z.), stała się z mocy prawa własnością Powiatu [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zawiadomieniem z [...] maja 2011 r., znak: [...], poinformowano strony o wszczęciu postępowania w sprawie potwierdzenia decyzją administracyjną, że z dniem 1 stycznia 1999 r. przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Powiatu [...].

Zdaniem organu, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie wyżej przywołanych przepisów nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu

terytorialnego,

nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu

terytorialnego.

Organ wojewódzki orzekając w trybie art. 73 przywołanej ustawy bada stan prawny nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Stroną takiego postępowania jest właściciel nieruchomości, jak również osoby, które wywodzą swój interes prawny ze zdarzeń lub czynności o charakterze prawno-rzeczowym zaistniałych po dniu 31 grudnia 1998 r., bowiem decyzja wydana w wyniku tego postępowania będzie rzutować na uprawnienia rzeczowe tych osób względem przedmiotowej nieruchomości. Ocena skutków powołanych zdarzeń lub czynności nie należy do organu administracyjnego, organ ten ma jedynie obowiązek potwierdzić stan prawny zaistniały z mocy samego prawa na dzień 31 grudnia 1998 r.

Z księgi wieczystej Kw Nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Z. wynika, że działka nr [...] położona w obrębie [...] stanowi własność K. P. Bezspornym więc jest, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania nieruchomość nie była w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego.

Droga publiczna Nr [...] (obecnie Nr [...]), wykazana w załączniku Nr [...] lit. [...] do rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: bialskopodlaskim, chełmskim, kaliskim, konińskim, koszalińskim, leszczyńskim, lubelskim, olsztyńskim, opolskim, słupskim, tarnobrzeskim, zamojskim (Dz. U. Nr 24. poz. 117, z późniejszymi zmianami), jako droga kategorii wojewódzkiej, stosownie do postanowień art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872.), z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Zarząd Dróg Powiatowych w K. przejął przedmiotową drogę protokołem zdawczo - odbiorczym nr [...] - [...], spisanym [...] stycznia 1999 r. pomiędzy Pełnomocnikiem ds. przekształceń, działającym na mocy § 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r., w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej a Zarządem Dróg Powiatowych w K. Zgodnie z dokumentacją przyjętą do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. (Nr [...]), działka nr [...], o powierzchni [...] ha, położona w obrębie [...], gmina [...], została podzielona na działki:

nr [...], o powierzchni [...] ha - zajętą pod drogę powiatową,

nr [...], o powierzchni [...] ha.

W sytuacji więc, gdy istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości - art. 73 ust. 3a tejże ustawy. Ostateczna decyzja będzie stanowiła podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej przejścia nieruchomości na własność Powiatu [...] - art. 73 ust. 3 ustawy.

W ocenie organu, spełnienie żądań przedłożonych przez K. P. jest niemożliwe z uwagi na fakt, że nie są one związane bezpośrednio z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, oraz że Wojewoda [...] nie posiada właściwości rzeczowej do załatwienia wymienionych przez skarżącą kwestii.

W trakcie czynności związanych z podziałem nieruchomości geodeta uprawniony ustala przebieg granic na gruncie oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie. Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała ich stabilizacja może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych - § 38 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Podział działki nr [...] wykonany został na zlecenie Zarządu Powiatu w [...], zatem trwała stabilizacja punktów granicznych może nastąpić na koszt zainteresowanych, to jest K. P. oraz Powiatu [...].

Odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone wg zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r., do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości wg stanu z dnia wejścia wżycie ustawy (29 października 1998 r.), przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem - art. 73 ust. 4 i 5 ustawy z 1998 r. Odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w formie decyzji. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości - art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 oraz art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, z późniejszymi zmianami).

-pros

Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy również do zadań starosty, przy czym zmiany wynikłe z decyzji administracyjnych mogą być wprowadzane do operatu ewidencyjnego po uzyskaniu cech ostateczności. Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, jednakże zbycie lub nabycie nieruchomości do zasobu gminnego następuje za zgodą rady gminy - art. 25 ust. 1 i 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie organu, pozostałe, opisywane przez K. P. problemy związane z zajęciem nieruchomości pod drogę publiczną (wówczas kategorii wojewódzkiej, obecnie powiatowej) w istniejącym stanie prawnym, nie mają większego znaczenia. Obecnie obowiązujące przepisy prawa (przywołane w niniejszej decyzji) szczegółowo regulują te kwestie.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. P. Podniosła w nim, że fizyczne przejęcie nieruchomości nastąpiło już w 1966 r., oraz, że w decyzji Wojewoda [...] powinien zasądzić odszkodowanie, bo tak stanowi art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (Dz.U. Nr 133, poz. 872.).

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2011 r., znak: [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 01.01.1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości położonej w W., gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872) nieruchomości pozostające w dniu 31.12.1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1.01.1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

W ocenie organu, powyższy przepis, mający charakter materialnoprawny wskazuje, że stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31 grudnia 1998 r., właściciele gruntów, będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r., lub ich spadkobiercy oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Postępowanie w sprawie wydania decyzji deklaratoryjnej, o której mowa w w/w artykule winno się toczyć przy udziale wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (oraz ich spadkobierców), w stosunku do której decyzja ta ma zapaść (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.05.2008 r., sygn. akt II SAB/Kr 8/08). Jak wynika natomiast z akt sprawy, nieruchomość położona w W., gmina [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowiła w dniu 31.12.1998 r. własność P. G. A. oraz P. K. P. Na mocy umowy darowizny z dnia [...].10.2000 r., Rep. [...], przedmiotowa nieruchomość stała się własnością P. K. P. Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nie ustalił zatem w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania, tj. pominął P. G. A., która była współwłaścicielem spornej nieruchomości w dniu 31.12.1998 r., co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 28 k.p.a.

W ocenie organu, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wojewódzki powinien przeprowadzić postępowanie przy udziale wszystkich stron, w tym P. G. A., zgodnie z art. 10 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a.

Natomiast organ wojewódzki prawidłowo ustalił kategorię drogi nr [...] (obecnie [...]) relacji [...], która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 5 maja 1986r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich (Dz. U. z 1986r. Nr 24, poz. 117), została zaliczona do kategorii dróg publicznych -wojewódzkich. Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich ( Dz. U. z 1998 r. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r.

Z akt sprawy nie wynika jednakże, jaki był stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. Brak jest stosownych materiałów graficznych wskazujących na przebieg drogi nr [...] (obecnie [...]) przez sporną nieruchomość i jednoznacznie obrazujących zakres jej zajęcia na dzień 31.12.1998 r. Z mapy z projektem podziału nieruchomości przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].06.2011 r. pod nr [...] nie wynika, czy stan na niej uwidoczniony odnosi się do stanu na dzień 31.12.1998 r. czy też na dzień jej sporządzenia.

Organ wskazał także, iż przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31.12.1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Zdaniem organu, z załączonych do akt dokumentów nie wynika także, czy nad przedmiotową nieruchomością w dniu 31.12.1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne, a kwestia ta nie została w ogóle przez organ wojewódzki wyjaśniona, jak nakazuje to art. 73. ustawy. Organ wojewódzki w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że władanie publicznoprawne wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego nr [...] z dnia [...].01.1999 r. Przekazanie dróg i obiektów mostowych oraz dokumentacji wskazanym protokołem wynikało z unormowań prawnych związanych z reformą ustrojową administracji publicznej i dotyczyło przejęcia zadań zarządcy drogi przez Powiat Krasnostawski dotychczas należących do Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. Jednakże z protokołu tego nie wynika na czym miałoby polegać władztwo publicznoprawne w stosunku do dróg objętych protokołem.

Do spełnienia w/w przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie wiązał skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością nawet wbrew woli jej właściciela. Konieczne jest natomiast dla stwierdzenia w/w przesłanki przedstawienie dokumentów, które jednoznacznie powinny wskazywać na fakty potwierdzające to władztwo na dzień 31.12.1998 r.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu sprawy odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia nabycia przez Powiat [...] własności spornej nieruchomości, natomiast sprawa odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu przez starostę wykonującego zadania administracji rządowej.

W związku z powyższym – zdaniem organu - należy wskazać, iż organ wojewódzki nie zebrał całego materiału dowodowego oraz nie zbadał, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 73 w/w ustawy, naruszając tym samym przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. P., w której wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości i zarzuciła jej:

1. nie przestrzeganie najwyższego prawa Rzeczypospolitej – Konstytucji przez organy

władzy samorządowej oraz władzy rządowej dotyczącego ochrony własności i

dziedziczenia oraz dopuszczalności wywłaszczenia jedynie wówczas, gdy jest

dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem,

2. nie przestrzeganie przepisów Kodeksu cywilnego - zawieranie porozumień, ugód,

umów,

3. nie uwzględnienie treści pisma Wójta Gminy w [...] o nr [...] z

dnia [...] lutego 1966r, które jest zobowiązaniem do wypłaty odszkodowania nie

mniejszego jak [...] zł ([...] zł) i zobowiązaniem do dokonania geodezyjnych

trwałych oznaczeń nowej granicy mojej działki oraz notarialnych zmian w ewidencji

gruntów. Jej zdaniem, w 1996r przeciętne miesięczne wynagrodzenie wyniosło [...] zł

- z powyższego wynika, że odszkodowanie miało wynieść 57,27% przeciętnego

miesięcznego wynagrodzenia. Pismo to posiada wszystkie cechy dokumentu

urzędowego i do dnia dzisiejszego nie zostało odwołane – anulowane - zaskarżone,

a było ono podstawą do wycofania jej skargi - odwołania złożonego do Głównego

Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz wyrażenia zgody na zajęcie części jej

nieruchomości - umowa cywilna,

4. nie uwzględnienie treści pisma Urzędu Wojewódzkiego w Z. o nr

[...] z dnia [...] lutego 1996r /adresowanego do mnie/ z którego wynika, że

Urząd Gminy w I. zawarł ze mną ugodę, a więc pismo Wójta z [...] lutego

1966r zostało uznane przez Urząd Gminy za ugodę – porozumienie - umowę, z której

wynikające zobowiązania nie zostały zrealizowane przez zawierającego umowę, ani

też przez następcę prawnego zarządcy drogi, który wstąpił w jego prawa i obowiązki,

5. w Rzeczypospolitej umów należy dotrzymywać, a prawo nie działa wstecz,

6. przedstawiciele władzy samorządowej nie dopełnili obowiązku prawnego

uregulowania tej sprawy w odpowiednim czasie, a przedstawiciel władzy rządowej –

Wojewoda [...] - sprawujący nadzór nad przestrzeganiem prawa przez Radę

Gminy - tolerował, a obecnie wydając taką decyzję, zaakceptował łamanie prawa i nie

wywiązywanie się z zawartych porozumień - umów przez Radę Gminy i Wójta. Do

roku 2012 włącznie otrzymuję decyzje na podatek rolny za całą powierzchnię działki

[...] ha., prawdopodobnie dlatego, że wg. Księgi wieczystej cały czas jestem

właścicielką tej powierzchni,

7. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r.- przepisy wprowadzające ustawy

reformujące administrację publiczną, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania - ze

względów jak wyżej. Ponadto, w roku 2009, Trybunał Konstytucyjny rozpoznał

pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i między innymi

wskazał, że wniosek byłego właściciela nieruchomości o odszkodowanie ma dwojaki

charakter. Po pierwsze stanowi oświadczenie, że były właściciel jest i domaga się

odszkodowania za wywłaszczenie. Po drugie stanowi żądanie wszczęcia

postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Skarżąca miała zapewnioną urzędowym pismem z dnia [...] lutego 1966r, wypłatę

odszkodowania w kwocie nie mniejszej jak [...] zł - to jest stanowiącą 57.27 %

przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w 1966 r.

W odpowiedzi na skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podtrzymał swoją argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa zarówno materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zatem kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy, wydając zaskarżony akt, nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji i zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozstrzygnięcie organu II instancji jest zgodne z przepisami prawa.

Z treści art. 73 ust.1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oczywistym jest więc, że przepis art. 73 ust.1 i 2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w tym przepisie podmioty, władające w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowań.

Zdaniem Sądu, organ II instancji trafnie zauważył, że zgodnie ze wskazanym przepisem stronami w tego rodzaju postępowaniach, których przedmiotem jest regulacja stanu prawnego gruntów zajętych pod drogi, są Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, władające gruntami w dniu 31 grudnia 1998 r., właściciele gruntów będący nimi przed dniem 1 stycznia 1999 r., lub ich spadkobiercy oraz osoby posiadające inne tytuły prawnorzeczowe do tej nieruchomości. Postępowanie więc w tego rodzaju sprawie winno się toczyć przy udziale wszystkich współwłaścicieli nieruchomości (oraz ich spadkobierców), w stosunku do której decyzja ta ma zapaść (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.05.2008 r., sygn. akt II SAB/Kr 8/08). Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31.12.1998 r. współwłasność G. A. oraz K. P. Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nie ustalił zatem w sposób prawidłowy wszystkich stron postępowania, tj. pominął G. A., która była współwłaścicielem spornej nieruchomości w dniu 31.12.1998 r., co w konsekwencji stanowi naruszenie art. 28 k.p.a.

Również trafnie Minister podkreślił, że z akt sprawy nie wynika, jaki był stan faktyczny przedmiotowej nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. Brak jest bowiem stosownych materiałów graficznych wskazujących na przebieg drogi nr [...] (obecnie [...]) przez sporną nieruchomość i jednoznacznie obrazujących zakres jej zajęcia na dzień 31.12.1998 r. Z mapy z projektem podziału nieruchomości przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].06.2011 r. pod nr [...] nie wynika, czy stan na niej uwidoczniony odnosi się do stanu na dzień 31.12.1998 r., czy też na dzień jej sporządzenia. Ustalenie te jest zaś konieczne o tyle, iż przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31.12.1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31.12.1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.

Kolejnym trafnym argumentem podniesionym przez Ministra jest to, że organ I instancji naruszył art. 73 cyt. ustawy w ten sposób, że nie ustalił, czy nad przedmiotową nieruchomością w dniu 31.12.1998 r. sprawowane było władztwo publicznoprawne. Wprawdzie organ wojewódzki w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że władanie publicznoprawne wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego nr [...] z dnia [...].01.1999 r., jednakże – jak słusznie zauważył Minister - protokół ten nie precyzuje i zarazem nie rozstrzyga (brak jest w tej mierze jakichkolwiek rozważań i argumentacji) na czym miałoby owe władztwo publicznoprawne polegać w stosunku do dróg objętych protokołem. Do spełnienia omawianej przesłanki nie jest wprawdzie konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Aby tego jednak dokonać, wymagane jest przedstawienie dokumentów, które jednoznacznie powinny wskazywać na fakty potwierdzające to władztwo na dzień 31.12.1998 r. Dokumentów takich, jak już wyżej wspomniano, nie przedłożono.

Zdaniem więc Sądu, rozstrzygnięcie organu II instancji jest zasadne, gdyż organ wojewódzki nie ustalił prawidłowo wszystkich uczestników postępowania, nie zebrał całego materiału dowodowego oraz nie zbadał, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 73 w/w ustawy, naruszając tym samym przepisy art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.

W tym miejscu podkreślenia tylko wymaga, że w skardze skarżącej chodzi przede wszystkim o kwestię wypłaty jej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Jak jednak trafnie wskazał Minister, odnosząc się do podniesionego problemu dotyczącego odszkodowania, należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia nabycia przez Powiat [...] własności spornej nieruchomości, natomiast sprawa odszkodowania jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu przez starostę wykonującego zadania administracji rządowej.

Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za zajętą nieruchomość należy zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) do kompetencji starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Omawiany przepis art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie ma bowiem jakiegokolwiek zastosowania w postępowaniu o ustalenie odszkodowania (por. wyrok NSA z dnia 9.12.2011 r. I OSK 41/11, LEX nr 1149373). Oznacza to więc, że w niniejszym postępowaniu organy administracji publicznej w ogóle kwestią ustalania odszkodowania się nie zajmują. Ostateczna decyzja wojewody, stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego stanowi wyłączny dowód nabycia własności (por. wyrok SN z dnia 16.05.2002 IV CKN 1071/00, OSNC 2003/9/120).

Mając powyższe na uwadze, na mocy wskazanych przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzeczono jak w sentencji wyroku.