Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1342/97
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1998-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: art. 1, art. 9
journal: Dz.U. 1965 nr 46 poz. 290
law: Ustawa z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe.
article: art. 5
journal: Dz.U. 1993 nr 117 poz. 523
law: Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 4 czerwca 1992 r.
Teza: 1. Kosztami uzyskania przychodów mogą być wydatki, które spełniają jednocześnie dwie cechy:

- pozostają w bezpośrednim związku ze źródłem przychodów i zostały poniesione w celu jego osiągnięcia;

- zostały rzeczywiście poniesione i jest to udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

2. Przepisy ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe /Dz.U. nr 46 poz. 290/ mają zastosowanie wyłącznie dla międzynarodowych stosunków osobistych i majątkowych w zakresie prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, natomiast nie mają zastosowania w sprawach podatkowych.

TEZY

1. Kosztami uzyskania przychodów mogą być wydatki, które spełniają jednocześnie dwie cechy:

- pozostają w bezpośrednim związku ze źródłem przychodów i zostały poniesione w celu jego osiągnięcia;

- zostały rzeczywiście poniesione i jest to udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

2. Przepisy ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe /Dz.U. nr 46 poz. 290/ mają zastosowanie wyłącznie dla międzynarodowych stosunków osobistych i majątkowych w zakresie prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, natomiast nie mają zastosowania w sprawach podatkowych.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j. Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Trafnie wskazuje organ odwoławczy, że przepis ten wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów. Ten cel musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny go zakładać jako realny. Zatem, kosztami uzyskania przychodów mogą być wydatki, które spełniają jednocześnie dwie cechy:

- pozostają w bezpośrednim związku ze źródłem przychodów i zostały poniesione w celu jego osiągnięcia;

- zostały rzeczywiście poniesione i jest to udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

Podobne też stanowisko, zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 1994 r. III SA 30/94 /Monitor Podatkowy 1995 nr 1 str. 18-19/, w którym stwierdził, iż przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodu każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego związku z tym przychodem i racjonalności działania dla osiągnięcia tego przychodu.

Słusznie organy podatkowe przyjęły, iż prawnie skuteczna umowa dotycząca akwizycji, konsultingu i know-how mogła być zawarta między skarżącym a H. Trading dopiero po dniu 1 listopada 1994 r., to jest po zarejestrowaniu tej ostatniej Spółki. Zaś zawarcie przedmiotowej umowy po tej dacie byłoby jednakże niecelowe, bowiem najwyższy eksport do Rosji, miał miejsce w okresie czerwiec-sierpień 1994 r. Przy czym skarżąca spółka eksportowała towary do Rosji już w miesiącu marcu 1994 r., a zatem znany był jej - przed podpisaniem przedmiotowej umowy - rynek rosyjski, a wyższy eksport towarów w miesiącach letnich 1994 r. spowodowany był przede wszystkim sezonowością sprzedaży napojów.

Mając powyższe na uwadze, oraz brak dokumentów potwierdzających w sposób jasny i oczywisty wykonanie usług w zakresie badania rynku, marketingu, akwizycji i pomocy w sprzedaży napojów w Rosji i cenę tych usług /70.000 USD/, która stanowi aż 70 procent zysku brutto osiągniętego na całej działalności skarżącej Spółki, organy podatkowe miały uzasadnione podstawy, aby uznać, że H. Trading Limited nie mogła świadczyć żadnych usług na rzecz Spółki "H.". Tym bardziej, iż zapłata za te usługi miała miejsce dopiero po upływie 25 miesięcy od wystawienia przedmiotowej noty i to tylko w wysokości 58.489,31 USD, mimo że zapłata powinna nastąpić w terminie 30 dni po wystawieniu faktury.

Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia art. 6 Kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów art. 9 ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. Prawo prywatne międzynarodowe /Dz.U. nr 46 poz. 290/ oraz art. 27 Umowy z dnia 4 czerwca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodów i majątków /Dz.U. 1993 nr 117 poz. 523/.

Zgodnie z art. 1 powyższego Prawa, przepisy tej ustawy mają zastosowanie wyłącznie dla międzynarodowych stosunków osobistych i majątkowych w zakresie prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, natomiast nie mają zastosowania w sprawach podatkowych.

Z kolei postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczą natomiast osób fizycznych i prawnych, które mają miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym państwie a osiągają dochody z przychodów położonych w drugim państwie, przy czym dochody z działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu w tym drugim państwie tylko wtedy, gdy działalność ta jest wykonywana przy pomocy utrzymywanego w tym drugim państwie "zakładu", o którym mowa w art. 5 powołanej umowy.

Natomiast zarówno Spółka "H.", jak również "H. Trading" nie prowadziły "zakładów" w drugim umawiającym się państwie, a zatem nie mają do nich zastosowanie przepisy umowy z dnia 4 czerwca 1992 r. o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wreszcie bezzasadny jest zarzut braku korekty kosztów uzyskania przychodów za 1994 rok o naliczony podatek od towarów i usług, który zgodnie z decyzją ostateczną Izby Skarbowej w L. z dnia 1 kwietnia 1996 r. nie podlega odliczeniu od podatku należnego za miesiąc czerwiec 1995 r. Stosownie bowiem do treści art. 15 ust. 4 powyższej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą. W takiej sytuacji naliczony podatek VAT w kwocie 16.101,40 zł może stanowić koszt uzyskania przychodów dopiero za 1996 rok.

Z tych zatem względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji wyroku.