Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 435/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 120, art. 121 par 1, art. 122
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 136 ust. 1i2, psar 137 ust. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 243 poz 2063
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw  płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie2)
article: art. 305, art. 336
journal: Dz.U. 2016 poz 380
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
article: art. 1a ust. 1 pkt 7, art. 2 ust. 1-2, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska(spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r . sprawy ze skargi P S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo "P" S.A. (dalej zwane P, "P", Skarżąca, Spółka), reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] określającą Skarżącej Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 11.845 zł.

Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.

W dniu [...] listopada 2002 r. Skarżąca zawarła z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych umowę odpłatnego oddania do korzystania przez P S.A. pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów oraz pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych.

W dniu 16.01.2014 r. do Urzędu Gminy wpłynęła deklaracja na podatek od nieruchomości na 2014 r., w której P S.A. ujęła grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 344 m2, budowle o wartości 480.712,44 zł. (Strona złożyła następnie dwie korekty odnoszące się do wartości budowli).

W dniu 20 kwietnia 2015 r. do organu podatkowego wpłynęło pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej informujące o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie podatku od nieruchomości na rzecz organu podatkowego dotyczące użytkowanych przez Skarżącą spółkę gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych. W załączniku przesłany został protokół z kontroli z dnia [...] marca 2015 r. wraz z załącznikami.

W dniu 29 czerwca 2015 r. wpłynął do urzędu wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. Spółka podniosła, że błędnie ujęto

w podstawie opodatkowania budowli wartości kabli kanalizacyjnych znajdujących się w kanalizacji kablowej. Wyjaśniła, że po przeprowadzonym audycie okazało się,

że nieprawidłowo zakwalifikowała kable umieszczone w kanalizacji kablowej do kategorii budowli, gdyż od 17 lipca 2010 r. obowiązuje definicja legalna obiektu liniowego, który jest budowlą. Z definicji budowli zostały wyłączone kable umieszczone w kanalizacji kablowej, co spowodowało wyłączenie ich spod opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Spółka podała w piśmie kwotę 1.747 zł błędnie naliczonego podatku od nieruchomości za 2014 r. wyliczoną od wyłączonych kabli.

Pismami z dni [...] czerwca 2016 r. Nadleśnictwo poinformowało Wójta Gminy, że Ropociąg [...] został wybudowany w latach 1963-64. Na czas budowy na terenie Gminy wyłączono z produkcji grunty leśne przeznaczone pod budowę i eksploatację ropociągu o powierzchni 0,4100 ha. Pomimo obowiązku dokonania pomiarów i wytyczenia pasa technologicznego P nie wykonał tego do 28.06.2016 r. (do dnia udzielania odpowiedzi). Dalej wskazało, że do czasu uregulowania powierzchni pasa technologicznego, powierzchnia gruntu zajęta pod ropociąg wynosi 0,4100 ha, co Nadleśnictwo wykazuje w deklaracjach na podatek od nieruchomości, składanych corocznie do Gminy. Grunt o powierzchni 0,4100 ha, sklasyfikowany w powszechnej ewidencji gruntów i budynków jako Tr, jest w całości wykorzystywany przez P S.A. Zgodnie z podpisaną umową dzierżawy gruntu § 4 pkt 5 na dzierżawcy ciąży obowiązek zapłaty na rzecz Gminy podatku od nieruchomości.

Skarżąca spółka na wezwanie organu załączyła kserokopię umowy z dnia [...].11.2002 r. wraz z załącznikami w tym z załącznikiem nr 3 (Wykaz nieruchomości w zarządzie Lasów Państwowych, Trasa linii światłowodowej - Rurociąg [...] Odcinek zachodni) i wykazem działek Skarbu Państwa w zarządzie PGL LP - Nadleśnictwo przez które przebiega rurociąg [...]. Zgodnie z § 1 ust. 1 tej umowy przedmiotem umowy jest oddanie do korzystania przez P z pasa gruntu: zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów, w tym budowanego w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Budowa III Nitki Odcinka Wschodniego Rurociągu [...], o przebiegu zgodnym z projektem technicznym i załącznikiem nr 2 do niniejszej umowy; pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych budowanych w ramach zadania inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa sieci łączności światłowodowej P S.A." o przebiegu zgodnym z projektem technicznym i załącznikiem nr 3 do niniejszej umowy. Stosownie do § 2 ust. 1 tej umowy P w porozumieniu i w terminie uzgodnionym z właściwym Nadleśniczym w odniesieniu do gruntów o których mowa w § 1 ust.1 dokona aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzi zmiany w ewidencji gruntów i dostarczy zaktualizowane mapy i aktualny wypis z rejestru gruntów do właściwego Nadleśniczego, oraz w razie konieczności, doprowadzi do zgodności z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W § 2 ust. 2 umowy strony oświadczyły, że wykaz nieruchomości, do korzystania, z których upoważniony jest P zawiera załącznik nr 5 określający szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z § 4 ust. 5 umowy P jest zobowiązany do regulowania wszelkich podatków związanych z korzystaniem z udostępnionych gruntów wymienionych w załączniku nr 5, w tym podatku od nieruchomości. Stosownie do § 10 P ma utrzymywać czystość na nieruchomościach, o których mowa w § 1 ust. 1, zobowiązany jest do przestrzegania zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego obowiązujących w Lasach Państwowych, a także do przestrzegania wymogów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach. W § 11 ust. 1 Dyrektor Generalny zastrzegł sobie prawo wejścia na nieruchomości, o których mowa w § 1 ust. 1, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. W załączniku nr 3 do umowy ujęta jest długość kabla w mb wynosząca 7276 znajdującego się na gruntach Nadleśnictwa, a powierzchnia zajęta pod rurociąg wykazana została w załączniku nr 5 cz.1. Natomiast w wykazie działek sporządzonym na podstawie rejestru gruntów Nadleśnictwa oraz uzgodnień z powszechną ewidencją gruntów według stanu na dzień [...].11.2002r. ujęto powierzchnię gruntów 0,4100 ha na terenie Gminy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Wójt Gminy określił skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 11.845 zł.

W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w stanie posiadania budowli w 2014 r. (poza zwiększeniem wartości budowli z tytułu zmiany udziału procentowego budowli liniowych na terenie gminy) w porównaniu

z 2013 r. nic się nie zmieniło. Dlatego ustalenie wartości budowli możliwe było

w oparciu o dane wynikające z deklaracji złożonej przez podatnika za 2014 r.

Nie oznacza to jednak opodatkowania na podstawie deklaracji z 2014 r. gdyż podstawą do zapłaty podatku jest wydana decyzji określająca wysokość zobowiązania podatkowego.

Organ dalej wskazał, że podatnik składając deklarację oraz korekty do tych deklaracji zadeklarował powierzchnię 344 m2 gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Strona wyjaśniła, że powierzchnia została wyliczona na podstawie długości pasa gruntu zajętego na rurociąg przesyłowy spółki przemnożony przez 1,4 m. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do umowy z dnia [...] listopada 2002 r. długość odcinka gazociągu wraz z linią światłowodową w Gminie wynosi 246 mb. Zadeklarowana przez Stronę powierzchnia wynika z przemożenia długości odcinka przez szerokość pasa gruntu fizycznie zajętego przez rurociąg.

Organ podatkowy stwierdził, że Spółka użytkowała grunty Skarbu Państwa będące w zarządzie Nadleśnictwa na podstawie umowy zawartej [...] listopada 2002 r. zawartej pomiędzy Generalnym Dyrektorem Lasów Państwowych działającym

w imieniu 30 nadleśnictw, a P S.A. Na podstawie przedmiotowej umowy oddano do korzystania przez P z pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych oraz pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów i linii światłowodowych.

Z dokonanych pomiarów przez Po sp. z o.o. powierzchnie gruntów zajętych przez rurociąg i światłowód nalężące do P w Nadleśnictwie – powierzchnia pasa technicznego wynoszą: działka nr [...] - 0,1155 ha; [...] – 0,3392 ha; [...] – 0,0078 ha, co łącznie daje powierzchnię 0,4625 ha.

Organ przytoczył treść art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wskazał, że przez pojęcie "tytuł prawny" o którym mowa w powołanym przepisie należy rozumieć nie tylko umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego. Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z ww. umów należy stwierdzić, że odpłatne oddanie do korzystania Spółce opisanych w załączniku nr 5 do umowy z dnia [...] listopada 2002 r. gruntów leśnych zajętych na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych oraz budowę i utrzymania nowych rurociągów i linii światłowodowych skutkuje przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania.

Dalej organ wskazał, że przedmiotowe grunty oddano do korzystania bez żadnych ograniczeń, w § 10 określono, że P utrzyma czystość na nieruchomościach o których mowa w § 1 ust. 1 umowy, tj. na pasach gruntów oddanych Spółce do przestrzegania zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego w Lasach Państwowych, a także do przestrzegania wymogów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, ustawy o ochronie przyrody i ustawy o lasach. Natomiast Nadleśnictwa zastrzegły tylko prawo wejścia na nieruchomości oddane do korzystania przez P w celu prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej na sąsiednich gruntach (§ 11 ust. 1 umowy). Zdaniem organu z tych zapisów wynika, że obowiązkiem Spółki było utrzymanie pasów gruntów zajętych na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych oraz pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów i linii światłowodowych w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację. W umowie brak jest zapisów dotyczących ograniczeń działania i posiadania Spółki.

Z dokumentów wynika, że spółka Po realizując umowę dokonała pomiarów geodezyjnych gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych zajętych pod rurociągi naftowe i linie światłowodowe. Na podstawie dokonanych pomiarów przygotowała w 2009r. wykaz zmian ewidencyjnych wraz z wnioskiem do Nadleśnictwa. Z dokumentów wynika, że odmówiono ich podpisania z uwagi na brak przeprowadzenia przez P procedur wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Z powyższego wynika, że Spółka już w 2009 r. posiadała dane dotyczące geodezyjnych pomiarów pasów technicznych zajętych pod ropociąg i towarzyszące mu kable światłowodowe. Dalej organ stwierdził, że dla podatku od nieruchomości nie ma znaczenia jak zostały sklasyfikowane grunty w ewidencji gruntów. Znaczenie ma okoliczność, że grunt Skarbu Państwa został udostępniony (oddany do korzystania na podstawie umowy) P S.A. w celu utrzymania istniejących rurociągów naftowych. Okoliczność ta wskazuje, że grunt jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłem ropy naftowej i produktów finalnych, czyli działalności innej niż działalność leśna.

Zdaniem organu Skarżąca miała świadomość, iż przyjęta szerokość pasa gruntu (1,40m) nie jest prawidłowa do obliczenia rzeczywistej powierzchni gruntu stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zatem Spółka wiedziała, że deklarowana powierzchnia gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych oparta jest na wewnętrznych ustaleniach. Mimo, że od 2009 r. Spółka posiadała dane w zakresie pomiarów powierzchni pasów technicznych gruntów zajętych pod ropociągi i towarzyszące im kable dla naliczania podatku od nieruchomości, nie przyjęła do podstawy opodatkowania tych danych.

Organ stwierdzi, że powierzchnia gruntów Skarby Państwa podlegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości powinna być opodatkowana stosownie do powierzchni ustalonej w wyniku pomiarów geodezyjnych. Organ ustalił tę powierzchnię na 0,4625 ha, powołując się na pomiary dokonane przez Po Sp. z o.o. na zlecenie Skarżącej.

Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. 1964, Nr 16, poz. 93 ze zm. – powoływanej dalej jako K.c.) poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy, a tym samym w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza zależnego;

- art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 3051 K.c. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza rzeczy (tj. gruntu), tylko cechy posiadacza służebności przesyłu;

- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów Lasów Państwowych, które są w faktycznym władaniu Nadleśnictwa i na których Nadleśnictwo może wykonywać działalność leśną oraz z uwagi na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych podczas gdy spółka nie zajmowała spornych gruntów w ogóle, a tym bardziej na działalność gospodarczą. ;

2. naruszenie prawa proceduralnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji z naruszeniem w/w przepisów prawa materialnego oraz n/w przepisów postępowania;

- art. 121 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2a poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie i pominięcie wszelkich okoliczności świadczących na korzyść podatnika;

- art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu oraz nieprzeprowadzeniem pełnego postępowania dowodowego za rok objęty postępowaniem mającego na celu ustalenie, jaka faktycznie powierzchnia gruntów Lasów Państwowych zajęta jest przez Spółkę w tym roku.

- art. 210 §1 pkt 6 i § 4 Ordynaci podatkowej w zw. z art. 124 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji niezawierającej właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego , a w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

Decyzją z dnia [...] września 2017r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie dniu [...].11.2002 r. została zawarta umowa pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych działającym m.in. w imieniu Nadleśnictwa i Nadleśnictwa a P S.A. umowę "oddania do korzystania z pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów naftowych; pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych" (treść § 1 ust. 1 umowy). Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 1 ust. 1 tej umowy, Kolegium wskazało, że odpłatne udostępnienie Spółce gruntów leśnych wyszczególnionych w załączniku nr 3 do umowy, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakichkolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Kolegium zwróciło uwagę, że z opisywanej umowy o oddaniu do korzystania gruntów leśnych (pod którymi posadowione są rurociągi naftowe i linie światłowodowe) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt. Tym samym, zdaniem organu, niezasadne jest twierdzenie Spółki, iż na podstawie zapisów umowy Nadleśnictwo zastrzegło sobie prawo prowadzenia działalności gospodarczej na terenie będącym przedmiotem dzierżawy i taką działalność faktycznie prowadzi.

Podkreślono, że w § 11 umowy Nadleśnictwa zastrzegły sobie tylko prawo wejścia na nieruchomości oddane do korzystania Spółce w celu prowadzenia działalności gospodarczej i ochronnej na sąsiednich gruntach.

Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, iż występuje jedynie element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej

i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa Spółki ("woli" posiadania

w rozumieniu art. 336 k.c.) gruntów leśnych pod którymi przede wszystkim zlokalizowano pokaźnych rozmiarów rurociągi naftowe oraz linie światłowodowe. Udostępnienie Spółce gruntów uznać więc należy w realiach niniejszej sprawy,

za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko posiadania służebności przesyłu (gruntowej), o której mowa w art. 305 k.c., lecz za przekazanie ich

w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c.

Kolegium stwierdziło, że zawarcie przez Spółkę z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej ), nie wyklucza faktycznego władztwa w rozumieniu art. 336 k.c. gruntów leśnych pod którymi znajdują się rurociągi naftowe, na którym to posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stosownie do treści przepisów art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.

Nadto organ odwoławczy wskazał na treść art. § 136 ust. 1 oraz § 137 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i staje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r. Nr 243, poz. 2063 ze zm.), następnie stwierdził, że umowa zawarta z Nadleśnictwem zawierała jedynie długość poszczególnych odcinków rurociągów zajętych na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych oraz pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów i linii światłowodowych. Spółka w § 2 ust. 1 umowy zobowiązała się dokonać aktualizacji pomiarów geodezyjnych i wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów. Przed realizacją tego zadania Spółka dokonała z Generalnym Dyrektorem Lasów Państwowych uzgodnień zakresu rzeczowego prac, jaki należy dokonać dla wypełnienia postanowień zapisów § 2 umowy z dnia [...].11.2002 r. w tym m.in. sposobu ustalania zasięgu pasa technicznego zajętego pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne. Przy obopólnej akceptacji przyjęto, iż przy ustalaniu zasięgu pasa technicznego minimalna odległość linii rozgraniczającej dla skrajnego rurociągu powinna wynosić 3m a od kabla światłowodowego/ teletechnicznego 2m. Uzgodnienie Spółki z Dyrektorem dotyczyły ustalenia szerokości pasa technicznego.

Organ zauważył, że Spółka na podstawie umowy z dnia [...].07.2008 r. zleciła firmie PO sp. z o.o. wykonanie m.in. pomiarów geodezyjnych pasa technicznego zajętego pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne zgodnie z warunkami ustalonymi z Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych. Z kolei spółka ta realizując przedmiotową umowę dokonała pomiarów gruntów Skarbu Państwa będących w Zarządzie Lasów Państwowych zajętych pod rurociągi naftowe i linie światłowodowe. Na podstawie dokonanych pomiarów geodezyjnych przygotowała wykazy zmian ewidencyjnych dotyczących poszczególnych działek oraz wnioski do poszczególnych nadleśnictw o wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez właściwe starosta. Organ odwoławczy zaznaczył, że Nadleśnictwo nie podważało pomiaru pasa technicznego jedynie odmówiły, podpisania przedmiotowych wniosków z uwagi na brak przeprowadzenia przez Spółkę procedury wyłączania gruntów z produkcji leśnej nałożonej ustawą o ochronie gruntów leśnych rolnych.

Zdaniem Kolegium z powyższych rozważań jednoznacznie wynika, iż już w 2009r. spółka posiadała dane dotyczące geodezyjnych pomiarów pasów technicznych zajętych pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe i teletechniczne zgodnie z zawartą umową z Generalnym Dyrektorem Lasów Państwowych. Zatem znała powierzchnię pasów technicznych zajętych na potrzeby utrzymania rurociągów i linii światłowodowych, nadto Spółka nigdy nie kwestionowała w żaden sposób pomiarów dokonanych przez Po sp. z o.o.

Kolegium podkreśliło, że dla podatku od nieruchomości bez znaczenia jest czy grunty zostały sklasyfikowane jako Tr czy też występują w ewidencji gruntów jako ls. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenia działalności gospodarczej. Okoliczność, że grunt Skarbu Państwa został udostępnionych (oddany do korzystania na podstawie umowy) Spółce w celu utrzymania (na czas eksploatacji) istniejących rurociągów naftowych wskazuje, iż grunt zajęty jest na prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem ropy naftowej i produktów finalnych tj. działalności innej niż działalność leśna i wykluczającej jej prowadzenia. Spółka dokonała pomiaru dopiero po kilku latach co spowodowało, że przez te lata deklarowana przez nią powierzchnia gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej była nieprawidłowa. Spółka od 2009 r. posiadała wszelkie dane w zakresie pomiarów powierzchni pasów technicznych gruntów Skarbu Państwa będących w zarządzie Lasów Państwowych zajętych pod rurociągi i towarzyszące im kable światłowodowe dla naliczania podatku od nieruchomości za 2014 r. nie przyjęła do podstawy opodatkowania tych danych.

Organ odwoławczy nadmienił, że w umowach na wykonanie przedmiotowych pomiarów geodezyjnych określono parametry, które wcześniej zaakceptowane zostały przez strony umowy tj. Spółkę i Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Zatem sposób dokonania pomiarów dokonany przez uprawnianego geodetę był wykonany za obopólna zgodą stron umowy. Spółka po przeprowadzeniu pomiarów bezpodstawnie stosowała obliczanie metodami przez siebie ustalonymi, przyjmując jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości wykazała 344 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na którą w całości składają się grunty Skarbu Państwa będące w zarządzie Lasów Państwowych oraz wartość budowli, na które składają się przede wszystkim wartości części odcinków rurociągów i kabla światłowodowego.

W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowej sprawie jako powierzchnię do opodatkowania organ prawidłowo przyjął pomiary dokonane przez firmę PO

i wynoszą one 0,4625 ha.

Zdaniem Kolegium ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż Spółce zostały udostępnione grunty w celu utrzymania, umożliwienia eksploatacji i budowy rurociągów i linii światłowodowych czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego grunty udostępnione spółce w 2014 r. były zajęte na cele działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l.

Kolegium, podobnie jak to uczynił organ I instancji nie zgodziło się

z twierdzeniem Spółki, że w jej posiadaniu znajduje się jedynie pas gruntu w tzw. rzucie rurociągu, tj. linii pod którym faktycznie przebiega rurociąg i światłowody

a więc powierzchnia stanowiąca iloczyn mb rurociągu i światłowodów przebiegających przez daną działkę i szerokości pasa eksploatacyjnego.

Organ odwoławczy podkreślił, że rozmiar strefy bezpieczeństwa dla rurociągów przesyłowych dalekosiężnych określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i staje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie i dla rurociągu Spółki szerokość strefy bezpieczeństwa wynosi co najmniej 12 m. Zaznaczył, że Spółka wskazała prace jakie wykonuje na gruncie tj. "konieczne prace związane z pasem bezpieczeństwa, które sprowadzają się po pierwsze do czynności określonych bezwzględnie obowiązującymi normami prawnymi (...), a po drugie dotyczą pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów Spółki. Do czynności tych zaliczyć należy dokonywaną dwa razy w roku konserwację słupków kontrolno - pomiarowych, które to obiekty są ściśle związane z częścią liniową zajętą pod rurociąg". Zdaniem Kolegium akty władania rzeczą przez Spółkę to np. swobodne wchodzenie na teren, składowanie różnych materiałów, usuwanie roślinności, a jej władztwo nad gruntem przejawia się wykonywanymi pracami na gruncie. Tym samym Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji prawidłowo w tym kontekście przytoczył treść art. 336 K.c. Zdaniem Kolegium nie można przyjąć, że Spółka nie ma woli posiadania gruntów poprzez brak ich utrzymania skoro prace związane z ich utrzymaniem faktycznie prowadzi okresowo, w sposób powtarzający się. Tym samym, w ocenie Kolegium, na Spółce - jako posiadaczu zależnym gruntów - ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a) u.p.o.l.

Dalej Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. przyjmując wartość budowli, na podstawie złożonej przez Spółkę deklaracji i jej korekt. W tym bowiem zakresie Spółka dokonała prawidłowego obliczenia podatku. Określając wysokość podatku od gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej organ podatkowy powiększył powierzchnię wskazaną przez Spółkę o powierzchnię tych gruntów, która została uznana za związaną z działalnością gospodarczą. Wysokość stawek organ podatkowy I instancji zastosował zgodnie z uchwałą Rady Gminy w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na terenie gminy oraz zwolnień z tego podatku.

Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest pełny

i pozwolił na zrekonstruowanie stanu faktycznego i jego ocenę zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów. Organ podkreślił, że Spółka nie kwestionowała zgromadzonych w sprawie dowodów z dokumentów tj. protokołu kontroli UKS, umowy zawartej z Po sp. z o.o. oraz dokonanych pomiarów.

Na powyższą decyzję Przedsiębiorstwo "P" S.A. wniosło skargę zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. w związku z art. 3051 K.c . poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów należących do Lasów Państwowych, które nie stanowią przedmiotu dzierżawy, a tym samym w stosunku do których Spółka nie wykazuje cech posiadacza prawa; przyjęcie, iż korzystanie z rzeczy w formie służebność wiąże się z przeniesieniem jej posiadania i powstaniem obowiązku podatkowego po stronie Spółki;

- art. 3 ust. 2 u.p.o.l. w zw. z art.1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., także w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez uznanie Spółki za podatnika podatku od nieruchomości w stosunku do gruntów Lasów Państwowych, które są we faktycznym władaniu Nadleśnictwa, i na których Nadleśnictwa mogą wykonywać działalność leśną oraz z uwagi na opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych, podczas gdy Spółka nie zajmuje spornych gruntów w ogóle, a tym bardziej na działalność gospodarczą.

II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego oraz niżej wymienionych przepisów postępowania;

- art. 121 §1 oraz art. 2a Ordynacji podatkowej (zasada in dubio pro tributario) poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych z uwagi na zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie i pominięcie wszelkich okoliczności świadczących na korzyść podatnika;

- art. 122 w zw. z art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, a także poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego za rok objęty postępowaniem mającego na celu ustalenie, jaka faktycznie powierzchnia gruntów Lasów Państwowych zajęta jest przez Spółkę w tym roku oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów. .

Wobec podniesionych zarzutów Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości w części doszacowującej podatek z tytułu gruntów Lasów Państwowych, oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w tej samej części. Wniosła także o zasądzenie na rzecz Spółki od strony przeciwnej organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej organ niezasadnie przyjął, że Spółka w gminie użytkuje od Lasów Państwowych grunty o powierzchni 4 625 m2. Spółka oświadczyła, że powierzchnia ta nie jest zajęta przez nią na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i w związku z tym prawidłowo opodatkowuje pow. 344 m2 gruntów oddanych jej w użytkowanie na podstawie Umowy z Nadleśnictwem (zajętych pod istniejący rurociąg). Organ, wskazując na powierzchnię 4 625 m2, oparł się na pomiarach wykonanych przez firmę PO Sp. z o.o. Natomiast pomiary te nie zostały przyjęte przez właściwe Nadleśnictwa i w związku z tym, w ocenie Spółki, nie powinny prowadzić do wystąpienia po jej stronie jakichkolwiek (negatywnych czy też pozytywnych) konsekwencji, w tym także konsekwencji podatkowych. Jednocześnie, zdaniem skarżącej, organ zbagatelizował postanowienia Umowy z Nadleśnictwem, która jako dokument manifestujący zgodną wolę stron i stanowiący tytuł prawny do oddania gruntów w użytkowanie, powinna stanowić zasadniczy dowód w niniejszej sprawie.

Spółka wyjaśniła, iż Umowa z Nadleśnictwem jest spójna co do określenia, jakie odcinki gruntów Lasów Państwowych są jej przedmiotem. Postanowienia umowne wyraźnie wskazują, że dzierżawione przez Spółkę są jedynie pasy gruntu, które Spółka wykorzystuje do prowadzenia działalności gospodarczej, a załącznik nr 5 (następnie nr 6) jest tego emanacją, gdyż stanowi o długości rurociągu/światłowodu biegnącego przez teren danej miejscowości z podaniem numeru działki. Załącznik ten nie określa powierzchni, jaka jest przedmiotem Umowy, co jest zabiegiem celowym, gdyż powierzchnia taka jest zależna od pasa gruntu stanowiącego trasę przebiegu rurociągu i dlatego w Umowie została zwarta informacja o długości trasy.

Skarżąca wskazała, że o korzystaniu przez Spółkę jedynie z deklarowanego przez nią do opodatkowania pasa gruntu świadczą także postanowienia Umowy regulujące kwestię ustalania wysokości czynszu dzierżawnego (§4 Umowy), w którym wprost znajduje się odwołanie do metra bieżącego linii światłowodowej (§4 pkt 1 lit. a Umowy) oraz do metra bieżącego pasa rurociągów (§4 pkt 1 lit. b Umowy). Natomiast Organ okoliczności te zignorował. Z tego powodu, w opinii Spółki, organ zakładając, że tzw. pas bezpieczeństwa (który był objęty zakresem pomiarów firmy PO) także stanowi przedmiot Umowy, dokonał wykładni rozszerzającej. Zdaniem skarżącej, grunty te można co najwyżej zakwalifikować jako teren sąsiedni, o którym mowa w §9 Umowy, pozostający w związku przyczynowym z eksploatacją, konserwacją rurociągów i urządzeń towarzyszących.

Skarżąca zaznaczyła, że wbrew twierdzeniom organu, Spółka nie zaprzecza, iż zasadniczym przedmiotem Umowy jest oddanie Spółce gruntów w dzierżawę. Natomiast nie może zgodzić się ze stanowiskiem SKO, iż sporne pasy gruntu, stanowiące tzw. "strefę bezpieczeństwa" są również objęte powyższym zakresem przedmiotowym Umowy. Z przytoczonych okoliczności jednoznacznie wynika, że uprawnienia Spółki w stosunku do spornego pasa gruntu są znacząco ograniczone (w odróżnieniu do dzierżawionego pasa gruntu, który Spółka opodatkowuje) i co najwyżej można go zakwalifikować jako teren sąsiedni, o którym w Umowie również jest mowa (ale nie stanowi on jej przedmiotu).

Spółka stwierdziła, że prawidłowo uiszcza podatek od nieruchomości od pasa gruntu zajętego przez rurociągi i światłowody, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tego pasa gruntu. A contrario, w ocenie Spółki, bezspornym powinno być także, że pozostała część gruntów Lasów Państwowych nie stanowi przedmiotu posiadania przez Spółkę - nie ma zatem podstawy prawnej, by to na Spółce ciążył obowiązek podatkowy z tego tytułu.

Spółka podkreśliła, że znajduje się w posiadaniu wyłącznie pasa gruntu faktycznie zajętego pod rurociągi, i tylko w odniesieniu do tego pasa można rozpatrywać jej podmiotowość podatkową na gruncie podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2016r. określającą skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 11.845,00 zł.

Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Zauważyć należy, że w takiej sytuacji kontroli zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego należy dokonać dopiero wówczas, gdy Sąd dojdzie do przekonania, że organ przeprowadził postępowanie podatkowe zgodnie z przepisami postępowania, a zatem, gdy dokonane przez organ ustalenia nie były wadliwe albo nie zostały skutecznie podważone przez stronę postępowania.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej wskazując na zastosowanie przez organ wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej w zgodzie z przepisami prawa przejawiające się brakiem dokładnej analizy stanu faktycznego, jak i przepisów prawnych obowiązujących w przedmiotowym postępowaniu, a także analizą stanu faktycznego w oderwaniu od postanowień Umowy z Lasami Państwowymi.

Stosownie do treści art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Po myśli art. 121 § 1 tej ustawy postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Natomiast zgodnie z regulacja art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.

W ocenie Sądu organy podatkowe zgromadziły w niniejszej sprawie obszerny materiał dowodowy, dokonując jego wnikliwej i logicznej oceny, nienoszącej znamion dowolności. Wbrew twierdzeniem skarżącej postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodzie z zasadami ogólnymi wyrażonymi w Ordynacji podatkowej (art. 120, art. 121, art.122, art.123), jak też z regułami odnoszącymi się do dowodów w zakresie ich gromadzenia oraz oceny (art.180, art. 187 § 1,art. 188 oraz art. 191 ww. ustawy). Uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, zawierają bowiem wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione, dowodów, którym dały wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówiły wiarygodności.

Nadmienić należy, że sprawy zainicjowane skargami P S.A. dotyczące podatku od nieruchomości były już przedmiotem rozważań wojewódzkich sądów administracyjnych a problem jawiący się w niniejszej sprawie został już rozstrzygnięty (por. np. wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 11 maja 2016 r., o sygn. akt I SA/Bd 158/16 – 162/16; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2016 r., o sygn. akt I SA/Sz 365/16; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., o sygn. akt I SA/Po 574/16 – 578/16; wyroki WSA w Gorzowie o sygn. I SA/Go 80/17- 85/17 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko przedstawione przez sądy administracyjne w tym zakresie, zwłaszcza w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Po 756/16.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w roku 2014 w czasie obowiązywania umowy z dnia [...] listopada 2002 r., zawartej pomiędzy Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych a spółką, była ona posiadaczem całości gruntów, a w efekcie tego, czy była podatnikiem podatku od nieruchomości. Rozstrzygnięcie istoty zawisłej przed Sądem sprawy, w kontekście zarzutów skargi wymaga ustalenia powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z tytułu posiadania których obciążał skarżącą obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2014 r. W zaskarżonej decyzji, jak też w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przyjęto, że skarżąca była posiadaczem zależnym gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o łącznej wielkości 4.625 m2.Tymczasem w ocenie skarżącej obciążał ją obowiązek podatkowy jedynie w odniesieniu do gruntów Skarbu Państwa o powierzchni 344 m2 (tj. pasa gruntu zajętego na potrzeby jej rurociągów i światłowodów).

W kontekście tak przedstawionego przedmiotu sporu ustalenia wymaga przedmiotowy zakres umowy z dnia [...] listopada 2002 r., zawartej pomiędzy skarżącą a Dyrektorem Generalnym Lasów Państwowych, działającym w imieniu 29 wskazanych w umowie nadleśnictw. Przedmiotem umowy było oddanie do korzystania skarżącej pasa gruntu zajętego na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych; pasa gruntu pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów, oraz pasa gruntu pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Powierzchnię pasów gruntów oddanych do korzystania, zgodnie z § 2 ust. 2 umowy miał wskazywać załącznik nr 5 (zastąpiony następnie na skutek aneksu do umowy załącznikiem nr 6), określający szerokość i powierzchnię zajętego pasa gruntów, z uwzględnieniem aktualizacji pomiarów geodezyjnych, o których mowa w ust. 1 umowy. Na podstawie § 2 ust. 1 umowy skarżąca w porozumieniu i w terminie uzgodnionym z właściwym Nadleśniczym miała dokonać aktualizacji pomiarów geodezyjnych, przeprowadzić zmiany w ewidencji gruntów i dostarczyć zaktualizowane mapy i aktualne wypisy z rejestru gruntów do właściwego Nadleśniczego, oraz w razie konieczności, doprowadzić do zgodności z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Załącznik nr 5 (następnie załącznik nr 6) do umowy wskazuje jedynie numery działek oraz długość pasa samego rurociągu w metrach bieżących (część 1) oraz zestawienie długości tras zajętych na rurociągi naftowe i linie światłowodowe na gruntach Lasów Państwowych.

Dla ustalenia powierzchni gruntów podlegających opodatkowaniu w Gminie, spółka przyjęła długość pasa gruntu użytkowanego na terenie tej gminy na terenie Nadleśnictwa o długości 246 mb oraz szerokość pasa wynoszącą 1,4 m. Z akt sprawy wynika, że spółka nie posiada uzgodnionej z Nadleśnictwem dokumentacji geodezyjnej pasa gruntów zajętych pod utrzymanie rurociągów naftowych. Zaproponowano przyjęcie za podstawę opodatkowania podatkiem o nieruchomości – do czasu wykonania właściwej dokumentacji – pasa fizycznie zajętego przez rurociąg o szerokości równej średnicy rurociągu, który dla rurociągu [...] (odcinek Wschodni i Zachodni) wynosił 1,4 m, a po wykonaniu odpowiedniej dokumentacji będzie możliwe złożenie korekty deklaracji podatkowej.

Z protokołu badania ksiąg podatkowych z dnia [...] grudnia 2014 r. sporządzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wynika, że powierzchnia pasa gruntów zajętego na potrzeby utrzymania rurociągów i światłowodów należących do skarżącej na terenie Nadleśnictwa (Gmina) wynosi co najmniej 0,4625 ha. Podkreślić przy tym należy, że ustaleń tych organ kontroli skarbowej dokonał w oparciu o pomiary wykonane przez "PO" Sp. z o.o., na zlecenie skarżącej.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom strony, ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie dokonano w oderwaniu od postanowień umowy z dnia [...] listopada 2002 r. Na podstawie wskazanej umowy oddano skarżącej do korzystania pas gruntu zajęty na potrzeby utrzymania istniejących rurociągów naftowych, pas gruntu pod budowę i utrzymanie nowych rurociągów, oraz pas gruntu pod budowę i utrzymanie linii światłowodowych. Oceniając charakter omawianej umowy należy stwierdzić, że odpłatne udostępnienie skarżącej gruntów leśnych wyszczególnionych w załączniku nr 5 (a następnie załączniku nr 6) do umowy, skutkowało przeniesieniem na nią ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakichkolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Co istotne z opisywanej umowy o oddaniu do korzystania gruntów leśnych nie wynika, iż udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt.

Wpływu na trawność zaskarżonej decyzji nie może również wywrzeć sposób w jaki określono wysokość czynszu należnego z tytułu najmu. Zgodnie z zasadą swobody umów strony umowy mogą w dowolny sposób określić wysokość wynagrodzenia przysługującego jej z danego tytułu, w tym również poprzez odwołanie do parametrów takich jak np. długość określonej budowli. Sąd nie podziela również twierdzeń skarżącej kwestionujących możliwość uznania jej za posiadacza gruntów leżących w obszarze pasa bezpieczeństwa rurociągu. Zgodnie z § 136 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r., dla rurociągów przesyłowych dalekosiężnych ustala się strefy bezpieczeństwa, których środek stanowi oś rurociągu. Zgodnie z kolei z § 136 ust. 2 powołanego ostatnio aktu, minimalna szerokość strefy bezpieczeństwa dla jednego rurociągu przesyłowego dalekosiężnego, w zależności od jego średnicy nominalnej, powinna wynosić co najmniej: 12 m - dla rurociągu o średnicy do 400 mm (pkt 1); 16 m - dla rurociągu o średnicy od 400 mm do 600 mm (pkt 2); 20 m - dla rurociągu o średnicy powyżej 600 mm (pkt 3). Co przy tym istotne w realiach niniejszej sprawy, zgodnie z § 137 ust. 2 powołanego ostatnio rozporządzenia co do zasady, wewnątrz strefy bezpieczeństwa niedopuszczalne jest wznoszenie budowli, urządzanie stałych składów i magazynów oraz zalesianie. Obowiązkiem skarżącej było utrzymanie gruntów pod rurociągami w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację przy zachowaniu wymaganych warunków technicznych. Skarżąca jako podmiot eksploatujący rurociąg zobowiązana jest również do wyznaczenia w przewidzianych prawem granicach odpowiednich stref bezpieczeństwa, co niewątpliwie wymaga od niej sprawowania faktycznego władztwa nad tą strefą.

W zaskarżonej decyzji, jak też w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wbrew zarzutom skargi, nie dokonano także profiskalnej interpretacji postanowień umowy z dnia [...] listopada 2002 r. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że "PO" Sp. z o.o. dokonała pomiarów pasa technicznego przyjmując, że minimalna odległość linii rozgraniczającej od skrajnego rurociągu powinna wynosić 3 m, a od kabla światłowodowego i/teletechnicznego - 2 m. Zestawienie tych wielkości, na których oparto się dokonując pomiarów szerokości pasa technicznego, z wielkościami przewidzianymi dla pasa bezpieczeństwa, wynikającymi z regulacji przytoczonego powyżej rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że opodatkowany obszar zajęty pod pas techniczny rurociągu znajdował się niewątpliwe w posiadaniu skarżącej. Jak już wskazano - skarżąca decydując się na eksploatację rurociągu, zobowiązana była do zapewnienia wokół niego spełniającej wymogi prawne strefy bezpieczeństwa, co niewątpliwe wymagało od niej sprawowania określonego władztwa nad okalającym rurociąg terenem. Potwierdzają to również zapisy § 11 umowy, którym przyznano Dyrektorowi Generalnemu Lasów Państwowych prawo wejścia na nieruchomości będące przedmiotem umowy, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, ochronnej na sąsiednich gruntach. Zastrzeżenie tego rodzaju uprawnienia byłoby pozbawione jakiegokolwiek sensu, gdyby zgodnie z twierdzeniami skarżącej przedmiotem umowy były jedynie grunty leżące bezpośrednio pod rurociągiem.

W uzasadnieniu skargi spółka podnosi, że na spornym gruncie nie dokonywała i nie będzie dokonywać prac remontowych i inwestycyjnych, a jedyną jej ingerencją na tym terenie były konieczne prace związane z pasem bezpieczeństwa, które sprowadzają się do czynności określonych bezwzględnie obowiązującymi normami prawnymi. W kontekście powyższego twierdzenia skargi raz jeszcze należy podkreślić, że wykonanie przez spółkę czynności związanych z utrzymaniem pasa bezpieczeństwa wymaga sprawowania władztwa faktycznego na terenie, w obrębie którego pas ten się znajduje. Powyższe pozwala w sposób jednoznaczny na uznanie skarżącej za posiadacza gruntów leżących w pasie bezpieczeństwa. Wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wskazuje wprost, że utrzymaniem pasów bezpieczeństwa związanym np. z oczyszczaniem z drzew, krzewów (samosiejek) i wykaszaniem zajmuje się skarżąca.

Ze bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) oraz art. 3 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. Stosownie do postanowień art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty (pkt 1); budynki lub ich części (pkt 2); budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3). Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez działalność leśną, w świetle postanowień art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l., należy rozumieć działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości. W świetle zaś art. 3 ust. 2 u.p.o.l., obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo zastosowały regulacje art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., uznając skarżącą za podatnika podatku od nieruchomości będących przedmiotem zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi pogląd organu w tym zakresie nie narusza regulacji art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej w skrócie: "K.c."), zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Mając na uwadze treść zawartej przez skarżącą umowy z dnia [...] listopada 2002 r. oraz wymogi związane z zapewnieniem wokół eksploatowanego rurociągu strefy bezpieczeństwa, zasadnie uznano spółkę za podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do spornych gruntów. Wbrew twierdzeniom skargi grunty te nie pozostawały we władaniu nadleśnictwa, bowiem to spółkę obciążał obowiązek zapewnienia strefy bezpieczeństwa wokół rurociągu. Co więcej w tego rodzaju strefie niemożliwe jest prowadzenie działań związanych z zalesianiem, co wyklucza w praktyce możliwość sprawowania władztwa nad tym terenem przez nadleśnictwo. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela również wyrażony w orzecznictwie pogląd, że zawarcie z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności nie wyklucza faktycznego władztwa spółki w rozumieniu art. 336 K.c. w odniesieniu do gruntów leśnych (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2011r., o sygn. akt II FSK 1194/10, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe za nietrafny należy również uznać zarzut naruszenia art. 305¹ K.c.

Za chybiony Sąd uznał wywód skarżącej, że sposób udostępnienia gruntów powodował, że nie miała ona "woli" ich posiadania. Nawet jeśli przyjąć, że występowałby jedynie element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa spółki ("woli" posiadania w rozumieniu art. 336 K.c.) gruntów leśnych, pod którymi przede wszystkim zlokalizowano budowle należące do skarżącej, w tym rurociągi naftowe. Udostępnienie skarżącej gruntów uznać więc należy w realiach niniejszej sprawy, za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko do posiadania służebności przesyłu (gruntowej), o której mowa w art. 305¹ K.c., lecz za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 K.c.

Zdaniem Sądu organy podatkowe na podstawie zebranego materiału w sprawie prawidłowo przyjęły, że spółce zostały udostępnione grunty w celu utrzymania, umożliwienia eksploatacji i budowy rurociągów, czyli w celu wykonywania działalności gospodarczej. Dlatego zasadne było stanowisko organu, iż grunty udostępnione spółce były zajęte na cele działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. W myśl tego unormowania, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Użyte tu pojęcie "zajętych" odnosi się do sfery działań faktycznych, stąd argumentacja spółki przywołująca uregulowania prawne związane z przesłankami wyłączenia gruntów z produkcji leśnej, nie mogła mieć przesądzającego znaczenia.

Reasumując Sąd stwierdził, że zawarcie przez skarżącą z Lasami Państwowymi umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej), nie wyklucza faktycznego władztwa, w rozumieniu art. 336 K.c. gruntów leśnych, na których znajdują się m.in. rurociągi naftowe, zaś to na posiadaczu spornych gruntów ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, stosownie do treści przepisów art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

/-/ J. Niedzielski /-/ K. Skowrońska-Pastuszko /-/ A. Juszczyk-Wiśniewska