Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1120/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Antosik, Sędziowie P. Janicki, B. Klimowicz (spr.), Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 1.118,40 (tysiąc sto osiemnaście 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. określił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 w wysokości 64.636 zł, zaległość podatkową w kwocie 50.057 zł oraz odsetki od tej zaległości.

Decyzja była rezultatem stwierdzenia i zakwestionowania w toku postępowania podatkowego zaliczenia przez spółkę Ado kosztów uzyskania przychodów w roku 1999 następujących kwot:

- 131.646, 52 zł - kwota zaksięgowana została na podstawie faktury [...] z dnia [...] wystawionej przez leasingodawcę B sp. z o.o. o treści "Samochód ciężarowy DAF WXC 960F". Skarżąca spółka (leasingobiorca) w dniu 13 stycznia 1997r. w Warszawie zawarła z B spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (lesingodawcą) umowę leasingu operacyjnego. Przedmiotem umowy były ciągniki siodłowe DAF FT 95. 360 LD w ilości 5 szt. Szacunkowa wartość rynkowa każdego z ciągników wynosiła równowartość 33.300 DEM netto, przeliczonych na dzień rozwiązania umowy. Zgodnie z zawartą umową i § 9.9. Ogólnych Warunków Leasingu Operacyjnego, w przypadku gdy przedmiot leasingu zostałby utracony, zniszczony lub uszkodzony w sposób wykluczający dalsze z niego korzystanie, umowa leasingu wygasa, a spółka - leasingobiorca zobowiązana będzie do zapłacenia leasingodawcy wszystkich wymagalnych z tytułu umowy leasingu kwot, dotychczas niezapłaconych wraz z należnymi odsetkami , sumy pozostałych opłat lesingowych za okres od chwili wygaśnięcia umowy do ustalonego końca całkowitego okresu leasingu i szacunkowej wartości rynkowej pojazdu. W dniu 9 września 1999 r. spółka A zwróciła się do B z informacją o szkodzie całkowitej używanego na podstawie umowy z dnia [...] ciągnika siodłowego DAF nr rej [...], oraz z prośbą o rozliczenie leasingu.

Zawarta w dniu [...] umowa leasingu rozliczona została przez leasingodawcę, zgodnie z załącznikiem do protokołu 14/2, w sposób następujący: wartość początkowa leasingu wynosiła 151. 500 DEM, spółka A spłaciła kapitał w wysokości 54. 545, 64 DEM. Do zapłaty pozostało 96. 954,36 DEM kapitału.

C przyznało B odszkodowanie w kwocie 102.013,47 zł, za uszkodzony samochód. Likwidując szkodę przyjęto wartość pojazdu w kwocie 153.236 zł, minus wartość pozostałości (48.350 zł), minus udział własny (3.836, 53 zł).

Spółka A została obciążona przez B kwotą 131.646, 52 zł w związku z uszkodzeniem leasingowanego pojazdu marki DAF i jego całkowitą likwidacją. Kwota określona w fakturze z dnia [...] wynika z notatki sporządzonej przez B w której podana została wartość samochodu na kwotę 99.600 DEM plus 834.12 DEM odsetki, co razem stanowi kwotę 100.434, 12 DEM, po przeliczeniu na złote 233.659,99 PLN. Po odjęciu od tej wartości kwoty wypłaconego przez C odszkodowania w wysokości 102.013,47 PLN otrzymano kwotę 131.646,52 PLN, którą obciążono skarżącą spółkę.

Z załącznika do protokołu kontroli nr 14/2 wynika, że na kwotę 99.600 DEM, składała się: zdyskontowana marża w kwocie 2. 645,65 DEM oraz pozostały kapitał do spłaty w kwocie 96.954, 36 DEM. Pozostały kapitał do spłaty był różnicą pomiędzy wartością początkową w kwocie 151.500 DEM a spłaconym przez spółkę kapitałem w wysokości 54.545,64 DEM.

W czasie trwania umowy leasingu spółka A zapłaciła 25 rat leasingowych, każda po 3.262, 80 DEM, co stanowiło kwotę 81.570 DEM, po zakończeniu umowy do zapłaty pozostały 23 raty po 3.262,80 DEM, co stanowi kwotę 75.044,400 DEM.

Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej kwota 131. 646,52 PLN wynikająca z faktury wystawionej przez B nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu przez spółkę A, gdyż nie był to wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodu. Wydatek ten miał charakter odszkodowawczy. Nie był poniesiony w celu nabycia pozostałości powypadkowych - w celu wykorzystania ich jako części zamienne. Spółka nie wykazała żadnymi dowodami, że nabyła części pozostałe po wypadku oraz że zostały one użyte do napraw innych samochodów.

W szczególności, przedstawiona przez spółkę oferta cenowa dotycząca części zamiennych sporządzona przez przedsiębiorstwo D tego nie dowodzi.

Stwierdzono, że w przypadku likwidacji pojazdu spółka straciła przedmiot służący osiąganiu przychodu. Wydatki związane z pojazdem po jego likwidacji takie jak miesięczny czynsz leasingowy za miesiące następujące po dniu jego likwidacji oraz wydatek stanowiący wartość końcową pojazdu (szacunkową wartość rynkową ) nie były ponoszone w celu osiągnięcia przychodu.

- 2.450 zł - kwota zaliczona przez skarżącą spółkę do kosztów uzyskania przychodów na podstawie noty obciążeniowej otrzymanej od Biura Usług Spedycyjnych "BUS" Warszawa, będąca obciążeniem za niezrealizowanie transportu z Austrii do Polski. Zdaniem Dyrektora UKS wydatek był karą umowną a rezygnacja z wykonania zlecenia uniemożliwiła osiągnięcie jakiegokolwiek przychodu,

- 180 zł - kwota wynikająca z faktury z dnia [...] dotycząca prenumeraty czasopisma "E" na rok 2000. Z uwagi na to, że koszty uzyskania przychodu są potrącalne tylko w roku podatkowym, którego dotyczą, a prenumerata czasopisma była na rok 2000, a zatem wydatek ten stanowi koszt uzyskania przychodu w roku 2000.

- 12.949, 35 zł - wartość wynikająca z not obciążeniowych wystawionych w dniu 31 grudnia 1998r. przez F S.A. Odsetki naliczone zostały zapłacone w roku 2000. Wydatki te nie stanowiły kosztu uzyskania przychodu w roku 1999, z uwagi na treść art. 19 ust. 1 pkt. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - naliczone lecz nie zapłacone lub umorzone odsetki od zobowiązań nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.

- 26.218 , 79 zł, wynikająca z not odsetkowych za rok 1998 wystawionych przez F sp. z o.o. Ustalono, że odsetki wynikające z not zostały spółce A umorzone. Spółka o wartość umorzonych zobowiązań pomniejszyła w 1999 r. koszty uzyskania przychodów, choć powinna zwiększyć wykazywane do opodatkowania przychody.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A wniosła o jej uchylenie i zmianę, zarzucając decyzji naruszenie przepisów art. 15 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do ustaleń w zakresie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów , natomiast w odniesieniu do sposobu przeprowadzenia postępowania kontrolnego zarzuciła naruszenie art. 121, 122 i 210 ust. 4 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 22 ust. 2 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej.

W zakresie nieuznania za koszt uzyskania przychodu kwoty 131. 646, 52 zł, spółka podniosła, że wydatek związany z likwidacja samochodu DAF poniesiony był w celu osiągnięcia przychodu, wskazując, że koszt ten był realizacją jednego zdarzenia gospodarczego - zawarcia umowy leasingu. Powstałe zobowiązanie było skutkiem podpisania umowy i wypełnienia postanowień Ogólnych Warunków Umowy Leasingu, a więc działań, które w latach 1997, 1998 i 1999 przyniosły przychody. Brak rozliczenia leasingu samochodu skutkowałby zerwaniem umowy dotyczącej ogółem 5 samochodów.

Podniosła, że prowadzący postępowanie kontrolne nie ustosunkował się do powyższego stanowiska podnoszonego we wnoszonych przez spółkę pismach oraz wniosku o uzupełnienie materiałów kontrolnych, czym naruszył przepisy postępowania.

Wskazano, że utrata przedmiotu leasingu nie może powodować, że wydatki ponoszone po likwidacji tego środka nie są ponoszone w celu osiągania przychodu. Związek kosztów uzyskania przychodów z przychodami należy rozpatrywać w skali całego roku podatkowego. Skoro zatem w roku 1999 przedmiot leasingu służył osiąganiu przychodów to wszelkie wydatki poniesione w tym roku w związku z jego użytkowaniem mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. W roku 1999 z tytułu użytkowania samochodu DAF spółka osiągnęła przychód w wysokości 221.860, 10 zł.

Spółka nie zgodziła się z nieuwzględnieniem w decyzji faktu zaistnienia pozostałości po uszkodzonym samochodzie i jego wpływu na wydatek kwoty 131.646, 52 i uzyskiwane przychody. Wydatek ten nie był poniesiony w celu nabycia części zamiennych, lecz w wyniku zrealizowania umowy leasingowej nabyto pozostałości po zniszczonym samochodzie i wykorzystano je jako części do remontu innych samochodów. Zaistnienie pozostałości potwierdza treść wydanej decyzji, a fakt że ich właścicielem została skarżąca spółka potwierdza treść faktury "samochód ciężarowy DAF WXC 960F".

Podniesiono, że oferta cenowa sporządzona przez E jest wykazem części jakie uzyskano z pozostałości po uszkodzonym pojeździe. Zgodnie z § 9.3. Ogólnych Warunków Leasingu wynika, że leasingodawca zezwolił spółce na naprawy użytkowanych samochodów, brak jest pisemnych dowodów potwierdzających wykonanie napraw, natomiast fakt ten mogą udokumentować dowody ze świadków.

Co do nieuznania za koszt wydatku w kwocie 2.450 zł, spółka powołała się na pisma z dnia [...] oraz z dnia [...], w których wyjaśniła związek poniesionego wydatku z przychodami. W powyższych pismach wskazano, że rezygnacja z realizacji usługi dla Biura Usług Spedycyjnych BUS, skutkująca otrzymaniem noty odsetkowej, spowodowana była powodami ekonomicznymi tj. możliwością wykorzystania zasobów transportowych Spółki do realizacji w tym samym czasie usługi transportowej o znacznie większym rozmiarze, co było związane z uzyskaniem znacznie większego przychodu.

Podniesiono, że kontrolujący nie ustosunkował się do złożonych wyjaśnień i dokumentów, przez co naruszono przepisy postępowania.

Co do wydatku w kwocie 180 zł dotyczącego prenumeraty czasopisma, wskazano, że wydatek ten poniesiony został w roku 1999, a zatem w tym roku powinien stanowić koszt.

Izba Skarbowa w Ł. w dniu [...] zleciła przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów.

W jego wyniku Urząd Kontroli Skarbowej ustalił, że:

- kwota 153.236,00 zł była wartością pojazdu DAF po wypadku, przyjętą przez B na dzień zdarzenia, wartość pojazdu przyjęta do ubezpieczenia wynosiła 157. 219, 13 zł,

- leasingodawca ING Leasing Polska zaproponował spółce kwotę zakończenia leasingu w wysokości 99.600 DEM, niższą niż wynikała z rozliczenia rat leasingowych,

- składki z tytułu ubezpieczenia zlikwidowanego pojazdu DAF uiszczał leasingodawca, a następnie obciążał tymi kosztami spółkę B;

- spółka Anie zaewidencjonowała kwoty 48.350 zł będąca wartością tzw. pozostałości po uszkodzonym pojeździe w swoich księgach rachunkowych.

Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania spółki A oraz materiałów uzupełniających uchyliła decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i określiła skarżącej spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r w kwocie 55.920, 00 zł.

Organ odwoławczy potwierdził zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia odnośnie odsetek naliczonych przez [...] i zapłaconych przez spółkę w 2000r.

Stwierdzono bezpodstawność korygowania przychodów i kosztów w decyzji o kwotę 26. 218, 79 zł, stanowiącą odsetki naliczone przez firmę [...], gdyż umorzenie odsetek jest podatkowo obojętne.

Co do kwoty 131.646, 52 zł poniesionej przez spółkę w związku z likwidacją po wypadku drogowym ciągnika siodłowego DAF, Izba Skarbowa wskazała, że wydatki poniesione na opłatę pozostałych rat leasingowych po likwidacji pojazdu oraz wydatek stanowiący wartość końcową pojazdu nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu, bowiem czynsz płacony w ramach umowy leasingu związany jest z używaniem przez leasingobiorcę przedmiotu leasingu, z kolei wydatek stanowiący wartość końcową pojazdu winien być zapłacony na zakończenie rzeczywistego okresu leasingu.

Jednocześnie Izba Skarbowa zauważyła, że płacone od momentu utraty przedmiotu leasingu służącego osiąganiu przychodu, raty leasingowe w części nie dotyczącej spłaconego kapitału nie są kosztem uzyskania przychodu, nie są bowiem ponoszone w celu osiągnięcia przychodu.

Izba Skarbowa dokonała wyliczenia wartości części odsetkowej (dodatkowej) rat na kwotę 1.080, 98 DEM, przyjmując że wartość początkowa samochodu wynosiła 151.500 DEM, 48 ustalonych rat leasingowych po 3. 262, 80 DEM w sumie stanowiłoby kwotę 156.614,40 DEM, spłacono 25 rat po 3.262,80 DEM co stanowi kwotę 81.570 DEM, w tym spłacony został kapitał w wysokości 54.545, 64 DEM, zatem w każdej z 25 zapłaconych rat spłacano kapitał w wysokości po 2.181, 82 DEM. Ponieważ Spółce pozostało do zapłacenia 23 raty , to mnożąc ilość pozostałych rat przez wyliczoną część odsetkową każdej z nich (1.080,98 DEM) uzyskano kwotę 24.862,54 DEM, po przeliczeniu stanowi to równowartość 57.842,70 PLN. Ta kwota zdaniem Izby Skarbowej nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów.

Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nieuprawnione jest uwzględnienie przy rozliczeniu samochodu "szacunkowej wartości rynkowej" w kwocie 33.300 DEM, jako jednego z elementów składających się na wycenę samochodu w kwocie 99.600 DEM.

Wskutek wypadku drogowego umowa leasingu wygasła i nie doszło do nabycia przedmiotu leasingu. Dlatego mimo zapisu w § 9 p. 9.9 OWLO zapłata szacunkowej wartości rynkowej po likwidacji pojazdu nie znajduje uzasadnienia.

W kwestii pozostałości po zlikwidowanym samochodzie, wycenionej przez B na 48.350 zł, stwierdzono, że spółka A została ich właścicielem, części zdatne do użytku zostały przeznaczone do remontów pozostałych leasingowanych samochodów, wobec czego kwota ta powinna być zaliczona do przychodów podatnika jako wartość przychodów w naturze.

Co do kwoty 2.450 zł wynikającej z noty obciążeniowej wystawionej spółce przez G za niezrealizowany transport, podniesiono, że kara umowna poniesiona z tytułu nie wykonania jednego zlecenia nie ma wpływu na osiągnięcie i wysokość przychodu z tytułu wykonania innego zlecenia.

Izba Skarbowa nie podzieliła zastrzeżeń spółki co do uchybień proceduralnych, gdyż nie stwierdzono braku ustosunkowania się do stanowiska i argumentacji Spółki.

Uznała za koszt uzyskania przychodów kwotę 180 zł dotyczącą prenumeraty czasopisma "C" na rok 2000.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Ł. A spółka z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] zarzucając jej niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. art. 12 ust. 1 pkt. 2 - co do zaliczenia do przychodów wartości przychodów w naturze w kwocie 48.350 zł, art. 15 ust. 1 co do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty 57.842, 70 zł, art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt. 22 co do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów kwoty 2.450 zł, oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121§ 2, art. 123 § 1 i art. 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. w odniesieniu do sposobu przeprowadzenia postępowania.

Zdaniem odwołującej się spółki, całość wydatku w wysokości 131.646, 52 zł ma związek z uzyskiwanymi przychodami, gdyż spółka realizując zobowiązania wynikające z umowy leasingu nabyła części zamienne - pozostałości powypadkowe, a umowa leasingu została zawarta w celu osiągania przychodów i przychody takie z tytułu użytkowania pojazdu w roku 1999 zostały uzyskane, zatem wszelkie wydatki związane z realizacją umowy leasingu miały związek z przychodami. Wskazano, że niewykonanie zobowiązań wynikających z umowy leasingu skutkowałoby zerwaniem całej umowy obejmującej również cztery pozostałe samochody ciężarowe.

Podniesiono, że w wyliczeniach dokonanych przez Izbę Skarbową, z załącznika nr 14/2 do protokołu z kontroli organ uwzględnia kwotę 54.545,64 DEM, i ta kwota wraz z kwotą wyliczonych rat leasingowych pozostałych do zapłaty w kwocie 75.044, 40 DEM stanowią dla Izby Skarbowej podstawę dokonania wyliczeń pozostałego kapitału. W wyliczeniach pominięto natomiast pozycję z załącznika "pozostało kapitału do spłaty w DEM" w kwocie 96.954, 36 DEM.

W ten sposób określono pozostały kapitał do spłaty na kwotę niższą niż wynika to z dokumentu - załącznika do protokołu kontroli nr 14/2.

Podniesiono, że kwota 131.646,52 zł nie wynika bezpośrednio z warunków rozliczenia umowy leasingu, ale uwzględnia wszystkie okoliczności związane z częściowym zakończeniem umowy leasingu, w tym nabycie pozostałości po tym samochodzie.

Co do nieuznania za koszt uzyskania przychodu kwoty 2.450 zł, dotyczącego niezrealizowanej usługi transportowej, spółka uważa że wykazany został związek pomiędzy tym wydatkiem a zwiększeniem przychodu. Zdaniem skarżącej spółki, przepis art. 16 ust. 1 pkt. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie wymienia kar umownych i odszkodowań z tytułu odstąpienia od wykonanie usługi, jedynie traktuje o wadach wykonanej usługi lub zwłoki w usunięciu wad, zatem Izba Skarbowa dokonała nieuprawnionej rozszerzającej interpretacji.

Co do zaliczenia jako przychodu wartości przychodów w naturze w kwocie 48.350 zł podniesiono, że jest to jedynie kwota wyceny dokonanej przez B, a nie rzeczywista wartość pozostałości. Pozostałości po zlikwidowanym samochodzie skarżąca spółka otrzymała w wyniku rozliczenia umowy leasingu. Nabycie pozostałości zostało zaewidencjonowane w księgach poprzez zaksięgowanie kwoty 131. 646, 52 zł, na podstawie faktury o treści "samochód ciężarowy DAF WXC 960F".

Brak jest w sprawie podstaw do uznania, że pozostałości zostały przekazane spółce nieodpłatnie.

Izba Skarbowa wyliczyła część kapitałową leasingu na 73.803,82 zł, a zatem ta pozostała do spłaty kwota pokrywa wartość otrzymanych pozostałości i została ujęta w księgach rachunkowych.

Ponadto podniesiono, że spółka po zapoznaniu się w dniu [...] z zebranym materiałem dowodowym, w dniu 30 czerwca 2003r. zachowując siedmiodniowy termin, wniosła o wskazanie przepisów prawa materialnego, które zostały naruszone oraz udzielenie informacji co do skutków finansowych decyzji . Izba Skarbowa nie odniosła się w żaden sposób do złożonego wniosku, przez co naruszono przepisy postępowania.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że niezrozumienie wynika z przeliczenia kwot w DEM na złote oraz że załącznik nr 14/2 do protokołu kontroli zawierający dane w DEM stanowił podstawę dokonania wyliczeń.

Wynikająca z niego kwota pozostałego do spłaty kapitału 96.954, 36 DEM zawiera też "szacunkową wartość rynkową" pojazdu, nie uznaną za koszt uzyskania przychodów.

Podniesiono ponadto, że otrzymanie pozostałości po zlikwidowanym pojeździe było niezależne od spłaty części kapitałowej rat leasingowych pozostałych do zakończenia umowy leasingu.

Wskazano, że pełnomocnik spółki zapoznał się ze zebranym materiałem w dniu 25 czerwca 2003r, nie było zatem przeszkód w wydaniu decyzji.

Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe zasady postępowania w sprawach podatkowych wyrażonej w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) tj. zasady prawdy obiektywnej (materialnej), która nakazuje organowi podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w art. 187 Ordynacji podatkowej, nakazującej organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego.

Odnosząc te spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanych wyżej przepisów, co najdobitniej znalazło wyraz w rozliczeniu umowy leasingu dokonanym przez Izbę Skarbową. Rozliczenie to bowiem zawiera wiele niejasności.

Wątpliwość budzi wyliczenie przez Izbę Skarbową wartości części odsetkowej raty leasingu.

Skoro przyjęto wartość początkową kapitału w wysokości 151.500 DEM, sumę wpłat leasingowych w wysokości 156.614, 40 DEM i wartość rynkowa każdego z ciągników na dzień zakończenia leasingu w wysokości 33.300 DEM to wyliczona kwota 24.862,54 DEM jako wartość części odsetkowej budzi wątpliwości. Przyjęcie spłaty kapitału w racie leasingowej w wysokości 2.181, 82 DEM przy 48 ratach powoduje, że wartość całego kapitału z umowy leasingu wynosiłaby 104. 727, 36 DEM, a zgodnie ze zgromadzonymi dokumentami wartość początkowa kapitału wynosiła 151.500 DEM, co zresztą Izba Skarbowa w rozliczeniu uwzględnia.

Rację ma strona skarżąca, że Izba Skarbowa dokonując wyliczenia pominęła kwotę 96.954, 36 DEM, która to kwota wg załącznika 14/2 do protokołu kontroli jest pozostałą częścią kapitału do spłaty, a wraz z dyskontowaną marżą leasingodawcy daje kwotę 99 600 DEM, czyli taką kwotę jaką zaproponowano skarżącej spółce jako rozliczenie umowy leasingu. Według wyliczenia Izby Skarbowej pozostała kwota do zapłaty wynosi ok. 75.000 DEM a występujących rozbieżności nie wyjaśniono.

Wyliczenie dokonane przez Izbę Skarbową uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia. W trakcie ponownego postępowania szczegółowego wyjaśnienia wymaga sposób rozliczenia umowy leasingu, z uwzględnieniem podpisanych przez strony aneksów, spłaconej części kapitału z podziałem na część kapitałową i odsetkową, i pozostałej do spłaty , a także jako odrębne zagadnienia rozliczenie wartości samochodu będącego przedmiotem umowy, w uzasadnieniu organu odwoławczego przyjmowane są bowiem różne wartości. Należy ustalić także wartość pozostałości po przedmiotowym samochodzie oraz relację pomiędzy wartością samochodu a wartością umowy leasingu, szczególnie w świetle postanowień § 9 pkt 9.9 lit. b ogólnych warunków leasingu.

Wyjaśnienia w trakcie ponownego postępowania wymaga także kwestia co składa się na kwotę 131. 646, 52 zł, wynikającą z faktury VAT nr FC 99301946 z dnia [...] w szczególności czy ta kwota zawiera wartość pozostałości samochodu DAF, ustalenia w tym zakresie pozwolą rozstrzygnąć o nabyciu pozostałości samochodu przez spółkę B Zgodnie z ogólnymi warunkami leasingu leasingobiorca w wypadku zniszczenia (uszkodzenia) podmiotu leasingu zobowiązany był do zapłaty sumy pozostałych rat leasingowych i szacunkowej wartości rynkowej przedmiotu leasingi (którą w umowie określono na kwotę 33.300 DEM. Jeżeli leasingobiorca był zobowiązany do zapłaty nie tylko pozostałych rat ale również do zapłaty szacunkowej wartości ciągnika to trudno zarzucać stronie, że zatrzymała pozostałości uszkodzonego pojazdu. Wyjaśnienia natomiast wymaga, czy przedstawione przez leasingodawcę rozliczenie jest zgodne z ogólnymi warunkami umowy leasingu operacyjnego.

Organy podatkowe zdają się nie kwestionować, że umowa leasingu uszkodzonego później pojazdu (ciągnika siodłowego) została zawarta w celu uzyskania przychodów i związane z nią wydatki stanowiły koszt uzyskania przychodu. Uszkodzenie pojazdu nastąpiło z przyczyn niezależnych od spółki i należało rozważyć, czy to zdarzenie może prowadzić do odmiennej oceny ponoszonych w dalszym ciągu wydatków związanych z realizacją umowy leasingu operacyjnego.

Nadto należy wskazać, że zgodnie z art. 210 § 1ust. 6 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa decyzja zawierać powinna uzasadnienie faktyczne w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Decyzja organu I instancji nie spełnia wymogów wskazanych przepisów. Jest w zasadzie relacją z dokonanych czynności i opisem składanych dokumentów, jej treść jest powieleniem protokołu z kontroli przeprowadzonej w skarżącej spółce. Braki w zakresie ustaleń stanu faktycznego spowodowały wskazane wyżej niejasności decyzji Izby Skarbowej.

Uprawnione jest stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie zgromadziły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie oceniły na podstawie całego materiału istotnych dla sprawy okoliczności, a dokonana ocena nie ma charakteru swobodnej oceny, do jakiej organy mają prawo na podstawie art.191, a nosi znamiona niedopuszczalnej dowolnej oceny. Jak to podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 1993 roku, sygn. akt III ARN 55/94 (OSNAPiUS 7/95), zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § l Ordynacji podatkowej), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 Ordynacji podatkowej).

Dodatkowo wskazać należy, że skoro zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co zebranego materiału dowodowego skarżąca spółka otrzymała w dniu [...] to siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 200 ustawy Ordynacja podatkowa upłynął w dniu 30 czerwca 2003r. Organ odwoławczy stosownie do przepisów postępowania, w szczególności art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowiącym, że organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ odwoławczy winien był ustosunkować się do wniosków strony złożonych w ustawowym terminie tj. w dniu 30 czerwca 2003r. (k. 124)

Również stanowisko Izby Skarbowej w zakresie kosztów niezrealizowanego transportu z Austrii do Polski zostało wyrażone przed wyjaśnieniem wszystkich istotnych okoliczności z tym związanych. Strona skarżąca podnosiła fakt zrealizowania w tym czasie innej usługi transportowej (o wyższej wartości i bez konieczności długiego dojazdu bez ładunku) z Izba Skarbowa nie ustosunkowała się w sposób wyczerpujący do przedstawionych argumentów i kwot. Przedwczesna jest w tej sytuacji ocena, że zapłata za niezrealizowany transport z Austrii w efekcie nie doprowadziła do zwiększenia przychodów skarżącej spółki.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § l ust. l pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, zaś orzeczenie w przedmiocie zakresu wykonalności uchylonej decyzji zapadło w trybie art. 152, cytowanej wyżej ustawy.