Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2105/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3 i 3a
journal: Dz.U. 2018 poz 554
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 983/18 w sprawie ze skargi P.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Gl 983/18, oddalił skargę P.Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 2 pkt 3 i 9, art. 5 ust. 3, 3a i 3b, art. 8b i art. 44 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 554 ze zm.), uznał skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że otrzymał wniosek o podjęcie wobec skarżącego działań w związku z przyznaniem świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M.K. w kwocie 350 zł miesięcznie na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. Skarżący, w dniu [...] listopada 2017 r. zgłosił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], jednakże odmówił przeprowadzenia wywiadu, przedkładając jednocześnie kopię wniosku złożonego do Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] listopada 2017 r. o zaprzeczenie ojcostwa. Wobec tego wszczęto postępowanie w sprawie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jednocześnie, organ I instancji ustalił, na podstawie pisma Komornika Sądowego z [...] listopada 2017 r., iż strona przez ostatnie 6 miesięcy nie wywiązywała się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów. W związku z powyższym została wydana decyzja z [...] lutego 2018 r., nr [...], na mocy której uznano skarżącego za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jednakże w wyniku wniesienia odwołania decyzja ta została uchylona przez Kolegium decyzją z [...] marca 2018 r., nr [...]. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ ustalił, że prowadzone w Prokuraturze Rejonowej w [...] postępowanie w sprawie bezskuteczności uznania ojcostwa zostało zakończone decyzją o braku przesłanek do wystąpienia z powództwem do właściwego sądu. Następnie, w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący ponownie odmówił przeprowadzenia wywiadu, powołując się na bezprawność postępowania oraz na toczące się postępowanie o zaprzeczenie ojcostwa. Ponadto, organ I instancji wskazał, że pismem z [...] czerwca 2018 r. organ egzekucyjny potwierdził fakt niewywiązywania się przez skarżącego przez ostatnie 6 miesięcy w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% bieżąco ustalonych alimentów.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], utrzymało w całości decyzję z dnia [...] lipca 2018 r. w mocy.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium przytoczyło dotychczasowy przebieg sprawy oraz treść art. 5 ust. 1 - 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Następnie, stwierdziło, że skarżący [...] czerwca 2018 r. złożył oświadczenie, pod odpowiedzialnością karną, z którego wynikało, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, ponieważ nie uważa się za ojca dziecka. Poza tym, Kolegium dodało, że organ I instancji pismem z [...] czerwca 2018 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie uznania go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych i o prawie do czynnego udziału w tym postępowaniu oraz o fakcie, że postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia bezskuteczności ojcostwa zostało zakończone przez prokuraturę w dniu [...] kwietnia 2017 r. Jednocześnie, skarżący złożył w dniu [...] lipca 2018 r. kolejne oświadczenie, w którym stwierdził, że zajmował się dzieckiem oraz dodał, że leczy się u urologa, ortopedy, cierpi na "dysfunkcję wzroku", ma zaburzenia równowagi i jest niezdolny do pracy, a zatem nie ma możliwości płacenia alimentów, i jest na utrzymaniu rodziców. Zdaniem Kolegium w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w postaci uniemożliwiania przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, a jednocześnie w okresie ostatnich 6 miesięcy skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych na rzecz dziecka w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Podsumowując, Kolegium stwierdziło, że organ I instancji postąpił prawidłowo, uznając skarżącego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych a zarazem w sprawie nie pojawiły się żadne podstawy do zmiany lub uchylenia kwestionowanej decyzji.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący stwierdził, że nie uchyla się od obowiązków alimentacyjnych, jednakże nie łożył na dziecko alimentów, ponieważ nie ma pewności, iż jest jego ojcem, gdyż nie zostały przeprowadzone badania DNA. Stwierdził także, że komornik nie miał prawa egzekwować od niego jakichkolwiek kwot.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu podtrzymał w całości skargę wniesioną przez skarżącego oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Pełnomocnik wskazał, że skarżący nie odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego a jedynie zaznaczył, że nie uważa się za ojca dziecka a tym samym zobowiązanego do alimentów. Jednocześnie wyjaśnił, że skarżący jest osobą chorą psychicznie, cierpi na schizofrenię rezydualną i nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji przerwania wywiadu. Ponadto, zarzucił, że nieprawidłowo oznaczono organ, który wydał decyzję w I. instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powołanym na wstępie wyrokiem oddalił powyższą skargę, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a..

Sąd wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2018 r., poz. 554 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Jednocześnie, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Ponadto, art. 8b ustawy stanowi, że organ właściwy dłużnika może upoważnić w formie pisemnej swojego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia postępowania i wydawania w tych sprawach decyzji. Stosownie przy tym do treści art. 2 pkt 9 ustawy organem właściwym dłużnika jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego.

Sąd wskazał, że z akt jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka, o której stanowi art. 5 ust. 3 ustawy, albowiem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] listopada 2017 r. przez referenta świadczeń rodzinnych Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wynika, że skarżący zgłosił się na wezwanie z dnia 31 października 2017 r. jednakże odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Jednocześnie, z oświadczenia skarżącego złożonego w dniu [...] czerwca 2018 r. wynika, że nie wyraził on również zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego ze względu na wątpliwości dotyczące jego ojcostwa. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organy administracji prawidłowo ustaliły, że zaistniała przesłanka określona w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy, bowiem skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego a zarazem złożenia oświadczenia majątkowego.

Ponadto, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły, że nie został spełniony warunek wynikający z art. 5 ust. 3a ustawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] stwierdził, że w okresie ostatnich 6 miesięcy skarżący nie dokonał wpłat. Jednocześnie, kolejnym pismem komornik potwierdził, że nie wyegzekwowano od skarżącego w okresie od 1 stycznia do 26 czerwca 2018 r. żadnej kwoty.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd I instancji stwierdził, że organy orzekające prawidłowo uznały, że zachowanie skarżącego wyczerpało dyspozycję art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się uchylenia go w całości oraz przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zwrotu pełnomocnikowi skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nadto, skarżący zrzekł się rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 106 § 3 i art. 51 p.p.s.a w związku z art. 233 k.p.c., poprzez pominięcie zgłoszonego przez skarżącego wniosku o zwrócenie się do Sądu Rejonowego w Gliwicach o nadesłanie:

a) kopii postanowienia tego Sądu z dnia [...] stycznia 2019 r. wraz z uzasadnieniem, wydanego w sprawie o sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania karnego względem skarżącego o przestępstwo niealimentacji z uwagi na jego niepoczytalność,

b) kopii opinii biegłych sądowych: psychologa oraz psychiatry w przedmiocie rozpoznania u powoda choroby psychicznej (schizofrenii rezydualnej),

oraz dopuszczenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność niepoczytalności skarżącego oraz faktu, iż skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego;

- naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo że skarga była zasadna - w wyniku bezzasadnego uznania, że w postępowaniu administracyjnym organy administracyjne nie dopuściły się naruszeń art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., polegających na braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a to ustalenia, czy skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, w szczególności z uwagi na stan psychiczny skarżącego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Przede wszystkim, za niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a w związku z art. 233 k.p.c.

Zauważyć w tym miejscu bowiem należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie ustala stanu faktycznego sprawy, lecz bada, czy w trakcie postępowania administracyjnego zostały ujawnione wszystkie istotne dla wydania decyzji okoliczności, czy były one przez organ uwzględnione przy wydawaniu orzeczenia i w jaki sposób zostały ocenione (zob. wyrok NSA z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 554/07, Legalis). Przenoszenie ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego na sąd administracyjny pozostaje w sprzeczności z rolą tego sądu. Sąd administracyjny nie może zastępować organów administracyjnych w ocenie materiału dowodowego i przeprowadzania (uzupełniania) postępowania dowodowego. Uzupełnienie materiału dowodowego winno nastąpić w ponownie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym przed organami administracji publicznej i podlegać ocenie przez ten organ. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a sąd I instancji orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego dacie wydania zaskarżonej decyzji, a wynikającego z akt sprawy. Rolą sądu jest ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Innymi słowy, postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego – kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Dyspozycja art. 106 § 3 nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (zob. wyrok NSA z 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, LEX nr 533874).

W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie miał podstaw do zastosowania dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie nasuwał istotnych wątpliwości, które uniemożliwiałyby rozpoznanie sprawy. Ani organy administracji, ani Sąd I instancji nie były uprawnione do dokonywania oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie opinii biegłych sądowych, natomiast postanowienie Sądu Rejonowego w [...] zostało wydane [...] stycznia 2019 r., a więc po podjęciu zaskarżonej decyzji. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę postępowań administracyjnych i aktów wydanych w tym postępowaniu, natomiast postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny opiera się, co do zasady, na materiałach gromadzonych przez organy administracji. Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności decyzji polega bowiem na jej kontroli według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Przesłankami uprawniającymi organ do wszczęcia postępowania w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych są uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego lub odmowa: 1) złożenia oświadczenia majątkowego; 2) odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy; 3) odmowa przyjęcia bez uzasadnionej przyczyny propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też udziału w szkoleniu zawodowym. Z kolei art. 5 ust. 3a ustawy stanowi, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika, który przez ostatnie 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Z przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3, a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a. Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 3b pkt 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1950 i 2128).

Z dokonanych przez orzekające w sprawie organy i zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń wynika zaś, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. W dniu [...] listopada 2017 r. skarżący wprawdzie zgłosił się na wezwanie z [...] października 2017 r., jednakże stanowczo odmówił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Nie wyraził on także zgody na przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego w dniu [...] czerwca 2018 r., wskazując na wątpliwości dotyczące jego ojcostwa. Ponadto, z akt sprawy wynika również, i jest to okoliczność bezsporna, że skarżący przez ostatnie 6 miesięcy nie wywiązywał ze swych zobowiązań w kwocie nie niższej niż 50% wysokości bieżąco ustalonych alimentów. Z informacji Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z [...] listopada 2017 r. wynika bowiem, że w okresie 6 miesięcy skarżący nie dokonał wpłat, a także, że w okresie od 1 stycznia do 26 czerwca 2018 r. nie wyegzekwowano od skarżącego żadnej kwoty.

Tym samym, wszystkie istotne okoliczności dla uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej zostały w sprawie ustalone przez orzekające organy a ich ustalenie nie budzi wątpliwości w odniesieniu do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Dlatego też, zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny.

Wskazać przy tym należy, że formułując w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby odmienna. Skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania zależy od tego, czy autor skargi kasacyjnej wyjaśnia, jaki był możliwy, a istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Tego zaś wymogu nie spełniają zawarte w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, skutkiem czego nie mogą one odnieść skutku.

Podkreślić nadto należy, że decyzja w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że w zaistniałym stanie faktycznym jej wydanie było obowiązkiem organu. Stąd też, bez wpływu na ocenę decyzji organów pozostają powoływane w skardze okoliczności związane ze stanem zdrowia skarżącego. Niewątpliwie, stan zdrowia skarżącego, może mieć wpływ na wypełnianie przez niego obowiązku alimentacyjnego, jednakże nie stanowi on przesłanki negatywnej uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, gdyż ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów takiej nie przewiduje. Skarżący nie jest osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie ani częściowo, co pozwoliłoby na uznanie, że jako osoba nie posiadająca zdolności do czynności prawnych nie posiadał on świadomości co do konieczności wypełniania obowiązków rodzicielskich i jednocześnie ustalonych przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie pogląd przedstawiony w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 121/16 (LEX nr 2451262).

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu, wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a, ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy