Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 363/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
article: art. 71b ust. 3-6
journal: Dz.U. 2018 poz 1457
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2019 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...], Minister Finansów (dalej: "Minister" lub "organ"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez [...] (dalej: "Strona", "Skarżący") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], zobowiązującą Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 1 099 377,00 zł.

Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W wyniku audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy w Powiecie [...] stwierdzono nieprawidłowości w odniesieniu do gromadzenia danych stanowiących podstawę naliczenia na 2013, 2014 i 2015 rok, części oświatowej subwencji ogólnej. Audyt zakończono sprawozdaniem z 6 września 2017 r. nr [...], w którym wyliczono, że otrzymana na 2014 r. przez Powiat [...] część oświatowa subwencji ogólnej, w związku z zawyżeniem liczby uczniów przeliczeniowych o 207,7321, została zawyżona o kwotę 1 086 938,06 zł.

Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z 28 maja 2018 r. przekazało opinię odnośnie ustaleń zawartych w sprawozdaniu audytu oraz poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez Powiat [...] kwoty wyższej od należnej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 85,2259.

Minister Finansów pismem z 4 czerwca 2018 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.

Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, Minister Finansów zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 1 099 377,00 zł. Powiat zwrócił się do Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości oraz o umorzenie postępowania.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie Minister Finansów, decyzją z [...] grudnia 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podstawę do naliczenia ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla skarżącego, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów i wychowanków w roku szkolnym 2013/2014 wykazywane przez szkoły i placówki oświatowe w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2013 r., zweryfikowane i potwierdzone przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Minister ustalił, iż w wyniku wykazania błędnych danych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2013 r., przez:

1) Gimnazjum Specjalne w Zespole Szkół Specjalnych w [...] - liczba uczniów przeliczona wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia;

2) Gimnazjum Specjalne funkcjonujące w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] - liczba uczniów ogółem oraz przeliczona wagą P1, P2, P28 i P44 została zawyżona o 4 uczniów;

3) Zasadniczą Szkołę Zawodową funkcjonującą w strukturach Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...] - liczba uczniów ogółem oraz przeliczonych wagą P2, P7, P8 i P44 została zawyżona o 10 uczniów;

4) Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] - liczba wychowanków przeliczonych wagą P38 została zawyżona o 14 wychowanków.

W związku z powyższym, zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 207,7321 a w konsekwencji o kwotę 1 099 377,00 zł została zawyżona część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2014 dla Powiatu [...].

Zdaniem Ministra przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., to wykazanie w systemie:

- ucznia, który nie posiadał ważnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego na dany etap edukacyjny,

- osób, jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego, którzy nie korzystali z zakwaterowania na dzień 30 września 2013 r. (nie zostali doprowadzeni do ośrodka, zostali przyjęci po dniu sprawozdawczym, mieli orzeczony inny środek wychowawczego, ukończyli 18 rok życia) oraz jako uczniów szkół funkcjonujących w strukturach ośrodka, którzy nie byli uczniami tych szkół albo zostali przyjęci do nich po dniu sprawozdawczym.

Organ wyjaśnił, iż wykazanie przez Gimnazjum Specjalne w Zespole Szkół Specjalnych w [...] w systemie informacji oświatowej w tabeli NP1 "Uczniowie z więcej niż jedną niepełnosprawnością posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego" ucznia, który na dzień 30 września 2013 r. nie posiadał aktualnego na dany etap edukacji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i przeliczenie go wagą P5 - należy uznać za nieuprawnione. Uczeń ten posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z 29 sierpnia 2007 r. nr [...] wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i autyzm dziecięcy, które obowiązywało do czasu ukończenia szkoły podstawowej. Zatem nie mogło ono stanowić podstawy do wykazania ucznia w systemie informacji oświatowej. Uczeń ten w roku szkolnym 2013/2014 realizował obowiązek nauki w szkole gimnazjalnej. Z kolei orzeczenie z 14 kwietnia 2014 r. nr [...] wydane z uwagi na niepełnosprawności sprzężone: upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i autyzm, obowiązujące na czas nauki w gimnazjum, zostało wydane po okresie sprawozdawczym.

Z kolei Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy w [...] wykazał w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2013 r. - 14 osób jako wychowanków tego Ośrodka, którzy nie przybyli do ośrodka na dzień 30 września 2013 r. (10 nieletnich), bądź przybyli do ośrodka po dniu 30 września 2013 r. (2 nieletnich), bądź ukończyli 18 rok życia (1 nieletni), bądź wobec których orzeczono inny środek wychowawczy (1 nieletni). Minister wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie chodzi o prawidłowe ustalenie - według stanu na dzień 30 września 2013 r. - liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...], przeliczonych wagą P38 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 oraz liczby uczniów szkół funkcjonujących w ramach tego Ośrodka. Z opisu wagi P38 zawartego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. z 2013 r. poz. 1687) wynika, że wagą tą mogli być przeliczeni tylko wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych korzystający z zakwaterowania w tych ośrodkach. Korzystanie z zakwaterowania oznacza faktyczne zamieszkiwanie, czy też pobyt w określonym lokalu. Warunku tego nie spełniały osoby skierowane do młodzieżowego ośrodka wychowawczego, które wg stanu na dzień 30 września 2013 r., tj. na dzień sprawozdawczy, nie przebywały w tym ośrodku. Ponadto z pobytu w tym Ośrodku nie powinny korzystać osoby, wobec których orzeczony środek wychowawczy z mocy prawa ustawał w chwili ukończenia przez nich 18 roku życia, a także wobec których Sąd orzekł zmianę środka wychowawczego.

Wobec powyższego, co podkreślił organ w kontekście ustaleń dotyczących Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w [...], wg stanu na dzień 30 września 2013 r. - 14 osób nie było zakwaterowanych w Ośrodku, w tym 10 osób nie zostało doprowadzonych do Ośrodka, 2 osoby przybyły do Ośrodka po dniu 30 września 2013 r. (15 października 2013 r.), 1 osoba postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 17 września 2013 r., sygn. akt: [...] miała zmieniony środek wychowawczy na nadzór kuratora sądowego, 1 osoba ukończyła pobyt w Ośrodku z dniem 22 sierpnia 2013 r. w związku z ukończeniem przez nią 18 roku życia, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe z 27 września 2013 r. sygn. akt: [...] w sprawie umorzenia postępowania wykonawczego, z uwagi na ukończenie 18 lat życia. Ponieważ ww. osoby nie korzystały z zakwaterowania, w tym 2 osoby z mocy prawa nieuprawnione były do przebywania w tym ośrodku, na dzień 30 września 2013 r. w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...], to wykazanie ich w systemie informacji oświatowej spowodowało zawyżenie liczby wychowanków przeliczonych wagą P38.

Minister dodał, że w formule algorytmicznego podziału części oświatowej subwencji ogólnej pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego - wagi przeliczeniowe stosowane są addytywnie, tj., jeżeli uczeń kwalifikuje się do kilku wag, to jest on każdą z nich przeliczony. Dlatego też, przynależność do wagi właściwej dla wychowanka jest ściśle skorelowane z przynależnością do wagi właściwej dla ucznia. Oznacza to, że nie można być wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego, nie będąc jednocześnie uczniem szkoły tego ośrodka.

Przy czym Minister nie podzielił opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej z 28 maja 2018 r., z której wynika, że 11 osób należy uznać za wychowanków, mimo iż nie przebywały w Ośrodku, natomiast nie można ich uznać za uczniów szkół wchodzących w skład tego Ośrodka. Takie stanowisko jest niezgodne zarówno z zasadą addytywności wag, jak i logiką. Organ stoi na stanowisku, że bycie wychowankiem ośrodka jest związane z realizowaniem obowiązku szkolnego lub nauki w szkołach działających w ramach Ośrodka. Stąd, nielogiczne jest, aby osoba była przeliczona wagą P38 dedykowaną dla wychowanka, korzystającego z zakwaterowania, natomiast nie była przeliczona wagą na ucznia realizującego obowiązek szkolny.

Powiat zaskarżył ww. decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:

1) art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Finansów z 27 sierpnia 2018 r., znak: ST4.4755.438.2017.4.RRB, gdyż zdaniem Skarżącego nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia, że nastąpiło zawyżenie subwencji oświatowej w kwocie 1 099 377,00 zł,

2) art. 37 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 poprzez nieuprawnione przyjęcie, że na skutek błędnych danych wskazanych w systemie informacji oświatowej według danych wskazanych na dzień 30 września 2013 r. zawyżono liczbę uczniów stanowiącą podstawę do naliczenia subwencji oświatowej,

3) przepisów ww. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 poprzez uznanie, że:

a. brak orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego na dzień 30 września 2013 r. przez właściwe zespoły orzekające skutkuje brakiem możliwości przeliczenia uczniów wg odpowiedniej wagi zgodnie z algorytmem do ww. rozporządzenia bez wyjaśnienia za pomocą innych środków dowodowych czy poszczególni uczniowie kwalifikują się do kształcenia specjalnego,

b. wagą P38 mogli być przeliczeni jedynie wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy zgłosili się do placówki nie później niż w dniu 30 września 2013 r., tj. na dzień sprawozdawczy,

4) naruszenie art. 7a K.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na rozstrzygnięciu na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej w związku z brakiem w przepisach prawa definicji wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego,

5) naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów na okoliczność, czy uczniowie, którzy byli wykazani w systemie informacji oświatowej (SIO), a którzy wg stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadali orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, byli uprawnieni do korzystania z tej formy kształcenia.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, o umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach Ministra Finansów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez organ w sposób prawidłowy. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu przez Skarżącego nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1530 ze zm.), dalej: "u.d.j.s.t.", w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Jak już podkreślono wcześniej, Minister Finansów w decyzji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 1 099 377,00 zł, w związku z tym, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów, w poszczególnych wagach.

Podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez Ministra Edukacji Narodowej według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz. U. poz. 1687), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2013 r.", na podstawie bazy danych o liczbie uczniów (wychowanków) wykazanych w Systemie Informacji Oświatowej (dalej: "SIO") według stanu na dzień 30 września i 10 października 2013 r.

Algorytm, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2014, przewidywał m.in. wagi:

P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5000 mieszkańców;

P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. Nr 173 poz. 1072), dalej: "u.s.o.", oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w wymienionym art. 71b ust. 3;

P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno- wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);

P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);

P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych);

P28 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży;

P38 = 11,00 dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych, którzy korzystają z zakwaterowania w tych ośrodkach (waga P38 wyklucza się z wagami P33 i P34);

P44 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Algorytm przewidywał odrębne wagi dla niepełnosprawnych uczniów, m.in. dla wagi P2, P5, którą mogli być przeliczeni wyłącznie uczniowie, którzy posiadali aktualne na dzień sprawozdawczy orzeczenia lub opinie poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o treści odpowiadającej opisom i wymogom wskazanych wag, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.

W związku z tym, że część oświatowa subwencji ogólnej na 2014 r. ustalana jest na podstawie danych według stanu na dzień 30 września 2013 r., warunków do uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej nie spełniali uczniowie, którzy według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Sąd podziela stanowisko organu, że podstawę do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2013 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej na rok 2014, stanowiły opinie oraz orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego zgodnie z rodzajem niepełnosprawności określonej w orzeczeniu wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

Zgodnie z art. 71b ust 1 zdanie pierwsze u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Natomiast ust. 3a tego przepisu stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Art. 71b ust. 5 u.s.o. zobowiązuje starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do zapewnia mu, na wniosek rodziców, odpowiedniej formy kształcenia, uwzględniając rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego z zastrzeżeniem ust. 5a. Ust. 5a art. 71b u.s.o. stanowi, że jeżeli orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego zaleca kształcenie dziecka odpowiednio w przedszkolu specjalnym albo w przedszkolu, szkole podstawowej lub gimnazjum, ogólnodostępnych lub integracyjnych, odpowiednią formę kształcenia, na wniosek rodziców, zapewnia jednostka samorządu terytorialnego właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, do której zadań własnych należy prowadzenie przedszkoli lub szkół.

Na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 71b ust. 6 u.s.o., Minister Edukacji Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.U. Nr 173 poz. 1072), dalej: "rozporządzenie z dnia 18 września 2008 r.", w którym między innymi zostały określone wzory orzeczeń. Ustalony wzór orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wymagał, by zespół orzekający określił z uwagi na jaki rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej nauki i metod pracy zachodzi potrzeba kształcenia specjalnego. Zespoły orzekające mogły więc wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie niepełnosprawności, z których każda wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014.

Sąd podziela stanowisko organu, iż wykazanie przez:

- Gimnazjum Specjalne w Zespole Szkół Specjalnych w [...] w systemie informacji oświatowej w tabeli NPl "Uczniowie z więcej niż jedną niepełnosprawnością posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego" ucznia, który na dzień 30 września 2013 r. nie posiadał aktualnego na dany etap edukacji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i przeliczenie go wagą P5 - należy uznać za nieuprawnione. Nie mogło stanowić podstawy do wykazania ww. ucznia w systemie informacji oświatowej orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia 29 sierpnia 2007 r. nr [...] wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i autyzm dziecięcy, które obowiązywało do czasu ukończenia szkoły podstawowej. Z kolei orzeczenie z dnia 14 kwietnia 2014 r. nr [...] wydane z uwagi na niepełnosprawności sprzężone: upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i autyzm, obowiązujące na czas nauki w gimnazjum, zostało wydane po okresie sprawozdawczym.

- Gimnazjum Specjalne w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] 4 uczniów, którzy nie uczęszczali do gimnazjum na dzień 30 września 2013 r. spowodowało zawyżenie o 4 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P1, P2, P28, P44.

- Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...] wykazała 10 uczniów, którzy nie uczęszczali do szkoły na dzień 30 września 2013 r., co spowodowało zawyżenie o 10 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P2, P7, P8, P44.

Prawidłowo też organ ustalił i ocenił dowody związane z wychowankami w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...], tj. uznał, że według stanu na dzień 30 września 2013 r. - liczba wychowanków korzystających z zakwaterowania w tym Ośrodku, przeliczonych wagą P38 przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 oraz liczba uczniów szkół funkcjonujących w ramach tego Ośrodka została zawyżona o 14 osób. To znaczy 14 osób wykazane w systemie jako wychowankowie, to osoby które nie przybyły do ośrodka na dzień 30 września 2013 r. (10 nieletnich), bądź przybyły do ośrodka po dniu 30 września 2013 r. (2 nieletnich), bądź ukończyli 18 rok życia (1 nieletni), bądź wobec których orzeczono inny środek wychowawczy (1 nieletni).

Wskazane wyżej nieprawidłowości spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 207,7321.

W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące wykładni pojęcia "wychowanka" młodzieżowego ośrodka wychowawczego. Słusznie organ zakwestionował wykazywanie w systemie informacji oświatowej jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego oraz jako uczniów działających przy nim szkół, osób, które według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie przebywały w tym ośrodku (np. przybyły do placówki po tej dacie lub nie przybyły w ogóle) oraz wykazanie jako korzystających z zakwaterowania w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych wychowanków, którzy z zakwaterowania nie korzystali.

Sąd wskazuje, że do listopada 2018 r. istniały rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w zakresie stosowania wagi P38. W części orzeczeń sądy uznały, że wystarczające jest samo skierowanie do ośrodka (por. m.in. wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 2125/17), a w części, że konieczne jest aby nieletni faktycznie znaleźli się w ośrodku co najmniej w dniu 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy. Obecnie, po rozstrzygnięciu jednolicie tych spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu wyrokach zapadłych m.in. w dniach 15 i 16 listopada 2018 r. (patrz m.in. I GSK 2423/18, I GSK 2999/18, I GSK 1155/18 i inne – dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl), ta kwestia nie budzi już żadnych wątpliwości.

Wobec powyższego zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. W ocenie Sądu, aby zastosować wagę P38 konieczne jest aby wychowanek stawił się do ośrodka i został w nim zakwaterowany. Samo skierowanie nie wypełnia dyspozycji tej wagi.

W związku z tym należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, iż zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej między jednostki samorządu terytorialnego na 2014 rok mogli być uwzględnieni jedynie nieletni wykazani w Systemie Informacji Oświatowej, którzy według stanu na 30 września 2013 r. byli zakwaterowani i przebywali w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym.

Zatem Minister Finansów prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej dla Skarżącego została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przy wagach P1, P2, P5, P7, P8, P 28, P38, P44. Jednocześnie organ szczegółowo wskazał nieprawidłowości w zakresie przypisania określonemu uczniowi wagi.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów, Sąd stwierdza, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Jak wykazano wyżej organ nie naruszył art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014, a także innych wskazywanych w skardze przepisów prawa.

Sąd podkreśla, że podstawą zaliczenia do określonej grupy niepełnosprawności jest wyłącznie aktualne orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, określające formy tego kształcenia z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności czy zaburzenia. Żaden inny dowód nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętego sporną w sprawie wagą, z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych zatem w przypadku braku właściwego orzeczenia zespołu orzekającego działającego w poradni psychologiczno-pedagogicznej nie było możliwe zaliczenie ucznia do wyżej wymienionych wag.

W systemie informacji oświatowej należy wykazywać faktyczną liczbę uczniów, w tym uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które stanowią podstawę nie tylko do wykazania ich w ww. systemie dla celów naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej, ale też stanowią podstawę dla dyrektorów szkół/placówek do zorganizowania kształcenia specjalnego stosownie do określonych w nich metod i form kształcenia ze względu na posiadane przez ucznia niepełnosprawności. W przypadku, kiedy orzeczenie traci swoją ważność nie ma możliwości zaspokojenia przez szkołę potrzeb edukacyjnych i rozwojowych ucznia niepełnosprawnego, bowiem mogą one być zupełnie inne, niż te wskazane w orzeczeniu już nieobowiązującym.

Ze wskazanych wyżej powodów zasadnym było skorygowanie przez Ministra Finansów wysokości otrzymanej przez Skarżącego części subwencji oświatowej.

Dokonana przez Sąd w rozpatrywanej sprawie analiza akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonych decyzji prowadzi do wniosku, że organy orzekające w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Rozstrzygnięcie organu stanowi wynik wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Sąd stwierdza również, że uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a którym nie przeczy Strona skarżąca, ponadto uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa.

W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.