Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 144/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. L., J. L., D. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących K. L., J. L., D. L. solidarnie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Starosta, działając na podstawie art. 9a, art. 124, art. 128 ust. 4 i art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), zezwolił Spółce A (dalej jako: "spółka") na założenie

i przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, PN 6,3 Mpa relacji Sz. na nieruchomościach położonych w obrębie J., gm. D., oznaczonych w operacie ewidencji gruntów nr działek "[...]", o pow. 6,53 ha, stanowiących własność K. i J. L. Jednocześnie zobowiązał Spółkę do niezwłocznego przywrócenia nieruchomości, po wykonaniu prac, do stanu poprzedniego, a gdyby było to niemożliwe, do wypłacenia właścicielom odszkodowania za szkody powstałe na skutek wykonania prac. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawomocną decyzją z dnia 25 lipca 2008r. Wójt Gminy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie gazociągu DN 300, PN 6.3 Pa relacji Sz., który będzie prowadzony w odległości 3m wzdłuż istniejącego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150, który przechodzi również przez działki nr "[...]". Spółka podjęła rokowania z właścicielami nieruchomości w celu uzyskania zgody na przeprowadzenie inwestycji na należącym do nich gruncie. Właściciele nieruchomości nie wyrazili jednak zgody na jej przeprowadzenie oraz na wypłatę odszkodowania zaproponowanego przez inwestora. W związku z tym spółka wystąpiła o wydanie, w trybie art. 124 u.g.n., decyzji ograniczającej sposób korzystania ze wskazanych nieruchomości, poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na nich gazociągu wysokiego ciśnienia. Wnioskodawca oświadczył, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 97, poz. 1055), szerokość strefy kontrolowanej projektowanego gazociągu wysokiego ciśnienia wynosi po 3 m z obu stron osi gazociągu. Projektowany gazociąg mieści się w strefie kontrolowanej istniejącego już gazociągu, przechodzącego przez działki nr "[...]", dla którego minimalna odległość obiektów terenowych od osi gazociągu wynosi po 15 m z obu stron. Wnioskodawca wyjaśnił, że niewielka szerokość strefy kontrolowanej dla projektowanego gazociągu wynika z faktu, że będzie on wykonany w nowych technologiach. Wnioskodawca argumentował też, że w czasie budowy gazociągu zajmie pas gruntu o szerokości maksymalnie 20 m przez okres około 2 miesięcy. Dodatkowo organ ustalił, że przedmiotowe działki nie posiadają obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D. przeznaczone są pod teren spodziewanego występowania złóż kruszywa naturalnego. Właściciele nieruchomości nie występowali o opracowanie planu i wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu rozpatrzenia zgłaszanego w toku postępowania wniosku właścicieli nieruchomości o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu, toczącej się równolegle przed sądem powszechnym. Ponadto organ II instancji wskazał, że nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 u.g.n.

Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 927/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody wobec stwierdzenia braku podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wskazał, że uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o ustanowienie służebności nie jest niezbędne do wydania decyzji rozstrzygającej o ograniczeniu korzystania

z nieruchomości. Sąd wskazał też, że decyzja Starosty spełnia wszystkie wymogi wynikające z art. 124 u.g.n.

Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 31 marca 2011r. sygn. akt I OSK 387/10 przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że Sąd I instancji błędnie ocenił fakt nierozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania. Skoro wniosek ten nie został przez organ w ogóle rozpatrzony, to Sąd nie był uprawniony do rozważania zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego. W sprawie nie wydano bowiem żadnego postanowienia o zawieszeniu postępowania bądź o odmowie zawieszenia postępowania, na które skarżącym przysługiwałby środek odwoławczy w postaci zażalenia, a następnie skarga do sądu administracyjnego.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Olsztynie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/Ol 275/11oddalił skargę spółki na decyzję kasacyjną Wojewody z dnia "[...]". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Wojewoda nie przesądził kwestii wystąpienia zagadnienia wstępnego, a jedynie wskazał na potrzebę rozpatrzenia, przed wydaniem decyzji, zgłoszonego w tym przedmiocie wniosku.

Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012r. Starosta odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego zezwolenia. Wojewoda utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia 1 października 2012r.

K. i J.L. zaskarżyli to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 28 lutego 2013r. uchylił postanowienie organu II instancji wobec niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Sąd wyjaśnił, że na podstawie ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), z dniem 11 kwietnia 2011r. zmianie uległa treść art. 101 § 3 k.p.a., stanowiącego obecnie, że zażalenie przysługuje na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, czyli tylko na postanowienia wstrzymujące tok postępowania.

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Główny Specjalista Wydziału Geodezji i Kartografii Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego, działając z upoważnienia Starosty, orzekł: w pkt 1 sentencji, że ogranicza sposób korzystania z nieruchomości gruntowych położonych w obrębie J., gmina D., oznaczonych w operacie ewidencji gruntów numerami działek "[...]", o powierzchni 6,5300 ha, zapisanych w Sądzie Rejonowym w księgach wieczystych Kw nr "[...]", stanowiących współwłasność Państwa K. i J. L. oraz D. L., poprzez zezwolenie spółce na założenie i przeprowadzenie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, PN 6,3 Mpa relacji S. na opisanej nieruchomości; w pkt 2 sentencji organ zobowiązał spółkę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu gazociągu lub zapłaty odszkodowania, jeżeli byłoby to niemożliwe bądź powodowałoby nadmierne trudności lub koszty; w pkt 3 sentencji organ stwierdził, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu organ podniósł takie same argumenty, jak w pierwszej decyzji. Dodatkowo wskazał, że w dniu 26 października 2012r, przeprowadził kolejną rozprawę administracyjną, na której nie doszło do porozumienia stron. Odniósł się też do wniosku dowodowego D. L. o przeprowadzenie oględzin miejsca przebiegu gazociągu

i przesłuchania go na okoliczność braku możliwości budowy nowej nitki gazociągu

z uwagi na zbyt małą odległość budowli od granic wyrobiska. Zdaniem organu wniosek dotyczył technicznych spraw budowy gazociągu, które mogą być rozstrzygane dopiero w następnym etapie – w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę gazociągu.

K., J. i D. L. nie zgodzili się z powyższym rozstrzygnięciem, domagając się jego uchylenia w związku z naruszeniem art. 7 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przejawiający się w szczególności nieuwzględnieniem wniosku dowodowego strony oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, a także brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. W uzasadnieniu odwołujący podnieśli, że w sprawie

o ograniczenie prawa własności koniecznym jest ustalenie przebiegu planowanej inwestycji w sposób jak najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości, zaś zakres ingerencji inwestora w prawo własności powinien być sprowadzony do niezbędnego minimum. Zdaniem odwołujących jedynie przeprowadzenie wnioskowanych przez D. L. dowodów pozwoliłoby na właściwą ocenę stopnia uciążliwości planowanej inwestycji dla osób władających nieruchomością. Stwierdzili, że ograniczenie postępowania dowodowego do przesłuchania niektórych tylko stron oraz powołanie się na decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z pewnością nie stanowi realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w tej sprawie.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", znak: "[...]" Zastępca Dyrektora Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz treść art. 124 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. Podkreślił, że w sprawie spełnione zostały warunki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, określone tymi przepisami. Mianowicie brak jest zgody właścicieli na przeprowadzenie na ich nieruchomości niezbędnych prac. Wnioskodawca udokumentował, że prowadził rokowania z właścicielami oraz, że projektowana inwestycja została ustalona prawomocną decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Wojewoda zaznaczył, że organ I instancji zastosował się do zaleceń wynikających z decyzji z dnia "[...]". Uznał, że prawidłowo organ I instancji nie przyjął wniosku dowodowego zgłoszonego przez D. L. Wyjaśniono, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 124 u.g.n. zbędnym było dokonanie oględzin miejsca przebiegu projektowanego gazociągu, gdyż decyzja administracyjna wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości ustanawia jedynie tytuł prawny do władania nieruchomością i ma być zgodna z planem lub z decyzją lokalizacyjną. Dlatego jako dowód w sprawie przebiegu gazociągu przyjęto decyzję Wójta Gminy Nr "[...]" z dnia "[...]" r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., utrzymującą w mocy wyżej wymienioną decyzję. Organ stwierdził, że decyzje te dokładnie określają przebieg nowej nitki gazociągu. Zaznaczył, że warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe są znormalizowane w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 30.07.2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055) i zgodnie z nimi wydano decyzję lokalizacyjną. Z decyzji tej wynika, iż planowana inwestycja ma przebiegać przez teren obejmujący działki znajdujące się w posiadaniu osób fizycznych lub prawnych (między innymi przez działki Państwa L. i ich syna). Projektowany gazociąg DN300 ma zostać ułożony wzdłuż istniejącego, czynnego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 150 i w odległości od 2 do 3 metrów od niego. Jak podaje urbanista projektowany gazociąg zawiera się w całości w strefie ochronnej gazociągu istniejącego DN 150

(w aktach sprawy znajduje się analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu objętego wnioskiem Biura Architektoniczno Urbanistycznego). Ponadto przebieg nowego gazociągu został zaznaczony na mapie sytuacyjno-wysokościowej. W ocenie organu II instancji wniosek o przeprowadzenie oględzin miejsca przebiegu nowego gazociągu powinien być złożony w postępowaniu o wydanie decyzji lokalizacyjnej, bądź jak wskazał Starosta w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę gazociągu. Organ II instancji wskazał, że wydana w sprawie decyzja lokalizacyjna zawiera ocenę zgodności budowy projektowanego gazociągu z przepisami środowiskowymi i prawem geologicznym. Odnotowano w niej (pkt 2.6.), że teren objęty wnioskiem nie jest obszarem górniczym, obszarem narażonym na niebezpieczeństwo powodzi oraz obszarem zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych. W tej sytuacji organ ocenił zarzut niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego za nietrafny i zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania administracyjnego. Wojewoda podkreślił, że strony nie mogą dojść do porozumienia w przedmiocie udostępnienia spółce nieruchomości w celu realizacji projektowanej inwestycji. Pani K. L. nie zgadza się w ogóle na przeprowadzenie gazociągu za jakimkolwiek odszkodowaniem. W tej sytuacji ma zastosowanie art. 124 u.g.n., który ma na celu zarówno ochronę właściciela gruntu, jak i uwzględnienie interesu publicznego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K., J. i D. L. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji oraz utrzymanej nią

w mocy decyzji organu I instancji. Organom zarzucili naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy: art. 7 § 1, art. 15, art. 77 § 1,

art. 136, art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji co do istoty sprawy, podczas gdy organ I instancji odmawiając przeprowadzenia dowodu zawnioskowanego przez strony nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przeprowadzenie dowodu z oględzin miało przyczynić się do ustalenia, biorąc pod uwagę aktualnie istniejące wyrobisko, czy przebieg planowanej inwestycji nie narusza ponad miarę prawa własności skarżących, czy jest możliwe zachowanie wymaganych pasów ochronnych oraz czy jest możliwe inne, mniej dla nich uciążliwe wyznaczenie przebiegu gazociągu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 1 marca 2013r. D. L.przedłożył opinię dotyczącą pasów ochronnych wyłączonych z eksploatacji złóż J. II i J. II/1 w związku z istniejącą i projektowaną nitką gazociągu. W opinii tej uprawniony geolog stwierdził, że dla odcinka istniejącego gazociągu DN 150 mm, przebiegającego przez wskazane złoża wyznaczone zostały filary ochronne szerokości 8,4 m – od linii posadowienia do górnej krawędzi skarpy. W ocenie geologa szerokość wyznaczonego filara jest wystarczająca tylko dla nitki istniejącej. Posadowienie projektowanego gazociągu w odległości 3 m od istniejącego oznacza zajęcie dodatkowego pasa złoża po stronie północ – północny zachód, o szerokości 3,15 m. W konsekwencji oznacza to dodatkowe ograniczenia w eksploatacji, już w granicach funkcjonujących obszarów górniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna jednak z innych przyczyn, niż w niej podniesione.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145

§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Dokonując oceny zasadności skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art.124 ust. 1 u.g.n, skutkującymi wadliwym zredagowaniem pkt 1 sentencji decyzji organu I instancji.

Zgodnie z tym unormowaniem Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania

z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Przepis ten upoważnia starostę do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać czasowy tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej realizujące cel publiczny, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 49 § 1 k.c.), w sytuacji braku możliwości zawarcia umowy, na podstawie której podmiot wykonujący inwestycję uzyskałby uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), bez konieczności odebrania prawa własności nieruchomości (użytkowania wieczystego) podmiotowi, któremu prawo to przysługuje, Decyzja ta wydawana jest po to, aby zrealizować określone zamierzenie inwestycyjne, stanowiące cel publiczny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013r., sygn. akt II SA/Kr 88/13 publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Artykuł 124 u.g.n. ma charakter uregulowania szczególnego, które – tak jak pozostałe przepisy tej ustawy dotyczące ograniczania bądź pozbawiania praw do nieruchomości dla celów publicznych – musi być interpretowane dosłownie. W związku z tym niedopuszczalne jest formułowanie jakichkolwiek innych przesłanek umożliwiających albo wykluczających zastosowanie ograniczenia, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2008 r., I OSK 1165/07, LEX nr 483193). Omawiany przepis zastrzega dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Są to: brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie robót budowlanych, udokumentowanej przeprowadzonymi rokowaniami oraz inwestycja musi być zgodna z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Te tylko okoliczności mogą mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Cytowany przepis wskazuje przy tym na treści, o jakich organ orzekający winien rozstrzygnąć w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że omawiana decyzja prócz wskazania podmiotu któremu udziela się zezwolenia, rodzaju zamierzonej do zrealizowania inwestycji oraz przedmiotu czasowego zajęcia (czyli wskazanie nieruchomości), powinna określać ponadto terytorialny zakres zajęcia, na który zezwolono, w powiązaniu z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (czyli wskazywać jakiego obszaru nieruchomości ograniczenie dotyczy) oraz termin, na który udziela się zezwolenia (por. Komentarz Ustawa o gospodarce nieruchomościami dr Jacek Jaworski, Arkadiusz Prusaczyk, Adam Tułodziecki, Marian Wolanin, wyd. C.H. Beck, 2011, str. 909). Obowiązek zastrzeżenia terminu wynika z użytych przez ustawodawcę w omawianym przepisie form czasownikowych "może ograniczyć", "przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie". Zgodnie z tymi zapisami właściciel nieruchomości ma obowiązek udostępnienia nieruchomości tylko na czas konieczny do wykonania celowych robót budowlanych. Stosownie do ust. 4 art. 124 u.g.n. niezwłocznie po dokonaniu tych robót stan nieruchomości musi zostać przywrócony do stanu pierwotnego. W cytowanym komentarzu podkreśla się, że termin jest zasadniczym elementem przedmiotowej decyzji, wyznaczającym horyzont czasowy pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego uprawnień rzeczowych do skutecznego sprzeciwu wobec udzielonego zezwolenia, jeżeli decyzja zawierająca to zezwolenie stanie się ostateczna. Z ostatecznej decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości wynika bowiem kluczowy element tej instytucji prawnej, polegający na pozbawienia właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości skutecznego skorzystania z uprawnień eksmisyjnych określonych w art. 222 k.c. wobec podmiotu, któremu udzielono zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości. Dlatego istotne jest określenie w omawianej decyzji terminu, na który udzielono zezwolenia, aby czasowość ta miała realne odniesienie w decyzji. Nie może w związku z tym budzić wątpliwości konieczność rozstrzygnięcia w decyzji terminu na jaki udziela się zezwolenia na zajęcie nieruchomości.

W orzecznictwie sądów administracyjnych szczególnie eksponowany jest obowiązek rozstrzygnięcia w decyzji wydawanej w trybie art. 124 u.g.n. o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości poprzez uwzględnienie przebiegu inwestycji ustalonej w decyzji lokalizacyjnej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 września 2012r. sygn. akt II SA/Bd 576/12). Skoro bowiem

w art. 124 ust. 1 u.g.n. ustawodawca zastrzegł wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, to ograniczenie to odnosić się ma przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który to obszar jest niezbędny dla posadowienia na nim planowanych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Z tego względu decyzja wprowadzająca ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi zawierać rozstrzygnięcie w zakresie obszaru zajętej nieruchomości. Zbadanie wymogu zgodności z planem lub z decyzją lokalizacyjną,

w zakresie obszaru wnioskowanego do zajęcia, bez rozstrzygnięcia o tym w decyzji, nie jest możliwe. Jednocześnie zwrot ten oznacza, że decyzja nie może jedynie powoływać się na brzmienie planu lub decyzji lokalizacyjnej, lecz winna ona wyraźnie rozstrzygać

o zakresie ograniczenia prawa korzystania przez właściciela z nieruchomości. (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 185/09,publ. Lex nr 588770).

W rozpatrywanym przypadku w wydanej decyzji organu I instancji zabrakło

rozstrzygnięcia o tych dwóch warunkach udzielonego zezwolenia tj. o terytorialnym zakresie ograniczenia i terminie, na który udziela się zezwolenia. Wadliwości tej nie dostrzegł także organ II instancji utrzymując decyzję przyjętą w takim kształcie w mocy. Wprawdzie organy obu instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły z powołaniem się na ustalenia decyzji lokalizacyjnej (w tym stanowiącą jej załącznik mapę sytuacyjno-wysokościową, której brak w aktach sprawy) i oświadczenie inwestora, jaki będzie przebieg projektowanego gazociągu i że spółka zajmie maksymalnie pas gruntu

o szerokości 20 metrów przez okres około 2 miesięcy. Brak jest jednak mowy o tym

w sentencji decyzji, która ma moc wiążącą, wskazując na zakres rozstrzygania przez organ oraz zakres wynikającego z niej dla właściciela nieruchomości obowiązku. Nie może bowiem ujść uwadze, że sporna decyzja udzielając z jednej strony zezwolenia na wejście na nieruchomość w celu dokonania na niej określonych robót budowlanych,

z drugiej strony nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek udostępnienia nieruchomości i znoszenia zgodnych z zezwoleniem działań inwestora, co może skutkować administracyjnoprawnym przymusem jej wykonania. Dlatego konieczne jest precyzyjne rozstrzygnięcie przez organ wskazanych zagadnień, aby nie doszło do ograniczeń ponad potrzebną miarę zgodną z ustaleniami lokalizacyjnymi (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 marca 2013r. sygn. akt II SA/Kr 128/13).

Odnosząc się do argumentów skargi podkreślić trzeba dodatkowo, że wyznacznikiem przebiegu spornego gazociągu jest prawomocna decyzja lokalizacyjna. Ustawodawca stanowczo wskazał, że ograniczenie sposobu korzystania

z nieruchomości ma być zgodne z taką decyzją. Bezcelowe w związku z tym było rozważanie w niniejszym postępowaniu zmiany przebiegu gazociągu. Skarżący uważają, że projektowana trasa spornego gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300, planowana równolegle do istniejącego gazociągu DN 150 spowoduje dodatkowe ograniczenia w eksploatacji funkcjonujących obszarów górniczych. Okoliczność ta może być brana pod uwagę, ale w odrębnym postępowaniu o ustalenie odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęto stosownie do art. 152 powołanej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 tej ustawy, zasądzając na rzecz skarżących solidarnie zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 200zł.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rozstrzygnie o wniosku inwestora mając na uwadze wskazaną wyżej wykładnię prawa materialnego, w szczególności w zakresie koniecznych elementów decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.