Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 501/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.-B.B. Spółka jawna o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B.-B.B. Spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...][...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2009 r. postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

B.-B. B. Spółka jawna w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2009 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych.

We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 15.253,19 zł, wartość środków trwałych określiła na kwotę 307.485,97 zł oraz wskazała wysokość zysku za ostatni rok obrotowy w kwocie 92.123,12 zł. Stan jednego rachunku bankowego w kwocie –420.000,00 zł, a drugiego w kwocie 20,62 zł. Ponadto Spółka wskazała, że utraciła płynność finansową, posiada kredyty, które musi spłacać w ratach miesięcznych po 16.500 zł. W tym roku Spółka dokonała modernizacji stacji paliw według obowiązujących przepisów oraz autocysterny na przewóz paliw ciekłych. Spółka podkreśliła, że Izba Celna dokonała zabezpieczeń majątkowych tj. zajęć środków finansowych, zajęć majątku w postaci zbiorników, środków transportowych, a także przez ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomości.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: ustawa p.p.s.a.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. tj. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.

Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Zdaniem orzekającego, Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo sygnalizowanych problemów finansowych oraz braku środków finansowych na rachunkach bankowych Spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, a z oświadczeń przez nią składanych nie wynika, że nie zamierza kontynuować swojej działalności, wręcz przeciwnie rozwija swoją działalność chociażby poprzez modernizację stacji paliw oraz autocysterny na przewóz paliw ciekłych. Tak więc koszty sądowe, które strona skarżąca jest obowiązana ponieść w zainicjowanej sprawie winny być traktowane na równi z innymi jej zobowiązaniami, wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej oraz kosztami związanymi z jej prowadzeniem.

W ocenie orzekającego skoro Spółka jest obecna w obrocie prawnym, to znaczy, że gotowa jest ponosić ryzyko gospodarcze, w tym również sporów prawnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, LEX nr 477191).

Mając zatem na uwadze globalną sytuację majątkową Spółki tj. wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, wartość środków trwałych oraz wysokość zysku za ostatni rok obrotowy stwierdzić należy, że Spółka dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów sądowych. W tym kontekście powoływane przez Spółkę okoliczności związane z utratą płynności finansowej w ocenie orzekającego nie są zasadne.

Nie jest również wystarczającym do przyznania prawa pomocy oświadczenie wnioskodawcy dotyczące spłaty kredytu. W tym miejscu podkreślić należy, że fakt spłaty zobowiązań kredytowych oraz innych zobowiązań cywilnoprawnych i publicznoprawnych nie jest argumentem za przyznaniem prawa pomocy. Obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych ma oczywiście wpływ na sytuację finansową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i okoliczność ta nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Spłata kredytu nie jest wydatkiem, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06).

W tym kontekście zauważyć należy, że wysokość środków zaangażowanych w spłatę kredytu (16.500 zł miesięcznie) świadczy o posiadaniu przez Spółkę zasobów finansowych wystarczających do pokrycia kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego stanowią wpis od skargi w kwocie 1500 zł, natomiast łączna kwota wpisów od skarg w sprawach zainicjowanych przez Spółkę przed WSA w Kielcach( sygn akt od I SA/Ke 498 do I SA/Ke 510/14 oraz I SA/Ke 509/14 i I SA/Ke 510/14) wynosi kwotę 8.221zł. W ocenie orzekającego jest to kwota możliwa do poniesienia przez skarżącą w jej aktualnej sytuacji materialnej.

Wymaga również podkreślenia, że możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów (por. postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r. sygn. akt I FZ 323/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Reasumując stwierdzić należało, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem wnioskująca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Końcowo podkreślić należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia wniesionej skargi przez sąd pierwszej instancji skarżącej przysługuje od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw.

W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.