Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 492/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 (14)
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: art. 97 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2178/14 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2178/14 oddalił skargę J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok zapadł w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w W. utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. [...] odmawiające J. P. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] września 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej przy PI. [...] w W. stanowiącej działkę nr [...] na cztery działki nr [...].

Organ wskazał w uzasadnieniu, że podział nieruchomości, którego stwierdzenia nieważności domagała się skarżąca został dokonany na wniosek Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w W. a skarżąca legitymuje się jedynie spółdzielczym własnościowym prawem do jednego z lokali w budynku posadowionym na opisanym gruncie, a więc w przedmiotowej sprawie nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. W zakresie podstawy prawnej organ przywołał art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego a jego uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania.

Sąd wskazał, że podziela wykształcony w orzecznictwie pogląd, iż członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od tego, czy przysługuje im lokatorskie czy własnościowe prawo do lokalu. Stroną tą jest spółdzielnia mieszkaniowa, która posiada tytuł prawny do nieruchomości, natomiast reprezentowanie spółdzielni na zewnątrz odbywa się przez jej zarząd" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r.,

I OSK 1946/2010, LexPolonica nr 2495053). Decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości gruntowej nie ma jakiegokolwiek związku prawnego z wykonywaniem prawa do własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. Co do zasady stroną postępowania podziałowego, jest właściciel (współwłaściciele) albo użytkownik wieczysty (współużytkownicy wieczyści) nieruchomości. Natomiast legitymowanie się własnościowym prawem do lokalu wskazuje tylko na określoną na gruncie prawa cywilnego relację pomiędzy osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu a spółdzielnią. Relacja ta nie kreuje jednak prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości objętej wnioskiem Spółdzielni o podział. Ani w dacie wydania zaskarżonego postanowienia ani w dacie podziału nieruchomości skarżąca nie miała żadnego prawa rzeczowego do nieruchomości dzielonej, sama zaś okoliczność, że wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie na jej rzecz odrębnej własności lokalu (ekspektatywa), nie daje jej praw strony w postępowaniu podziałowym a w konsekwencji także w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Z przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie można też wyprowadzić prawa członka spółdzielni do żądania podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami.

Sąd wskazał następnie, że podział geodezyjny co do zasady nie zmienia praw do nieruchomości (działki gruntu objętej podziałem) z wyjątkiem wynikającym z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopiero tzw. "podział prawny" wywołuje skutki przedmiotowo-podmiotowe. Decyzja administracyjna o zatwierdzeniu projektu podziału – poza przywołanym wyjątkiem, nie wywiera skutków w przedmiocie prawa własności a więc faktycznie nie wpływa na zmianę przedmiotu prawa własności, co do którego skarżąca, jak twierdzi, posiada określone roszczenia. Według przyjętej w piśmiennictwie nomenklatury "podział prawny" nieruchomości sprowadza się do dokonania zmian podmiotowych w zakresie prawa własności w stosunku do uprzednio wydzielonych i odrębnie oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków działek ewidencyjnych. Dokonanie "podziału prawnego" nieruchomości zawsze poprzedzone jest "podziałem ewidencyjnym" tzn. wyodrębnieniem osobnej działki z istniejącej już działki gruntu poprzez określenie jej granic, powierzchni i oznaczenie numeru oraz wprowadzenie tych danych do ewidencji gruntów i budynków. Dopiero tak zdefiniowana działka gruntu po ewidencyjnym odłączeniu jej od pozostałej części i osobnym oznaczeniu w katastrze nieruchomości – na skutek czynności prawnej prowadzącej do zmiany właściciela czyli tzw. "podziału prawnego" bądź polegającego na założeniu osobnej księgi wieczystej tzw. "podziału wieczystoksięgowego" może stać się osobną nieruchomością w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. czy też przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 707). Dopiero te ostatnie czynności prawne wywołują skutek, o którym powołując się na swoje prawa wspomina skarżąca.

W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd podkreślił, że w orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, iż ewentualne roszczenia dotyczące nieruchomości w żadnym razie nie kreują prawa do bycia stroną postępowania podziałowego tak na gruncie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy o własności lokali czy np. na gruncie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami jak i innych ustaw. Natomiast przywołany przez skarżącą wyrok NSA z dnia 14 października 2009r. w sprawie I OSK 91/09 został wydany w całkowicie odmiennym stanie faktycznym i z oczywistych względów nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. P., podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1. art.28 k.p.a. w zw. z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.157 §2 i art.61a k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w stwierdzeniu nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa jest oderwane od treści i celu przepisu prawa materialnego, których rażące naruszenie miało stanowić przyczynę nieważności decyzji, gdy w rzeczywistości istnienie takiego interesu należy ocenić w świetle art.156 §1 pkt 2 k.p.a. oraz tych właśnie przepisów prawa materialnego, badając czy łącznie statuują chronioną prawnie sferę możności ( prawo podmiotowe) wnioskodawcy,

2. art.28 k.p.a. w zw. z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.157 §2 i art.61a k.p.a. przez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że istnienie interesu prawnego wnioskodawcy w stwierdzeniu nieważności decyzji ze względu na rażące naruszenie prawa wymaga wykazania, że decyzja ta wywołała bezpośrednią zmianę w sytuacji prawnej wnioskodawcy, podczas gdy w rzeczywistości: rozstrzygające może być co najwyżej to, czy zmianę taką wywoła stwierdzenie nieważności decyzji, a nie czy wywołało ją wydanie decyzji; wystarczające dla zaistnienia interesu prawnego jest ustalenie, że zmiana taka może powstać, nie jest zaś konieczne, by zmiana taka faktycznie powstała; zmiana nie musi dotyczyć praw i obowiązków wnioskodawcy, lecz wystarczające jest, jeśli dotyczy jego chronionej przepisami prawa sfery możności,

3. art. 28 k.p.a. w zw. z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.157 §2 i art.61a k.p.a. w zw. z art. 244 §1 i art.251 k.c. art.39 ust.1, art.42 ust.1 i 2, art.42 ust.3 pkt 1 i ust.5 oraz art.43 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. oraz art. 17 14 w zw. z art. 42 ust.1 i 2, art.42 ust.3 pkt 1 i ust.5 oraz art.43 ust. 5 tej samej ustawy w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 125, poz. 873) oraz z art.58 §1 k.c. i art.189 k.p.c. przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zatwierdzenie podziału ewidencyjnego nie ma wpływu na prawa i obowiązki osoby legitymującej się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, podczas gdy podział taki umożliwia podjęcie uchwały zarządu, która wiąże skarżącą i wpływa na treść jej roszczenia, przez ograniczenie zakresu tej nieruchomości do jednej niewydzielonej wieczystoksięgowo działki (a uchwała taka w niniejszej sprawie została faktycznie podjęta), zaś stwierdzenie nieważności takiego podziału czyni taką uchwałę bezskuteczną, w każdym zaś razie wpływa na zasadność roszczenia o stwierdzenie nieważności uchwały (a takie roszczenie w niniejszej sprawie zostało faktycznie zgłoszone w sądzie),

4. art. 28 k.p.a. w zw. z art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.157 §2 i art.61a k.p.a. w zw. z art.145 §1, art. 244 §1 i art.251 k.c. art.39 ust.1, art.40, art. 41 ust.1 pkt 1, art.42 ust.1 i 2, art.42 ust.1- 3 i ust.5 oraz art.43 ust. 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w dawnym brzmieniu oraz art. 17 14 ust.1 w zw. z art.40, art. 41 ust.1 pkt 1, art.42 ust.1 i 2, art.42 ust.1- 3 i ust.5 oraz art.43 ust. 5 w nowym brzmieniu i art.93 ust.3 i art.95 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez ich błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że: - art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 244 §1 i art.251 k.c. oraz art.39 ust.1 u.s.m. w dawnym brzmieniu i art.17 14 u.s.m. w nowym brzmieniu nie przewidują ochrony spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, obejmującej ochronę przed sprzecznym z prawem podziałem ewidencyjnym nieruchomości obciążonej tym prawem, jeżeli na skutek sprzeczności z ustawą tego podziału, który narusza zakaz wydzielania działek niemających dostępu do drogi publicznej, w razie zbycia wydzielonych działek nabywcy tych działek będą mieli roszczenie o ustanowienie służebności drogi koniecznej obciążającej nieruchomość obciążoną spółdzielczym własnościowym prawem i mającej pierwszeństwo przed tym prawem, i to nieruchomości będącej przedmiotem trwałego prawnorzeczowego roszczenia osób uprawnionych o przeniesienie udziału we własności (w użytkowaniu wieczystym); - art.156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.39 ust.1 u.s.m. w dawnym brzmieniu i art.17 14 u.s.m. w nowym brzmieniu w zw. z art. 244 §1 i art.251 k.c. w zw. z art.40 i art.42 ust.1- 3 i ust.5 u.s.m. nie stanowią źródła chronionej prawem sfery możności (prawa podmiotowego) osób legitymujących się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu obejmującej ochronę przed dokonaniem przez spółdzielnię w trybie art. 41 u.s.m. takiego podziału, na podstawie którego wszystkie budynki spółdzielni znajdą się na jednej działce, zaś pozostałe wydzielone działki będą niezabudowane, tj. podziału służącego wydzieleniu nieruchomości innych niż wymienione w art. 40 u.s.m. i dokonanego w innym celu niż w celu umożliwienia realizacji roszczeń o przeniesienie własności odrębnej lokalu i współwłasności (współużytkowania wieczystego) nieruchomości wspólnej oraz art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 95 pkt 1 u.g.n. w dawnym i w nowym brzmieniu nie stanowią źródła chronionej prawem sfery możności (prawa podmiotowego) osób legitymujących się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu obejmującej ochronę przed dokonaniem przez spółdzielnię w trybie art. 41 u.s.m. podziału prowadzącego do wydzielenia pod wszystkimi budynkami spółdzielni jednej, niefunkcjonalnej i niespełniającej wymogów prawa budowlanego działki wydzielonej niemal "po obrysie budynków", - art.156§1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.41 ust.3 u.s.m. w zw. z art.93 ust.3 u.g.n. w zw. z art.145 §1, art.244 §1 i art.251 k.c. nie przewidują ochrony spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, nie stanowią chronionej przepisami prawa sfery możności osób legitymujących się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, obejmującej ochronę przed dokonaniem przez spółdzielnię w trybie art. 41 u.s.m. podziału prowadzącego do wydzielenia z nieruchomości obciążonej spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu działek niemających dostępu do drogi publicznej, - art.244 §1 i art.251 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w zasadzie niezastosowanie i konsekwencji przyjęcie, że osobie legitymującej się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu nie przysługuje żadne prawo rzeczowe do tej nieruchomości, oraz że legitymowanie się takim spółdzielczym własnościowym prawem wskazuje tylko na określoną relację między taką osobą a spółdzielnią i nie kreuje prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości,

2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

2.1) art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., polegającej na:

- braku jakiegokolwiek odniesienia się do stanowiska skarżącej, że przepisami prawa materialnego, z których wynika jej interes prawny są poszczególne przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, co uniemożliwia i utrudnia kontrolę instancyjną wyroku,

- braku jakiegokolwiek odniesienia się do pogłębionej argumentacji przedstawionej przez skarżącą w piśmie z dnia 13 października 2014 r., co także uniemożliwia, a w każdym razie znacząco utrudnia, prawidłową kontrolę kasacyjną wyroku, nie wiadomo bowiem, z jakich przyczyn Sąd argumenty tam przedstawione uznał za niezasadne,

- wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku w zakresie, w jakim Sąd, po przyjęciu założenia, iż status strony przysługuje tylko podmiotom, na których sytuację prawną wpływa podział ewidencyjny, stwierdza z jednej strony, że podział taki nie wywołuje bezpośrednio skutków prawnych i że w związku z tym stroną nie jest osoba legitymująca się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu obciążającym nieruchomość, a z drugiej strony stwierdza, że stroną jest właściciel nieruchomości, nie zauważając, że z punktu widzenia przyjętej przez siebie argumentacji nie ma podstaw do rozróżnienia między sytuacją właściciela nieruchomości a sytuacją osób legitymujących się spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu obciążającym tę nieruchomość,

- wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia wyroku w zakresie, w jakim Sąd z jednej strony nie kwestionuje jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym krąg osób będących stronami postępowania nieważnościowego może być szerszy od kręgu osób będących stronami postępowania pierwotnego, a z drugiej strony stwierdza w uzasadnieniu wyroku, że "(...) okoliczność (...) nie daje jej praw strony w postępowaniu podziałowym a w konsekwencji także w postępowaniu dotyczącym decyzji zatwierdzającej podział",

2.2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a które polegało na nieuchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie przeprowadziło żadnych dowodów i nie dokonało w sprawie żadnych ustaleń faktycznych poza dokonanym arbitralnie i nieprawdziwym ustaleniem, że skarżąca nie podjęła żadnych kroków w celu realizacji roszczenia o przeniesienie odrębnej własności lokalu i współwłasności nieruchomości wspólnej, mimo że:

- okoliczności faktyczne sprawy, takie jak w szczególności podjęcie przez skarżącą odpowiednich kroków w celu realizacji roszczenia, podjęcie przez zarząd spółdzielni uchwały w trybie art. 42 u.s.m, odwołującej się do wydzielonej ewidencyjnie, lecz niewydzielonej wieczystoksięgowo działki i ograniczającej do tej działki prawa skarżącej, toczenie się przed sądem sprawy cywilnej z powództwa skarżącej o stwierdzenie nieważności uchwały zarządu, na której rozstrzygnięcie ważność decyzji podziałowej mogłaby mieć wpływ - mogły mieć zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i stwierdzenia, że skarżąca in casu ma interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji,

- ustalenie istnienia interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji w wypadkach takich jak sprawa niniejsza wymaga w zasadzie przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego i dowodowego, a wydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie bez przeprowadzenia postępowania narusza prawo jednostki do ochrony na drodze regulowanej prawem.

Mając na uwadze powyższe, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z dnia 24 października 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skargę kasacyjną oparto na obydwu podstawach określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie tak norm prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do wykazania błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że J. P., posiadająca własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] nr [...] w W. nie ma interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] września 2002 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej przy Pl. [...] w W., oznaczonej jako działka nr [...].

We wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji podziałowej skarżąca powoływała się m.in. na przysługujące jej z mocy art.39 ust.1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych roszczenie o przeniesienie na jej rzecz własności lokalu. Jak wynika ze skargi do Sądu pierwszej instancji, jak również ze skargi kasacyjnej skarżąca uważa, że wpływ stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej na jej sytuacje prawną jest bezpośredni, gdy istnieje w obrocie prawnym uchwała zarządu ograniczająca roszczenia spółdzielców o przeniesienie prawa własności jedynie do współwłasności wydzielonej ewidencyjnie działki.

Istota sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy podmiot, który posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu ma interes prawny do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Skarżąca kasacyjnie w toku całego postępowania, jak też w skardze kasacyjnej wywodziła, że źródłem jej interesu prawnego są przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2002 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Według obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji podziałowej art.39 ust.1 powołanej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a obecnie według art.1714 tej ustawy członek spółdzielni ( a także osoba niebędąca członkiem spółdzielni), którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, ma roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu po spełnieniu przewidzianych w ustawie warunków. Z kolei w myśl art. 42 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy określenie przedmiotu odrębnej własności lokali w danej nieruchomości następuje na podstawie uchwały zarządu spółdzielni sporządzonej w formie pisemnej pod rygorem nieważności.

Z regulacji zawartej w art.42 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych autor skargi kasacyjnej wywodzi, że uchwała podjęta we wskazanym w tym przepisie trybie wiąże członków spółdzielni i inne osoby mające spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu i określa treść ich praw podmiotowych, treść prawnorzeczowych roszczeń o przeniesienie współwłasności gruntu. Zdaniem skarżącego kasacyjnie stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej wpłynie bezpośrednio na sytuację prawną skarżącej, gdyż umożliwi wydanie uchwały zarządu ograniczającej roszczenia o własność do wydzielonej ewidencyjnie działki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego autor skargi kasacyjnej wywodzi i przypisuje daleko idące prawa skarżącej, które nie wynikają z przysługującego jej tytułu prawnego. Skarżąca ma bowiem jedynie spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu mieszkalnego, nie ma zaś żadnego tytułu prawnego do gruntu. Błędnie na str.13 skargi kasacyjnej jej autor wskazuje, że skarżącej przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do działki. Skarżąca bowiem posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, które jest ograniczonym prawem rzeczowym ( tak jak inne prawa rzeczowe wymienione w art.244 k.c.), ale spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie jest tytułem prawnym do gruntu. Powstaje pytanie, czy skarżąca ma uprawnienie do decydowania o prawach właściciela gruntu, zakresie tych praw i rozporządzania nimi, w sytuacji, gdy przysługuje jej roszczenie z art.17 14 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ( por. art.5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Jednak odpowiedź na to pytanie nie jest przedmiotem niniejszej sprawy, bowiem w tej sprawie trzeba mieć na uwadze, że podstawę prawną decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] września 2002 r. o podziale nieruchomości stanowiły przepisy: art.95 ust.5, art.96 ust.1 oraz art.97 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a także art.41 ustawy z dnia 15 grudnia 2002 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Zgodnie z art.97 ust. 1 i ust.1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący powinien dołączyć do wniosku między innymi dokument stwierdzający tytuł prawny do nieruchomości. Oznacza to, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a więc mają interes prawny, aby żądać podziału nieruchomości. Zatem tylko podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości mogą decydować, w jaki sposób ma być podzielona ich nieruchomość. Jeżeli podział zgodny jest z planem zagospodarowania przestrzennego nikt poza nimi co do zasady nie powinien decydować o sposobie przebiegu granic działek wydzielonych z ich nieruchomości. Dlatego nie może budzić wątpliwości, że w postępowaniu o podział nieruchomości jego stronami są podmioty legitymujące się tytułem prawnym do nieruchomości. Podmioty te, jako strony postępowania podziałowego, mogą również domagać się stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej.

Natomiast osoba posiadająca własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, nie mająca żadnych praw do nieruchomości na której usytuowany jest budynek mieszkalny, nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej, ani też bycia stroną tego postępowania. Interesu prawnego nie kreuje przysługujące osobie posiadającej własnościowe prawo do lokalu roszczenie o przeniesienie prawa własności lokalu.

Sąd pierwszej instancji prawidłowo również wywiódł, że sam podział ewidencyjny dokonywany w toku postępowania administracyjnego nie wywiera skutków w przedmiocie prawa własności.

Przywołane w skardze kasacyjnej orzeczenie dotyczące praw byłych właścicieli gruntów warszawskich i roszczenia o stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu są chybione i nie mają żadnego związku z roszczeniami, na które powołuje się skarżąca. Również przywołane w skardze kasacyjnej wyroki sądów administracyjnych dotyczące uprawnień właścicieli nieruchomości sąsiednich nie mają związku z niniejszą sprawą, zaś wyrok WSA w Opolu z dnia 23 lipca 2013 r. , sygn. II SA/Op 23/13 dotyczył podmiotu, któremu przysługiwał tytuł prawny do gruntu – użytkowanie wieczyste.

Stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciach organów i Sądu pierwszej instancji jest z zgodne z ugruntowanym orzecznictwem NSA (por. m.in. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2007 r., sygn. OSK 614/04; z dnia 24 lipca 2007r., sygn. I OSK 853/06; z dnia 16 października 2009 r., sygn. I OSK 41/09; z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 544/11).

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.