Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 465/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153,145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,77,86,107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skarg P. Sp. z o.o. w [...] i Miasta S. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz P. Sp. z o.o. w [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta [...], w punkcie pierwszym uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w całości, w punkcie drugim stwierdziła nabycie przez Dzielnicę-Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów i budynków z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ) oraz w punkcie trzecim odmówiła stwierdzenia nabycie przez dzielnicę-gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów i budynków z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę-Gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] , [...] , [...] , [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym [...] , a decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez dzielnicę-gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] i [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o łącznej pow. [...] m2.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] uchyliła ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1403/07 oddalił skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] .

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] , odmówił stwierdzenia nabycia przez Dzielnicę-Gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] .

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchyliła ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] i stwierdziła nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] (obecnie działki nr: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] ) w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1003/13 w wyniku rozpoznania skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. uchylił ww. decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...] .

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] uchyliła ww. decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność dokonania oceny dokumentów dołączonych do postępowania w trakcie rozpoznawania sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia przez dzielnicę-gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] (obecnie działki ewidencyjne nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2) w obrębie ewidencyjnym [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] . W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że sporna nieruchomość położona w W. przy ul. [...] pozostawała w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości niewątpliwie w użytkowaniu następców prawnych [...], a zatem na podstawie art. 87 tej ustawy przeszła w zarząd przedsiębiorstwa. Nie była zatem, zdaniem organu, w zarządzie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W związku z tym, w dniu 27 maja1990 r., przedmiotowa nieruchomość pozostawała własnością Skarbu Państwa w zarządzie przedsiębiorstwa służąc do wykonywania działalności o charakterze państwowym. Nie podlegała więc komunalizacji. Wojewoda przyjął więc, że [...] , a potem ich następca prawny wykonują zarząd i użytkowanie nieruchomością o nazwie "[...] " od wejścia w jej posiadanie, tj. od 1948 r., aż do dzisiaj i z tego względu spełniają wymagania stawiane przez przepisy kolejnych ustaw dotyczących nabycia tego zarządu. Odnosząc się zaś do ekspertyzy sporządzonej przez dr. Inż R. P. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz archiwalnych danych graficznych i opisowych obszaru określonego przez historyczne granice nieruchomości "[...] " wykonanych przez geodetę uprawnionego L. W. , organ pierwszej instancji stwierdził, że w zarząd i użytkowanie [...] została oddana cała nieruchomość opisana jako "[...] " o powierzchni około [...] ha. Wyjaśniając zaś datę powstania własności państwowej w stosunku do działki nr [...] (obecnie nr [...] i [...] ), Wojewoda stwierdził, że nieruchomość oznaczona jako "[...] " była objęta Traktatem Ryskim i stanowiła własność Skarbu Państwa już od 1921 r. a skoro tak postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. stwierdzające zasiedzenie przez Skarb Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2 (obecne działki nr [...] i [...] ) ma charakter deklaratoryjny, będący podstawą ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa w księdze wieczystej.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wniósł Prezydent [...] .

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w punkcie pierwszym uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w całości, w punkcie drugim stwierdziła nabycie przez dzielnicę-gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów i budynków z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ) oraz w punkcie trzecim odmówiła stwierdzenia nabycie przez dzielnicę-gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów i budynków z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ).

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy wskazał, że Minister [...] zarządzeniem z dnia [...] stycznia 1948 r., wydanym w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania, utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "[...] " z siedzibą w W. . W skład przedsiębiorstwa państwowego "[...] " weszło 5 zakładów [...] : [...] , [...] , [...] , [...] i [...] (§ 1 zarządzenia z 10 stycznia 1948 r.). Zwierzchni nadzór państwowy nad przedsiębiorstwem sprawował Minister Obrony Narodowej (§ 4 zarządzenia z 10 stycznia 1948 r.). Przekazaniu na rzecz przedsiębiorstwa "[...] " podlegał majątek Skarbu Państwa oznaczony przez Ministra [...], który zarządzić miał protokolarne przekazanie przedsiębiorstwu majątku nieruchomego w zarząd i użytkowanie, a ruchomego na własność (§ 8 zarządzenia z 10 stycznia 1948 r.).

Zarządzeniem Ministra [...] z dnia [...] maja 1948 r. wydanym w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania o nadaniu statutu przedsiębiorstwu państwowemu p.n. "[...] " (M.P. Nr 57, poz. 341) nadany został statut, zgodnie z którym przedsiębiorstwo podlegało Ministrowi [...], który sprawował nad nim zwierzchni nadzór i kontrolę (§ 5 statutu). Zgodnie z § 13 ust. 1 statutu przedsiębiorstwo posiadało zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego mu protokolarnie na własność Skarbu Państwa. Podstawę prawną wydanego przez [...] zarządzenia z dnia [...] stycznia 1948 r. stanowił art. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 8, poz. 42). Przepis art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. stanowił: "Przedsiębiorstwa mają zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego im protokólarnie w imieniu Skarbu Państwa". Majątek nieruchomy Skarbu Państwa, znajdujący się w zarządzie i w użytkowaniu przedsiębiorstwa wykazany jest w aktywach przedsiębiorstwa tak, jak gdyby stanowił jego własność (art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r.). W maju 1948 r. (na kopii brak daty dziennej) sporządzony został akt komisyjnego przekazania [...] w W. na rzecz przedsiębiorstwa "[...] " w zarząd i użytkowanie nieruchomości [...] , a załącznikiem do aktu jest protokół przekazania [...].

Na podstawie art. 34 ust. 2 pkt 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych. (Dz.U. Nr 49, poz. 439) utracił moc obowiązującą dekret z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych. W dekrecie z dnia 26 października 1950 r. brak było przepisów dotyczących mienia przekazanego w zarząd i użytkowanie przedsiębiorstwom państwowym utworzonym na podstawie dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r.

Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. Nr 27, poz. 197) w art. 3 ust. 1 stanowił: "Nieruchomości, stanowiące własność Skarbu Państwa bądź osób prawnych wymienionych w art. 2 lub znajdujące się w ich zarządzie bądź użytkowaniu niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, będą przekazywane właściwym wykonawcom tych planów (art. 2) na własność bądź w zarząd i użytkowanie".

Na podstawie art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), tereny stanowiące własność Państwa, będące do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w użytkowaniu lub zarządzie jednostek państwowych, przechodzą w użytkowanie tych jednostek.

Następnie na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek.

Reasumując, mienie przekazane [...] z siedzibą w W. w zarząd i użytkowanie na podstawie wyżej wskazanych przepisów stanowiło mienie będące w zarządzie tego przedsiębiorstwa państwowego lub jego następcy prawnego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest zatem ustalenie, jakie oznaczenie geodezyjne w dniu 27 maja1990 r. posiadała nieruchomość przekazana w zarząd i użytkowanie [...] z siedzibą w W. , czy w dniu 27 maja1990 r. istniał podmiot będący następcą prawnym tegoż przedsiębiorstwa, czy też może przedsiębiorstwo to uległo likwidacji, lub też nieruchomość będąca przedmiotem wniosku Prezydenta [...] w dniu 27 maja1990 r. znajdowała się w zarządzie innego podmiotu, a przekazanie w zarząd nastąpiło w oparciu o inną podstawę prawną.

Geodeta uprawniony, L.W. , dokonał analizy archiwalnych danych graficznych i opisowych obszaru określonego przez historyczne granice nieruchomości "[...] " w odniesieniu do protokołu przekazania "[...]" państwowemu przedsiębiorstwu "[...] " dołączonego do aktu komisyjnego przekazania z dnia 15 maja 1948r. w celu określenia powierzchni obszaru przekazanego w zarząd i użytkowanie. Z ustaleń dokonanych przez geodetę wynika, że przedmiotem przekazania na podstawie protokołu był teren [...] odpowiadający co najmniej obecnej działce ewidencyjnej [...] , a w dalszej części analizy geodeta stwierdza, że działki nr [...] i nr [...] w całości leżące w historycznych granicach [...] stanowiły grunty zabudowane określone na mapach geodezyjnych jako grunty [...] w latach 1931-1950. Do analizy została załączona mapa obszaru [...] z 1931 r. z naniesionymi numerami działek, które wchodziły w skład obszaru [...] . Na zlecenie firmy B. Sp. z o.o. została sporządzona przez R. P. z Politechniki [...] ekspertyza z dnia [...] czerwca 2011 r., której celem jest wyjaśnienie, czy określenie "[...] ", które występuje w zarządzeniu Ministra [...] z dnia [...] czerwca 1951 r. o utworzeniu [...] stanowiło dostatecznie precyzyjne oznaczenie nieruchomości (jej granic) według stanu prawnego i faktycznego na dzień wydania tego zarządzenia. We wnioskach końcowych ekspertyzy R. P. stwierdza: "wykonana ekspertyza wykazała, że lokalizacja obecnej działki ewidencyjnej [...] w obrębie [...] jest zgodna z dawną lokalizacją obiektu o nazwie "[...] " i stanowi jego część, jak to wykazano na rys. 10. Obiekt o takiej nazwie występuje na przedwojennych mapach kartograficznych i zawsze jest zakwalifikowany do kategorii terenów państwowych przeznaczonych na cele [...] . W EGiB obszar ten jest wykazany dopiero na początku lat 70-tych XX wieku i jako przedmiot jest wpisany [...] - grunt niehipotekowany - Grunty [...] ([...] )".

W ocenie Komisji brak jest podstaw do kwestionowania opinii sporządzonych przez L. W. i R. P. , które zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. stanowią dowód w sprawie, dlatego należy przyjąć, że nieruchomości przekazanej w zarząd i użytkowanie [...] z siedzibą w W. odpowiada aktualnie nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i nr [...] (wyodrębnione w wyniku zmian w ewidencji gruntów z działki nr [...] ).

Następnie Komisja wskazała, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligował organ do odniesienia się do "rozważań skarżącej spółki zawartych w załączniku do protokołu rozprawy, a dotyczących daty powstania własności państwowej w stosunku do działki nr [...] (z której wyodrębniono działki nr: [...] i [...] ) - czy należy tę datę określić na podstawie postanowienia o zasiedzeniu, czy też w oparciu o postanowienia Traktatu Ryskiego, jak wskazuje odwołujący się. Jak w tym kontekście wygląda możliwość ustanowienia zarządu (użytkowania) na rzecz przedsiębiorstwa państwowego. Przy czym ze względów systemowych organ powinien ustosunkować się także do stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy w cytowanym przez skarżącą wyroku z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 473/11, LEX nr 1170228)".

W wyroku z dnia 5 kwietnia 2012r. Sąd Najwyższy stwierdził: "Jeżeli zatem na podstawie dekretu z 1949 r. przekazana została nieruchomość w zarząd i użytkowanie, przeniesione następnie na rzecz państwowej uczelni wyższej, która od 1956 r. sprawuje ten zarząd i użytkowanie, to pomimo nieubiegania się o wymaganą przepisami - wydanymi już po czasie objęcia nieruchomości przez uczelnię w posiadanie - decyzję administracyjną, ustanawiającą na jej rzecz zarząd i/lub użytkowanie tą nieruchomością, może zostać uznana w konkretnych okolicznościach za użytkownika, obejmującego ex lege zarząd tą nieruchomością według przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a następnie za użytkownika wieczystego gruntów i właściciela budynków na podstawie ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 r.". Przenosząc ustalenia prawne z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012r. na grunt niniejszej sprawy, uwzględniając odmienność stanu faktycznego, Komisja stwierdziła, że w dniu 27 maja1990 r. nieruchomość oznaczona aktualnie jako działki nr [...] i nr [...] znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego.

Dodatkowo organ odwoławczy zwrócił uwagę na uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 1961 r., sygn. akt I CO 20/61 (opub. w OSN 1962, poz. 41), w której Sąd stwierdził, że "państwo jest jedynym właścicielem całego mienia państwowego i zachowuje w stosunku do tego mienia pełnię uprawnień właściciela niezależnie od tego w czyim zarządzie mienie to się znajduje; w szczególności państwo zachowuje uprawnienia właścicielskie także co do mienia znajdującego się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, a więc odrębnej od Skarbu Państwa osoby prawnej".

Odnosząc się do nałożonego przez WSA w Warszawie obowiązku odniesienia się do stanowiska skarżącej spółki, w ocenie której Skarb Państwa był właścicielem nieruchomości, oznaczonej aktualnie jako działki nr [...] i nr [...] przed dniem 1 stycznia 1966 r., a stał się nim na podstawie Traktatu Pokoju z dnia 18 marca 1921 r. między Polską a Rosją i Ukrainą, podpisanym w Rydze dnia 18 marca 1921 roku (Dz. U. Nr 49, poz. 300) Komisja wyjaśniła, że związana jest prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2002r., sygn. akt [...] w sprawie zasiedzenia przez Skarb Państwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] i nie jest właściwa do dokonywania ustaleń, czy Skarb Państwa nabył prawo własności nieruchomości na podstawie Traktatu Ryskiego. Organ odwoławczy wskazał, że zasiedzenie jest jednym ze sposobów nabycia własności. Mogło więc dotyczyć osoby fizycznej bądź prawnej, która przed upływem okresu wymaganego do zasiedzenia nie była właścicielem na skutek innych zdarzeń. Gdyby Skarb Państwa stał się właścicielem nieruchomości, której dotyczy postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie Traktatu Ryskiego niemożliwe byłoby wydanie przez Sąd postanowienia w sprawie zasiedzenia. Ewentualne spory w zakresie daty zasiedzenia mogą być rozstrzygane w drodze powództwa o ustalenie prawa (art. 189 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem postanowienie o zasiedzeniu nie może zastępować braku tytułu. Jeżeli taki tytuł zaginął, możliwe jest tylko ustalenie przez sąd, jak przedstawia się w jego świetle stan własności (postanowienie SN z dnia 12 września 1974 r. III CRN 189/74). W konsekwencji organ uznał, że Skarb Państwa nabył tytuł prawny do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1966 r.

Dalej Komisja wskazała, że na podstawie pkt 2 uchwały nr 5 Prezydium Rządu RP z dnia 18 maja 1951 r. w sprawie organizacji produkcji średnich czołgów, silników czołgowych i aparatury paliwowej do nich postanowiono, że dla zorganizowania produkcji silników czołgowych Minister Obrony Narodowej przekaże w terminie do 1 czerwca 1951 r. Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne w [...] i Biuro Projektowo-Konstrukcyjne wraz ze wszystkimi urządzeniami, materiałami oraz kadrami Ministrowi Przemysłu Ciężkiego, który przestawi ten Zakład pod nazwą [...] na produkcję silników czołgowych.

Zarządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 15 czerwca 1951 r. utworzone zostało przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "[...]" z siedzibą w [...], nad którym zwierzchni nadzór sprawował Minister Przemysłu Ciężkiego przez Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Budowlanych. Na podstawie § 10 zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 15 czerwca 1951 r. przydzielono przedsiębiorstwu do prowadzenia [...] w [...], [...] . Podstawę prawną zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 15 czerwca 1951 r. stanowił art. 1 ust. 1 dekretu dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. nr 49, poz. 439).

Zarządzeniem Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 20 lutego 1953 r. zmieniono nazwę przedsiębiorstwa państwowego "[...]" na "[...]", a następnie zarządzeniem Minister Przemysłu Ciężkiego z dnia 28 września 1963 r. na "[...]". Następnie na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 4 lipca 1970 r. zmieniono nazwę przedsiębiorstwa państwowego "[...]" na "[...]"[...], nad którym zwierzchni nadzór sprawował Minister Przemysłu Maszynowego poprzez Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego i Silnikowego "[...]".

Do akt sprawy został dołączony rejestr Przedsiębiorstw Państwowych z dnia 8 kwietnia 1953 r., w którym ujawniony był [...] z siedzibą [...], [...] , utworzony zarządzeniem Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 15 czerwca 1951 r., zarządzeniem Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 29 sierpnia 1952 r. i zarządzeniem Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 20 lutego 1953 r.

Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1994 r., rep Nr A [...] dokonano przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego [...] z siedzibą w [...] w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa [...] Spółka

Akcyjna z siedzibą w [...], której założycielem jest Skarb Państwa w imieniu którego działa Minister Przemysłu i Handlu. Biegła rewident w. J. w opinii z dnia 20 lutego 2004 r. stwierdziła, że poprzednik prawny [...] S.A. to [...] utworzony na mocy zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 15 czerwca 1951 r. na podstawie dekretu z dnia 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U.R.P.Nr 49, poz. 439). Minister Przemysłu Ciężkiego zarządzeniem z dnia 15 czerwca 1951 r. utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "[...]", nad którym zwierzchni nadzór sprawował Minister Przemysłu Ciężkiego przez Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Budowlanych (§ 1 i 5 zarządzenia), a następnie Minister Przemysłu Maszynowego poprzez Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego i Silnikowego "[...] " (zarządzenie Nr [...] Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia 4 lipca 1970 r.

Z postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...] wynika, że nastąpiło połączenie w trybie art. 492 § 1 pkt 1 kodeksu spółek handlowych, przez przeniesienie całego majątku spółki: [...] S.A. (spółki przejmowanej) na spółkę: [...] Sp. z o.o. (spółka przejmująca). Następcą prawnym [...] Sp. z o.o. jest P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. W ocenie Komisji, załączone do akt sprawy dokumenty potwierdzają następstwo prawne P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] po [...].

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Komisji, pomimo, iż Skarb Państwa nabył prawo własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1966 r. to jednakże nie może to stanowić podstawy do zanegowania przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu od 1948 r. prawa zarządu do nieruchomości, gdyż zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 1948 r. przekazujące nieruchomość w zarząd i użytkowanie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. W konsekwencji należy stwierdzić, że w dniu 27 maja1990 r. część działki nr [...], tj. obecne działki ewidencyjne nr [...] i [...] , pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, co wyklucza komunalizację tej części nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...). Stąd też rozstrzygnięcie jak w punkcie 3 decyzji.

Uzasadniając zaś rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 decyzji (co do działek nr [...] , [...] , [...] , [...] i [...] ) Krajowa Komisj Uwłaszczeniowa wskazała, że z wypisu z rejestru gruntów sporządzonego wg stanu z dnia 4 stycznia 2005 r., nr [...] wynika, że działka nr [...] położona jest na obszarze nie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50 poz. 279), a w jej skład wchodzą następujące nieruchomości:

– grunt niehipotekowany (dz. roz. [...]), właściciel nieznany,

– Miasto [...] (dz. roz. [...]), właściciel Skarb Państwa,

– Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Zd. [...] cz. (dz. roz. [...]), właściciel Gmina [...],

– Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Zd. [...] cz. (dz. roz. [...]), właściciel Gmina [...],

– Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Z bl. [...] cz. (dz. roz. [...]), właściciel Skarb Państwa,

– Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Z bl. [...] cz. (dz. roz. [...]), właściciel Skarb Państwa.

Prezydent [...] w piśmie z dnia 29 maja 2014 r., znak: [...] poinformował, że do czasu założenia księgi wieczystej Nr [...]:

– dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wykazana była w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość oznaczona jako Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Zd. [...] cz.;

– dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wykazana była w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość oznaczona jako Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Zd. [...] cz.,

– dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wykazana była w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość oznaczona jako Miasto [...],

– dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wykazana była w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość oznaczona jako Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Z bl. [...] cz.,

– dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wykazana była w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość oznaczona jako Miasto [...] bl. [...] teren pod ul. Z bl. [...] cz.

Dalej Komisja wskazała, że Sąd Rejonowy [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 2004 r.:

1) l.dz. [...] zaświadczył, że w archiwum ksiąg dawnych pod numerem inwentaryzacyjnym [...] znajduje się księga hipoteczna pod nazwą "[...] bl. [...] ", w której dziale II wpisem jawnym z dnia [...] maja 1973r. ujawniony jest Skarb Państwa odnośnie terenu pod ulice o obszarze [...] m2 z bloku nr [...] na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 1943 r., rep. [...];

2) l.dz. [...] zaświadczył, że w archiwum ksiąg dawnych pod numerem inwentaryzacyjnym [...] znajduje się księga hipoteczna pod nazwą "[...] bl. [...] ", w której dziale II wpisem jawnym z dnia 14 maja 1973 r. ujawniony jest Skarb Państwa odnośnie terenu pod ulice o obszarze [...] m2 z bloku nr [...] na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 1943 r., rep. [...].

Naczelnik Dzielnicy W. decyzją z dnia [...] listopada 1979 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu przez odjęcie prawa własności Skarbu Państwa nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ul. [...].

1) z dnia [...] marca 1973 r., Dz. Zd. Nr [...] urządzony został zbiór dokumentów Nr [...] dla nieruchomości położonej w [...] jako teren pod ulicę z nieruchomości objętej księgą wieczystą "[...] " o pow. [...] m2 i wpisał Gminę [...] jako jej właściciela na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 1943 r., rep. Nr [...];

2) z dnia [...] kwietnia 1973r., Dz. Zd. Nr [...] urządzony został zbiór dokumentów Nr [...] dla nieruchomości położonej w [...] jako teren pod ulicę z nieruchomości objętej księgą wieczystą "[...] blok nr [...]" o pow. [...] m2 i wpisał Skarb Państwa jako jej właściciela na podstawie umowy darowizny z dnia [...] marca 1943 r., rep. Nr [...].Na podstawie postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...]:

Sąd Rejonowy dla [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r., sygn. akt I Ns [...] stwierdził, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 1966 r. własność nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2, składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] , przedstawionej na mapie ewidencyjnej sporządzonej przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne w [...] w dniu 28 czerwca 2000 r. na podstawie operatu ewidencji gruntu [...] (orzeczenie prawomocne).

Komisja podniosła, że dla ustalenia, czy działka objęta skarżoną decyzją komunalizacyjną należała do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem "należące do". Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 1697/11, dokonując wykładni tego wyrażenia stanął na stanowisku, iż "pojęcie "należenia" mienia jest pojęciem normatywnym i wiąże się z regulacją zawartą w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...), w myśl którego terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste a więc w tej sytuacji należały do organu administracji państwowej.(..) Skoro zatem, w myśl art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym na dzień 27 maja1990 r., terenowy organ administracji państwowej, sprawując zarząd gruntu, który nie został oddany w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, mógł powierzyć sprawowanie zarządu takiego gruntu, utworzonemu w tym celu przedsiębiorstwu bądź innej państwowej jednostce organizacyjnej, oznaczało to, że organ ten był uprawniony do tego gruntu. Jeśli zatem organ mógł, w taki władczy sposób, zadysponować wspomnianym gruntem, to w sensie normatywnym, należało przyjąć, że grunt ten "należał do" terenowego organu administracji państwowej.".

W ocenie Komisji z akt sprawy nie wynika, że działki aktualnie oznaczone nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (powstałych w wyniku zmian w ewidencji gruntów i budynków z działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] ) pozostawały w dniu 27 maja1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego i odpowiadają nieruchomości opisanej jako [...] , w związku z powyższym brak jest podstaw do odmowy stwierdzenia nabycia przez dzielnicę-gminę W.z mocy prawa z dniem 27 maja1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr: [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2, [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] , a zatem nieruchomość ta podlegała komunalizacji na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wniósł P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], zaskarżając ją w części objętej punktem drugim decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie przejścia prawa własności nieruchomości spornej na gminę-dzielnicę W.pomimo nieistnienia przesłanek do takiego rozstrzygnięcia, co miało wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim niewyczerpującego wyjaśnienia czy nieruchomość odpowiadająca spornej nieruchomości w dacie 27 maja1990 r. znajdowała się w zarządzie skarżącego, co w konsekwencji doprowadziło do dowolnego rozstrzygnięcia tej kwestii przez organ, a co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie w sprawie całego zebranego materiału dowodowego, a w konsekwencji oparcie się na własnym niczym nieudowodnionym przekonaniu, że w dacie 27 maja1990 r. sporna nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie skarżącego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 80 k.p.a. i dokonanie dowolnej oceny dowodów, tj. m.in. opinii biegłych geodetów i wyprowadzenie z nich wniosków niewynikających z tych dowodów, np. nieobjęcia spornej nieruchomości protokołem z 1948 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tzn. zwrócenia się do biegłego z wnioskiem o ustalenie czy nieruchomość sporna była objęta protokołem z 1948 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rozstrzygnięcia opisanego w punkcie 2 decyzji i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową, nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wniosło również Miasto [...], zaskarżając ją w części objętej punktem trzecim decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzuciło:

1) dokonanie w części przez orzekający organ, który wydał skarżoną w części decyzję niewłaściwej oceny materiałów dowodowych zgromadzonych dotychczas w sprawie, co miało wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przez orzekający organ, który wydał skarżoną w części decyzję przepisów postępowania, tj. naruszenie art. 136 i 138 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga jeszcze uzupełnienia materiału dowodowego, choćby w zakresie ustalenia granic i zakresu przedmiotowego zajętości nieruchomości historycznej o nazwie [...] z lat 1931-1950 w granicach obecnych działek ewidencyjnych gruntu przy ul. [...] w [...], wobec dowolnej w tym zakresie analizy wykonanej przez geodetę uprawnionego L. W. i ekspertyzy R. P.;

3) błędną wykładnię art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 32, poz. 159) oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) i przyjęcie nieuprawnionego w okolicznościach sprawy stanowiska o przysługiwaniu przedsiębiorstwu państwowemu, dla którego organem założycielskim był Minister Obrony Narodowej zarządu nieruchomością przy ul. [...] w [...], co w konsekwencji wyklucza możliwość komunalizacji działek [...] i [...] w obrębie [...] , tym samym przyjęcie przez organ wydający skarżoną w części decyzję, że przepis art. 38 mógł stanowić wprost o przysługiwaniu przedsiębiorstwu państwowemu prawa użytkowania i przez przyjęcie, że przepis art. 38 nie wymagał do nabycia prawa wydania decyzji o charakterze deklaratoryjnym;

4) naruszenie przez organ wydający skarżoną w części decyzję art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że istnieją negatywne przesłanki nabycia przez skarżącego z mocy prawa z dniem 27 maja1990 r. prawa własności działek ewidencyjnych Nr [...] i [...] w obrębie [...] będących przedmiotem niniejszej skargi.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skarg podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 466/17 Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 465/17 (ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...]) oraz I SA/Wa 466/17 (ze skargi Miasta [...]) oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt. I SA/Wa 465/17.

W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2017 r. P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] wniósł o nieuwzględnienie skargi Miasta [...] i oddalenie jej w całości. Ponadto uzupełnił skargę oraz wniósł na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zbiorczej mapy zagospodarowania terenu [...] według planów realizacyjnych z lat 1981, 1985, 1990 na okoliczność istnienia na dzień 27 maja1990 r. po stronie skarżącego prawa zarządu Sporną Nieruchomością.

W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2017 r. Miasto [...] podtrzymując zarzuty i wnioski sformułowane w skardze, dodatkowo wskazało na kwestie podniesione w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 27 lutego 2017 r. (sygn. akt I OPS 2/16). Jednocześnie wniosło o oddalenie skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...].

Na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. Sąd postanowił oddalić wniosek dowodowy skarżącej spółki zgłoszony w piśmie z dnia 28 czerwca 2017 r. Sąd ustnie uzasadnił, że zbiorcza mapa zagospodarowania terenu [...] według planów realizacyjnych z lat 1981, 1985, 1990 stanowi załącznik do Sprawozdania z prac dotyczących analizy materiałów archiwalnych związanych z decyzjami dotyczącymi zatwierdzenia planów realizacyjnych rozbudowy [...] położonych w [...], [...] (sprawozdanie bez daty), które zostało zlecone dopiero 17 lutego 2016 r., tj. tuż przed datą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Z akt sprawy nie wynika aby sprawozdanie wraz z załącznikami znane było Wojewodzie [...] czy też Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stąd też ocenie tych organów nie podlegało i wniosek o ich ocenę przez stronę skarżącą w trakcie postepowania administracyjnego nie był składany. Celem postępowania uzupełniającego nie jest (do czego dąży strona składająca wniosek) ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Celem jego jest ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów skargi należało uznać za zasadne.

Przedmiotowa sprawa była już rozstrzygana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1003/13, w wyniku rozpoznania skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2013 r. r [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] . W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, m.in. że " (...) z § 13 ust. 1 statutu przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "[...]" nadanego zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 1948 r. (dopuszczonym jako nowy dowód w sprawie) wynika, że "Przedsiębiorstwo ma zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego mu protokólarnie w imieniu Skarbu Państwa". Protokoły z przekazania majątku (również dopuszczone jako dowód) wskazują, że przedmiotem przekazania był między innymi "[...] " jako nieruchomość. W tym kontekście powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest brak analizy przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową dowodu z ekspertyzy sporządzonej przez dr inż. R. P. z Zakładu Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki [...] z dnia 6 czerwca 2011 r. w przedmiocie składu dawnej działki ewidencyjnej nr [...] i jej geodezyjnego oznaczenia w postaci nazwy "[...] ". (...). Ponadto, z analizy prawnej przeprowadzonej przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową wynika, że potwierdzeniem prawa zarządu ustanowionego na rzecz przedsiębiorstwa państwowego może być tylko decyzja organu administracji lub umowa o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi, zawarta za zezwoleniem organu administracji lub umowa nabycia nieruchomości w imieniu Skarbu Państwa. Co do zasady jest to teza trafna, ale nie na gruncie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 8, poz. 42). W tym wypadku "Przedsiębiorstwa mają zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego im protokólarnie w imieniu Skarbu Państwa". Z dopuszczonych dowodów wynika, że utworzenie przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "[...]" nastąpiło na podstawie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Prezesem Centralnego Urzędu Planowania, którego podstawą był ów dekret z 3 stycznia 1947 r. Organ odwoławczy musi więc ponownie ocenić, czy na podstawie nowych dowodów można uznać powstanie zarządu na rzecz [...], a jeśli tak, to czy zarząd ten (użytkowanie) przeszło na następców prawnych tego podmiotu. Organ powinien przy tym odnieść się do daty powstania własności państwowej w stosunku do działki nr [...] – czy należy tę datę określić na podstawie postanowienia o zasiedzeniu, czy też w oparciu o postanowienia Traktatu Ryskiego. Jak w tym kontekście wygląda możliwość ustanowienia zarządu (użytkowania) na rzecz przedsiębiorstwa państwowego. Przy czym ze względów systemowych organ powinien ustosunkować się także do stanowiska zajętego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 5 kwietnia 2012 r.".

Kierując się koniecznością ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] uchyliła decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Zasadniczą kwestią w tym postępowaniu jest więc rozważenie, czy organy administracji ponownie rozpatrując sprawę uczynili to zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 14 lutego 2014 r., I SA/Wa 1003/13, oraz czy zastosowały się do wskazań w nim zawartych (art. 153 p.p.s.a.).

I tak uzasadniając stanowisko zawarte w punkcie 3 zaskarżonej decyzji, tj. w kwestii odmowy komunalizacji nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie ewidencyjnym [...] (odpowiadające działce nr [...]), Komisja zanegowała stanowisku organowi pierwszej instancji jakoby Skarb Państwa nabył prawo własności działki nr [...] na podstawie Traktatu Ryskiego. Zdaniem organu odwoławczego Skarb Państwa nabył prawo własności tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1966 r. Rozstrzygające bowiem znaczenie w tym przedmiocie ma postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt I NS [...] o zasiedzeniu nieruchomości o powierzchni [...] m2. Odnosząc się zaś do problemu możliwości ustanowienia w takim stanie faktycznym zarządu (użytkowania) na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, Komisja stanęła na stanowisku, że postanowienie o zasiedzeniu nie może jednak stanowić podstawy do zanegowania przysługującego przedsiębiorstwu państwowemu od 1948 r. prawa zarządu do nieruchomości, gdyż zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 1948 r. przekazujące nieruchomość w zarząd i użytkowanie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec czego w dniu 27 maja1990 r. obecne działki nr [...] i [...] pozostawały w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, co wyklucza komunalizację tej części nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...).

Skład orzekający, przychyla się do stanowiska organu odwoławczego (analogicznie jak i skarżące Miasto [...]), że kluczowe znaczenie w tej sprawie dla daty nabycia własności państwowej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr [...] i [...] ma postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt I NS [...] stwierdzające nabycie własności tej nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1966 r. Natomiast za nieprawidłowe uznaje Sąd stanowisko organu odwoławczego co do tego, że "pomimo treści postanowienia o zasiedzeniu, przedsiębiorstwu państwowemu od 1948 r. przysługiwało prawa zarządu do nieruchomości, gdyż zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 1948 r. przekazujące nieruchomość w zarząd i użytkowanie nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego". Trafnie, w ocenie Sądu, podniosło skarżące Miasto [...], że skoro Skarb Państwa stał się właścicielem działki nr [...] w 1966 r., (datę nabycia nakazał zbadać WSA w Warszawie) to wcześniejsze rozporządzenie przedmiotową nieruchomością nie może mieć znaczenia albowiem Skarb Państwa nie mógł przekazać więcej prawa niż posiadał. W takim stanie prawnym trudno więc uznać, że Przedsiębiorstwo Holding Obronny, w stanie prawnym na dzień 27 maja1990 r., posiadało prawo zarządu do nieruchomości jeśli chodzi o działki nr [...] i [...] .

Jednocześnie Sąd przychyla się do stanowiska Miasta [...], że organ odwoławczy przedwcześnie uznał następstwo prawne [...] po [...] (z kolei następstwo prawne spółki z o.o. P. po [...] nie budzi wątpliwości). Niewystarczające bowiem w ocenie Sądu, w kwestii następstwa prawnego, jest jedynie powołanie się przez Komisję na Uchwałę nr [...] Prezydium Rządu RP z dnia 18 maja 1951 r. w sprawie organizacji produkcji średnich czołgów, silników czołgowych i aparatury paliwowej. Z treści tej uchwały nie wynika bowiem aby w terminie do dnia 1 czerwca 1951 r. miało nastąpić przekazanie konkretnej nieruchomości. Zgodnie bowiem z tą uchwałą Minister Obrony Narodowej miał w tym terminie przekazać Ministrowi Przemysłu Ciężkiego [...] w [...] i Biuro Projektowo-Konstrukcyjne wraz ze wszystkimi urządzeniami, materiałami i kadrami. Natomiast Minister Przemysłu Ciężkiego miał następnie przestawić ten zakład pod nazwą [...] na produkcję silników czołgowych. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, poza przytoczeniem tych aktów niestety nie wypowiedziała się czy wyżej wspomniane uchwała z maja 1951 r. i zarządzenie z czerwca 1951 r. (z uwzględnieniem przepisów prawa obowiązujących w ich dacie wydawania) są wystarczającymi dokumentami na wykazanie następstwa prawnego [...] po [...]. A przecież jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia 14 lutego 2014 r. (po dopuszczeniu jako dowód m.in. uchwały z dnia 18 maja 1951 r.), "skoro są to dowody istniejące w dniu wydawania uchylanej przez Sąd decyzji, nie znane organowi, o istotnym znaczeniu dla sprawy powinny podlegać więc ocenie przez organ administracji, gdyż rolą sądu nie jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej co do istoty. Ponadto kwestia ta była podnoszona już w odwołaniu od decyzji.".

Jednym z powodów uchylenia decyzji KKU przez WSA wyrokiem z dnia 14 lutego 2014 r., był także brak analizy dowodu z ekspertyzy dr. Inż. R. P. w przedmiocie składu działki nr [...] i jej geodezyjnego oznaczenia. Ustosunkowanie się do niej zostało przedstawione w decyzji pierwszoinstancyjnej przez Wojewodę [...], który w pięciu punktach wymienił co z ekspertyzy wynika a następnie twierdził, że lokalizacja działki nr [...] jest zgodna z dawną lokalizacją obiektu o nazwie "[...] " i stanowi jego część a budowa [...] odbyła się praktycznie w granicach dawnej działki ewidencyjnej nr [...]. Ocenę tą KKU podzieliła, jak również analizę dokonaną przez geodetę uprawnionego L. W. odnoszącą się do protokołu przejęcia majątku z 1948 r. Niestety, poza jedynym stwierdzeniem, że brak jest podstaw do kwestionowania tych opinii jako dowód, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnej własnej oceny w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji (z odniesieniem się do obszernych zarzutów w tej materii Miasta [...] prezentowanych w odwołaniu), umożliwiającej kontrolę przez Sąd wypracowanego ostatecznie stanowiska. W odwołaniu podnoszona była kwestia dotycząca powierzchni nieruchomości przekazanej protokołem. Nie sposób ocenić stanowiska w tym zakresie KKU albowiem organ odwoławczy ograniczył się tylko do przywołania końcowych wniosków biegłego. Przypomnieć zaś należy, że wytyczne WSA sprowadzały się nie tylko do analizy ekspertyzy dr. Inż. R. P. ale także do konieczności oceny nowych dowodów (w tym protokołu przekazania majątku z 1948 r.).

W konsekwencji, skład orzekający podzielił stanowisko Miasta [...] co do naruszenia przepisów wskazanych w skardze. Należy przy tym podkreślić, że nie jest rolą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu, czy też odpowiedzi na postawione w toku postępowania odwoławczego przed organem zarzuty. Wyjaśnić przy tym również należy, że Sąd nie dokonuje oceny dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, lecz kontroluje ich ocenę dokonaną przez organ administracji publicznej, która znalazła swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.

Podobne uwagi Sąd odnosi co do stanowiska KKU w przedmiocie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 decyzji, zaskarżonego z kolei P. sp. z o.o. I tak organ pierwszej instancji Wojewoda [...] uznał, że cała nieruchomość położona przy ul. [...] w tym działki ewidencyjne nr [...] , [...] , [...] , [...] i [...] (których dotyczy pkt 2 decyzji KKU), nie była w zarządzie terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Stwierdził, że w dacie komunalizacji pozostawała ona własnością Skarbu Państwa w zarządzie przedsiębiorstwa służąc do wykonywania działalności o charakterze państwowym. Zarząd ten wykonywany jest od 1948 r. aż do dzisiaj i z tego względu ww. działki nie podlegały komunalizacji. Stanowisko to pozostawało w zgodzie ze stwierdzeniem WSA zawartym w wyroku z dnia 14 lutego 2014 r., że na gruncie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych nie jest trafna teza (prezentowało ją w kontrolowanej wówczas przez Sąd decyzji KKU), że potwierdzeniem prawa zarządu na rzecz przedsiębiorstwa państwowego może być tylko decyzja organu administracji lub umowa. W przypadku bowiem przedsiębiorstw utworzonych na gruncie ww. dekretu "Przedsiębiorstwa mają zarząd i użytkowanie majątku nieruchomego oddanego im protokólarnie w imieniu Skarbu Państwa".

Z powyższym stanowiskiem Wojewody nie zgodziła się KKU uznając, że podstawy do komunalizacji działek ewidencyjnych nr [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , zachodzą. Przy czym w uzasadnieniu decyzji Komisji trudno odszukać uzasadnienia jej stanowiska i podstaw do uchylenia decyzji w tym zakresie Wojewody. Komisja przytoczyła na stronie 7 i 8 decyzji wypisy z rejestru gruntów sporządzone według stanu na dzień 4 stycznia 2005 r., podstawy ujawnienia w księgach wieczystych Skarbu Państwa a następnie zacytowała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11 dokonujący wyjaśnienia pojęcia "należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego", odnosząc to pojęcie do regulacji zawartej w art. 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W podsumowaniu stwierdziła, że z akt nie wynika aby aktualnie oznaczone działki nr [...] , [...] , [...] , [...] i [...] pozostawały w dniu 27 maja1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego a zatem podlegały komunalizacji. KKU nie wypowiedziała się dlaczego podważa stanowisko i wywód organu pierwszej instancji co do tego że ww. działki od 1948 r. aż do dzisiaj pozostają w zarządzie przedsiębiorstwa utworzonego na gruncie art. 6 ust. 1 dekretu z dnia 3 stycznia 1947 r. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że nie jest rzeczą sądu administracyjnego wyręczanie organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. O tym, że motywy działania organu w ww. zakresie nie zostały prawidłowo ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadczy skarga P. Sp. z o.o.

Biorąc pod uwagę powyższe, ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy wypowie się (w odniesieniu do całej nieruchomości) na podstawie materiału dokumentacyjnego i przepisów prawa, czy można uznać powstanie zarządu na rzecz [...] od 1948 r., a jeśli tak, to czy zarząd ten (użytkowanie) przeszedł na rzecz [...], ustosunkowując się jednocześnie w tym zakresie do zarzutów odwołania. Jednocześnie weźmie pod uwagę ocenę Sądu co do niewystarczającego wypowiedzenia się organu w kwestii opinii R. P. i analizy L. W. Dokona także oceny sprawy pod kątem możliwości zastosowania uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I OPS 2/17.

Uwzględniając powyższe, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mogące mieć istotny wpływy na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 tej ustawy.