Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 581/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 1996 nr 67 poz 329
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
journal: Dz.U. 2002 nr 113 poz 984
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy Trawniki na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Lubelskiego z dnia 23 sierpnia 2004 r. Nr PN.II.0911/179/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora oddala skargę


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] sierpnia 2004 r. wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z [...] czerwca 2004 r. w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2004 r., znak: [...], nazwanym "odwołanie ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych - bez wypowiedzenia", Wójt Gminy odwołał K. G. ze stanowiska Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych im. Stefana Batorego. Powodem odwołania było stwierdzenie szeregu nieprawidłowości w Zespole Placówek Oświatowych dotyczących przestrzegania procedur kontroli finansowej, wykonywania obowiązków w zakresie rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej, opracowania planu finansowego i dokonywania wydatków. Stwierdzone nieprawidłowości spowodowały negatywną ocenę pracy dyrektora.

Wojewoda uznał, że przytoczone pismo, mimo nie nadania mu nazwy "zarządzenie" i nieopatrzenia stosownym numerem, jest w istocie zarządzeniem wójta w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym, wobec czego podlega ono ocenie w trybie art. 91 tej ustawy. Skoro bowiem art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329, z późn. zm.) nie wskazuje formy decyzji dla odwołania dyrektora szkoły, to oznacza to, iż następuje ono w formie zarządzenia wójta.

Zdaniem Wojewody akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, wywołuje niewątpliwie skutki w sferze stosunku pracy nauczyciela. Nie jest jednak aktem nawiązania stosunku pracy. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, z późn. zm.) przewiduje dwa tylko sposoby nawiązania stosunku pracy z nauczycielem: mianowanie i zawarcie umowy o pracę. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły powoduje w sferze zatrudnienia nałożenie na nauczyciela za jego zgodą dodatkowych obowiązków i przyznanie mu dodatkowych uprawnień, a więc wpływa na treść jego stosunku pracy wynikającego z mianowania albo umowy o pracę. Tak samo należy oceniać w świetle prawa pracy skutki odwołania ze stanowiska dyrektora (art. 38 ustawy o systemie oświaty). Nie jest to czynność rozwiązująca stosunek pracy. Powoduje bowiem jedynie pozbawienie tego stanowiska, a nie zatrudnienia na stanowisku nauczyciela.

W ocenie Wojewody akty powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska nie są czynnościami prawa pracy. Ich istota bowiem nie sprowadza się do przekształceń w zakresie praw i obowiązków pracowniczych. Mają one treść administracyjnoprawną i nieprzypadkowo zostały uregulowane w ustawie poświęconej administrowaniu szkołą, a nie w ustawie regulującej stosunki pracy nauczycieli. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły (odwołanie z tego stanowiska), niewątpliwie należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych.

W myśl art. 5 ust. 5 cytowanej ustawy o systemie oświaty - zakładanie i prowadzenie przedszkoli, publicznych szkół podstawowych oraz gimnazjów należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. W ramach tych zadań prowadzący szkołę powierza stanowisko dyrektora szkoły i odwołuje z tego stanowiska (art. 36a i art. 38 ustawy o systemie oświaty). Owo powierzenie stanowiska obejmuje przekazanie zadań ze sfery publicznoprawnej i wyposażenie w kompetencje organu administracji. Akt administracyjny wywołujący dodatkowo pewne skutki w sferze regulowanej prawem pracy (w stosunku pracy) nie przestaje być aktem administracyjnym.

Uznanie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska za działania administracyjnoprawne nakazuje oceniać ważność tych czynności według przepisów prawa administracyjnego.

Tryb i przesłanki odwołania uregulowane są przepisami ustawy o systemie oświaty i głównie w świetle tych przepisów należy orzekać o nieważności zarządzenia podjętego w takiej sprawie. Odwołanie nie jest rozwiązaniem umownego stosunku pracy z winy pracownika, znanym prawu pracy i dlatego nie może być oceniane w świetle przepisów kodeksu pracy regulujących ten sposób zakończenia zatrudnienia.

Legalność zarządzenia wójta gminy odwołującego dyrektora może być kwestionowana tylko w postępowaniu uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym albo bezpośrednio przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi odwołanego.

Powyższe rozważania doprowadziły do konkluzji, że przysługuje mu kompetencja do oceny legalności zarządzenia Wójta Gminy, z wykorzystaniem przysługujących mu uprawnień nadzorczych.

Przedmiotowe zarządzenie w ocenie Wojewody w sposób istotny narusza powołany w nim art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia.

Tryb dokonywania oceny pracy nauczycieli został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2000 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego (Dz. U. Nr 98, poz. 1066, z późn. zm.).

Stosownie do treści § 8 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, oceny pracy dyrektora szkoły dokonuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołą w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, jeżeli organ prowadzący szkołę nie sprawuje nadzoru pedagogicznego, albo organ prowadzący szkołę, jeżeli równocześnie sprawuje nadzór pedagogiczny nad szkołą (ust. 1).

Kryterium oceny pracy dyrektora szkoły stanowi stopień realizacji zadań określonych w art. 6, 7 i 42 ust. 2 Karty Nauczyciela oraz art. 4 i 39 ustawy o systemie oświaty - ustalony w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz nadzoru w zakresie spraw finansowych i administracyjnych (ust. 2). Oceny cząstkowej w zakresie realizacji zadań wymienionych w art. 39 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o systemie oświaty oraz w art. 7 ust. 2 pkt 5 Karty Nauczyciela dokonuje organ prowadzący (§ 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). W przypadku oceny dokonywanej z inicjatywy organu sprawującego nadzór pedagogiczny, organu prowadzącego, rady szkoły lub rady rodziców, dyrektor powinien otrzymać pisemne powiadomienie, co najmniej na miesiąc przed terminem dokonania oceny (§ 3 ust. 3 w związku z § 8 ust. 5 rozporządzenia).

Z przepisów cyt. rozporządzenia wynika także, iż dyrektor ma prawo zapoznać się z projektem oceny, przedstawić swoje uwagi i zastrzeżenia, może również złożyć swoje uwagi na piśmie, W razie gdy ocena pracy jest niesatysfakcjonująca, dyrektor może złożyć wniosek o ponowne ustalenie oceny jego pracy.

Przepis art. 34a ustawy o systemie oświaty określa zakres nadzoru sprawowanego przez organ prowadzący nad działalnością szkoły lub placówki. W myśl art. 34a ust. 1 organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Nadzorowi temu podlega w m. in. prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole środkami budżetowymi oraz gospodarowanie mieniem. (art. 34a ust. 2 pkt 1).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, dyrektor szkoły lub placówki dysponuje środkami określonymi w planie finansowym szkoły lub placówki zaopiniowanym przez radę szkoły i ponosi odpowiedzialność za ich prawidłowe wykorzystanie.

Cytowany przepis koresponduje z treścią art. 34a ust. 2 pkt 1. Oba przepisy dotyczą tego samego zadania wykonywanego przez dyrektora szkoły lub placówki, stąd też przywołanie w rozporządzeniu z dnia 2 listopada 2000 r. art. 39 ust. 1 pkt 5, a pominięcie art. 34a ust. 2 pkt 1 nie ma znaczenia prawnego dla oceny legalności zarządzenia Nr 20/03.

W świetle przytoczonych przepisów odwołanie w trybie art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. "b" musi być poprzedzone negatywną oceną wykonywania zadań w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. W analizowanej sprawie taka ocena nie została dokonana i w konsekwencji dyrektor szkoły został pozbawiony przysługujących uprawnień oraz możliwości skorzystania z trybu odwoławczego.

Na rozstrzygnięcie nadzorcze Wójt Gminy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie.

Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego:

- art. 38 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez uznanie, iż akt odwołania Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych z dnia [...] czerwca 2004r. stanowi zarządzenie Wójta Gminy,

- art. 87 i 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez uznanie, iż Wojewoda jako organ nadzoru uprawniony jest do orzekania o nieważności aktu odwołania Dyrektora Zespołu Placówek Oświatowych z dnia [...] czerwca 2004 r.

- art. 2 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 165 ust. 2 Konstytucji RP przez naruszenie samodzielności Gminy bez wyraźnej podstawy prawnej określającej kompetencję umożliwiającej w tym przypadku ingerencję przez organ nadzoru.

Wskazane zarzuty powodują w ocenie skarżącego, że rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości a także z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że powodem odwołania dyrektora szkoły była negatywna ocena pracy oraz negatywna ocena wykonywania zadań w zakresie prawidłowości dysponowania przyznanymi placówkę środkami budżetowymi. Przeprowadzona w kierowanym przez K. G. Zespole Placówek Oświatowych kontrola przestrzegania procedur kontroli finansowej, wykonywania obowiązków w zakresie rachunkowości i sprawozdawczości budżetowej, opracowania planu finansowego i dokonywania wydatków wykazała szereg nieprawidłowości. Ujawnione nieprawidłowości wynikają z braku opracowania procedur kontroli finansowej i nie sprawowania takiej kontroli, nieprzestrzegania obowiązujących przepisów prawa oraz braku właściwego nadzoru nad realizacją planu finansowego. Kontrola ujawniła nieprzestrzeganie przez K. G. przepisów ustawy o zamówieniach publicznych i dopuszczenie do konieczności regulowania odsetek za zwłokę z powodu nieprzestrzegania zasady dokonywania wydatków w terminach wynikających z zawartych umów, co wyczerpuje znamiona czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Kontrola ujawniła także liczne nieprawidłowości w finansowaniu działalności Zespołu ze środków specjalnych tj. na cele nie określone w stosownej uchwale Rady Gminy oraz nieprzestrzeganie przepisów prawa przy prowadzeniu działalności socjalnej tj. wydatkowanie środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych na cele nie związane z działalnością socjalną.

W ocenie skarżącego Wojewoda błędnie wywodzi kompetencję do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiotowej sprawie. Organ administracji publicznej działa wyłącznie na podstawie konkretnego przepisu prawa, wyraźnie i wprost dającego mu legitymację do działania w danej sprawie. Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U z 2001 r. Nr 80, poz. 872 z późn. zm.) wojewoda sprawuje nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego na zasadach określonych w ustawach. Żadna ustawa nie przewiduje kompetencji do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego wobec odwołania dyrektora szkoły.

Ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadza domniemania, że każda prawna forma działania wójta gminy stanowi zarządzenie.

Skarżący podnosi, że Wojewoda mógł w trybie art. 91 ust. l ustawy o samorządzie terytorialnym stwierdzić nieważność uchwały zarządu gminy - prawnej formy działania organu kolegialnego. Nie można jednak wywieść analogicznej zasady w obecnym stanie prawnym, kiedy odwołania dyrektora dokonuje wójt, działając w charakterze organu prowadzącego szkołę, mający status z mocy art. 31 kodeksu pracy organu zarządzającego szkołą. Dyrektor szkoły zajmuje najwyższą pozycję w strukturze organizacyjnej szkoły, w której nie ma organu, któremu byłby podporządkowany jako pracownik pełniący funkcję kierowniczą. W związku z tym ustawa o systemie oświaty wyposażyła inny organ w ściśle określone kompetencje pracodawcy względem dyrektora szkoły (powierzenie i odwołanie z tej funkcji) i w tych zakresach organ ten (wójt gminy) uznać należy za organ zarządzający szkołą w rozumieniu art. 31 kodeksu pracy, dokonujący za pracodawcę ściśle określonych czynności z zakresu prawa pracy wobec dyrektora szkoły (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., OSNP 2004/13/221).

Odwołanie dyrektora ze stanowiska jest zbliżone do odwołania dyrektora w rozumieniu art. 70 § 1 kodeksu pracy z uwzględnieniem szczególnych warunków odwołania, o jakich mowa w art. 38 ustawy o systemie oświaty, zawiera również elementy wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy na niekorzyść pracownika. Sąd Najwyższy uznaje właściwość sądu pracy w sprawach odwołania dyrektora szkoły ze stanowiska (uchwała SN z 3 lutego 1993 r. PZP 71/92, OSNC 1993/9/144). W wyroku z dnia 10 stycznia 2003 r. Sąd Najwyższy podkreślił, iż powierzenie stanowiska dyrektora szkoły (akt odwołania ze stanowiska) jest czynnością z zakresu prawa pracy i nie może być traktowane jako akt z zakresu administracji publicznej. Również wydane w przedmiotowej sprawie postanowienie z dnia [...] sierpnia 2004 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego sygn. akt [...] w sprawie odwołania złożonego przez K. G. (dołączone do akt przez skarżącego) wskazuje, iż odwołanie przez organ prowadzący szkołę jej dyrektora następuje w formie - nie decyzji administracyjnej w rozumieniu 104 kpa, lecz w formie aktu wywołującego skutki w zakresie prawa pracy, bowiem obowiązek ten dotyczy stosunku pracy i jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 kpc, więc podlega rozpoznaniu na drodze sądowej.

W opisanym przypadku Wójt odwołał K. G. ze stanowiska dyrektora szkoły, czynność ta ma naturę prawną czynności prawa pracy, wywołuje niewątpliwie skutki w sferze stosunku pracy, sprawa ta ma zatem charakter sprawy cywilnej i podlega rozpoznaniu przez sąd pracy.

W tym stanie rzeczy Wójt Gminy kwestionuje dopuszczalność podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody.

Skarżący ponadto podnosi, że do cech aktu administracyjnego należy oznaczenie indywidualnego adresata oraz konkretnej sytuacji. Zarządzenie natomiast jest aktem normatywnym, do którego cech należą abstrakcyjność sytuacji oraz nieoznaczoność kręgu adresatów. Zatem skoro odwołanie dyrektora szkoły jako akt administracyjny ma za adresata konkretną osobę - podając jej imię, nazwisko, funkcję oraz przyczyny odwołania - szczegóły konkretnego stanu faktycznego, nie może być jednocześnie zarządzeniem. W takiej sytuacji odwołanie dyrektora szkoły, jako akt administracyjny nie będący w istocie zarządzeniem nie podlega nadzorowi Wojewody. Stosowanie wykładni rozszerzającej dla ingerencji władczej organu nadzoru godzi w konstytucyjną zasadę samodzielności gminy i nie jest dopuszczalne.

Ponadto ustawodawca nie nakazał stosowania formy prawnej zarządzenia w sytuacjach, gdy szczególny przepis prawa nie stanowi inaczej. Ustawa o samorządzie gminnym wyraźnie wskazuje sytuacje, kiedy wójt winien wydać zarządzenie. Zaprezentowany w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego pogląd, iż przez zarządzenia wójta gminy należy rozumieć wszystkie akty wójta poza decyzjami administracyjnymi bez względu na nazwę, jaką wójt nada swemu rozstrzygnięciu, nie znajduje oparcia w wyraźnym przepisie prawa. Zarządzenie i decyzja nie są jedynymi prawnymi formami działania wójta dopuszczonymi przez przepisy prawa oraz doktrynę prawa administracyjnego, tym bardziej, iż ustawa o samorządzie gminnym nie wprowadza takiej zasady. Ustawa o systemie oświaty w art. 38 stanowi, iż właściwy organ odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, a doktryna prawa administracyjnego zna pojęcie takiej prawnej formy działania organu administracji, jakim jest odwołanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Podniósł również, że w związku ze złożonym w dniu [...] lipca 2004 r. przez Wójta Gminy zawiadomieniem o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych przez K. G., postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., znak: [...], Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej odmówił wniesienia wniosku o ukaranie. Zdaniem Rzecznika w zarzucanych czynach brak jest znamion naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na tle spraw rodzajowo zbliżonych do niniejszej utrwaliła się konsekwentna linia orzecznicza prezentowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w kwestii dopuszczalności rozstrzygnięcia nadzorczego przez wojewodę w trybie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 6/96 ONSA 1997/2/48) wydanej w składzie 7 sędziów wskazał, że wojewoda może w trybie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym stwierdzić nieważność uchwały zarządu gminy o odwołaniu dyrektora szkoły podstawowej z powodu sprzeczności tej uchwały z przepisami art. 38 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Słuszności tego poglądu skarżący nie kwestionuje, ograniczając jednak swoją akceptację do nadzoru wobec czynności dokonanej w ramach uchwały organu kolegialnego. Natomiast akt organu monokratycznego, jakim jest Wójt, nie uznaje za zarządzenie, które mogłoby podlegać nadzorowi Wojewody, upatrując w takim działaniu szczególnej postaci aktu administracyjnego, kontrolowanego z inicjatywy pracownika przez sąd pracy.

Skład orzekający poglądu takiego nie podziela.

Zmiana przepisów ustrojowych w ramach samorządu gminy nie spowodowała zawężenia uprawnień nadzorczych wojewody (zob. wyrok NSA z dnia 24 października 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1208/02 – niepubl.).

Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. uchwale 7 sędziów z 16 grudnia 1996 r. odniósł się do przywołanego przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1993 r. sygn. I PZP 71/92, stanowiącej odpowiedź na pytanie prawne, czy dyrektorowi szkoły przysługuje odwołanie do sądu z wnioskiem o uznanie odwołania go z funkcji za bezskuteczne lub o odszkodowanie. Sąd Najwyższy przyjął generalnie właściwość sądu pracy w takich sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że takie sformułowanie uwzględnia jedynie skutki, jakie odwołanie wywiera w sferze stosunku pracy. Przyjęto, że skoro odwołanie dotyczy praw i obowiązków pracownika, to podlega ono w zupełności kontroli sądu pracy. Pominięto natomiast administracyjnoprawną naturę tego aktu. Sądy powszechne - sądy pracy nie rozpoznają wszystkich sporów ze stosunku pracy. Nie są rozpoznawane w postępowaniu przed tymi sądami sprawy przekazane przepisami szczególnymi do właściwości innych organów (art. 2 § 3 k.p.c.). Tymi innymi organami w przypadku władczych aktów administracyjnych - uchwał zarządu gminy w sprawach powierzenia stanowiska dyrektora szkoły i odwołania z tego stanowiska są organy nadzoru nad działalnością komunalną i sąd administracyjny.

Zupełnie inną kwestią natomiast jest dochodzenie przez odwołanego dyrektora innych roszczeń (typu odszkodowawczego) w związku z następstwami odwołania w sferze stosunku pracy. Nie ulega wątpliwości, że drogą właściwą do dochodzenia tego rodzaju roszczeń jest droga postępowania przed sądem powszechnym - sądem pracy.

Nie ma podstaw do obrony teza, że po wejściu w życie ustawy z dnia 20 czerwca 2002r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz.984 ze zm.) doszło do zmiany stanu prawnego odnośnie powoływania i odwoływania dyrektora szkoły.

W świetle uregulowań zawartych w tej ustawie, dotychczasowe kompetencje przypisane zarządowi przejął wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Mimo tego powoływanie i odwoływanie dyrektora są nadal aktami z zakresu administracji publicznej.

Na skutek nowelizacji ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, dokonanej w/w ustawą z dnia 20 czerwca 2002r. – odpowiednikiem uchwał zarządu, są obecnie zarządzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Obok decyzji administracyjnych, zarządzenia te stanowią prawną formę, w jakiej wójt podejmuje rozstrzygnięcia władcze.

Art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm.) nie wskazuje formy decyzji dla odwołania dyrektora szkoły, co oznacza, że następuje ono w formie zarządzenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta), "(...) nie można bowiem domniemywać stosowania władczej i jednostronnej formy działania, jaką jest decyzja administracyjna, lecz podstawę do jej wydania trzeba wyprowadzić z powszechnie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Konsekwentnie zatem należy przyjąć , że ten akt władczy podlega nadzorowi wojewody i nie przeczy temu ustawowo określona samodzielność gminy".

Stanowisko powyższe wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2004r. sygn. OSK 439/04 (niepubl.) podziela w całości skład orzekający w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy zarządzenie o odwołaniu dyrektora szkoły podlega kontroli ze strony organu nadzoru, który uprawniony jest do stwierdzenia nieważności tego aktu w przypadku sprzeczności z prawem. Skoro tak, to zarzuty skargi uznać należy za chybione.

Sąd podziela w całości stanowisko Wojewody odnośnie naruszenia przez Wójta Gminy art. 38 ust. 1 pkt 1 lit.b/ ustawy o systemie oświaty poprzez niedochowanie trybu odwołania dyrektora, opisanego precyzyjnie w akcie rozstrzygnięcia nadzorczego. Prawidłowości tego poglądu skarżący nie zwalcza, co zwalnia Sąd od obszerniejszych wyjaśnień w tym zakresie.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.