Wyrok NSA, sygn. akt III SA 473/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-10-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d"
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Jeżeli budynek mieszkalny został wybudowany w ramach niezarobkowej działalności gminy realizującej zadania budownictwa komunalnego, to późniejsza sprzedaż znajdujących się w nim lokali mieszkalnych nie daje podstaw do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.

TEZY

Jeżeli budynek mieszkalny został wybudowany w ramach niezarobkowej działalności gminy realizującej zadania budownictwa komunalnego, to późniejsza sprzedaż znajdujących się w nim lokali mieszkalnych nie daje podstaw do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w S. decyzją z 14 grudnia 1994 r. wydaną m.in. na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /tj. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ oraz art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d", art. 27 ust. 1 i art. 45 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określił Ryszardowi i Urszuli O. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. w łącznej kwocie 20.280.000 zł. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w złożonym zeznaniu o wspólnych dochodach za 1993 r. małżonkowie O. odliczyli od dochodu wydatki mieszkaniowe w wysokości 67.980.700 zł, a w tym kwotę 55.130.700 zł, wydatkowaną na kupno mieszkania w budynku komunalnym, będącym własnością Gminy J. Odliczenie to nie jest uzasadnione, gdyż podatnicy kupili mieszkanie w grudniu 1993 r., zaś poprzednio - od stycznia 1990 r. - zajmowali je na podstawie umowy najmu. Brak więc podstaw do ulgi mieszkaniowej, gdyż nabyty lokal nie znajdował się w budynku nowo wybudowanym.

W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zarzucili. że decyzja organu I instancji sprzeczna jest z treścią art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r., a ponadto, że znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej i nie mają możliwości uiszczenia naliczonego podatku.

Izba Skarbowa w S. decyzją z dnia 9 marca 1995 r. z wydaną na podstawie art. 138 par. 1 Kpa utrzymała w mocy powyższą decyzję z równoczesnym podtrzymaniem jej podstawy faktycznej i prawnej.

W skardze do Sądu podatnicy zarzucili naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy z 1991 r. oraz art. 7, art. 11 i art. 80 Kpa i podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu - wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona. Stwierdzić należy przede wszystkim, że wszelkie przywileje podatkowe, do których zalicza się zwolnienia oraz ulgi podatkowe, polegające na odliczeniu od podstawy opodatkowania określonych prawem wydatków - są wyjątkiem od podstawowej zasady Prawa podatkowego, jaką jest zasada powszechności i równości podatkowej. Z tego też powodu wszelkie unormowania dotyczące przywilejów podatkowych - zgodnie z ogólnymi regułami wykładni - wykładane być muszą w sposób ścisły, zgodny przede wszystkim z literalnym brzmieniem tego rodzaju regulacji.

Treść art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" omawianej ustawy jest oczywista i nie budzi wątpliwości. Wynika z niej, że od dochodu osoby fizycznej odlicza się kwoty wydatkowane na zakup tylko takiego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od osób, które wybudowały ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ratio legis tego przepisu jest oczywisty. Chodziło o promowanie takiej działalności gospodarczej, która spowoduje tworzenie nowej substancji mieszkaniowej.

Z powyższych uwag wynika, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie miała wykładnia określenia "(...) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej", o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" ustawy z 1991 r. Skoro jednak ustawa ta nie definiuje pojęcia działalności gospodarczej, to można i należy przyjąć, że powinna być ona rozumiana w sposób odpowiadający definicji tego pojęcia określonej w ustawie z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./, a więc jako działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa prowadzona w celach zarobkowych /art. 2 ust. 1 tej ustawy/.

Wbrew zarzutom skargi, budynek mieszkalny, w którym znajduje się kupiony przez skarżących lokal nie został wybudowany w ramach tak rozumianej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego /t.j. Dz.U. 1988 nr 26 poz. 183/ rady narodowe w latach 1987-1989 prowadziły działalność gospodarczą dotyczącą budownictwa mieszkaniowego w dwóch formach: jako budownictwo komunalne realizujące zbiorowe potrzeby ludności /forma najczęściej stosowana/ oraz budownictwo mieszkaniowe komercyjne, realizowane w ramach działalności zarobkowej /art. 4 pkt 1, art. 23, art. 27 ust. 1 pkt 3 lit. "c", art. 52, art. 58-63 ustawy/.

Z akt wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został nie w celach zarobkowych, lecz w ramach wykonywania zadań zmierzających do zaspokojenia potrzeb mieszkalnych mieszkańców gminy w zakresie budownictwa komunalnego. Świadczą o tym takie niesporne okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, jak to, że budynek wybudowano w latach 1987-1989 ze środków Gminnej Rady Narodowej w J., zaś znajdujące się w nim lokale mieszkalne wynajęto mieszkańcom Gminy, w tym również skarżącym, i dopiero na podstawie uchwały Rady Gminy w J. z 30 czerwca 1993 r. rozpoczęto ich sprzedaż.

Jeżeli więc budynek mieszkalny został wybudowany w ramach niezarobkowej działalności Gminy realizującej zadania budownictwa komunalnego, to późniejsza sprzedaż znajdujących się w nim lokali mieszkalnych nie daje podstaw do ulgi podatkowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 5 lit. "d" cytowanej ustawy. Podgląd przeciwny byłby oczywiście sprzeczny z wykładnią gramatyczną tego przepisu oraz jego społecznym celem.

Z wyżej podanych przyczyn skargę należało oddalić na mocy art. 207 par. 5 Kpa