Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 366/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art 119 pkt 4 , art 149 par 1 i par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 35 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B., W. B. i A. B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku 1. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie z wniosku o zobowiązanie organu do wydania decyzji, 4. wymierza Wójtowi Gminy [...] grzywnę w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych), 5. przyznaje od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżących: A. B., W. B. i A. B. solidarnie sumę pieniężną w kwocie 500 zł (słownie: pięćset złotych), 6. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżących: A. B., W. B. i A. B., solidarnie, kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

A. B., .W. B. i A. B. (określani dalej jako skarżący, wnioskodawcy) dnia [...].06.2018 r. wnieśli skargę na przewlekłość i bezczynność Wójta Gminy [...], zarzucając:

- rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096), określanej dalej jako K.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, tj. niezałatwienie sprawy - nie wydanie odpowiedniej decyzji administracyjnej licząc od dnia wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania przez skarżących, tj. od [...].10.2014 r. do dnia [...].06.2018 r.;

- przekroczenie terminu załatwienia sprawy o 3 lata i 6 miesięcy, wobec niewydania prawomocnej decyzji, ustalającej wartość pełnego odszkodowania, za szkody powstałe w wyniku usunięcia drzew z przedmiotowej nieruchomości,

- rażące naruszenie art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, przez pozbawienie skarżących pełnego (słusznego) odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podał, że wnioskiem z dnia [...] marca 2014 r. [...] zs. w [...] wystąpiło do Urzędu Gminy [...] o wydanie zezwolenia na usunięcie [...] drzew rosnących na działce prywatnej nr ew. [...] w [...] w strefie bezpieczeństwa rurociągu naftowego. Po przeprowadzeniu oględzin drzew z udziałem stron w dniu [...].04.2014 r.

Następnie, Wójt Gminy [...] wydał w dniu [...].05.2014 r. decyzję nr [...], zezwalającą [...] zs. w [...] na usunięcie [...] drzew, z terenu działki nr ew. [...].

Ze względu na brak zawarcia ugody z administratorem rurociągu naftowego, współwłaściciele działki nr ew. [...], tj. A. B., A. B. i W. B. złożyli wniosek z dnia 27.10.2014 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego, w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, za wycięte drzewa przez [...] S.A. na ww. działce.

Na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2014 r. nr [...] wycięcie drzew nastąpiło w dniu [...].09.2014 r.

Organ pismem z dnia 25.11.2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za usunięcie drzew, z terenu działki nr ew. [...] w [...].

W dniu [...].12.2014 r. do organu wpłynął wniosek współwłaścicieli działki nr [...] o ustalenie wysokości odszkodowania i powołanie rzeczoznawcy majątkowego.

W dniu [...].12.2014 r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego P. R. (uprawnienia Nr [...]) operat szacunkowy, określający wysokość odszkodowania za usunięte drzewa, z zastosowaniem podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia, techniki szczegółowej. Oszacowana wartość wyniosła 820,00 zł.

Zawiadomieniem z dnia [...].12.2014 r. strony zostały poinformowane o zakończeniu postępowania administracyjnego, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o wniesienia uwag i wyjaśnień w terminie.

Do dnia wydania decyzji strony nie wniosły uwag i dodatkowych oświadczeń.

W dniu [...].01.2015 r. została wydana przez Wójta Gminy [...] decyzja Nr [...], ustalająca odszkodowanie od [...]S.A. zs. w [...] za usunięcie [...] drzew na kwotę 820,00 zł.

W dniu 9.02.2015 r. współwłaściciele wnieśli odwołanie od decyzji Nr [...], a SKO w [...], decyzją z dnia [...].03.2015 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] Nr [...] r., od której wnioskodawcy wnieśli skargę z dnia 28.04.2015 r. do WSA w Warszawie.

SKO w [...] przy piśmie z dnia [...].02.2016 r. przesłało organowi odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 2.10.2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1531/15, uchylającego zaskarżoną decyzję SKO w [...] z dnia [...].03. 2015 r.

Zawiadomieniem z dnia [...].05.2016 r. SKO w [...] zawiadomiło strony postępowania, że w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1531/15, na skutek którego ponownie rozpatrzona będzie sprawa odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].01.2015 r. Nr [...], że strony postępowania mogą składać dodatkowe wyjaśnienia i wnioski oraz zapoznać się z materiałem dowodowym.

Pismem z dnia [...].09.2016 r. SKO w [...] zwróciło się do Wójta Gminy [...] o wyjaśnienie okoliczności, dotyczących wyceny jedynie [...] wyciętych drzew, z pominięciem [...] drzew oraz dostrzeżonych przez WSA w Warszawie, w powołanym wyroku, okoliczności, związanych odszkodowaniem nie tylko za drzewa i krzewy, ale też za ich usunięcie.

Pismem z dnia[...].09.2016 r., Wójt Gminy [...], w odpowiedzi na pismo SKO w [...] z dnia [...].09.2016 r. wyjaśnił, iż przedmiotem wyceny były [...] drzewa w gatunku topola osika, wskazane w protokóle oględzin drzew z dnia [...].04.2014 r. Drzewa te zostały wymienione we wniosku [...] S.A. z dnia [...].03.2014 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, oznaczonych na mapie oraz opisanych we wniosku. Drzewa rosły w strefie bezpieczeństwa rurociągu przesyłowego, dalekosiężnego. W protokole oględzin drzew z dnia [...].04.2014 r. podano informację, że na terenie działki nr [...] rośnie [...] sztuk drzew w wieku poniżej 10 lat. Drzewa te nie zostały wykazane we wniosku [....] S.A., jako drzewa w wieku nie kwalifikującym ich do uzyskania zezwolenia na usunięcie.

W dniu 13.10.2016 r. do organu wpłynęła z SKO w [...] decyzja z dnia [...].10.2016 r. nr [...], którą SKO w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2015 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wójt Gminy [....] zawiadomieniem z dnia 25.11.2016 r. poinformował strony postępowania o ponownym podjęciu postępowania, a następnie pismem z dnia [...].12.2016 r., w związku z decyzją SKO w [...] z dnia [...].10.2016 r. nr [...], organ zawiadomił strony postępowania, iż z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności, w tym m.in. analizy dokumentacji, wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy do dnia 28.02.2017 r.

Organ zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego P. R., o uzupełnienie zakresu operatów szacunkowych, w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia [..].10.2015 r. oraz decyzją SKO w [...] z dnia [...].10.2016 r.

W związku z brakiem informacji od rzeczoznawcy majątkowego, dotyczącej uzupełnienia operatów szacunkowych usuniętych drzew, organ zawiadomieniem z dnia [...].02.2017 r. powiadomił strony postępowania, iż w przedmiotowej sprawie dokonano ponownej analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji, obejmującej m.in.: operat szacunkowy sporządzony w dniu [...].12.2014 r. przez P. R. (nr uprawnień Nr [...]), wyroku WSA z dnia [...].10.2015 r., decyzji SKO w [...] z dnia [...].10.2016 r., innej dokumentacji zgromadzonej w sprawie; jednocześnie zawiadomiono strony postępowania, iż z uwagi na konieczność niezbędnego zlecenia uzupełnienia dokumentacji, określającej wartość naniesień roślinnych, wyznacza się nowy termin załatwienia sprawy, do dnia 31.03. 2017 r.

Pismem z dnia [...].03.2017 r. zawiadomiono strony postępowania o prowadzeniu postępowania, w zakresie zlecenia uzupełnienia dokumentacji, określającej wartość naniesień roślinnych. Jednocześnie zawiadomiono o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30.04.2017 r.

Po uzyskaniu informacji od rzeczoznawcy majątkowego P. R., wskazującej, iż z uwagi na wyrok WSA w Warszawie i decyzję SKO w [...]- w sprawie należy wykonać nowe operaty szacunkowe, w dniu [..].04.2017 r. powiadomiono strony postępowania, iż niezbędne jest zlecenie uzupełnienia dokumentacji, określającej wartość naniesień roślinnych. Jednocześnie zawiadomiono o wyznaczeniu nowego termin załatwienia sprawy, tj. do 14.06.2017 r.

Zapytaniem ofertowym z dnia [...].05.2017 r. wystąpiono do rzeczoznawcy P. R. w sprawie wykonania nowych operatów szacunkowych, który informacją e-mail z dnia [...].05.2017 r. potwierdził otrzymanie zapytania ofertowego oraz poinformował, że prześle ofertę zgodnie z terminem podanym w zapytaniu.

W dniu [...].05.2017 r. rzeczoznawca majątkowy złożył ofertę. Na jej podstawie organ przygotował umowę z dnia [...].05.2017 r. na wykonanie operatów szacunkowych, dla celów ustalenia wartości odszkodowania za usunięcie drzew z terenu nieruchomości, z terminem realizacji do dnia 10.06.2017 r.

W związku z koniecznością zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego podjęto działania, dotyczące zwrotu akt sprawy z SKO w [...]. Pismem z dnia [...].05.2017 r. organ wystąpił do SKO w [...] o zwrotne przesłanie akt sprawy.

Pismem z dnia [...].05.2017 r. skarżący złożyli do WSA skargę na bezczynność.

W dniu [...].05.2017 r. zawarto umowę na wykonanie nowych operatów szacunkowych z rzeczoznawcą, które zostały wykonane w dniu [..].06.2017 r.

Pismem z dnia [...].06.2017 r. zawiadomiono strony o zakończeniu prowadzonego postępowania.

SKO w [...] postanowieniem z dnia [...].06.2017 r. uznało zażalenie stron na bezczynność organu za nieuzasadnione.

Pismem z dnia [...].07.2017 r. skarżący wnieśli o przesłanie kopii dokumentów postępowania, na co uzyskali odpowiedź organu przy piśmie z dnia [...].07.2017 r.

Pismem z dnia [...].07.2017 r. strony wniosły żądanie wykonania nowego operatu szacunkowego.

Decyzją z dnia [...].08.2017 r. Wójt Gminy [...] ustalił odszkodowanie od [...] S.A zs. w [...] w wysokości [...] zł.

Strony, przy piśmie z dnia 11.09.2017 r. wniosły odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] .08.2017 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.

Decyzją z dnia [...].12.2017 r. nr [...] SKO w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2017 r. Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W decyzji SKO w [...] wskazało, iż drzewa zostały wycięte, ale nie usunięte, co zostało pominięte w toku ponownego postępowania, prowadzonego przez organ I instancji.

Pismem z dnia [...].02.2018 r. organ zawiadomił strony o koniecznosci uzupełnienia materiału dowodowego i wykonania nowego operatu szacunkowego.

Wójt zawiadomił strony postępowania, iż ze względu na skomplikowany charakter sprawy i konieczność uzupełnienia zebranego materiału dowodowego wyznacza się termin załatwienia sprawy do dnia 30.04.2018 r.

Na podstawie § 9 umowy Nr [...] z dnia [...].05.2017 r. pismem z dnia [...].03.2018 r. wystąpiono do rzeczoznawcy majątkowego w ramach gwarancji, z wezwaniem do usunięcia wad operatu szacunkowego z dnia [...]6.2017 r., w zakresie wynikającym z decyzji SKO w [...] z dnia [...]12.2017 r. Wskazano termin wykonania uzupełnienia operatu do dnia 16.03.2018 r.

Wnioskiem z dnia[...].02.2017 r. współwłaściciele działki nr [...] wystąpili z żądaniem ustalenia pełnego odszkodowania.

Pismem z dnia [...].03.2018 r. organ prowadzący postępowanie, przesłał rzeczoznawcy majątkowemu odpis wniosku skarżących, z żądaniem ustalenia przez organ pełnego odszkodowania, z uwzględnieniem wszystkich szkód. Przy piśmie z dnia [...].03.2018 r. rzeczoznawca majątkowy przesłał egzemplarze nowych operatów szacunkowych, określających wartość drzew, usuniętych z terenu działki nr ew. [...] oraz rekompensaty za zajęcie działki oraz kosztów uporządkowania nieruchomości.

[...] S.A, pismem z dnia [...].03.2018 r., zobowiązało się do usunięcia pozostawionych korzeni drzew z nieruchomości skarżących. Wójt Gminy [...] zawiadomieniem z dnia [...].04.2018 r. wyznaczył na dzień [...].04.2018 r. termin oględzin działki.

W dniu [...].04.2018 r. na miejsce oględzin stawili się wnioskodawcy, nie stawił się natomiast administrator rurociągu [...] S.A.

W wyniku przeprowadzonych oględzin na terenie działki nr [...] w [...] ustalono, m.in. brak możliwości korzystania z działki.

Pismem z dnia [...].05.2018 r. skarżący złożyli wniosek, z żądaniem uzupełnienia operatu szacunkowego z dnia [...].03.2018 r.

Pismem z dnia[...].04.2018 r. zawiadomiono o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania od [...] S.A z siedzibą w [...], z tytułu usunięcia drzew z terenu działki oznaczonej nr ew. [...], z jednoczesną informacją o wyznaczeniu nowego termin załatwienia sprawy i wydania decyzji administracyjnej do dnia 18.05.2018 r.

Pismem z dnia [...].04.2018 r. zawiadomiono [...] S.A o przeprowadzeniu w dniu [...].04.2018 r. oględzin.

Pismem z dnia [...].05.2018 r. organ przesłał stronom postępowania kompletny operat szacunkowy, wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego P. R., określający wartość drzew usuniętych, wysokość rekompensaty za zajęcie na czas wycinki oraz kosztów uporządkowania nieruchomości.

Pismem z dnia [...].05.2018 r. organ przesyłał rzeczoznawcy majątkowemu P. R. odpis wniosek skarżących z dnia [...].05.2018 r., z żądaniem uzupełnienia operatu szacunkowego z dnia [...].03.2018 r., celem odniesienia do przedstawionych zarzutów. Dodatkowo w załączeniu przesłano do zapoznania się stanowisko [...] SA. zs. w [...], wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. oraz odpis protokółu oględzin z [...].04.2018 r.

Organ pismem z dnia [...].05.2018 r. zawiadomił strony o wystąpieniu do rzeczoznawcy o ponowną analizę operatu szacunkowego, wobec wniosku współwłaścicieli działki nr [...] z dnia [..].05.2018 r. o jego uzupełnienie.

Ponadto pismem z dnia [...].05.2018 r. organ zawiadomił strony, iż w związku z wnioskiem współwłaścicieli z dnia [...].05.2018 r. o uzupełnienie operatu przez rzeczoznawcę majątkowego oraz konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, sprawa nie może zostać zakończona w wyznaczonym terminie oraz że wyznaczono termin załatwienia sprawy do dnia 29.06.2018 r.

Rzeczoznawca pismem z dnia [...].05.2018 r. złożył wyjaśnienia.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. zawiadomiono strony postępowania o zakończeniu postępowanie administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. SKO w [...]nie stwierdziło bezczynności Wójta Gminy[...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2018 r. Wójt Gminy [...] ustalił odszkodowanie od [...] S.A zs. w [...] dla właścicieli działki nr [...] w [...] w wysokości [...] zł.

W odpowiedzi na skargę organ zaznaczył ponadto, że o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie organ zawiadamiał strony postępowania, wskazując przyczyny takiego stanu rzeczy oraz wyznaczając nowe terminy załatwienia sprawy. Ponadto SKO w [...], postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. sygn. akt [...] nie stwierdziło przewlekłości postępowania.

Organ zaakcentował, że zostały wykonane trzy operaty szacunkowe wartości usuniętych drzew, w tym uwzględniające uwarunkowania faktyczne i prawne, wskazywane przez WSA w Warszawie oraz SKO w [...]. Termin załatwiania sprawy determinowała konieczność ustalenia wysokości odszkodowania w oparciu o wiadomości specjalne, wymagające zgromadzenia materiału dowodowego, obejmującego opinię biegłego rzeczoznawcy. Jednocześnie zarzuty wobec opinii rzeczoznawcy, sporządzanych w sprawie, powodowały konieczność ponownego prowadzenia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga na bezczynność (przewlekłe) prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., zwanej dalej w skrócie, "P.p.s.a.",), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Samo pojęcie przewlekłości postępowania nie zostało zdefiniowane w przepisach K.p.a., jak również w postanowieniach P.p.s.a. stąd - dokonując jego interpretacji - należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów, określonych w art. 35 K.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 K.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności, pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria, jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl,), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw (bezczynności), które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44, J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie powyższej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy, wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy, z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W sprawie zaistniały w szczególności następujące nieuzasadnione przerwy w działaniu organu I instancji.

W dniu [...].10.2016 r. do organu wpłynęła z SKO w [...] decyzja z dnia [...].10.2016 r. nr[...], którą SKO w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2015 r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dopiero zawiadomieniem z dnia [...].11.2016 r. poinformował strony postępowania o ponownym podjęciu postępowania a zapytaniem ofertowym z dnia [...].05.2017 r. wystąpiono do rzeczoznawcy P. R. w sprawie wykonania nowych operatów szacunkowych oraz przygotowano umowę z dnia 30.05.2017 r. na wykonanie operatów szacunkowych. Decyzją z dnia [...].12.2017 r. nr [...] SKO w [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2017 r. Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dopiero pismem z dnia [...].02.2018 r. organ zawiadomił strony, że istnieje konieczność uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego i wykonania nowego operatu szacunkowego, a po kolejnej zwłoce, tj. pismem z dnia [...].03.2018 r. wystąpiono do rzeczoznawcy majątkowego w ramach gwarancji, z wezwaniem do usunięcia wad operatu szacunkowego z dnia [..].06.2017 r., w zakresie wynikającym z decyzji SKO w [...] z dnia [...].12.2017 r. Rzeczoznawca majątkowy pismem z dnia [...].05.2018 r. w odpowiedzi na zgłoszone wobec operatu uwagi i zarzuty skarżących, złożył wyjaśnienia, a następnie dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. zawiadomiono strony postępowania o zakończeniu postępowanie administracyjnego. Dopiero decyzją z dnia [...].07.2018 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił odszkodowanie od [...] S.A zs. w [...] dla właścicieli działki nr [...] w [...] w wysokości [...] zł.

Wyżej opisane przerwy dotyczyły braku działania organu I instancji. Jednocześnie Sąd jedynie dodatkowo wskazuje, że SKO w [...] przy piśmie z dnia [...].02.2016 r. przesłało organowi I instancji odpis prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia [...].10.2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1531/15, i dopiero dnia [...].05.2016 r. zawiadomiło strony postępowania, że w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1531/15, na skutek którego ponownie rozpatrzona będzie sprawa odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].01.2015 r., a następnie dopiero pismem z dnia [...].09.2016 r. SKO w [...] zwróciło się do Wójta Gminy [...] o wyjaśnienie podnoszonych przez skarżących okoliczności.

Powyższe stanowi, że postępowanie organ I instancji prowadził w przerwami, co naruszało zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 K.p.a. oraz zasady z art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 tej ustawy, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), co orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Biorąc zatem pod uwagę czas trwania postępowania, (nie tylko zatem niewydanie przez tak długi czas aktu), Sąd uznał (pkt 2 sentencji wyroku), że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Z uwagi na wydanie decyzji Sąd nie mógł zrealizować dyspozycji z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie pierwszej w sprawie czynności, a następnie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Na jego wniosek, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 500 zł (pkt 5 sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna, w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu, wobec strony postępowania administracyjnego, przy jednoczesnym podejmowaniu licznych działań na rzecz załatwienia sprawy i oczekiwania na decyzje SKO i wyrok WSA w Warszawie).

Również w ramach przysługujących kompetencji (Sąd "może"), Sąd postanowił wymierzyć organowi grzywnę, w wysokości 500 zł, stosowanie do 149 § 2 P.p.s.a.

Odnosząc się do innych zarzutów skargi Sąd wskazuje, że wniosek o ukaranie, podobnie jak o zobowiązanie do dyscyplinarnego ukarania osoby winnej bezczynności nie ma podstaw prawnych. Sąd nie posiada kompetencji do nakazywania organom wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i ukarania pracowników, kwestia ta pozostaje poza zakresem jurysdykcji sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23.10.2018 r., sygn. akt I OSK 2472/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.08.2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 624/17, CBOSA). Analogicznie rzecz przedstawia się z brakiem prawnych możliwości do rozstrzygnięcia przez Sąd w przedmiocie "zadośćuczynienia za straty moralne, jak i straty materialne oraz poniesione koszty finansowe", o co wnioskowali skarżący w skardze z dnia [...].06.2018 r. Kwestionowanie wysokości odszkodowania należy do materii postępowania administracyjnego, dotyczącego merytorycznego załatwienia sprawy, a nie sądowego postępowania, prowadzonego w sprawie bezczynności.

O kosztach postępowania, w wysokości 100 zł uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt 6 sentencji wyroku). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.