Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 357/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] [...] marca 2020 roku Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej PINB):

I. Wstrzymał inwestorowi tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie wolnostojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, znajdującego się na nieruchomości przy al. [...] w [...] (działka nr [...], arkusz nr [...], obręb [...]), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oznaczonego nr [...] w protokole kontroli PINB z dnia [...] listopada 2010 r. oraz uchylonej decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2012 r.

II.Nałożył na wyżej wymienionego inwestora obowiązek dostarczenia następujących dokumentów w terminie 60 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia:

a) czterech egzemplarzy projektu budowlanego opisanego wyżej urządzenia reklamowego, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i wykazującą się przynależnością do właściwego samorządu zawodowego, sprawdzonego zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 zwanego dalej Prawem budowlanym) wraz z ważnym w dniu sporządzenia ww. projektu zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu do właściwej izby samorządu zawodowego;

b) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie określonej w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę, zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (Dz. U. z 2016 r., poz. 1493),

c) zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w [...], przyjętego uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] maja 2013 r., poz. [...]).

W uzasadnieniu PINB wskazał, iż od 2010 r. prowadzi postępowanie administracyjne dotyczące legalności robót budowlanych polegających na wybudowaniu przedmiotowego urządzenia reklamowego, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pierwotnie uznano, że dwa obiekty powstały w latach 1998-1999, a ich inwestorem była firma [...]. Inwestor ww. obiektów został poinformowany o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru zamontowania reklamy "przy ul. [...] (przy stacji paliw [...])" oraz "przy ul. [...] wg mapy", które oznaczono w protokole kontroli jako nośnik nr 2 i nośnik nr 5. Postępowanie w sprawie nośnika oznaczonego jako nr 2 zostało zakończone decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]), natomiast niniejsze postępowanie dotyczy nośnika nr 5. W trakcie postępowania zapadło już kilka orzeczeń organów nadzoru budowlanego obu instancji oraz sądów administracyjnych. Ostatnim aktem administracyjnym, który zapadł w niniejszej sprawie jest decyzja [...]WINB z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], w której organ II instancji, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 marca 2015 r. (sygn. akt IV SA/Po 1392/14), prawomocnym od dnia [...] marca 2017 r., uchylił zaskarżoną decyzję PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu tej decyzji PINB wskazał, iż nośnik reklamowy stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego, a jego wniesienie powstaje w wyniku budowy, a więc wykonania obiektu budowlanego w określonym miejscu (art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego). Urządzenie reklamowe stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Sporny nośnik został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę około 2009 r. PINB stwierdził jednak, że nie zaszły przewidziane w art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego bezwzględne przesłanki nakazu rozbiórki budowli, a zatem przystąpił do rozważenia możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej. PINB ustalił, iż część działki nr [...], na której posadowiony jest nośnik, wynajmowana jest przez [...] sp. z o.o., która wykorzystuje go do prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Jako adresata nałożonych obowiązków wskazał ww. podmiot, który posiada tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikający z umowy zawartej z użytkownikiem wieczystym nieruchomości.

Ustalono również, że dla nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego O. [...] w [...], przyjęty uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] (publ. Dz. Urz. Woj. [...] z dnia [...] maja 2013 r., poz. [...]).

Zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji wniosła [...] sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej [...]WINB) uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i w to miejsce orzekł wykonanie nałożonych obowiązków w terminie 120 dni od doręczenia postanowienia, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na treść art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa polegająca na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisom ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Natomiast, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia. Organ uznał, iż przedmiotowa reklama nie podlega ww. wyłączeniu, gdyż w świetle Prawa budowlanego oraz orzecznictwa jest budowlą, a nie urządzeniem reklamowym wymienionym w art. 29 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego.

Dalej organ zauważył, iż ze względu na fakt umieszczenia urządzenia na płytach żelbetowych posadowionych na gruncie jest ono trwale z gruntem związane. Wzmocniona warstwa posadowienia stanowi wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą. [...]WINB powołał się na wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2006r. sygn. II OSK/923/l (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym został wyrażony pogląd, że dla uznania obiektu trwale związanego z gruntem "istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia slupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru". Zdaniem organu wielkość determinująca trwałość tego urządzenia reklamowego podyktowana względami bezpieczeństwa - a nie technologią wykonania fundamentu oraz możliwości technik przeniesienia w inne miejsce - przesądzają o tym, że urządzenie należy traktować jako trwale związane z gruntem. Okoliczność, iż jest to obiekt przestawny i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Wszystkie elementy konstrukcji stanowią budowlaną i techniczno-użytkową całość. Przeniesienie elementu obiektu, ze względu na jego gabaryty, wymaga wykorzystania urządzeń budowlanych, tym samym należy uznać, że przeprowadzone muszą być roboty budowlane.

Zdaniem [...]WINB, mając na względzie powyższe, organ I instancji prawidłowo przyjął, iż przedmiotowe urządzenie reklamowe jako trwale z gruntem związane stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego, której wybudowanie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Gdy tymczasem Inwestor nie uzyskał takiego pozwolenia.

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. [...]WINB zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o udzielenie informacji dotyczących spraw o sygnaturach [...] oraz [...]

W odpowiedzi Urząd Miasta [...], poinformował, że w ewidencji archiwum zakładowego nie odnaleziono dokumentacji związanej ze sprawami o wskazanych numerach. Ze względu na słuszny interes Inwestora (który nie powinien ponosić negatywnych skutków zagubienia dokumentacji, która powinna znajdować się w posiadaniu Urzędu Miasta [...]), organy nadzoru budowlanego, rozstrzygnęły na korzyść inwestora niektóre wątpliwości powstałe w niniejszej sprawie. W szczególności"

- organy uznały za wiarygodne tłumaczenie R. G., że określenie "przy stacji paliw [...]" zawarte w piśmie Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 1998 r. może stanowić pomyłkę, a brak sprzeciwu w rzeczywistości dotyczy obiektu znajdującego się po drugiej stronie ulicy,

- mało precyzyjne określenie "zamiaru zamontowania reklamy przy ul. [...] wg mapy" może dotyczyć także obiektu zlokalizowanego na ul. [...], w bezpośrednim sąsiedztwie ul. [...],

- inwestorem robót była firma [...], od której R. G. w 2004 r. odkupił nośniki reklamowe.

Z protokołu sporządzonego przez PINB podczas przesłuchania świadka J. J. wynika, że obiekt reklamowy posadowiony aktualnie na działce nr [...] (koło sklepu rowerowego) pierwotnie znajdował się na ulicy [...], na działce o nr [...]. R. G. wystąpił do [...] o zgodę na zmianę lokalizacji reklamy (z ul. [...] na al. [...]), pismem z dnia [...] lutego 2011 r., czyli dopiero po przeprowadzeniu przez PINB kontroli przedmiotowych obiektów (dnia [...] sierpnia 2010 r.).

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pozyskał decyzje [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. i z dnia [...] kwietnia 2003 r. dotyczące przedłużenia decyzji w sprawie zgody na umieszczenie tablicy reklamowej w pasie drogowym oraz pismo Urzędu Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., którą Urząd Miasta [...] pozytywnie zaopiniował dalsze funkcjonowanie tablicy reklamowej przy ul. [...] w [...] (zgodnie z lokalizacją wskazaną w załączniku do pisma). Mając na uwadze treść wyjaśnień zawartych w piśmie R. G. z dnia [...] marca 2018 r. [...]WINB dokonał ponownej analizy w/w dokumentów.

Organ zwrócił uwagę, iż decyzja [...] z dnia [...] grudnia 2002r. dotyczy tablicy reklamowej o powierzchni 12m2, o powierzchni fundamentu 1m2 - zajmującego 1m2 zieleni. Natomiast nośnik będący przedmiotem niniejszej sprawy posiada powierzchnię 18m2 (tablicę o wym. 6m x 3m) oraz stopę fundamentową o powierzchni przekraczającej 1m2. Umowa [...] z R. G. z dnia [...] kwietnia 1999r. dotyczyła nośników reklamowych o wymiarach 4m x 3m, czyli wspomnianych w dokumentach przekazanych przez [...].

W toku postępowania odwoławczego [...]WINB dokonał analizy zdjęć satelitarnych dostępnych w internecie (www.mapy.google.pl oraz zdjęcia archiwalne dostępne za pomocą [...], na podstawie których ustalił, że obiekt reklamowy znajdował się na działce nr [...] już w latach 2001-2003 (zdjęcia z dnia [...] maja 2001 r. oraz z dnia [...] czerwca 2003 r.). Jednocześnie zauważył, że na zdjęciu z dnia [...] sierpnia 2009 r. widnieje już inny obiekt reklamowy niż w latach wcześniejszych - posiadający większą, podwójną tablicę reklamową oraz przesunięty względem wcześniej istniejącego obiektu w górę działki. Za wiarygodne zatem uznał wyjaśnienia R. G., że wcześniej przekazana dokumentacja w rzeczywistości dotyczyła innych obiektów, natomiast przedmiot niniejszego postępowania powstał na działce dużo później i posiada inną konstrukcję niż pierwotnie istniejące urządzenia reklamowe. Organ powołał się na fakt, że R. G. wskazał co prawda, iż przedmiot postępowania został wykonany przez [...] sp. z o.o. w 2010 r., jednakże z ww. zdjęć oraz przedłożonego przez niego załącznika do umowy z dnia [...] lipca 2007 r. obowiązującej od dnia [...] marca 2009 r. wynika, że obiekt już w 2009 r. znajdował się na działce. Stąd organ II instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt został wykonany bez pozwolenia na budowę ok. 2009r., zatem PINB prawidłowo zastosował procedurę przewidzianą w art. 48 prawa budowlanego.

Jednocześnie organ zauważył, że przedmiotowa budowa nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani innych przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a zatem zasadnym było nałożenie na inwestora wspomnianych obowiązków.

Powołał się również na treść przepisu art. 52 Prawa budowlanego zgodnie z którym "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51".

W toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego [...] sp. z o.o. oświadczyła, że jest aktualnym właścicielem przedmiotowego nośnika reklamowego, co potwierdził również R. G., w związku z czym organ uznał ww. okoliczność za udowodnioną.

Z kopii umów przekazanych przez [...] sp. z o.o. wynika, że [...] oddała tejże spółce do użytkowania teren działki nr [...] w [...], zatem ewentualne obowiązki nakładane w toku postępowania legalizacyjnego powinny być nakładane na faktycznego zarządcę urządzenia reklamowego tj. na [...] sp. z o.o.

Odpowiadając na zarzut skarżącej organ II instancji wskazał, iż zdjęcia lotnicze stanowią dowód, który organ administracji publicznej może traktować jako obiektywne potwierdzenie faktów. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 1335/1) zgodnie z którym "termin, o którym mowa w art. 48 ust. 3 p.b., jest terminem instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego i może być przedłużany lub zawieszany stosownie do uznania organu z jego woli bądź też może zostać wydłużony na żądanie stron, jeżeli zachodzą ku temu stosowne okoliczności. Zobowiązanego inwestora nie można obciążać negatywnymi skutkami niewykonania w terminie nałożonych obowiązków, jeżeli przyczyny tego były niezależne od niego. A zatem w tym zakresie organ dysponuje tzw. luzem decyzyjnym, gdyż zakres i bieg terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu administracji". Wskazał, iż mając na uwadze treść zacytowanego powyżej orzeczenia, a także zarzuty zażalenia o zbyt krótkim czasie na wykonanie nałożonych przez PINB obowiązków. [...]WINB stwierdził iż przedłużenie terminu wyznaczonego inwestorowi na przedłożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji obiektu jest działaniem uzasadnionym. W związku z powyższym, koniecznym było uchylenie zaskarżonego postanowienia w części określającej tenże termin oraz wyznaczenie nowego terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów, tj. 120 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.

Skargę (k. 2 – 4) na ww. decyzję organu II instancji wniosła [...] sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od [...]WINB na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie [...]zł oraz opłaty skarbowej w kwocie [...]zł.

Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. zwaną dalej Kpa), art. 8 Kpa, art. 77 par. 1 i 2 Kpa., art. 80 Kpa. oraz art. 107 par 3 Kpa poprzez uznanie, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie, że urządzenie reklamowe powstało w latach 90 - tych XX wieku na podstawie zgłoszenia oraz bezpodstawne pominięcie zgłoszonego dowodu z zeznań świadków, a termin na wykonanie zobowiązania jest zbyt krótki z uwagi na stan epidemii w Polsce "spowodowany koronawirusem".

Skarżąca zakwestionowała wartość dowodową zdjęć lotniczych, na które organ powołał się w zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, zdjęcia lotnicze nie przekreślają możliwości uznania tablicy reklamowej za legalną na podstawie dokumentacji pochodzącej z lat 1998 – 1999 i mogą mieć wyłącznie charakter informacyjny.

Jednocześnie zakwestionowała wzajemnie sprzeczne twierdzenia R. G., który nie jest stroną postępowania i którego twierdzenia są niewiarygodne, od czasu, gdy po utracie prawa własności tablicy reklamowej zmienił stanowisko.

Zdaniem skarżącej wydanie przedmiotowego postanowienia było przedwczesne, gdyż organ błędnie powołuje się na decyzję [...] o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, który przelicza wyłącznie wielkość samego plakatu bez ram, stąd różnica 12m2 a 18 m2.

Jednocześnie wskazała, iż wybuch epidemii koronawirusa w Polsce sprawia, że termin 120 dni na uzyskanie niezbędnych dokumentów jest zbyt krótki - pomimo, że jest zgodny z terminem zgłoszonym w zażaleniu. W chwili wydawania postanowienia przez organ drugiej instancji - organ administracji powinien był z urzędu przedłużyć ten termin ponad żądanie zażalenia. Termin 120 dni powinien bowiem zacząć biec - począwszy od dnia, w którym stan epidemii w Polsce zostanie odwołany. Obecnie bowiem prywatne firmy przygotowujące dokumenty budowalne nie pracują, a Instytucje państwowe działają znacznie wolniej - stąd też zachowanie terminu jest niemożliwe.

W odpowiedzi na skargę (k. 18) [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r. Nr 137 tj.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w trybie legalizacji samowoli budowlanej w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów.

Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Niemniej nakaz rozbiórki nie jest bezwzględny i jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego).

Zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Konsekwencją niewykonania, w wyznaczonym terminie, obowiązków o których mowa w art. 48 ust. 3, jest nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z kolei przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona – art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego.

Zastosowanie powyższych przepisów wymaga ustalenia, iż dany obiekt budowlany wykonany został samowolnie.

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organy prawidłowo ustaliły, że doszło do budowy obiektu budowlanego, tj. budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. wolnostojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe. Zdaniem Sądu słusznie organ stwierdził, iż sporna tablica reklamowa jest obiektem budowlanym wolnostojącym i trwale związanym z gruntem.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że o tym, czy dane urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce (por. wyrok NSA z 20 lutego 2020 r. o sygn. akt II OSK 989/18 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotowy nośnik reklamowy, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, nie mógł zostać uznany za urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 kwietnia 2019 r o sygn. akt II OSK 1491/17 (dostępnym na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) pojęcie instalacji nie zostało zdefiniowane w ustawie Prawo budowlane wśród prac określających roboty budowlane (art. 3 pkt 7). Ustawodawca posługuje się nim, tworząc katalog robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6, 14, 15). W odniesieniu do części z nich (pkt. 14, 15 art. 29 ust. 2), wskazano wyraźnie, że roboty polegające na instalowaniu wykonywane są na obiektach budowlanych. To doprecyzowanie, szczególnie w odniesieniu do instalowania urządzeń (pkt 15) nakazuje przyjąć, że analizowany zwrot dotyczy robót budowlanych wykonywanych na istniejących już obiektach, które służą za nośnik do owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. W rozpoznawanej sprawie bezspornie doszło do budowy. Wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane, jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane (wyprodukowane) przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu, jako całości w tym miejscu, jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. o sygn. akt II OSK 1275/17 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie pozwalają na uznanie, że urządzenie reklamowe powstało w latach 90 - tych XX wieku na podstawie zgłoszenia wskazać należy, iż Sąd podziela ustalenia organu, iż z protokołu sporządzonego przez PINB podczas przesłuchania świadka J. J. wynika, że obiekt reklamowy posadowiony aktualnie na działce nr [...] (koło sklepu rowerowego) pierwotnie znajdował się na ulicy [...], na działce o nr [...]. R. G. wystąpił do [...] o zgodę na zmianę lokalizacji reklamy (z ul. [...] na al. [...]) pismem z dnia [...] lutego 2011 r., czyli dopiero po przeprowadzeniu przez PINB kontroli przedmiotowych obiektów (dnia [...] sierpnia 2010 r.). Nadto słusznie organ postąpił, że względu na zagubienie dokumentacji związanej ze wskazanymi w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. sprawami, z uwagi na słuszny interes Inwestora, rozstrzygnął na jego korzyść niektóre wątpliwości powstałe w sprawie.

Skarżąca zakwestionowała również wartość dowodową zdjęć lotniczych, na które organ powołał się w zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej, zdjęcia lotnicze nie przekreślają możliwości uznania tablicy reklamowej za legalną na podstawie dokumentacji pochodzącej z lat 1998 – 1999 i mogą mieć wyłącznie charakter informacyjny.

Odnosząc się do ww. zarzutu wskazać należy, że jak wynika z przepisu art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zatem organy rozstrzygające w sprawie mogły, przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, posłużyć się zdjęciami lotniczymi. Zarzuty skarżącej w tym zakresie również nie zasługują na uwzględnienie. Włączone w poczet materiału dowodowego zdjęcia satelitarne wraz z dokumentacją z lat 2001 – 2002 dotyczącą tablicy reklamowej, posadowionej zgodnie z zezwoleniem z dnia [...] lutego 2001 r. (zdjęcie tego nośnika reklamowego, mapa sytuacyjna) stanowią natomiast niezbite dowody potwierdzające, że sporny nośnik reklamowy nie jest tablicą reklamową.

Odnosząc się natomiast do kolejnej kwestii spornej w sprawie, tj. określenia terminu przedstawienia oznaczonych w postanowieniu dokumentów wskazać należy, że zarzuty skargi w tej kwestii są także niezasadne.

Termin wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego jest terminem procesowym (instrukcyjnym), którego określenie ustawodawca pozostawił organowi wydającemu postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 tej ustawy. Termin przedłożenia wymaganych dokumentów określa zatem sam organ w ramach posiadanego luzu decyzyjnego. Niemniej – jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych – powinien on zostać określony w sposób odpowiadający realiom rozpoznawanej sprawy, przy czym musi być na tyle długi, aby umożliwić stronie skuteczne spełnienie nałożonych obowiązków. Przy wyznaczaniu tego terminu organ winien kierować się zatem zakresem nakładanych obowiązków, nie pomijając interesów stron postępowania, ale jednocześnie zobowiązany jest brać pod uwagę przebieg dotychczasowego postępowania. Co przy tym istotne, skoro termin ten nie ma charakteru materialnoprawnego, może być przez organ zarówno przedłużany, jak i skracany (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 28/10, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 942/19). Strona może zatem podnosić ewentualny zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu albo jego nieprzedłużenia w toku postępowania i wykazywać – stosownymi dokumentami – brak możliwości ich przedłożenia w zakreślonym przez organy terminie.

Jak wynika z postanowienia organu I instancji, pierwotnie termin został ustalony na 90 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne, natomiast organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu uchylił postanowienie organu powiatowego w zakresie terminu i określił go na 120 dni od daty jego otrzymania. Z uwagi na możliwość przedłużania wyznaczonego terminu, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca przed upływem wyznaczonego terminu wystąpiła do organu z wnioskiem o jego przedłużenie, przedkładając stosowne dokumenty potwierdzające konieczność przedłużenia terminu.

Reasumując, podniesiony w skardze zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na przedłożenie stosownej dokumentacji musiał zostać zatem oceniony jako chybiony i zmierzający do bezpodstawnego przedłużania procedury legalizacyjnej.

Ponadto organy zgodnie z podstawowymi standardami procedury administracyjnej zakreślonymi regulacjami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w należyty sposób zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia.

Sąd nie dopatrzył się przy wydawaniu kontrolowanych postanowień naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa. W tym nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący zaliczenia w poczet materiału dowodowego w sprawie twierdzeń R. G., który nie jest stroną postępowania i którego twierdzenia są niewiarygodne, od czasu, gdy po utracie prawa własności tablicy reklamowej zmienił stanowisko. Organ słusznie ocenił ww. zeznania jako wiarygodne należycie to uzasadniając poprzez odniesienie tych zeznań do dokumentów zebranych w sprawie.

Także zarzut skarżącej wydania przedmiotowego postanowienia jako przedwczesnego, gdyż organ błędnie powołuje się na decyzję [...] o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego, który przelicza wyłącznie wielkość samego plakatu bez ram, stąd różnica 12m2 a 18 m2, nie zasługuje na uwzględnienie jako niewykazany. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowa budowla została zrealizowana w sposób samowolny, tj. bez uzyskania wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy zasadnie więc prowadziły postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, albowiem hipotezą tej normy prawnej objęte są przypadki samowolnej budowy obiektu budowlanego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. ) oddalił skargę.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 Ppsa.