Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 107/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2019-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 56
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 3 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 18 października 2018 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 października 2018 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: PINB), działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] - w terminie do dnia 30 czerwca 2019 r. - usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A w [...] poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:

1) wykonanie nowej instalacji telekomunikacyjnej;

2) zabudowanie zespołu anten odbiorczych sygnału na dachu budynku z wykonaniem ochrony odgromowej, jak również ochrony przeciwprzepięciowej - według załącznika graficznego stanowiącego integralną część dokumentu "ocena stanu technicznego instalacji TV zbiorczej w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. A w [...]" z sierpnia 2018 r.;

3) wykonanie instalacji od anten do szafy dystrybucyjnej usytuowanej w pomieszczeniu piwnicznym, z której należy doprowadzić sygnał do telekomunikacyjnych skrzynek mieszkaniowych /TSM/. Instalację można prowadzić w istniejących szachtach w rurach instalacyjnych, lub w nowo wykonanych pionach;

4) zainstalowanie w szafie dystrybucyjnej wzmacniacza z rozgałęźnikami sygnału;

5) doprowadzenie z szafy dystrybucyjnej do każdej TSM dwóch włókien światłowodu, dwóch kabli UTP oraz dwóch kabli współosiowych.

W uzasadnieniu faktycznym organ podał, że w dniu 28 listopada 2017 r. przeprowadził kontrolę stanu technicznego budynku wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. A w [...], ze szczególnym uwzględnieniem zbiorczej instalacji antenowej. Organ stwierdził, że kontrola przeprowadzona przez Inspektorów u D. A., mieszkającego w lokalu mieszkalnym nr [...] w klatce nr [...] wykazała, iż instalacja antenowa jest w przedmiotowym mieszkaniu. W kanał techniczny wprowadzone są wiązki kablowe, natomiast zdemontowane jest gniazdo, które wypięte zostało podczas kontroli Urzędu Komunikacji Elektronicznej w celu dokonania pomiaru sygnału. Urząd pismem z dnia 22 maja 2017 r. poinformował D. A. o braku sygnału w tzw. gniazdku abonenckim. Obecny podczas kontroli członek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej oświadczył, że cały budynek wielorodzinny posiada instalację antenową, natomiast nigdy nie było na nim zamontowanej anteny. Instalację wykorzystano w latach 90 do odbioru tzw. telewizji osiedlowej. Następnie organ wszczął postępowanie i postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017 r., nr [...], nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego zbiorczej instalacji antenowej stanowiącej wyposażenie budynku wielorodzinnego przy ul. A w [...]. W dniu 30 marca 2018 r. Wspólnota przekazała wymaganą ekspertyzę techniczną sporządzoną przez P. P., która - na wezwanie organu - w dniu 30 kwietnia 2018 r. została uzupełniona o stwierdzenie, że budynek nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., bo nie ma w nim zbiorczej instalacji antenowej służącej do odbioru cyfrowych programów telewizji naziemnej. Z uwagi na brak wskazania w ekspertyzie konkretnych rozwiązań i zaleceń, w szczególności rozwiązań projektowych w zakresie sposobu wykonania instalacji, organ zlecił wykonanie takiej opinii rzeczoznawcy do spraw telekomunikacji przewodowej - B z siedzibą w [...]. Opinia ta wpłynęła do organu w dniu 10 sierpnia 2018 r. i dokument ten - w ocenie PINB - jest wiarygodny, zaś opisany w nim stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego wymaga podjęcia działań wskazanych w sentencji decyzji. Organ dodał, że koszty sporządzenia opinii obciążają Wspólnotę. Dalej PINB przypomniał o obowiązkach właściciela i zarządcy obiektu budowlanego, wynikających z art. 61 pkt 1 i art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego oraz wskazał na art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który zobowiązuje organ do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, gdy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Natomiast przedmiotowy budynek powinien spełniać wymagania określone m.in. w art. 5 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego, czyli zapewnić możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu. W tym zakresie organ powołał się na § 56, § 192b, e i f rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), zwanego dalej rozporządzeniem. Ponadto wyjaśnił, że budynek objęty postępowaniem został oddany do użytkowania 26 sierpnia 1991 r. i także wówczas przepis § 107 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62), nie zwalniał z obowiązku dostępu do zbiorowej instalacji antenowej. Końcowo organ stwierdził, że określony w decyzji maksymalny termin wykonania nałożonego nakazu, wobec charakteru orzeczonych czynności naprawczych, jest realny do zachowania. Jednocześnie wskazał, że przedmiotem odrębnego rozpatrzenia objęte zostaną kwestie dotyczące stanu technicznego przewodów kominowych, instalacji kanalizacji oraz instalacji elektrycznej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w [...], zwana dalej Wspólnotą lub skarżącą, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym:

- art. 107 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez wadliwe określenie strony postępowania, ponieważ wskazany adresat decyzji nie jest stroną postępowania,

- art. 36 § 1 K.p.a. poprzez niewypełnienie przez organ obowiązku opisanego w dyspozycji tego przepisu,

- art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 86 K.p.a. poprzez zaniechanie przez PINB przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie wskazanych podstaw w ten sposób, który nie jest sprzeczny z prawem, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej z udziałem zainteresowanych stron tj.: osoby składającej skargę, skarżącej i organu, co niewątpliwie przyspieszyłoby lub uprościłoby postępowanie administracyjne.

Ponadto Wspólnota zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 23 ust. 2 i ust. 3 pkt 2, art. 23, art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2018 r. poz. 716) w związku z art. 7a § 1 K.p.a. poprzez arbitralne określenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków, bez wskazania uzasadnienia dla przyjętego terminu,

- przywołanych przez organ przepisów rozporządzenia, w szczególności § 56, § 192b, e i f poprzez przyjęcie wykładni rozszerzającej tych przepisów.

W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że jej prawidłowa nazwa to Wspólnota Mieszkaniowa [...] z siedzibą w [...]. Natomiast stroną wydanej decyzji jest inna Wspólnota, stąd wniosek o umorzenie postępowania jest uzasadniony ze względów podmiotowych. Ponadto, zdaniem skarżącej, prowadzone postępowanie nie pogłębia zaufania do władzy publicznej, ponieważ organ nie zawiadomił Wspólnoty o niemożności wydania decyzji w terminie i na zasadach opisanych w art. 36 K.p.a. Organ nie podjął też czynności, które umożliwiają przyspieszenie rozstrzygnięcia lub też uproszczenie tego postępowania. Nie przeprowadził bowiem rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania, a która to rozprawa mogłaby doprowadzić do np. wygaszenia konfliktu, czy też określenia innego zakresu obowiązków, niż te nałożone decyzją. Poza tym nie przesłuchano stron, nie odebrano wyjaśnień od przedstawicieli Zarządu Wspólnoty co sposobu, formy jej funkcjonowania, czynności przekraczających zwykły zarząd, itp. W ramach zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego Wspólnota wywodziła, że organ - określając termin wykonania nałożonych obowiązków - nie uwzględnił przepisów ustawy o własności lokali. Tymczasem funkcjonowanie skarżącej polega m.in. na tym, że raz do roku do końca I-go kwartału, a w stanie faktycznym opisanym w zaskarżonej decyzji - najpóźniej do 31 marca 2019 r. odbędzie się zebranie właścicieli lokali, którzy podejmować będą między innymi uchwały dotyczące planu gospodarczego na rok 2019-2020, budżetu Wspólnoty i jego wykonania za lata 2018-2019 oraz zabezpieczenia środków finansowych dla realizacji przyjętego planu gospodarczego na rok 2019-2020. Tych okoliczności organ nie wziął pod uwagę i wydał decyzję, nie znając nawet wstępnie szacowanych kosztów nakazanych prac. Nie skierował też zapytania do Zarządu Wspólnoty, czy proponowany termin jest realny i czy skarżąca będzie miała środki finansowe na wykonanie nakazanych robót budowlanych. Zaś odrębnym zagadnieniem jest podjęcie uchwały przez Zebranie Właścicieli Lokali w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji lub uchwały odmawiającej wykonania tej decyzji. W dalszej części odwołania Wspólnota podniosła, że z przywołanych przez organ przepisów rozporządzenia nie wynika obowiązek wykonania nowej instalacji telekomunikacyjnej. Zdaniem organu, na taki obowiązek wskazuje jedynie treść opinii, podczas gdy przy uwzględnieniu słusznego interesu strony można i należy wykorzystać do zapewnienia sygnału telewizyjnego istniejącą instalację znajdującą się w szachtach przedmiotowego budynku, co jest faktem bezspornym. Wspólnota podkreśliła, że w określonych realiach finansowych na rok 2019 podpisano umowę na wykonanie robót budowlanych na kwotę nie mniejszą niż 195.000 zł brutto, w związku z czym rozważenie, a tym samym ograniczenie wydatków finansowych o konieczność budowy nowej instalacji jest uzasadnione oraz konieczne i w tym zakresie uzasadnionym jest uchylenie decyzji PINB. Natomiast wykonanie decyzji wywoła nieodwracalne i nieokreślone na dzień składania odwołania skutki prawne oraz wyrządzi skarżącej znaczną szkodę finansową.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) decyzją z dnia 3 stycznia 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej adresata nałożonych obowiązków i orzekając w tym zakresie nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] wykonanie określonych w decyzji pierwszoinstancyjnej obowiązków. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania i przytoczył treść przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 61, art. 62 ust. 1 i art. 66 ust. 1. Podkreślił, że nie uprawnień do badania przyczyn, które doprowadziły do tego, iż obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowi ludzi, bezpieczeństwu mienia, a także przyczyn jego nieodpowiedniego użytkowania. Poza tym nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Organ odwoławczy przypomniał, że uzyskane w toku prowadzonego postępowania dokumenty z kwietnia i z sierpnia 2018 r. sporządziły osoby legitymujące się uprawnieniami budowlanymi, które jednoznacznie wskazały sposób usunięcia nieprawidłowości. Na podstawie przedłożonych dokumentów PINB nałożył nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Zdaniem OWINB, wymienione w decyzji roboty budowlane mają na celu poprawę stanu technicznego obiektu budowlanego oraz zabezpieczenie tego obiektu przed dalszą nadmierną degradacją. W szczególności stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny obiektu pozostaje w sprzeczności z ustaleniami art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, poprzez niespełnienie podstawowych wymagań dotyczących użytkowania. Ponadto organ nadmienił, że w budynku nie występuje instalacja umożliwiająca darmowy odbiór naziemnej telewizji cyfrowej, a obowiązek wyposażenia przedmiotowego budynku w taką instalację istniał już w dacie jego budowy. Odnotował również, że obecnie obowiązujące przepisy także takie obowiązki nakładają i w tym zakresie powołał się na § 56 i § 192b i e rozporządzenia. Następnie stwierdził, że uwzględnił zarzut błędnego określenia strony postępowania i jednocześnie zauważył, iż w toku postępowania nie było wątpliwości, że chodzi o Wspólnotę Mieszkaniową [...]. Właśnie tej stronie zapewniono prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Natomiast nie zgodził się organ z argumentem o konieczności przeprowadzenia rozprawy, celem wygaszenia konfliktu pomiędzy Wspólnotą a lokatorem, ponieważ jedyną stroną w postępowaniu była wyłącznie skarżąca. Dalej organ odwoławczy przyznał, że PINB nie zawiadomił skarżącej o terminie załatwienia sprawy, jednak okoliczność ta, wobec wydania zaskarżonej decyzji, nie może mieć wpływu na ocenę rozstrzygnięcia. Poza tym w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Prawo nakłada bowiem na właścicieli budynków mieszkalnych obowiązek zapewnienia bezpłatnego odbioru naziemnej telewizji cyfrowej, zaś odpłatne korzystanie z sieci prywatnych operatorów telewizji cyfrowych wymogu tego nie spełnia. W kwestii terminu realizacji nakazu organ odwoławczy stwierdził, że ośmiomiesięczny termin jest terminem odpowiednim, biorąc pod uwagę stwierdzone nieprawidłowości i pilność ich realizacji.

W skardze na powyższą decyzję Wspólnota, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

- art. 7a w zw. z art. 77 oraz art. 86 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, to jest zaniechanie przesłuchania osób reprezentujących stronę skarżącą oraz zaniechanie rozstrzygania wątpliwości na korzyść tej strony, wskutek czego nie miała ona możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów,

- art. 35 § 2, art. 36 § 1, art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w tym niewypełnienie obowiązku opisanego w dyspozycji art. 36 § 1 K.p.a., co skutkowało całkowitą dowolnością w zakresie doręczenia decyzji z uzasadnieniem, a to rzutowało na stabilność i trwałość prawa w modelu decyzyjnym, jak również zaniechanie dokładnego uzasadnienia i wyjaśnienia decyzji w zakresie podtrzymania terminu i sposobu jej wykonania, co też powoduje uzasadniony brak zaufania do organów władzy publicznej, wynikający z nierzetelnego działania, niegwarantującego właściwego załatwienia sprawy,

- art. 7 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest wydanie decyzji, bez uwzględnienia interesu społecznego.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania. Wspólnota domagała się też wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W motywach skargi Wspólnota podniosła, że w sprawie pozostały niewyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia fakty, a mimo to organy nie zdecydowały się na przesłuchanie skarżącej. Zarzuciła, że nie przeanalizowano, jaki czas jest potrzebny na wykonanie całkowicie nowej instalacji telekomunikacyjnej, a także, czy określony w decyzji termin jest wystarczający. Ponadto organ odwoławczy nie wydał decyzji w wymaganym terminie, co niewątpliwie nie pogłębia zaufania do władzy publicznej. Nie wyjaśnił też wyczerpująco przesłanek uprawniających do wydania przedmiotowego nakazu, zwłaszcza dotyczących terminu i sposobu wykonania decyzji. Poza tym zdawkowo odniósł się do kwestii podniesionych w odwołaniu. Dalej skarżąca powtórzyła argumentację o braku uwzględnienia przez organy materii związanej z funkcjonowaniem Wspólnoty, zwłaszcza planowania inwestycji z kilkuletnim wyprzedzeniem z uwagi na konieczność zgromadzenia odpowiednich środków finansowych i przeprowadzenia wszelkich formalności związanych z wyborem oferty wykonawcy inwestycji. Zdaniem Wspólnoty, nie wzięto pod uwagę żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających jej interes. Nie przesłuchano skarżącej na okoliczność terminu wykonania prac, czy jest on wystarczający i realny oraz czy będzie miała środki finansowe na wykonanie robót budowlanych. Przypomniała Wspólnota, że z ekspertyzy L. K. jednoznacznie wynika, iż należy wykonać nową instalację telekomunikacyjną lub instalację można poprowadzić w istniejących szachtach w rurach instalacyjnych. OWINB sam wskazał, że w przedmiotowej sprawie istnieje sposób na wykonanie instalacji telekomunikacyjnej przy wykorzystaniu dotychczasowej infrastruktury, który uwzględniałby interes społeczny Wspólnoty, to jednak nie zmienił w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji. W rezultacie zaniechano wyjaśnienia wszystkich kwestii dotyczących zamontowania nowej instalacji, ażeby wybrać sposób, w jak najmniejszym stopniu obciążający właścicieli. Tymczasem wybrano sposób wykonania nowej instalacji telekomunikacyjnej, bez uwzględnienia interesu Wspólnoty. Natomiast ze zgromadzonych dokumentów wynika, że istnieją alternatywne sposoby rozwiązania zaistniałej sytuacji, pozwalające skarżącej na wypełnienie obowiązku poprzez wykonanie mniejszego zakresu prac i przy zastosowaniu mniejszego nakładu środków pieniężnych w porównaniu z nakazem wynikającym z zaskarżonych decyzji.

W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutami Wspólnoty, akcentując, że materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli oraz ekspertyzy z kwietnia i sierpnia 2018 r., z których wynika sposób usunięcia nieprawidłowości, jest wystarczający dla rozstrzygnięcia. Wyjaśnił nadto, że postanowieniem z dnia 19 marca 2019 r., nr [...], wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.

W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2019 r. Wspólnota podtrzymała stanowisko i argumentację przedstawione w skardze. Przedłożyła też uchwałę z dnia 20 marca 2019 r., nr [...], wnosząc o dopuszczenie tego dowodu na okoliczność jej treści, w tym niewyrażenia zgody na wykonanie zbiorczej instalacji antenowej. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.

Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu nie wyraził zgody na przeprowadzenie mediacji. Z kolei pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Dodał, że nie jest sporna sama zasada, lecz sposób i termin wykonania instalacji. Podniósł, że koszt wykonania instalacji nakazany przez organ to ok. 260.000 zł, który musi ponieść około 200 mieszkańców Wspólnoty, a jednocześnie wskazał, że koszt zaproponowany przez firmę G. F. - C, z uwzględnieniem istniejącej infrastruktury, to około 60.000 zł i w tym aspekcie zwrócił uwagę na pominięcie w zaskarżonych aktach interesu społecznego członków Wspólnoty. Pełnomocnik akcentował, że żaden przepis warunków technicznych nie przewiduje wprost nakazu wyposażenia budynków w nową instalację. Wyraził też dezaprobatę dla braku zgody na mediację przez organ. Natomiast pełnomocnik organu podtrzymał wywody przedstawione w odpowiedzi na skargę i odwołał się do argumentów wskazanych w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że - wbrew stanowisku Zarządu Wspólnoty - organ nie może badać przed wydaniem decyzji nakazowej stanu finansowego jakiegokolwiek podmiotu, w tym Wspólnoty, ani kosztów nakazu. W przeciwnym wypadku nie wydałby żadnego nakazu. Ponadto wyjaśnił, że interes społeczny organ odczytał w ten sposób, że uwzględnił prawo dostępu do bezpłatnej naziemnej telewizji cyfrowej. Końcowo podniósł, że przedmiotowy nakaz świadczy o wykonaniu wymogów warunków technicznych i w tym zakresie wskazał na § 56 i jego rozwinięcie w § 192 i nast. rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 cyt. wcześniej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nadal zwanej Prawem budowlanym. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Wyjaśnić należy, że ustawodawca w art. 61 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny obciążył obowiązkiem utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym jego właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W tym miejscu wskazać również trzeba na § 56 przytoczonego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej zwanego rozporządzeniem, z którego wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny, budynek zamieszkania zbiorowego i budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony w instalację telekomunikacyjną. Budynek, którego dotyczy niniejsze postępowanie jest budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym i objęty jest wymaganiami ww. przepisu. Przytoczony przepis § 56 rozporządzenia, w aktualnym brzmieniu, jest wynikiem nowelizacji, która weszła w życie w dniu 8 lipca 2009 r. Przed nowelizacją przepis ten wymagał jedynie, aby wymienione kategorie budynków były przystosowane do wyposażenia w opisane w przepisie instalacje. Aktualnie wymóg dotyczy już nie tylko przystosowania, lecz wyposażenia budynków w określone w nim instalacje, w tym w instalację telekomunikacyjną. Z powyższego wynika więc obowiązek wyposażenia budynku w instalację telekomunikacyjną, obejmującą cały odcinek od połączenia z publiczną siecią telekomunikacyjną do gniazda abonenckiego.

Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie nie jest okolicznością sporną między skarżącą a organem brak zbiorczej instalacji antenowej i obowiązek jej wykonania. W tym zakresie organy poczyniły prawidłowe ustalenia, znajdujące oparcie z zgromadzonym materiale dowodowym i przedstawiły trafne stanowisko w kontekście przytoczonych wyżej przepisów.

W związku z tym, co do zasady, nałożenie obowiązków na Wspólnotę należy uznać za uzasadnione. Jednakże - zdaniem Sądu - wydając nakaz usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, stosownie do wymogów wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający kwestii związanej z wyznaczeniem terminu wykonania nałożonego obowiązku, jak i wyboru sposobu, w jaki ma być zrealizowany. Ponadto uzasadnienie prawne ocenianej decyzji nie odnosi się do zarzutów odwołania, które dotyczą istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Wobec charakteru popełnionych naruszeń w pierwszej kolejności odnotować trzeba, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Podkreślić również należy, że ustanowiona w art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 K.p.a. - i z całą pewnością nie polega na formułowaniu ocen w sposób dowolny. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd zaskarżonej decyzji. Tylko postępowanie przeprowadzone w opisany wyżej sposób stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). W myśl zasady ustalonej w art. 8 K.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do dokonania wyczerpującej oceny. Zasada ta wiąże się z zasadą przekonywania sformułowaną w art. 11 K.p.a., zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać zasadność przesłanek, jakimi kierują się przy załatwieniu sprawy. W odniesieniu do tej zasady, jak również zasady wynikającej z art. 8 K.p.a., doniosłą rolę pełni z kolei uzasadnienie decyzji, które nie może być sformułowane ogólnikowo i w przypadku postępowania odwoławczego powinno służyć przekonaniu strony odwołującej do tego, że rozważono wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy. Skoro strona postępowania stawia konkretne zarzuty w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, to - z uwagi na wymogi stawiane przez ustawodawcę w art. 107 § 3 K.p.a., a także ze względu na zasadę przekonywania i obowiązek dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej - ma prawo oczekiwać odniesienia się przez organ do przedstawionej argumentacji.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy administracji nie sprostały powyższym obowiązkom, naruszając omówione przepisy, przede wszystkim w zakresie wyznaczonego terminu wykonania nałożonego obowiązku. W tej kwestii organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji ogólnie stwierdził, że termin jest realny, przy czym w ogóle nie uzasadnił tego stanowiska. Podobnie zachował się organ odwoławczy, który lakonicznie podał, że termin jest odpowiedni, lecz nie wytłumaczył dlaczego. Tymczasem organ drugiej instancji nie zwrócił uwagi, że wydał orzeczenie w styczniu 2019 r., a więc uznany przez niego za odpowiedni ośmiomiesięczny termin na realizację obowiązków, skrócił się już o trzy miesiące. Ponadto za uzasadniony należy uznać zarzut skarżącej, że OWINB w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do argumentacji odwołania, w której Wspólnota zarzuciła arbitralne wyznaczenie terminu przez PINB. W tej sprawie skarżąca szeroko dowodziła - z odwołaniem się do przepisów ustawy o własności lokali, w szczególności zasad funkcjonowania Wspólnoty - że organ nie rozważył, przy jej udziale, czy proponowany termin jest realny i czy skarżąca będzie miała środki finansowe na wykonanie nakazanych robót budowlanych. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, nieustosunkowanie się przez organ do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i art. 11 K.p.a. w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż sprawa nie zostaje załatwiona zgodnie z wynikającymi z tych przepisów zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1758/12, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto jeszcze odnotować, że w piśmiennictwie również podkreśla się, iż organ określając termin wykonania nakazu powinien uwzględnić realia konkretnej sprawy i wyznaczyć stosowny termin wykonania nałożonych obowiązków (por. A. Despot-Mładanowicz [w:] A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, wyd. 1, s. 598). Tak jednak nie stało się w rozpoznawanej sprawie, a przynajmniej nie wynika z decyzji, by w omawianym zakresie organy obu instancji brały pod uwagę jakiekolwiek okoliczności. Dodatkowo OWINB przemilczał okoliczności podniesione przez skarżącą i arbitralnie uznał, że wyznaczony termin jest odpowiedni. Przy czym, zdaniem Sądu, zbyt daleko idące jest oczekiwanie przez skarżącą, że organ zbada - przy określaniu terminu - koszty realizacji obowiązków czy kondycję finansową Wspólnoty.

W przekonaniu Sądu, zgodzić się należy ze skarżącą, że z treści decyzji organów obu instancji nie wynika, dlaczego zadecydowano o wykonaniu nowej instalacji w sposób wynikający z opinii z sierpnia 2018 r., choć - jak podniesiono w skardze - w interesie Wspólnoty leżało wykonanie obowiązku z wykorzystaniem istniejącej instalacji. Na takie rozwiązanie wskazywała pierwsza opinia z kwietnia 2018 r., która nie została w tym zakresie wyraźnie zakwestionowana przez organy. W kontekście powyższego uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest niezrozumiałe, ponieważ OWINB stwierdził, że obie opinie, tj. z kwietnia 2018 r. oraz z sierpnia 2018 r., zostały sporządzone przez osoby legitymujące się uprawnieniami budowlanymi i opinie te potwierdzają sposób usunięcia nieprawidłowości w taki sposób, jaki określono w wydanym nakazie, czyli wykonanie nowej instalacji. Zdaniem Sądu, wyjaśnienie omawianej kwestii było konieczne również z tego powodu, że skarżąca w piśmie skierowanym do PINB z dnia 21 maja 2018 r. oraz w odwołaniu wyraźnie wskazywała, że wykonanie przedmiotowej instalacji z wykorzystaniem dotychczasowej infrastruktury stanowiłoby dla niej mniejsze obciążenie finansowe i uwzględniłoby interes społeczny Wspólnoty. Wobec ww. rozbieżności organy winny zatem w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić, dlaczego przyjęły rozwiązanie mniej korzystane dla skarżącej i który z dowodów stanowił podstawę tych ustaleń. Tymczasem organy obu instancji w decyzjach nie omówiły tej kwestii. Natomiast brak jednoznacznych ustaleń w opisanym zakresie świadczy o tym, że orzekające organy nie wyświetliły dostatecznie stanu faktycznego sprawy i nie dokonały wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Poza tym w rozpoznawanej sprawie nie można wykluczyć, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej, który choć w świetle art. 86 K.p.a. nie jest dowodem koniecznym, mogłoby się przyczynić do wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego określenia sposobu realizacji przedmiotowego obowiązku i terminu jego wykonania. Zauważyć bowiem przyjdzie, że podczas zeznań możliwe jest zadawanie stronie konkretnych pytań, a zeznania składane są pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Ponadto, skoro priorytetem w postępowaniu administracyjnym jest ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, należy wykorzystać do tego celu wszelkie środki zgodne z prawem. Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, pomimo jego posiłkowego charakteru, może dostarczyć organowi administracji publicznej cennych informacji niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również wykrycia innych środków dowodowych, przy pomocy których możliwe będzie stwierdzenie okoliczności mających znaczenie dla sprawy (por. H. Knysiak-Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2015, s. 587).

W przekonaniu Sądu, wobec wykazanych wyżej uchybień, za słuszne należy uznać zarzuty skarżącej, iż organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem omówionych wyżej przepisów K.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez Wspólnotę wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.