Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 553/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 3; art. 105 § 1; art. 40 § 2; art. 64 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi N. S.A. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego dotyczącego sprzeciwu w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Drzazga /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska


UZASADNIENIE

W dniu [...] Spółka A S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez K. S., zgłosiła Prezydentowi Miasta zamiar zainstalowania tablicy informacyjnej typu "BP" na terenie nieruchomości położonej w K. o nr ewid. [...]Obrę b[...], w terminie 30 dni od jej zgłoszenia. We wniosku wskazano adres do doręczeń – ul. J. [...],[...]W..

Postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), wezwał spółkę A do uzupełnienia braków wniosku przez złożenie w terminie 10 dni od dnia doręczenia postanowienia :

1. pozwolenia Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków na prowadzenie robót budowlanych,

2. aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wnioskodawcy,

3. uzgodnienia zamierzenia z Zarządem Dróg Miejskich w K.

Jednocześnie wskazał, że nieusunięcie powyższych braków spowoduje wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji.

Postanowienie Prezydenta Miasta zostało doręczone w dniu [...]r.. na adres spółki – ul. J. [...],[...]W.

Następnie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 kpa, wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowej tablicy informacyjnej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że spółka występująca z zamiarem budowy tablicy nie usunęła braków wniosku w wyznaczonym terminie i stąd organ na postawie art. 30 ust.2 Prawa budowlanego był zobowiązany wnieść sprzeciw do zgłoszenia. Decyzja została wysłana na adres spółki ul. J. [...] w W. i odebrana przez pracownika spółki w dniu [...]r..

W dniu [...]r. pełnomocnik spółki poinformował organ, iż wobec nieotrzymania sprzeciwu na zgłoszenie w dniu [...]r. rozpoczęto montaż tablicy. Nadto wskazał, że realizacja tablicy nie podlega uzgodnieniom z zarządcą drogi, ponieważ zostanie ona zlokalizowana w odległości zgodnej z art. 43 ustawy o drogach publicznych. Ponadto projektowane urządzenie znajdować się będzie poza pasem drogowym, na terenie istniejącej stacji benzynowej, a obsługa urządzenia odbywać się będzie z terenu stacji, co powoduje, że nie przewiduje się ograniczeń dla pasa drogowego. Odnosząc się zaś do kwestii uzgodnień konserwatorskich podano, że przedmiotowa tablica informacyjna stanowić będzie część istniejącego już obiektu stacji paliw [...] i nie wymaga odrębnych pozwoleń Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, który pozytywnie zaopiniował stację.

Następnie Spółka A S.A. w dniu [...]r.. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z [...]r. podnosząc zarzut wydania decyzji o sprzeciwie po upływie terminu przewidzianego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie odwołującej, skoro w dniu [...]r. do organu wpłynęło zgłoszenie zamiaru zainstalowania tablicy, to od tego dnia rozpoczął bieg 30-dniowy termin do zgłoszenia sprzeciwu, który zakończył się w dniu [...]r.. Z przepisu art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wynika bowiem, że ewentualny sprzeciw musi zostać doręczony stronie w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organowi. Z kolei zaś zgodnie z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W niniejszej sprawie decyzja o sprzeciwie z [...]r. została doręczona stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w dniu [...]r.. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął zaś z dniem [...]r. Wniesienie sprzeciwu poprzedziło wydanie postanowienia z dnia [...]r. nakładającego obowiązek uzupełnienia braków zgłoszenia. Postanowienie to nie zostało doręczone na adres do doręczeń (tj. adres pełnomocnika), lecz na adres spółki i doręczenie to nastąpiło po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, bo dopiero w dniu [...]r. Decyzją z dnia [...]r. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie odwoławcze.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że po analizie akt sprawy wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o informację, czy faktycznie przedmiotowa tablica została już zrealizowana. W odpowiedzi Powiatowy Inspektor poinformował Wojewodę, że tablica ta została już wykonana. Dlatego organ II instancji uznał, że postępowanie dotyczące sprzeciwu od zgłoszenia stało się bezprzedmiotowe. W postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych oczywiste jest, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania w razie ustalenia, że roboty zostały już wykonane. W orzecznictwie przyjęty jest zaś pogląd, że pozwolenie na budowę może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a nie tych już zrealizowanych. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody wniosła spółka A. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie powinien był umarzać postępowania odwoławczego, lecz uchylić sprzeciw organu I instancji i umorzyć postępowanie. Organ II instancji nie może uchylić się bowiem od rozstrzygnięcia żądania strony opierając się wyłącznie na własnym przekonaniu o bezprzedmiotowości postępowania. Umorzenie postępowania odwoławczego skutkuje bowiem pozostawieniem w obrocie prawnym sprzeciwu organu I instancji, mimo wniesienia od niego odwołania i to sprzeciwu, który nie został prawidłowo doręczony stronie. Skarżąca wskazała też, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu oraz doręczył decyzję stronie zamiast doręczenia jej pełnomocnikowi. Samo zatem nierozpatrzenie zarzutów odwołania oraz jej wadliwe doręczenie są wystarczającymi przesłankami do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zdaniem skarżącej uchyleniu winna ulec również decyzja organu I instancji, która również nie została prawidłowo doręczona. Zamiast pełnomocnikowi spółki doręczono ją bowiem spółce. W orzecznictwie przyjmuje się, że "pismo nie zostanie prawidłowo doręczone i w konsekwencji nie nastąpią prawne skutki doręczenia pisma, jeżeli nie zostało ono doręczone przedstawicielowi lub pełnomocnikowi strony, nawet jeżeli zostało ono doręczone stronie." Dlatego organ II instancji powinien w swej decyzji potwierdzić fakt niezgłoszenia sprzeciwu, nie został on bowiem prawidłowo doręczony.

Ponadto, w dalszych rozważaniach skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając że nie znalazł podstaw do zmiany swego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu czy w toku rozpoznawania sprawy, organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 143 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawą rozpoznania skargi są akta sprawy, a więc stan faktyczny i prawny istniejący w dniu zaskarżonego aktu ( art.133 P.p.s.a.).Sąd administracyjny jest zobowiązany wyjść poza granice skargi i zająć się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art.135 P.p.s.a.).

Zgodnie z art.145 §1 P.p.s.a., sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające w sprawie podjęły decyzje z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W świetle tego przepisu postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości, mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a., który upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce w szczególności, gdy strona cofnie odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), czy też gdy organ ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Okoliczności te wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszoinstancyjnym nie mają tu zastosowania bowiem gdy np. orzekano w sprawie, która nie może stanowić przedmiotu postępowania administracyjnego, wówczas należy zastosować przepis art. 138§1 pkt2 kpa tj. uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie. Również wykonanie decyzji organu I instancji przed lub w czasie trwania postępowania odwoławczego nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.( por. wyroki NSA z dnia 22.11.2006r., IIOsk 1406/05, lex nr 321521 i z dnia 28.03.2003r., IISA 1432/01, lex nr 157627). Zdaniem Sądu, także wykonanie robót budowlanych po zgłoszeniu przez organ nadzoru budowlanego sprzeciwu nie może być przesłanką do umorzenia postępowania odwoławczego, po wniesieniu odwołania przez inwestora. Organ odwoławczy winien był zatem rozpoznać zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...]r. i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.

Przede wszystkim organ odwoławczy winien rozważyć czy prawidłowo doręczone zostało inwestorowi postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. We wniosku złożonym na podstawie załączonego pełnomocnictwa z dnia [...]r.., K. S. podał jako swój adres dla doręczeń "ul. J. [...]" w W. Tymczasem organ całą korespondencję , w tym również odpisy postanowienia z dnia [...]r. i decyzji z dnia [...]r.., wysyłał na adres spółki przy ul. J. [...], naruszając dyspozycję art. 40§2 kpa. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, że doręczenie dokonane samej stronie a nie jej pełnomocnikowi są bezskuteczne ( por. wyroki NSA z dnia 22.09.1993r., VSA868/93, ONSA 1994,nr 4, poz.139, z dnia 10.05.2006., IOSK 810,05. lex nr 236469, z dnia 5.01.2007r., IIOSK 136/06, lex nr 319187).

Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż doręczenie inwestorowi postanowienia z dnia [...]r. nastąpiło z uchybieniem przepisów art. 40§2 kpa, powinno doprowadzić organ do uznania, że brak było podstawy prawnej do wniesienia skutecznie sprzeciwu od zgłoszenia, dokonanego w decyzji z dnia [...]r..

Zgodnie z art.30 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jed. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), w przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia, organ winien nałożyć na inwestora , w drodze postanowienia , obowiązek uzupełnienia , określając termin wykonania obowiązku. W przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia, organ wnosi sprzeciw. Oczywistym jest, że wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia musi być prawidłowo doręczone inwestorowi. Brak prawidłowo doręczonego wezwania nie daje podstawy do wydania decyzji o sprzeciwie na podstawie art.30 ust.2 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy musi też ocenić, czy załączone do odwołania pełnomocnictwo dla A. S. upoważnia go do działania w imieniu skarżącej spółki w postępowaniu odwoławczym. Z treści pełnomocnictwa wynika, że A. S. jest umocowany do zawierania umów najmu i dzierżawy nieruchomości w celu umieszczania urządzeń reklamowych, a nie do reprezentowania spółki przed organami administracyjnymi. Ten brak formalny odwołania może być uzupełniony w trybie art.64§2 kpa. Organ zatem winien wezwać pełnomocnika spółki do złożenia prawidłowego pełnomocnictwa w wyznaczonym terminie.

Skoro zatem, jak wyżej wskazano, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138§1 pkt3 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, to musiała ona ulec uchyleniu podstawie art. 145§1 pkt1c P.p.s.a. Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje oparcie w treści art.200 i 152 P.p.s.a.

/-/ B.Drzazga /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska

MK