Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 755/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, 2; art. 2 ust. 3, 4, 5; art. 3;  art. 5 ust. 1; art. 6 ust. 1; art. 8; art. 9; art. 11; art. 14 ust. 1; art. 23a; art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a); art. 91
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 122; art. 187 § 1; art. 191
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej tez jako "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. wymierzającą M. R. (dalej też jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości 200 000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na prowadzenie działalności w zakresie gier na automacie walizkowym z akceptorem banknotów i na automacie walizkowym bez akceptora banknotów w lokalu o nazwie C. B. w S. Ł..

Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu 29 maja 2018 r. w lokalu o nazwie C. B., ul. [...], S. Ł. przeprowadzono kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie o grach hazardowych. Funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wraz z funkcjonariuszami Policji, ujawnili dwa urządzenia do gier hazardowych: automat walizkowy z akceptorem banknotów i automat walizkowy bez akceptora banknotów, które w chwili podjęcia czynności były podłączone do sieci elektrycznej, włączone i gotowe do odbywania gier. Dodatkowo, zabezpieczono tablet [...], monitoring, klucze serwisowe i gotówkę w kwocie 14.430 zł służącą do wypłaty wygranych. Funkcjonariuszom celno-skarbowym w trakcie kontroli nie udało się przeprowadzić gier kontrolnych na ujawnionym tablecie z uwagi na fakt, iż był zablokowany hasłem. Również biegły sądowy J. T. w opinii z 11 grudnia 2018 r. wskazał, że po uruchomieniu na tablecie aplikacji o nazwie [...], której ikona wyboru znajduje się na pulpicie urządzenia wyświetlony został monit o konieczności podania nazwy użytkownika oraz hasła. W związku z brakiem wymaganych danych służących do zalogowania się do aplikacji nie stwierdzono możliwości rozegrania gry lub gier oraz określenia ich charakteru. W związku z tym Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej od urządzenia typu tablet marki [...]. Natomiast kontrolujący przeprowadzili gry kontrolne na automacie walizkowym z akceptorem banknotów i automacie walizkowym bez akceptora banknotów. Po zakończonych grach stwierdzono, że urządzenia mają charakter komercyjny z racji tego, że za pieniądze można prowadzić grę, wygrywać punkty i za wygrane punkty kontynuować grę. Gracz nie ma wpływu na przebieg gry.

Podczas czynności kontrolnych w przedmiotowym lokalu obecna była A. M., która została przesłuchana w charakterze świadka przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w Ł.. Zeznała, że od 23 maja 2018 r. podjęła pracę na stanowisku barmanki w tym lokalu, którego właścicielem jest M. R.. Do zakresu jej obowiązków należało przygotowywanie posiłków, podawanie alkoholu oraz obsługa maszyn, tj. automatów do gier hazardowych. Obsługa automatów polegała na włączeniu maszyn do gier. Dwa automaty w walizkach znajdowały się na zapleczu, a na blacie baru znajdował się tablet, ale jego nigdy nie użytkowała. Maszyny włączała za pomocą kluczyków, które znajdowały się w szafkach pod barem. A. M. zeznała, że jak przychodzili klienci i chcieli zagrać to w przypadku pierwszej maszyny sami wrzucali pieniądze. Maszyna ta przyjmuje tylko banknoty, nie przyjmuje monet. W przypadku drugiego automatu świadek uruchamiała go po otrzymaniu pieniędzy od klienta. Kwoty te były różnej wielkości od 10 do 200 złotych. W przypadku wygranej kasowała punkty kluczykiem, a wygraną wypłacała z pieniędzy znajdujących się w pudełkach na barze. A. M. wyjaśniła, że niebieska skarbonka była przeznaczona do automatu, za który pobierała pieniądze, a plastikowy pojemnik z zielonym wieczkiem był przeznaczony do automatu co sam pobiera pieniądze. Świadek zeznała, że do obsługi maszyn przyuczała ją koleżanka (K. ) i właściciel lokalu M. R.. Pieniądze z pojemników dotyczących automatów do gier pobierał raz w miesiącu M. R.. Taką informację przekazała jej koleżanka pracująca w lokalu. Pieniądze do tabletu również znajdowały się w niebieskiej kasetce.

Na potrzeby śledztwa karno-skarbowego prowadzonego przez funkcjonariuszy L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. w sprawie o sygn. akt RKS [...] zostały sporządzone opinie przez J. T. - biegłego sądowego z zakresu badania automatów i urządzeń do gier przy Sądzie Okręgowym w P. celem stwierdzenia, czy gry prowadzone w przedmiotowym lokalu na zabezpieczonych walizkowych automatach są grami w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2094 z późn. zm. dalej jako "u.g.h.") Opinie zostały sporządzone na podstawie nagrań z eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celno-skarbowych w dniu [...] maja 2018 r. i na podstawie badań przeprowadzonych w magazynie depozytowym L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P..

W charakterze świadka przesłuchano również K. J.. Zeznała ona, że podjęła pracę na okres próbny w maju 2018 roku u M. R. w lokalu w S. Ł. przy ul. [...]. Formalnej umowy o pracę na okres próbny nie posiadała. Uzgodnili, że w barze będzie przygotowywać posiłki, podawać alkohol i sprzątać lokal. Miała pracować z przodu lokalu w pomieszczeniu, w którym jest bar. Świadek zeznała, że w lokalu znajdowało się jeszcze jedno pomieszczenie, które było wynajmowane przez M. R.. Nie wie komu było wynajmowane, to jej nie interesowało. K. J. zeznała, że nie przypomina sobie czy w lokalu znajdowały się urządzenia typu automaty walizkowe. Ona takich urządzeń nie widziała. Pamięta, że na barze stał tablet, z którego korzystali klienci łącząc się z Internetem. Widziała, że M. R. w lokalu zostawiał gotówkę w dwóch pudełkach. Pieniądze te przeznaczone były na zakup zamrażarki i lodówki oraz na inny sprzęt do baru. Nie była świadkiem żeby klienci, którzy przychodzili do baru grali na pieniądze przy użyciu jakichkolwiek urządzeń. Żadnych urządzeń, do których wrzucano pieniądze i wypłacano pieniądze nie widziała w tym lokalu. A. M. spotkała w lokalu przy ul. [...] w S. Ł. ze trzy razy gdy była tam jako klient. K. J. zeznała, że gdy pracowała w lokalu nigdy w tym lokalu nie spotkała A. M.. Świadek wyjaśniła, że spotkała się z nazwą firmy P. P.. Nie wie od kogo słyszała o tej firmie. Nic jej nie mówi nazwisko I. O..

W toku postępowania karno-skarbowego przesłuchany został również M. R., który zeznał, że jest aktualnym dysponentem lokalu C. B. przy ul. [...], S. Ł., którym włada na podstawie umowy wynajmu lokalu z osobą fizyczną. Wskazał, że nie ma wiedzy o dwóch automatach walizkowych do gier hazardowych, które zostały ujawnione przez funkcjonariuszy w dniu 29 maja 2018 r. Nie wie skąd znalazły się w jego lokalu w dniu kontroli. Nie jest ich właścicielem. Pomieszczenie, w którym były ujawnione te dwa urządzenia, tj. pomieszczenie około 6 m2 z oddzielnym wejściem na zewnątrz lokalu wynajął firmie P. P. I. O. A. O. B., ul. [...], [...]. W dniu [...] maja 2018 r. została zawarta umowa najmu lokalu użytkowego, którą strona przedłożyła w dniu przesłuchania wraz z fakturą Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r.

I. O. poinformował organ, że nic nie wie o automatach walizkowych, a lokal w S. Ł. podnajął A.-T. A. G.. Do pisma z dnia 24 lipca 2018 r. dołączył umowę podnajmu lokalu z dnia 12 maja 2018 r. Zgodnie z tą umową I. O. wynajął lokal A. G. w celu prowadzenia działalności w zakresie usług na rzecz osób trzecich w zakresie nie stanowiącym łamania prawa Kodeksu Karnego i Kodeksu Cywilnego.

W dniu 21 sierpnia 2018 r. M. R. nadesłał do L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. kserokopię umowy najmu zawartą w dniu [...] lutego 2018 r. w S. Ł. pomiędzy B. B. jako wynajmującym, a M. R., jako najemcą, której przedmiotem jest lokal o powierzchni 20m2 położony w S. Ł. przy ul. [...]. Ponadto, nadesłał aneks do umowy najmu z dnia [...] lutego 2018 r., kserokopię faktury nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczącą zapłaty za wynajem lokalu za miesiąc lipiec, na której jako nabywca figuruje firma P. P. I. O. A. O. B..

B. L. B. współwłaścicielka lokalu przy ul. [...] w S. Ł. zeznała, że przedmiotowy lokal o powierzchni 20 m2 wynajęła w dniu [...] lutego 2018 r. M. R., na okoliczność czego została sporządzona umowa najmu. W dniu [...] lutego 2018 r. sporządziła aneks do umowy najmu, który dotyczył wyrażenia jej zgody na podnajem części lokalu na działalność gospodarczą w tym działalność gastronomiczno-rozrywkową oraz działalność zakładów bukmacherskich.

Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. nie dał wiary wyjaśnieniom M. R. i skierował do Sądu Rejonowego w Ł. akt oskarżenia m. in. przeciwko M. R..

Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny, w wyroku z dnia 14 lipcu 2020 r. (sygnatura akt II K 621/19), uznał M. R. za winnego zarzucanego mu czynu określonego w akcie oskarżenia - urządzania w lokalu, oznaczonym jako C. B. gier hazardowych na dwóch urządzeniach elektronicznych, walizkowych automatach do gier hazardowych i skazał go za to na karę grzywny. Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II Ka 593/20, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego M. R. wyeliminował stwierdzenie, że oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z A. G., zaś z kwalifikacji prawnej czynu wyeliminował przepis art. 9 § kks., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r organ pierwszej instancji na podstawie art.187 § 1 w zw. z art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej do akt postępowania administracyjnego włączył dowody zebrane w śledztwie karno-skarbowym. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że urządzającym gry na urządzeniach o nazwie: automat walizkowy z akceptorem banknotów i automat walizkowy bez akceptora banknotów, w dniu [...] maja 2018 r. w lokalu o nazwie C. B., położonym przy ul. [...] w S. Ł., był M. R., nieposiadający aktualnie i wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych, w rozumieniu art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, a następnie Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 200 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z dnia [...] października 2021 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że M. R. był urządzającym gry hazardowe wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, czego potwierdzeniem są dwa wyroki skazujące w postępowaniu karnym-skarbowym. Z akt sprawy wynika, że współwłaścicielka lokalu przy ul. [...] w S. Ł., B. L. B. przedmiotowy lokal o powierzchni 20 m2 wynajęła od [...] lutego 2018 r. firmie M. R. [...], na okoliczność czego została sporządzona umowa najmu. Natomiast [...] lutego 2018 r. sporządziła aneks do umowy najmu, w którym wyraziła zgodę na podnajem części lokalu na działalność gospodarczą w tym działalność gastronomiczno-rozrywkową oraz działalność zakładów bukmacherskich. Według organu odwoławczego podpisywanie kolejnych umów na podnajem części lokalu, w którym pierwotnie działalność prowadził M. R. miało zapobiec w przyszłości jego odpowiedzialności karnej i administracyjnej. Jak wynika z akt sprawy, to M. R. instruował pracownice jak obsługiwać automaty i dokonywać wypłaty wygranych. To pracownica jego lokalu włączała urządzenia, kasowała punkty na automatach i wypłacała wygrane z pieniędzy znajdujących się w lokalu M. R.. Skarżący zaangażowany był w udostępnianie urządzeń do gier potencjalnym graczom, zarządzanie nimi, otwieranie automatów, wypłacanie wygranych pieniężnych oraz czerpanie wymiernych korzyści z tego procederu.

Zdaniem organu odwoławczego, całokształt opisanych czynności wykonywanych przez skarżącego spełnia przesłanki urządzania gier na automatach. Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, urządzanie gier na automatach obejmuje działania podmiotów zaangażowanych w tego rodzaju proces, polegający przede wszystkim na organizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowaniu go do danego rodzaju działalności, umożliwieniu dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywaniu automatów w stanie stałej aktywności poprzez umożliwienie ich sprawnego funkcjonowania, wypłacaniu wygranych pieniężnych oraz czynności związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu, ewentualnie jego szkoleniem. Chodzi zatem o aktywny i istotny udział danego podmiotu w procesie urządzania gier na automatach, a dotyczący stworzenia technicznych, ekonomicznych czy organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 2210/16).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. R. zarzucił decyzji z dnia [...] października 2021 r.:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r., poprzez jego niezastosowanie i odstąpienie od oceny ewentualnej odpowiedzialności skarżącego jako posiadacza zależnego lokalu w którym ujawniono automaty do gier, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. i skutkowało przyjęciem nieograniczonego zakresu odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniem kar posiadaczowi lokalu w sytuacji, gdy na skutek zawartych umów co do dalszego podnajmu nie miał oni żadnego wpływu na wstawienie do lokalu niezarejestrowanych automatów, i w tym zakresie utracił on władztwo nad częścią lokalu;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a w konsekwencji odstąpienie od oceny odpowiedzialności skarżącego jako posiadacza zależnego, nie dokonanie dokładnych ustaleń faktycznych dotyczących władania lokalem, w tym przeprowadzenie analizy kto faktycznie władał lokalem w dniu kontroli oraz wyjaśnienia, czy umowy podnajmu przeniosły posiadanie na dalszego podnajemcę oraz czy władał on przedmiotowym lokalem, nie wyjaśniono również w sposób niebudzący wątpliwości, czy w dniu kontroli w lokalu była prowadzona faktycznie działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o jakiej mowa w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.;

zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h., poprzez jego niewłaściwą wykładnię i przyjęcie, że desygnatem pojęcia "urządzanie" są zachowania na których przypisanie skarżącemu pozwala prawidłowo oceniony materiał dowodowy, tj. podpisanie i zawarcie umowy najmu powierzchni, podczas gdy przez "urządzanie" należy rozumieć działanie znacznie szersze, takie jak świadome i celowe zaangażowanie, układanie systemu gry, zatrudnienie i przeszkolenie pracowników, organizowanie gry, czerpanie korzyści, udostępnienie automatów do publicznego korzystania, bieżąca obsługa automatów czyli czynności sprawcze, na których przypisanie skarżącemu nie pozwala zgromadzony materiał dowodowy;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób rzetelny i zgodny z zasadami prawidłowego rozumowania, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż skarżący urządzał gry na automacie, wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, w sytuacji gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało jedynie, iż wynajął on powierzchnię w lokalu, co nie stanowi urządzania gier na automatach.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli w tej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 200 000 zł jako urządzającemu gry hazardowe bez koncesji na prowadzenie działalności w zakresie gier na automacie walizkowym z akceptorem banknotów i na automacie walizkowym bez akceptora banknotów w lokalu o nazwie C. B. położonego w S. Ł. przy ul. [...].

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h.

Zgodnie z powołanymi przepisami, karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej – w przypadku gier na automatach – wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.

Do postępowań w sprawach określonych w ustawie o grach hazardowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 8 u.g.h.). Także do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, stosownie do art. 91 u.g.h.

Z uwagi na charakter sporu przypomnienia wymaga, że ustawa o grach hazardowych określa warunki urządzania gier hazardowych i zasady prowadzenia działalności w tym zakresie oraz zasady opodatkowania podatkiem od gier hazardowych (art. 1 ust. 1 u.g.h.). Grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry w karty, gry na automatach (art. 1 ust. 2 u.g.h.). Grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (art. 2 ust. 3 u.g.h.). Wygraną rzeczową na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.).

Zgodnie z art. 3 u.g.h., urządzanie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier w karty i gier na automatach oraz prowadzenie działalności w tym zakresie jest dozwolone na podstawie właściwej koncesji, zezwolenia lub dokonanego zgłoszenia. Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 1 i 1b oraz art. 6a ust. 2. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Natomiast prowadzenie działalności w zakresie gier liczbowych i loterii pieniężnych, gry telebingo oraz gier na automatach poza kasynem gry jest objęte monopolem państwa (art. 5 ust. 1 u.g.h.).

Przepis art. 89 u.g.h. określa podmioty podlegające karze pieniężnej oraz wysokość kary pieniężnej. Zgodnie z powołanym przepisem (art. 89 ust. 1 pkt 1), karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosi 100 000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h.).

Z powyższych uregulowań wynika, że dla wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. istotne jest ustalenie przez właściwy organ, czy dany podmiot jest "urządzającym gry hazardowe" oraz wykazanie, że urządzanie gier w danym lokalu miało miejsce bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W ocenie sądu w przedmiotowej sprawie organy w oparciu o wyczerpująco zebrany i wszechstronnie rozważony materiał dowodowy prawidłowo uznały, że w stosunku do skarżącego zaistniały przesłanki wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

W sprawie nie ulega wątpliwości, że w lokalu "C. B." znajdującym się w S. Ł. przy ul. [...], w którym skarżący prowadził działalność gastronomiczną, urządzane były gry hazardowe. W sprawie nie jest sporne, że skontrolowane urządzenia eksploatowane były w lokalu niebędącym kasynem gry, bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.g.h.

W lokalu tym funkcjonariusze celno-skarbowi przeprowadzili w dniu [...] maja 2018 r. kontrolę, w wyniku której okazało się, że znajdowały się tam dwa niezarejestrowane automaty do gier: automat walizkowy z akceptorem banknotów i automat walizkowy bez akceptora banknotów. Urządzenia były włączone i udostępnione graczom. Funkcjonariusze przeprowadzili oględziny urządzeń do gier i zrealizowali gry kontrolne na każdym z urządzeń. Na podstawie protokołu oględzin urządzeń do gier z [...] maja 2018 r. i stanowiącego załącznik do protokołu zapisu obrazu z przebiegu gry na urządzeniach do gier stwierdzono, że urządzenia do gier spełniają definicję automatów do gier hazardowych (losowość, wygrane rzeczowe). Gry rozegrane na urządzeniach miały charakter losowy. Gracz nie miał wpływu na przebieg gry. Bębny z wizerunkiem obrazów na ekranie obracały się w sposób losowy. Wygranymi punktami można było grać tak jak punktami zakupionymi za gotówkę. Ponadto istniała możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej z poprzedniej gry.

Powyższe wnioski potwierdziły opinie biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w P. , mgr J. T. z dnia [...] grudnia 2018 r. Dwie opinie zostały sporządzone na potrzeby postępowania o sygn. akt RKS [...] W opiniach tych wskazano wykonane czynności i opisano przebieg prowadzonego badania.

Opinie biegłego potwierdziły, że mamy do czynienia z grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, tj. z grami na urządzeniach elektronicznych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Biegły w oparciu o poczynione ustalenia stwierdził, że:

- gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym;

- prowadzenie gier na automacie umożliwia uzyskanie wygranej rzeczowej pozwalającej na rozpoczęcie nowych gier przez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach;

- gry na automacie mają charakter losowy zawierając jednocześnie element losowości, uzyskiwane wyniki rozgrywanych gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli grającego;

- w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego kwotą pieniężną, co świadczy o komercyjnym charakterze gier.

Materiał dowodowy potwierdza zatem, że wygrana w grze nie zależała od umiejętności, zręczności czy refleksu gracza zaś warunkiem ich uruchomienia była konieczność zakredytowania odpowiednią kwotą pieniędzy, za którą gracz otrzymywał punkty kredytowe przeznaczone na prowadzenie gier.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowej kwalifikacji uznając, że automaty umieszczone w lokalu objętym kontrolą umożliwiają urządzanie gier, które wypełniają definicję gier opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h. W sprawie bezsporne jest również, że skarżący prowadzący działalność gastronomiczną w przedmiotowym lokalu, w miejscu prowadzenia tej działalności nie posiadał w dniu [...] maja 2018 r. zezwolenia na urządzanie gier hazardowych. Dwa automaty do gier zatrzymane w przedmiotowym lokalu, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 23a u.g.h. - nie były zarejestrowany przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego, a skarżący nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry.

W dalszej kolejności rozważenia wymaga, czy organy prawidłowo ustaliły, że skarżący prowadzący w lokalu C. B. działalność gastronomiczną odpowiada za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych jako osoba "urządzająca gry hazardowe". Oceniając tę kwestię w pierwszej kolejności należało powołać się na treść art. 11 p.p.s.a, określającego moc prawną wyroku w sprawie karnej, tj. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Sąd administracyjny jest więc związany ustaleniami prawomocnego wyroku zapadłego w postępowaniu karnym, przy czym dotyczy to wyroku skazującego. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" zgodnie z art. 11 p.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej czynu zabronionego, miejsca i czasu jego popełnienia. I tak w kontekście niniejszej sprawy istotnym jest, że Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny, w wyroku z dnia 14 lipcu 2020 r. (sygnatura akt II K 621/19), uznał M. R. za winnego zarzucanego mu czynu określonego w akcie oskarżenia tj. urządzania w lokalu, oznaczonym jako C. B. położonym w S. Ł., przy ul. [...], gier hazardowych na dwóch urządzeniach elektronicznych o nazwach: automat walizkowy do gier hazardowych z akceptorem banknotów, automat walizkowy do gier hazardowych bez akceptora banknotów niezgodnie z art. 3, art. 6, art. 9, art.14 ust. 1 oraz art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych to jest o przestępstwo skarbowe, określone w art. 107 § 1 kks w związku z art. 9 § 1 kks i skazał go za to na karę grzywny. Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II Ka 593/20, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego M. R. wyeliminował stwierdzenie, że oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z A. G., zaś z kwalifikacji prawnej czynu wyeliminował przepis art. 9 § k.k.s. Sąd Okręgowy w S. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części. Skoro zatem z sentencji prawomocnego wyroku Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny wynika, że urządzającym gry na urządzeniach o nazwie: automat walizkowy z akceptorem banknotów i automat walizkowy bez akceptora banknotów, w dniu [...] maja 2018 r. w lokalu o nazwie "C. B.", [...] S. Ł., był M. R., nieposiadający aktualnie i wcześniej koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych, w rozumieniu art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych to sąd administracyjny będąc tym ustaleniem związany nie widzi uzasadnionych podstaw do zaakceptowania stanowiska skarżącego co do możliwości wyłączenia jego odpowiedzialności jako urządzającego gry na skontrolowanych automatach.

Powyższy wyrok stanowił podstawę do wszczęcia postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. wobec skarżącego postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach wbrew przepisom ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a następnie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 200.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. i art. 14 ust. 1 u.g.h. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

W kontekście sformułowanych zarzutów skargi, iż to nie skarżący jest podmiotem urządzającym gry, istotnym jest, że skontrolowane automaty stanowiły wyposażenie lokalu C. B., ul. [...], [...] S. Ł., były włączone i udostępnione do gry. Skarżący jako dysponujący lokalem oferował zatem możliwość gry na automatach. Podkreślić w tym miejscu należy, że dla ustalenia, czy dany podmiot może być uznany za urządzającego gry na automatach decydujące znaczenie mają okoliczności faktyczne. Istotne jest faktyczne urządzanie gier. Nie sposób nie zauważyć, że skarżący zapewniał odpowiednie warunki do tego, aby gra mogła być prowadzona. W tym kontekście prawnie obojętna pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczność zawarcia z firmą P. P. I. O. umowy podnajmu pomieszczenia około 6 m2 z oddzielnym wejściem na zewnątrz lokalu. Był to w istocie zabieg pozorny, skoro część powierzchni wynajęta skarżącemu, a następnie przez skarżącego dalej I. O., który także wynajął tę część powierzchni A. G. - nie stała się samodzielnym lokalem, lecz w dalszym ciągu pozostawała częścią całego lokalu gastronomicznego, wynajętego skarżącemu przez B. B.. Wbrew zarzutom skargi, skarżący w dniu kontroli dysponował lokalem, który wyposażony był w automaty do gier. W końcu zatrudniał pracowników do obsługi lokalu i znajdujących się w nim automatów oraz udostępniał automaty bliżej nieokreślonej liczbie graczy, jak również zapewniał ciągły przebieg nielegalnych gier. W toku postępowania skarżący podkreślał, że nic mu nie wiadomo co do obu automatów walizkowych do gier hazardowych, które zostały ujawnione przez funkcjonariuszy w dniu [...] maja 2018 r. Nie wie skąd znalazły się w jego lokalu w dniu kontroli. Nie jest ich właścicielem. Jednak zdaniem Sądu, zasadnie organy obu instancji nie dały wiary tym twierdzeniom. Tłumaczenie skarżącego, iż nie wie co się działo w jego lokalu jest w świetle zasad logiki nieakceptowalne. Świadek A. M. opisała proces urządzania gier w lokalu, w którym była zatrudniona, w szczególności zakres swoich obowiązków oraz rolę M. R. w prowadzonej działalności. Jej zeznania są logiczne, wewnętrznie spójne, a przy tym spontaniczne, albowiem zostały złożone w dniu kontroli. Świadek nie miała interesu aby zeznawać nieprawdę i obciążać skarżącego. Jej relacja oddaje tło i warunki w jakich skarżący zorganizował urządzanie gier na automatach. Urządzającym gry jest ten, kto stwarza warunki do prowadzenia gier na automatach poza kasynem gry. Będzie to zatem każdy podmiot, który uczestniczy w procesie udostępniania graczom automatów i umożliwia grę. Sąd podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń czy też zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze (wyrok NSA z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt II GSK 4041/17). Przy czym, na marginesie, nie wyklucza to możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, np. właściciela automatu i właściciela, bądź dysponenta lokalu, którzy umownie dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier (zob. wyroki NSA z: 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1258/18, 26 czerwca 2019 r. sygn. akt II GSK 1775/17, 13 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 3745/17). W rezultacie, za urządzanie gier hazardowych uznaje się takie zachowanie, które ma na celu umożliwienie sprawnego funkcjonowania automatu lub automatów do gier hazardowych, zgodnie z ich przeznaczeniem, w miejscu dostępnym dla potencjalnych odbiorców tego rodzaju rozrywki (por. wyrok NSA z 21 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1140/17).

Skarżący, jako dysponent lokalu o nazwie C. B., zapewniał klientom lokalu swobodny dostęp do urządzeń w godzinach otwarcia lokalu. Pomimo twierdzeń skarżącego, że jego czynności sprowadzały się wyłącznie do podnajęcia lokalu innemu podmiotowi, braku wiedzy co do obu automatów walizkowych do gier hazardowych - istotny jest fakt, że to skarżący stworzył techniczne i organizacyjne warunki umożliwiające sprawne i niezakłócone funkcjonowanie niezarejestrowanych automatów z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Dlatego dokonana przez organy kwalifikacja zachowania skarżącego w świetle dyspozycji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy jest prawidłowa. W orzecznictwie podkreśla się, że istotny jest fakt stworzenia technicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie urządzenia i używanie go do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych, takich jak udostępnienie powierzchni lokalu pod zainstalowane urządzenia, zapewnieniu ciągłości dostępu energii elektrycznej, otwieraniu i zamykaniu lokalu, a przez to organizacji czasu urządzania gier na automatach (wyroki NSA: z 14 marca 2019 r. sygn. akt II GSK 125/17, z 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 420/18).

Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącego regulacji art. 89 ust. 1 pkt 1, co oznacza, że wymierzenie kary w wysokości określonej przepisem art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a u.g.h. było uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi żadnych wątpliwości w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Powyższych ustaleń organy dokonały w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego. Naczelną zasadą postępowania jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 122 Ordynacji podatkowej, której rozwinięciem jest przepis art. 187 § 1 tej ustawy. Z zasady tej wynikają dla organu dwie istotne powinności, po pierwsze zebranie materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwe rozpatrzenie. Dokonując tych czynności, organ musi kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dokonana przez organ ocena dowodów zgromadzonych w sprawie w pełni odpowiada wymogom zawartym w przepisie art. 191 Ordynacji podatkowej. Powołany przepis wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów, polegającą na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa podatkowego zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie ustalenia faktyczne.

Organ rzetelnie zebrał pełny materiał dowodowy, dokonał jego wnikliwej oceny i jednoznacznie wykazał przesłanki, które legły u podstaw zastosowania przepisów u.g.h. W szczególności organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki ustalenia losowego charakteru gier prowadzonych na spornych urządzeniach, okoliczności urządzania gier na niezarejestrowanych urządzeniach, a także wykazał, że skarżący był podmiotem urządzającym gry hazardowe na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.

Przeprowadzona przez organ ocena zebranych dowodów była, zdaniem Sądu, w pełni logiczna i nie nosiła cech dowolności. Sąd podzielił, w tym zakresie argumentację organu, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego była w pełni uzasadniona i nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budziła wątpliwości. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały oceny, każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich i dokonały ich analizy we wzajemnej łączności. Skarżącemu zapewniono możliwość aktywnego udziału w każdym stadium postępowania.

Kontrolując zaskarżoną decyzję niezależnie od zarzutów skargi, Sąd również nie dostrzegł nieprawidłowości, które powodowałyby konieczność uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. W myśl tych regulacji sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym został zgłoszony przez organ a skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.