Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 210/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 3, art. 4, art. 11 ust. 2, art. 38 ust. 1 - 6
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 10, art. 35 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 października 2017 r. J. S. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym" albo "wnioskodawcą") zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu złożonego wniosku J. S. powołał się na swoją trudną sytuację życiową związaną z ubóstwem, niepełnosprawnością i długotrwałą chorobą.

Działający z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia 28 listopada 2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2, art. 3, art. 11 ust. 2, art. 38 i art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej w skrócie jako "k.p.a.") odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że J. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W postępowaniu spadkowym po zmarłych rodzicach nabył ziemię oraz dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje. Większą część ziemi sprzedał w 2016 r. Obecnie jest właścicielem ziemi o powierzchni 1,51 ha przeliczeniowego. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim ze wskazaniem na otwarty rynek pracy. Podczas przeprowadzanych wywiadów środowiskowych w miejscu zamieszkania niejednokrotnie motywowano stronę do polepszenia swojej sytuacji bytowej poprzez podjęcie zatrudnienia i umożliwienia samodzielnego życia w społeczeństwie, ponieważ dochód z ziemi nie jest wystarczający do zapewnienia godnego życia. Posiadanie przez wnioskodawcę gospodarstwa rolnego nie stanowi przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Na posiadanej przez wnioskodawcę ziemi rośnie bowiem lucerna, która nie wymaga codziennej pracy. W celu polepszenia obecnej sytuacji stronie kilka razy wysłano kilka ofert pracy, jednakże wnioskodawca nie skorzystał z oferowanej pomocy.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił dalej, że wymaga od wnioskodawcy aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych, natomiast jej brak ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymywania się od udzielenia takiej pomocy. Co istotne, pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej ma charakter przejściowy i zakłada wykształcenie u jej beneficjentów odpowiednich postaw celem przezwyciężenia zaistniałej sytuacji. Pomoc ta nie może zmieniać się w stałe źródło utrzymania.

Organ podkreślił nadto, że wnioskodawca miesięcznie składa kilka podań i nie jest pozbawiony całkowicie pomocy, gdyż korzysta z pomocy ośrodka. Decyzją z dnia 26 września 2017 r. organ przyznał stronie świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności od października do grudnia 2017 r. w wysokości 120 zł miesięcznie.

W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji przyznającej wnioskowaną pomoc. Zdaniem odwołującego, całe postępowanie od samego początku było nastawione na nieudzielenie pomocy. Zarzucił organowi pomocy społecznej "mataczenie" oraz "manipulowanie" stanem faktycznym poprzez nie opisywanie całej prawdy a wybieranie jedynie części faktów z sytuacji życiowej wnioskodawczy, które organowi odpowiadają. Wnioskodawca podniósł, iż z pieniędzy ze sprzedaży ziemi spłacił współwłaścicieli (rodzeństwo) aby stać się pełnoprawnym właścicielem domu. Wnioskodawca w odwołaniu sprostował również, że oferty pracy otrzymał kilka razy – tak jak twierdzi organ pierwszej instancji. W istocie oferty otrzymał tylko raz, miesiąc wcześniej i to w innym postępowaniu o udzielnie pomocy społecznej. Skarżący podał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego i obecnie nie jest w stanie podjąć pracy na pełen etat. Liczne postępowania administracyjne i sądowe powodują, że żaden pracodawca nie chciałby przyjąć odwołującego do pracy z uwagi na to, że odwołujący potrzebowałby kilku wolnych dni w miesiącu na załatwienie spraw urzędowych. Odwołujący opisał nadto spór istniejący między nim a rodzeństwem. Wskazał, że jego nieruchomość pozostaje bez szamba lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Wnioskodawca czyni obecnie starania aby taką oczyszczalnię zbudować. Uważa, że jest osobą prześladowaną i nękaną, w stosunku do której stosuje się przemoc psychiczną i fizyczną przez dwóch jego braci.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r. nr [....] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 11 ust. 2, art. 38 i art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium omówiło przebieg dotychczasowego postępowania w przedmiotowej sprawie. Wskazano, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kolegium podniosło, że z akt sprawy wynika bezspornie, mając na względzie żądania strony objęte podaniami z dnia 30 października 2017 r. w zakresie przyznania pomocy, iż organ pierwszej instancji poczynił wystarczające działania w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, lokalowej, zdrowotnej i zawodowej wnioskodawcy. Zadaniem organu pomocy społecznej jest przede wszystkim udzielanie wsparcia, pomocy i aktywizowanie osoby zgłaszającej wniosek o pomoc finansową w przezwyciężaniu trudnej sytuacji finansowej we własnym zakresie w miarę możliwości danej osoby. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać bowiem uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W realiach rozpatrywanej sprawy organ pierwszej instancji mając na względzie wiek i stan zdrowia a także kwalifikacje zawodowe wnioskodawcy wyjaśnił, że strona nie wykorzystuje własnych możliwości w celu poprawy swojej trudnej sytuacji. Nie przedstawia nadto konkretnych powodów, dla których nie podejmuje aktywności zawodowej. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Niestety brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą i nieuzasadniony brak zainteresowania w zakresie podjęcia jakiejkolwiek pracy skutkował odmową przychylenia się do zgłoszonych podań i koniecznością wydania decyzji odmownej.

Ponadto organ pierwszej instancji trafnie wskazał, że pomoc przyznawana na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej ma charakter przejściowy. Tak rozumiana pomoc w żadnym razie nie może przekształcić się w stałe źródło utrzymania. Dodatkowo z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący korzysta z innych form pomocy. Powyższe oznacza, że skarżący został objęty pomocą a decyzje rozstrzygające o przyznanych formach pomocy społecznej obejmowały niezbędne potrzeby bytowe skarżącego w znacznym zakresie.

Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej organ musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej o zasiłek, ale również interesy innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, jak również własne środki. Z pisemnej informacji organu pierwszej instancji z dnia 4 grudnia 2017 r. wynika, że w roku 2017 ośrodek w przypadku form pomocy społecznej w postaci zasiłków okresowych dysponował środkami finansowymi w wysokości 115.000 zł, z czego na dzień 30 listopada 2017 r. wydatkowana została kwota 50.528 zł. Liczba wydanych do tego czasu decyzji administracyjnych to 46, a średnia wysokość zasiłku celowego stanowiła kwotę 1098 zł.

Powyższą decyzję organu odwoławczego J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i 2 k.p.a., art. 10 § 1, 2 i 3 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a. poprzez: nieustosunkowanie się organu do stawianych w odwołaniu zarzutów; niezachowanie terminu rozpatrzenia odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] i brak informacji o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy; brak informacji o wpłynięciu i dołączeniu do postępowania pisemnej informacji organu pierwszej instancji z dnia 4 grudnia 2017 r., jak i niepoinformowania przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej o wysłaniu takiej informacji; niepoinformowanie o wpłynięciu dokumentów wysłanych przez ośrodek pomocy w sprawie odwołania skarżącego i nadanie biegu administracyjnego, w tym nadanie sygnatury sprawy; niepoinformowanie przez ośrodek pomocy przed zakończeniem postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i materiałów przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że organ odwoławczy powielił argumentację organu pierwszej instancji nie ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zastanawiające jest również to, że uzasadnieniach decyzji odmownych organy powołują się na brak współpracy ze strony skarżącego, podczas gdy równocześnie wydawane są decyzje pozytywne dla skarżącego (z innym uzasadnieniem). Świadczy to o tym, że podany przez organy powód odmowy przyznania zasiłku celowego zgodnie ze złożonym wnioskiem nie jest rzeczywisty.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości rzeczowej ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zakwestionowanego aktu. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw prawnych aby oceniać rozstrzygnięcie organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Nie rozpatruje również danej sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie.

Przedmiotem kontroli sądowej skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 stycznia 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 28 listopada 2017 r. (z którego upoważnienia działał Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]), którą odmówiono wnioskodawcy przyznania świadczenia w postaci zasiłku okresowego z uwagi na brak współdziałania osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: pkt 1 - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pkt 2 - rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny (ust. 1). Zasiłek okresowy ustala się: pkt 1 - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; pkt 2 - w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: pkt 1 - kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; pkt 2 - kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4). W przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona (ust. 4a). Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata (ust. 4b). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3 (ust. 6).

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z treścią do art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy, instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ustawy).

Z kolei stosownie do treści art. 4 ustawy o pomocy społecznej, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2 ustawy).

Z przywołanego wyżej art. 38 ust. 1 ustawy wynika wprost, że zasiłek okresowy jest świadczeniem obligatoryjnym w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnił przesłanki konieczne do jego przyznania. Natomiast odmowa przyznania zasiłku okresowego jest uzasadniona wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy organ ustali brak wystąpienia przesłanek pozytywnych oraz wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 ustawy i art. 11 ust. 2 ustawy. Pomoc państwa ma bowiem charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych.

Przedstawione stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych i wynika chociażby z wyroków: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r.; sygn. akt I OSK 1910/07 i z dnia 21 marca 2012 r.; sygn. akt I OSK 1920/11 oraz z wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Krakowie z dnia 18 lutego 2014 r.; sygn. akt III SA/Kr 978/13 oraz z dnia 25 lutego 2014 r.; sygn. akt III SA/Kr 1067/13; w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2012 r.; sygn. akt IV SA/Gl 130/11; w Warszawie z dnia 9 lutego 2012 r.; sygn. akt I SA/Wa 1946/11; w Olsztynie z dnia 7 października 2010 r.; sygn. akt II SA/Ol 734/10 oraz z dnia 15 stycznia 2014 r.; sygn. akt II SA/Ol 1213/13; w Łodzi z dnia 25 stycznia 2011 r.; sygn. akt II SA/Łd 846/10.

Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, skarżący urodzony w 1970 r., kawaler, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,51 ha. Z tego tytułu osiąga dochód w kwocie 434,88 zł miesięcznie. Uprawia lucernę. Mieszka w domu jednorodzinnym po zmarłych rodzicach. W wyniku postępowania spadkowego odziedziczył również ziemię, której znaczną część sprzedał w roku 2016 w celu spłacenia rodzeństwa. Wnioskodawca legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem na możliwość podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy. W celu polepszenia sytuacji finansowej wnioskodawca wielokrotnie był motywowany przez pracowników społecznych do podjęcia zatrudnienia. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że wnioskodawca nie jest zainteresowany propozycjami zatrudnienia nie wyjaśniając i nie przedstawiając przy tym powodów braku zainteresowania w skorzystaniu z przedkładanych ofert pracy i propozycji w nich zawartych zmierzających do poprawy sytuacji finansowej zainteresowanego. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca nie jest zainteresowany propozycjami zatrudnienia, gdyż jego czas absorbują sprawy prywatne oraz konieczność prowadzenia licznych postępowań administracyjnych i sądowych (zob. k. 3 kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 14 listopada 2017 r. – akta administracyjne organu pierwszej instancji).

Jak wynika z akt sprawy skarżący mimo tego, że sam nie szukał pracy na własną rękę, to również nie wyraził chęci podjęcia zaproponowanych przez ośrodek ofert pracy. Argumentacja, która w ocenie skarżącego uzasadniała odmowę podjęcia zatrudnienia nie może być uznane za zasadną. Osoba bezrobotna powinna bowiem podejmować każdą pracę, która nie odbiega zakresem obowiązków i wymagań od kwalifikacji posiadanych przez tę osobę. Należy mieć nadto na uwadze, że również stan zdrowia skarżącego nie uzasadnia rezygnacji z zaproponowanej pracy. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedłożył bowiem jakichkolwiek dokumentów które uzasadniałyby odmowę podjęcia zaproponowanego zatrudnienia z uwagi na jego obecny stan zdrowia.

W ocenie Sądu należy po wtóre podkreślić, iż zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy sytuacji bytowej określonej osoby. Zasiłek stały i zasiłek okresowy, o których mowa odpowiednio w art. 37 ust. 1 oraz w art. 38 ust. 1 ustawy spełniają taką właśnie funkcję. Przepis art. 3 ustawy nie dopuszcza zaś możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały, lub też realizowania tylko takiej formy pomocy jakiej strona subiektywnie oczekuje. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z jego uzasadnionych i rozsądnych propozycji pomagających osobie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe, w jakich się znalazła w celu "wyjścia" z systemu pomocy społecznej i umożliwienia samodzielnego i odpowiedzialnego życia w społeczeństwie.

Z tych wszystkich względów - zdaniem Sądu - na podzielenie zasługuje ocena organu, iż postawa skarżącego potwierdza, iż nie tylko nie współdziała on z organem w przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, ale też samodzielnie nie czyni efektywnych starań o zmianę zaistniałej sytuacji. Roszczeniowa postawa skarżącego, który ze swej strony nie czyni żadnych starań aby polepszyć swoją sytuację życiową nie zasługuje na akceptację. Trudno tym samym uznać, że postawa ta winna zasługiwać na wsparcie ze strony organów pomocy społecznej.

Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak jest w ocenie Sądu orzekającego podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego i przerzucania ciężaru pomocy w jego utrzymaniu na Państwo. Organy obu instancji rzetelnie zbadały stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa, jak również nie naruszyły granic wyznaczonych przez przepisy postępowania administracyjnego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową, a zarazem stwierdził, że nietrafne są podniesione zarzuty naruszenia przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 8 § 1 i 2 k.p.a.).

W kwestii podniesionego zarzutu naruszenia przez organy art. 10 § 1 k.p.a. Sąd zauważył, że organ winien stronie postępowania zapewnić możliwość aktywnego udziału w postępowaniu. Postawiony w tym zakresie zarzut uznać należy za zasadny, bo w aktach sprawy brak jest zawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego. Jednakże zarzut ten może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2018 r.; sygn. akt II OSK 1253/16). Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Ponadto stwierdzone uchybienie nie miało żadnego wpływu na merytoryczną poprawność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 35 § 3 k.p.a. i uznając ten zarzut za niemający wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji Sąd wskazuje, że w realiach rozpatrywanej sprawy odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 27 grudnia 2017 r. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy w dniu 17 stycznia 2018 r. świadczy o tym, że wbrew twierdzeniom skarżącego przedstawionym w skardze organ odwoławczy zachował termin określony w art. 35 § 3 k.p.a.

Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).