Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 37/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 o
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi Z T na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]2014r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia[...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2014 r. określił dla nieruchomości Z położonej w P wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne okresy od 1 lipca 2013 do 30 kwietnia 2014 r. i od maja 2014 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że deklaracje dotyczące przedmiotowej nieruchomości składali jej najemcy, a obowiązek ten leżał po stronie właściciela. Decyzję wydano w oparciu o te deklaracje i oględziny nieruchomości. Ponadto przeanalizowano wykaz dotyczący ilości zużytej wody na spornej nieruchomości za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Ustalono, że na dzień 23 maja 2013 r. na nieruchomości mieszkało w sumie 14 osób w 4 gospodarstwach domowych.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie z powodu naruszenia art. 2 ust. 1 pkt. 4, art. 6 h, art. 6 o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej i art. 6 q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W ocenie strony ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na równo z właścicielem traktuje najemców, wobec czego to oni winny złożyć deklaracje i uiszczać stosowane opłaty dotyczące wywozu śmieci. Obowiązek ten dotyczy najemców również na podstawie umów zawieranych z Z jako właścicielką.

SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem tego organu obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach obciążają właścicieli w stosunku do nieruchomości zamieszkanych przez mieszkańców i nie zamieszkanych ( art. 6 c). Najemcy nie są osobami władającymi nieruchomością, są oni jedynie użytkownikami ich wybranych części – lokali ( na podstawie umowy cywilnoprawnej ). Nie mogą być stronami w postępowaniu dotyczącym określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji II i I instancji z powodu naruszenia art. 2 ust. 1 pkt. 4, art. 6 h, art. 6 o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej i art. 6 q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W ocenie strony ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na równo z właścicielem traktuje najemców, wobec czego to oni winny złożyć deklaracje i uiszczać stosowane opłaty dotyczące wywozu śmieci. Obowiązek ten dotyczy najemców również na podstawie umów zawieranych z Z jako właścicielką.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest uzasadniona, ale nie z powodu zarzutów w niej podniesionych.

Wskazać bowiem należy, że prawidłowa decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi winna wskazywać wprost okres, którego dotyczy i nie powinna ona działać na przyszłość ( po dacie wydania decyzji ).

Określenie wysokości opłaty możliwe jest jedynie za okresy, w których powstał obowiązek jej uiszczenia (jako odpowiednik obowiązku podatkowego) oraz uległ on konkretyzacji (przekształcił się w zobowiązanie). Organ zatem, wydając decyzję określającą powinien ograniczyć się do tych miesięcy, za które zobowiązanie do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi już powstało

( wyrok WSA w Łodzi z 28.05.2014 r., I SA/Łd 304/14, lex nr 1500616 ).

Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest przede wszystkim brak możliwości zmiany decyzji, w przypadku gdy po jej wydaniu nastąpi zmiana okoliczności faktycznych rzutujących na wysokość opłaty, gdy właściciel nieruchomości nie składa deklaracji. W obrocie prawnym pozostałaby bowiem decyzja określająca wadliwą kwotę opłaty, która ze względu na swą ostateczność powinna być zmieniona; nie sposób jednak wskazać na prawidłowy tryb, który umożliwiałby zmianę lub uchylenie takiej decyzji.

W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w doktrynie, aprobowane również w orzecznictwie (por. R. Dowgier: Decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – aspekty proceduralne, Przegląd podatków lokalnych i finansów samorządowych, styczeń 2014, s. 20, a także wyroki WSA z 26 lutego 2014 r., I SA/Bk 630/13; z 5 marca 2014 r., I SA/Bk 603/13, czy też z 17 kwietnia 2014 r., I SA/Sz 1496/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA).

Biorąc pod uwagę powyższe, decyzja określająca wysokość opłaty, w ocenie Sądu powinna odnosić się do tych miesięcy, za które powstał obowiązek jej uiszczenia i za które został on skonkretyzowany. Ponieważ obowiązek uiszczenia opłaty powstaje na mocy art. 6i u.c.p.g. za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec, a dodatkowo w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalania wysokości opłaty, uiszcza się ją w zmienionej wysokości już za cały miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 tejże ustawy), przyjąć należy, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być określona już po zakończeniu danego miesiąca. Nie musi przy tym upłynąć termin płatności opłaty, gdyż ten wynika ze stosownej uchwały rady gminy i nie zawsze jest powiązany z danym miesiącem ( wyrok WSA w Łodzi z 28.05.2014 r., I SA/Łd 304/14, lex nr 1500616 ).

W ocenie Sądu nie ma przy tym konieczności wydawania takich decyzji określających za każdy miesiąc odrębnie, można zatem taką decyzję wydać za kwartał, pół roku czy też rok; ważne jednak by z sentencji decyzji wynikało wprost jaką opłatę określono za każdy miesiąc.

W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w decyzji z [...] r. określił skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi m. in. za okres "od maja 2014 r." ( czyli na przyszłość, już po dacie wydania decyzji ).

Organ uczynił to zatem tak za okres poprzedzający wydanie decyzji, jak i po niej następujący, co w ocenie Sądu uznać należy za nieprawidłowe. Organ odwoławczy akceptując w pełni rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dopuścił się zatem naruszenia wskazanego na wstępie rozważań art. 6o u.c.p.g. ( wyrok WSA w Łodzi z 28.05.2014 r., I SA/Łd 304/14, lex nr 1500616 ).

Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję odnoszącą się do tego okresu, w którym powstał już obowiązek uiszczenia opłaty.

Co do kwestii zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał natomiast, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że Sąd rozpoznawał skargę wniesioną przez właściciela przedmiotowej nieruchomości ( jako stronę postępowania administracyjnego ) i oceniał, czy decyzja jest legalna i nie narusza norm prawnych. Obowiązki wynikające z art. 6 c, art. 6 h i 6 m ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mówią wprost o obowiązkach ciążących na właścicielach nieruchomości – zamieszkiwanych lub niezamieszkiwanych przez określonych lokatorów ( w tej grupie może być właściciel i jego rodzina albo wyłącznie osoby trzecie – najemcy ).

W niniejszej sprawie sporna nieruchomość ma właściciela ( stronę skarżącą ). Organy obu instancji zasadnie uznały w ocenie Sądu, że mógł być on stroną postępowania w przedmiocie określenia opłat. W drodze cywilnoprawnych umów najmu właściciel może dochodzić należności wynikających z obowiązku uiszczenia przez niego opłaty za gospodarowanie śmieciami w odniesieniu do lokali użytkowanych w znaczeniu cywilnoprawnym przez poszczególnych najemców.

Nie było zatem podstaw do uchylenia decyzji z tego powodu, że jej adresatem został właściciel nieruchomości, a nie jej najemcy.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku zgodnie z art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 18pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz, U, 2013.461) biorąc pod uwagę, ze rozpoznawana sprawa została wszczęta i niezakończona przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015.1800).