Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 5/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3
journal: Dz.U. 2007 nr 99 poz 665
law: Ustawa z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] udzielająca L. i J. K. pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na nieruchomości o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W toku postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku J.S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. ustalono, że L. i J. K. wykonali nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego [...] (dalej jako: PINB [...]) wstrzymał roboty budowalne przy nadbudowie przedmiotowego budynku mieszkalnego, prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę, i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonej dokumentacji.

Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zostało umorzone decyzją PINB [...] z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 3 i 4 ww. ustawy do budowy, która została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy Prawo budowlane. Na właścicielu takiego obiektu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: [...] WINB) decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] września nr [...].

L. i J. K. w dniu [...] listopada 2007 r. złożyli wniosek o zalegalizowanie nadbudowanej części ww. budynku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] PINB [...], na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) nałożył na L. i J. K. obowiązek usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez: uzupełnienie murów ogniowych na dachu do wysokości 40 cm od płaszczyzny dachu, wykonanie w sposób właściwy obróbek blacharskich murów ogniowych ze szczególnym uwzględnieniem odprowadzenia wody opadowej z rynny na teren własnej posesji, wyregulowanie rynny dachowej w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem.

W dniu [...] maja 2008 r. inwestorzy zawiadomili o wykonaniu obowiązków nałożonych postanowieniem Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2244/07 uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] PINB [...] umorzył postępowanie administracyjne powadzone na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jak wyjaśnił organ, inwestorzy w dacie obowiązywania ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw złożyli wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie nadbudowanej części budynku mieszkalnego. Z tego powodu należało umorzyć postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i rozpatrzyć wniosek inwestorów w oparciu o art. 3 i art. 4 z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. [...] WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 197/09 uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku tego Sądu z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2244/07 i przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, czy prace budowlane zostały zakończone przed dniem [...] lipca 1997 r.

Następnie PINB [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] udzielił L. i J. K. pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].

Kolejnym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1628/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd ponownie zobowiązał organ do przeprowadzenia dodatkowego postępowania mającego na celu ustalenie dokładnej daty zakończenia nadbudowy, ze względu na rozbieżne w tym zakresie oświadczenia stron postępowania, na co wskazywał Sąd także w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 października 2009 r.

Ponownie orzekając w sprawie [...] WINB decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] uchylił decyzję PINB [...] z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...], udzielającą inwestorom pozwolenia na użytkowanie, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 987/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] marca 2010 r.

[...]i WINB decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] uchylił w całości decyzję PINB [...] z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] (umarzającą postępowanie prowadzone na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane) i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Kolejną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] organ powiatowy udzielił L. i J. K. pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...].[...] WINB wydał w dniu [...] października 2011 r. decyzję Nr [...], którą uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2700/11 oddalił skargę na powyższą decyzję.

I dalej, PINB [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2210/12 uchylił decyzję [...] WINB z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...]. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie ustalił w sposób jednoznaczny, kiedy powstała nadbudowa budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...]– do czego zobowiązany był wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1628/09. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził: "Wskazać należy, że o ile w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przedstawiając stan sprawy zasadnie stwierdził, iż przesłuchani w sprawie świadkowie wskazali w zeznaniach jako datę zakończenia robót budowlanych - 1997 r., to jednocześnie podkreślić należy całkowite pominięcie przez organ II instancji jak ocenione zostały te zeznania przez PINB [...]. Otóż w ponownej analizie materiału dowodowego organ I instancji przyjął, iż zakończenie robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nastąpiło w latach 1997 – 1998, dając wiarę zeznaniom świadków i oświadczeniu inwestorów. Ustalenia takie organ I instancji wzmocnił stwierdzeniem, że skarżący potwierdził tę datę wskazując, iż od przełomu lat 1997 – 1998 nie może odprowadzać wód opadowych ze swojego budynku. Tymczasem organ odwoławczy rozpatrując całość akt sprawy, pominął odniesienie się do wskazanej wyżej przez sąd oceny daty zakończenia robót budowlanych (przez organ I instancji). Natomiast niewątpliwie zaznaczył, że PINB [...] prawidłowo ustalił datę zakończenia robót budowlanych przedmiotowej nadbudowy. Odnosząc się do tej oceny należy przyjąć, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia (...). W niniejszej sprawie postępowanie odwoławcze i – w konsekwencji uzasadnienie decyzji organu II instancji – nie spełnia opisanych wyżej wymogów. Albo bowiem organ nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, naruszając zasadę dwuinstancyjności, albo też przeprowadził je należycie, ale nie znalazło to odzwierciedlenia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia – z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Dalej Sąd podkreślił, że "data zakończenia nadbudowy jest istotna, gdyż z art. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw – wynika, iż do budowy, która została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów ustawy art. 48-49b ustawy Prawo budowlane. Na właścicielu takiego obiektu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. (...) Zakończenie prac budowlanych w latach 1997 – 1998 nie oznacza samo przez się ich zakończenia przed 11 lipca 1998 r., albowiem zakończenie ich po tej dacie, nie dawałoby możliwości zastosowania art. 3 ustawy z 10 maja 2007 r. W świetle powyższego należy uznać, że omawiana kwestia nie została należycie wyjaśniona i ewentualnie zweryfikowana przez organ II instancji. Jednocześnie Sąd zaznacza, że nie dyskredytuje postępowania dowodowego przeprowadzonego przez PINB [...], w szczególności zeznań świadków, a jedynie ocenę dowodu wywiedzioną na podstawie zeznań świadków i oświadczenia inwestorów. Rzeczą organu odwoławczego była ocena całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno zeznań świadków, oświadczenia inwestorów (również w kontekście wcześniejszych twierdzeń, że prace zakończono w 1998 r.), a także twierdzeń J. S.. Organ II instancji winien odnieść się do całości zarzutów odwołania skarżącego (...)".

Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. orzeczeniu [...] WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie uzupełniającego materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu ustalenia dokładnej daty zakończenia robót budowlanych polegających na nadbudowie obiektu. W dniu 30 lipca 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną.

Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...][...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. – dalej jako: Prawo budowlane), po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. S. – utrzymał w mocy decyzję PINB [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] (udzielającą L. i J. K. pozwolenia na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na nieruchomości o nr ewid. [...]przy ul. [...] w [...]).

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, mając na uwadze ocenę prawną i wskazania wyrażone w wyroku z dnia 21 marca 2013 r., po ponownej analizie akt sprawy oraz przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane zostały zakończone przed dniem 11 lipca 1998 r., co uprawniało do zastosowania przepisów art. 3 i art. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 665). Organ podzielił dokonaną przez organ powiatowy ocenę dowodów w powyższym zakresie, wywiedzioną na podstawie zeznań świadków i stron postępowania, w tym oświadczenia inwestorów. W toku postępowania przesłuchano pod rygorem odpowiedzialności karnej świadków, tj. J.P., (który od 1995 r. wynajmuje od inwestorów lokal użytkowy zlokalizowany w parterze przedmiotowego budynku), A. I. (zamieszkałego w budynku przy ul. [...] w [...]) oraz W. F. (zamieszkałą w budynku przy ul. [...] w [...]). Organ powiatowy przyjął także oświadczenia inwestorów, którzy organizowali proces budowy. Ponadto w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego organ powiatowy przeprowadził w dniu [...] lipca 2013 r. rozprawę administracyjną, podczas której strony i świadek złożyli zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej. L. i J. K. podtrzymali wcześniejsze wyjaśnienia złożone w dniu [...] października 2008 r. Wskazali, że "nadbudowę wraz z konstrukcją dachu i pokryciem z papy wykonano w końcu października (ostatnim tygodniu) 1997 r. W tym też czasie wykonane były również rynny i rury spustowe. Roboty powyższe wykonaliśmy przed ślubem syna, który miał miejsce w ostatnią sobotę października 1997 r ". Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. inwestorzy załączyli do akt sprawy kopię odpisu skróconego aktu małżeństwa syna – M. K., zawartego w dniu [...] października 1997 r. Podczas rozprawy administracyjnej W. F. podtrzymała zeznania złożone protokolarnie w dniu [...] kwietnia 2011 r. Do protokołu wniesiono: "Pamiętam rozmowę z Panią K., w której Pani K. oświadczyła, że spieszy się z zakończeniem nadbudowy, bo ma wesele syna". Natomiast J. S. wskazał: "Podtrzymuję własne wyjaśnienia zawarte w protokole z dnia [...] października 2008 r. Dach na budynku przy ul. [...] wykonany został na przełomie lat 1997 — 1998. Na wiosnę 1998 r. stwierdziłem, że dach jest wykonany, w dodatku wadliwie (około marzec, kwiecień)''. Ponadto w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2011 r. J. S. (odnosząc się do kwestii przygniatania zdaniem skarżącego – końca rynny budynku przy ul. [...] przez krawędź nowego dachu budynku przy ul. [...] ) wskazał, że "Tym samym budynek "[...]" stwarza zagrożenie dla budynku "[...]". Stan ten istnieje od przełomu lat 1997/1998, tj. od momentu zbudowania tego dachu oraz nadbudowy piętra budynku". W ocenie organu z powyższych ustaleń wynika, że zakończenie prac przy nadbudowie obiektu przy ul. [...] nastąpiło przed dniem 11 lipca 1998 r., a potwierdzają to zarówno oświadczenia inwestorów, jak też samego skarżącego.

Organ odwoławczy stanął przy tym na stanowisku, że o zakończeniu budowy można mówić w przypadku, gdy obiekt znajduje się w takim stanie, który pozwala na jego przekazanie do normalnej eksploatacji i użytkowania. Inną kwestią są natomiast roboty wykończeniowe czy też związane z modernizacją obiektu, które mogą wykonywane już po zakończeniu zasadniczych robót budowlanych. [...] WINB nie podzielił stanowiska skarżącego wyrażonego w odwołaniu, zgodnie z którym brak wykonania "deszczownic" wyklucza możliwość uznania, że roboty budowlane polegające na nadbudowie zostały zakończone.

Odnosząc się do zdjęcia, na które wskazuje J. S. w odwołaniu (datowanego na dzień [...] listopada 1997 r.) organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy nie odnaleziono takiej fotografii. Nawet jednak, gdyby w istocie odzwierciedlała ona stan wskazywany przez skarżącego, to w ocenie organu fakt jej wykonania w listopadzie 1997 r. nie wyklucza, że roboty budowlane nie zostały zakończone przed dniem 11 lipca 1998 r. i nie stoi w sprzeczności z przywołanymi oświadczeniami skarżącego odnośnie daty zakończenia nadbudowy. Również z załączonej do akt sprawy kopii fotografii z dnia [...] lutego 2000 r. nie wynikają okoliczności mogące zmienić stanowisko organów nadzoru budowlanego co do daty zakończenia robót budowlanych. Pozostałe argumenty przedstawione w odwołaniu organ uznał za bezzasadne.

Zdaniem [...] WINB przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało zatem, że w sprawie właściwie zastosowano przepisy ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Dalej organ podał, że w toku postępowania przedłożono wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] listopada 2007 r., uzupełniony w dniu [...] listopada 2011 r. (w związku z decyzją tego organu z dnia [...] października 2011 r. Nr [...]). Przedłożona dokumentacja odpowiada dyspozycji wynikającej z art. 3 ust. 3 ww. ustawy. W świetle powyższego brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...]w [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wniósł o uchylenie powyższej decyzji.

W ocenie skarżącego organ nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy i nieprawidłowo określił czas zakończenia inwestycji. Skarżący oświadczył, iż nie ma on wiedzy, kiedy zostały zakończone podstawowe roboty budowlane, gdyż nie śledził kolejnych poczynań inwestorów. Podał natomiast, że dach został zbudowany na przełomie lat 1997 i 1998. Co najmniej do dnia [...] listopada 1997 r. budowa dachu nie została rozpoczęta, co potwierdza fotografia z dnia [...] listopada 1997 r. Przedmiotowa fotografia nie jest zdaniem skarżącego dowodem na to, że rozbudowa została ukończona po dniu 11 lipca 1998 r., lecz dowodzi, że inwestorzy oraz świadek W.F.-K. nie mają racji twierdząc, że budynek został orynnowany przed ślubem syna Państwa [...]. Dalej poniósł, że co najmniej do dnia [...] lutego 2000 r. na budynku przy ul. [...] nie było zmontowanych rur spustowych, tzw. "deszczownic". Dowodem na to jest zdjęcie z dnia [...] lutego 2000 r. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący szeroko opisał kwestie związane z fotografią z dnia [...] lutego 2000 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. skarżący ponownie odniósł się do kwestii fotografii z dnia [...] lutego 2000 r., przedstawiając swoje stanowisko co do daty obłożenia ściany zewnętrznej budynku płytkami elewacyjnymi, jak również zamontowania rynien spustowych na dachu przedmiotowego budynku. Do pisma załączył wypis z codziennego biuletynu meteorologicznego dla [...] i okolic z okresu [...].01.2000 r. – [...].04.2000 r. oraz 3 kopie fotografii elewacji budynku, oznaczone na dzień [...] maja 2014 r.

W dniu [...] maja 2014 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym przedstawił on swoje wątpliwości co do przebiegu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem uczestników postępowania – L. i J. K., którzy pismem z dnia [...] listopada 2007 r. wystąpili o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej, jak wskazali, do końca 1997 r. Jednocześnie, dostrzec trzeba, iż wcześniejszym pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. J. K. zwrócił się do organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego o umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego (a wszczętego zawiadomieniem z [...] marca 2007 r.) i rozpatrzenie sprawy dotyczącej wykonanej przez niego samowoli budowlanej w oparciu o "nowelizację z dnia 10 maja 2007 r.". W konsekwencji, podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowił art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r., Nr 99, poz. 665).

Wyjaśnić zatem należy, iż zgodnie z ust. 1 tego artykułu, do obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ administracji publicznej, jeżeli budowa została zakończona po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r., i przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego, nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. przepisów art. 48-49b ustawy, o której mowa w art. 1 (tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, na właścicielu spoczywa obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W razie nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 3 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej). Stosownie do ust. 3 art. 3, właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą obiektu budowlanego, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i ekspertyzę techniczną, potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3 ustawy, o której mowa w art. 1. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 3, jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, nie narusza:

1) przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem,

2) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy albo w dniu orzekania

- właściwy organ nadzoru budowlanego, po protokolarnym potwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, wydaje, z zastrzeżeniem ust. 5, decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie.

Jeżeli obiekt budowlany, o którym mowa w ust. 1, narusza przepisy lub ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, nakłada obowiązek usunięcia tych naruszeń w wyznaczonym terminie. W razie niewykonania obowiązku w terminie, organ ten nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (v. art. 3 ust. 5 ww. ustawy zmieniającej).

Stosując przytoczone przepisy, organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, iż inwestorzy – L. i J. K. spełnili warunki w nich określone do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, w tym wynikające z ust. 1 cyt. powyżej art. 3, od których zachowania ustawodawca uzależnił możliwość zastosowania tej regulacji prawnej, w miejsce trybu określonego m. in. w art. 48 Prawa budowlanego. Ocenę tę, wobec okoliczności sprawy wynikających z wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd w pełni podziela.

I tak, zauważyć przede wszystkim należy, iż przepis art. 3 ustawy zmieniającej odnosi się wyłącznie do tych obiektów lub ich części, które zostały wybudowane pomiędzy dniem 1 stycznia 1995 r. a dniem 10 lipca 1998 r. w przypadku, gdy do dnia 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie legalizacyjne. Jednocześnie ustawodawca ograniczył czasowo możliwość preferencyjnej legalizacji owych obiektów, stwierdzając, że przepisów art. 48-49b ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym im ustawą z dnia 27 marca 2003 r. nie stosuje się do dnia 1 stycznia 2008 r. Spełnienie przesłanek, określonych w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, a więc ukończenie budowy po dniu 31 grudnia 1994 r. a przed dniem 11 lipca 1998 r. oraz brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji budynku przed dniem 11 lipca 2003 r., w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, w terminie - tj. w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. (data wejścia w życie ustawy zmieniającej) a dniem 31 grudnia 2007 r., skutkować musi prowadzeniem postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 48-49b Prawa budowlanego. Postępowanie to prowadzone jest wówczas w trybie art. 3 ustawy zmieniającej, a jego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (tak też NSA w wyroku z 28 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1682/09, Lex nr 746727). Dodać przy tym trzeba, iż ograniczenie czasowe przewidziane w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej (wskazujące na możliwość preferencyjnego traktowania tylko do dnia 1 stycznia 2008 r.) należy interpretować w ten sposób, iż we wskazanej dacie winien zostać złożony do organu wniosek o pozwolenie na użytkowanie w omawianym trybie (zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy). Sąd podziela bowiem stanowisko zaprezentowane w tej kwestii przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. II SA/Ke 29/12, zgodnie z którym "Dla zastosowania przepisu art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665) istotne znaczenie ma fakt złożenia wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, w okresie pomiędzy dniem 20 czerwca 2007 r. a dniem 31 grudnia 2007 r., co - niezależnie od czasu trwania postępowania administracyjnego zainicjowanego tym wnioskiem - obliguje organ do prowadzenia postępowania w trybie art. 3 ustawy zmieniającej" (Lex nr 1125560).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż bezspornie dotyczy ona samowolnie wykonanych robót polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]. Na tego typu prace inwestorzy nie uzyskali bowiem zgody właściwego organu. Bezsporne jest również to, że postępowanie dotyczące tej samowoli budowlanej nie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r. Nie ma też w sprawie sporu co do tego, że postępowanie niniejsze prowadzone w oparciu o ww. art. 3 ustawy zmieniającej, uruchomione zostało wnioskiem inwestorów złożonym w terminie, bo przed dniem 1 stycznia 2008 r., tj. w dniu [...] listopada 2007 r. Bezsporne jest także, że roboty budowlane objęte postępowaniem zostały zakończone po dniu 31 grudnia 1994 r. Spór w sprawie dotyczył natomiast tego, czy roboty te zrealizowano przed dniem 11 lipca 1998 r.

Co istotne, brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy w tym zakresie na wcześniejszym etapie postępowania, był powodem uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2201/12 poprzedniej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...], a kontrolowana obecnie przez Sąd decyzja zapadła na skutek wskazanego wyroku. Nie pozostaje to w sprawie bez znaczenia, albowiem stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 ., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego też przypomnieć należy, iż w ww. wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r. Sąd wskazał, iż ustalenie daty zakończenia samowolnie wykonanej nadbudowy budynku jest istotne dla prawidłowego zastosowania art. 3 ustawy zmieniającej. Sąd zauważył przy tym, że nie można przyjąć za trafne stanowisko organu I instancji, iż zakończenie robót budowlanych przy nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego nastąpiło w latach 1997 – 1998. Zakończenie prac budowlanych w latach 1997 – 1998 nie oznacza samo przez się ich zakończenia przed dniem 11 lipca 1998 r., a zakończenie ich po tej dacie, nie dawałoby możliwości zastosowania art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. Zatem, jak wynika z powyższego, Sąd uznał, iż omawiana kwestia sporna nie została należycie wyjaśniona i ewentualnie zweryfikowana przez organ II instancji. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że nie dyskredytuje postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji, w szczególności zeznań świadków, a jedynie ocenę dowodu wywiedzioną na podstawie zeznań świadków i oświadczenia inwestorów. Wskazał, że rzeczą organu odwoławczego powinna być ocena całokształtu zebranego materiału dowodowego, zarówno zeznań świadków, oświadczenia inwestorów (również w kontekście ich wcześniejszych twierdzeń, że prace zakończono w 1998 r.), a także twierdzeń J. S.. Z powyższego wynika, iż Sąd orzekając w dniu 21 marca 2013 r. zalecił organowi odwoławczemu dokładną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i w efekcie ustalenie, czy roboty budowlane objęte postępowaniem zostały zakończone przed dniem 11 lipca 1998 r., bo tylko w takiej sytuacji cyt. powyżej regulacja prawna z art. 3 ustawy zmieniającej mogłaby znaleźć w sprawie zastosowanie.

Na skutek tego wyroku akta sprawy zostały uzupełnione, w tym w trybie przewidzianym w art. 136 k.p.a. W ten sposób do akt sprawy włączono w szczególności protokół rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 30 lipca 2013 r. z udziałem L.K., J. K., J. S. i W. F. -K.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji ocenił zaś całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego uznał w efekcie, iż samowolna nadbudowa budynku została zakończona przed dniem 11 lipca 1998 r., a ocenę tę Sąd w pełni podziela.

Rozwijając powyższe dostrzec trzeba, iż organ II Instancji analizując wskazaną kwestię sporną, przywołał zeznania świadków i stron postępowania, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej na różnych etapach sprawy. Wskazał, iż świadkowie (podani przez inwestorów), J. P., A. I., W. F. zgodnie zeznawali, że nadbudowę budynku wykonano jeszcze w 1997 r., tj. przed ślubem syna inwestorów, który odbył się (co wykazano) w dniu [...] października 1997 r. Organ wskazał również na oświadczenia inwestorów o podobnej treści jak zeznania świadków. Przywołał też zeznania J. S., który podczas rozprawy administracyjnej podtrzymał własne wyjaśnienia zawarte w protokole z dnia [...] października 2008 r., a jednocześnie podał, że dach na budynku przy ul. [...] wykonany został na przełomie lat 1997 i 1998, na wiosnę dach był już wykonany, "w dodatku wadliwie". Organ zwrócił uwagę także na treść odwołania J. S., w którym skarżący również wskazał na przełom lat 1997 i 1998, a to w kontekście robót prowadzonych przy budynku "[...]" polegających na wykonaniu dachu i nadbudowie piętra. Wobec takiego materiału dowodowego organ II instancji słusznie uznał, iż okoliczność dotychczas sporna w sprawie, została na tym etapie jednoznacznie ustalona. Zgromadzony materiał dowodowy pozwala bowiem przyjąć, iż prace polegające na nadbudowie budynku zakończono co najmniej na przełomie 1997 i 1998 r., a na pewno (zgodnie z wyjaśnieniami J. S.), na wiosnę 1998 r. Z tego zaś wynika, że zakończenie prac przy nadbudowie budynku przedmiotowego w sprawie nastąpiło przed dniem 11 lipca 1998 r. Jednocześnie Sąd zauważa, iż rację ma organ II instancji twierdząc, że o zakończeniu budowy można mówić w przypadku, gdy obiekt znajduje się w takim stanie, który pozwala na jego przekazanie do normalnej eksploatacji i użytkowania. Inną natomiast kwestią są roboty wykończeniowe, czy też związane z modernizacją obiektu. Z tego też powodu Sąd zgadza się z organem II instancji, iż brak wykonania "deszczownic", co podnosił skarżący, nie świadczy o nie zakończeniu nadbudowy budynku. Organ odwoławczy w sposób logiczny odniósł się nadto do fotografii, na które powoływał się w sprawie skarżący. Nie podważają one, jak słusznie przyjął, powyżej poczynionych ustaleń co do daty zakończenia spornych robót. Trzeba przy tym zauważyć, iż ustalając datę zakończenia nadbudowy budynku organ w dużej mierze oparł się na oświadczeniach samego skarżącego. Ale nawet na ich podstawie nie mógł uznać, tak jak tego domaga się skarżący, iż roboty zakończono po dniu 11 lipca 1998 r. Skarżący sam bowiem wskazywał wielokrotnie w toku postępowania administracyjnego na to, że nadbudowę realizowano na przełomie 1997 i 1998 r., a na wiosnę 1998 r. dach na budynku już istniał (tak: w protokole z dnia [...] października 2008 r, w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2011 r., podczas rozprawy administracyjnej w dniu 30 lipca 2013 r.). Zatem, nawet opierając się tylko na wyjaśnieniach J. S., organ II instancji mógł przyjąć za organem I instancji, że inwestorzy – L. i J. K. spełnili wszystkie warunki określone w art. 3 ustawy zmieniającej, w tym warunek odnoszący się do daty zakończenia robót.

Z tych też przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji w kwestii spornej. Sąd nie stwierdził przede wszystkim, aby organ w tym kontekście dopuścił się naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych wynikających z zapadłego w sprawie prawomocnego wyroku.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż orzekając w sprawie (i nie będąc związany zarzutami skargi) nie znalazł też innych przyczyn, dla których zaskarżona decyzja wymagałby wyeliminowania z obrotu prawnego. Analizując sprawę Sąd uznał bowiem za organami orzekającymi w sprawie, że L. i J. K. spełnili także pozostałe przesłanki określone w art. 3 ustawy zmieniającej, a to w konsekwencji uprawniało ich do legalizacji samowoli poprzez uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Do wniosku o pozwolenie na użytkowanie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej L. i J. K. załączyli inwentaryzację powykonawczą sporządzoną przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, zawierającą ekspertyzę techniczną, stosownie do art. 3 ust. 3 ww. ustawy. Nadto, w dniu 8 kwietnia 2011 r. wniosek o pozwolenie na użytkowanie uzupełnili o oświadczenia wymienione w art. 57 ust. 3 Prawa budowlanego. Złożyli także zaświadczenie Urzędu Gminy w [...] co do zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia [...] marca 1993 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), obowiązującą w dacie zakończenia inwestycji na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Dostrzec przy tym trzeba, iż PINB [...] w dniu [...] września 2008 r. potwierdził wykonanie wszystkich robót (w tym wynikających z postanowienia organu I instancji z [...] stycznia 2008 r. Nr [...], wydanego na podstawie art. 3 ust. 5 ww. ustawy zmieniającej celem doprowadzenia samowoli do stanu zgodnego z prawem) oraz zdatność budynku do użytkowania.

W takich też okolicznościach Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie odpowiada prawu.

Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.