Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1412/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędziowie WSA Beata Machcińska, Teresa Randak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 23) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 599 – dalej określanej zamiennie "ustawa egzekucyjna" lub "u.p.e.a.") po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającego uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ nadzoru wskazał, że organ I instancji wszczął wobec M. F. – dalej określanej też "strona", "zobowiązana" lub "skarżąca" – postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] r. obejmującego odpłatność za pobyt syna M. w Domu Dziecka w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w A. ZOZ w K. doręczono zobowiązanej w dniu [...] r.

Zobowiązana w dniu [...]r. złożyła zarzuty podnosząc, że należność objęta tytułem wykonawczym nie istnieje. Wyjaśniła, że na poczet zadłużenia dokonuje systematycznych wpłat w miarę swoich możliwości, a egzekucji administracyjnej nie może podlegać należność wyższa niż obiektywnie istniejąca, dlatego domaga się zweryfikowania przez wierzyciela wysokości obciążającego ją zobowiązania.

W jej ocenie wierzycielem zobowiązania objętego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...]r. powinien być Dyrektor MOPS w P., a nie Prezydent P. Zarzuciła nadto, że wystawiony tytuł nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 27 u.p.e.a. W tym zakresie wskazała na rubrykę 7 w części F w/w tytułu wykonawczego wskazując, iż widnieje tam nieczytelny znak graficzny, który w żaden sposób nie może być uznany za podpis osoby działającej w imieniu wierzyciela, natomiast w rubryce E pkt 1 nieprawidłowo podano podstawę prawną prowadzenia egzekucji, gdyż wpisano tam jedynie nazwy aktów normatywnych nie powołując konkretnych przepisów prawa. Tym samym uznała, że postępowanie egzekucyjne wszczęto wobec niej przedwcześnie, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. pismem z dnia [...] r. nr [...], zwrócił się do wierzyciela o stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanej, otrzymując w odpowiedzi w dniu [...] r. postanowienie z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu za nieuzasadnione złożonych zarzutów.

Wskutek zaskarżenia przez zobowiązaną tego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] pozostawiło M. F. bez rozpoznania, gdyż nie uzupełniła ona braków formalnych pisma poprzez jego podpisanie.

Po otrzymaniu informacji o zakończeniu postępowania dotyczącego wypowiedzi wierzyciela w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...]r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] konsekwentnie uznał zarzuty podnoszone przez zobowiązaną pismem z dnia [...]r. za nieuzasadnione.

Wyjaśnił w nim, iż decyzją z dnia [...] r., nr [...]r. zobowiązano skarżącą do zapłaty za pobyt syna w Domu Dziecka w okresie od stycznia do kwietnia 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, a po uwzględnieniu wpłat dokonywanych przez zobowiązaną na poczet zaległości, na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], czyli [...] r. jej zobowiązanie należności pieniężnej zmniejszyło się do wysokości [...] zł plus należne odsetki za zwłokę.

Dodano, że przed wystawieniem tytułu wykonawczego skierowano do zobowiązanej upomnienie do zapłaty zadłużenia, a więc wymagalność zobowiązania objętego tytułem wykonawczym nie budzi wątpliwości.

Mając więc na względzie wiążący charakter stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, czyli nieistnienia zobowiązania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. konsekwentnie uznał go za nieuzasadniony. Wyjaśnił ponadto, iż zarzut oznaczenia wierzyciela - Prezydenta Miasta P. zamiast Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. jest bezzasadny, bowiem Dyrektor MOPR działa jedynie w zakresie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta P., który jest wierzycielem należności dochodzonych od strony, dlatego w części F rubryki 7 tytułu wykonawczego Dyrektor podpisał ten tytuł, natomiast w części E rubryce 1 prawidłowo podano podstawę prawną egzekucji przytaczając tam stosowne przepisy.

W złożonym zażaleniu strona domagała się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia. Nie zgadzając się z wypowiedzią Dyrektora MOPR w P., iż jej zarzut nieistnienia zobowiązania nie zasługuje na uwzględnienie, wyjaśniła, że nie chodzi jej o nieistnienie zaległości w ogóle, lecz o nieistnienie w wysokości objętej tytułem wykonawczym nr [...].

Dodała, że pomimo sukcesywnych wpłat i pisemnych próśb o informację o aktualnym stanie zadłużenia nie dostała żadnej odpowiedzi, a ma poważne wątpliwości, co do sposobu księgowania jej dobrowolnych wpłat. Uznała, że zachodzi uzasadnione ryzyko, iż w drodze przymusu zostanie od niej wyegzekwowana kwota znacznie przewyższająca rzeczywistą należność.

Podtrzymała także zarzut niewłaściwego oznaczenia wierzyciela w tytule wykonawczym i wad formalnych tytułu polegających na jego nieprawidłowym podpisaniu, gdyż imienna pieczęć podająca imię i nazwisko osoby wystawiającej tytuł wykonawczy nie może skutecznie zastąpić podpisu.

Organ nadzoru w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt. 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 26 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, natomiast stosownie do wytycznych art. 29 ustawy egzekucyjnej, ma on obowiązek badania z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Nie jest natomiast uprawnionym do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dlatego w tym zakresie zdany jest całkowicie na wierzyciela, obowiązanego wyrazić swoje stanowisko, co w niniejszej sprawie miało miejsce.

Dla organu egzekucyjnego nie ma znaczenia czy zobowiązana zgadza się z wysokością egzekwowanej kwoty, czy też nie i czy ma wątpliwości, co do prawidłowości rozliczania jej dobrowolnych wpłat do wierzyciela, gdyż kwestia taka nie wchodzi w zakres kompetencji jego działania. Wskazano nadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. jest sukcesywnie informowany o zmianie wysokości należności egzekwowanej od zobowiązanej, co potwierdza pismo w tej sprawie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...] r. nr [...], która organ egzekucyjny otrzymał w dniu [...] r.

Za pozostający bez wpływu na prawidłowość prowadzenia postępowania egzekucyjnego uznał organ nadzoru zarzut o niewłaściwym oznaczeniu wierzyciela, bowiem wierzycielem dochodzonego od zobowiązanej obowiązku jest wpisany w rubryce F pozycji 1 tytułu Prezydent Miasta P. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w P. nie jest niezależną instytucją, lecz jednostką budżetową wykonująca zadania objęte ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Nie jest organem gminy i nie posiada osobowości prawnej, a zarządza nim Dyrektor posiadający uprawnienia do działania zakreślone udzielonym przez Prezydenta Miasta P. pełnomocnictwem.

Ośrodek prowadzi gospodarkę finansową i rozlicza się z budżetem Miasta P. na zasadach ustalonych dla jednostek budżetowych, a na swoją działalność otrzymuje m.in. środki finansowe z budżetu Miasta P. i rozlicza je z budżetem tego Miasta, którego organem wykonawczym jest Prezydent Miasta P., uprawniony do wystawienia tytułów wykonawczych. W ocenie organu nadzoru, tytuł wykonawczy został prawidłowo podpisany, gdyż w rubryce 7 części F znajduje się zarówno podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu Prezydenta Miasta P., czyli w przedmiotowej sprawie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Spełniony zatem został wymóg z art. 27 § 1 ust 7 ustawy egzekucyjnej, dotyczący prawidłowej treści tytułu wykonawczego.

Nie naruszono także art. 27 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej, gdyż w części E rubryka 1 w/w tytułu wykonawczego podano podstawę prawną prowadzenia egzekucji, a mianowicie art. 193 i 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, powołując się także na uchwałę Rady Miasta P., która są ogólnie dostępne.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zobowiązana zarzuciła naruszenie:

1) art.7, art. 77 Kpa w związku z art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie wszystkich dowodów i okoliczności sprawy;

2) art. 7 § 3 ustawy z dnia 17.06.1960 r. ustawy egzekucyjnej poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji wykonywania obowiązku o charakterze pieniężnym.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego i jako taka podlega uchyleniu, gdyż organy administracji skarbowej wydając zaskarżone postanowienie nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego i nie ustaliły rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej zarówno w zakresie osiąganych przez nią dochodów jak i posiadanego majątku. Skarżąca utrzymuje się z zatrudnienia na podstawie umowy zlecenie i zarabia miesięcznie ok. [...] zł. Z zarobionych środków musi dokonać opłat za mieszkania i się utrzymać. Z tak skromnych dochodów skarżąca ponadto spłaca zadłużenie objęte postępowaniem egzekucyjnym w kwocie po [...] zł. miesięcznie. Fakt nabycia spadku, w skład którego wchodzi m.in. nieruchomość i inne przedmioty ruchome pozostaje bez znaczenia, albowiem skarżąca jest tylko jednym ze spadkobierców, przy czym jednym ze spadkobierców jest jej niepełnoletni syn w stosunku, do którego ma ograniczoną władzę rodzicielską. Nie zostało także do chwili obecnej przeprowadzone postępowanie o dział spadku na przeprowadzenie, gdyż skarżąca nie posiada środków. Oznacza to, że skarżąca nie jest w stanie dysponować majątkiem nabytym w drodze spadkobrania i nie może go spieniężyć chociażby w celu spłaty zadłużenia powstałego z tytułu pobytu dziecka w domu dziecka. Ponadto do przeprowadzenia postępowania spadkowego konieczny jest udział prawnego opiekuna dziecka i zgoda sądu rodzinnego na ewentualne rozporządzenie częścią małoletniego. Skarżąca stwierdziła, że jej sytuacja materialna nie pozwala na spłatę zobowiązań w wyższych kwotach, a tym bardziej jednorazowo. Fakt jednak systematycznego dokonywania wpłat powinien skutkować niewszczynaniem postępowania egzekucyjnego, a w przypadku jego wszczęcia zawieszeniem ewentualnie umorzeniem wszczętego postępowania egzekucyjnego.

Prowadzenie nieuzasadnionego postępowania egzekucyjnego naraża skarżącą na dodatkowe koszty z tym związane.

Ponadto postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego całość kwoty dochodzonej bez odliczenia części, którą skarżąca już spłaciła. Z tego powodu został podniesiony zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do zobowiązania już spłaconego częściowo. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględnił, że nie może być przedmiotem postępowania egzekucyjnego kwota spłacona dobrowolnie przez skarżącą.

Skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.;

2) wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w D., albowiem dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego może spowodować skarżącej wyrządzenie szkody i doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych;

3) zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w K. zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.

Organ nadzoru, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętego skargą postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Kontrolując zaskarżone postanowienie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa, tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a.

Analiza skargi oraz akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca - domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego - powołuje się na częściowy brak egzekwowanego obowiązku. W zarzutach skarżąca akcentowała, że dokonuje niewielkich wpłat na poczet należności wynikających z pobytu jej syna w Domu Dziecka oraz domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji zasadnym jest wniosek, że skarżąca powołuje się na brak obowiązku, a więc na przesłankę określoną w art. 33 § 1 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego (por. P. Pietrzasz, Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. Lex 2010). Umorzenie postępowania może przy tym nastąpić zarówno wtedy gdy, na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, jak też wówczas, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela (wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2015 r., II SA/Kr 389/15, Lex nr 1747931).

Rozważając zasadność żądania skarżącej w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na częściowe nieistnienie będącego przedmiotem egzekucji obowiązku - w pierwszej kolejności zdefiniować trzeba pojęcie obowiązku wymienionego w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W myśl art. 1 u.p.e.a. ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków oraz prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2. Na mocy art. 2 § 1 pkt 3 w zw. z pkt 1-2 u.p.e.a. obowiązkami podlegającymi egzekucji administracyjnej są należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1-2, jeśli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowienia (...). Z przepisu tego wynika, że ustawodawca posługując się pojęciem obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej wymienia poszczególne kategorie tych obowiązków, zaś organ administracji publicznej ma obowiązek podjęcia działań celem wykonania obowiązku przez zobowiązanego a zobowiązany ma obowiązek zaspokojenia wierzyciela publicznego. W literaturze podkreśla się, że "istota obowiązku prawnego łączy się nierozerwalnie z kategorią sytuacji prawnej rozumianej, jako sytuacja wyznaczona przez obowiązujące normy prawne, tj. normy postępowania, które zostały w odpowiednim trybie ustanowione lub uznane za obowiązujące przez organy państwa, w których to normach w sposób jednoznaczny i bezpośredni nakazuje się pewnym rodzajowo określonym podmiotom, aby w opisanych okolicznościach zrealizowały określone zachowanie się. (...) Wystarczy już, aby określone zachowanie było nakazane albo zakazane przez normę prawną (bez względu na jego związek z zachowaniem innych podmiotów), aby móc je potraktować jako przedmiot obowiązku. Tym bardziej więc o obowiązku prawnym można mówić wtedy, gdy dane zachowanie jest - ze względu na normę prawną - relatywizowane do zachowania innego podmiotu" (zob. W. Jakimowicz, Obowiązek administracyjny w egzekucji administracyjnej, (w:) J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 129). Dysponując aktem administracyjnym (decyzją, postanowieniem), mogącym stanowić podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, podmiot wykonujący funkcję wierzyciela obciążony jest obowiązkiem prawnym podjęcia działań zmierzających do wszczęcia i przeprowadzenia na jej podstawie postępowania egzekucyjnego, natomiast ocena zgodności z prawem tego aktu stanowić może przedmiot odrębnego od egzekucyjnego właściwego postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., II FSK 3020/12). Organ egzekucyjny badając zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej ustala jedynie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie, jeżeli było ono wymagane, nie jest natomiast - jak jednolicie przyjmuje orzecznictwo sądów administracyjnych - uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ani zastrzeżeń co do zakresu obowiązku. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 września 2015 r., I SA/Gl 423/15, LEX nr 1926268). Zasadą jest, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności obowiązku określonego tytułem wykonawczym, a tym samym zasadności decyzji będącej podstawą egzekucji. Ta jedna z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego obowiązuje także wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem (wyrok NSA W-wa z dnia 21 czerwca 2013 r., II OSK 524/12, LEX nr 1356323).

Zważywszy na powyższe nie jest dopuszczalne - jak zasadnie przyjęły organy w sprawie egzekucyjnej - badanie istnienia i wykonalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Co istotne sama skarżąca nie neguje tego obowiązku twierdząc, że dobrowolne drobne wpłaty, których dokonała pozbawiło wierzyciela możliwości przymusowego dochodzenia należności wynikającej z decyzji określającej wysokość opłaty za pobyt syna w Domu Dziecka. Przypomnieć zatem wypada, że wierzyciel wystawiając tytuł wykonawczy pomniejszył na dzień jego wystawienia należność wynikającą z decyzji o dokonane dobrowolne wpłaty. Nie jest przy tym tak – co zdaje się sugerować skarżąca – że uregulowanie niewielkiej kwoty wynikającej z tytułu egzekucyjnego stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego pozbawia wierzyciela możliwości dochodzenia nieuregulowanej pozostałej kwoty. Takie rozumienie przepisów ustawy egzekucyjnej prowadziłoby do sytuacji, że każda nawet minimalna wpłata na poczet należności wykluczałaby możliwość egzekwowania należnego obowiązku, co oczywiście nie może zostać zaaprobowane. Tak długo bowiem jak istnieje niezaspokojona przez zobowiązanego należność – poza jej przedawnieniem – wierzycielowi przysługuje prawo jej dochodzenia, co wynika wprost z zacytowanych wyżej przepisów. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie sądowym pojęcie obowiązku i należności pieniężnej, w znaczeniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., należy odnosić do tego obowiązku i tej należności pieniężnej, które legły u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, tj. obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania w drodze przymusu administracyjnego. Jakkolwiek organ egzekucyjny, w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jednak jest on obowiązany do sprawdzenia, czy obowiązek ten istnieje (por. wyrok NSA W-wa z dnia 20 stycznia 2009 r., II FSK 1027/08, LEX nr 508217, czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 marca 2015 r., I SA/Sz 1271/14, LEX nr 1759685).

W badanej sprawie obowiązek uiszczenia wynikającej z tytułu wykonawczego należności wynika z ostatecznej decyzji z dnia [...] r. zobowiązującej skarżącą do zapłaty za pobyt syna w Domu Dziecka. Jak wynika z akt administracyjnych obowiązek ten został zrealizowany dobrowolnie w wysokości [...] zł., pomimo określenia go w wysokości [...] zł., a więc z pozostałej części tj. w kwocie [...] zł jest obowiązkiem istniejącym i wykonalnym. Ta ostatnia kwota została też wskazana w tytule wykonawczym. Twierdzenie zatem skarżącej, że tytułem wykonawczym objęto całą należność jest nieuprawnione (tytuł wykonawczy – część E.1. rubryka 1 – karta nr 12 akt egzekucyjnych).

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut nie przeprowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania dowodowego. Formułując ten zarzut skarżąca wskazała na trudne warunki materialne, jednakże – co wymaga szczególnego podkreślenia – postępowanie dowodowe w ramach prowadzonej egzekucji jest mocno sformalizowane i dotyczy zgromadzenia wyłącznie dokumentów uzasadniających prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Wymaga zaakcentowania, że postępowanie to prowadzone jest na wniosek wierzyciela a rola organu egzekucyjnego ograniczona jest do – po zbadaniu tytułu wykonawczego – podejmowania działań wskazanych w ustawie egzekucyjnej oraz zastosowania środków egzekucyjnych z niej wynikających. Oznacza to, że organ nie może uzależnić wszczęcia postępowania egzekucyjnego od sytuacji materialnej zobowiązanego. W badanej sprawie doszło do skutecznego zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącej, a to oznacza, że skarżąca mimo posiadania niskich dochodów ma prawem wymagane środki, z których możliwe jest zaspokojenie wierzyciela. Ponadto – jak wskazała sama skarżąca – uprawniona jest wraz z synem do spadku w skład, którego wchodzi m.in. nieruchomość i ruchomości, jednakże nie zostało przeprowadzone postępowanie o dział spadku, ze względu na brak środków finansowych. Wskazać zatem należy, że skarżącej przysługuje prawo do złożenia wniosku o prawo pomocy, a zatem niepodjęcie działań w celu uzyskania majątku objętego dziedziczeniem należy uznać za brak staranności działania skarżącej w celu zabezpieczenia własnych i syna interesów majątkowych.

Końcowo przyjdzie wskazać, że zaskarżone postanowienie zawiera wymagane uzasadnienie prawne i faktyczne.

Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie naruszyły prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.