Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 61/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku
Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Dalej idącą skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Burmistrza Olesna w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia 17 lutego 2020 r., 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 3) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4) dalej idącą skargę oddala, 5) zasądza od Burmistrza Olesna na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga Z. S. (dalej również jako: "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika radcę prawnego D. N., na bezczynność Burmistrza Olesna (dalej również jako: "organ I instancji") w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o przeprowadzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 17 lutego 2020 r. skarżący wystąpił do Starosty Oleskiego o przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego działki nr a i nr b w [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu 13 lutego 2013 r. dokonano wznowienia granic, z udziałem geodety co następnie zakwestionował Opolski Wojewódzki Inspektor Geodezyjny i Kartograficzny w Opolu w 2019 r. Organ ten podkreślił, że dane przyjęte w protokole wznowienia znaków granicznych przez geodetę nie stanowią wystarczających dokumentów dla jednoznacznego wyznaczenia przebiegu granicy.

W związku z tym pełnomocnik skarżącego wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego i zakończenie go decyzją orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości. Wniosek złożono do Starosty Oleskiego, który przekazał go organowi właściwemu, czyli Burmistrzowi Olesna, w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej w skrócie: "k.p.a.", zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2020 r.

Pismem z dnia 11 marca 2020 r. Burmistrz Olesna wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie pełnomocnictwa, wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej i dowodu uiszczenia opłaty skarbowej za dokonanie czynności urzędowej - wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.

W dniu 2 kwietnia 2020 r. do Urzędu Miejskiego w Oleśnie wpłynęły brakujące dokumenty. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że jego wniosek obejmuje wszystkie odcinki granicy między spornymi działkami, bowiem między właścicielami nieruchomości istnieje rozbieżność, co do jej przebiegu.

Pismem z dnia 7 lipca 2020 r. skarżący, działający przez pełnomocnika, wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również jako: Kolegium lub w skrócie: "SKO"), domagając się stwierdzenia przewlekłości i bezczynności Burmistrza Miasta Olesna w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, z jednoczesnym stwierdzeniem, że miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo pełnomocnik Z. S. wniosła o zobowiązanie organu rozpatrującego sprawę do załatwienia sprawy i wyznaczenie terminu do jej załatwienia, nadto o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości postępowania, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. W uzasadnieniu ponaglenia pełnomocnik podkreśliła, że nawet uwzględniając przepisy związane z epidemią COVID-19, postępowanie toczy się dłużej niż przewidują to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Postanowieniem z dnia 13 lipca 2020 r. Burmistrz Olesna wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości tj. działki nr a, k.m.[...], obręb [...] oraz działki nr b, k.m. [...], obręb [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie wszczynane jest na wniosek Z. S. w celu ustalenia przebiegu granic i utrwalenia punktów granicznych nieruchomości. Dodatkowo podkreślił, że ze wstępnych ustaleń wynika, iż granice wyżej wymienionych nieruchomości nie były wcześniej ustalane.

Przekazując ponaglenie organ I instancji wyjaśnił, że od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 25 maja 2020 r. (winno być: 24 maja 2020 r.) wstrzymano bieg terminów administracyjnych, w związku z epidemią. Rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca nie było możliwe, bowiem wniosek Z. S. zawierał braki formalne. Następnie podkreślił, że postępowania o rozgraniczenie nieruchomości są skomplikowane i nie jest możliwa ich realizacja w terminie miesiąca. Dodatkowo podkreślił, że sytuacja związana z epidemią COVID-19 spowodowała, że czynności organu dotyczące wszystkich prowadzonych spraw w okresie czerwca - lipca 2020 r. bardzo się skumulowały.

Kolegium uwzględniając ponaglenie, wydało rozstrzygnięcie w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku Z. S. i postanowieniem z dnia 24 lipca 2020 r., nr [...] stwierdziło, że Burmistrz Olesna dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podkreśliło, że organ I instancji bezpośrednio po przekazaniu wniosku uzupełnił akta sprawy jedynie o wydruki z rejestru gruntów, dotyczące działek objętych rozgraniczeniem, sporządzone 3 marca 2020 r. Ostatnią udokumentowaną czynnością organu było zaś wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych, a po dniu 24 maja 2020 r. nie prowadzono żadnego postępowania wyjaśniającego. W ocenie SKO skoro organ ostatecznie wszczął postępowanie rozgraniczeniowe bez uzupełnienia materiału dowodowego, to wydanie postanowienia o wszczęciu mogło nastąpić wcześniej.

Ponadto Kolegium orzekło postanowieniem z dnia 24 lipca 2020 r., nr [...], w sprawie bezczynności Burmistrza Olesna i stwierdziło bezczynność tego organu a także, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO podało podstawy prawne określających ramy czasowe, w którym organy administracji publicznej mają obowiązek wydać rozstrzygnięcie w sprawie, a następnie podkreśliło, że postępowanie w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości jest niewątpliwie postępowaniem szczególnie skomplikowanym, o których mowa w art. 35 § 3 k.p.a.

Następnie wyjaśniło, że z dniem 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), która stanowi, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Dalej SKO przytoczyło orzecznictwo sądowoadministracyjne, które przyjmuje, że zawieszenie terminów nastąpiło od dnia 14 marca 2020 r., tj. od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast ponowne rozpoczęcie biegu nastąpiło od dnia 24 maja 2020 r. Następnie Kolegium wyjaśniło, że postanowieniem organu I instancji z dnia 13 lipca 2020 r. zakończono wstępny etap postępowania administracyjnego, a zatem od tej daty biegł dwumiesięczny termin załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a.

W dniu 10 września 2020 r. Burmistrz Olesna zawiadomił strony postępowania, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie, z uwagi na złożone przez stronę nowe dowody w sprawie.

W dniu 11 września 2020 r. Z. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Olesna w sprawie jego wniosku z dnia 17 lutego 2020 r. Domagał się w niej stwierdzenia bezczynności organu w prowadzeniu sprawy oraz orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w kwocie 1000 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu skargi pełnomocniczka skarżącego przytoczyła orzecznictwo sądowoadministracyjnego uzasadniające domaganie się przyznania od organu na rzecz Z. S. sumy pieniężnej. Dalej pełnomocnik podkreśliła, że w sprawie trwa "nieuzasadniony zastój" i nawet uwzględniając przepisy związane z epidemią COVID-19, toczy się ono znacznie dłużej niż przewidują to przepisy procedury administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ I instancji, działając przez pełnomocnika radcę prawnego W. L., wniósł o oddalenie jej w całości i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w postanowieniach SKO stwierdzających bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie wskazano terminu do załatwienia sprawy, a zatem termin po wszczęciu postępowania w dniu 13 lipca 2020 r. biegł do 13 września 2020 r. Organ wyjaśnił, że istotnym elementem postępowania były dokumenty złożone przez pełnomocnika uczestnika M. N., które w ocenie Burmistrza Olesna będą mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a których skarżący - mimo wezwania - nie przedstawił. W związku z tym organ I instancji musiał przedłużyć termin do załatwienia sprawy do dnia 13 października 2020 r. Dodatkowo pełnomocnik organu wskazał, że skarga została wniesiona przed planowanym terminem załatwienia sprawy, co w jego ocenie oznacza, że w dacie jej sporządzenia autor skargi nie mógł w sposób zasadny zarzucić organowi bezczynności.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego przy piśmie z dnia 27 listopada 2020 r. pełnomocnik Burmistrza Olesna przedłożył Sądowi uwierzytelnioną kopię decyzji tego organu z dnia 16 listopada 2020 r., nr [...], która jako akt I instancji nie może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, przed załatwieniem sprawy w administracyjnym roku instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna częściowo.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanego przepisu p.p.s.a. wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona stosownym środkiem z art. 37 § 1 k.p.a. skierowanym do właściwego organu, co też w niniejszej sprawie miało miejsce (ponaglenie skarżącego z dnia 7 lipca 2020 r.).

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga obejmuje zarzut bezczynności w prowadzeniu postępowania przez Burmistrza Olesna w sprawie wniosku Z. S. z dnia 17 lutego 2020 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Odnieść się należy także do okoliczności zaistniałej w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego tj. wydania decyzji przez Burmistrza Olesna w dniu 16 listopada 2020 r. w sprawie wniosku Z. S. z dnia 17 lutego 2020 r. Rozstrzygnięcie to zostało przekazane Sądowi przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie.

W związku z tą decyzją podkreślić trzeba, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu obojętne jest, że organ po wniesieniu skargi wydał decyzję w postępowaniu rozgraniczeniowym. Okoliczność rozpoznania wniosku skarżącego i załatwienia sprawy przez organ już po wniesieniu skargi na bezczynność spowodowała tylko to, że w sprawie nie było już podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu stosownie go art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Przewidziana w art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. kompetencja sądu do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania, pozwala na rozstrzygnięcie w przedmiocie bezczynności nawet w przypadku, gdy stan bezczynności już ustał. Konsekwencją ustania bezczynności organu na skutek wydania decyzji po wniesieniu skargi do sądu jest to, że sąd nie może zobowiązać organu do załatwienia sprawy w zakreślonym przez sąd terminie.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który Sąd w pełni aprobuje, że dla stwierdzenia stanu bezczynności decydująca jest chwila złożenia skargi (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym wydanie decyzji z dnia 16 listopada 2020 r. przez Burmistrza Olesna, tj. przed terminem rozpatrzenia niniejszej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, nie spowodowało bezprzedmiotowości niniejszej skargi Z. S.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów doszło do bezczynności organu czy były to działania zawinione, czy też okoliczności, na które organ nie miał wpływu. Wskazać należy, że dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Tym samym bezczynność organu administracyjnego określić należy, jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ danego aktu lub podjęcia czynności, ale bez przesądzenia o jego rozstrzygnięciu. Dlatego podkreślić należy, że Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność wydanego aktu, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt jego wydania, oraz czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności.

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i realizując jednocześnie obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z treści art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z kolei art. 36 § 1 w zw. z § 2 k.p.a. stanowi, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, także z przyczyn niezależnych od organu, organ ten jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

W rozstrzyganej sprawie podkreślić należy, że organ nie wywiązywał się z obowiązku powiadamiania strony o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie oraz nie wskazywał prawidłowo nowego terminu załatwienia sprawy. Okoliczność tą trafnie wskazało SKO w postanowieniu z dnia 24 lipca 2020 r., podkreślając, że termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia wniosku skarżącego upływał w dniu 8 czerwca 2020 r. Tym samym od dnia 9 czerwca 2020 r. organ ten był bezczynny i nie zawiadomił stron o przyczynach niedotrzymania terminu.

Następnie wskazać należy, że równolegle do rozpatrywanego przez Kolegium ponaglenia, organ I instancji postanowieniem z dnia 13 lipca 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, na podstawie art. 29 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 267 ze zm.). Do tego czasu nie przeprowadzono żadnego udokumentowanego postępowania wyjaśniającego. Ponadto nie jest oczywiste wydłużenie terminu do załatwienia sprawy do 2 miesięcy. Załączona korespondencja elektroniczna organu I instancji, z której wynika, że w lipcu 2020 r. organ rozsyłał zapytania ofertowe do geodetów, nie uzasadnia wysłania stronom zawiadomienia o przesunięciu terminu dopiero w dniu 10 września 2020 r. Ponadto decyzja I instancyjna wydana przez Burmistrza Olesna zapadła w dniu 16 listopada 2020 r. Tym samym jedyną czynnością procesową podjętą przez organ I instancji po ponownym rozpoczęciu biegu terminów administracyjnych, tj. po 24 maja 2020 r. było wydanie postanowienia w dniu 13 lipca 2020 r., rozesłanie zapytania ofertowego do geodetów oraz wysłanie stronom zawiadomienia o przesunięciu terminu do załatwienia sprawy w dniu 10 września 2020 r. W treści zawiadomienia wskazano, że rozpatrzenie sprawy nastąpi do 13 października 2020 r. Wydanie decyzji w dniu 16 listopada 2020 r. jednoznacznie przesądza, że Burmistrz Olesna nie dotrzymał nawet tego, ustalonego przez siebie terminu. Z treści rozstrzygnięcia wynika, że postępowanie to zostało umorzone, bowiem uznano, że wniosek Z. S. jest bezprzedmiotowy. Tym samym wydłużenie terminu do załatwiania sprawy nie wynikało z okresu oczekiwania przez organ na wykonanie czynności przez uprawnionego geodetę.

Od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 433), zaś z dniem 20 marca 2020 r. w jego miejsce ogłoszono stan epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. – Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Z dniem 31 marca 2020 r. weszła natomiast w życie ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), mocą której do ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), dodano art. 15 zzs. Ustęp 1 tego artykułu stanowił, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. W myśl art. 15zzs ust. 11 powołanej ustawy ustawodawca zastrzegł, że zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Cytowany powyżej art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. został uchylony z dniem 16 maja 2020 r., przy czym terminy zawieszone na jego podstawie rozpoczęły swój bieg dopiero od dnia 24 maja 2020 r. ( por. art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. z 2020 r., poz. 875 ze zm.).

W konsekwencji nie ulega wątpliwości, że Burmistrz Olesna dopuścił się bezczynności w rozpatrywaniu wniosku poczynając od dnia 24 maja 2020 r. do 16 listopada 2020 r. tj. do dnia wydania decyzji w sprawie, podejmował bowiem czynności procesowe konieczne, ale także zbędne -- jak się następnie okazało – dla załatwienia sprawy. Ponadto Sąd uznał, że choć zaistniała niedopuszczalna bezczynność organu, to jednak nie nosi ona cechy rażącego naruszenia prawa. Dla stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Każda bezczynność jest naruszeniem prawa, ale już nie każde postępowanie dotknięte bezczynnością nosi cechy rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, CBOSA). Niewątpliwie postępowanie organu naruszyło określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność miała rażący charakter. Wskazać bowiem należy, że niewątpliwie po dniu 24 maja 2020 r., kiedy rozpoczął się ponowny bieg terminów administracyjnych, w każdym organie administracji publicznej nastąpiło znaczące nawarstwienie się spraw do rozpatrzenia. Ponadto nadal trwał stan epidemii.

Niezależnie od powyższego Sądowi wiadomym jest z urzędu, że część pracowników urzędów administracji publicznej w trakcie obostrzeń epidemicznych przebywało na specjalnych zasiłkach, jak również korzystało ze zwolnień chorobowych. Dlatego także

te okoliczności nadzwyczajne, które zaistniały w 2020 r., uznać należy za uzasadniające przyjęcie, że opóźnienie organu polegające na wydaniu decyzji w przedmiocie wniosku o rozgraniczenie nieruchomości po 8 miesiącach od wpływu wniosku do organu nie można uznać za dopuszczenie się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i ust. 1a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1, 2, 3 sentencji wyroku.

Odnosząc się do żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazać należy co następuje. Z literalnej wykładni tego przepisu wynika, że przyznanie stronie skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej zależy od uznania sądu (może nastąpić z urzędu, bez wniosku strony). Środki te są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane w szczególnie skrajnych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. Oceny w tym zakresie Sąd dokonuje po analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego.

Przy takich zastrzeżeniach i mając na względzie wszystkie konsekwencje wynikające z ogłoszenia stanu epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r., które niewątpliwie miały wpływ na wydłużony czas rozpatrywania wniosku z dnia 17 lutego 2020 r. oraz fakt, że Burmistrz Olesna wydał rozstrzygnięcie w sprawie w dniu 16 listopada 2020 r., wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej z art. 149 § 2 p.p.s.a. należało oddalić (pkt 4 wyroku).

O kosztach postępowania (pkt 5 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.