Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2095/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 26 maja 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 839/18 w sprawie ze skargi [...]S.A. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2019 r., II SA/Gl 839/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Gliwicach oddalił skargę [...] S.A. w [...] (inwestor, Spółka) na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2018 r., Nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją nr [...] z [...] lutego 2018 r. Prezydent Miasta [...] odmówił Spółce zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowo-handlowego wraz z realizacją elementów infrastruktury i urządzeń technicznych niezbędnych dla funkcjonowania obiektu oraz rozbiórkę istniejących obiektów, na działce nr [...] w [...] przy ulicy [...]. W podstawie prawnej tej decyzji powołano art. 35 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm., uPb) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu swej decyzji organ I instancji wskazał, że po sprawdzeniu przedłożonego projektu budowlanego stwierdzono w nim nieprawidłowości, stąd postanowieniem wezwano Spółkę do ich usunięcia. Przekazano też inwestorowi kserokopię protestu mieszkańców z prośbą o niezwłoczne zajęcie stanowiska oraz wyjaśniono kwestię uzyskania zezwolenia na obsługę inwestycji z drogi publicznej – ul. [...]. Jednocześnie potwierdzono wpływ do organu pisma inwestora uzupełniającego projekt, w którym żądano rozpatrzenie wniosku w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 listopada 2017 r. oraz pismo, w którym odniósł się on do uwag i zastrzeżeń okolicznych mieszkańców.

Poddając analizie projekt budowlany organ I instancji stwierdził, że inwestor nie usunął wskazanych nieprawidłowości, a sam projekt nie został doprowadzony do stanu zgodności z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1422 ze zm., rozp. MI z 2002). Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że ustalenia decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie mogą przesądzić o lokalizacji obiektu przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jego zdaniem lokalizacja inwestycji generuje dla nieruchomości sąsiednich uciążliwości, tym bardziej lokalizacja przy granicy takie uciążliwości będzie potęgowała.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka, wedle której organ I instancji dokonał błędnej analizy treści § 12 rozp. MI z 2002 i w oparciu o błędne ustalenia odmówił zatwierdzenia przedłożonego projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę.

W wyroku przytoczono dalej, że w wyniku rozpoznania tego odwołania, Wojewoda [...] powołaną na wstępie decyzją przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017, poz. 1257 ze zm., K.p.a.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż ze względu na skutki związane z nieusunięciem wskazanych przez organ I instancji nieprawidłowości, organ ten zobowiązany był do wydania decyzji odmawiającej wydania wnioskowanego pozwolenia na budowę.

Zdaniem Wojewody powołującego się na poglądy judykatury, wydając pozwolenie na budowę przy granicy działki (lub w odległości 1,5 m od niej) należy mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa zarówno inwestora, jak i właścicieli działki sąsiedniej. Zgoda na budowę przy granicy może być wydana wyjątkowo, gdy istnieją ku temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Zasadnie przy tym organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w tym przypadku lokalizacja obiektu w granicy generować będzie uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Organ odwoławczy przyznał, że samą lokalizację projektowanego budynku handlowo-usługowego w granicy umożliwiają aktualne przepisy rozp. MI z 2002.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że na powyższą decyzję Wojewody [...][...] S.A. w K. wniosła skargę do WSA w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 i błędne przyjęcie, że inwestor nie spełnia warunków w zakresie lokalizacji projektowanego budynku oraz art. 35 ust. 1 i 4 uPb poprzez błędne przyjęcie, że planowana inwestycja nie spełnia wymogów w przepisach odrębnych oraz wydanie decyzji odmownej pomimo spełnienia wymagań określonych w tych przepisach, a także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 6, 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., w szczególności poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie planowanej inwestycji, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 listopada 2017 r.

Uwzględniając powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Gliwicach oddalił skargę.

Sąd wojewódzki doszedł do przekonania, że wobec nie spełnienia wymagań przewidzianych przepisami prawa, zasadnie odmówiono zatwierdzenia przedłożonego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Kontrola w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez sąd wojewódzki z urzędu wykazać miała, że kwestionowana decyzja odpowiada prawu, nie naruszała bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury w stopniu powodującym obowiązek ich uchylenia.

W wyroku II SA/Gl 839/18 poddano analizie § 12 rozp. MI z 2002, uwzględniając przy tym nadanie nowego brzmienia jej przepisom przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2017, poz. 2286, rozp. MI z 2017), z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2018 r. Sąd a quo uwypuklił kwestie intertemporalne uregulowane w tym ostatnim rozporządzeniu, przytaczając przepisy § 2 rozp. MI z 2017 i wskazywał, że z ich treści strony wywiodły odmienne wnioski. Zdaniem organów wobec daty złożenia wniosku o wydanie pozwolenie na budowę w sprawie stosować należało przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei zdaniem skarżącej Spółki w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy w nowym brzmieniu. W ocenie sądu pierwszej instancji stosując regułę usuwania wątpliwości na korzyść strony (zgodnie z regulacją zawartą w art. 7a K.p.a.), wskazując też na uzupełnienie projektu budowlanego już w 2018 r., należało uznać, że poprawiony projekt nadal nie spełnia warunków lokalizacji przedmiotowego budynku zgodnie z aktualnymi przepisami. Projektowany budynek usytuowany w granicy działki przylega wprawdzie do budynków na działce sąsiedniej, ale jest on zdecydowanie większy, tj. dłuższy niż budynki na działce sąsiedniej. O ile zgodzono się ze stroną skarżącą, że nie ma już wymogu przylegania całą ścianą do ściany budynku istniejącego, to podkreślono, że dotyczy to jedynie wysokości projektowanego budynku, która musi być zgodna z wysokością obowiązującą na danym terenie w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy. W niniejszej zaś sprawie projektowany budynek jest dłuższy.

W dalszych motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził w konsekwencji, że nie zostały usunięte wskazane w postanowieniu organu I instancji dostrzeżone przez ten organ uchybienia przedłożonego projektu budowlanego. Złożony i poprawiony projekt budowlany nadal pozostawał nieczytelny, a ilość naniesionych w nim informacji, grafika i skala utrudniała czytelność rysunku i nie pozwalała na jego kontrolę pod kątem zawarcia wymaganych elementów, m. in. usytuowania zbiornika przeciwpożarowego. Ponadto z projektu tego nie wynika też w sposób jednoznaczny czy spełnione zostały wymagania dotyczące miejsc parkingowych. W wyroku II SA/Gl 839/18 wskazano nadto, że z części opisowej do projektu wynika, że miejsc tych powinno być 16, jednak mało czytelna mapa projektu zagospodarowania działki i terenu nie pozwala na dokładne sprawdzenie tego elementu. Wyeksponowano również, że z dniem 1 stycznia 2018 r. zmianie uległo także brzmienie § 21 rozp. MI z 2002 dotyczące szerokości stanowisk miejsc postojowych dla samochodów osobowych.

Sąd wojewódzki podkreślił, że przepis § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 nie oznacza, że zawsze zaprojektowanie w taki sposób budynku jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż spełnione zostały warunki do takiej lokalizacji budynku. Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej nie może bowiem ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie odległości, lecz powinna także obejmować cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem tej inwestycji na otoczenie, w szczególności organ administracji publicznej powinien mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa zarówno inwestora jak i właścicieli działek sąsiednich, uwzględniając że projektowany obiekt generować będzie uciążliwości dla tych nieruchomości. Tym samym – zdaniem tegoż sądu – zasadnie odmówiono zatwierdzenia przedłożonego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W konsekwencji skargę jako niezasadną oddalono.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła [...] S.A. w K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucając:

- na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., Ppsa) naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że planowana inwestycja nie spełnia wymagań przewidzianych w tym przepisie,

2) art. 35 ust. 3 uPb poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości uzasadniające wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę,

3) art. 35 ust. 4 uPb poprzez błędne niezastosowanie i bezpodstawną odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo spełnienia przez planowaną inwestycję wymagań określonych w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 uPb;

- na podstawie art. 174 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (w skardze kasacyjnej podano nieaktualny publikator, prawidłowo należało wskazać Dz. U. 2018, poz. 2107, Pusa) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji organów I i II instancji, pomimo że w sprawie doszło do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, brak było jego wszechstronnej oceny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wnosi o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania, jak również zrzeka się rozprawy wnosząc o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Spółka eksponuje, że uzupełniała wniosek o wydanie pozwolenia na budowę po zmianie przepisów rozp. MI z 2002. Podkreślając treść § 2 rozp. MI z 2017 i ustalenia uzyskanej przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, Spółka naprowadza na zmiany treści § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 podkreślając, że doszło do istotnej korekty regulacji odnośnie dopuszczalności budowy przy granicy, która w stanie prawnym, który powinien mieć zastosowanie w sprawie, nie ogranicza się do zabudowy jednorodzinnej, a co w uprzednim stanie prawnym warunkowało dopuszczalność lokalizowania planowanej zabudowy w granicy działki inwestycyjnej. Kwestionowane jest stanowisko sądu a quo, jakoby planowany budynek inwestora musiał przylegać całą długością do budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej przy granicy nieruchomości. W ocenie Spółki brak wymogu przylegania całą ścianą budynku dotyczy tak długości, jak i wysokości budynku, w tym aspekcie przywoływano treść § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 w wersji obowiązującej przed 1 stycznia 2018 r. Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że "ustawodawca nie wymaga już by budynek przylegał całą swoją powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego", z tego wyprowadza wniosek, że "każdy stopień przylegania spełnia warunek ustalony w tym przepisie", dalej wskazując że wystarczające jest przyleganie jedynie częścią ściany planowanego budynku.

Spółka kwestionuje stanowisko zajęte przez sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku odnośnie potrzeby uwzględniania innych zagadnień, niż dopuszczalne odstępstwo od generalnych warunków lokalizowania zabudowy przy granicy działki, wspierając swą argumentację w tym zakresie poprzez przywoływanie wybranych judykatów.

W konsekwencji zarzuca naruszenie art. 35 ust. 3 i 4 uPb poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia na budowę, bezzasadne mają być także stwierdzenia o małej czytelności mapy, a Spółka miała dokonać niezbędnych poprawek projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej, zatem i tu mają być nietrafne zarzuty odnośnie nieprawidłowości co do miejsc parkingowych. Ocena objętej wnioskiem skarżącej inwestycji przez pryzmat znowelizowanego § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 powinna – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – prowadzić do wniosku, że jej realizacja jest zgodna z obowiązującym prawem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, przeprowadzenia rozprawy.

Zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

A. Nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 Pusa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 Pusa, to z przepisów tych wynika odpowiednio jedynie to, że "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej", oraz "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej". W skardze kasacyjnej nie uzasadniono, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa tak skonstruowanej podstawy kasacyjnej, nie wywodząc na czym miałoby polegać uchybienie przez WSA w Gliwicach powyższym przepisom.

Co się tyczy zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, uwzględnić należy, że jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie cyt. przepisu, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono ją na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.

Spółka w podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Ppsa wskazała na przepisy art. 6, 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., którym miały uchybić organy, a tych naruszeń wadliwie miał nie dostrzec sąd wojewódzki. Uchybienie to miało sprowadzać się do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, braku jego wszechstronnej oceny, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rzecz w tym, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwijając tak skonstruowaną jak powyżej podstawę kasacyjną, jej autor ogranicza się do zacytowania części tych przepisów, dodatkowo powołuje się na treść art. 11 K.p.a. nie wskazanego w podstawie kasacyjnej, a swój wywód w tym zakresie wspiera przywołanym fragmentem jednego z judykatów. Dodatkowo eksponuje obowiązek uwzględnienia przez orzekające w sprawie organy przepisów prawa materialnego w oznaczonym brzmieniu. W skardze kasacyjnej nie wskazano, aby orzekające organy nie działały na podstawie przepisów prawa, nie wskazano jakie okoliczności faktyczne nie zostały wyjaśnione. Wbrew tym twierdzeniom uznać wypadnie, że stan faktyczny sprawy jest jasny i wszystkie niezbędne okoliczności faktyczne zostały w postępowaniu administracyjnym ustalone. Z tych względów chybione jest przypisywanie sądowi wojewódzkiemu braku uwzględnienia naruszeń przepisów postępowania, których miały się dopuścić organy w postępowaniu administracyjnym.

Z tych wszystkich względów przyjdzie uznać, że istota sprawy sprowadza się do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.

B. Zasadniczy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego został sprowadzony do błędnej wykładni § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 w brzmieniu ustalonym po wejściu w życie rozp. MI z 2017. W myśl § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 "Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Spółka przywołuje ten fragment zaskarżonego wyroku, w którym WSA w Gliwicach poddał egzegezie cyt. przepis w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W przeciwieństwie do stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku Spółka podkreśla, że nowe brzmienie tego przepisu ma istotne znaczenie, ponieważ po jego nowelizacji norma tam zamieszczona, stanowiąca wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w § 12 ust. 1 i 2 rozp. MI 2002, dopuszczając realizację budowy bezpośrednio przy granicy, nie dotyczy już tylko zabudowy jednorodzinnej. Zmiana ta ma mieć fundamentalne znaczenie dla Inwestora planującego wszak realizację obiektu handlowo-usługowego.

Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez sąd pierwszej instancji w skarżonym wyroku, że poprawiony projekt nadal nie spełniał warunków lokalizacji przedmiotowego budynku zgodnie z aktualnym brzmieniem 12 ust. 3 rozp. MI z 2002. Zdaniem sądu wojewódzkiego projektowany budynek usytuowany w granicy działki przylegał wprawdzie do budynków na działce sąsiedniej, ale jest zdecydowanie większy, tj. dłuższy niż budynki na działce sąsiedniej. O ile zgodzono się w zaskarżonym wyroku z inwestorem, że nie ma już wymogu przylegania całą ścianą do ściany budynku istniejącego, to w ocenie sądu a quo dotyczy to jedynie wysokości projektowanego budynku, która musi być zgodna z wysokością obowiązującą na danym terenie i w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy. W niniejszej zaś sprawie projektowany budynek jest dłuższy, to zaś prowadziło sąd wojewódzki do stwierdzenia, wedle którego pomimo obowiązku doprowadzenia projektu do zgodności z przepisami, w tym zakresie nie został on skorygowany. Z taką oceną nie zgadza się Spółka.

W ocenie inwestora brak wymogu przylegania całą ścianą do ściany budynku istniejącego dotyczy zarówno wysokości, jak i długości projektowanego budynku handlowo-usługowego. W tym aspekcie eksponowano uprzednią treść § 12 ust. 3 pkt 2 rozp. MI z 2002 (w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2017 r.), w którym wymagano by budynek sytuowany bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego. W ocenie Spółki w poprzednim stanie prawnym obowiązek przylegania całą ścianą oznaczał, że planowany budynek nie mógł być dłuższy i wyższy niż budynek już istniejący lub projektowany, dla którego istniała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie dopuszczalność lokalizacji planowanego budynku bezpośrednio przy granicy zależy od spełnienia dwóch warunków. Pierwszy z nich mówi jedynie o tym, by budynek przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, inaczej jednak niż w poprzednim brzmieniu, ustawodawca nie wymaga już by budynek przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego. Aktualna treść tego przepisu nie określać ma w jakim stopniu, zakresie projektowany budynek ma przylegać do ściany budynku istniejącego. Wobec tego uzasadniony ma być wniosek, że każdy stopień przylegania spełnia warunek ustalony w tym przepisie. Reasumując treść tego przepisu w nowym brzmieniu nie uzasadnia stanowiska Sądu, według którego brak wymogu przylegania całą ścianą do ściany budynku istniejącego dotyczy jedynie wysokości projektowanego budynku. Literalna wykładnia omawianej normy ma pozwalać na przyjęcie, że brak tego wymogu dotyczy zarówno wysokości projektowanego budynku, jak i jego długości, a "ustawodawca nie wprowadził tu żadnego rozróżnienia pod tym względem". Wysokość budynku ma być jedynie zgodna z obowiązującym planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy. Nie ulegać ma zatem żadnych wątpliwości, że skarżąca kasacyjnie spełnia powyższe wymagania umożliwiające lokalizację projektowanego budynku handlowo-usługowego w granicy działki budowlanej. W sprawie całkowicie miano pominąć, że projektowany budynek będzie przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (w obecnym stanie od 1.01.2018 r. możliwe ma być zdaniem Spółki przyleganie jedynie częścią ściany), a wysokość projektowanego budynku będzie zgodna z obowiązującą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Sąd w tym składzie nie podziela takiej. wykładni § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 zaprezentowanej w skardze kasacyjnej.

C. Zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002, który miał w sprawie zastosowanie, "Dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał swoją ścianą do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Spółka eksponuje, że literalna wykładnia tego przepisu oznaczać ma, że chodzi o jakikolwiek stopień przylegania ściany projektowanego budynku do budynku istniejącego na działce sąsiedniej/budynków istniejących na działkach sąsiednich. Poglądu tego nie sposób podzielić. Językowo wyrażenie "przylegania" oznacza "dotykanie do czegoś bezpośrednio, opinanie czegoś ściśle". O ile w stosunku do wysokości budynku, która ma być zgodna bądź to z ustaleniami miejscowego planu, bądź z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zatem inna niż wysokość sąsiadującego budynku zlokalizowanego w granicy z działką inwestycyjną, o tyle w stosunku do długości planowanego budynku, prawodawca (nie zaś ustawodawca, jak to określono w skardze kasacyjnej – uwaga Sądu) posłużył się określeniem "przylegania ściany do ściany budynku istniejącej na sąsiedniej działce". Określenie to należy rozumieć, nie jako przyleganie w jakimkolwiek stopniu, jak to zaprezentowano w skardze kasacyjnej, ale w takim, w którym cała ściana planowanego budynku przylegać będzie do ściany budynku na działce sąsiedniej. Ta wykładnia znajduje wsparcie w judykaturze, gdy uwzględnić funkcjonowanie w przepisach rozp. MI z 2002 w okresie od 27 maja 2004 r. do 7 lipca 2008 r. synonimicznego zwrotu odnośnie przylegania (planowanego budynku – uwaga Sądu) do istniejącej ściany, co we wskazanym okresie regulowano w przepisie § 12 ust. 4 pkt 2 rozp. MI z 2002. W tym zakresie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2011 r., II OSK 456/10 (CBOSA.nsa.gov.pl) stwierdzono, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie "przylegającej do istniejącej ściany" należy rozumieć w ten sposób, że ściany obu budynków usytuowanych przy granicy będą stykać się całą powierzchnią. Wymóg ten nie jest zatem spełniony w sytuacji, gdy nowy budynek przylega tylko do niewielkiego fragmentu ściany budynku istniejącego. Pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu, gdy idzie o dokonanie wykładni aktualnej treści § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 wypadnie powtórzyć. Skoro planowany przez Spółkę budynek usługowo-handlowy został zaprojektowany w granicy z działką sąsiednią w taki sposób, że nie przylega całą swą ścianą do ściany istniejącego na tej działce sąsiedniej budynku, to nie został spełniony wymóg przewidziany w § 12 ust. 3 rozp. Mi z 2002.

D. W tych okolicznościach nie jest trafny zarzut naruszenia przepisu art. 35 ust. 3 uPb poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że w sprawie zachodzą nieprawidłowości uzasadniające wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 35 ust. 3 uPb wynika, że w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że projekt budowlany nie spełniał oznaczonych wymagań, a organ I instancji postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. wezwał inwestora do jego uzupełnienia i poprawy. Spółka dokonała korekt i uzupełnienia projektu, niemniej jednak trafne jest stanowisko sądu wojewódzkiego odnośnie braku spełnienia wymogu ujętego w § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002, gdy idzie o zaprojektowanie lokalizacji planowanego budynku w granicy z działką sąsiednią, na której istnieje już budynek w granicy.

E. Dodatkowo strona skarżąca kasacyjnie nie zwalcza skutecznie przyjętego w motywach zaskarżonego wyroku stanowiska sądu a quo, wedle którego nie zostały także usunięte inne wskazane w tym postanowieniu dostrzeżone przez organ uchybienia przedłożonego projektu budowlanego, w pierwszej kolejności dotyczące nieczytelności projektu, w szczególności kontrolę pod kątem zawarcia wymaganych elementów, m. in. usytuowania zbiornika przeciwpożarowego. Spółka nie zakwestionowała także wyrażonej w zaskarżonym wyroku oceny, wedle której z projektu nie wynikać ma też w sposób jednoznaczny czy spełnione zostały wymagania dotyczące miejsc parkingowych. Sąd pierwszej instancji w tym aspekcie naprowadzał, że w wyniku zmian wprowadzonych przepisami rozp. MI z 2017 zmianie uległy wymogi dotyczące szerokości stanowisk miejsc postojowych dla samochodów osobowych, eksponując, iż jest to szczególnie istotne w przypadku miejsc dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne, które są znacznie szersze i nie ma już możliwości (jak w poprzednim brzmieniu przepisu) korzystania z przylegającego do tego miejsca dojścia czy ciągu pieszo-jezdnego.

F. W konsekwencji powyższych ustaleń nie jest trafny zarzut naruszenia art. 35 ust. 4 uPb poprzez błędne niezastosowanie i bezpodstawną odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro Spółka nie spełniła oznaczonych wymagań przewidzianych przepisem art. 35 ust. 1 uPb, brak było podstaw do wydania jej pozwolenia na budowę i zatwierdzenia takiego projektu, który – co nie zostało skutecznie podważone w skardze kasacyjnej – nie spełniał wymogów przewidzianych w przepisach rozp. MI z 2002.

G. Z tych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa należało skargę kasacyjną oddalić.