Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 251/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Służby Więziennej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M. L. kwotę [...] złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S. decyzją numer [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 z późn.zm.), po rozpatrzeniu odwołania R.P. od decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w C. Nr [...], z dnia [...], odmawiającej udostępnienia informacji publicznej zawartej we wniosku z dnia [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ ustalił, że w dniu [...] do Dyrektora Aresztu Śledczego w C. wpłynął wniosek R.P. z dnia [...], w którym powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "u.d.i.p.", zwrócił się on o udzielenie informacji publicznej, w zakresie:

1. "przedstawić z lat 2006 do 2015 środki przeznaczone zgodnie z zatwierdzonym planem MS finansowanym § 2 ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,

2. podać pełną specyfikację z wydanych środków z pkt 1,

3. udostępnić kopie - faktur, rachunków, które potwierdzą wydane środki, zgodnie z celem ich przyznania, a także uzasadnienie potrzeby ich kontynuacji lub modyfikacji."

Rozpoznając wniosek, organ pierwszej instancji uznał, że wnioskowane informacje stanowią informacje przetworzone, w związku z czym, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., pismem z dnia [...] wezwał R.P. do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego swojego żądania. W wezwaniu organ określił także szacunkowy koszt uzyskania informacji przetworzonej ([...] zł) oraz wskazał na bardzo duży nakład pracy przy przetwarzaniu żądanych informacji.

Ponieważ do dnia wydania decyzji, tj. [...], R.P. nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, Dyrektor Aresztu Śledczego w C. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej zawartej we wniosku z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego żądania udzielenia informacji publicznej, do czego był zobowiązany stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nadto organ nie podzielił poglądów wnioskodawcy, dotyczących formułowanych twierdzeń na temat informacji przetworzonej, zawartych przez niego w piśmie z dnia [...]. Organ wskazał, że wnioskodawca zażądał udostępnienia dokumentacji finansowej za okres 2006 - 2015, co stanowi okres 9 letni. Ze względu na ilość żądanych dokumentów oraz fakt, że stanowią one zasób archiwalny, niezbędny byłby dodatkowy, bardzo duży nakład pracy, w celu uzyskania i wytworzenia żądanych informacji. Dlatego też, uwzględniając powyższe oraz przywołując orzeczenia sądów administracyjnych (II SA/Wa 738/14, I OSK 1645/14, II SA/Wa 1824/14, IV SA/Po 940/14), organ I instancji uznał, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego do jej otrzymania.

Od powyższej decyzji R.P. złożył odwołanie, w którym zarzucił:

1) naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie działania organu władzy publicznej,

2) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez uznanie, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną,

3) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięć.

W uzasadnieniu R.P. przedstawił swoje stanowisko w zakresie informacji przetworzonej, a żądanie swoje uzasadnił potrzebą społecznej kontroli działania organów państwowych, w tym Służby Więziennej.

Organ odwoławczy podkreślił, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, jak twierdzi odwołujący, przywołując art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Nie można bowiem pominąć ust. 4 art. 61 Konstytucji, który stanowi, że tryb udzielania informacji, o której mowa w ust. 1 i 2 art. 61, określają ustawy. I właśnie ustawa o dostępie do informacji publicznej, zawiera szczegółowe przepisy regulujące tryb udzielania informacji publicznych. Z przepisów tej ustawy wynika, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż do stosowania norm wyprowadzonych z przepisów określających prawo do uzyskania informacji, ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza wyjątki, o których mowa w art. 5 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W sytuacji wnioskowania o udzielenie informacji przetworzonej, zobowiązane w tym przedmiocie organy mogą odmówić jej udostępnienia, gdy nie zostanie wykazane, iż jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uznaje się, co jest już ugruntowane w licznym orzecznictwie sądowym, że jeżeli utworzenie nowego zestawienia w oparciu o informacje proste, wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, a w szczególności gdy wymaga to, analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których strona oczekuje, to czynności podejmowane w tym zakresie, wskazują wprost na proces tworzenia jakościowo nowej informacji, a więc informacji przetworzonej.

W ocenie organu, nie zasługują na uwzględnienie wywody R.P., iż żądane przez niego informacje: "są jedynie informacją publiczną prostą, która wymaga odpowiedniego wyszukania i opracowania. Także to wyszukanie nie powinno być trudne, ponieważ kwestii, których dotyczą wnioski, mogło być maksymalnie kilka i nie mogą one stanowić zbyt dużych trudności dla organu".

Powyższe twierdzenia wnioskodawcy, stanowią wyłącznie jego subiektywną, niczym nie popartą, ocenę. Wręcz przeciwnie, zakres żądanej informacji obejmujący okres wielu lat, stanowi o bardzo dużym nakładzie pracy w przetworzenie takiej informacji, tym bardziej, że organ nie jest w jej posiadaniu i musi ją wytworzyć.

Nadto zawarte we wniosku R.P. żądanie sporządzenia przez organ "(...) uzasadnienia potrzeby ich kontynuacji lub modyfikacji", bezwzględnie wskazuje, że nie mamy do czynienia z informacją prostą, jak twierdzi odwołujący się, lecz z informacją przetworzoną, bowiem jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, polegających na ściągnięciu dokumentacji źródłowej z archiwum, następnie jej analizy, uzasadnienia, sporządzenia zestawień statystycznych, co wymaga zaangażowania w ich pozyskanie bardzo dużych środków osobowych i finansowych.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami archiwalnymi (zarządzeniem Nr 13/2002 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej (...) wszelkie dowody księgowe (faktury, rachunki) oraz rozliczenia z dostawcami oraz innymi kontrahentami, posiadają kategorię archiwalną B - 5 i po okresie 5 lat przechowywania zostają wybrakowane, w związku z czym organ nie jest w posiadaniu tych dokumentów w żądanym zakresie czasowym.

Organ odwoławczy stwierdził, że niewątpliwie, wnioskowane przez R.P. informacje, stanowią informację przetworzoną i zastosowanie ma art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Podkreślił, że regulacja art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, ma w istocie przeciwdziałać wnioskom zmierzającym do realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organów skupione są nie na prawidłowym funkcjonowaniu w ramach swoich kompetencji, lecz na udzielaniu informacji publicznych nikomu i niczemu nie służących. Dlatego też, wnioskodawca domagający się udzielenia informacji publicznej przetworzonej, zobowiązany jest wykazać w jakim zakresie jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powinien także wyjaśnić, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania administracji państwowej. Myli się więc R.P. twierdząc, że wystarczy jego stwierdzenie, że "występując z wnioskiem, korzysta z prawa pozwalającego na społeczną kontrolą działania organów państwowych, w tym SW", bowiem korzystanie z prawa do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma zupełnie inny cel, niż wskazany przez odwołującego się. Nie można zgodzić się z powyższym twierdzeniem odwołującego, ponieważ wnioskodawca powinien przede wszystkim wykazać, że informacja, której się domaga, jest ważna dla kręgu potencjalnych odbiorców.

Organ przywołał wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2008 r. (sygn. akt II SA/Kr 1292/07), w którym stwierdzono, iż prawo do uzyskania informacji publicznej, nie może przerodzić się w kompetencję do przeprowadzania przez dowolną osobę czynności kontrolnych przez nieograniczoną liczbę podmiotów i osób, ponieważ prowadziłoby to, do całkowitego paraliżu funkcjonowania organów administracji publicznej.

Dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany cel, lecz także istota i charakter żądanej informacji, która powinna mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia i bezsprzecznie wpływać na usprawnienie wykonywanych zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności. Mając na względzie powyższe, oceniając indywidualnie okoliczności sprawy, organ odwoławczy na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z urzędu nie stwierdził istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego, w związku z czym odmowa udzielenia informacji publicznej, wymienionej we wniosku z dnia [...], jest uzasadniona i konieczna.

Żądane dane miałyby bowiem służyć jedynie funkcji kontrolnej i jego prywatnym interesom, o czym wprost pisze R.P. w swoim odwołaniu, a nie służyć szeroko pojętemu interesowi publicznemu, który odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych organów publicznych, w tym Służby Więziennej, jako pewnej całości. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zakresie prawa do dostępu do informacji publicznej oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa lub Służby Więziennej, np.: w konsekwencji usprawniłoby działanie jednostek organizacyjnych Służby Więziennej lub innych organów .

W sytuacji zatem braku interesu publicznego, a musi to być szczególny interes publiczny, organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przetworzonej musi wydać decyzję odmawiającą udzielenia żądanej informacji, co w rzeczonej sprawie ma miejsce.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7 , art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych rozstrzygnięć decyzji organu pierwszej instancji, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., wskazał, że R.P. w żaden sposób nie wyjaśnił na czym opiera swoje gołosłowne i niczym poparte zarzuty. Organ wyjaśnił, że podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia i wydanej decyzji stanowi przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Natomiast podstawa faktyczna została wykazana i obszernie R.P. wyjaśniona w decyzjach.

Powyższa decyzja organu drugiej instancji została zaskarżona przez R.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący zarzucił "trudności w uzyskaniu informacji, która powinna być ogólnie dostępna, ponieważ są to, jednak środki publiczne". Stwierdził, że przebywając w izolacji napotyka na przeszkody w kwestii porad prawnych, a także inni osadzeni nie posiadają wiedzy z zakresu prawa, administracji różnych placówek penitencjarnych, co powoduje, że są manipulowani. Skoro wydane zostało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej to nasuwa się pytanie gdzie są te środki, na jakie cele są przeznaczane.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Organ dodatkowo podniósł, że wniosek R.P. nie jest jedynym wnioskiem złożonym przez skarżącego. Wniosków tych jest wiele. Ta ilość wniosków mogłaby doprowadzić do sytuacji, że urzędnicy organu zamiast wykonywać zadania, do których powołana jest Służba Więzienna, odpowiadaliby wyłącznie na wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem organu, w mniejszej sprawie w oczywisty sposób mamy do czynienia z nadużywaniem prawa do informacji publicznej. Trudno ocenić jakie pobudki kierują skarżącym, który w bardzo krótkim czasie złożył szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Organ odbiera takie działanie wyłącznie jako mające na celu nękanie i utrudnianie funkcjonowania Służby Więziennej. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie było zaspokajanie prywatnej i indywidualnej ciekawości, ani też sytuacja, w której urzędnicy zamiast zajmować się sprawami istotnymi dla organu i spraw osadzonych, kserują lub skanują ogromne ilości dokumentów, czy prowadzą niczemu nie służące postępowania i wytwarzają nowe dokumenty, aby spełnić żądania wnioskodawcy (np.; vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1292/07 ).

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w S., stwierdził także, że osadzeni mają szeroki dostęp do przepisów, będących przedmiotem ich zainteresowania, w tym skarżący. W każdym przypadku osadzeni mają dostęp do kodeksów, które znajdują się w bibliotece zakładu karnego i aresztu śledczego, bądź u wychowawcy. W szczególności dostępne są wszelkie przepisy regulujące prawa i obowiązki osób osadzonych. Dodatkowo, wychodząc naprzeciw potrzebom osadzonych, w każdej jednostce utworzono stanowiska komputerowe z dostępem do stron internetowych BIP, z czego także skarżący może korzystać. Liczne składane przez R.P. skargi, prośby i wnioski, w których powołuje on różne przepisy prawne w pełnej nazwie i dacie wydania świadczą, że ma on dostęp do przepisów prawa i nie jest on w żaden sposób ograniczany przez organy.

Ponadto organ podkreślił, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2015 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1544 ) spełnia inny cel niż chciałby skarżący. Należy mieć przede wszystkim na uwadze, że jak sama nazwa (tytuł) rozporządzenia wskazuje (pomocy postpenitencjarnej), pomoc ze środków funduszu, pochodzących ze źródeł, o których stanowi powyżej wskazane rozporządzenie, dotyczy w głównej mierze pomocy związanej z readaptacją osadzonych po opuszczeniu zakładu karnego. Wysokość tych środków ( jak wiele innych w Polsce) jest bardzo ograniczona, dlatego też, środki wydawane są bardzo racjonalnie i najczęściej na cele związane z opuszczeniem zakładu karnego lub aresztu śledczego przez osadzonych. Znaczna część tych środków, przeznaczana też jest na różne formy szkoleń i kursów podnoszących kwalifikacje zawodowe oraz egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe osadzonych, by po opuszczeniu zakładu karnego osadzeni łatwiej mogli znaleźć zatrudnienie.

Z dokonanych ustaleń wynika, że oczywiście w miarę możliwości organizowane są różne spotkania, szczególnie z organizacjami pozarządowymi, zajmującymi się pomocą osobom pozbawionym wolności oraz pracownikami pomocy społecznej, kuratorami sądowymi itp. Jednak spotkania te służą udzielaniu poradnictwa prawnego wszelkiego rodzaju, lecz związanego z readaptacją osadzonych i wyjaśnieniem im różnych problemów związanych ze sprawami po wyjściu na wolność.

W piśmie procesowym z dnia [...] pełnomocnik R.P. poparł w całości skargę R.P., a także wszelkie twierdzenia i wnioski w niej zawarte. Tym samym, wniósł o:

1. uchylenie decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w S. z dnia [...], Nr [...], a także decyzji ją poprzedzającej i przyznanie skarżącemu prawa do uzyskania żądanej informacji publicznej,

2. przyznanie kosztów pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, jako, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części.

Wskazał na naruszenie prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust 2 u.d.i.p., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym błędne uznanie, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną. W niniejszej sprawie natomiast, skarżący wniósł o udzielenie informacji, którą należy jedynie wyszukać i zebrać, które to czynności nie wymagają dodatkowego wkładu intelektualnego i nie prowadzą do wytworzenia jakościowo nowej informacji (wyrok NSA I OSK 833/15, wyrok WSA sygn. akt VIII SA/Wa 82/14). W ocenie skarżącego, nie sposób przyjąć, by wnosił on o udostępnienie informacji przetworzonej, bowiem nie wnosił on o żadne nowe informacje, lecz jedynie o przeprowadzenie selekcji zgromadzonej dokumentacji księgowej i finansowej. Tym samym, naruszony został art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który to przepis konstytuuje prawo obywateli do czerpania informacji o działalności organów państwowych, a tym samym warunkuje świadomy udział obywateli w życiu publicznym.

Z ostrożności, wskazał także na naruszenie prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie przyjęcie, że skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego do jej otrzymania, w sytuacji gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego powinna prowadzić do przyjęcia, że skarżący interes ten wykazał - sam był uczestnikiem powyższych programów; cyt: "Nie ulega wątpliwości, iż ja jako wnioskodawca tych informacji osobiście byłem uczestnikiem programów, które to były finansowane z programu kapitał ludzki". Kwestie te doprecyzował skarżący w skardze, podnosząc, że cyt.: "brałem udział w niektórych tych programach, które były finansowane z tych środków i jeżeli byłem uczestnikiem, to dlaczego miałbym nie wiedzieć czy te środki zostały wydane w sposób właściwy, zgodny z ich przeznaczeniem. Uważam, że gdyby organ nie miał nic do ukrycia to zapewne tą informację by udzielił, tym bardziej, że nie jest to wielka suma".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskujący o udzielenie informacji przetworzonej winien przed organem wykazać istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego, bowiem w przeciwnym razie musi się liczyć z decyzją odmowną wydaną w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Pojęcie "interesu publicznego" nie jest zdefiniowane i funkcjonuje jako pojęcie niedookreślone, jednakże w swej istocie odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem podstawowych struktur państwowych i innych podmiotów publicznych. Działanie w ramach interesu publicznego wiąże się z realną możliwością wpływania na funkcjonowanie instytucji państwa. Informacje przetworzone, to zatem takie informacje, które są z jednej strony istotne z punktu widzenia interesu państwa, zaś z drugiej strony ich przetworzenie w sensie fizycznym musi się wiązać nie tyle z nakładem pracy i to nawet znacznym w zakresie czasowym, lecz wykonaniem czynności prowadzących do uzyskania informacji nowej w formie i treści, jaką organ dotychczas nie dysponował. Informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją, nie istniejącą dotychczas w przyjętej treści i postaci, dopiero konieczność przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, intelektualnych może czynić z informacji prostej informację przetworzoną.

W orzecznictwie i doktrynie wypracowane zostało rozumienie użytego w art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej pojęcia "informacja przetworzona", co stało się konieczne z uwagi na brak jego legalnej definicji. Przyjęto powszechnie podzielane przez skład orzekający stanowisko, że informacją prostą jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 ustawy, przy czym wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta poprzez sam proces anonimizacji, czyli czynność polegającą jedynie na przekształceniu, a nie przetworzeniu informacji nie zmienia się w informację przetworzoną. O przetworzeniu informacji nie stanowi też sięganie do materiałów archiwalnych.

Informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się też pogląd, że w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, zanonimizowania, sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną. Charakter informacji przetworzonej mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. wyrok NSA sygn. akt: I OSK 1645/14, I OSK 2716/14, I OSK 3188/14).

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Faktury dotyczące wydatków, o których mowa we wniosku skarżącego, muszą zostać w pierwszej kolejności wyodrębnione spośród innych faktur, następnie zebrane w grupy stosownie do rodzaju wydatków aby można było podać ich pełną specyfikację, skserowane, a na końcu zebrane, ocenione i uzasadnione ze względu na potrzebę kontynuacji wydatku. Prawdopodobnie konieczne będzie także dokonanie anonimizacji.

Dodać należy, że dotacje są przyznawane w oparciu o obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 września 2015 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (Dz.U. z 2015 r., poz.1544), które określa:

1) tryb udzielania pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem, świadkom oraz osobom im najbliższym;

2) tryb udzielania pomocy osobom pozbawionym wolności, zwalnianym z zakładów karnych i aresztów śledczych oraz członkom ich rodzin;

3) warunki i tryb udzielania dotacji z Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zwanego dalej "Funduszem", podmiotom, w tym w szczególności tryb przeprowadzania konkursu ofert, kryteria oceny oferty i tryb zawierania umów na realizację powierzonych zadań;

4) szczegółowe zadania, na które przeznaczane są środki Funduszu;

5) sposób wykorzystywania i rozliczania środków Funduszu, w tym wzór i terminy składania przez podmioty kwartalnych informacji;

6) szczegółowe zasady gospodarki finansowej Funduszu.

Wniosek obejmuje okres 2006 – 2015 r., a jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie wysokość dotacji przyznanej na cały okręg tylko w roku 2014 wynosiła 515908 zł i skorzystały z niej 7054 osoby, zaś Areszt Śledczy w C. jest jedną z 9 jednostek, która objęta była dotacją.

Zakres czynności jakie winny być podjęte w celu udzielenia skarżącemu informacji publicznej na jego wniosek z dnia [...] jest więc tak duży, że bezsprzecznie mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Organy administracji publicznej wszak mają inne zadania – o dużym ciężarze społecznym, których zaniedbanie mogłoby pociągnąć za sobą dotkliwe skutki, w tym przypadku również dla osadzonych. Nie leży to w interesie społecznym.

Uznanie, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną powoduje, iż skarżący winien wykazać, że przetworzenie informacji publicznej w zakresie, w jakim oczekuje, będzie służyć interesowi publicznemu.

Zdaniem sądu, wniosek odwołującego się ma służyć realizacji przede wszystkim prywatnych celów, a nie dobru społecznemu. Jak można domniemywać z treści pism skarżącego, stanowi on przede wszystkim wyraz niezadowolenia z form i wymiaru pomocy oferowanej osobom będącym w podobnej sytuacji życiowej jak wnioskodawca. Skarżący jednak nie wykazał, że informacja taka jest ważna dla szerokiego kręgu potencjalnych odbiorców, ani również, że jej uzyskanie stwarza realną możliwość wykorzystania tych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego (zob. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1768/10). Organy administracji publicznej wydające w sprawie decyzje również nie dopatrzyły się istnienia takiego interesu.

Zgodnie z art.16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Podniesienia wymaga również okoliczność, iż tut. sądowi z urzędu wiadoma jest duża ilość spraw wszczynanych przez skarżącego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, polegająca na kierowaniu różnych wniosków dotyczących zakresu funkcjonowania jednostek Służby Więziennej z określonego przedziału czasowego (zwykle jest to okres kilkuletni). Nasuwa to poważne wątpliwości co do intencji skarżącego, które mogą wskazywać na nadużywanie przez niego prawa do informacji publicznej.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego na wstępie kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.