Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 879/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 135. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 127 par. 3, art. 129 par. 2, art. 138 par. 1, art. 156, art. 180 par. 1,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 1 pkt 10, art. 41 a, art. 55
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 123
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia ... lutego 2008r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza nieważność decyzji ją poprzedzającej wydanej w dniu ...12.2007r. o tym samym numerze


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... marca 2008 r., wniesionej przez S. Ś., jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z ... lutego 2008 r. nr ... wydana w przedmiocie odmowy umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z ... kwietnia 2006 r. nr ... Prezes KRUS od dnia ... maja 2006 r. wstrzymał S. Ś. wypłatę emerytury rolniczej z powodu pobierania przez nią w ZUS korzystniejszego świadczenia w postaci renty rodzinnej. Ponadto ustalił, że pobrała ona z kasy KRUS nienależną kwotę ... zł, w związku z czym odstąpił od żądania zwrotu części tej kwoty w wysokości ... zł i obciążył ją obowiązkiem zwrotu kwoty ...zł. W decyzji zawarte zostało pouczenie o prawie złożenia odwołania do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P.

S. Ś. odwołała się do wskazanego Sądu zgodnie z pouczeniem, zawierając w nim wniosek o umorzenie jej należności przypisanej do zwrotu.

Postanowieniem z ... czerwca 2006 r., sygn. akt ..., Sąd Okręgowy w P. przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania właściwemu Oddziałowi KRUS, tj. celem rozpoznania wniosku o umorzenie należności i wydania odpowiedniej decyzji.

W toku postępowania wyjaśniającego zainteresowana, ubiegając się o umorzenie nadpłaconej jej kwoty, powoływała się na swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną. Przedłożyła liczne dokumenty obrazujące jej stan zdrowia.

Decyzją z ... lipca 2006 r. nr ... Prezes KRUS odmówił S. Ś. umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zainteresowana posiada wystarczające środki utrzymania w postaci renty rodzinnej w wysokości ... zł netto oraz, że mieszka z córką posiadającą stałe źródło dochodu. Środki jakie posiada, nie odbiegają od przeciętnej sytuacji materialnej innych emerytów i rencistów w środowisku wiejskim. Okoliczności te przemawiają zatem za podjęciem decyzji odmownej.

W dniu ... lipca 2006 r. S. Ś. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując na to, że jest osobą przewlekle chorą, co nie zostało wzięte pod uwagę. Ponieważ jest osobą w podeszłym wieku wymaga opieki ze strony innych osób, mimo, że żyje wyłącznie na swój rachunek. Połowę renty zmuszona jest wydawać na leki, co powoduje, że spłacanie należności nawet w ratach pozbawi ją środków do życia. Zainteresowana odniosła się ponadto do sytuacji życiowej swojej córki wyrażając pogląd, że nie jest ona zobowiązana do jej alimentowania.

Decyzją z ... sierpnia 2006 r. Prezes KRUS po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy poprzednią decyzję z ... lipca 2006 r. W decyzji tej Prezes podtrzymał argumenty wyrażone we wcześniejszej decyzji.

S. Ś. od decyzji tej złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z ... czerwca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa .../07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił skarżoną decyzję, tj. decyzję Prezesa KRUS z ... sierpnia 2006 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przede wszystkim zauważył, iż decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, może zapaść wyłącznie po wnikliwym przeanalizowaniu sprawy i rozważeniu ważnego interesu strony. Zainteresowana wskazuje, że jej ważny interes w ubieganiu się o umorzenie należności polega m.in. na tym, że będąc osobą w podeszłym wieku, utrzymującą się wyłącznie z emerytury i pokrywającą poważne koszty leczenia, nie jest w stanie zwrócić nienależnie pobranej kwoty. Przesłanka ta - w bardzo lakonicznej decyzji Prezesa - nie została w ogóle rozważona, co trafnie zarzucono w skardze. Zgłoszenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy powoduje tymczasem konieczność rozpatrzenia sprawy od nowa - przy dodatkowym uwzględnieniu nowych okoliczności jeżeli zostały one podniesione po wydaniu decyzji w I instancji oraz odniesienia się do zarzutów zawartych w tym wniosku.

Sąd zwrócił następnie uwagę na przepis art. 107 § 1- 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, który określa jakie elementy powinna zawierać decyzja. Wskazał przy tym na obowiązek właściwego ustalenia przez organ stanu faktycznego decyzji i tego jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie zawiera wskazanych elementów co powoduje, że nie można uznać jej za prawidłową.

Ostatecznie stwierdził, iż zaskarżona decyzja ze względu na swoje mankamenty nie pozwala na prawidłową jej ocenę przez Sąd, co powoduje, że nie może się ostać, zaś sprawa wymaga ponownego rozważenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Prezesa, ma on obowiązek w sposób pełny rozważyć sytuację materialną, życiową i zdrowotną skarżącej.

Dalej, z akt sprawy wynika, iż Prezes KRUS decyzją z ... grudnia 2007 r., po rozpatrzeniu wniosku strony z 15 maja 2006 r., na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), odmówił umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W uzasadnieniu orzeczenia organ na wstępie wskazał na decyzję z ...kwietnia 2006 r., którą ustalono wobec wnioskodawczyni nadpłatę z tytułu nienależnie pobranego świadczenia za okres od ... kwietnia 1993 r. do ... kwietnia 2006 r., w tym nadpłatę świadczenia w kwocie ... zł odpisano, natomiast za okres od ... maja 2005 r. do ... kwietnia 2006 r. w kwocie ...zł przypisano do zwrotu. Organ podał, iż przyczyną powstania powyższego zadłużenia było pobieranie jednocześnie dwóch świadczeń w pełnej wysokości, tj. emerytury rolniczej i renty rodzinnej z ZUS. W konsekwencji organ stwierdził, iż decyzja z ... kwietnia 2006 r., zobowiązująca stronę do zwrotu kwoty ... zł jest zgodna z przepisami prawa. Następnie organ przedstawił krótko przebieg niniejszej sprawy wszczętej wnioskiem strony z ... maja 2006 r., w tym wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z ... czerwca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa .../07 uchylający zaskarżoną decyzję i przekazujący sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przytoczył także przepis art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który uprawnia organ -w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem wnioskodawcy i po uwzględnieniu jego możliwości płatniczych oraz stanu funduszu emerytalno-rentowego- do umorzenia należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części. Analizując materiał dowodowy w sprawie organ podał zaś, iż strona pobiera rentę rodzinną w kwocie ... zł miesięcznie, mieszka wraz z córką i zięciem, którzy posiadają stałe źródło utrzymania w wysokości miesięcznie około ... zł. Jest osobą schorowaną, była kilkakrotnie hospitalizowana. W związku z leczeniem ponosi koszty w wysokości około ... zł. Nadto, pomaga córce w opłacaniu wszystkich rachunków związanych prowadzeniem gospodarstwa domowego. Rodzina mieszka w murowanym budynku mieszkalnym należącym do córki zainteresowanej. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż dochód wnioskodawczyni pozwala jej na spłatę nienależnie pobranego świadczenia w miesięcznych ratach, a to powoduje, że brak jest przesłanek do pozytywnego załatwienia wniosku.

W dniu ... stycznia 2008 r. S. Ś. zwróciła się do Prezesa KRUS o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż wydana decyzja jest dla niej krzywdząca i wnosząc o umorzenie żądanej od niej należności.

Decyzją z ... lutego 2008 r. Prezes KRUS, po rozpoznaniu wniosku strony z ... stycznia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), i art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 21 grudnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ m.in. wskazał, iż rozpatrując sprawę w oparciu o przepis art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników badane są przede wszystkim możliwości płatnicze dłużnika. Ustawa nie definiuje pojęcia "możliwości płatniczych", w związku z tym pomocniczo stosuje się kryterium dochodowe wykorzystywane dla potrzeb świadczeń z pomocy społecznej, wynoszące ... zł na osobę samotną lub ... zł na osobę w rodzinie. Wnioskodawczyni dochód ten, jak podał organ, przekracza. Następnie, organ odniósł się do stanu zdrowia zainteresowanej. W tym zakresie stwierdził, iż niewątpliwie wymaga ona leczenia, niemniej strona nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających wydatki ponoszone na ten cel, a nadto - dysponuje środkami utrzymania, które pozwalają na spłatę zadłużenia w ratach. Podkreślił też, że znaczna część nienależnie pobranego świadczenia została odpisana jako nie podlegająca dochodzeniu. Na końcu organ rentowy stwierdził, iż nie znalazł przesłanek uzasadniających umorzenie nienależnie pobranego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Prezesa Kasy, S. Ś. wniosła o umorzenie żądanej kwoty. Wskazała, że decyzja z ... lutego 2008 r. jest dla niej krzywdząca. Dopełniła wszelkich formalności, pomimo to oba świadczenia były jej przez organy rentowe wypłacane. Pożytkując je w dobrej wierze jako jej należne, nie sądziła, że nie ma prawa ich pobierać. Zaznaczyła przy tym m.in., że jest osobą prawie 80-letnią, z trudem porusza się po mieszkaniu, wymaga pomocy osób trzecich. Obecnie pozostaje pod stałą opieką i kontrolą lekarza rodzinnego. Wskazała na koniec, że nigdy nie zapoznała się ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, jedynie podpisała oświadczenie doręczone jej przez pracownika KRUS podczas wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, do którego tez dołączyła paragony z apteki.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Stosownie zaś do § 2 wymienionego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Wskazać też trzeba, iż stosownie do przepisu art. 135 p.p.s.a., sąd ma obowiązek zastosować wszelkie przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga.

Następnie, zważyć należy, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej.

Kierując się powyższym, Sąd uwzględnił skargę, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione. Uznał, iż skarżona decyzja Prezesa KRUS narusza w sposób istotny przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., natomiast decyzja ją poprzedzająca została wydana z rażącym naruszeniem tych przepisów, co w konsekwencji skutkować musiało wyeliminowaniem wymienionych powyżej decyzji z obrotu prawnego, w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 p.p.s.a. w związku art. 134 i art. 135 tej ustawy.

Jednocześnie, mając na uwadze wniosek zawarty w skardze o umorzenie nienależnie pobranego świaczenia, Sąd zaznacza, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, dlatego też uwzględniając niniejszą skargę, nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego. Był natomiast uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie, i stwierdzając, iż obie decyzje Prezesa KRUS zapadłe w sprawie są wadliwe, orzekł o wyeliminowaniu ich z obrotu prawnego. Tym samym sprawa "wróci" do organu administracyjnego celem ponownego rozpatrzenia wniosku strony z ... lipca 2006 r.

Przechodząc do analizy kontrolowanej sprawy Sąd przede wszystkim zaznacza, iż stosownie do treści art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 ze zm.), dalej: u.u.s.r., Prezes Kasy, jako centralny organ administracji rządowej (art. 2 ust. 2 u.u.s.r.) wydaje decyzje w sprawach, o których mowa w art. 41a i 55 tej ustawy.

W myśl art. 41a ust. 1 pkt 2 u.u.s.r. Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części.

Z kolei, w sprawach nieuregulowanych w u.u.s.r. stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.; dalej: u.s.u.s.), o czym stanowi art. 52 u.u.s.r. Natomiast według art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

W rezultacie stwierdzić należy, że do decyzji Prezesa Kasy w sprawach umarzania należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, zastosowanie ma art. 127 § 3 k.p.a. W myśl tego artykułu, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten różni się od odwołania tym, że nie ma on konstrukcji względnie dewolutywnej, gdyż do jego istoty należy przede wszystkim to, że jest rozpatrywany przez ten sam organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, o czym stanowi art. 127 § 3 in fine k.p.a. W stosunku do wniosku zastosowanie zatem znajduje między innymi wymóg dochowania 14-dniowego terminu na jego złożenie (art. 129 § 2 k.p.a.), a postępowanie wszczęte tym wnioskiem kończy się rozstrzygnięciem -sposobem załatwienia sprawy- przewidzianym w art. 138 § 1 k.p.a., który to przepis stosuje się wprost (por. wyroki NSA z 17.11.2000 r., sygn. akt I SA 1543/99, LEX Nr 57182 i z 27.11.2001 r., sygn. akt I SA 1011/00, LEX Nr 81760).

Powyższe oznacza, że Prezes KRUS, wydający decyzję na skutek prawidłowo złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, która już raz została rozstrzygnięta przez ten organ w ramach działania jako organ pierwszej instancji, przy zastosowaniu tylko i wyłącznie takich rozstrzygnięć, które zostały przewidziane w art. 138 § 1 k.p.a.

Następnie, wskazać i podkreślić trzeba, iż skarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca z ... grudnia 2007 r., zostały wydane po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z ... czerwca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa .../07, uchylającego zaskarżoną decyzję, tj. decyzję Prezesa KRUS z ... sierpnia 2006 r.

Na skutek powyższego wyroku organ rentowy orzekając w niniejszej sprawie był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym postępowaniu. Winien więc, z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, raz jeszcze rozpatrzeć wniosek strony z 31 lipca 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z ... lipca 2006 r. o odmowie umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia, a więc wydać decyzję (niejako) w II instancji i uwzględnić przy tym ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w powyższym wyroku, a jego rozstrzygnięcie winno być zgodne z dyspozycją art. 138 § 1 k.p.a.

Tymczasem, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 czerwca 2007 r., Prezes KRUS wydał decyzję w I instancji, pomimo że ww. wyrok WSA nie eliminował z obrotu prawnego orzeczenia I-instancyjnego z ... lipca 2006 r. Do wydania takiej decyzji na tym etapie postępowania administracyjnego, w którym to już zapadła decyzja w I instancji, organ nie miał więc uprawnień. Wniosek pierwotny wszczynający to postępowanie administracyjne z ... maja 2006 r. został bowiem rozpatrzony, a decyzja załatwiająca ten wniosek -po wyroku Sądu- pozostała w obrocie prawnym.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż w wyniku wadliwie odczytanego wyroku WSA czy też jego niezrozumienia, Prezes KRUS orzekając ponownie w I instancji w sposób rażący naruszył przepisy postępowania administracyjnego - tj. art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 2 i 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jak również zasadę dwuinstancyjności uregulowaną w art. 15 k.p.a. poprzez wydanie po raz drugi decyzji w I instancji.

Oczywiste i rażące naruszenie wskazanych reguł orzekania w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowiło -w ocenie Sądu- podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa KRUS z 21 grudnia 2007 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w tym przepisów prawa procesowego o szczególnym ciężarze gatunkowym. W odniesieniu do przepisów o postępowaniu administracyjnym za rażące ich naruszenie należy uznać oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu z takim przypadkiem naruszenia prawa mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem skargi.

Powyższe musiało skutkować również uchyleniem zaskarżonej decyzji jako wydanej z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Prezes KRUS utrzymał bowiem w mocy wadliwe orzeczenie, tj. rażąco naruszające prawo i nieuwzględniające wyroku Sądu zapadłego w niniejszej sprawie, którym to organ orzekając w sprawie był związany.

Niezależnie od powyższego Sąd zaznacza, iż orzekając ponownie w sprawie i rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy z 31 lipca 2006 r., Prezes KRUS powinien kierować się wytycznymi Sądu wynikającymi z wyroku zapadłego w sprawie w dniu ... czerwca 2007 r. jak i pamiętać, że w przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, do jakich należą decyzje dotyczące umarzania nienależnie pobranych świadczeń, uzasadnienie spełnia szczególnie istotną rolę. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z ... kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa .../05, LEX nr 166546), podzielił ten pogląd wskazując, iż brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, uniemożliwia -w przypadku jej zaskarżenia- ustalenie, "(...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...)". Natomiast, w wyroku z ... marca 2007 r. (sygn. akt GSK 345/06) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż "ograniczeniami swobody uznania są określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona, gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy, stanowi materiał dowodowy będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym". Uzasadnienie decyzji, opartej na uznaniu administracyjnym, winno więc być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes Kasy winien więc mieć na uwadze, iż w uzasadnieniu faktycznym decyzji jest on obowiązany przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne jak i wskazać wszelkie zgromadzone -w sposób wyczerpujący- dowody. Uzasadnienie decyzji, jako jeden z jej elementów, winno zawierać pełną analizę i ocenę występujących w sprawie faktów, także wtedy, gdyby fakty te nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa materialnego mającego w tej sprawie zastosowanie, tak aby strona nie miała wątpliwości co do zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Sąd jeszcze raz też podkreśla, iż stan faktyczny sprawy winien być rozważony z uwzględnieniem treści art. 41a ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w tym zawartych w nim wymogów dotyczących "uwzględnienia możliwości płatniczych" jak i "uzasadnionego ważnego interesu zainteresowanego", przy czym Sąd zauważa, iż przepis ten nie odwołuje się do kryterium dochodowości, które wykorzystywane jest dla potrzeb świadczeń z pomocy społecznej.

Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 p.p.s.a., art. 134 i art. 135 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.