Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3023/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1116
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 543/13 w sprawie ze skargi C. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 543/13 oddalił skargę C. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie wskazał, że:

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (PINB) nr [...] z dnia [...] listopada 2012r., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów okiennych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W.

Organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W dniu 15 czerwca 2012r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wpłynął wniosek C. S., właścicielki lokalu nr [...] położonego w budynku wielorodzinnym, usytuowanym w Warszawie przy ul. K., dotyczący zamurowania otworów okiennych w związku z remontem klatek schodowych.

Organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne w dniach 27 lipca, 5 września i 25 października 2012r. Podczas pierwszej kontroli organ stwierdził, że trwają tam roboty przygotowawcze do prac termo-modernizacyjnych polegających na dociepleniu budynku, wymianie okien piwnicznych, remoncie opaski wokół budynku, termoizolacji stropodachu, remoncie wjazdu do pomieszczeń technicznych, remoncie podestów wejściowych do klatek schodowych. Podczas drugiej kontroli ustalono wykonanie docieplenia stropodachu oraz wykonanie podszycia dachowego, a także częściowe zamurowanie otworów okiennych na klatkach schodowych nad poziomem półpodestu, przy czym nie naruszono elementów konstrukcyjnych budynku.

W dniu 25 października 2012r., tj. w dacie trzeciej kontroli ustalono, iż zamurowanie w/w otworów okiennych zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem dokonanym w dniu 4 lipca 2012r. przez R. Spółdzielnię Mieszkaniową [...] do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu m.st. Warszawy dla Dzielnicy U. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] listopada 2012r. organ I instancji działając w oparciu o art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem złożonym przez C. S. Skarżąca podniosła, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr [...] i współwłaścicielką części wspólnych budynku, zatem bez jej zgody nie może być prowadzony remont urządzeń służących do wspólnego użytku. Podniosła, że zamurowanie części okien na klatce schodowej stworzyło barierę architektoniczną (pozostawione okna mają klamki na wysokości 2,10 m co powoduje niemożność ich otwierania) oraz pogorszyło warunki bytowe, estetyczne związane z zaciemnieniem klatki.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie wskazał na następujące motywy rozstrzygnięcia. Przywołując treść art. 61a § 1 kpa, "gdy żądanie o wszczęcie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania", organ odwoławczy podniósł, że C. S. nie posiada przymiotu strony. Podkreślił, że zarządcą budynku wielorodzinnego jest R. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Prace dotyczyły elementów wspólnych budynku. Zatem wnioskodawczyni, jako właścicielka lokalu nr [...], była reprezentowana w sprawach, które dotyczą całej Spółdzielni przez Zarząd Spółdzielni. Powołując się na linię orzecznictwa organ wskazał, że w obrocie publicznym członków Spółdzielni reprezentuje jej Zarząd. Członkowie Spółdzielni kwestionujący działalność Zarządu mają prawo to czynić w postępowaniu wewnątrzspółdzielczym bądź na zasadach ogólnych w postępowaniu sądowym.

Organ uznał, że wnioskodawczyni wykazuje tylko interes faktyczny, a nie posiada interesu prawnego w myśl art. 28 kpa. Podkreślił, że w sprawie nie ma też podstaw do działania z urzędu gdyż roboty budowlane wykonano zgodnie ze zgłoszeniem zamiaru ich wykonania z dnia 4 lipca 2012r.

Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. S. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Skarżąca zarzuciła organowi brak uwzględnienia okoliczności, iż wielu mieszkańców bloku, w tym ona, ma odrębną własność lokalu mieszkalnego i współwłasność części wspólnych, którzy to właściciele nie zgodzili się na remont termomodernizacyjny budynku. Zarzuciła prowadzenie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Podniosła, że otwory zabudowano 28 czerwca 2012r., zrobiono to niezgodnie ze sztuką budowlaną. Ponadto zamurowanie okien utworzyło barierę architektoniczną a ona ma umiarkowaną grupę niepełnosprawności, jej skargi do Rady Nadzorczej Spółdzielni, Zarządu Spółdzielni, Związku Rewizyjnego Spółdzielni Mieszkaniowych, Prezydenta m.st. Warszawy, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego, Biura Naczelnego Architekta, ITB, Biura Pełnomocnika Rządu Osób Niepełnosprawnych i Komendy Miejskiej Powiatowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy nie przyniosły rezultatu. Zarzuciła niekompetencje urzędniczą i wniosła o nakazanie przywrócenia okien na klatce schodowej przedmiotowego budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za niezasadną wskazał, że wydanie rozstrzygnięć poprzedzone zostało przeprowadzeniem trzech kontroli obiektu budowlanego, dokonanych przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego w trybie art. 81a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej Prawo budowlane). Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego zgodnie z treścią art. 81 ust. 4 tej ustawy.

Sąd I instancji zaznaczył, że z treści tych protokołów uwzględnionych przez organy orzekające w sprawie, wynika zakres i stan robót budowlanych prowadzonych na zlecenie R. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na datę kontroli. Organ nadzoru budowlanego nie stwierdził w dniu 27 lipca 2012r. prowadzenia lub zakończenia robót budowlanych polegających na częściowym zamurowaniu okien na klatce schodowej. Częściowe zamurowanie okien stwierdzono podczas kontroli w dniu 5 września 2012r. Sąd I instancji wskazał, że stwierdzono wówczas, iż roboty te nie naruszyły elementów konstrukcyjnych budynku, że zamurowanie okien doprowadziło stan otworów okiennych do stanu zgodnego z obowiązującymi warunki technicznymi; uwzględniono okoliczność, że zamurowanie dotyczyło otworów usytuowanych ok. 35 cm nad poziomem półpodestu, związane było z zapewnieniem bezpiecznego życia ludzi wobec wcześniejszych kradzieży balustrad ochronnych; do protokołu dołączono załączniki w postaci zgłoszenia przez R. Spółdzielnię Mieszkaniową [...] zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 4 lipca 2012r. i protokołu wewnętrznego Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 9 marca 2010r.dotyczącego kradzieży barierki.

Sąd I instancji zaznaczył, że w protokole kontroli z dnia 25 października 2012r. organ nadzoru budowlanego stwierdził zgodność wykonania robót budowniczych ze zgłoszeniem z dnia 4 lipca 2012r., a także ponownie potwierdził doprowadzenie okien ogólnodostępnych do stanu zgodnego z warunkami technicznymi; oba organy orzekające w sprawie w ustaleniach faktycznych sprawy powołały się na stwierdzenia dokonane podczas w/w kontroli aczkolwiek nie w pełni je opisały.

Stwierdzenia te dały podstawę, w ocenie Sądu I instancji do uznania, że działania R. Spółdzielni Mieszkaniowej [...] mieściły się w granicach prawa. Sąd I instancji wskazał, że organy uznały, mimo braku przywołania podstawy prawnej z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1116 ze zm., dalej u.s.m.), że uprawnionym podmiotem do dysponowania nieruchomością na w/w cele budowlane jest Spółdzielnia Mieszkaniowa, przez co a contrario skarżąca nie ma przymiotu strony, gdyż nie wykazuje interesu prawnego, mimo, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego nr 5 i współwłaścicielką części wspólnych budynku.

Sąd I instancji zaznaczył, że wymieniony przepis art. 27 ust. 2 u.s.m. stanowi, iż "zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność jest wykonywany przez Spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio". Sąd I instancji wskazał, że istotą zarządu uregulowanego w wymienionym przepisie jest sprawowanie ex lege przez spółdzielnię zarządu nieruchomością wspólną jako zarządu powierzonego. Wykonywanie tego zarządu stanowi obowiązek spółdzielni mieszkaniowej; użyte w tym przepisie pojęcie zarządu ma znaczenie zarówno podmiotowe, jaki i przedmiotowe (funkcjonalne); zakres funkcjonalny nie został bliżej określony.

Sąd I instancji wskazał, że przyjmuje się zatem, iż dotyczy to podejmowania czynności faktycznych i prawnych koniecznych do utrzymania nieruchomości w rozumieniu czynności zwykłego zarządu. Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody współwłaścicieli. Niewątpliwie dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane, a dotyczy to także zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 11 w zw. z art. 30 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jest w ocenie Sądu I instancji czynnością z zarządzania tą nieruchomością. Wynika to, zdaniem Sądu I instancji z faktu nałożenia na spółdzielnię mieszkaniową obowiązków dotyczących eksploatacji, utrzymania, remontów budynku przepisami art. 4 ust 4, art. 61 u.s.m.

Utrzymanie budynku to, w ocenie Sądu I instancji zapewnienie odpowiedniego stanu tego budynku umożliwiającego jego aktualne przeznaczenie, czyli wykluczenie wszelkich zagrożeń dla budynku i ludzi w nim przebywających. Przeprowadzenie czynności tego wymagających mieści się, zdaniem Sądu I instancji w zakresie zwykłego zarządu przypisanego spółdzielni mieszkaniowej art. 27 ust. 2 u.s.m.

Prawidłowo zatem, zdaniem Sądu I instancji organy ustaliły, że zakres zamierzenia budowlanego mieści się w uprawnieniach zarządczych R. Spółdzielni Mieszkaniowej [...], a skarżąca negując te uprawnienia nie wykazała interesu prawnego z art. 28 kpa przez co nie miała przymiotu strony postępowania administracyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła skarżąca i zaskarżając orzeczenie w całości zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego tj.:

a) art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych dalej jako: ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, przez błędną jego wykładnię polegającą na niezasadnym zaakceptowaniu mylnego rozumienia przepisu przez organy administracji (wyrok NSA z 17 lipca 2008 r., II OSK 602/07), skutkujące uznaniem, że: 1) na mocy powołanego przepisu podmiotem uprawnionym do dysponowania nieruchomością przy ul. K. w W. - w tym w zakresie decydowania o zamurowywaniu otworów okiennych w budynku, jest R. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] (dalej jako: Spółdzielnia), w sytuacji gdy zamurowywanie okien stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, wobec czego Spółdzielnia nie mogła zamurować okien bez uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oraz 2) przyjęciem, że wskutek sprawowania przez Spółdzielnię zarządu nieruchomością przy ul. K. w W. skarżąca nie jest uprawniona do współdecydowania o zamurowywaniu otworów okiennych w budynku, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia przepisu doprowadziłaby Wojewódzki Sąd Administracyjny do konkluzji, że Spółdzielnia nie jest uprawniona do podjęcia samodzielnej decyzji o zamurowaniu otworów okiennych w budynku oraz, że Skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości jest uprawniona do współdecydowania o dokonywaniu czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością;

b) art. 4 ust. 4 oraz art. 61 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przez błędną ich wykładnię, skutkującą uznaniem, że decydowanie o zamurowywaniu otworów okiennych w budynku mieszkalnym stanowi czynność konieczną do utrzymania nieruchomości, która mieści się w zakresie "dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane", do którego uprawniona jest Spółdzielnia w ramach prowadzenia czynności z zakresu zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, w sytuacji gdy zamurowanie okien stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, której Spółdzielnia nie może dokonać bez zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Nadto z ostrożności procesowej, w przypadku niepodzielenia zarzutu skarżącej i uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, zaś pierwotną przyczyną wydania orzeczenia rażąco naruszającego prawo, było naruszenie przepisów prawa procesowego, działając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej ppsa wskazano dodatkowo jako podstawę kasacyjną naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

a) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej pusa) w zw. z art. 3 § 1 ppsa polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że organy administracyjne zadziałały zgodnie z prawem, mimo tego, iż zarówno postanowienie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy nr [...], jak i postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. zostały wydane niezgodnie z prawem wskutek błędnego ustalenia, że działania Spółdzielni mieszczą się w granicach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zbadał, czy organ I oraz II instancji prawidłowo przyjął, że Spółdzielnia była podmiotem uprawnionym do wykonania czynności jaką jest zamurowanie okien w budynku przy ul. K., ani też czy organ I oraz II zgodnie z prawem uznał, że Spółdzielnia jest uprawniona do zamurowania otworów okiennych w budynku na podstawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych z dnia 4 lipca 2012 roku, chociaż działania Spółdzielni nie mieściły się w ramach czynności jakie Spółdzielnia może podejmować na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

b) art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne jego zastosowanie wskutek przyjęcia, iż C. S. nie jest stroną postępowania, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy interesu prawnego skarżącej — możliwości współdecydowania o dokonywaniu czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, której skarżąca jest współwłaścicielką, wobec czego przysługuje jej przymiot strony w rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawie.

c) naruszenie art. 145 § 1 pkt lit c ppsa w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że powyższe przepisy Prawa budowlanego zostały naruszone przez organ administracji publicznej przez ich błędne niezastosowania, co skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny złożonej przez C. S. skargi, która to powinna zostać uwzględniona w całości.

Prawidłowe zastosowanie normy art. 81 ust. 1 Prawa budowlanego doprowadziłoby organ I oraz II instancji do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której Spółdzielnia zamierzając dokonać zamurowania otworów okiennych w budynku przy ul. K. w W. powinna uzyskać pozwolenie na budowę na dokonanie czynności zamurowania okien, a nie tylko dokonać zgłoszenia zamierzenia wykonania prac pismem z dnia 4 lipca 2012 roku. Z przepisów ustawy Prawo budowlane potwierdzonych orzeczeniem NSA 14 kwietnia 1999 r. wynika, że "zlikwidowanie okien na jednej ścianie, wybicie otworów okiennych i zamurowanie okien na ścianie innej – stanowi niewątpliwie przebudowę nieruchomości", tj. czynność, która nie mieści się w definicji remontu zawartej w art. 3 ust. 9 Prawa budowlanego, ani żadnej innej czynności, które są enumeratywnie wymienione w art. 29, 30, 31 Prawa budowlanego, lecz roboty budowlane, o których mowa w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i które można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

W konsekwencji zarówno organ I, jak i II instancji błędnie nie zastosował wobec Skarżącej, która jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. K., dyspozycji art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że "stronami w postępowaniu w sprawie pokolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu", a tym samym zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznały, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony postępowania, w sytuacji gdy C. S. jest stroną postępowania.

d) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit a ppsa w związku z art. 28 ust. 2 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które to przepisy zostały naruszone przez organ administracji publicznej w sposób wskazany w punkcie poprzedzającym, a co nie zostało dostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę, co skutkowało oddaleniem złożonej przez C. S. skargi, która to powinna zostać uwzględniona w całości.

e) naruszenie art. 145 § 1 pkt lit c ppsa w związku z art. 61 § 1 kpa poprzez przyjęcie, iż organ administracji prawidłowo nie zastosował art. 61 § 1 kpa w sytuacji, w której organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, iż żądanie jego wszczęcia zostało złożone przez stronę.

W przypadku uznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, że nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, działając w oparciu o art. 188 ppsa wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, poprzez jej uwzględnienie i uchylenie w całości postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymującego go w mocy postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, lub też stwierdzenia, że doszło do naruszeń przepisów postępowania, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 ppsa. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów.

Istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy skarżąca kasacyjnie uprawniona była do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworów okiennych na klatce schodowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy K. w W. C. S. przysługiwało prawo własności lokalu nr [...] w tym budynku, a także współwłasność części wspólnych obiektu oraz działki, na której jest położony. Wykonane prace zleciła R. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W., zarządca obiektu. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust.1 ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Sprawując zarząd powierzony, spółdzielnia jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich swoich członków, w tym również właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, niezależnie od tego, czy są członkami spółdzielni, czy też nie (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. II OSK 1255/09, LEX nr 693526).Wzajemne stosunki między członkami spółdzielni mieszkaniowej lub między członkami wspólnoty mieszkaniowej a jej zarządem, regulują przepisy ustawy prawo spółdzielcze lub ustawy o własności lokali i jedynie w trybie tych przepisów poszczególni właściciele lokali mogą sprzeciwiać się działaniom organów spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej oraz dochodzić swych praw. Natomiast w relacjach z organami administracji publicznej lub innej władzy publicznej reprezentują ich uprawnione statutowo lub ustawowo organy spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej. W świetle więc art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i art. 28 kpa, spółdzielnia jest stroną postępowania administracyjnego, występując niejako w podwójnej roli: jako inwestor i jako reprezentant współwłaścicieli (właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych i jednocześnie współwłaścicieli gruntu) oraz swoich członków. Taka pozycja Spółdzielni, traktowana jako zasada, nie wyklucza jednak możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym właściciela konkretnego lokalu mieszkalnego. Może to nastąpić tylko w sytuacji, gdy właściciel lokalu mieszkalnego wykaże własny indywidualny interes prawny.

W przedmiotowej sprawie skarżąca tego rodzaju własnego indywidualnego interesu prawnego nie wykazała. Zakres robót jednoznacznie wskazuje, że prace budowlane ograniczały się wyłącznie do części wspólnej nieruchomości.

Nie dotyczyły lokali mieszkalnych poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej. Kwestionowana inwestycja nie niesie za sobą żadnych ograniczeń, w szczególności w zakresie możliwości korzystania, czy użytkowania poszczególnych lokali mieszkalnych.

Odmowa wszczęcia postępowania z powodu braku przymiotu strony była więc uzasadniona.

Nie mogły w tej sytuacji za usprawiedliwione zostać uznane zarzuty skargi kasacyjnej, które przymiot strony C. S. wiązały z kwalifikacją wykonanych robót jako przekraczających zakres zwykłego zarządu. To czy spółdzielnia jest uprawniona do samodzielnego dokonywania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną nie ma żadnego wpływu na ocenę istnienia bądź nie przymiotu strony w tym postępowaniu. Konieczność uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych może co najwyżej mieć wpływ na ocenę prawidłowości dokonywanych przez zarząd czynności związanych z pracami budowlanymi, zgłoszeniem robót do organu architektoniczno- budowlanego, co wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy.

Uznać należało zatem za wadliwe stanowisko sądu I instancji, zawarte w kontrolowanym uzasadnieniu, w części w której przymiot strony uzależniało od rodzaju podejmowanych czynności zarządu nieruchomością wspólną. W pozostałym zakresie argumentacja sądu I instancji nie budziła wątpliwości, słusznie odmawiając skarżącej kasacyjnie przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.

Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.