Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1196/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-11-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
Powołane przepisy: article: Art. 243 par. 1, 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 czerwca 2014 r. nr: [...] w przedmiocie zwrotu podania p o s t a n a w i a wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata z T.

Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną G. Ś. oraz trójką dzieci: M ur. 1996 r., J ur. 2000 r. i M ur. 1996 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej, przy czym wysokość dochodów za sierpień 2014 roku została określona na 0 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł fakt głodzenia jego rodziny przez MOPS.

Z urzędu stwierdza się, że tylko na przestrzeni bieżącego roku skarżący złożył ponad 50 wniosków o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata z urzędu. W każdej z tych spraw skarżący uchylał się od przedstawienia w sposób rzetelny swojej sytuacji materialnej.

W sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 305/12 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2012 roku oddalające wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wydane po sprzeciwie skarżącego od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, złożenia oświadczenia o braku uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, ograniczył się wyłącznie do wskazania, że nie podejmował wraz z żoną żadnego dodatkowego zatrudnienia oraz, ze jego wydatki sprowadzają się do zakupu 1 chleba i masła dziennie, starając się przy tym częściowo przerzucić na Sąd ciężar uzyskania dokumentów, do których przedstawienia został wezwany. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane było wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245§ 2 p.p.s.a.)

Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz pełnomocnika z urzędu, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów we własnym zakresie.

W przedmiotowej sprawie skarżący, pomimo lektury uzasadnienia m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 roku sygn. akt I OZ 848/12 i postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12 oraz szeregu podobnych orzeczeń w innych, licznych sprawach skarżącego zdawał sobie sprawę, jakie dane należy zawrzeć w formularzu wniosku oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Pomimo tego, kolejny składany przez niego wniosek zawiera dane, z których nie wynika faktyczna sytuacja majątkowa skarżącego. Nie jest bowiem możliwe, aby pięcioosobowa rodzina wnioskodawcy nie osiągała w miesiącu żadnych dochodów i nie ponosiła żadnych wydatków.

Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego, to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o dodatkowe informacje. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 p.p.s.a. nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu.

Na marginesie należy także zaakcentować w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postanowienie NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), dlatego sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.