Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2902/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 133 par. 1, art. 141 par. 4, art. 174, art. 182 par. 2, art. 183,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 114/18 w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 114/18 uwzględnił skargę M. P. i uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz zasądził na rzecz skarżącego kwotę 597 zł. Tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Proszowicach jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego M. P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] wystawionego przez P. P. S, A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej jako wierzyciela, obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2010 r. do kwietnia 2014 r. w łącznej kwocie należności głównych 934,00 zł. Organ egzekucyjny w dniu [...] października 2015 r. doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalno - rentowego z dnia [...] października 2015r. Zobowiązany, pismem z dnia [...] listopada 2015 r. złożył zarzuty z art. 33 § 1 upea w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc: przedawnienie obowiązku w zakresie zobowiązań powstałych od stycznia do maja 2009r. oraz błędu co do osoby zobowiązanego. Podniósł bowiem, że upomnienie na podstawie którego wystawiony został tytuł wykonawczy został nadany osobie o nazwisku A. P. nie zaś M. P.

Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., uznał zarzut przedawnienia zaległości za okres od stycznia do maja 2009r. oraz zarzut błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony. W odniesieniu do podnoszonego przez zobowiązanego zarzutu błędu co do osoby, wierzyciel wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że w dniu [...] stycznia 2003 roku w Urzędzie Pocztowym W., zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego na dane: M. P., zam. Z. [...], w wyniku czego otrzymał książeczkę radiofoniczną o numerze [...]. Jako posiadaczowi imiennej książeczki radiofonicznej, w dniu [...] sierpnia 2008 r. przesłano zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]), stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki RTV wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat. Z przyczyn technicznych naniesiono do systemu błędne dane osobowe. Zamiast M. P., wprowadzono A. P. Ustalono również, iż zobowiązany, po otrzymaniu zawiadomienia informującego o zaległości w opłatach abonamentowych również na dane osobowe A. P., wystosował pismo informujące, iż osoba o takich danych personalnych nigdy nie mieszkała pod tym adresem. Błąd literacki został skorygowany po zweryfikowaniu z posiadanym w archiwum wnioskiem rejestracyjnym zobowiązanego. Na powyższe ustalenia powołano stosowne dowody.

W zażaleniu wskazano, iż Skarżący nigdy nie rejestrował odbiornika RTV, oraz nigdy skutecznie i legalnie nie nadano Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wg stosownych przepisów.

Wierzyciel w drugiej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie. Wierzyciel ponownie zauważył, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie, mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, zgodnie z art. 2 ust, 1 i 2 tej ustawy opłaty te pobiera się za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych, przy domniemaniu, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Oznacza to, że każdy, kto posiada odbiorniki radiowe i telewizyjne, musi je zarejestrować i opłacać abonament, jeżeli nie jest z tego obowiązku ustawowo zwolniony. Rozpatrując zażalenie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej podkreślił, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż M. P. dokonał rejestracji odbiorników RTV na adres Z. [...] w wyniku czego otrzymał imienną książeczkę radiofoniczną numer [...] stanowiącą dowód zarejestrowania odbiorników RTV jak zasadnie wskazał wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. Dowód w postaci kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" został przesłany wraz z zaskarżonym postanowieniem. Ponadto wierzyciel wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2015 r. Zobowiązany dokonał płatności za okres zaległości po tytule wykonawczym tj. od maja 2014 r. do grudnia 2015 r. Dowód w postaci kserokopii formularza wpłaty również przesłano wraz z zaskarżonym postanowieniem. Wskazano, że wierzyciel prawidłowo wskazał w zaskarżonym postanowieniu , iż zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest nieuzasadniony. W podniesionej kwestii, iż nigdy skutecznie i legalnie nie nadano skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wg. stosownych przepisów, iż wierzyciel podkreślił w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r., że zgodnie z § 5 ust 2 (zdanie drugie) rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), P. P. S.A była zobowiązana do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia. W przedmiotowym zawiadomieniu w skutek niezamierzonej pomyłki mylnie podano imię zobowiązanego, co nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyż jak wykazano powyżej, rejestracja odbiorników RTV zgłoszona została przez M. P.

Organ egzekucyjny biorąc pod uwagę ostateczne stanowisko wierzyciela, które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał w dniu [...] października 2017 r. postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu przedawnienia zaległości za okres od stycznia do maja 2009r. oraz zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.

Rozpoznając zażalenie na w/w postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zaskarżone postanowienie było konsekwencją postanowienia P. P. S.A. w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym to w sposób prawidłowy ustosunkowano się do w/w zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 upea i z art. 33 § 1 pkt 4 upea. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Na powyższe rozstrzygnięci została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 7, art. 8, art.107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie przedawnienia zaległych rat i niewłaściwej osoby zobowiązanego;

- naruszenie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 21 kwietnia o opłatach abonamentowych w zw. z art. 33 pkt1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuwzględnienie zarzutu skarżącego pomimo błędu co do osoby zobowiązanego,

- nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania .

W wyniku złożonej skargi wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z [...] grudnia 2017 r. przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesionych w skardze. Sąd z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi, stwierdził naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w postepowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a, mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. W postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w K.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7), zaufania (art. 8), udzielania informacji (art. 9), przekonywania (art. 11), szybkości i prostoty postępowania (art. 12) i sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 K.p.a.). Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 K.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 K.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego. Uzasadnienie faktyczne w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zbliżone wymogi ustawa przewiduje w odniesieniu do postanowienia – stosownie do art. 124 § 2 K.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich twierdzeń wniosku dotyczących istotnych okoliczności faktycznych czy prawnych, a także zarzutów podnoszonych przez strony w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji Naruszenie powyższych przepisów prowadzi również w efekcie uchybienia zasadom praworządności (art. 6 K.p.a.) oraz budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).

Sąd wskazał, że w ramach sądowej kontroli badaniu podlega to, czy ustalenia organu znajdują dostateczne oparcie w zebranym materiale dowodowym w sposób wyczerpujący. Bez kompletnych akt sprawy, w tym wszystkich dowodów, na których organy administracji publicznej poczyniły ustalenia faktyczne nie jest np. możliwe stwierdzenie, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów, wynikających z art. 80 K.p.a., a zatem czy ustalenia nie są arbitralne i dowolne. Okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się poza aktami sprawy co do zasady nie mogą zatem być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie przedłożył akta w takim stanie, że wymykają się one sądowej kontroli, czyniąc ją niemożliwą. Zawierają one zasadniczo tytuł wykonawczy , postanowienia wierzyciela oraz pisma skarżącego . W aktach, które DIAS przedstawił Sądowi, brak jakiegokolwiek dowodu w zakresie prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, tym samym nie sposób zweryfikować poprawności twierdzeń nie tylko organu odwoławczego ale przede wszystkim stanowiska Wierzyciela w sprawie . Wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] września 2017 r. zawierające stanowisko w sprawie wskazał na istotne elementy świadczące o tym, że nie zachodzi błąd co do osoby . Przedstawił szczegółowo historie sprawy powołując się na stosowne dowody. Dowody te były przytoczone pod każdą dowodzoną okolicznością. Jako istotny element sprawy przedstawiono fakt , że skarżący dokonał rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiowego w wyniku czego otrzymał książeczkę radiowo telewizyjną oraz, że jako posiadaczowi książeczki radiofonicznej przesłano mu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Z kolei w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r. wierzyciel uznał jako bezsporny fakt , że Skarżący dokonał rejestracji odbiorników RTV podkreślając, że dowód w postaci kserokopii formularza wpłaty również przesłano wraz z zaskarżonym postanowieniem. Okoliczność rejestracji odbiornika jest kluczowa w kontekście nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego albowiem numer ten zastępuje dowód zarejestrowania odbiorników RTV. Wierzyciel podkreślił, iż użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulować prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Następnie wywiódł na podstawie obowiązujących przepisów, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie stanowi okoliczności zwalniającej posiadacza odbiorników RTV od obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych. Tymczasem w aktach sprawy brak było jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego tezy zawarte w postanowieniach Wierzyciela, co jest istotne w kontekście, że procedury na które powołuje się Wierzyciel odnoszą się do zarejestrowanego posiadacza odbiorników RTV a te okoliczność skarżący negował. Sad pierwszej instancji wskazał ponadto, że skarżący w złożonym zarzucie kwestionuje nie tylko błędne nadanie numeru identyfikacyjnego A. P. zamiast M. P., ale przede wszystkim okoliczność skierowania upomnienia poprzedzającego wydanie tytułu wykonawczego na błędne nazwisko. Nie do końca wiadomo o jakie pismo chodzi Skarżącemu albowiem wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] października 2017 r. wprost wyjaśnił, że upomnienie z dnia [...] maja 2014 r. wzywające do dobrowolnego uregulowania należności zostały wystawione na prawidłowe nazwisko. Brak akt w tak elementarnym zakresie nie pozwoliło Sądowi pierwszej instancji na zweryfikowania twierdzeń skarżącego jak wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości.

Powyższy wyrok organ zaskarżył skargą kasacyjną w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego praz rozpoznanie skargi kasacyjnej bez rozprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. C, art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 54 § 2 p.p.s.a., art. 133 § 1 zdanie 1 p.p.s.a w zw. z art. 62 pkt 1 p.p.s.a., a polegające na uznaniu, że na podstawie niekompletnych akt można wydać orzeczenie, gdy Sąd zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. powinien wezwać organ administracji do przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę do wydania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uchybienia Sądu skutkowały uwzględnieniem skargi skarżącego;

- art. 106 § 3 p.p.s.a przez nie wezwanie organu do uzupełnienia akt administracyjnych i nie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów na okoliczność prawidłowości stanowiska Wierzyciela, gdy brak tych dokumentów zdecydował o uchyleniu postanowienia;

- art. 141 § 4 p.p.s.a zdanie pierwsze poprzez brak wyjaśnienia podstawy pprawnej rozstrzygnięcia przez nie odniesienie się do możliwości uzupełnienia akt na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., a więc przeprowadzenia przez Sąd dowodów uzupełniających w celu wyjaśnienia sprawy;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. zdanie drugie poprzez udzielenie nieprawidłowych wskazań, a polegających na tym, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie powinien wystąpić do P. P. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej o udostępnienie dokumentacji na podstawie której zostało wystawione postanowienie w sprawie stanowisko wierzyciela, gdy w trakcie postępowania sądowego można było uzupełnić akta o brakujące dokumenty.

Argumentację na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu środka prawnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 174 ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie jest konieczne, ponieważ wyznacza granice środka prawnego, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 ppsa). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu, a które w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

W związku z tym skarga kasacyjna została rozpoznana zgodnie przedstawionymi zarzutami. Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 54 § 2, art. 133 § 1 zdanie 1 w zw. z art. 62 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie wezwanie organu administracji do przedłożenia dokumentów stanowiących podstawę do wydania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela i nieprzeprowadzenie dowodu z tych dokumentów. Powołany przepis art. 62 pkt 1 ww. ustawy nie może bowiem stanowić podstawy przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Przepis ten określa uprawnienia Przewodniczącego wydziału, które mają charakter organizacyjno-formalny. Nawet gdyby zaistniały uchybienia dotyczące trybu przygotowania do rozprawy nie mogą być uznane za mające wpływ na wynik sprawy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1095/13).

Należy wskazać, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Ten przepis z kolei nakłada na organ obowiązek przesłania, wraz ze skargą i odpowiedzią na nią, akt sprawy. Akta sprawy, o których mowa w tym przepisie oznacza dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Należy zatem przyjąć, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do Sądu. Na podstawie tych właśnie przekazanych przy skardze akt sprawy, Sąd wydaje wyrok, a tylko w sytuacji gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, w trybie art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. Przepisy te nie nakładają na Sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie toczącej się przed nim, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami. Obowiązek natomiast skompletowania akt sprawy administracyjnej ma organ ją prowadzący z mocy art. 7 i 77 k.p.a., a jeśli tego w postępowaniu toczącym się przed nim nie uczyni, to nie może na Sąd przerzucać tego obowiązku. Postępowanie administracyjne zamyka się orzeczeniem ostatecznym, podlegającym skardze do Sądu administracyjnego, zaś postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym, mającym na celu kontrolę legalności postępowania i rozstrzygnięcia organu, a nie uzupełnienie postępowania administracyjnego. Sąd oczywiście może wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy jeśli przez niedopatrzenie organu akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez Sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków Sądu, ale organu. Sąd może nawet dołączyć akta innych spraw znajdujących się w jego posiadaniu, ale w sytuacji gdy np. w sprawie będącej przedmiotem oceny, akta przesłane przez organ są kopiami, a oryginały znajdują się w innych aktach sprawy, natomiast takie czynności sądu nie mogą zastępować działań organu zobligowanego do dostarczenia akt sprawy. Wydając zatem wyrok po zamknięciu rozprawy, Sąd rozstrzyga na podstawie tych akt, na podstawie których orzekał organ, wyjątkowo po uzupełnieniu w trybie art.106 § 3 p.p.s.a. Takie akta są tymi, o których mowa w art.133 § 1 p.p.s.a (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 546/17).

W takiej sytuacji nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. gdyż orzekł na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ. Faktem, że były one niekompletne nie można obciążać Sądu. Wobec niemożności dokonania oceny co do stanu sprawy z przyczyny braku akt, Sąd I instancji nie mógł rozpoznać skargi co do meritum. Sąd I instancji nie naruszył zatem cytowanych przepisów., bowiem organ nie przeprowadził w sposób rzetelny postępowania dowodowego, jak również nie dokonał prawidłowego skompletowania akt w sposób umożliwiający prawidłową ocenę materiału dowodowego przy jednoczesnym dokonaniu tej oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Naruszenie zasady określonej w art.133 § 1 p.p.s.a. może stanowić w ramach art.174 pkt 2 p.p.s.a. usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy; pominięciu istotnej części tych akt; przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art.106 § 3 p.p.s.a. i oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art.106 § 3 p.p.s.a. To na organach prowadzących postępowanie, a nie na sądzie administracyjnym, ciąży obowiązek zgromadzenia i oceny całego materiału dowodowego. Prawidłowo więc Sąd I instancji wskazał, że organ I instancji przede wszystkim zgromadzi kompletny materiał dowodowy, niezbędny do wydania orzeczenia, obejmujący całe postępowanie poczynając od jego wszczęcia (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 546/17).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11,). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. To że strona skarżąca nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a.