Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 15/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 149 § 2, art. 154 § 6, art. 200 i art. 205 § 1, art. 119 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 36
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Janina Guść (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. M. sumę pieniężną w wysokości 3.000 (trzy tysiące) zł, 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 4 maja 2017 r. S. M. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pismem z dnia 20 marca 2018 r. Wojewoda [...] zawiadomił skarżącego

o wszczęciu postępowania w sprawie oraz osobnym pismem, działając na podstawie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, o przedłużeniu terminu

do wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę do dnia 29 czerwca 2018 r. z przyczyn niezależnych od organu.

Pismem z dnia 22 marca 2018 r., na podstawie art. 109 ustawy dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2354 ze zm.), Wojewoda [...] zwrócił się do Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], Komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej oraz Naczelnika Wydziału VII Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w [...] o udzielenie informacji czy wjazd i pobyt Cudzoziemca na terytorium RP stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W dniu 27 marca 2018 r. do organu wpłynęło oświadczenie wnioskodawcy

o rozwiązaniu dotychczasowego stosunku pracy, a w dniu 12 kwietnia 2018 r. oświadczenie pracodawcy.

W dniu 7 maja 2018 r. wpłynęły dokumenty wskazujące na podjęcie przez cudzoziemca nowego zatrudnienia.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2019 r. Wojewoda [...] wezwał cudzoziemca

na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 3 oraz art. 125 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach, art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których zezwolenie na pracę cudzoziemca jest wydawane bez względu na szczegółowe warunki wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców o informację starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy

w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy.

W dniu 27 marca 2019 r. do Wojewody [...] wpłynęła informacja o zakończeniu przez cudzoziemca wykonywania pracy na rzecz dotychczasowego pracodawcy.

W dniu 11 maja 2019 r. wnioskodawca uzupełnił materiał dowodowy o załącznik nr 1 na firmę "A", zarejestrowane oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi oraz umowę o pracę na czas określony.

Pismem z dnia 12 lipca 2021 r. S. M. wystąpił do Wojewody [...] z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Pismem z dnia 9 września 2021 r. oraz ponownie w dniu 19 stycznia 2022 r. organ na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, wezwał cudzoziemca do przedłożenia umowy, na której jest lub będzie świadczona praca, dokumentów potwierdzających posiadanie miejsca zamieszkania oraz informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy.

W dniu 26 sierpnia 2021 r. S. M. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Skarga została przekazana Wojewodzie [...] w dniu 27 sierpnia 2021 r. (data nadania).

Przedmiotowa skarga wpłynęła do Sądu ponownie w dniu 20 stycznia 2022 r.

po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny za niewykonanie obowiązku przekazania skargi.

W skardze, zarzucając Wojewodzie [...] naruszenie przepisów: art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 k.p.a. poprzez przekroczenie terminów załatwienia sprawy skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności i niezałatwienie sprawy w terminie, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 6.000 zł oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ powinien załatwić sprawę niezwłocznie, czyli w ciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach bardziej skomplikowanych, w terminie dwóch miesięcy. Tym czasem skarżący oczekuje rozstrzygnięcia już 4 lata i 2 miesiące. Ponaglenie nie przeniosło oczekiwanych rezultatów, organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia, wobec czego pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu organ podniósł, że o ile czas załatwienia sprawy uległ wydłużeniu, to czynności organu podejmowane były niezwłocznie, przy zachowaniu kolejności wpływających wniosków. Organ podkreślił trudną sytuację związaną

z COVID-19 oraz znaczną ilością rozpoznawanych spraw. Organ wskazał, że cudzoziemiec posiadał ponadto zarejestrowane oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy, co dawało uprawnienie do wykonywania pracy. Tym samym wnioskodawca nie został pozbawiony środków na utrzymanie podczas oczekiwania na decyzję legalizującą pobyt i pracę. Ponadto, w trakcie postępowania cudzoziemiec zmieniał pracodawców, co powodowało konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodnie

z prawem.

Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 239, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest w sprawach, w których organ powinien wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie bądź podjąć inny akt lub dokonać czynności z zakresu administracji publicznej (dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

We wniesionej skardze S. M. zarzucił Wojewodzie [...] bezczynność w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Wskazać w tym miejscu należy, że skarga na bezczynność stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu

do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu. W związku z tym w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność organu, sąd kontroluje, czy organ administracji załatwił sprawę w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego.

Przepis art. 37 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. zwanej dalej

w skrócie: "k.p.a.") definiuje "bezczynność" jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie

z art. 36 § 1.

Z przepisów art. 35 § 1 – 3 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty

i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. stanowi z kolei, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Wskazane przepisy są konsekwencją przyjęcia na gruncie procedury administracyjnej szeregu zasad mających wyrównywać relacje między organem administracji publicznej a stronami postępowania. Wśród zasad tych istotnego znaczenia nabiera zasada szybkości postępowania, którą statuuje art. 12 k.p.a.

Zgodnie z tą regulacją organ administracji publicznej powinien prowadzić postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie.

Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie określały do dnia 28 stycznia 2022 r. terminu, w jakim powinna zostać wydana decyzja o zezwoleniu na pobyt czasowy cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tej materii należało zatem odwoływać się do przepisów kodeksowych, mając jednakże na uwadze treść regulacji zawartych w art. 109 ust. 1 - 3 ustawy o cudzoziemcach, które przewidują zwrócenie

się do określonych organów o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa

i porządku publicznego. Organy te przekazują stosowną informację w terminie 30 dni

od dnia otrzymania wniosku. Termin ten może być przedłużony do 60 dni w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji,

o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w ustawowych terminach uznaje się,

że wymóg uzyskania informacji został spełniony.

Obecnie kwestię terminu wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy cudzoziemca reguluje przepis art. 112a ust. 1 ustawy, dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 91) zmieniającej nin. ustawę z dniem 29 stycznia 2022 r., który stanowi, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni.

Analizując realia rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, że postępowanie

w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wszczęte zostało

w dniu 4 maja 2017 r. (data wpływu wniosku do [...] Urzędu Wojewódzkiego

w [...]). W trwającym od niespełna pięciu lat postępowaniu, które na dzień wniesienia skargi nadal nie zostało zakończone, Wojewoda [...] ograniczył się do podjęcia kilku jedynie czynności. Przy czym jeszcze przed podjęciem jakichkolwiek merytorycznych działań organ przedłużył termin do wydania decyzji w sprawie (pismo z dnia w dniu 20 marca 2018 r.). Pierwszą natomiast znajdującą materialne odzwierciedlenie w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych czynnością postępowania zmierzającą do załatwienia sprawy było wystąpienie w dniu 22 marca 2018 r. do właściwych organów o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt skarżącego na terytorium RP stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ta wstępna w istocie czynność podjęta została zatem dopiero w dziesiątym miesiącu postępowania.

Kolejna czynność postępowania miała miejsce 11 kwietnia 2019 r., kiedy to Wojewoda [...] wezwał cudzoziemca o informację starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy.

Nawet pomimo wniesionego pismem z dnia 12 lipca 2021 r. ponaglenia sprawa nie nabrała przyspieszenia. Dopiero bowiem pismami z dnia 9 września 2021 r. oraz 19 stycznia 2022 r. organ podjął działanie wzywając skarżącego do przedłożenia wymaganych dokumentów. Czynności tych organ powinien, zdaniem Sądu, dokonać niezwłocznie po wstępnej, merytorycznej analizie wniosku, nie zaś po ponad czterech latach od wszczęcia postępowania.

Zdaniem Sądu, za oczywiste uznać należy w tej sytuacji pozostawanie przez Wojewodę [...] w bezczynności. W dacie wniesienia do Sądu skargi trwające od ponad czterech lat postępowanie nie doczekało się zakończenia. Bezczynności organu nie uzasadniają w żadnym razie okoliczności leżące po stronie skarżącego, jak podnoszona w odpowiedzi na skargę zmiana przez cudzoziemca pracodawcy.

Mając na uwadze wskazane regulacje normatywne oraz bezsporne okoliczności sprawy Sąd uznał za zasadne uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy

w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.

Sąd ocenił, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uwzględnił,

że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej

i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne

(por. m.in. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia

11 maja 2017 r.; sygn. akt II SAB/Bk 38/17; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r.; sygn. akt II SAB/Łd 13/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r.; sygn. akt II SAB/Kr 35/17).

W orzecznictwie sądowym zwraca się także uwagę, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć,

że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2016 r.; sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając

na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania strony.

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za taką oceną przemawia opisane powyżej bierne zachowanie organu, a w szczególności wieloletni okres pozostawania w bezczynności. W niniejszej sprawie niewątpliwie nastąpiło znaczne przekroczenie terminów określonych w art. 35 k.p.a.

Wskazane w odpowiedzi na skargę okoliczności nie mogły wpłynąć na dokonanie odmiennej oceny w tym zakresie. Sąd ma świadomość, że wadliwość działania organu wynika z niedostosowania obsady urzędu do zakresu jego zadań i nie ulegnie istotnej poprawie bez zmiany ilości zatrudnionych w urzędzie pracowników. Organy w tej i innych sprawach, wielokrotnie od 2018 r. wskazywały, że podejmują czynności w toku postępowania w takim terminie, na jaki pozwala obciążenie pracowników liczbą prowadzonych postępowań oraz zasoby kadrowe komórki właściwej do spraw związanych z legalizacją pobytu cudzoziemców (por. np. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt III SAB/Gd 62/18, z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gd 75/18, z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt III SAB/8/19, z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt III SAB/Gd 14/20, z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt III SAB/Gd 5/21).

Niewątpliwe argumentacja ta nie mogła zostać uwzględniona przy stwierdzeniu zaistnienia bezczynności organu, ocena w tym zakresie jest bowiem dokonywana niezależnie od przyczyn zaniechania organu - o charakterze zawinionym lub niezawinionym.

Powołane przez organ okoliczności nie powinny mieć także wpływu na ocenę charakteru zaistniałej bezczynności w kontekście rażącego naruszenia prawa. Nie usprawiedliwiają one zaistniałej w sprawie istotnej zwłoki w podjęciu przez organ pierwszej czynności i prowadzeniu postępowania administracyjnego. Skala wpływu wniosków do organu jest znana od dawna. W tej sytuacji organ winien podjąć działania w celu dokonania zmian polegających na dostosowaniu jego organizacji i środków do zakresu realnie występujących zadań. Organ administracji nie powinien działać w warunkach, w których realizacja jego zadań w sposób uwzględniający wyznaczone przepisami prawa standardy czasu trwania postępowania administracyjnego jest z założenia niemożliwa.

W związku z powyższym, Sąd uznał, że zaniedbanie organu administracji rządowej w tym zakresie nie powinno być uznane za okoliczność przez organ niezawinioną (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 2642/17, w którym wskazano, że brak sprawności organizacyjnej nie jest okolicznością niezależną od organu). Nie można uznać za właściwe akceptowanie stanu długotrwałego stałego naruszania przez organ administracji ustawowych uprawnień wnioskodawców. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której organy władzy wykonawczej nie realizujące swoich ustawowych obowiązków, nie ponosiłyby z tego tytułu przewidzianych unormowaniami ustawy negatywnych konsekwencji. Niewątpliwie celem wprowadzenia ustawowej regulacji przypadku bezczynności organów była ochrona stron postępowania administracyjnego i zapobieganie także takim sytuacjom, jak zaistniała w niniejszej sprawie. Sytuacja, w której strona czeka przez okres kilku miesięcy na podjęcie przez organ administracji pierwszej czynności w sprawie, wskazuje na rażące naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą szybkości postępowania wynikająca z art. 12 k.p.a.

Zachowanie organu, prowadzącego w taki sposób postępowanie w sprawie udzielenia zgody cudzoziemca na pobyt czasowy na terenie Rzeczypospolitej Polskiej - nie zasługuje na aprobatę i podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Działanie takie w sposób oczywisty jest sprzeczne z wizją funkcjonowania organów realizujących kompetencje w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców, które z założenia, winny dążyć do zagwarantowania cudzoziemcom chcącym przebywać w Polsce wysokiej jakości procedur związanych z ich pobytem (por. https://udsc.gov.pl/urzad/misja-urzedu).

Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest środkiem o charakterze kompensacyjno-dyscyplinującym. Suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu sprawy. Suma ta, chociaż ma charakter kompensacyjny, nie ma na celu naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidzianą w art. 4171 § 3 kodeksu cywilnego wyklucza traktowanie sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jako odszkodowania. Przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych. Otrzymana kwota ma zrekompensować negatywne przeżycia związane z niezałatwieniem sprawy w terminie, z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki oraz niedogodności, jakich strona doznała na skutek bezczynności organu administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 maja 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1224/19).

Sąd wziął pod uwagę, że w niniejszej sprawie okres bezczynności organu nie znajduje wytłumaczenia w stopniu jej skomplikowania i jest zawiniony przez organ. Zasadne jest zrekompensowanie skarżącemu negatywnych przeżyć psychicznych związanych z tą sytuacją oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W ocenie Sądu, suma pieniężna w wysokości 3.000 zł jest adekwatna do okoliczności sprawy, zaniedbania organu i zrekompensuje negatywne przeżycia związane z naruszeniem prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w terminie. Wysokość przyznanej sumy pieniężnej spełnia kryterium przewidziane w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r. (M.P. z 2021 r. poz. 199), wysokość tego wynagrodzenia wynosiła 5104,90 zł.

Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie sumy pieniężnej w wyższej wysokości - 6 000 zł. W tym zakresie skarga został oddalona. Skarżący w istocie nie przedstawił argumentów przemawiających za przyznaniem sumy pieniężnej w takiej wysokości. Sąd stwierdził, że ustalone okoliczności sprawy oraz charakter tego świadczenia uzasadniają przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 3 000 zł, uznając żądanie w pozostałym zakresie za wygórowane.

Przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna stanowi także swoistą sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Uwzględniając funkcję dyscyplinującą przyznanej sumy pieniężnej Sąd odstąpił od nałożenia na organ grzywny.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy od skargi.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.