Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 891/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6017 Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Skarżony organ: Rada Izby Architektów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania uprawnienia budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów na rzecz skarżącego S. C. kwotę 500 zł. ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r., działając w oparciu o art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. "o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów" (Dz. U. z 2001r. Nr 5, poz. 42 z późn. zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust 2-7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – utrzymał w mocy decyzję [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej nr [...] ustawy Prawo budowlane [...] z dnia [...] grudnia 2003r. o odmowie nadania S. C. uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, bez przeprowadzenia egzaminu.

Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, iż w wyniku weryfikacji złożonych przez S. C. dokumentów Zespół Weryfikacyjny Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej w protokole Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. stwierdził, że wnioskodawca nie spełnił warunków zawartych w § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjętego Uchwałą Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] kwietnia 2003r. określającego wymagane wykształcenie wyższe jako ukończenie studiów magisterskich wyższych na kierunku Architektura i Urbanistyka, potwierdzone dyplomem magistra inżyniera architekta.

Na skutek stanowiska Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej w przedmiocie interpretacji przywołanego przepisu regulaminu, [...] OKK decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. odmówiła nadania S. C. uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń bez przeprowadzenia egzaminu.

Krajowa Komisja Kwalifikacyjna po rozpatrzeniu odwołania S. C., zważyła, iż odwołujący nie posiada odpowiedniego wykształcenia, bowiem ukończył on Wydział Architektury Politechniki P. i uzyskał tytuł Inżyniera architekta, a więc nie wykazał się ukończeniem wyższych studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka, a tym samym nie została spełniona pozytywna przesłanka umożliwiająca dopuszczenie go do egzaminu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, iż w świetle uregulowań korporacyjnych, tytuł "inżyniera architekta" nadawany absolwentom wyższych studiów zawodowych, nie uprawnia do ubiegania się o wpis na listy architektów.

Nadto organ wskazał, iż wprowadzenie nowych rodzajów tytułów zawodowych przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu rozporządzeniem z dnia 18 kwietnia 2002r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. 2000r., Nr 116, poz. 1004 z późn. zm.) zmienione rozporządzeniem z dnia 3 listopada 2003r. (Dz. U. Nr 210, poz. 2040) – nastąpiło z przekroczeniem zakresu delegacji ustawowej określonej w art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.).

Zdaniem organu, bowiem, podstawą do wprowadzenia nowych (innych) rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów wyższych jest przepis art. 149 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Jedynie z delegacji tego przepisu może nastąpić wiążąca zmiana obecnie obowiązującego Zarządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 kwietnia 1992r. w sprawie określenia rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie.

Dla oceny umiejętności teoretycznych kandydata nie ma znaczenia uzyskany przez niego tytuł zawodowy, lecz poziom kształcenia, z którym wiąże się uzyskanie określonego tytułu zawodowego.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. C., domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, iż § 14 ust. 2 Regulaminu Postępowania Kwalifikacyjnego Izby Architektów jest niezgodny z prawem i jako taki nie może być wiążący. Skarga zarzuca, iż ustalenia cytowanego § 14 ust. 2 Regulaminu pozostaje w sprzeczności z przepisami Zarządzenia z 14 kwietnia 1992r. Ministra Edukacji Narodowej i Sportu zmieniającymi poprzednie Zarządzenia z dnia 18 kwietnia 2002r. w sprawie określenia studentów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia wraz ze zmianą z dnia 13 czerwca 2003r. i 3 listopada 2003r. gdzie poprzez wprowadzenie do § 1 pkt 1b dodano kierunek urbanistyka i architektura.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Wymogiem nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania, bez ograniczeń, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzajów oraz stopnia skomplikowania działalności, a także innych wymagań związanych z tą funkcją.

W tym miejscu należy zauważyć, iż ustawa z dnia 12 września 1990r. (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) o szkolnictwie wyższym nie zawiera definicji pojęcia "wykształcenie wyższe". Stanowi jedynie w art. 149 ust., 1 iż "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku".

Wydane w oparciu o delegacją ustawową zawartą w art. 149 ust. 2 cytowanej ustawy Zarządzenia Ministra Edukacji z dnia 9 kwietnia 1992r. "w sprawie określenia rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie" w § 2 pkt 3a określiło tytuł nadawany absolwentom wyższych studiów architektonicznych, jako "magister inżynier architekt", jednocześnie w pkt 8 pozostawiając możliwość uzyskania tytułu "inżyniera" w przypadku absolwentów wyższych zawodowych studiów technicznych (w tym architektury).

Rozporządzenie Ministra Edukacji i Sportu z 18 kwietnia 2002r. (Dz. U. z 2002r., Nr 116, poz. 1004) w sprawie określenia standartów i poziomów kształcenia zmienione rozporządzeniem z dnia 13 czerwca 2003r. (Dz. U. z 2003r., nr 144 poz. 1401) oraz z dnia 3 listopada 2003r. (Dz. U. Nr 210, poz. 2040) reguluje kwestię studiów na kierunku architektura, uzupełniając je o kierunek urbanistyka i architektura.

Przywołane rozporządzenie zmieniające z dnia 13 czerwca 2003r. w załączniku 10 stanowi, iż "absolwent studiów magisterskich kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytuł zawodowy magistra inżyniera architekta, zaś absolwent studiów zawodowych kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytuł inżyniera architekta.

Oba wskazane tytuły, co najistotniejsze, wydawane są absolwentom studiów wyższych.

Interpretacje dokonane przez Krajową Radę Izby Architektów w uchwale z dnia [...] kwietnia 2003r. określającej Regulamin Postępowania Kwalifikującego w sprawie nadania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, wskazujące w § 14 ust. 2 tego Regulaminu, "iż przez wykształcenie wyższe rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymuje się dyplomem magistra inżyniera architekta", pozostaje w sprzeczności z aktami prawnymi o randze ustawy i rozporządzenia.

Nie może budzić wątpliwości, iż Krajowa Rada Izby Architektów nie jest organem umocowanym do zmiany przepisów prawa w tym dokonywanie ich interpretacji czy to rozszerzającej czy też zawężającej.

Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego stanowi jedynie regulację wewnętrzną w ramach danej korporacji zawodowej, a § 14 ust. 2 jako wykraczający poza delegację zawartą w art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. "o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów" należy uznać za nieważny, a jako taki nie mogący stanowić podstawy rozstrzygnięcia przez organy samorządu zawodowego.

W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd w składzie orzekającym całkowicie podziela poglądy wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2001r. (sygn. akt IV SA 867/99) iż jak długo pojęcia użyte w treści rozporządzenia czy też ustawy nie zostaną doprecyzowane w sposób przez prawo przewidziany, organ rozstrzygający indywidualną skargę nie może ich interpretować według własnego uznania.

Teza ta przywołania przez organ zdaje się jednak w całości uzasadniać argumentację skargi, którą Sąd podziela.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wyjaśnią także, w jaki sposób oraz w oparciu, o jakie akty prawne realizowany jest przez nie wymóg art. 11 ust 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001r. Nr 5 poz. 42 z późn. zm.).

Mając powyższe na uwadze Sad orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygając w pkt II i III wyroku znajduje podstawę w art. 152 i 200 cytowanej wyżej ustawy.