Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 255/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, par. 1a, par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Teresa Zyglewska sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. zobowiązuje Starostę Powiatu [...] do ustalenia odszkodowania z tytułu przejścia na własność Gminy Miasta [...] nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o pow. 483 m2, stanowiącej działkę ew. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że Starosta Powiatu [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia odszkodowania, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w zakresie wymierzenia Staroście Powiatu [...] grzywny; 5. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącej A. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r. A. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Powiatu [...] w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejścia na własność Gminy Miasta [...] nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], o pow. 483 m2, stanowiącej działkę ew. nr [...].

W skardze skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie Starosty Powiatu [...] do wypłaty słusznego odszkodowania, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi akt, za część nieruchomości nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] położonej przy ul. [...] w [...], zajętej pod drogę publiczną;

2) zobowiązanie Starosty do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie;

3) ukaranie Starosty grzywną za przewlekłe prowadzenie tego postępowania;

4) wydłużenie aktualności operatu szacunkowego z dnia 16 listopada 2015 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. R., do dnia 30 grudnia 2015 r., tj do dnia ostatecznego oddania operatu po wprowadzeniu przez biegłą poprawek na wniosek Starostwa;

5) zasądzenie koszt ów postępowania.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] ustalił lokalizację inwestycji drogi gminnej ulicy [...], która to decyzja obejmowała m.in. część działki nr [...], stanowiącej współwłasność E. M., S. B. i A. N. W konsekwencji tej decyzji, zatwierdzony został m.in. podział wymienionej działki na działki nr [...] i nr [...], z których pierwsza znalazła się w liniach rozgraniczających inwestycji drogowej i z dniem uzyskania przez tę decyzję waloru ostateczności przeszła na własność Gminy Miasta [...].

Z uwagi na powyższe Starosta Powiatu [...] wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia wysokości należnego byłym właścicielom wymienionej nieruchomości odszkodowania. Sprawa odszkodowania była trzykrotnie rozpoznawana przez organy administracji publicznej.

Pierwszą wydaną w sprawie decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ustalającą należne na rzecz byłych właścicieli odszkodowanie, w następstwie rozpoznania odwołań A. N. i S. B., uchylił Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr 1998/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji. Przyczyną uchylenia decyzji było stwierdzenie przez organ wojewódzki istotnych wad w operacie szacunkowym z dnia 10 grudnia 2008 r. sporządzonym na potrzeby postępowania odszkodowawczego przez rzeczoznawcę majątkowego U. H., wykluczających możliwość wykorzystania go jako dowód w sprawie. Kolejna wydana przez Starostę [...] decyzja z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] ustalająca odszkodowanie została również uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], wydaną w efekcie rozpoznania odwołania Prezydenta Miasta [...]. Tym razem przyczyną wydania decyzji kasacyjnej były uchybienia proceduralne, do jakich doszło w toku rozpoznawania sprawy przez Starostę. W związku z powyższym sprawa odszkodowania za przejętą z mocy prawa własność działki nr [...] stanowiła po raz trzeci przedmiot postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatu [...], który decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] ustalił należne odszkodowanie za przejętą z mocy prawa własność działki i decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]. Jednakże wymieniona decyzja Wojewody stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1970/14 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że jeżeli przyczyną decyzji kasatoryjnej organu drugiej instancji były uchybienia w postępowaniu dowodowym związane z opinią rzeczoznawcy majątkowego, wówczas rzeczoznawca ten nie może w ponownie prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu wydawać nowej opinii w sprawie. Nie może także uzupełniać w nim swojej poprzedniej opinii, lecz podlegać winien obligatoryjnemu wyłączeniu na podstawie art. 176 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 84 § 2 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Tym samym opinia sporządzona przez podlegającego wyłączeniu rzeczoznawcę nie może być wykorzystywana w sprawie, a to oznacza, że w takich okolicznościach faktycznych organ w rzeczywistości nie dysponuje właściwym materiałem dowodowym, pozwalającym na ustalenie kluczowych elementów stanu faktycznego niezbędnych dla prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego. Podjęta zatem w takich warunkach decyzja orzekająca o odszkodowaniu, każdorazowo oceniana być musi jako wydana z istotnym naruszeniem wymienionych przepisów, a w konsekwencji także naruszeniem art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Sąd stwierdził, że taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem rzeczoznawca majątkowy U. H., która sporządziła operat szacunkowy z dnia 17 września 2013 r., w oparciu o który orzeczono o należnym odszkodowaniu, sporządziła także operat, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania w uchylonej przez Wojewodę [...] decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Poza sporem jest również to, jak wskazał Sąd w końcowej części uzasadnienia, że przyczyną uchylenia tej decyzji była wadliwość sporządzonej przez rzeczoznawcę wyceny, których to wadliwości nie dostrzegł wówczas organ pierwszej instancji. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania prowadzonego przez organ sprowadzały się do konieczności zlecenia przez organ sporządzenia dla celów odszkodowawczych wyceny przejętej nieruchomości nowemu rzeczoznawcy majątkowemu.

Z informatycznego Systemu Obsługi Spraw Orzekanych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ewidencjonującego sprawy (tzw. OSO) wynika, że akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku i uzasadnieniem zostały zwrócone Wojewodzie Mazowieckiemu w dniu 20 marca 2015 r., do Starosty [...] wpłynęły zaś w dniu 8 lipca 2015 r. przekazane przez Wojewodę [...] przy piśmie z dnia 30 czerwca 2015 r.

Z pisma Starosty z dnia 25 lutego 2016 r. wynika, że w dniu 30 lipca 2015 r. została wszczęta procedura o zamówienie publiczne z uwagi na konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego określającego aktualną wartość nieruchomości gruntowej, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w powyższym wyroku Sądu z dnia 29 października 2014 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyłoniono rzeczoznawcę majątkowego, z którym w dniu 21 października 2015 r. została podpisana umowa na sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rzeczonej nieruchomości. Termin wykonania zamówienia ustalono na dzień 20 listopada 2015 r.

W dniu 16 listopada 2015 r. został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego J. R.

Pismem z dnia 4 grudnia 2015 r. Starosta powiadomił strony postępowania, że nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i jednocześnie, stosownie do art. 36 § 1 kpa, zawiadomił strony, że rozpatrzenie sprawy nastąpi do 30 stycznia 2016 r.

Z notatki służbowej, znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, spisanej po spotkaniu z rzeczoznawcą majątkowym J. R. w dniu 9 grudnia 2015 r. wynika, że w wyniku analizy sporządzonego operatu, organ stwierdził w nim szereg oczywistych omyłek wymagających usunięcia (literówki, niepoprawione oznaczenie danych ewidencyjnych – jednostka ewidencyjna, użytek) i innych drobnych błędów nie wpływających bezpośrednio na wartość nieruchomości i wezwał na spotkanie w dniu 9 grudnia 2015 r. rzeczoznawcę majątkowego J. R. w celu usunięcia dostrzeżonych błędów w możliwie najkrótszym terminie. Z powyższego pisma Starosty z dnia 25 lutego 2016 r. wynika, że operat ponownie dostarczono w dniu 30 grudnia 2015 r.

Pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. Starosta poinformował strony o sporządzonym operacie szacunkowym i możliwości zapoznania się z nim.

Po zapoznaniu się z treścią operatu, Prezydent Miasta [...] w piśmie z dnia 2 lutego 2016 r. zgłosił do niego uwagi stwierdzając, że proces wyceny nie był poprzedzony wnikliwą analizą rynku i nie można go uznać za prawidłowy i wniósł o uwzględnienie zawartych w piśmie uwag. W następstwie tego w dniu 22 lutego 2016 r. organ wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego o zajęcie stanowiska, w terminie 14 dni, odnośnie zgłoszonych zarzutów do operatu.

W piśmie z dnia 25 lutego 2016 r. Starosta poinformował strony postępowania, że rozpatrzenie sprawy nastąpi do 30 kwietnia 2016 r., zaś zwłoka w załatwieniu przedmiotowej sprawy nie zależy od organu prowadzącego postępowanie, gdyż wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego sporządzonego operatu szacunkowego.

W piśmie z dnia 10 marca 2016 r., które wpłynęło do Starostwa w dniu 15 marca 2016 r. rzeczoznawca majątkowy J. R. poinformowała Starostę [...], że opinię uzupełniającą sporządzi w ciągu 21 dni.

W dniu 6 kwietnia 2016 r. wpłynął do Starostwa aneks do operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego J. R. wraz z pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r., w którym rzeczoznawca ustosunkował się do zgłoszonych zarzutów operatu.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Starosta poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z wyjaśnieniami i operatem szacunkowym.

Prezydent Miasta [...], po zapoznaniu się wyjaśnieniami i aneksem przedstawionym przez rzeczoznawcę majątkowego do operatu szacunkowego, w piśmie z dnia 24 maja 2016 r. wniósł sprzeciw wobec zastosowanej przez rzeczoznawcę metodyki ustalania wartości nieruchomości. W piśmie tym Prezydent podniósł, że rzeczoznawca w dalszym ciągu nie zastosował się do przepisów § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. i nie uwzględnił przepisu, że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Prezydent zakwestionował dokonany przez rzeczoznawcę dobór transakcji, w jego ocenie proces wyceny w dalszym ciągu nie jest poprzedzony wnikliwą analizą rynku i nie można uznać za prawidłowo sporządzonego operatu.

W związku z powyższymi zastrzeżeniami oraz w wyniku analizy przedłożonej przez rzeczoznawcę dokumentacji, Starosta [...] doszedł do wniosku, że przedstawiona opinia nie ma wartości dowodowej w sprawie i pismem z dnia 21 czerwca 2016 r. wezwał rzeczoznawcę majątkowego J. R. do prawidłowego wykonania operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w terminie miesiąca od dnia otrzymania tego pisma pod rygorem przekazania opinii do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz do Komisji Arbitrażowej przy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych w celu prawidłowości jej sporządzenia. W piśmie tym Starosta zwrócił uwagę rzeczoznawcy na obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, które nie uprawniają rzeczoznawcy do sporządzenia aneksu do operatu czy jego uzupełnienia, gdyż zgodnie z art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.

W dniu 8 czerwca 2016 r. wpłynęła do Sądu skarga A. N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...].

Odpowiadając na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie wniosków skarżącej zawartych w skardze, opisanych na wstępie, opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi w zakresie, w jakim zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania.

Jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej wyrażonym w art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Powołany przepis Karty odnosi się co prawda wprost do organów Unii Europejskiej, ale w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawa wynikające z prawa do dobrej administracji wiążą państwa członkowskie jako zasady ogólne prawa unijnego (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II GSK 2294/14 i powołane tam orzecznictwo – dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m. in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 kpa, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 kpa przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 kpa, do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W ocenie Sądu, nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), a także postawy stron (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 711/11 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 700/15 – dostępne na wskazanej wyżej stronie internetowej). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 12 § 1 kpa w zw. z art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa.

Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie organ pozostawał na dzień wniesienia skargi w stanie przewlekłości należy zaznaczyć, że ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że pojęcie "bezczynności" rozumieć należy jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia wskutek niepodejmowania żadnych istotnych czynności w sprawie. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3097/12, dostępny na wyżej wskazanej stronie internetowej; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 77). Reasumując, pojęcie "przewlekłości postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, przy czym biorąc pod uwagę fakt, że w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], o pow. 483 m2, stanowiącą działkę nr [...] orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1970/14 uchylił uprzednio wydaną w tym przedmiocie decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i nakazał organowi zlecenie sporządzenia wyceny nieruchomości nowemu rzeczoznawcy majątkowemu, a także mając na uwadze związanie organu orzekającego – którego przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem rozpoznawanej skargi – wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym orzeczeniu, kontroli będzie podlegał okres po wydaniu powyższego wyroku liczony od dnia zwrotu Staroście [...] akt administracyjnych sprawy i podejmowane czynności albo zaniechania organu po tej dacie. Z informatycznego Systemu Obsługi Spraw Orzekanych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ewidencjonującego sprawy (tzw. OSO) wynika, że akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku i uzasadnieniem zostały zwrócone Wojewodzie [...] w dniu 20 marca 2015 r., do Starosty [...] wpłynęły zaś w dniu 8 lipca 2015 r. przekazane przez Wojewodę [...] przy piśmie z dnia 30 czerwca 2015 r. Zatem kontroli Sądu w tej sprawie, zainicjowanej skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, będą podlegały działania lub zaniechania Starosty po 8 lipca 2015 r. Należy przy tym podkreślić, że sam fakt niewydania decyzji do dnia wniesienia skargi, jeszcze nie przesądza o prowadzeniu postępowania w sposób przewlekły. Sąd stwierdza, że Starosta, po wyroku Sądu z dnia 29 października 2014 r. i w celu wykonania wytycznych w nim wskazanych, niezwłocznie podejmował szereg istotnych i zasadnych czynności w sprawie zmierzających do zebrania materiału dowodowego w postaci uzyskania prawidłowego operatu szacunkowego rzetelnie sporządzonego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Czynności dotychczas podejmowane w sprawie przez Starostę, a opisane w stanie faktycznym sprawy, były celowe i konieczne, i zmierzały do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia postępowania w sprawie. Należy dodać, że mimo że Starosta od dnia 9 lipca 2015 r. do dnia wyrokowania, tj. przez siedemnaście miesięcy pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy, to opóźnienie w wydaniu decyzji jest niezależne od organu, bowiem organ na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) jest związany wyrokiem Sądu z dnia 29 października 2014 r. i aby mógł wydać decyzję w sprawie ustalającą odszkodowanie za przejętą nieruchomość, obowiązany jest zastosować się do wskazań zawartych w tym wyroku i musi przed wydaniem decyzji uzyskać prawidłowo sporządzony operat szacunkowy określający wartość rynkową nieruchomości. Z tych przyczyn Sąd orzekł, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, jednakże opisane w stanie faktycznym konieczne czynności podejmowane przez organ niezwłocznie świadczą o tym, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa i z tej też przyczyny niezasadne byłoby wymierzanie organowi grzywny w sytuacji, gdy zwłoka w wydaniu decyzji nie jest spowodowana winą organu, lecz nieumiejętnością sporządzenia operatu szacunkowego przez wyłonionego w drodze przetargu publicznego rzeczoznawcę majątkowego.

Wyjaśnić również należy, że ustawodawca nie zdefiniował, kiedy przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce. Prawo takiego zakwalifikowania przewlekłości zostało pozostawione uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m. in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2234/15 i powołane tam orzecznictwo – dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, w sprawie doszło do istotnego naruszenia zasady szybkości postępowania, ale nie w stopniu rażącym. Należy bowiem mieć na uwadze charakter sprawy w jej aspekcie przedmiotowym, kiedy konieczne jest ustalenie wartości rynkowej nieruchomości, a co wiąże się ze sporządzeniem dla celów odszkodowawczych operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. Ponadto, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że orzekanie w przedmiocie rażącego naruszenia prawa ma na uwadze nie tyle interes strony, co przede wszystkim związek z następczą odpowiedzialnością konkretnego pracownika organu (zob. m. in. art. 5 i art. 6 oraz art. 14 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa – Dz. U. z 2016 r. poz. 1169). Tymczasem w niniejszej sprawie podejmowane były jednak liczne i konieczne czynności zmierzające do jej zakończenia, dlatego również niezasadne było żądanie wymierzenia organowi grzywny, która ma charakter fakultatywny. Raz jeszcze wypada zwrócić uwagę na charakter sprawy i okoliczność, że organ dążył jednak do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, jakim jest w niniejszej sprawie uzyskanie prawidłowo sporządzonego operatu szacunkowego nieruchomości.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że wyznaczony dwumiesięczny termin do wydania decyzji będzie adekwatny do czasu zakreślonego terminami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego i zarazem konieczny do niezbędnego zebrania w sprawie materiału dowodowego w postaci uzyskania operatu szacunkowego przejętej nieruchomości, a następnie dokonania jego oceny zgodnie z wyrażoną w art. 80 kpa zasadą swobodnej oceny dowodów i załatwienia sprawy.

Sąd nie był natomiast uprawniony do uwzględnienia wniosków skarżącej: 1) o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i 2) o wydłużenie aktualności operatu szacunkowego z dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 30 grudnia 2015 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego J. R. Zobowiązanie Starosty [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i "wydłużenie aktualności operatu szacunkowego" pozostaje bowiem poza zakresem kompetencji sądu administracyjnego wynikającej z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, § 1a i § 2 a contrario w związku z art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punktach 1-4 sentencji wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 powołanej ustawy, na sumę której składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy od skargi w kwocie 100,-zł.