Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2438/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.,
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.M.[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 1098/14 w sprawie ze skargi S.M.[...] na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 23 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 23 października 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia 3 września 2014r. nr [...] 3. zasądza od Wojewody Lubelskiego na rzecz S.M[...] kwotę 1300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 1098/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę S.M.[...] na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 23 października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Decyzją z dnia 23 października 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 35 ust. 4 i art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), zwana dalej: "Prawem budowlanym", po rozpatrzeniu odwołania S.M.[...], zwanej dalej: "skarżącą", Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 3 września 2014 r., znak: [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S.M.[...] pozwolenia na budowę tzw. wiatrołapów przy wejściach do budynków mieszkalnych wielorodzinnych, na działce nr [...] przy ul. [...], oraz na działce nr [...] przy ul. [...] w L..

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że powodem odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia spółdzielni pozwolenia na budowę było niezachowanie wymogu formalnego określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Wprawdzie, jak podkreślił organ, spółdzielnia [...] dołączyła do wniosku o pozwolenie na realizację planowanej inwestycji oświadczenie z dnia 20 maja 2014 r. o prawie do dysponowania przedmiotowymi budynkami na cele budowlane, jednak w istocie nie legitymowała się tym prawem, gdyż nie uzyskała zgody na realizację inwestycji od wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy wiążąca jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., II OPS 2/12, zgodnie, z którą, wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), zwanej dalej: "u.s.m." zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej.

Wojewoda wskazał, że wnioskowana inwestycja, polegająca na budowie wiatrołapów przy wejściach do budynków przy ul. [...] i przy ul. [...], stanowi rozbudowę tych budynków w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, co wykracza poza zakres eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej.

Organ podkreślił, że zgodnie z powołaną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawo do dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego.

Brak po stronie spółdzielni prawa do dysponowania na cele budowlane budynkami przy ul.[...] i przy ul. [...] uniemożliwia zatem, w myśl art. 35 ust. 4 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

W skardze na powyższą decyzję, skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 2 u.s.m., w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie oraz art. 199 Kodeksu cywilnego w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm.

W uzasadnieniu skargi spółdzielnia podniosła, że działki nr [...] przy ul [...] i przy ul.[...]w L. stanowią nieruchomości, których współwłaścicielem jest spółdzielnia mieszkaniowa oraz osoby, które nabyły prawo odrębnej własności lokalu wraz z udziałem w części wspólnej nieruchomości na podstawie art. 12 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Budowa przedmiotowych wiatrołapów miała być wykonana przez spółdzielnię na częściach wspólnych budynków położonych przy ul [...] oraz przy ul. [...] w L..

Spółdzielnia wyjaśniła, że zarząd tymi nieruchomościami jest wykonywany przez spółdzielnię na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

Skarżąca powołała się przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r., podjętą w sprawie III CZP 122/13, zgodnie, z którą spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca ustawowy nieruchomości wspólnej nie musi uzyskiwać zgody wszystkich współwłaścicieli do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu na nieruchomości wspólnej i może samodzielnie podejmować czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, jeżeli dotyczą nieruchomości wspólnej.

Spółdzielnia wskazała ponadto, że art. 27 ust. 2 u.s.m. jest lex specialis w stosunku do art. 199 Kodeksu cywilnego. Podniosła, że ustawodawca, konstruując normę art. 27 ust. 2 u.s.m., miał na celu zapewnienie spółdzielni mieszkaniowej sprawne zarządzanie nieruchomością wspólną, bez potrzeby uzyskiwania zgody wszystkich współwłaścicieli na dokonywanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę, stwierdził, że planowane przez skarżącą roboty, stanowią rozbudowę przedmiotowych budynków mieszkalnych i dotyczą ich części wspólnych, więc spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy na wykonanie inwestycji polegającej na rozbudowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych, skarżąca, jako zarządca tych budynków, miała obowiązek uzyskać zgodę wszystkich podmiotów dysponujących prawem odrębnej własności lokali mieszkalnych znajdujących się w tych budynkach, czy też mogła złożyć wniosek o pozwolenie na realizację tej inwestycji bez uzyskania tej zgody.

Sąd I instancji wskazał na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., II OPS 2/12 (ONSAiWSA 2013, nr 2, poz. 23), zgodnie z którą, wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej.

Sąd ten podzielił zarówno powołaną tezę uchwały NSA, jak i jej argumentację, zauważając, że art. 27 ust. 2 u.s.m., nie pozwala na ustalenie zakresu zarządu, jaki ustawodawca powierzył spółdzielni mieszkaniowej.

w tym nie określa zakresu upoważnienia zarządcy do zarządu częściami wspólnymi nieruchomości w imieniu właścicieli wyodrębnionych lokali w sytuacji, gdy kwestia ta nie została uregulowana umownie.

Zakres zarządu rzeczą wspólną został natomiast kompleksowo uregulowany w Kodeksie cywilnym, do którego pośrednio odsyła 27 ust. 1 u.s.m., poprzez zastosowanie w niej nieuregulowanym do przepisów ustawy o własności lokali, której art. 1 ust. 2 stanowi, że w zakresie nią nie uregulowanym do własności lokali stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, co w konsekwencji sprawia, że zarząd ten powinien być sprawowany w oparciu o reguły zarządu nieruchomością wspólną określone w Kodeksie cywilnym. Jak dalej wywodził Sąd I instancji, Kodeks ten dzieli czynności zarządu rzeczą wspólną, na czynności zwykłego zarządu, czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu oraz czynności zachowawcze. W ocenie tego Sądu, czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu jest wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę budowa, w tym odbudowa, nadbudowa i rozbudowa obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot współwłasności. Uzyskanie pozwolenia na budowę przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości wymaga zatem, stosownie do treści art. 199 Kodeksu cywilnego., zgody wszystkich współwłaścicieli, co winno mieć zastosowanie do zarządu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m.

Zasadność stosowania w rozpoznawanej sprawie kodeksowych reguł zarządu nieruchomością wspólną potwierdza w ocenie tego Sądu również treść art. 4 ust. 2 i 4 u.s.m., z którego wynika, że w ramach zarządu nieruchomością spółdzielnia ma obowiązek załatwiania bieżących spraw zawiązanych ze zwykłą eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego przeznaczenia.

Innymi słowy, czynności związane z utrzymaniem rzeczy w niepogorszonym stanie (tzw. czynności zachowawcze, w tym remonty i konserwacje części wspólnych obiektu), o których mowa w art. 209 k.c., spółdzielnia może wykonywać samodzielnie, bez konieczności uzyskania zgody właścicieli poszczególnych, wyodrębnionych lokali.

Jak stwierdził Sąd I instancji, skoro skarżąca nie uzyskała zgody wszystkich właścicieli wyodrębnionych w budynkach objętych zamierzeniem inwestycyjnym lokali, nie posiadała tym samym prawa do dysponowania tymi nieruchomościami na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i dlatego też organy zasadnie odmówiły skarżącej spółdzielni zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, do czego były zobligowane dyspozycją art. 35 ust. 4 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej: "p.p.s.a.".

Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, domagając się jego uchylenia w całości, jak też zasądzenia kosztów, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm prawem przewidzianych.

W oparciu o art. 174 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 27 ust. 2 u.s.m., w zw. z art. 33 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oraz

- art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), dalej zwanej: "kc", w zw. z art. 33 ust.2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że błędne jest stanowisko organów, że budowa wiatrołapów jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i dla jej ważności niezbędna jest uprzednia zgoda wszystkich współwłaścicieli danej nieruchomości, zgodnie z art. 199 k.c.

W nawiązaniu do zarzutu naruszenie art. 27 ust. 2 u.s.m., w zw. z art. 33 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego, stwierdzono, że jest ono wynikiem błędnej wykładni w/w przepisu. Powołano się na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r. (sygn. akt III CZP 122/13), zgodnie z którą "spółdzielnia mieszkaniowa może samodzielnie dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólna".

Argumentowano, że według skarżącej, przepis art. 27 ust. 2 u.s.m. stanowi lex specialis w stosunku do art. 199 k.c. i jako taki wyłącza stosowanie powołanego przepisu k.c.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem stosownie do § 1 tego przepisu rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie zasadniczy problem sprowadza się do tego, czy skarżąca, stosownie do złożonego oświadczenia z dnia 20 maja 2014 r., posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika bowiem, że przyczyną odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie wiatrołapów przy wejściach do budynków mieszkalnych było uznanie, że skarżąca spółdzielnia nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sprawie niesporne jest, że przedmiotowe budynki są własnością skarżącej spółdzielni oraz właścicieli lokali stanowiących odrębną własność. Poza sporem pozostaje także, że skarżąca nie przedłożyła zgody właścicieli lokali stanowiących odrębną własność na planowane roboty budowlane. W związku z tą sytuacją zarówno organy jak i Sąd I instancji stanęli na stanowisku, że dla przyjęcia posiadania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, konieczna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, gdyż przedmiotowa inwestycja stanowi czynność przekraczają zakres zwykłego zarządu. Powyższe stało się przyczyną odmowy wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżąca, podnosząc przytoczone wyżej zarzuty prawa materialnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle uchwały 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. II OPS 2/15, zarzuty naruszenia art. . 27 ust. 2 u.s.m., w zw. z art. 33 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego, zasługują na uwzględnienie.

Z treści art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Natomiast przepis art. 3 pkt 11 ww. ustawy stanowi, że przez pojęcie "prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W niniejszej sprawie złożone przez Spółdzielnię oświadczenie było kwestionowane, co statuowało po stronie organu obowiązek wyjaśnienia tej kwestii.

Zajmując stanowisko o braku po stronie skarżącej prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane Sąd I instancji powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. II OPS 2/12, w której przyjęto, że wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyłącznie w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, że w sytuacji gdy realizacja danego zamierzenia budowlanego może być zakwalifikowana jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu, to prawo spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, powstaje pod warunkiem uzyskania uprzedniej zgody wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, zgodnie z art. 199 Kodeksu cywilnego. Natomiast jeżeli realizacja zamierzenia budowlanego nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, to spółdzielnia mieszkaniowa posiada uprawnienie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane bez konieczności uzyskiwania zgody wszystkich współwłaścicieli.

Jednakże w uchwale z dnia 19 października 2015 r. skład 7 sędziów Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od poglądu wyrażonego w ww. uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., iż u.s.m., nie określa zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię mieszkaniową i konieczne jest stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności, przyjmując, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 u.s.m., posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. W uzasadnieniu tej uchwały wyjaśniono, iż u.s.m., określa, że zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Z punktu widzenia Prawa budowlanego kryterium oceny, czy spółdzielnia mieszkaniowa posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, wynikający ze współwłasności i wykonywanego przez spółdzielnię z mocy ustawy zarządu nieruchomością wspólną, jest to, czy zamierzenie inwestycyjne dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, którą stanowią części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie jest więc potrzebne, na gruncie Prawa budowlanego, rozważanie, czy zarząd wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, o którym mowa w art. 27 ust. 2 u.s.m., obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. W każdym przypadku natomiast, gdy spółdzielnia zamierza podjąć roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, regulowane przepisami Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy roboty te dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, że wprawdzie u.s.m., nie określa na czym polega eksploatacja i utrzymanie nieruchomości wspólnej, którą stanowią część budynku i urządzenia niesłużące wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Można jednak przyjąć, że eksploatacja i utrzymanie takiej nieruchomości wspólnej obejmuje wszelkiego rodzaju roboty budowlane, które służą prawidłowej eksploatacji i utrzymaniu substancji budynkowej, co oznacza, że spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną ma tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie robót budowlanych, które służą eksploatacji i utrzymaniu części budynku i urządzeń, objętych współwłasnością. Roboty budowlane mogą więc obejmować nie tylko remont, ale także przebudowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jeżeli dotyczą eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, zarówno co do części budynku, jak i urządzeń budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale II OPS 2/15, które skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela, z uwagi na nierozważenie przez Sąd I instancji, czy roboty objęte wnioskiem Spółdzielni mieszczą się w pojęciu eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną, konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku. Jakkolwiek Sąd ten zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. zastosował się do obowiązującej wówczas wykładni art. 27 ust. 2 u.s.m., wyrażonej w uchwale NSA II OPS 2/12, to jednak, nie oznacza to, że przy rozpoznaniu przedmiotowej skargi kasacyjnej, stanowisko to należy uznać za nadal obowiązujące, skoro w uchwale II OPS 2/15, odstąpiono od dotychczasowej wykładni art. 27 ust. 2 u.s.m., na której oparł się Sąd I instancji.

Trzeba zwrócić uwagę na okoliczność, że sytuacja, w której Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów zmienia swe dotychczasowe stanowisko w zakresie wykładni prawa, nie może być obojętna dla rozumienia analizowanej normy prawnej, której sposób wykładni został zmieniony przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej w czasie po dokonaniu tej zmiany, nawet, jeśli nie można zarzucić sądowi orzekającemu w sprawie w I instancji, że prawidłowo zastosował się do wówczas obowiązującej uchwały 7 Sędziów NSA.

Powyższy wniosek można niewątpliwie wyprowadzić z analizy uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I FPS 1/08, w której przyjęto jeszcze bardziej doniosłe skutki zmiany dotychczasowego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrażonego w uchwale siedmiu sędziów, polegające mianowicie na obowiązku odstąpienia od zastosowania art. 190 p.p.s.a., z uwagi na podjęcie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, zawierającej stanowisko dotyczące wykładni prawa, odmienne od wyrażonego w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, do którego to stanowiska zastosował się wojewódzki sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając więc, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona w rozumieniu art. 188 p.p.s.a., przeszedł do rozpoznanie skargi. Skoro zaszła konieczność zastosowania się przy rozpoznaniu niniejszej skargi kasacyjnej do stanowiska wyrażonego w uchwale II OPS 2/15, należało stwierdzić że istotnym dla sprawy jest ustalenie okoliczności dotychczas nie rozstrzygniętej przez Sąd I instancji, czy mianowicie roboty objęte wnioskiem skarżącej spółdzielni mieszczą się w pojęciu eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Jest o tyle istotne, że w przypadku przyjęcia, iż roboty budowlane mieszczą się w pojęciu eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną, nie można będzie odmówić wydania pozwolenia na budowę z powodu braku po stronie skarżącej spółdzielni prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z uwagi na brak zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zarówno decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu pierwszej instancji obarczone są taką samą wadą, co orzeczenie Sądu I instancji. Rozważania organów również skupiły się na kwestii tego, że roboty objęte wnioskiem skarżącej przekraczają zakres zwykłego zarządu, co w połączeniu z brakiem zgody na roboty wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, doprowadziło organy do uznania, że skarżąca spółdzielnia nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem rozważania te w świetle uchwały II OPS 2/15 nie mają już znaczenia. Celem ustalenia czy skarżąca posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego konieczne jest rozważenie, czy planowane zamierzenie dotyczy eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zakres planowanego przedsięwzięcia mieści się w analizowanym pojęciu. Jakkolwiek pojęcie wiatrołapów nie zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym, to jednak występuje ono w licznych aktach normatywnych i nie budzi wątpliwości, że oznacza ono pomieszczenie pomiędzy wejściem do budynku, a jego wnętrzem (klatką schodową). Jego zadaniem jest przede wszystkim wyrównanie różnicy temperatur panujących, zwłaszcza zimą, na zewnątrz budynku i w jego wnętrzu, w celu ochrony ciepła. Dlatego też nie może budzić wątpliwości, że wiatrołapy mieszczą się w kategorii eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną, podobnie, jak ocieplanie budynków, co, do którego orzecznictwo już przesądziło, że dokonywanie takich inwestycji mieści się również w analizowanym ww. pojęciu.

Z uwagi na powyższe, zaszła konieczność uchylenia tak wyroku Sądu I instancji, jak i zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W związku z powyższym, na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.