Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 664/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 pkt 4, art. 52 ust. 1 pkt 3, 6, 11
journal: Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 153 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80,
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A., M. B., J. B., I. M., R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę "[...]" zł (słownie: "[...]" złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. B. i M. B. solidarnie kwotę "[...]" zł (słownie: "[...]" złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz I. M. i R. M. solidarnie kwotę "[...]" zł (słownie: "[...]"złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z "[...]" r. nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "SKO", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania T. S., J. S. i M. R., prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej jako: "inwestorzy"), uchyliło odmowną decyzję Wójta Gminy z "[...]" r. znak: "[...]" i orzekło co do istoty sprawy, określając środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny kruszywa naturalnego ze złoża G., gmina D., zlokalizowanego na działkach nr: "[...]" obrębu geodezyjnego G.oraz na działkach nr: "[...]" obrębu geodezyjnego P., o łącznej powierzchni 169 ha.

W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że 29 marca 2007 r. inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji

o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego zamierzenia.

Postanowieniem z "[...]" r. Marszałek Województwa nie uzgodnił warunków realizacji przedsięwzięcia.

Postanowieniem z "[...]" r. Wojewoda uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia we wnioskowanym wariancie I. Na skutek zażalenia, Minister Środowiska "[...]" r. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego uzgodnienia właściwemu wówczas Marszałkowi Województwa. Na skutek kolejnej zmiany właściwości Marszałek Województwa przekazał akta postępowania uzgodnieniowego Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Postanowieniem z "[...]" r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyłączył Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z postępowania w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i wyznaczył do załatwienia sprawy Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. Postanowieniem z "[...]" RDOŚ uzgodnił realizację niniejszego przedsięwzięcia z zastrzeżeniem wyszczególnionych uwarunkowań.

Decyzją z "[...]" r. Wójt Gminy określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia.

Decyzją z "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż decyzja powinna być wydana w oparciu o ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w wersji obowiązującej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wytknięto też, że decyzję skierowano do spółki cywilnej, której nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 68/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na powyższą decyzję.

Decyzją z "[...]" r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie, wskazując, że wnioskodawca - spółka cywilna nie posiada przymiotu strony. SKO uchyliło powyższe rozstrzygnięcie – decyzją z "[...]" r. Wyrokiem z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt II SA/Ol 180/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę na decyzję SKO z "[...]" r. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 października 2017r. sygn. akt II OSK 2592/16 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.

Postanowieniem z "[...]" r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wody Polskie umorzył w całości postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na prowadzenie postępowania na podstawie przepisów, które nie wymagają stanowiska tego organu.

W dniu "[...]" r. organ I instancji wydał decyzję odmowną, powołując się na zasadę przezorności i zrównoważonego rozwoju. W ocenie Wójta Gminy na podstawie zgromadzonych dokumentów nie można wykluczyć negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na warunki życia okolicznych mieszkańców.

W wyniku rozpatrzenia odwołania inwestorów, opisaną na wstępie decyzją, SKO uchyliło odmowną decyzję organu I instancji, określając środowiskowe uwarunkowania dla realizacji wnioskowanego zamierzenia zbieżne z warunkami zastrzeżonymi

w postanowieniu uzgodnieniowym przez RDOŚ. W motywach rozstrzygnięcia SKO podniosło, że organ I instancji wadliwie procedował w oparciu

o ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), zamiast prawidłowo w oparciu

o obowiązującą w czasie wszczęcia postępowania ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), dalej jako: "p.o.ś." Przytoczono przepisy tej ostatniej ustawy mające w sprawie zastosowanie. Następnie SKO nie podzieliło zastrzeżeń Wójta Gminy co do realizacji inwestycji. SKO wywiodło, że w sprawie niniejszej dwukrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, których stanowisko jest wiążące w sprawie. Zarzucono, że organ I instancji nie podzielił oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 1 kwietnia 2015r. sygn. akt

I SA/Ol 68/15. SKO wskazało, że wywody zawarte w powyższym wyroku dotyczyły wprawdzie oceny interesu prawnego skarżących, jednakże sąd jednocześnie przesądził o pewnych kwestiach ogólnych. SKO skonstatowało, że sąd uznał przede wszystkim za wiarygodny sporządzony w niniejszej sprawie i przedłożony do oceny raport oraz uzupełnienia do tegoż dokumentu. Na podstawie tych opracowań poczynił wiążące

w sprawie ustalenia (dotyczące emisji zanieczyszczeń do powietrza, hałasu, wpływu na wody powierzchniowe i podziemne). Zdaniem SKO w uzasadnieniu tego orzeczenia przesądzono, iż oddziaływanie w zakresie zanieczyszczenia powietrza nie wykracza poza teren zakładu wydobycia kruszywa i nie wpłynie na zmianę

i pogorszenie stanu jakości powietrza w jego najbliższym otoczeniu w zakresie wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym. Zauważono, że sąd ustalił, iż z obliczeń dokonanych dla najgorszej akustycznie sytuacji – "poziomu zero", przy założeniu, że przerób będzie odbywał się wyłącznie w porze dziennej, wynika, że nie wystąpią ponadnormatywne oddziaływania na środowisko w zakresie emisji hałasu, a przewidywany poziom hałasu jest niższy od wartości dopuszczalnej dla pory dnia LAeq +55 dB. Kopalnia kruszcu G. pociągnie za sobą zmiany tylko

w układzie stosunków wodnych bezpośrednio w obrębie samego złoża, a pośrednio przyczyni się zapewne do pogłębienia deficytów w okresach braku zasilania opadowego w sezonie wegetacyjnym. W warunkach założonego procesu techniczno-technologicznego oraz konsekwentnie i systematycznie stosowanych zabiegów rekultywacyjnych, nie wpłynie natomiast na utratę równowagi ekologicznej wód powierzchniowych hydraulicznie powiązanych z wodami gruntowymi w obrębie złoża G. Wydobycie kruszywa z tego złoża nie zagraża walorom przyrodniczym Łąk Dymerskich ani Jeziora Szczepankowskiego, a zmiany stosunków wodnych w obrębie złoża w warunkach prawidłowej eksploatacji złoża nie powinny mieć też wpływu na jakość wód podziemnych I poziomu użytkowego, który izolowany jest od powierzchni warstwą glin kilkunastometrowej miąższości. Biorąc pod uwagę powyższą ocenę dokonaną przez sąd, SKO przyjęło, że organ I instancji nie mógł uznać, iż w tym zakresie planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na warunki życia okolicznych mieszkańców. Zarzucono, że organ I instancji nie wskazał jakiegokolwiek dowodu mogącego wzbudzić podejrzenie, że oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przekroczą wartości dopuszczalne, czy też będą negatywnie oddziaływać na warunki życia ludzi. SKO uznało, że oddziaływania planowanego zamierzenia zidentyfikowane zostały w sposób kompleksowy na podstawie zgromadzonych w sprawie specjalistycznych opracowań. Zdaniem organu II instancji sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, jak i dokumentacja geologiczna oraz dokumentacja hydrologiczna są kompletne, spójne i spełniają ustawowe wymagania. Mogą być zatem podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia. Następnie SKO przytoczyło ustalenia raportu oddziaływania na środowisko, dotyczące charakterystyki zamierzenia i uwarunkowań środowiskowych terenu inwestycji oraz terenów sąsiednich. Wyjaśniono, że zgodnie z przedłożonymi przez inwestorów opracowaniami nie przewiduje się oddziaływania inwestycji na międzymorenową użytkową warstwę wodonośną, stanowiącą w rejonie złoża peryferyjną część Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 213. Organ II instancji zaznaczył, że w celu ochrony jakości wód nałożył na inwestorów obowiązek prowadzenia monitoringu. Podkreślono też, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody. Obszar objęty wnioskiem stanowi przekształcony krajobraz rolniczy z ekosystemami antropogenicznymi oraz półnaturalnymi. Wszystkie stwierdzone na ocenianym terenie zbiorowiska roślinne należą do pospolicie występujących. Teren inwestycji nie jest mocno zasiedlony przez ptaki. Gatunki gnieżdżące się należą w większości do bardzo pospolitych w kraju. Rozległość w okolicy terenów o podobnych warunkach siedliskowych sprawia, że uszczuplenie pod inwestycję części biotopu nie będzie istotnym oddziaływaniem. Reasumując, SKO stwierdziło, że nie dostrzega w realiach niniejszej sprawy naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju. SKO uznało, że planowane przedsięwzięcie nie naruszy równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, a tym samym brak jest przeciwskazań, aby planowane przedsięwzięcie mogło być zrealizowane. Podniesiono, że zasada zrównoważonego rozwoju obejmuje nie tylko troskę o stan środowiska ale też rozwój gospodarczy i społeczny. Wydobywanie kopaliny jest niezbędne z gospodarczego punktu widzenia, bowiem pozwala na realizowanie przedsięwzięć budowlanych i infrastrukturalnych. Organ II instancji wskazał, że zasada przezorności ma zastosowanie w sytuacji, gdy podejmowana jest działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane. Natomiast planowane w niniejszej sprawie przedsięwzięcie zostało kompleksowo zbadane i ocenione. Wszelkie przyszłe oddziaływania zostały przewidziane i rozpoznane. Zatem z oczywistych powodów zasada ta nie ma w realiach niniejszej sprawy zastosowania. Kolegium wyjaśniło też, że sprzeciw lokalnej społeczności został w niniejszym postępowaniu o tyle uwzględniony, iż stanowił podstawę niezwykle dokładnej analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na warunki życia ludzi, klimat akustyczny i jakość powietrza, stan wód powierzchniowych i podziemnych (w tym stan zbiornika GZWP nr 213) oraz na podlegające ochronie obszary oraz gatunki zwierząt i roślin. Przeprowadzona ocena oddziaływania wskazała, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na analizowane komponenty środowiska. Skutki realizacji planowanego przedsięwzięcia zostały w pełni zidentyfikowane. Związane z tym ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza teren, do którego wnioskodawca posiada tytuł prawny. Z tego powodu nie było potrzeby sporządzenia analizy porealizacyjnej.

Skargę na powyższą decyzję wniosły strony postępowania: I. i R. M., M. i J. B. oraz Stowarzyszenie A (dalej jako: "skarżący"), zarzucając naruszenie przepisów:

I. prawa materialnego:

1. art. 5 Konstytucji RP w zw. z art. 3 pkt 50 p.o.ś. poprzez brak dostatecznego uwzględnienia konieczności ochrony okolicznego dla inwestycji środowiska (przede wszystkim w odniesieniu do Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 213), równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, konsekwencją czego jest brak zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności i obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń - z uwagi na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kształcie zagrażającym jednemu z głównych zbiorników wody pitnej w Polsce;

2. art. 6 ust. 2 p.o.ś w brzmieniu z dnia 14 listopada 2008 r. poprzez błędne uznanie, że wszelkie przyszłe oddziaływania planowanej inwestycji zostały przewidziane i rozpoznane, podczas gdy przede wszystkim nie ustalono wpływu drgań wytwarzanych przez inwestycję na glinę stanowiącą izolację GZWP nr 213 i ewentualne skutki jej naruszenia dla tego głównego zbiornika wody pitnej, jak również nie ustalono wpływu inwestycji na okoliczne młaki, które stanowią otwarte i znajdujące się na powierzchni ziemi wody bezpośrednio połączone z GZWP 213, jak również nie ustalono wpływu hałasu oraz drgań na szereg zabytków znajdujących się w okolicy inwestycji (praktycznie cała wieś R. zawiera XIX wieczne domy ze spoiwem w postaci gliny), które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, gdy całkowite negatywne oddziaływanie na środowisko planowanej inwestycji nie zostało w pełni rozpoznane, czym naruszono zasadę przezorności;

3. art. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez orzeczenie w zaskarżonej decyzji o obowiązku przestrzegania zapisów tej ustawy dotyczących zabytków archeologicznych i przedmiotów zabytkowych, które mogą zostać naruszone lub znalezione w trakcie prac, ale zaniechanie orzeczenia dot. zabytków w okolicznych miejscowościach, a tym samym naruszenie art. 56 ust. 2 pkt. 2 p.o.ś. poprzez brak określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, które chroniłyby zabytki znajdujące się w okolicznych miejscowościach, w sytuacji gdy chociażby

w miejscowości R. 10 na 12 budynków zostało wpisanych do wojewódzkiej ewidencji zabytków prowadzonej przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wymaganych elementów;

4. art. 56 ust. 4 pkt 2 p.o.ś. poprzez zaniechanie nałożenia na inwestorów obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej z powodu błędnego uznania, że ponadnormatywne oddziaływania nie wykroczą poza teren, do którego inwestorzy posiadają tytuł prawny, w sytuacji gdy samo SKO w zaskarżonej decyzji wskazało (str. 15), że w rejonie złoża G. międzymorenowa warstwa wodonośna stanowi peryferyjną część GZWP nr 213 i jednocześnie nałożyło na inwestorów obowiązek monitorowania jakości wód podziemnych,

w tym GZWP nr 213, w zakresie substancji chemicznych, jak również samo SKO wskazało, że w obrębie planowanej inwestycji znajduje się działka gminna, do której inwestorzy nie posiadają tytułu prawnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wszystkich wymaganych elementów;

5. art. 56 ust. 2 pkt. 3 p.o.ś. poprzez zaniechanie umieszczenia w zaskarżonej decyzji precyzyjnych wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym, w sytuacji gdy inwestycja niewątpliwie będzie wymagała sporządzenia takiego projektu, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wymaganych prawem elementów;

6. art. 56 ust. 2 pkt. 2 p.o.ś. poprzez zaniechanie umieszczenia w zaskarżonej decyzji precyzyjnych wymagań dotyczących ciągłości, szerokości oraz położenia obwałowania akustycznego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy

w postaci braku możliwości kontroli poprawności spełnienia obowiązku oraz

w efekcie zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań w zakresie prawidłowego określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji;

7. art. 56 ust. 2 pkt. 2 p.o.ś. poprzez zaniechanie umieszczenia w zaskarżonej decyzji precyzyjnych wymagań dotyczących nałożonego obowiązku dotrzymania poziomu hałasu w stosunku do zabudowy chronionej akustycznie, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez określenia w jaki sposób normy hałasu mają być utrzymane oraz dla jakiej konkretnie zabudowy normy te mają być utrzymane, co skutkuje również brakiem możliwości skutecznej kontroli przestrzegania nałożonego obowiązku;

8. art. 56 ust. 1b pkt. 2 w zw. z ust. 2 pkt. 2 p.o.ś. poprzez brak orzeczenia, że eksploatacja złoża może odbywać się wyłącznie do warstwy gliny, podczas gdy samo SKO wskazało, że to glina jest jedynym zabezpieczeniem zbiornika wodnego GZWP nr 213, natomiast orzeczenie zawarte w zaskarżonej decyzji nie gwarantuje, iż warstwa gliny nie zostanie naruszona, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji sprzecznej

z ustaleniami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak również zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań w zakresie prawidłowego określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji

i eksploatacji;

9. art. 56 ust. 2 pkt. 2 w zw. z ust. 4 pkt 1 p.o.ś. poprzez brak określenia i nałożenia precyzyjnych obowiązków w zakresie sposobu użytkowania maszyn przy rekultywacji terenu inwestycji, a także procesu samej rekultywacji, co skutkuje możliwością jednoczesnej eksploatacji złoża i jednoczesnej jego rekultywacji

i tym samym kumulacji wytwarzanego przez maszyny hałasu oraz drgań, a także niedookreśleniem wymogów co do rekultywacji;

10. art. 56 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 4 pkt 1 p.o.ś. poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, polegający na braku orzeczenia o obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zakresie emisji hałasu oraz pyłów (w szczególności przy silnym wietrze) pomimo nałożenia obowiązku zamknięcia emisji na obszarze do którego Inwestor posiada tytuł prawny, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wymaganych prawem elementów;

11. art. 56 ust. 4 pkt 1 p.o.ś. poprzez zaniechanie wskazania jakiemu podmiotowi mają być przedkładane wyniki monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz zaniechanie orzeczenia o obowiązkach jakie mają zostać wykonane w przypadku odnotowania przekroczenia dopuszczalnych norm;

12. art. 56 ust. 1b pkt 3 w zw. z ust. 8 p.o.ś. poprzez brak uwzględnienia wyników przeprowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa oraz zaniechanie zamieszczenia w zaskarżonej decyzji informacji o sposobie wykorzystania uwag

i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa, podczas gdy z akt sprawy wprost wynika, że te uwagi i wnioski nie sprowadzały się wyłącznie do sprzeciwu ale poparte były konkretnymi argumentami, dokumentami oraz opracowaniami, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wymaganych prawem elementów;

13. art. 56 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 4 pkt 1 p.o.ś. poprzez brak orzeczenia w jaki sposób emisja hałasu, drgań oraz pyłów z inwestycji ma być utrzymywana

w obrębie nieruchomości, do której inwestorzy mają tytuł prawny i nie wkraczać na znajdującą się w obrębie kopalni kruszywa działkę gminną, do której inwestorzy nie posiadają tytułu prawnego;

14. art. 56 ust. 2 pkt 2 p.o.ś. poprzez brak precyzyjnego oznaczenia co należy rozumieć przez zawarty w decyzji zwrot "pora dzienna" i tym samym wydanie decyzji, której wykonanie oraz przede wszystkim kontrola tego wykonania będzie utrudnione, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez dostatecznego określenia warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji.

II. naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") poprzez jego niezastosowanie w sytuacji zastosowania przez organ I instancji nieprawidłowych przepisów prawa materialnego w postaci art. 71 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji

o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, które to przepisy w swoim brzmieniu zdecydowanie różnią się od przepisów p.o.ś. zastosowanych przez SKO, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak możliwości skontrolowania zastosowania prawidłowych przepisów prawa materialnego - co również skutkuje de facto wystąpieniem jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego względem przepisów prawa materialnego i naruszeniem art. 15 k.p.a.;

2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy raport(y)

o odziaływaniu na środowisko oraz pozostałe opracowania będące podstawą wydania decyzji przestały być aktualne ze względu na zmianę stanu faktycznego polegającego na uruchomieniu w miejscowościach sąsiednich tj. R. oraz B. kopalni kruszywa o powierzchni 300 ha oraz Fabryki w B. - które to przedsięwzięcia korzystają z zasobów wodnych również uwzględnionych dla kopalni kruszywa naturalnego ze złoża G. - natomiast jak wskazano w decyzji SKO najnowsze dokumenty odnoszące się do kwestii hydrologicznej ilustrują stan z lat 2010 – 2011, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wydania zaskarżonej decyzji niezgodnie z aktualnym stanem faktycznym;

3. art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów

w sprawie, ew. brak zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi

I instancji, w sytuacji wydania orzeczenia reformatoryjnego, podczas gdy dowody zebrane w postępowaniu przed organem I instancji przestały być aktualne ze względu na zmianę stanu faktycznego polegającego na uruchomieniu

w miejscowościach sąsiednich tj. R. oraz B. kopalni kruszywa

o powierzchni 300 ha oraz na działaniu Fabryki w B.;

4. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne zignorowanie oraz całkowity brak odniesienia się przez SKO do szeregu dowodów, które wskazywały na zdecydowanie wyższe natężenie negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz na warunki życia ludzi (dowody przede wszystkim w postaci dwóch opinii prof. A. M. oraz opinii Regionalnej Komisji do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko przy RDOŚ z 24 maja 2011 r.) niż natężenie i wpływ wynikające z dowodów będących podstawą decyzji, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci braku uwzględnienia całości materiału dowodowego i wydania decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;

5. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że raport(y) o odziaływaniu na środowisko oraz pozostałe opracowania będące podstawą wydania decyzji są spójne, wiarygodne oraz mogą być podstawą wydania decyzji, podczas gdy w toku postępowania zgłaszano do nich szereg zastrzeżeń - również w postaci opinii specjalistów, z których zastrzeżeń wynika, że dokumenty będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie ilustrują rzeczywistego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz warunki życia ludzi, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci zignorowania ww. aspektów i wydania decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;

6. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak powołania biegłego celem oceny wiarygodności, kompletności i spójności oraz zgodności ze stanem faktycznym przedstawionych dokumentów w postaci raportu oddziaływania na środowisko oraz pozostałych związanych z nim opracowań, w sytuacji gdy w toku postępowania zgłaszano względem tych dokumentów szereg zastrzeżeń - przede wszystkim w postaci dwóch opinii sporządzonych przez prof. A. M. w 2008 r. oraz w 2011 r., z których wynikają okoliczności wskazujące, że inwestycja w planowanych kształcie będzie stanowić poważne zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia i warunków życia ludzi, co powinno spowodować powzięcie przez SKO wątpliwości w ww. zakresie, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci braku zweryfikowania dokumentów będących podstawą wydania decyzji przez biegłego i w efekcie wydanie decyzji w kształcie nieodpowiadającym rzeczywistemu stanowi faktycznemu;

7. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz uwzględnienia dokumentacji geologicznej przyjętej dla GZWP nr 213, na którą wskazuje chociażby zawiadomienie przez Ministra Środowiska z dnia 7 marca 2008 r., z której to dokumentacji wynika, iż dla ww. zbiornika konieczne jest ustanowienie strefy ochronnej oraz każde zdarzenie związane z zanieczyszczeniem nawet wód przypowierzchniowych na terenach okolicznych dla zbiornika może skutkować zanieczyszczeniem GZWP nr 213, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci zignorowania ww. aspektów i wydania decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;

8. art. 77 § 1 k.p.a. w. zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art, 7 k.p.a. poprzez całkowite zaniechanie postępowania wyjaśniającego dotyczącego negatywnego wpływu planowanej inwestycji na okoliczne zabytki, w sytuacji gdy chociażby

w miejscowości R. 10 na 12 budynków zostało wpisane do Wojewódzkiej ewidencji zabytków prowadzonej przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci zignorowania w Iw aspektów i wydania decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;

9. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez całkowite zaniechanie postępowania dowodowego w zakresie okoliczności, iż maszyny zajmujące się rekultywacją wykorzystanego terenu złoża, które będą pracować obok maszyn eksploatujących złoże, również będą generować hałas i tym samym brak ustalenia rzeczywistego poziomu hałasu jaki będzie generowany przez inwestycję, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy

w postaci braku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy;

10. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez całkowite zaniechanie postępowania dowodowego w zakresie wpływu obwałowania na emisję hałasu oddziałującego z inwestycji na zabudowę chronioną akustycznie oraz okoliczne tereny, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy

w postaci wydania decyzji bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności

w sprawie;

11. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie postępowania dowodowego w zakresie precyzyjnego ustalenia jaką drogą będzie transportowane kruszywo z kopalni, w sytuacji gdy gmina nie wyraziła zgody na transport kruszywa po należącej do niej drodze, podobnie jak Zarząd Dróg

również nie zgodził się na wywóz kruszywa po drodze Augustowo - Targowska Wola z uwagi na fakt, że okoliczne dla inwestycji drogi nie są przystosowane do poruszania się po nich tak ciężkich maszyn oraz transportu tak ciężkich ładunków, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności

w sprawie;

12. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez SKO, że organ I instancji nie wskazał jakiegokolwiek dowodu mogącego wzbudzić podejrzenie, że oddziaływania planowanego przedsięwzięcia przekroczą wartości dopuszczalne, czy też będą negatywnie oddziaływać na warunki życia ludzi, podczas gdy na str. 6 oraz str. 7 decyzji organu I instancji wymieniono szereg doniosłych dokumentów wraz

z zarysowaniem wynikających z nich okoliczności świadczących o poważnym negatywnym oddziaływaniu planowanej inwestycji zarówno na środowisko jak

i warunki życia ludzi, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy

w postaci błędnego uznania przez SKO, że takie negatywne oddziaływania nie będą występować i wydanie decyzji sprzecznej ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym;

13. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dostatecznego postępowania wyjaśniającego w zakresie fauny i flory występującej na terenie planowanej inwestycji, podczas gdy raporty

o oddziaływaniu na środowisko posiadają poważne braki w zakresie m.in. składu oraz liczebności odnotowanych zwierząt, jak również aktualność badań przeprowadzonych w latach 2010-2011 w roku 2019 powinna budzić poważne zastrzeżenia, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie

i w oparciu o nieaktualny stan faktyczny;

14. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez SKO,

że z uwagi na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie

z dnia 1 kwietnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Ol 68/15 organ I instancji nie mógł uznać, iż oddziaływanie w zakresie zanieczyszczenia powietrza, w zakresie emisji hałasu oraz w zakresie zmian w układzie stosunków wodnych będzie przekraczać dopuszczalne normy, oraz że w związku z tym planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie oddziaływać na warunki-życia okolicznych mieszkańców, podczas gdy w/w okoliczności niewątpliwie dotyczą ustaleń faktycznych w sprawie, a nie oceny prawnej lub wskazań co do dalszego postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci błędnego uznania przez SKO, że organy nie mogły poczynić własnych ustaleń w ww. zakresie i w efekcie wydanie decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów;

15. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak odniesienia się przez SKO do szeregu zgłaszanych zastrzeżeń stron postępowania dotyczących negatywnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz okoliczne tereny, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci wydania decyzji nieuwzględniającej całości materiału dowodowego oraz zaniechanie zastosowania przez SKO zasady przekonywania oraz zasady zaufania;

16. art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 6 w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której pkt 20 oraz pkt 21 są ze sobą sprzeczne i tym samym nie jest możliwe precyzyjne zidentyfikowanie rozstrzygnięcia w tym zakresie;

Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji

i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów w postaci:

a) opinii wykonanej przez prof. A. M. w 2011 r.;

b) pismo Państwowego Instytutu Geologicznego z dnia 27 czerwca 2011 r.;

c) zawiadomienie przez Ministra Środowiska z dnia 7 marca 2008 r. o przyjęciu dokumentacji geologicznej dla GZWP nr 213;

d) Postanowienia Ministra Środowiska z dnia "[...]" r. "[...]"

- na okoliczność niekompletności sporządzonego przez inwestorów raportu oddziaływania na środowisko; wysokiego zagrożenia wód GZWP nr 213; konieczności zaniechania wydobywania kruszywa ze złoża G.; niekompletności akt sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu 15 listopada 2019 r. skarżące stowarzyszenie wniosło dodatkowo

o przeprowadzenie dowodu z kopii opinii Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 8 listopada 2019 r. na okoliczność zagrożenia wód podziemnych przez planowaną kopalnię. W opinii tej wskazano, że w "Dokumentacji określającej warunki hydrogeologiczne dla ustanowienia obszaru ochronnego zbiornika wód podziemnych (GZWP nr 213)", przyjętej przez Ministra Środowiska, wskazano, że wody zbiornika wymagają ochrony poprzez ustanowienie obszaru ochronnego (o powierzchni 1696,7 km2), na którym określono szczególne warunki prowadzenia działalności. Opracowane zostały listy zakazów i nakazów w celu ograniczenia potencjalnego zagrożenia jakości i ilości zgromadzonych w zbiorniku zasobów wodnych. Wody Polskie realizują działania zmierzające do ustanowienia takich obszarów ochronnych. Aktualnie obowiązujący Programem Wodno - Środowiskowy Kraju (2016-2021) określa katalog szczegółowych działań na rzecz osiągniecia/zachowania celów środowiskowych oraz wskazuje jednostki odpowiedzialne za realizację. Dokument ten nie przewiduje ustanowienia proponowanego w dokumentacji hydrogeologicznej obszaru ochronnego dla GZWP nr 213. Aktualnie działanie to jest przedmiotem analizy pod kątem wprowadzenia go do kolejnej aktualizacji Planów Gospodarowania Wodami na lata 2022-2027 - dokumentów strategicznych zapewniających właściwe gospodarowanie wodami w granicach dorzeczy. Zwrócono uwagę, że w dokumentacji hydrogeologicznej określono obszary

o niskiej odporności na zanieczyszczenie (silnie zagrożone), tj. pozbawione praktycznie izolacji poziomu wodonośnego, o potencjalnym czasie migracji zanieczyszczeń do zasobów wodonośnych - poniżej 5 lat. Nadano im status obszarów o zaostrzonych rygorach. Zastępca Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego wyjaśnił, że na terenie gminy D. jest to obszar położony na prawo od drogi D. – S. – D., gdzie zlokalizowano złoże kruszywa D.- G. Rozpoczęcie eksploatacji tego złoża powinno być obwarowane szczególnymi warunkami, a w przypadku tego rodzaju działalności zakazem "wykonywania wierceń odwodnieniowych, przy odkrywkowym wydobyciu kopalin, powodujących powstawanie lejów depresyjnych", który sformułowano w dokumentacji. Właściwe zabezpieczenie zasobów wód GZWP z zachowaniem warunków maksymalnej ochrony, powinno być uwzględnione w prowadzonych postępowaniach dotyczących nowych inwestycji, ich lokalizacji, warunków zabudowy, w tym także wydobywania kopalin.

Na rozprawie, która odbyła się 3 grudnia 2019 r.:

-pełnomocnik skarżących: M. B., J. B. oraz I. M. poparł skargę i argumenty w niej zawarte. Podniósł, że SKO nie wzięło pod uwagę wpływu inwestycji we wsi R., której teren jest objęty ochroną konserwatora. Zarzucił, że SKO bazowało na starej 10-letniej dokumentacji, nie rozważyło czy raporty są aktualne z uwagi na upływ czasu;

- przedstawiciel stowarzyszenia podtrzymał skargę. Wskazał, że ginęły dokumenty

i podmieniane były one w ciągu postępowania administracyjnego. Podał, że dokumentacja hydrologiczna dla GZWP jest zatwierdzona od 2008 r. i powinna być dowodem, a SKO - nie wzięło jej pod uwagę. Nie zgodził się z argumentami SKO, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko;

- pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę. Podniósł, że stowarzyszenie opiera się na dokumentacji całego zbiornika. Inwestycja znajduje się zaś na jego skraju i tam odbywały się badania, na podstawie których zostały wykonane opracowania. Podkreślił, że SKO oparło się na wszystkich dokumentach, które znajdują się w aktach sprawy. Oddziaływanie inwestycji na środowisko zostało ocenione na podstawie dokumentacji sporządzonej przez specjalistów;

- pełnomocnik uczestnika T. S. wniósł o oddalenie skargi. W całości poparł stanowisko SKO. Wyjaśnił, że budynki we wsi R. nie są zabytkami. Są zapisane w ewidencji zabytków. Zastrzegł, że inwestor ma obowiązek przestrzegania przepisów o ochronie nad zabytkami, co wynika z treści zaskarżonej decyzji. Powołał się na badania, które zostały przeprowadzone w związku ze sporządzeniem raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko i koszty z tym związane, które poniósł inwestor.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.

z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność

z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Obowiązek dokładnego rozpatrzenia stanu faktycznego i prawnego spoczywa na organie orzekającym. Natomiast do kompetencji sądu administracyjnego należy wyłącznie kontrola legalności działania organu administracji. To rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie o prawach, czy obowiązkach strony stosunku administracyjnego na podstawie norm prawa materialnego i w ustalonym w tym postępowaniu stanie faktycznym. Zadaniem zaś sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy postępowanie organu odpowiadało wymogom formalnym

i czy w ustalonym stanie faktycznym prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. Tym samym sąd nie zastępuje organów administracji publicznej

w merytorycznym załatwieniu spraw i nie dokonuje samoistnie ustaleń faktycznych

i prawnych, orzeka natomiast na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu

o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., stwierdził że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że SKO błędnie uznało wyrok tutejszego Sądu z 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 68/15 (mylnie podano w decyzji I SA/Ol 68/15) za wiążąco rozstrzygający kwestie oddziaływania przedmiotowej inwestycji

w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza, hałasu, wpływu na wody powierzchniowe i podziemne. Wyrokiem tym rozpatrzona została skarga H. i P. M. od decyzji kasacyjnej SKO z "[...]" r. nr "[...]", w części dotyczącej umorzenia wobec tych osób postępowania odwoławczego. W wyroku tym Sąd, będąc związany granicami skargi zgodnie z art. 134 § 1p.p.s.a., oceniał jedynie legitymację procesową skarżących do udziału w postępowaniu administracyjnym jako stron postępowania. Powyższe jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia tego wyroku. Dlatego wszelkie uwagi zawarte w uzasadnieniu tego wyroku należy odnosić tylko do oceny interesu prawnego skarżących. Wbrew przekonaniu SKO, sąd nie przesądził jednocześnie o "pewnych kwestiach ogólnych". Sąd nie rozważał bowiem całościowego wpływu inwestycji na środowisko, a jedynie oceniał czy nieruchomość skarżących znajdzie się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W związku z tym bezpodstawnie SKO przyjęło, że organ I instancji nie mógł uznać, że analizowane zamierzenie będzie negatywnie oddziaływać na warunki życia okolicznych mieszkańców. Mylne przekonanie SKO o przesądzeniu już merytorycznych aspektów sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia spowodowało, że SKO nie rozpatrzyło na nowo sprawy w jej całokształcie, jak wymaga tego art. 15 k.p.a.

Po pierwsze pominięte zostało, że na mocy art. 48 ust. 2 pkt 4 p.o.ś. decyzja uwzględniająca wniosek powinna zostać uzgodniona pozytywnie z właściwym organem koncesyjnym. W tym przedmiocie Marszałek Województwa odmówił uzgodnienia postanowieniem z "[...]" r., wskazując na braki raportu. Na postanowienie to przysługiwało zażalenie, a więc i skarga do sądu administracyjnego. Wobec niezaskarżenia tego postanowienia stało się ono prawomocne. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający podziela, że organ orzekający jest związany negatywnym uzgodnieniem organu współdziałającego przy wydaniu decyzji i nie może orzec sprzecznie z negatywnym uzgodnieniem. W wyroku z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 1488/18 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, wskazując na utrwalone stanowisko judykatury, że nadanie uzgodnieniu formy postanowienia, na które przysługuje zażalenie i skarga do sądu administracyjnego,

i które może być przedmiotem weryfikacji w trybach nadzwyczajnych, powoduje, że jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne. Ewentualna weryfikacja postanowień uzgodnieniowych nie może być więc dokonywana przez organ prowadzący postępowanie główne. Dopóki zatem postanowienie uzgodnieniowe nie zostanie w odpowiednim trybie wyeliminowane z obrotu prawnego i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek uwzględnić je rozstrzygając sprawę (tak też: Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06, z 19 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1351/13, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).

W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

(t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.). Zgodnie z art. 153 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie p.o.ś. przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem przejęcia dotychczasowych kompetencji organów ochrony środowiska przez regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. Aktualny pozostaje obowiązek uzgodnienia decyzji z organem koncesyjnym. Po uzupełnieniu przez inwestorów raportu, organ I instancji nie ponawiał już uzgodnień

z organem koncesyjnym. Brak wymaganego uzgodnienia nie stanowi istotnego naruszenia, jeżeli organ dostrzega podstawy do odmownego załatwienia wniosku spoza właściwości organu współdziałającego. Jednak decyzja pozytywna wymaga bezwzględnie uzgodnienia z organem współdziałającym.

Niezależnie od powyższego, przesądzającego znaczenia w sprawie nie mogło mieć również pozytywne uzgodnienie decyzji przez RDOŚ dokonane "[...]" r. Mimo pozytywnego uzgodnienia, organ orzekający może odmówić uwzględnienia wniosku, ale musi wykazać jakie istnieją ku temu powody (por wyrok NSA z 23 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2396/15, publ w CBOSA). W wyroku z 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1488/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się tylko w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także w niedopuszczalności określenia (w decyzji pozytywnej) warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający.

Mając powyższe na uwadze, organ II instancji na skutek wniesionego odwołania powinien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie i ocenić zasadność zgłaszanych w toku postępowania przez organizacje ekologiczne i inne strony zarzutów, w tym przedkładanych przez nie do akt dokumentów, które skarżący powołali w skardze po raz kolejny jako dowody w sprawie. Organ II instancji nie odniósł się

w ogóle do ich treści, wbrew wymogom powołanych w skargach art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., z których wynika obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy i oceny wszystkich dowodów powołanych w sprawie. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że organ, a także sąd nie może wkraczać w merytoryczną zasadność ustaleń raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada autor raportu. Jednak respektując naczelne dyrektywy postępowania administracyjnego wynikające z powołanych przepisów k.p.a., organ orzekający powinien poddać ocenie spójność, kompletność, logiczność wniosków oraz zgodność raportu z wymogami przepisów, oraz jego aktualność. W tym celu powinien rozważyć zarzuty uczestników postępowania i przedkładane przez nich dowody, a przede wszystkim przedstawić je autorom raportu, którzy powinni się odnieść do wniesionych uwag kwestionujących ustalenia raportu, w szczególności, że zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 11 p.o.ś. autorzy raportu są obowiązani do analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem. Uzyskanie stanowiska autora przyjętych w raporcie założeń względem podniesionych zarzutów umożliwia dopiero właściwe zastosowanie art. 80 k.p.a., czyli ocenę czy sporządzony na potrzeby postępowania raport może stanowić pełnoprawny dowód w sprawie. W rozpatrywanym przypadku rozważenia wymaga w szczególności, akcentowane wielokrotnie w toku postępowania stanowisko prof. dr hab. A. M., wyrażone na prośbę strony postępowania w piśmie z lutego 2011 r. (k. 325 akt administracyjnych), podważające spójność ustaleń raportu dotyczących ochrony GZWP nr 213, przedstawionych w ostatniej trzeciej wersji raportu, sporządzonej w styczniu 2011 r. Potrzeba ochrony tego głównego zbiornika wody pitnej była i jest akcentowana przez Ministra Środowiska oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które wskazywały na konieczność wyznaczenia obszaru ochronnego tego zbiornika z uwagi na występowanie obszarów o niskiej odporności na zanieczyszczenie (silnie zagrożone), o potencjalnym czasie migracji zanieczyszczeń do zasobów wodonośnych – poniżej 5 lat. Istnienie takich obszarów w pobliżu złoża potwierdza dokumentacja geologiczna (str. 10). W raporcie z 2011 r na stronie 46 wskazano, że około 500 m od północno-zachodniej granicy złoża warstwa glin morenowych ma miąższość wynoszącą tylko 2 m. Wyznaczenie obszaru ochronnego jest aktualnie przedmiotem analizy. Nie powinno to jednak zwalniać

z oceny wpływu eksploatacji złoża na znajdujące się w bliskiej odległości tereny

o niskiej odporności na zanieczyszczenie, gdy wydobywanie kruszywa bezspornie ma ingerować w pierwszy poziom wodonośny, który rozpływa się w różnych kierunkach (str. 11 dokumentacji geologicznej). W ocenie Sądu należy rozważyć ryzyko zanieczyszczenia wód pierwszego poziomu i ich przesiąkania do GZWP przy rozpływie przez tereny o niskiej odporności na zanieczyszczenie.

Na uwagę zasługuje też fakt, że ostateczna wersja raportu oddziaływania inwestycji na środowisko oparta została na opinii hydrologicznej z grudnia 2007 r. oraz dokumentacji geologicznej z listopada 2010 r. Zatem raport, który stanowił podstawę zaskarżonej decyzji, obejmuje ustalenia sprzed co najmniej 9 lat. Istotnym jest więc wyjaśnienie, czy ustalenia raportu pozostają wciąż aktualne i pozwalają na dokonanie adekwatnej oceny oddziaływania inwestycji na bieżący stan środowiska, w tym fauny

i flory. W świetle art. 52 ust. 1 pkt 6 p.o.ś, w raporcie uwzględnia się również skumulowane działanie inwestycji. Natomiast w toku postępowania strony wskazywały na fakt otwarcia nowych kopalni w pobliskich miejscowościach. Należy wyjaśnić jaki wpływ może mieć funkcjonowanie kolejnej kopalni na stan środowiska, w tym na znajdujący się w niewielkiej odległości cenny przyrodniczo użytek ekologiczny Łąki Dymerskie.

Sąd dostrzegł również, że w raporcie omówiono wariant preferowany przez inwestorów obejmujący całe złoże o powierzchni 169 ha oraz dopuszczony przez inwestorów wariant drugi, polegający na zmniejszeniu powierzchni przedsięwzięcia do 56,6 ha. Autorzy raportu zauważyli, że "w tym wariancie zmniejszy się oddziaływanie na zinwentaryzowane stanowiska chronionych gatunków ptaków. Aczkolwiek także w wariancie pierwszym nie powinny być niszczone lęgowiska dzierzby gąsiorka, leżące na obrzeżu terenu przeznaczonego pod eksploatację" (str. 40 raportu). Ponadto dokonano porównania obu wariantów w formie tabelarycznej według listy kontrolnej – zagrożeń dla środowiska. Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 3 p.o.ś raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Nie budzi wątpliwości Sądu, że uwzględniony powinien zostać wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Dlatego organ orzekający powinien uzasadnić dokonany wybór.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast czy rozważano w ogóle drugi z proponowanych przez inwestora wariantów i oceniano czy skala planowanego zamierzenia pozostaje bez istotnego wpływu na środowisko.

Ponadto z urzędu wiadomym jest Sądowi, w związku z orzekaniem w sprawie II SA/Ol 1037/16, że decyzją z "[...]"r. Starosta uwzględnił wniosek inwestorów i zatwierdził "Dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego G.1 w kat. C1", położonego na części działki "[...]" obrębu geodezyjnego P. w gminie D. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że dokumentacja geologiczna złoża kruszywa naturalnego G.1 w kat. C 1 opracowana została w październiku 2013 r. przez uprawnionego geologa. Powierzchnia złoża wynosi 1,9850 ha. Złoże G.1 zostało wydzielone ze złoża G., dla którego dokumentację geologiczną w kat. C1 zatwierdził Marszałek Województwa, decyzją z dnia "[...]" r. Okoliczność ta ma wpływ na ustalenie zakresu wniosku i treść rozstrzygnięcia.

Wobec stwierdzonych uchybień formalnych, Sąd nie może odnieść się do merytorycznych aspektów sprawy podniesionych w skargach.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uwzględni art. 153 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot skarżącym od organu uiszczonych wpisów od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego, orzeczono na podstawie art. 200 i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 ze zm.).