Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 345/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1968 nr 12 poz 65
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych.
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
article: art. 97 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Błaszczyk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1572/15 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. (sygn. akt I SA/Wa 1572/15), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, M.M. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

I. prawa materialnego, to jest:

1. art. 2 w zw. z art. 1 ust. 1i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12 poz. 65) - poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wystąpiła przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a mianowicie postępowanie przed Ministrem Finansów w sprawie zastosowania przepisów ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) (cyt.): "w stosunku do nieruchomości, której dotyczy postępowanie prowadzone w trybie art. 7 w/w dekretu, podczas gdy wynik postępowania przed Ministrem Finansów nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przez Prezydenta m. st. Warszawy i tym samym nie istnieje zagadnienie wstępne", ponieważ przedmiotowa nieruchomość nie podlega przepisom ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) z następujących, niezależnych od siebie powodów:

a) ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) odnosi się w art. 1 ust. 1 do tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień, wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, natomiast nie dotyczy roszczeń z art. 7 w/w dekretu o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie o ustanowienie użytkowania wieczystego), a po dniu 21 listopada 1945 r. tylko takie właśnie roszczenie - z art. 7 w/w dekretu, a nie prawo własności nieruchomości, przysługiwało Spółce R. (dalej Spółka R.), a tym samym nie można uznać, iż ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) miałaby jakiekolwiek zastosowanie do spornej nieruchomości, a w konsekwencji nie można uznać, iż postępowanie prowadzone przez Ministra Finansów miałoby być zagadnieniem wstępnym w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 cyt. dekretu,

b) ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) dotyczy przejęcia przez Skarb Państwa tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień wynikających z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych (art. 1 ust. 1 ) a zgodnie z jej art. 1 ust. 2, przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do zagranicznych osób prawnych, a tymczasem jej właścicielem - w dacie odjęcia własności nieruchomości ( na skutek w/w dekretu) - była Spółka R., czyli spółka prawa polskiego, a nie obca osoba prawna, ani nie był jej właścicielem A.F. - jeden z komandytariuszy tej spółki,

c) sporna nieruchomość, w dacie wejścia w życie ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...) tj. w dniu 17 kwietnia 1968 r. (data ogłoszenia ustawy) - była już nieruchomością państwową, ponieważ na skutek reformy ustrojowej, przeprowadzonej ustawą z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej jej własność przeszła z jednostki samorządu terytorialnego na Skarb Państwa, a nie jest możliwe przejęcie własności (lub udziału w niej) nieruchomości przez podmiot, który już uprzednio (na skutek dekretu) stał się jej właścicielem,

2. art. 7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż bezpodstawne zastosowanie przez Ministra Finansów do spornej nieruchomości przepisów ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów (...), na skutek wadliwej wypłaty odszkodowania spadkobiercom jednego z komandytariuszy (A.F.) za udziały m. in. w spółce R., przejęte przez PRL, ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie roszczeń następcy prawnego spółki R. - które to roszczenia nie są roszczeniami z tytułu przejętych udziałów, a roszczeniami wynikającymi z odjęcia spółce R. spornej nieruchomości - na skutek działania w/w dekretu, a w dodatku są roszczeniami wywodzonymi od innego podmiotu (spółki R.), a nie od jednego z jej komandytariuszy;

II. przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

4. art. 1, art. 3 § 1, art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("p.p.s.a") - polegające na niedostatecznym zrealizowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny prawa kontroli działalności administracji publicznej, nieskorzystaniu z upoważnienia dla Sądu, umożliwiającego wydanie wyroku w warunkach niezwiązania zarzutami i wnioskami skargi i nierozpoznaniu jej w całokształcie okoliczności sprawy, mających wskazywać na naruszenie prawa procesowego i materialnego przez organy administracji, a polegającymi na nie zbadaniu i nie ustosunkowaniu się przez organ do zarzutów podniesionych przez skarżącego, a dotyczących wykładni przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o dokonywaniu, pomimo że do podjęcia rozstrzygnięcia o istnieniu zagadnienia wstępnego jest konieczne wyjaśnienie prawnego charakteru postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów,

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. - przy czym naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ skarżonym wyrokiem - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - została oddalona skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zamiast jej uwzględnienia, poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - polegające na błędnym przyjęciu, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 w/w dekretu zachodzi zagadnienie wstępne w postaci postępowania przed Ministrem Finansów, podczas gdy skarżony wyrok powinien był uwzględnić skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.; naruszenie w/w przepisów postępowania miało miejsce na skutek błędnego uznania, iż zarzuty dotyczące przyznania i wypłaty odszkodowania za udziały w spółce R., wbrew zapisom Układu zawartego przez Rząd PRL z Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w dniu 16 lipca 1960 r., nieposiadania przez A.F. jako osoby fizycznej praw do spornej nieruchomości czy braku podstaw do zastosowania do niej przepisów "ustawy o dokonywaniu", jako dotyczące w istocie postępowania toczącego się przed Ministrem Finansów, nie mogły podlegać ocenie WSA w przedmiotowej sprawie, podczas gdy właśnie ich wnikliwa ocena jest konieczna dla rozstrzygnięcia, czy postępowanie przed Ministrem Finansów stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 7 cyt. dekretu a konkretniej, czy zachodzi stosunek zależności pomiędzy obydwiema sprawami i to taki, że wynik postępowania przed Ministrem Finansów miałby bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 w/w dekretu.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie skargi ewentualnie o uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Wpłynęło natomiast pismo Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu, który - na podstawie art. 8 § 1 p.p.s.a. - zgłosił swój udział w postępowaniu w niniejszej sprawie – i wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu stanowiska Prokurator podniósł m. in., że obecnie pozostaje również w toku prowadzone przed Ministrem Rozwoju i Finansów inne jeszcze postępowanie, oznaczone numerem [...], którego przedmiotem jest zastosowanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa wobec spornej nieruchomości, a którego podstawę prawną stanowi układ, podpisany w dniu 19 marca 1948 r., dotyczący przyznania przez Polskę odszkodowania interesom francuskim, dotkniętym przez ustawę z dnia 3 stycznia 1946 r. o nacjonalizacji. Z tego tytułu przyznano bowiem odszkodowanie komandytariuszowi Spółki R. za utracony udział w w/w przedsiębiorstwie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Zarzuty te oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych, określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i okazały się nieuzasadnione.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, należy na wstępie wyjaśnić, że - wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej – do tej kategorii przepisów należały jedynie przepisy: art.134 § 1, art. 145 § 1 plt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. Z uwagi zaś na fakt, że art. 145 § 1 plt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. mają tylko charakter wynikowy, co oznacza, iż oparcie wyroku na podstawie jednego, czy drugiego z w/w przepisów zależy od wyniku kontroli dokonanej przez sąd administracyjny, zarzuty oparte tylko na tych przepisach – co do zasady – nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez Sąd Wojewódzki), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki naruszył ten przepis bo niedostatecznie zrealizował prawo kontroli działalności administracji publicznej ponieważ nie dostrzegł, że organ nie zbadał i nie ustosunkował się do zarzutów skarżącego, dotyczących wykładni przepisów art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12 poz. 65), pomimo że rozstrzygnięcie o istnieniu zagadnienia wstępnego jest konieczne dla wyjaśnienia prawnego charakteru postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów.

Z tym stanowiskiem nie można się jednak zgodzić. Wskazać bowiem należy, że jak z przytoczonej wyżej argumentacji wynika, jej istota dotyczyła nie tyle istotnych, czyli mających zasadniczy wpływ na wynik sprawy, uchybień procesowych (a tylko takie uchybienia – na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - mogą być podstawą skargi kasacyjnej) a sprowadzała się do kwestii materialnoprawnych.

Przechodząc zatem do zagadnień merytorycznych wyjaśnić trzeba, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., chociaż jest zawarty w ustawie procesowej w analizowanym stanie faktycznym miał charakter prawnomaterialny. Zgodnie zaś z treścią tego przepisu, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wprawdzie zaś pojęcie zagadnienia wstępnego nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak doczekało się ono bogatego orzecznictwa i piśmiennictwa. Generalnie przyjmuje się przy tym, że zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia, ze względu na przedmiot, należy do kompetencji innego organu niż ten przed którym toczy się postępowanie lub do sądu.

W realiach niniejszej sprawy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie a także organów orzekających w obu instancjach, powyższe oznaczało, że okoliczność, iż przed Ministrem Finansów toczy się postępowanie (oznaczone numerem: [...]) w sprawie zastosowania ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych w stosunku do nieruchomości położonej w Warszawie obecnie przy ul. S., uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] - w zakresie działek nr [...], a stanowiącej poprzednio nieruchomość warszawską, położoną przy ul. [...], stanowiło zagadnienie wstępnie – w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – w stosunku do postępowania prowadzonego – w trybie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy w stosunku do dawnej nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. F., oznaczonej nr hip.[...] i z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Dopiero bowiem decyzja, która zostanie wydana w postępowaniu prowadzonym przed Ministrem Finansów pozwoli na prawidłowe rozstrzygnięcie o tzw. wniosku dekretowym.

Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że wniosek ten, który złożył w dniu 8 lipca 1948 r. pełnomocnik "R., został początkowo załatwiony odmownie poprzez wydanie przez Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy orzeczenia administracyjnego z dnia 15 października 1956 r. nr [...], ale decyzją z dnia 1 października 2009 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nieważność w/w orzeczenia administracyjnego i w ten sposób "odżyło" postępowanie "dekretowe". Stroną w tym postępowaniu jest aktualnie M.M., gdyż, aktem notarialnym z dnia 27 maja 2010 r. rep. A Nr [...], działający jako likwidator R., zbył na rzecz M.M. prawa i roszczenia, wynikające z przepisów dekretu "warszawskiego" w stosunku do nieruchomości oznaczonej nr hip. nr [...].

Jednocześnie jednak następcy prawni komandytariusza w/w Spółki – A.F. otrzymali – na podstawie układu indeminizacyjnego, to jest Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącego roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zawartego w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. – odszkodowanie za utracone aktywa we wspomnianej Spółce, w tym m. in. za nieruchomość warszawską oznaczoną nr hip. [...]. Wyjaśnić bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie art. I A w/w Układu, Rząd Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zgodził się zapłacić a Rząd Stanów Zjednoczonych przyjąć sumę $ 40.000.000 za całkowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych, zarówno osób fizycznych jak prawnych, do Rządu Polskiego z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które miało miejsce w dniu lub przed dniem wejścia w życie układu. Po myśli natomiast art. II a) i b) Układu, Roszczeniami, o których mowa w art. I i które są uregulowane i zaspokojone niniejszym układem, są roszczenia obywateli Stanów Zjednoczonych z tytułu: nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia (a) oraz przejęcia własności albo utraty praw używania lub użytkowania mienia na podstawie polskich ustaw, dekretów lub innych zarządzeń, ograniczających lub uszczuplających prawa i interesy związane lub odnoszące się do mienia, przy czym rozumie się , że dla celów niniejszego ustępu datą przejęcia własności albo utraty używania lub użytkowania jest data, w której tego rodzaju polskie prawa, dekrety lub inne zarządzenia zostały po raz pierwszy zastosowane do mienia (b).

Z uwagi na fakt, że powyższy układ nie stanowił wystarczającej podstawy prawnej do udokumentowania w księgach wieczystych przejścia na rzecz Skarbu Państwa konkretnych praw obywateli państw obcych, konieczne było ustawowe uregulowanie kwestii dotyczących nieruchomości, za których przejęcie Państwo Polskie na mocy układów międzynarodowych wypłaciło odszkodowanie. Taką regulację prawną zawiera ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych. W art. 1, ustawa ta przewiduje, że przepisy tej ustawy stosuje się do wpisów na rzecz Skarbu Państwa w księgach wieczystych tytułu własności nieruchomości obywateli państw obcych oraz uprawnień z wieczystego użytkowania lub z ustanowionych na rzecz tych obywateli ograniczonych praw rzeczowych, które to nieruchomości i prawa przeszły na rzecz Skarbu Państwa na podstawie międzynarodowych umów o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, zawartych z rządami tych państw przez Rząd Polski (ust.1). Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do zagranicznych oso b prawnych (ust.2).

Na zasadzie natomiast art. 2 cyt. ustawy, wpis do księgi wieczystej Skarbu Państwa jako właściciela nieruchomości lub uprawnionego do korzystania z wieczystego użytkowania albo z ograniczonego prawa rzeczowego następuje na podstawie decyzji Ministra Finansów, stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub prawa na podstawie międzynarodowej umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić też trzeba, że zgodnie z zapatrywaniem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. (sygn. akt OSA 2/98), a które to zapatrywanie podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, układ miedzy Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki i Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczący roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych sporządzony w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. jest umową międzynarodową, w rozumieniu art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa (...).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że ponieważ ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa (...) jest konsekwencją zawarcia przez Rząd Polski m. in. układu indemnizacyjnego z Rządem Stanów Zjednoczonych to jej przepisy, w tym art. 1 ust. 1 oraz art. 2 muszą być wykładane w powiązaniu z postanowieniami, zawartymi w tym układzie. Jak wyżej zaś to przedstawiono, postanowienia w/w układu odnoszą się praktycznie do wszelkich aktywów (praw i interesów) obywateli Stanów Zjednoczonych, zarówno osób fizycznych jak i prawnych utraconych przez te podmioty poprzez nacjonalizację i innego rodzaju przejęcie ich przez Polskę. Układ ten ma przy tym zastosowanie do skutków zdarzeń, które wystąpiły przed jego wejściem w życie (vide: postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2000 r. sygn. akt SK 31/99, OTK 2000/7/262). Z tych powodów stanowisko autora skargi kasacyjnej, sprowadzające się do poglądu, że ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. nie odnosiła się do roszczeń opartych na podstawnie art. 7 dekretu warszawskiego nie było uzasadnione. Przypomnieć bowiem wypada, że nie ulega wątpliwości, iż dekret ten zawierał przepisy nacjonalizacyjne a wszedł w życie w dniu 21 listopada 1945 r. Ponadto stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1956 r. działało ze skutkiem ex tunc.

Wskazać też trzeba, że zgodnie z regulacjami prawnymi, zawartymi w kodeksie handlowym (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Dz. U. R.P. z 30/6 1934 r. Nr 57, poz. 502), spółka komandytowa nie posiadała osobowości prawnej. Jej majątek, choć wydzielony, stanowił własność wspólników, którzy w zróżnicowany sposób odpowiadali za zobowiązania spółki wobec wierzycieli (art. 143 i nast. k.h.). Wprawdzie przyjmowało się, że prawo własności nieruchomości i prawa, które ją obciążały mogły być wpisane w księdze gruntowej lub hipotecznej na spółkę, tak aby nie uchodziły za majątek nieograniczony wspólnika lub wspólników, ale okoliczność ta nie dowodziła, że to spółce komandytowej, do której w sprawach nieuregulowanych - na zasadzie art. 144 k.h. - stosowało się przepisy o spółce jawnej, przysługiwało - w sensie prawnym - prawo własności do danej nieruchomości (vide: Maurycy Allerhand, Kodeks Handlowy, księga pierwsza Komentarz, ELINEX s.c. Warszawa 1991, str. 122). W związku z tym, twierdzenie skarżącego, że właścicielem spornej nieruchomości - w dacie wejścia w życie dekretu "warszawskiego", to jest w dniu 21 listopada 1945 r. - była spółka prawa polskiego a nie obca osoba, nie było trafne. Właścicielami przedmiotowej nieruchomości byli bowiem jej wspólnicy (ewentualnie ich następcy prawni). Jak wyżej zaś wskazano, z ustaleń faktycznych, dokonanych w niniejszej sprawie wynikało, iż następcy prawni komandytariusza w/w Spółki – A.F. otrzymali – na podstawie układu indemnizacyjnego zawartego w Waszyngtonie w dniu 16 lipca 1960 r. odszkodowanie za m. in. nieruchomość warszawską oznaczoną nr [...].

Z tych względów zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa (...) oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie były uzasadnione.

Niezasadny był także zarzut, iż Sąd Wojewódzki naruszył art. 1 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. bowiem w omawianym stanie faktycznym nie występowała w ogóle zagraniczna osoba prawna.

Natomiast przepisy art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. są przepisami ustrojowymi a stanowią jedynie, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych i, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wydanie wyroku, który nie spełniał oczekiwań skarżącego, nie uzasadniał zaś poglądu, że Sąd Wojewódzki naruszył wyżej wskazane normy ustrojowe. Wręcz przeciwnie, wydanie wyroku a więc orzeczenia merytorycznego, świadczyło, że Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 15 czerwca 2015 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Ministrem Finansów oznaczonego nr [...] a kontrola ta – jak wyżej to wykazano – była prawidłowa.

Dodatkowo także, chociaż jedynie na marginesie, bo kwestia ta nie była rozważana przez organy i Sąd Wojewódzki, należy wskazać, że aktualnie toczy się również inne postępowanie dotyczące spornej nieruchomości, a którym jest opisane w piśmie Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu postępowanie prowadzone przez Ministra Rozwoju i Finansów, oznaczone nr [...], dotyczącym zastosowanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa wobec przedmiotowej nieruchomości w związku z układem polsko-francuskim.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.