Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 280/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
*Stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
*Zobowiązano organ do wydania aktu
*Przyznano sumę pieniężną
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tkacz - Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi O. D. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. pozostaje w bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej [...] sierpnia 2020 r. jest bezczynność Wojewody [...] w sprawie rozpoznania wniosku O.D. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Z akt sprawy wynika, że [...] listopada 2018 r. wpłynął do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców wniosek O.D. obywatelki Ukrainy (dalej: Skarżąca, Strona) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikami.

Do Wojewody [...] [...] kwietnia 2019 r wpłynęło pismo Strony, w którym wnosi o zmianę wnioski o zezwolenia na pobyt czasowi i prace w związku ze zmianą przez Stronę pracodawcy. W załączeniu Strona przekazała: załącznik nr 1 do wniosku, promesę zatrudnienia, kserokopię informacji Starosty, wydruk z DEIDG pracodawcy Strony, ksero dowodu osobistego pracodawcy.

Pismem z [...] lipca 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].07.2020 r.) pełnomocnik Strony wniósł ponaglenie na niezałatwienie wniosku Strony w terminie, ponadto wskazał, że od dnie złożenia wniosku Strona nie otrzymała od Wojewody żadnej korespondencji. Ponaglenie Strony przekazano do Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z [...] sierpnia 2020 r.

W aktach znajduje się potwierdzenie osobistego stawiennictwa Strony w siedzibie organu administracji [...] lipca 2020 r. (odciski linii papilarnych i okazanie dokumentu podróży oraz złożenie kserokopii paszportu).

Pismem z [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda wezwał Stronę do dołączenia kompletnie wypełnionego i czytelnie podpisanego załącznika nr 1 do wniosku oraz 4 kolorowych fotografii w terminie 14 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Jako załącznik do pisma z [...] sierpnia 2020 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].08.2020 r.) Strona przekazała w związku ze zmianą pracodawcy: załącznik nr 1, dowód posiadania w Polsce miejsca zamieszkania, dowód posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, ksero książeczki zdrowia dla celów sanitaro-epidemiologicznych, wydruk z KRS.

Pismami z [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda:

- wezwał Stronę do dołączenia do złożonego wniosku oryginału informacji Starosty, dokumentów potwierdzających, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenia wniosku wykonywała, przez okres nie krótszy niż 3 miesiące, pracę dla tego samego pracodawcy, na tym samym stanowisku i zawiadomił Stronę, że sprawa zostanie rozpoznana w terminie do [...] listopada 2020 r.;

- wystąpił, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 nr., poz. 35), do Komendy Wojewódzkiej Policji w W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura w W. i Komendy [...] Oddziału Straży Granicznej w K. o udzielnie informacji czy wjazd i pobyt Strony na terytorium Polski stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego;

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, z [...] sierpnia 2020 r., wniesionej [...] sierpnia 2020 r., pełnomocnik Strony, powołując przepisy: art. 3 § 2, art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. u. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), zarzucił bezczynność Wojewody [...] w zakresie rozpatrzenia wniosku Strony o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i prace, podnosząc naruszenie przepisów: art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 12 § 1, art.35 § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.: Dz. U z 2018 r., poz. 2096 ze. zm. – dalej K.p.a.). Tak formułując zarzuty wniósł o:

1) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a);

2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.);

3) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a);

4) zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a);

5) przyznanie od organu na rzecz Skarżącej sumę pieniężną w wysokości 4.000 zł. (art. 149 § 2 p.p.s.a);

6) zasądzenia od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony po przedstawieniu przebiegu postępowania stwierdził, że od dnia złożenia wniosku upłynęło 21 miesięcy, a postępowania nie zostało zakończone, a właściwie nawet wszczęte. Strona nie otrzymała żadnej korespondencji z organu administracji, co oznacza, że postępowanie nie zostało wszczęte, a wniosku nie oceniono pod względem ewentualnych braków formalnych. Organ nawet nie przekazał ponaglenia do organu wyższego stopnia. Strona z własnej inicjatywy podejmowała działania mające przyspieszyć procedowanie w sprawie. Bez wezwania uzupełniała braki formalne (ksero paszportu, odciski palców, dokumenty). Odnośnie przyznania sumy pieniężnej wyjaśniła Skarżąca, że brak decyzji w niniejszej sprawie jest dla niej znacznym utrudnieniem. Uniemożliwia swobodne przekraczanie granicy (odwiedzenie rodziców), podejmowanie dodatkowych działań w sprawie powoduje, że ponosi dodatkowe wydatki i wymaga to czasu. Taka sytuacja jest szczególnie frustrująca. Skarżąca obawia się, że za względu na trudną sytuację pracodawcy może on zdecydować się na zwolnienia. W takim przypadku nie uzyska zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, gdyż ustane dotychczasowy deklarowany przez nią cel pobytu w Polsce. Będzie wówczas zmuszona znaleźć innego pracodawcę, co może być utrudnione, albo niemożliwe. W konsekwencji, z uwagi na brak zalegalizowanego pobytu i pracy, będzie musiała wyjechać z Polski, w której chciała się osiedlić na stałe. Taki sposób rozpoznawania wniosku Strony jest także niekorzystny dla jej dzieci, bo do czasu zakończenia tego postępowania także dzieci Skarżącej nie uzyskają legalizacji pobytu. Skarżąca wskazuje, że jako strona postępowania jest całkowicie ignorowana i bezsilna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi oraz wskazał, że podnoszone w skardze zarzuty są nieuprawnione. Opóźnienia w rozpoznawaniu wniosków nie wynikają bowiem ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale są skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Przy tak dużej liczbie wniosków oczywistym jest, że może dochodzić do opóźnień w prowadzanych postępowaniach, mimo że organ podejmuje różnorodne działania, aby zminimalizować powstałe opóźnienie. Wskazuje też na trudności kadrowe i na ograniczenia w działaniu urzędu związane z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. W ocenie organu w realiach sprawy brak podstaw stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przekroczenia terminu rozpoznania sprawy nie są pozbawiony racjonalnego uzasadnienia. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że winno być zastrzeżone dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwianiu spraw. Suma pieniężna nie ma charaktery odszkodowawczego i nie służy wyrównaniu szkody, a Strona wniosku w tym zakresie nie uzasadniła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Na wstępie należy wskazać, że Skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Wojewody wyczerpała, przewidziane w tego rodzaju sprawach w art. 37 § 1 K.p.a., środki zaskarżenia (ponaglenie wniosła [...] lipca 2020 r.). Stosowanie zatem do art. 52 § 1 p.p.s.a. dopuszczalna jest w niniejszej sprawie droga sądowa i nie zachodzą przesłanki odrzucenia skargi.

Skarga jest zasadna.

Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. posługuje się odrębnymi sformułowaniami: "bezczynność" i "przewlekłe postępowanie" zatem odwołując się do dyrektywy interpretacyjnej, zgodnie z którą różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zakaz wykładni synonimicznej) należy uznać, że mamy do czynienia z różnymi sytuacjami (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 117 i n.).

Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Dla oceny zasadności skargi nie ma przy tym znaczenia czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień winny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 §1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 35 § 5 K.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu. W tym zakresie należy też wskazać przepis art. 15 zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374 – dalej: ustawa dot. COVID-19), w brzmieniu obowiązującym w okresie od 31 marca do 23 maja 2020 r., w szczególności ust. 10 tego przepisu, który wyklucza skuteczne postawienie organowi administracji zarzuty bezczynności lub przewlekłości postępowania, w przypadku nie podejmowania w ww. okresie czynności w ramach prowadzonych postępowań.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że z przedstawionego materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ administracji przekroczył określony w art. 35 K.p.a. termin rozpoznania sprawy. Uwzględniając konieczność wystąpienia do Policji, Straży Granicznej i ABW o udzielnie informacji o stronie postępowania, co jest procedurą rutynową, wynikającą z art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 35. ze zm.), która zajmuje zwykle 30 dni, sprawa Skarżącej winna być rozpoznana w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. W niniejszej sprawie organ administracji, mimo upływu 18 miesięcy od daty złożenia przez Stronę wniosku, tj. od [...] listopada 2018 r. (data wpływu wniosku do organu administracji) do dnia wniesienia skargi tj.[...] sierpnia 2020 r., nie podjął w sprawie żadnej czynności. Wskazany okres 18 miesięcy nie obejmuje okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r., tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875). Przez 18 miesięcy organ administracji nie tylko nie rozpoznał sprawy z wniosku Skarżącej, ale nie podjął żadnej czynności w sprawie, nie informował, mimo ustawowego obowiązku, Skarżącej ani o nowym terminie zakończenia postępowania, ani o przyczynach zwłoki. Ponaglenie Skarżącej (wpływ do organu administracji w dniu [...].07.2020 r.) przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z [...] sierpnia 2020 r., tj. po wniesieniu przez Stronę skargi do tut. Sądu na bezczynność Wojewody. Pierwsze czynności podjęte przez Wojewodę w niniejszej sprawie, które zmierzały do rozpoznania wniosku Strony, zostały podjęte po wniesieniu przez Stronę skargi do Sądu na bezczynność Wojewody i były to wezwania z [...] i [...] sierpnia 2020 r. do uzupełnienia braków wniosku oraz [...] sierpnia 2020 r. wystąpienie, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, o informacji o Stronie. Uwzględniając, że Wojewoda nie rozpoznał wniosku Strony przez 18 miesięcy i w tym okresie nie podjął żadnych czynności w sprawie, należy stwierdzić, że naruszył zasady i terminu określone w art. 35 i art. 36 oraz art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12 w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a. Biorąc po uwagę wskazane w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ administracji dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu z wniosku Skarżącej (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a) o czym orzeczono w punkt I sentencji wyroku.

Sąd uznał - uwzględniając czas trwania całkowitej bezczynności, w tym nieudzielenie Stronie informacji o planowanym terminie zakończenia postępowania i przyczynach tak znaczek zwłoki, brak reakcji na ponaglenie Strony i przekazanie ponaglenia Strony do Urzędu do Spraw Cudzoziemców z opóźnieniem (dopiero po wniesieniu skargi do Sądu) - że w niniejszej sprawie bezczynność Wojewody miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt II sentencji wyroku). Przy czym stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie podejmując żadnych czynności przez 18 miesięcy i nie wywiązując się z obowiązku informacyjnego wobec Strony oraz ignorując złożone ponaglenie niewątpliwie naruszył obowiązujące przepisy w sposób oczywisty i znaczny. Całkowicie ignorował Stronę przez ponad 18 miesięcy i postępowanie w sprawie rozpoczął dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu. Istnieją zatem przesłanki do przyjęcia, że bezczynność Wojewody miał charakter rażącego naruszenia prawa. Wszystkie wskazane terminy bezczynności organu administracji zostały wyliczone z wyłączenia okresu od 31 marca do 23 maja 2020 r. tj. zawieszenia biegu terminów procesowych, stosownie do art. 15zzs ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., nr 374) oraz uchylenia ww. przepisu art. 46 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875).

Odnosząc się do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę Sąd zauważa, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, nie stanowią okoliczności wyłączającej stwierdzenie bezczynności w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn bezczynności. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. Podkreślić trzeba, że powołane przez organ okoliczności mają charakter już utrwalony, bowiem powoływane są od ponad 2 lat, podobnie jak argumenty o podejmowanych działaniach zmierzających do usprawnienia funkcjonowania organu, które nie przynoszą zauważalnej poprawy w obsłudze cudzoziemców ubiegających się o prawo czasowego pobytu na terytorium Polski. Nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której organ administracji, dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność Wojewody czy przewlekłe prowadzenie postępowania, podejmuje pierwsze czynności w sprawie, tj. czynności które winien podjąć niezwłocznie po otrzymaniu wniosku strony.

Ponieważ do dnia orzekania Wojewoda nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, biorąc pod uwagę utrudnienia związane z epidemia COVI-19 ( punkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy przyjąć, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Na wniosek Skarżącej Sąd przyznał zatem sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. (punkt IV sentencji wyroku) uznając, że przyznana kwota 1.800 zł z jednej strony zdyscyplinuje organ administracji do wprowadzenia efektywnych zasad procedowania w tego rodzaju sprawach, z drugiej w sposób dostateczny zrekompensuje Skarżącej trudności i krzywdy związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku i całkowitym ignorowaniem prawa Strony w toku postępowania. W ocenie Sądu, zawarte w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej w wysokości 4.000 zł w realiach sprawy jest zbyt wygórowane. Należy też stwierdzić, że nie są zasadne uwagi zawarte w odpowiedzi na skargę, że Skarżąca nie uzasadniła wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. W skardze Strona wskazała utrudnienia jakie spotkały ją i jej dzieci w związku z opieszałością w rozpoznaniu wniosku Strony. Wskazała też na stres związany z możliwością utraty pracy w sytuacji braku legalizacji pobytu. Zasadnie też wskazuje Skarżąca na frustrację i poczucie bezsilności, uwzględniając fakt całkowitego ignorowanie Skarżącej przez organ administracji przez 18 miesięcy mimo podejmowanych przez Skarżącą działań polegających na sukcesywnym uzupełnianiu/aktualizacji wniosku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).