Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 160/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 2, art. 22, art. 8, art. 30 - 32, art. 42, art. 45, art. 47, art. 54 ust. 1, art. 60
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt:

VI SA/Wa 160/15

UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości, zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku, Nr [...], utrzymującej w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku, Nr [...], w sprawie odmowy wpisu wnioskodawcy na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w sprawie odmowy wpisu M. L. (dalej: skarżący) na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].

Podstawą prawną decyzji były przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 24 ust. 1 pkt 5, art. 25 ust. 1 pkt 3 i art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych ( Dz. U. z 2014 r., poz. 637 z późn. zm.

Jak ustaliły ww. organy samorządu radcowskiego, M. L. w dniu [...] kwietnia 2014 roku złożył w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę radców prawnych. Jako podstawę prawną wpisu wskazał przepisy art. 25 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o radcach prawnych podnosząc, że w okresie od 2003 roku do 2012 roku zajmował stanowisko sędziowskie.

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 roku Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odmówiła wnioskodawcy wpisu na listę radców prawnych uznając, że pan M. L. nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Zdaniem Rady, analiza akt osobowych wymienionego wskazuje na liczne uchybienia w wykonywaniu zawodu sędziego, o czym świadczy szereg postępowań dyscyplinarnych, które toczyły się wobec wnioskodawcy w tym, pominięte w złożonym przez niego oświadczeniu, postępowanie zakończone orzeczeniem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] kwietnia 2009 roku, sygn. akt [...], skutkujące dyscyplinarnym przeniesieniem pana M. L. z Sądu Rejonowego [...] - [...] w [...] do Sądu Rejonowego w [...].

Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w szczególności zwróciła uwagę na naganne zachowania wnioskodawcy opisane w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] października 2012 roku, sygn. akt [...], orzekającego karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego, świadczące m.in. o nadużywaniu stanowiska, złej woli, uporczywości w znieważaniu kolegów sędziów, arogancji, braku skruchy i szacunku do przełożonych oraz poczuciu bezkarności.

Rada uznała, iż w toku rozmowy przeprowadzonej z wnioskodawcą w dniu [...] czerwca 2014 roku, wymieniony nie wykazał aby jego postępowanie od wydania ostatniego orzeczenia dyscyplinarnego uległo zmianie i obecnie pozwalało przyjąć, iż daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Pan M. L. kwestionował treść wskazanego orzeczenia Sądu Najwyższego, podważał dokonane przez sąd ustalenia faktyczne, w tym fakty naruszeń przez niego godności zawodu sędziego i zarzucał składowi orzekającemu brak bezstronności.

Z powyższych względów, w ocenie Rady, zaistniały podstawy do przyjęcia, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych, określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Od powyższej uchwały skarżący złożył odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...].

W uzasadnieniu podniósł, że spełnia wszystkie wymogi do wpisu na listę radców prawnych, w tym również wynikające z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Podkreślił, iż nigdy nie dopuścił się żadnego wykroczenia ani naruszenia przepisów prawa, a toczące się postępowania dyscyplinarne dotyczyły jedynie tzw. przewinień służbowych i były wyrazem swoistej zemsty przełożonych za wytknięcie nieprawidłowości, uczynione z zachowaniem drogi służbowej i zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zaskarżonej uchwale zarzucił także naruszenie art. 17 ust. 2 w związku z art. 22 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jak również art. 32, art. 42 ust. 3, art. 45 i art. 47 Konstytucji RP.

Kwestionował przy tym wywodzenie negatywnych dla niego skutków prawnych z faktu złożenia do Sądu Rejonowego w [...] - Wydziału Pracy odwołania od wyroku Sądu Najwyższego orzekającego karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego.

Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] uznając, że pan M. L. nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Zdaniem Prezydium, analiza akt osobowych wnioskodawcy wykazała, że podczas pełnienia urzędu sędziowskiego wymieniony dopuścił się licznych uchybień zawodowych. Pisma jego przełożonych zwracają uwagę na rażące nieprawidłowości w zakresie sprawności postępowania, niewłaściwe podejście i bagatelizowanie podstawowych obowiązków służbowych, nadużywanie instytucji odroczenia ogłoszenia orzeczenia, brak właściwego przygotowania do rozpoznania sprawy, otwieranie spraw na nowo bez podania przyczyny. Prezydium wskazało nadto na wykorzystywanie niezawisłości sędziowskiej do usprawiedliwienia negatywnej postawy służbowej i przedkładanie osobistych spraw nad sprawy służbowe. Powyższe zachowania zostały potwierdzone w toku postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego w sprawie - sygn. akt [...], w której wobec pana M. L. orzeczono karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego.

W ocenie Prezydium, bez znaczenia pozostaje okres w którym te zachowania miały miejsce, albowiem w sprawie o wpis na listę radców prawnych ocenie podlega całe dotychczasowe zachowanie wnioskodawcy, a nie tylko określony przedział czasowy przed złożeniem wniosku.

W konsekwencji Prezydium uznało, że w odniesieniu do wnioskodawcy nie można zbudować pozytywnej prognozy. Ocena jego dotychczasowej postawy i brak nieskazitelnego charakteru nie pozwala przyjąć, że sprosta on obowiązkom wynikającym z wykonywania zawodu radcy prawnego.

W dniu [...] września 2014 roku wnioskodawca złożył do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku, Nr [...], podnosząc, iż odmowa wpisu nastąpiła z naruszeniem art. art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

W odwołaniu zarzucił Prezydium, iż przyjęło za prawdziwe stwierdzenia pracodawcy odnośnie spornych okoliczności, które są przedmiotem postępowania przed Sądem Pracy w sprawie o stwierdzenie rażącego nadużycia prawa, przywrócenie do pracy i odszkodowanie.

Ponownie podkreślił, że nigdy nie dopuścił się żadnego wykroczenia ani naruszenia przepisów prawa, zaś wszystkie postępowania dyscyplinarne dotyczyły tzw. przewinień służbowych i były spowodowane zemstą przełożonych. Pomimo szykan zawsze w sposób skrupulatny i zgodny z prawem wykonywał wszystkie obowiązki sędziego, w tym i te które wynikały z zasad etyki tego zawodu.

Skarżący podniósł, że stwierdzenia zawarte w zaskarżonej uchwale nie zostały poparte żadnymi faktami i godzą w jego dobra osobiste, natomiast sposób argumentacji Rady, który przerzuca na niego obowiązek wykazywania nieprawdziwości, spornych w postępowaniu przed niezawisłym sądem okoliczności, wskazuje na możliwość naruszenia nie tylko zasad postępowania sądowego, zasad etyki radców prawnych ale także norm konstytucyjnych zawartych w szczególności w art. 17 ust. 2 w związku z art. 22 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i w art. 30 - 32, art. 42 ust. 3, art. 45 oraz art. 47 Konstytucji RP.

Dodał również, że nieprawdziwe są stwierdzenia Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych jakoby kiedykolwiek postąpił niezgodnie z zasadami uczciwości, rzetelności i przyzwoitości, nadużył stanowiska lub wykorzystywał niezawisłość sędziowską w sposób sprzeczny z prawem, zaś postępowanie przed Prezydium w istocie stanowi powtórzenie szkalujących stwierdzeń sędziów - przełożonych, którzy zemścili się za wytknięcie nieprawidłowości w ich postępowaniu.

Zaznaczył także, iż w jego ocenie, w świetle obowiązującego prawa, nie istnieją jakiekolwiek okoliczności które podważałyby rękojmię wykonywania przez niego zawodu radcy prawnego. Okoliczności które podnosi Prezydium nie odpowiadają bowiem prawdzie a nadto dotyczą kwestii spornych, objętych postępowaniem w sprawie [...], toczącym się przed Sądem Rejonowym w [...].

Minister Sprawiedliwości uznał odwołanie wnioskodawcy za niezasadne.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 24 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto:

1) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) korzysta w pełni z praw publicznych;

3) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

4) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;

5) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy.

Stosownie do art. 25 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się m.in. do osób, które zajmowały stanowisko sędziego.

Z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych oraz akt osobowych pana M. L. wynika, że w dniu [...] maja 1997 roku ukończył on wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] uzyskując tytuł magistra prawa. Następnie odbył aplikację sądową i we wrześniu 1999 roku zdał egzamin sędziowski. W latach 2000 - 2003 pracował na stanowisku asesora sądowego kolejno: w Sądzie Rejonowym w [...] i w Sądzie Rejonowym w [...]. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2003 roku został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w [...]. W związku ze zniesieniem tego Sądu, decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 roku został przeniesiony na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego [...] w [...]. Z kolei na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009 roku, podjętej w wykonaniu wyroku Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] kwietnia 2009 roku, sygn. akt [...], orzekającego karę dyscyplinarną przeniesienia na inne stanowisko służbowe, został przeniesiony z dniem [...] czerwca 2009 roku na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w [...]. Zajmował je do [...] października 2012 roku, kiedy to Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny wyrokiem wydanym w sprawie, sygn. akt [...], zmieniającym wyrok Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] maja 2012 roku, sygn. akt [...], orzekł wobec niego karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego.

Wobec wnioskodawcy toczyły się także inne postępowania dyscyplinarne. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku, sygn. akt [...], zmienionym częściowo przez wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2007 roku, sygn. akt [...], pan M. L. został uznany winnym popełnienia przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, za co orzeczono wobec niego kary nagany. Także na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] marca 2010 roku, sygn. akt [...] uznano pana M. L. za winnego popełnienia przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 wskazanej ustawy. Z kolei wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] marca 2011 roku, sygn. akt [...], zmienionym częściowo przez Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia [...] września 2011 roku, sygn. akt [...], wnioskodawca ponownie został uznany winnym popełnienia przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, w związku z czym orzeczono wobec niego karę dyscyplinarną nagany.

M. L. korzysta z pełni praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych i nie figuruje w Kartotece Karnej Krajowego Rejestru Karnego.

Dokonując oceny sytuacji prawnej wnioskodawcy, organ podkreślił, że choć spełnia on wymagania formalne wynikające z art. 24 ust. 1- 4 i ust. 6 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych, to jednak nie spełnia przesłanki wpisu na listę radców prawnych, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 tej ustawy.

Nie można bowiem przyjąć, iż jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa, odwagę cywilną, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno - moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.

Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, Lex nr 46707 ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2009 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1450/09, wyraził podgląd, iż nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata.

Analizując ocenę spełnienia przez pana M. L. przesłanki z 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, dokonaną przez organy samorządu radcowskiego, należy wskazać, iż została ona oparta na wszelkich znanych okolicznościach dotyczących odwołującego. Słusznie uznano, że nie jest on nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, co zostało oparte o ustalone w toku postępowania dyscyplinarnego zachowania wnioskującego jako sędziego i szczegółowo opisane m.in.

w uzasadnieniach wyroków Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego, wydanych w sprawach: sygn. akt [...] i [...].

Jak bowiem wynika z analizy postępowania wnioskodawcy, dokonanej przez sądy dyscyplinarne, prowadzącej w konsekwencji do orzeczenia wobec wymienionego kary przeniesienia na inne stanowisko służbowe a następnie najsurowszej kary złożenia z urzędu sędziego, pan M. L. dopuścił się szeregu zachowań przynoszących ujmę godności sędziego i naruszających obowiązki określone w ślubowaniu oraz zasadach etyki sędziów. Jego postępowanie cechowała wyjątkowa niepoprawność i uporczywość w znieważaniu i zniesławianiu sędziów, rażąca arogancja wobec przełożonych, brak skruchy i duże nasilenie złej woli. Swoim zachowaniem sprzeniewierzył się obowiązkom wynikającym z roty ślubowania, które złożył obejmując urząd sędziego, to jest między innymi obowiązkowi stania na straży prawa i kierowania się zasadami godności i uczciwości.

Sądy dyscyplinarne stwierdziły także iż wielokrotnie uchybił sprawności postępowania, nie podejmując stosownych czynności procesowych i doprowadzając do nieusprawiedliwionej przewlekłości postępowania. Nadto, w czasie kontroli drogowej, w sposób lekceważący odnosił się do funkcjonariuszy Policji.

Czyny, za które pan M. L. został dyscyplinarnie ukarany, bez wątpienia są naganne, świadczą o lekceważeniu etyki zawodowej sędziego, nadużywaniu swojego stanowiska i braku odpowiedzialności. Nie mogą zatem pozostawać bez istotnego wpływu na ocenę rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Także zachowanie po złożeniu z urzędu sędziego, w tym w szczególności podczas rozmowy przeprowadzonej w [...] czerwca 2014 roku, w której wymieniony kwestionował prawomocny wyrok Sądu Najwyższego, nie świadczą o wiarygodności i odpowiedzialności wnioskodawcy.

Organy samorządu radcowskiego dokonując oceny sytuacji prawnej pana M. L. słusznie zatem wywiodły, iż wymieniony nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust.1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Wymaga również podkreślenia, że wskazane organy oraz Minister Sprawiedliwości, rozstrzygając sprawę wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych, są uprawnione do dokonania samodzielnej oceny w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, czy osoba ubiegająca się o wpis spełnia wszystkie przesłanki z art. 24 ustawy o radcach prawnych, w tym czy jest ona nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Przy czym powyższa przesłanka ma charakter uznaniowy ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 1999 r., II SA 1888/98, LEX nr 46707).

Należy także zaznaczyć, że dla oceny ustaleń dokonanych przez sądy dyscyplinarne, a co za tym idzie przesłanki wpisu na listę radców prawnych, określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, nie ma znaczenia tok postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie sygn. akt [...].

Zgodnie bowiem z art. 110 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 427 z późn. zm.), w sprawach dyscyplinarnych sędziów właściwe są sądy dyscyplinarne, to jest sądy apelacyjne w pierwszej instancji i Sąd Najwyższy w drugiej instancji.

Przy czym, zgodnie z art. 122 tej ustawy, od wyroku sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje. Nie powoduje to jednak pozbawienia stron prawa do rzetelnego procesu, gdyż zachowane są konstytucyjne standardy dwuinstancyjności wynikające z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.

Od powyższej decyzji M.

L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o dopuszczenie dowodu z przesłuchania wszystkich osób piastujących funkcję sędziów dyscyplinarnych, rzeczników dyscyplinarnych i pracowników Ministerstwa Sprawiedliwości orzekających w sprawie oraz zażądanie od organu odmawiającego wpisu przedstawienia dowodów na których oparł swoja decyzję uznaniową. W ocenie skarżącego odmowa wpisu na listę nastąpiła z pogwałceniem obowiązujących przepisów ustawy o radcach prawnych, albowiem spełnia on wszystkie wymogi określone w tej ustawie łącznie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych.

Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja godzi w konstytucyjne prawo do swobodnego wykonywania działalności, jak również w jego dobra osobiste. Ministerstwo Sprawiedliwości przyjęło za prawdziwe stwierdzenia pracodawcy szkalujące skarżącego, które są w jego ocenie sporne, gdyż toczy się sprawa przed Sądem Pracy o przywrócenie strony do pracy na dotychczasowym stanowisku.

Skarżący podkreślił, iż nigdy nie dopuścił się żadnego wykroczenia ani naruszenia przepisów prawa, zaś wszystkie postępowania dyscyplinarne dotyczyły tzw. przewinień służbowych (opartych na twierdzeniach tych samych przełożonych sędziego, którzy dopuścili się poważnych nadużyć) i były spowodowane zemstą przełożonych za wytknięcie nieprawidłowości, uczynione z zachowaniem drogi służbowej. Skarżący podniósł, iż organ niezasadnie przerzuca na wnioskodawcę obowiązek wykazywania nieprawdziwości spornych faktów co stanowi naruszenie nie tylko zasad postępowania sądowego, zasad etyki radców prawnych ale norm konstytucyjnych zawartych w szczególności w art. 17 ust.2 w zw. z art. 22 oraz art. 8 ust. 2 do Konstytucji RP, art. 30 Konstytucji RP, art. 31 Konstytucji RP, art. 32 Konstytucji RP, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, art. 45 Konstytucji RP, art. 47 Konstytucji RP. Zaznaczył, iż zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Stosownie do art 54 ust. 1 Konstytucji RP każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. W myśl art. 60 Konstytucji RP obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach Wskazał także na art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji RP, w myśl których to norm wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Ponadto w art. 22 wskazano, iż ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.

Organ administracji publicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed WSA w Warszawie w dniu 3 czerwca 2015 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Należy przede wszystkim wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Sprawiedliwości, który rozpoznając sprawę jako konkretny przypadek, indywidualnie, w oparciu o ustawowe kryteria, uznał, że skarżący – M. L. spełnia formalne przesłanki wpisu, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy o radcach prawnych, gdyż ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskał tytuł magistra, korzysta w pełni z praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych. Spełnia także, wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych, wymóg w zakresie zajmowania stanowiska sędziego.

Podstawą utrzymania w mocy uchwał organów samorządu radcowskiego odmawiających wpisu skarżącego na listę radców prawnych było ustalenie, że wymieniony nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, dotyczącej nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Sąd doszedł do przekonania, iż organy samorządu radcowskiego dokonały oceny materiału dowodowego w ramach przysługującej z mocy prawa swobodnej oceny tych dowodów, nie zastępując jej w żadnym stopniu oceną dowolną.

Zasadniczymi dowodami, podlegającymi analizie organów rozpoznających kontrolowaną sprawę były: decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009 roku, podjęta w wykonaniu wyroku Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...] kwietnia 2009 roku, sygn. akt [...], orzekającego karę przeniesienia na inne stanowisko służbowe, wyrok Sądu Najwyższego - Sąd Dyscyplinarnego sygn. akt [...], zmieniający wyrok Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...], orzekający wobec skarżącego karę dyscyplinarną złożenia z urzędu sędziego. Ranga ww. dowodów słusznie została potraktowana jako przesądzająca o nie spełnianiu przez skarżącego przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, w tym zwłaszcza ostatni z dowodów, przesądzający o nieprzydatności skarżącego do zawodu sędziego z uwagi na uchybienia zasadom deontologii tego zawodu.

Należy dodać, iż wobec skarżącego toczyły się także inne postępowania dyscyplinarne. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku, sygn. akt [...], zmienionym częściowo przez wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 2007 roku, sygn. akt [...], skarżący został uznany winnym popełnienia przewinień służbowych z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, za co orzeczono wobec niego kary nagany. Także na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] marca 2010 roku, sygn. akt [...] uznano pana M. L. za winnego popełnienia przewinień dyscyplinarnych z art. 107 § 1 wskazanej ustawy. Z kolei wyrokiem Sądu Apelacyjnego - Sądu Dyscyplinarnego w [...] z dnia [...] marca 2011 roku, sygn. akt [...], zmienionym częściowo przez Sąd Najwyższy - Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia [...] września 2011 roku, sygn. akt [...], skarżący ponownie został uznany winnym popełnienia przewinienia służbowego z art. 107 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych, w związku z czym orzeczono wobec niego karę dyscyplinarną nagany.

Utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa, odwagę cywilną, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno-moralnej. Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.

Przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozumieć taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. akt II SA 1888/98, Lex nr 46707).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2009 roku, sygn. akt VI SA/Wa 1450/09, wyraził podgląd, iż nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata.

Analizując ocenę spełnienia przez pana M. L. przesłanki z 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, dokonaną przez organy samorządu radcowskiego, ponownie należy wskazać, iż została ona oparta na wszelkich znanych okolicznościach dotyczących skarżącego. Słusznie uznano, że nie jest on nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, co zostało oparte o ustalone w toku postępowania dyscyplinarnego jego zachowania jako sędziego i szczegółowo opisane m.in. w uzasadnieniach wyroków Sądu Najwyższego - Sądu Dyscyplinarnego, wydanych w sprawach: sygn. akt [...] i [...].

Jak bowiem wynika z oceny postępowania skarżącego, dokonanej przez sądy dyscyplinarne, prowadzącej w konsekwencji do orzeczenia wobec wymienionego kary przeniesienia na inne stanowisko służbowe, a następnie najsurowszej kary złożenia z urzędu sędziego, skarżący dopuścił się szeregu zachowań przynoszących ujmę godności sędziego i naruszających obowiązki określone w ślubowaniu oraz zasadach etyki sędziów. Jego postępowanie cechowała wyjątkowa niepoprawność i uporczywość w znieważaniu i zniesławianiu sędziów, rażąca arogancja wobec przełożonych, brak skruchy i duże nasilenie złej woli. Swoim zachowaniem sprzeniewierzył się obowiązkom wynikającym z roty ślubowania, które złożył obejmując urząd sędziego, to jest między innymi obowiązkowi stania na straży prawa i kierowania się zasadami godności i uczciwości.

Sądy dyscyplinarne stwierdziły także iż wielokrotnie, w sprawach należących do jego referatu uchybił sprawności postępowania, nie podejmując w nich czynności i doprowadzając do nieusprawiedliwionej przewlekłości postępowania. Nadto, w czasie kontroli drogowej, w sposób lekceważący odnosił się do funkcjonariuszy Policji.

Czyny, za które pan M. L. został dyscyplinarnie ukarany, zasadnie zostały uznane za naganne, świadczące o lekceważeniu etyki zawodowej sędziego, nadużywaniu swojego stanowiska i braku odpowiedzialności, co rzutuje w sposób istotny na przesłanki sine qua non wykonywania zawodu radcy prawnego, określone w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych. Organy słusznie też oceniły w sposób niekorzystny dla skarżącego w kontekście powyższych przesłanek jego zachowanie po złożeniu z urzędu sędziego, w tym w szczególności podczas rozmowy przeprowadzonej [...] czerwca 2014 roku, w której wymieniony kwestionował prawomocny wyrok Sądu Najwyższego. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, dla oceny ustaleń dokonanych przez sądy dyscyplinarne, a co za tym idzie dla oceny przesłanki wpisu na listę radców prawnych, określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o radcach prawnych, nie ma znaczenia wniesienie sprawy, która toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie sygn. akt [...].

Zgodnie bowiem z art. 110 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427 z późn. zm.), w sprawach dyscyplinarnych sędziów właściwe są sądy dyscyplinarne, to jest sądy apelacyjne w pierwszej instancji i Sąd Najwyższy w drugiej instancji.

Przy czym, zgodnie z art. 122 tej ustawy, od wyroku sądu dyscyplinarnego drugiej instancji kasacja nie przysługuje, co jednak nie powoduje pozbawienia stron prawa do rzetelnego procesu, gdyż zachowane są konstytucyjne standardy dwuinstancyjności wynikające z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP.

Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze, Sąd oddalił je z uwagi na treść art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – nie są one w żadnym stopniu niezbędne do rozpoznania sprawy, nadto nie jest dopuszczalne przed sądami administracyjnymi przeprowadzenie dowodów inne, niż z dokumentu, w tym także przesłuchanie świadków. Należy wyjaśnić, że postępowaniu sądowo-administracyjnym może być dopuszczony jedynie dowód z dokumentów i tylko wówczas gdy nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 1468/13, LEX nr 1502109).

Nadto należy podkreślić, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawierając wszelkie niezbędne elementy, w tym logiczny tok rozumowania organu, poprzedzający powzięcie decyzji. W opisanej sytuacji decyzja jest zgodna zarówno z prawem procesowym, jak i materialnym.

W świetle powyższego, zarzuty naruszenia art. 17 ust. 2 w związku z art. 22 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, jak również art. 30 - 32, art. 42 ust. 3, art. 45, art. 47, art. 54 ust.1 i art. 60 Konstytucji RP zostały uznane za bezzasadne.

Z uwagi na powyższe, w myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.