Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 573/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: par. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M. M. (dalej: "strona" lub "skarżący") dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS" lub "organ") utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia "[...]" o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 190.278,61 zł, a także należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 57 814,19 zł.

We wniosku o umorzenie ww. należności strona wskazała, że leczy się na schizofrenię paranoidalną oraz chorobę dwubiegunową, które to choroby w istotny sposób utrudniają stronie podjęcie zatrudnienia. Ponadto strona od grudnia 2019 r. cierpi na uraz kręgosłupa i wypuklinę krążka międzykręgowego, co jest związane z wypadkiem przy pracy. Strona nie otrzymuje renty. Nie ma przepracowanej odpowiedniej ilości lat. Otrzymuje zasiłek chorobowy. Gdy skończy się ten zasiłek, strona będzie osobą bezrobotną ze znaczącym uszczerbkiem zdrowotnym. Strona posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek oraz zadłużenie w banku w kwocie 200.000 zł (kredyt we frankach szwajcarskich). Strona nie ma stałego miejsca zamieszkania, jest bezdomna, mieszka u rodziców będących emerytami, udzielających chwilowego wsparcia poprzez udzielenie noclegu.

W sprawie zgromadzono następujące dowody: przedłożone przez stronę: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym z 18 lutego 2020 r. i 11 maja 2020 r., zaświadczenie o stanie zdrowia z 9 kwietnia 2011 r., wynik badania MRI z 24 stycznia 2020 r., zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego z 18 lutego 2020 r., informacja dla lekarza kierującego z 13 lutego 2020 r., PIT-11, PIT-40A, ZUS RMUA za 2019 r. Ponadto organ wykorzystał: informację z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych z 28 lutego 2020 r., informację z Centralnej Ewidencji Pojazdów z 28 lutego 2020 r., informację Naczelnika Urzędu Skarbowego z 12 marca 2020 r., informację z KRUS z 2 marca 2020 r., informację Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z 9 marca 2020 r.

Odmawiając przyznania ulgi ZUS w decyzji z "[...]" stwierdził, że strona jest osobą rozwiedzioną, utrzymuje się z zasiłku chorobowego w wysokości około 2.000 zł miesięcznie. Złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Jako wydatki wskazana została przez stronę kwota od 15 zł do 50 zł tytułem kosztów leczenia. Jako zobowiązania strona podała zadłużenie 5.000 zł z tytułu podatków, miesięcznie 100 zł, a ponadto 200.000 zł w bankach, nie spłacane i 5.000 zł, w innych instytucjach, spłacane po 400 zł miesięcznie, a także alimenty 300 zł miesięcznie.

ZUS wyjaśnił, że wobec strony prowadzona jest egzekucja administracyjna, a ponadto strona zawarła układ ratalny przewidujący spłaty 800 zł miesięcznie.

Według organu z informacji uzyskanych w Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, że na stronę są zarejestrowane są samochody marki "[...]" rok produkcji 1997 oraz "[...]" rok produkcji 2007. Strona nie posiada nieruchomości.

Organ podkreślił, że zaległe należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, co wynika z tego, że w marcu 2012 r. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne, a ponadto doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności od dnia zawarcia umowy układu ratalnego do dnia terminu płatności ostatniej raty. W dniu 18 lutego 2020 r. postępowanie egzekucyjne zostało podjęte z uwagi na zerwanie umowy układu ratalnego, co wynika z niepodpisania przez stronę aneksu do umowy.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepisy art. 28 ust. 3 i ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "ustawa o systemie ubezpieczeń") i wyjaśnił, że zebrane dowody nie wykazały zasadności umorzenia zobowiązań strony. Podkreślił, że do działalności strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne, zobowiązania objęte wnioskiem są wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, ani naczelnik urzędu skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Do lutego 2020 r. zadłużenie było spłacane w układzie ratalnym. Obecnie strona pobiera zasiłek chorobowy. Toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne i obecnie nie można jednoznacznie stwierdzić, że w przymusowym dochodzeniu należności nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ dodał przy tym, powołując się na orzecznictwo sadowe, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. W związku z powyższym wykluczone jest umorzenie należności strony na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń.

Rozważając przesłanki z ust. 3a tego artykułu organ powołał się na rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. nr 141, poz. 1365, dalej: "rozporządzenie") zawierające w § 3 ust.1 przesłanki umożliwiające pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie. Zdaniem ZUS także i te przesłanki nie wystąpiły. Organ zauważył, że strona nie prowadzi już działalności gospodarczej. Wskazując na okoliczności w postaci leczenia się na wskazane we wniosku choroby i brak możliwości pobierania renty z uwagi na brak okresów ubezpieczenia, organ wskazał, że strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy. Lekarz Orzecznik ZUS uznał stronę za częściowo niezdolną do pracy na okres do 30 czerwca 2019 r. Nie przyznano świadczenia z uwagi na niespełnienie warunków do renty, brak wymaganego stażu pracy. Podkreślono też, że strona nie posiada aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności.

ZUS podkreślił, że przesłanka dotycząca choroby (pkt 3 ust.1 § 3 rozporządzenia) miałaby zastosowanie jedynie w sytuacji, gdyby choroba pozbawiała zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu, co jednak nie występuje w sprawie. Bowiem strona nie przedłożyła orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i nie wykazała, że jej stan zdrowia stanowi przeszkodę do uzyskiwania dochodu pozwalającego na spłatę należności względem ZUS. Strona do 3 stycznia 2020 r. wykonywała pracę, zaś obecnie złożyła wniosek do ZUS o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Według ZUS, w przypadku gdy zobowiązany, mimo istnienia choroby, uzyskuje dochody, wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Wniosek taki wypływa z wykładni językowej wspomnianego przepisu, a wspiera go wynik wykładni celowościowej. Celem wspomnianego przepisu, tak jak całej instytucji umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jest udzielenie pomocy zobowiązanym, którzy znaleźli się w szczególnie trudnym położeniu.

Organ nie stwierdził też podstaw do umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową strony, która w przypadku konieczności opłacenia zadłużenia pozbawiałaby stronę i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia). Wskazał, że strona utrzymuje się z zasiłku chorobowego w kwocie 2.000 zł, złożyła do ZUS wniosek o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka u rodziców emerytów i nie ponosi w związku z tym kosztów utrzymania.

Wskazując, jako podstawowy wskaźnik oceny kryterium ubóstwa, kwotę określającą minimum socjalne, wynoszącą dla gospodarstwa jednoosobowego pracowniczego 1.217,59 zł ZUS uznał, że wyliczony dochód gospodarstwa strony jest wyższy niż ww. minimum socjalne. Uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna strony nie ulegnie poprawie w przyszłości. Dodał, że od listopada 2018 r. do listopada 2019 r. strona spłacała należności w układzie ratalnym. Zaś obecna trudna sytuacja materialna powinna zostać udowodniona i mieć charakter trwały, czyli występować w dłuższym czasie. Według ZUS wiek strony daje pozytywną prognozę co do możliwości spłacenia zaległości w przyszłości i sprawia, że umorzenie należności naruszałoby interes publiczny poprzez przyznanie nieuzasadnionej preferencji osobie zobowiązanej względem innych podmiotów gospodarczych, które ponosiły ciążące na nich obowiązki wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Organ wskazał, że zadłużenie strony w banku na 200.000 zł nie stanowi argumentu za umorzeniem należności z tytułu składek, gdyż zobowiązania cywilnoprawne strona zaciągnęła świadomie, godząc się na ich ewentualne negatywne skutki, a ponadto umorzenie należności wobec ZUS stanowiłoby uprzywilejowanie zobowiązań cywilnoprawnych.

Organ podkreślił, że odstąpienie od powszechnego obowiązku regulowania należności publicznoprawnych, tj. umorzenie należności z tytułu składek, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że dłużnik nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. W ocenie organu strona jest osobą młodą, w wieku aktywności zawodowej i nie udowodniła, że jej problemy zdrowotne uniemożliwiają lub w znacznym stopniu ograniczają możliwość zdobycia środków na spłatę zadłużenia.

Końcowo podkreślono, że decyzja o umorzeniu należności składkowej przysługuje organowi, który w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek umorzeniowych może, ale nie musi umorzyć zaległości. Zatem nawet w obiektywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, ZUS nie jest zobligowany do umorzenia zaległości. W przypadku natomiast braku przesłanek całkowitej nieściągalności lub ważnego interesu osoby zobowiązanej, ZUS ma ustawowy obowiązek odmówić umorzenia należności z tytułu składek. Dodano, że obowiązek spłaty zobowiązań składkowych nie oznacza, iż muszą być one uregulowane jednorazowo, bowiem strona może zwrócić się o układ ratalny. Zdaniem organu obecna sytuacja materialna nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, bowiem ich opłacenie w formie sukcesywnych wpłat nie zagrozi sytuacji bytowej strony.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona zarzuciła organowi błędy w ustaleniach faktycznych, bowiem jeden samochód został oddany do kasacji, zaś drugi jest uszkodzony i nie używany, z uwagi na brak środków na naprawę. Ponadto "[...]" jest własnością banku, co wynika z dowodu rejestracyjnego. Strona wyjaśniła też, że nie podpisała aneksu do układu ratalnego, gdyż był dla niej nie do przyjęcia z uwagi na kwotę raty 1.500 zł. Podkreśliła, że jest osobą bezdomną i bezrobotną bez zasiłku i czeka na decyzję w sprawie zasiłku rehabilitacyjnego. Zasiłek ten nie przekroczy 1.500 zł, będzie to więc minimum socjalne. Strona dodała, że jej choroby bardzo utrudniają podjęcie pracy, która pozwoliłaby na realizację proponowanego przez ZUS aneksu do układu ratalnego. Ponadto sama kupuje lekarstwa oraz żywność i opłaca alimenty.

Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasowe stanowisko, przedstawiając obszerną argumentację będącą powtórzeniem i uzupełnieniem wcześniejszych stwierdzeń. Zaaprobował ustalenia w zakresie sytuacji materialnej strony. Podkreślił, że strony nie można uznać za osobę bezdomną, bowiem ma miejsce zamieszkania, tj. mieszka z rodzicami. Powołując się na przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego organ wskazał, że na ogólną sytuację finansową rodziny mają wpływ dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie. Ponadto przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wparcia finansowego członków rodziny. Organ zauważył, że minimum socjalne w IV kwartale 2019 r. ustalone na podstawie danych z GUS dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego wyniosło 1.217,59 zł i jest niższe od dochodu strony, która pobiera świadczenie rehabilitacyjne, pozwalające na zaspokojenie potrzeb życiowych. ZUS zauważył, że strona mieszka rodzicami i koszty jej utrzymania zostały rozłożone na cała rodzinę, co wynika z tego, że strona nie wskazuje wydatków z tytułu opłat eksploatacyjnych. W ocenie organu strona obecnie nie znajduje się w stanie ubóstwa. Świadczy o tym też fakt, że spłaca swoje zobowiązana wobec wierzycieli, po 800 zł miesięcznie. Według ZUS posiadanie zobowiązań z tytułu kredytów i w innych instytucjach nie jest przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek. Strona nie wykazała, by zaciągnięte kredyty były niezbędne i by służyły zaspokojeniu niezbędnych i podstawowych potrzeb życiowych lub służyły sfinansowaniu innych koniecznych i uzasadnionych wydatków.

Według organu obecna sytuacja życiowa strony spowodowana jest wyłącznie brakiem pracy, co może ulec zmianie. Strona ma 40 lat, zatem do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało jej jeszcze 25 lat czynności zawodowej. W ocenie lekarza orzecznika ZUS strona jest tylko czasowo niezdolna do pracy (4 miesiące) i rokuje odzyskanie zdolności do pracy. Także choroby strony (schizofrenia paranoidalna i choroba dwubiegunowa) nie były podstawą orzeczenia o trwałej niezdolności do pracy z tego tytułu i są to, zdaniem ZUS, choroby skutecznie leczone, a osoby chore, poddane leczeniu farmakologicznemu normalnie funkcjonują w społeczeństwie i podejmują zatrudnienie. Dlatego jest możliwe wyegzekwowanie należności w drodze układu ratalnego.

Według ZUS na obecnym etapie postępowania podjęcie decyzji o umorzeniu należności byłoby działalnie przedwczesnym i nieuzasadnionym. Nie można bowiem uznać, że sytuacja materialna strony jest stanem stałym i pogłębiającym się i że spłata zadłużenia w dłuższym okresie czasu spowoduje, że po uiszczeniu należności z tytułu składek strona nie będzie dysponowała środkami niezbędnymi do zachowania podstawowych potrzeb życiowych.

W skardze skarżący opisał swoją sytuację życiową i materialną, podnosząc że znajduje się poniżej progu minimum socjalnego. Wskazując na przepis art.28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń skarżący nie zgodził się z oceną organu, że w związku ze spłatą zadłużenia nie wykazał braku możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną. Podkreślił, że otrzymywany obecnie zasiłek rehabilitacyjny wynosi 90% wynagrodzenia, tj. 2.000 zł, przy czym będzie go otrzymywał do września, a następnie będzie to 70% wynagrodzenia, tj. 1.600 – 1.700 zł. Skarżący wskazał na swoje schorzenia i dodał, że wymaga stałej rehabilitacji, w związku z czym korzysta z płatnych porad specjalistów, na co wraz z lekami wydaje ok. 500 zł miesięcznie. Ponadto płaci alimenty 300 zł i spłaca zadłużenie w urzędzie skarbowym, a także dług w zakładzie energetycznym, 400 zł miesięcznie. Zatem miesięcznie wydaje na życie 1.300 zł i zostaje mu 700 zł. Wskazał, że nie jest to nawet minimum socjalne. Przyznał, że rzeczywiście przewlekła choroba nie pozbawia go możliwości uzyskania dochodu pozwalającego na opłacenie należności, lecz jednak choroby te mają charakter przewlekły, ciężko mu zrozumieć kierowanego do niego pisma, zaś na prawnika go nie stać. Mimo, że powinien przebywać na rencie, nie otrzymał jej, gdyż ma długi w ZUS. Podkreślił, że starał się spłacić długi w systemie ratalnym, ale nie ma jednak takiej możliwości. Możliwe, że od października będzie już tylko na zasiłku dla bezrobotnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu oraz umarzenia należności z tytułu składek określają przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.). Zgodnie z art.28 ust.1 tej ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Przepis art.28 ust.2 ustawy systemie ubezpieczeń precyzuje, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust.3a.

Pojęcie całkowitej nieściągalności zostało wyjaśnione w ust.3 art.28 ustawy o systemie ubezpieczeń jako jedna z następujących sytuacji:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym,

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Z ust.3a art.28 ww. ustawy wynika, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W art.28 ust.3b ustawy o systemie ubezpieczeń zawarta została delegacja dla Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Na podstawie § 3 ust.1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (DzU Nr 141, poz. 1365) zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Rozpatrując skargę w tak wyznaczonych granicach Sąd nie stwierdził, aby doszło w zaskarżonej decyzji do naruszenia przepisów, skutkującego koniecznością jej uchylenia.

Umorzenie należności z tytułu zaległych składek stanowi odstępstwo od zasady ich uiszczania. Dlatego wyżej przytoczone przepisy, wskazujące konkretne sytuacje, w których umorzenie należności jest dopuszczalne, należy stosować ściśle.

W ocenie Sądu ustalony przez organ stan faktyczny uprawniał organ do oceny, że nie wystąpiła ani podstawowa przesłanka umorzenia, w postaci całkowitej nieściągalności składek, co wynika z braku stwierdzenia jakiejkolwiek z okoliczności wymienionych w przytoczonym wyżej ust.3 art.28 ww. ustawy, ani też nie stwierdzono podstawy do umorzenia składek pomimo braku tej przesłanki, tj. nie stwierdzono wystąpienia któregokolwiek z przypadków wymienionych w przytoczonym wyżej § 3 ust.1 rozporządzenia.

I tak, mając na względzie przytoczony art.28 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń, przeciwko stwierdzeniu całkowitej nieściągalności składek przemawia to, że skarżący posiada zaległości wobec ZUS, nie został oddalony przez sąd wniosek o ogłoszenie upadłości skarżącego ani nie zostało umorzone postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, nie stwierdzono zaprzestania prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne ani upadłościowe, wysokość nieopłaconej składki przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (tj. kwotę 11,60 zł), nie miało miejsca stwierdzenie przez organ egzekucyjny braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organy obu instancji przeanalizowały powyższe przesłanki i na bazie zebranych dowodów uznały, że żadna z nich nie występuje, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie. W szczególności dotyczy to braku podstaw do uznania, że nie jest możliwe prowadzenie wobec skarżącego postepowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący uzyskuje taki dochód, który podlega egzekucji. Ocena dokonana przez ZUS w zakresie braku ww. przesłanek umorzenia należności, jest, zdaniem Sądu, prawidłowa i ma oparcie w materiale dowodowym sprawy.

Podobnie ocenia Sąd prawidłowość postepowania w zakresie badania możliwości umorzenia należności pomimo braku całkowitej nieściągalności, czyli w razie wystąpienia okoliczności wymienionych w przytoczonych przepisach rozporządzenia. Przypomnieć należy, że ta podstawa umorzenia wymagała od skarżącego wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Zebrane w postępowaniu dowody nie potwierdziły w szczególności, aby opłacenie należności z tytułu zaległych składek mogło pozbawić skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§3 ust.1 pkt 1 rozporządzenia). Skarżący wskazał, że mieszka u rodziców, jednak utrzymuje się sam, wobec czego należy przyjąć, że na skarżącym nie spoczywa obowiązek łożenia na utrzymanie rodziców, a także, jak zauważył organ, z wniosku o umorzenie wynika, że skarżący nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, wobec czego otrzymywany dochód może spożytkować wyłącznie na własne cele. Prawidłowo uznał organ, że osiągany przez skarżącego dochód wskazany we wniosku (2.000 zł) przekracza wskazane w decyzji minimum socjalne (wynoszące 1.217,59 zł dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego), skarżący, pomimo, że cierpi na przewlekłe schorzenia, to nie posiada orzeczenia o niezdolności do pracy, zaś jego wiek pozwala przyjąć, że może podjąć zatrudnienie. Skarżący podał w skardze, że otrzymuje obecnie 2.000 zł (zasiłek rehabilitacyjny) i podał też, że na lekarzy i lekarstwa bądź rehabilitację wydaje ok. 500 zł miesięcznie, płaci alimenty 300 zł i spłaca zadłużenie w urzędzie skarbowym, a także dług w zakładzie energetycznym, 400 zł miesięcznie, co oznacza, że miesięcznie wydaje na życie 1.300 zł i zostaje mu 700 zł. W ocenie Sądu taka sytuacja, oceniana poprzez odniesienie dochodu do ww. minimum socjalnego, słusznie nie została uznana przez ZUS jako grożąca skarżącemu albo jego rodzinie pozbawieniem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Dodać należy, że organ słusznie przyjął, że za umorzeniem należności z tytułu składek nie przemawiać powinno to, że skarżący w pierwszej kolejności reguluje inne należności o charakterze cywilnoprawnym. Nie ma bowiem podstaw, aby traktować tego rodzaju zobowiązania jako uprzywilejowane względem należności o charakterze publicznoprawnym, jakimi są należności z tytułu składek. Sąd podziela stanowisko organu co do możliwości podjęcia przez skarżącego w przyszłości zatrudnienia, także w przypadku takich chorób, jak te, na które cierpi skarżący. Niewątpliwie są to poważne choroby, jednak nie wykluczają one podjęcia zatrudnienia. Ponadto Sąd dokonuje kontroli według stanu na dzień wydania decyzji, dlatego nie może zakładać, że skarżący w przyszłości przestanie otrzymywać świadczenie rehabilitacyjne czy wynagrodzenie za pracę i stanie się osobą bezrobotną. W związku z powyższym prawidłowo uznał organ, że nie wystąpiły przesłanki umorzenia określone w §3 ust.1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia.

Prawidłowa jest także ocena przez ZUS braku przesłanki umorzenia zawartej w §3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia, czyli wystąpienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności. Skarżący nie prowadzi bowiem obecnie działalności gospodarczej.

Mając więc na względzie to, że skarżący nie wykazał wystąpienia żadnej z przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, Sąd na podstawie art.151 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) oddalił skargę jako niezasadną.