Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3047/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 106 § 3, art. 151, art. 150
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 35, art. 28, ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1382
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 34 § 1, art. 10
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 332/19 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 6 lutego 2019 r., nr SO-1.621.9.2019.KS w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 332/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. G. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 6 lutego 2019 r., nr SO-1.621.9.2019.KS, w przedmiocie wymeldowania.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent Miasta Szczecina decyzją z dnia 3 stycznia 2019 r., nr BOI-V.5343.1.994.2018.JS (UNP: 62389/BOI/-XII/18), wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 ze zm., dalej: "u.e.l.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), orzekł o wymeldowaniu K. G. (dalej: "Skarżąca", "Strona") z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania Skarżącej z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S. zostało wszczęte z urzędu – na podstawie pisma Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w S. z dnia 20 września 2018 r.

W toku postępowania organ ustalił, że Skarżąca nie mieszka w lokalu przy ul. [...] w S. Wyrokiem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydział I Cywilny z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt [...], nakazano Skarżącej opróżnienie lokalu przy ul. [...] w S. i wydanie go w stanie wolnym Gminie Miasto S. Jednocześnie ustalono, że Skarżącej przysługuje prawo do lokalu socjalnego przy ul. [...]1 w S.

Powołując się na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazano, że w dniu 18 czerwca 2018 r., Komornik Sądowy dokonał czynności eksmisyjnych, w trakcie których Skarżąca została przewieziona do szpitala przy ul. [...]2 w S. Ponadto, w oparciu o protokół zdawczo – odbiorczy Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w S. z dnia 18 czerwca 2018 r., stwierdzono, że lokal przy ul. [...] w S. został przejęty przez ww. Zarząd i zgłoszony jako wolny.

Organ uznał, że wyprowadzenie się Skarżącej miało charakter dobrowolny, jednakże nie dopełniła ona ciążącego na niej obowiązku wymeldowania się.

Skarżąca nie zgadzając się z powołaną decyzją złożyła od niej odwołanie wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku rozpoznania złożonego odwołania Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia 6 lutego 2019 r., Nr SO-1.621.9.2019.KS, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 35 u.e.l., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji.

Kwestionując tę decyzję Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której opisała swoją trudną sytuację osobistą i materialną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Ustanowiony w ramach prawa pomocy profesjonalny pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 20 maja 2019 r. wniósł o:

1. przeprowadzenie dowodu z kopii opinii psychiatry i psychologa z dnia 12 marca 2019 r. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, sygn. akt: [...] i opinii dr I. W. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Rejonowym Szczecin-Prawobrzeże i Zachód, sygn. akt: [...];

2. uchylenie w całości decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Szczecin;

3. zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oświadczając, iż koszty te nie zostały pokryte przez żadną osobę w żadnej części.

Zdaniem pełnomocnika z akt sprawy wynika, że organ już w dacie wszczęcia postępowania miał wiedzę, że Skarżąca przebywa w SP ZOZ [...] w S., lecz mimo to nie poczynił żadnych ustaleń, czy stan zdrowia Skarżącej umożliwia jej samodzielny udział w postępowaniu i obronę swoich praw.

W powyższym piśmie zwrócono uwagę na toczącą się od 2016 r. wobec Skarżącej sprawę o częściowe ubezwłasnowolnienie. W postępowaniu tym biegli psychiatra i psycholog wydali opinię, z której wynika, że po jednorazowym badaniu uczestniczki nie są w stanie ocenić jej stanu psychicznego i wnieśli o poddanie Skarżącej obserwacji sądowo – psychiatrycznej. Ponadto przed Sądem Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód zawisła sprawa o umieszczenie Skarżącej w DPS bez jej zgody. W toku tego postępowania biegła po jednorazowym badaniu stwierdziła, że strona cierpi na chorobę psychiczną pod postacią organicznych zaburzeń urojeniowych i nie jest w stanie zaspakajać swoich podstawowych potrzeb życiowych.

Mając powyższe na względnie pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi brak dokonania ustaleń, czy skarżąca ma wiedzę o toczącym się postępowaniu oraz czy stan zdrowia umożliwia jej udział w postępowaniu administracyjnym. Takie działanie organu naruszało art. 10 § 1 k.p.a., bowiem Skarżąca została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Na rozprawie dnia 24 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że dokumenty przedłożone wraz z pismem procesowym z dnia 20 maja 2019 r. miałyby istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia przez Sąd bowiem wskazywały na wątpliwość MOPS w S. co do stanu zdrowia skarżącej już w trakcie postępowania. Jednocześnie zwrócił uwagę na orzeczenie o niepełnosprawności Skarżącej, wydane przed 2016 rokiem.

Sąd na rozprawie postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić wnioski dowodowe zawarte w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy materiał dowodowy, został zebrany i oceniony przez organ w sposób prawidłowy. Lokal został opuszczony przez Skarżącą w wyniku eksmisji, dokonanej w oparciu o wyrok Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie Wydziału I Cywilnego (sygn. akt [...]), nakazujący Skarżącej opróżnienie wskazanego lokalu oraz ustalający dla niej prawo do lokalu socjalnego. Skarżąca nie podważyła skutecznie tych ustaleń, ani też nie wykazała takich naruszeń w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wyjaśnił, że przesłanką wymeldowania, zgodnie z art. 25 u.e.l., jest trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca stałego pobytu, które w zasadzie winno obejmować nie tylko fizyczne opuszczenie lokalu, ale także zamiar zerwania więzi z tymże miejscem pobytu. Oba te elementy winny stanowić przedmiot ustaleń organu w toku postępowania o wymeldowanie. W ocenie Sądu istnieją jednak okoliczności, które znoszą powinność organu ewidencyjnego badania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, na równi z dobrowolnością należy traktować te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma już prawa przebywania w danym lokalu. Typowym tego przykładem jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania. W takiej sytuacji, na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 u.e.l. należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego, prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu. Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję jest działaniem legalnym uprawnionego organu państwowego. Nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest w takim przypadku badanie woli, czy zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i opuszcza miejsce pobytu stałego wykonując prawomocny wyrok sądowy – dobrowolnie lub na skutek podjętych czynności egzekucyjnych.

W związku z tym, Sąd podzielił stanowisko prezentowane w postępowaniu administracyjnym, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające trwałe opuszczenie lokalu przez Skarżącą.

Według Sądu, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy argumentacja pełnomocnika Skarżącej dotycząca braku dokonania przez organ ustaleń, czy stan zdrowia Skarżącej umożliwiał jej udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd wskazał też na brak podstaw prawnych obligujących organy do dokonywania ustaleń w tym zakresie. Ponadto zaznaczył, że w toku postępowania administracyjnego Skarżąca posiadała pełną zdolność do podejmowania czynności w postępowaniu. W tej sytuacji, skoro Skarżąca miała pełną zdolność do czynności prawnych, nie było postaw do zastosowania art. 34 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.

W ocenie Sądu, nie można się zgodzić z podniesionym przez pełnomocnika zarzutem dotyczącym naruszenia w postępowaniu art. 10 § 1 k.p.a. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej organ pismem z dnia 14 grudnia 2018 r. zawiadomił Skarżącą o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Pismo to zostało doręczone w dniu 19 grudnia 2018 r. W dniu 7 stycznia 2019 r. poinformowano Skarżącą o podjęciu decyzji przez organ I instancji (k. 45 akt administracyjnych), od której Strona w terminie złożyła odwołanie. Z kolei decyzja organu II instancji została wydana w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu wyjaśniającym przed organem I instancji.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, Skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu. Ponadto Sąd podkreślił, że zarzut w tym zakresie może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym było zatem wskazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł profesjonalny pełnomocnik Skarżącej. Wyrok został zaskarżony w całości.

Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. i 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. w zw. art. 10 § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przez brak prawidłowej kontroli legalności decyzji wydanej przez organy I i II Instancji, co przejawiło się w braku ustalenia, iż Skarżąca z uwagi na uzasadnione wątpliwości dotyczące jej zdrowia psychicznego powinna mieć ustanowionego przedstawiciela w toku postępowania administracyjnego;

2. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. w zw. z art. art. 97 § 1 i ust 3 k.p.a. lub 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez brak rozważenia czy organy obu instancji po powzięciu wiedzy o złym stanie zdrowia skarżącej i z uwagi na fakt, iż jednostka budżetowa Gminy – MOPR w S. złożyła zawiadomienie do Prokuratora już lipcu 2016 r. o trudnej sytuacji życiowej skarżącej i konieczności objęcia jej opieką, zobowiązane były do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, sygn. akt: [...], o częściowe ubezwłasnowolnienie skarżącej;

3. art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 ze zm.), przez oddalenie wniosku dowodowego uzupełniającego z dokumentów w postaci opinii psychiatry i psychologa z dnia 12 marca 2019 r. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, sygn. akt [...] i opinii dr I. W. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód, sygn. akt: [...], które to dowody miały istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy w świetle zarzutów zgłoszonych przez skarżąca.

Skarżąca wniosła o:

1. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie;

2. na podstawie art. 191 p.p.s.a o rozpoznanie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalającego wniosek dowodowy skarżącej zawarty w pkt 1 pisma z dnia 20 maja 2019 r. (błędna data pisma, prawidłowa data to 18 lipca 2019 r.) albowiem miało ono wpływ na treść wydanego wyroku i przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z opinii psychiatry i psychologa z dnia 12 marca 2019 r. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Okręgowym w Szczecinie, sygn. akt: [...] i opinii dr I. W. sporządzonej dla potrzeb postępowania przed Sądem Rejonowym Szczecin – Prawobrzeże i Zachód, sygn. akt: [...];

3. na podstawie art. 188 p.p.s.a o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie złożonej skargi przez uchylenie decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 6 lutego 2019 r. w sprawie SO-1.621.9.2019.KS oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Szczecin sygn. akt: BOI-V-5343.1.994.2018.JS z dnia 3 stycznia 2019 r. w całości;

ewentualnie o:

4. na podstawie art. 188 p.p.s.a uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie;

5. dodatkowo niezależnie od rozstrzygnięcia, jakie zostanie wydane w sprawie o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu skarżącej kosztów udzielonej mu pomocy w postępowaniu kasacyjnym oświadczając, że kosztów tych nie pokryła skarżąca ani żadna inna osoba w żadnej części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Za niezasadne należy uznać zarzuty przedstawione w pkt. 1 i 2 skargi kasacyjnej. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny decyzji pod kątem zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Weryfikując akta postępowania administracyjnego wskazał, że Skarżąca była zawiadomiona o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżąca została powiadomiona o podjętych decyzjach, od których następnie złożyła odpowiednio odwołanie i skargę do Sądu I instancji. Należy przy tym podzielić stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że zarzutowi naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. powinno towarzyszyć wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych. Konieczne jest zatem w takim przypadku wskazanie przez stronę, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie.

Ponadto Sąd I instancji trafnie uznał, że w toku postępowania administracyjnego Skarżąca posiadała pełną zdolność do czynności prawnych oraz że brak jest podstaw prawnych obligujących organ do dokonywania ustaleń czy stan zdrowia skarżącej umożliwia jej udział w postępowaniu administracyjnym. Stąd też nie było podstaw do zastosowania art. 34 § 1 k.p.a. W związku z powyższym za niezasadne należało uznać także zarzuty naruszenia art. 97 § 1 pkt 3 (w skardze kasacyjnej określonego jako 97 § 1 i ust. 3 k.p.a.) lub 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny również i w odniesieniu do zarzutu sformułowanego w pkt. 3 skargi kasacyjnej nie miał podstaw do uznania, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że co do zasady, sąd administracyjny opiera kontrolę legalności decyzji administracyjnej na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję. Wyjątek od tej zasady, przewiduje art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, podzielanie również przez Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie 106 § 3 p.p.s.a. nie ma możliwości dopuszczenia dowodu z dokumentu, który ma charakter opinii biegłego." (wyrok NSA z 26.08.2020 r., II OSK 1003/20, LEX nr 3099887; zob. też H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 106).

Z tego też względu zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. nie jest zasadny.

Przedstawione powyżej stanowisko należy w pełni odnieść do wniosku o rozpoznanie na podstawie art. 191 p.p.s.a. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oddalającego wniosek dowodowy skarżącej zawarty w pkt 1 pisma z dnia 20 maja 2019 r. (zdaniem Skarżącej błędna data pisma, prawidłowa data to 18 lipca 2019 r.). Zgodnie bowiem z przyjętym poglądem doktryny: "Naczelny Sąd Administracyjny nie wydaje odrębnego rozstrzygnięcia wyrażającego ocenę niezaskarżalnych postanowień wydanych przez wojewódzkie sądy administracyjne, a zakwestionowanych przez stronę. Rozpoznanie wniosków (zarzutów) strony znajduje wyraz – pozytywny albo negatywny – w uzasadnieniu orzeczenia sądu kasacyjnego." (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 191. Tak też H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 191 oraz J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 191).

Z przedstawionych powyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za niedopuszczalne przeprowadzenie dowodu z dwóch opinii biegłych, o które wniosła pełnomocnik Skarżącej pismem z dnia 10 kwietnia 2020r., a które to opinie zostały dołączone do tego pisma.

W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej przez pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w ramach prawa pomocy. Wynagrodzenie to, przysługujące pełnomocnikowi na podstawie art. 250 p.p.s.a. od Skarbu Państwa, jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. (tak też m.in. w wyroku NSA z 28.04.2020 r., II OSK 307/19, LEX nr 3047175).