Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 220/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21, art. 28
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8  art. 18
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka (sprawozdawca) sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za rok 2010, 2011, 2012 oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia 3 grudnia 2014 r., która ustalono W. S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2010, 2011 i 2012 w wysokości 3.509 zł.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 13 grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję, którą przyznał W. S. płatność rolnośrodowiskową na rok 2010 w łącznej kwocie 10.990,60 zł, w tym z tytułu realizacji:

- wariantu 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 2.580,60 zł,

- wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 3.910 zł,

- wariantu 7.2.2 - Zachowanie zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie huculskie za 3 szt. kwotę w wysokości 4.500 zł.

Decyzja ta, wobec niezaskarżenia przez stronę, stała się ostateczna, a płatność została zrealizowana w dniu 13 stycznia 2011 r. na rachunek bankowy strony.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r. przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową za rok 2011 w wysokości 10.990,60 zł, w tym z tytułu:

- wariantu 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 2.580,60 zł,

- wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 3.910 zł,

- wariantu 7.2.2 - Zachowanie zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie huculskie za 3 szt. kwotę w wysokości 4.500 zł.

Decyzja ta stała się ostateczna, a następnie w dniu 23 stycznia 2012 r. płatność została zrealizowana na rachunek bankowy producenta rolnego.

W dniu 30 stycznia 2013 r. organ I instancji przyznał beneficjentowi płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2012 w wysokości 8.643,20 zł, w tym z tytułu realizacji:

- wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 2.033,20 zł,

- wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach za powierzchnię uwzględnioną w płatności 7,82 ha, kwotę w wysokości 3.910 zł,

- wariantu 7.2.2 - Zachowanie zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie huculskie za 2 szt. kwotę w wysokości 2.700 zł.

Decyzja ta stała się ostateczna, zaś płatność zrealizowano w dniu 27 lutego 2013 r. na rachunek bankowy producenta rolnego.

Decyzją z dnia 23 maja 2014 r. organ I instancji przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013 w wysokości 4.500 zł z tytułu realizacji wariantu 7.2.2 - Zachowanie zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie huculskie (3 szt.). Odmówił natomiast płatności z tytułu wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) oraz wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014 r. w gospodarstwie strony kontroli na miejscu ustalono, że rzeczywista powierzchnia działki rolnej A (6,37 ha) jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (7,82 ha).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że producent rolny nie wywiązał się z podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do powierzchni 7,82 ha i w konsekwencji decyzją z dnia 3 grudnia 2014 r. ustalił stronie kwotę do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności za lata 2010, 2011, 2012 w wysokości łącznie 3.509 zł. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę a stwierdzoną w toku kontroli w ujęciu procentowym wyniosła 22,76 %. Powołując zatem § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 poz. 361 ze zm.), dalej: "rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r.", organ stwierdził, że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem. Jak jednak wskazał organ, konsekwencją stwierdzonej różnicy 22,76% jest sankcja w wysokości 100% zmniejszenia stosownie do art. 16 ust. 6 i 7 rozporządzenia Komisji (KE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28 stycznia 2011 ze zm.). Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności rolnośrodowiskowej oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Utrzymując w mocy powyższą decyzję w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR odwołał się do brzmienia art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t.: Dz. U. z 2013 r., poz. 173) i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.). Zaznaczył, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.), dalej: "rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r.". Wskazał również, że powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz realizowane pakiety lub warianty producent rolny deklaruje z własnej inicjatywy i potwierdza prawdziwość danych własnoręcznym podpisem na wniosku. Tym samym to na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnych ze stanem faktycznym.

Odwołując się natomiast do § 39 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. oraz art. 16 ust. 6 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, organ II instancji uznał, że konsekwencją stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wysokości 22,76% jest odmowa płatności za dany rok. Wobec tego zwrotowi podlegają płatności pobrane za lata wcześniejsze, gdyż strona nie dotrzymała zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2010 r. w odniesieniu do powierzchni 7,82 ha. Następnie organ przedstawił wyliczenie kwoty do zwrotu za poszczególne lata 2010 – 2012.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że decyzja organu I instancji została oparta na nierzetelnych danych, organ II instancji wskazał, że podstawą do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego były wyniki kontroli na miejscu, w świetle których powierzchnia działki rolnej A wynosiła 6,37 ha wobec deklarowanej 7,82 ha. Uwzględniając te ustalenia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu 23 maja 2014 r. decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2013 r. Przedmiotowa decyzja, wobec niezaskarżenia przez stronę, stała się ostateczna, zaś w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków organ jest związany ustaleniami dokonanymi w tej decyzji.

Organ odwoławczy odniósł się również do dołączonego do odwołania dokumentu zatytułowanego "Operat geodezyjny", wskazując, że opierał się on na pomiarach dokonanych w okresie od 17 listopada do 5 grudnia 2014 r., czyli przeprowadzonych już po dacie kontroli na miejscu (25 kwietnia 2014 r.). W ocenie organu, nie można było zatem wykluczyć, iż po przeprowadzeniu kontroli na miejscu rolnik podjął działania, w wyniku których powierzchnia użytkowana rolniczo uległa zwiększeniu.

Zdaniem organu, w sprawie nie wystąpiła przesłanka odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na mocy art. 28a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, tj. gdy łączna kwota płatności rolnośrodowiskowej była jest wyższa od równowartości 100 euro. W sprawie nie zaistniały też przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, tj. dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Organ wskazał, że płatności za lata 2010, 2011, 2012 nie wynikały z pomyłki ARiMR. Środki zostały przyznane na podstawie decyzji administracyjnej, a dopiero następnie strona nie dotrzymała warunków podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Organ odwoławczy wypowiedział się też w kwestii terminu przedawnienia ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych. Wskazał, że przedawnienie obowiązku zwrotu płatności na lata 2010 i następne reguluje art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu kiedy rolnik dopuścił się nieprawidłowości, za którą należy uznać co do zasady:

- dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności (w przypadku wniosku zawierającego nieprawidłowe deklaracje),

- datę zaprzestania realizacji zobowiązania (w przypadku płatności w ramach PROW),

- upływ terminu na wykonanie określonych działań (w przypadku braku realizacji obowiązków związanych utrzymywaniem gruntów w dobrej kulturze rolnej oraz przestrzeganiem norm i wymogów).

Jak podniósł organ, w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia ulega przedłużeniu do momentu ostatecznego zakończenia programu, tj. dnia zamknięcia programu wynikającego z deklaracji zamykającej program wysyłanej do Komisji Europejskiej. Stosownie do powyższego, w odniesieniu do płatności w ramach PROW 2007-2013, będzie to data nie wcześniejsza niż 31 grudnia 2015 r. (tj. data, do której możliwe jest dokonywanie wypłat w ramach programu) i nie późniejsza niż 30 czerwca 2016 r. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności.

Końcowo organ stwierdził, że stosownie do art. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 937/2012 z dnia 12 października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 oraz (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 73/2009, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 123412007 (Dz. Urz. L nr 280 z 13 października 2012 r., str. 2), art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), producent rolny zobowiązany jest również do zapłaty odsetek za zwłokę od nienależnie pobranych płatności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniosła zarzut naruszenia:

- art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej jako: "K.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo niewyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, iż skarżący zmniejszył powierzchnię działki rolnej A z zadeklarowanej 7,82 ha do 6,37 ha;

- art. 80 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż powierzchnia działki rolnej A została zmniejszona z zadeklarowanej 7,82 ha do 6,37 ha, pomimo że z operatu technicznego jednoznacznie wynikało, że powierzchnia tej działki użytkowana na cele rolne wynosi 9,9001 ha.

Strona wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z operatu technicznego z wykonania mapy ewidencyjnej z naniesieniem sposobu użytkowania sporządzonego dla działki nr "[...]", gmina J., obręb W..

W uzasadnieniu skargi przedstawiono stanowisko, że zgodnie z ustanowioną w art. 7 K.p.a. zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej, organy mają obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i 80 K.p.a.). Zdaniem strony, w niniejszej sprawie organy skoncentrowały się na ustaleniach poczynionych w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014 r., z których wynika iż powierzchnia działki rolnej A wynosi 6,37 ha. Jednakże skarżący nie zgodził się z takimi wynikami i zlecił wykonanie operatu technicznego uprawnionemu geodecie, który potwierdził, że powierzchnia działki użytkowana rolniczo wynosi 9,9001 ha. Pomimo że organ II instancji dysponował tą informacją, nie przeprowadził postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistej powierzchni użytkowanej do celów rolnych, a poprzestał na własnych nieprecyzyjnych ustaleniach. Lakonicznie przy tym stwierdził, iż wobec przeprowadzenia pomiaru w okresie od 17 listopada do 5 grudnia 2014 r., nie można wykluczyć iż rolnik podjął działania zmierzające do zwiększenia powierzchni użytkowanej rolniczo.

Odwołując się do art. 80 K.p.a. ustanawiającego zasadę swobodnej oceny dowodów i wyrażonych na gruncie tego przepisu stanowisk przedstawicieli piśmiennictwa (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa, str. 230; E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, str. 155), skarżący zarzucił, że nie zasługuje na aprobatę ocena materiału dowodowego dokonana przez organ II instancji. Jak stwierdził, faktem jest, iż powołany przez niego geodeta dokonał pomiaru w okresie od 17 listopada do 5 grudnia 2014 r., niemniej – w jego ocenie – okoliczność ta nie czyni tego dowodu nieistotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ II instancji całkowicie zdeprecjonował walor dowodowy wyciągu z operatu technicznego, pomimo iż dowód ten odpowiada treści art. 75 § 1 K.p.a. Oceniając wyciąg z operatu technicznego, organ oparł się tylko i wyłącznie na swoich przypuszczeniach, nie wskazując, jakie konkretnie okoliczności mogą potwierdzać, że skarżący zwiększył powierzchnię użytkowaną rolniczo. Powinien był natomiast porównać wyniki pomiaru zawarte w protokole kontroli z dnia 25 kwietnia 2014 r. z wynikami pomiaru z operatu technicznego. Zdaniem strony, wskazuje to, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu była dowolna.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję .

Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ostatnio poczyniona uwaga jest konieczna, z uwagi na okoliczność, że Sąd nie był uprawniony do badania tych zarzutów skargi, które wychodziły poza granice sprawy zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a które zostały przywołane już w treści odwołania, a następnie powtórzone w treści skargi i dotyczyły przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013, która stanowiła przedmiot odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 23 maja 2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości. Decyzja ta, wobec niezaskarżenia odwołaniem przez stronę stała się ostateczna.

W trybie tamtego postępowania administracyjnego skarżącemu przysługiwało prawo do zaskarżenia decyzji do organu odwoławczego. Skarżący jednak tego nie uczynił, w wyniku czego decyzja organu pierwszej instancji stała się ostateczna i jako taka funkcjonuje w obrocie prawnym i nie może też podlegać badaniu przez tutejszy Sąd w niniejszym postępowaniu. Dlatego też za niezasadne należy uznać te zarzuty skargi, które de facto odnoszą się do decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 rok (w tym naruszenie art. 77 k.p.a.).Niemożliwe było także w związku z tym przeprowadzania dowodu wskazanego w skardze, gdyż miał on na celu podważenie ustaleń z postępowania dotyczącego przyznanie płatności za 2013 r.

Dokonując natomiast kontroli zaskarżonej decyzji (a zatem decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności), pod wskazanym wyżej kątem, Sąd stwierdził, że nie zawiera ona - wbrew twierdzeniom skarżącego - wad skutkujących koniecznością jej uchylenia albo stwierdzenia nieważności w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. We wniesionej skardze w punktach 1 i 2 sformułowano zarzuty naruszenia przepisów art. 77 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności oraz uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów.

Odnosząc się do tych zarzutów, stwierdzić należy na wstępie, że ich treść i uzasadnienie wskazują na wspomniane już wcześniej nieodróżnianie decyzji wydawanych w przedmiocie przyznania płatności rolnikowi (także w pomniejszonej wysokości), od decyzji w przedmiocie określenia kwot nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi. To rozróżnienie ma istotne znaczenie także z punktu widzenia zakresu postępowania dowodowego i charakteru ustaleń faktycznych czynionych w postępowaniu dotyczącym określenia kwot nienależnie pobranych płatności, o których mowa w art. 28 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t.: Dz. U. z 2013 r. poz. 173) dalej powoływanej jako ustawa z 7 marca 2007 r. Najogólniej ujmując, celem tego postępowania jest ustalenie, czy spełnione zostały materialnoprawne przesłanki określenia, że pomoc została pobrana nienależnie oraz czy i w jakiej wysokości podlega zwrotowi.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w k.p.a. zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek , a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązku przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem, że organ "stoi na straży praworządności (co jest modyfikacją zasady z art. 7 k.p.a.) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy" (co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 k.p.a. - pominięto obowiązek zebrania całego materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z k.p.a., w tym w szczególności art. 80, który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Nadto zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy.

Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności, które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy. W art. 21 ust. 2 wyraźnie mowa o "postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy". Rozpoznawana sprawa dotyczy natomiast określenia kwoty pomocy nienależnie pobranej, która została już wcześniej przyznana ostatecznymi decyzjami. Nie rozstrzygając wątpliwości, czy w pojęciu "sprawa dotycząca przyznania pomocy" mieszczą się również sprawy dotyczące orzekania o zwrocie przyznanych płatności, zwrócić należy uwagę na istotną różnicę między tymi sprawami. Postępowanie w przedmiocie zwrotu nienależnej płatności organ ma obowiązek wszcząć z urzędu. Ta okoliczność nie może pozostawać bez wpływu na ocenę zakresu i sposobu wykonania obowiązków organu w postępowaniu dowodowym. W tym postępowaniu organ nie może w całości przenieść ciężaru wyjaśnienia sprawy na stronę. To organ jest bowiem gospodarzem postępowania, decydującym o zasadniczym kierunku postępowania oraz zgromadzeniu materiału dowodowego.

W cenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności. Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. W ocenie Sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne.

Podkreślenia wymaga przy tym, że w postępowaniu dotyczącym określenia kwoty nienależnie pobranej pomocy, organy nie rozpatrują ponownie kwestii, które były badane przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie pomocy na poszczególne lata realizowanego wieloletniego programu rolnośrodowiskowego. Kluczowe znaczenie ma bowiem ustalenie, że rolnik - już po przyznaniu mu pomocy na taki program - nie wykonywał "operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem" ( art. 28 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.) i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające żądanie zwrotu pomocy (art. 28 ust. 4 ustawy).

Trafnie więc organ odwoławczy podniósł w decyzji, że znaczna część zarzutów strony nie dotyczy obecnego postępowania, którego przedmiotem jest ustalenie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Kwestia przyznania rolnikowi płatności rolnośrodowiskowej za lata 2010, 2011, 2012 i 2013 stanowiła przedmiot odrębnych postępowań, zakończonych ostatecznymi decyzjami. W obecnym postępowaniu nie mogą więc być badane zarzuty odnoszące się do tych decyzji i przyjętych w nich ustaleń faktycznych oraz podstaw prawnych przyznania płatności, w tym także zmniejszenia lub odmówienia płatności za dany rok, a także zarzuty nieprawidłowego przeprowadzenia kontroli realizacji programu. Natomiast w postępowaniu w kwestii określenia nienależnie pobranej pomocy i kwoty do zwrotu, organy trafnie i zasadnie odwołały się do tych decyzji ostatecznych, przyjmując wynikające z nich ustalenia jako element stanu faktycznego, uzasadniającego przyjęcie, że rolnik nie realizował zgodnie z zobowiązaniem warunków pomocy w ramach programu rolnośrodowiskowego. Z zawartych w aktach ostatecznych decyzji wydanych w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej i przeanalizowanych przez organy w aspekcie podstaw określenia pomocy nienależnie pobranej, wynika, że poczynione w tym względzie ustalenia są prawidłowe.

Rozpoczynając realizację pięcioletniego programu rolnośrodowiskowego w 2010r., skarżący zobowiązał się do wykonywania zadań w ramach tego programu. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji z dnia 13 grudnia 2010 r. otrzymał pomoc w kwocie 2580,60 zł w pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne dla wariantu: 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawienia do powierzchni 7,82 ha i w kwocie 3910 zł w pakiecie 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone dla wariantu 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do powierzchni 7,82 ha oraz pomoc w pakiecie 7.2.2 zachowanie lokalnych ras koni (konie huculskie) w wysokości 4.500 zł, uwzględniono 3 sztuki zwierząt.

W kolejnych latach, po rozpatrzeniu wniosków kontynuacyjnych pomoc była przyznawana za lata 2011, 2012 (w pomniejszonej wysokości) i 2013 (w pomniejszonej wysokości). Decyzją z dnia 23 maja 2014 r. organ I instancji przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013 w wysokości 4.500 zł z tytułu realizacji wariantu 7.2.2 - Zachowanie zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie huculskie (3 szt.). Odmówił natomiast płatności z tytułu wariantu 2.3 - Trwałe użytki zielone (dla których zakończono okres przestawiania) oraz wariantu 3.1 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach. Przyczyną odmowy przyznania płatności było to, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2014 r. w gospodarstwie strony kontroli na miejscu ustalono, że rzeczywista powierzchnia działki rolnej A (6,37 ha) jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (7,82 ha).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że producent rolny nie wywiązał się z podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w odniesieniu do powierzchni 7,82 ha i w konsekwencji decyzją z dnia 3 grudnia 2014 r. ustalił stronie kwotę do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności za lata 2010, 2011, 2012 w wysokości łącznie 3.509 zł. W motywach tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez wnioskodawcę a stwierdzoną w toku kontroli w ujęciu procentowym wyniosła 22,76 %.

Decyzje dotyczące przyznania płatności rolnośrodowiskowej w poszczególnych latach (opisane szczegółowo w zaskarżonej decyzji) i przyjęte w nich ustalenia faktyczne oraz przesłanki i podstawy prawne zmniejszenia lub odmowy pomocy dawały zatem pełne podstawy do przyjęcia w zaskarżonej w rozpoznawanej sprawie decyzji, że istniały warunki do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podlegających zwrotowi.

Prawidłowe i poczynione po wyczerpującym rozważeniu zebranego materiału dowodowego ustalenia faktyczne pozwalały na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, zarówno unijnego jak i krajowego. Zostały one przedstawione w decyzjach organów obu instancji. Zasadnicze znaczenie ma tu art. 18 ust.1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, s.8 z dnia 28 stycznia 2011r.; dalej jako rozporządzenie Komisji UE nr 65/2011), który stanowi, że:

"1. Pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie spełniono następujących obowiązków i kryteriów :

a/ w przypadku środków, o których mowa w art. 36 lit. a/ ppkt (iv) (dotyczy płatności rolnośrodowiskowej - dopisek Sądu ) i (v) oraz lit. b/ ppkt (v) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 - odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3 , art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub

b/ kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

W przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych".'

W prawie krajowym podstawę materialnoprawną określenia zwrotu nienależnie pobranej pomocy stanowi cyt. wyżej art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Stanowi on, że:

"1. Pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1 lub przepisy ustawy stanowią inaczej.

2. Pomocą i pomocą techniczną, pobranymi nienależnie jest w szczególności pomoc:

1) wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem (....) ".

Szczegółowe uregulowania dotyczące przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" na lata 2007-2013 zawiera rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r.,poz. 361 ze zm.), które zastąpiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.).

Obydwa te rozporządzenia regulują podobną materię, określając warunki uzyskiwania i realizacji pomocy rolnośrodowiskowej. Skarżący składając deklarację i przyjmując zobowiązanie do wykonania pięcioletniego programu świadomy był przyjmowanych obowiązków, w tym zasady, że obowiązuje go realizacja programu w całym okresie. Wprawdzie pomoc przyznana została w czasie, gdy obowiązywało rozporządzenie z 2009 roku, a więc na zasadach przewidzianych w tym rozporządzeniu, lecz w rozporządzeniu z 2013 r. w § 50 ust. 1 zawarto regulację, że rolnik może kontynuować realizację zobowiązania . Uregulowanie to, jak i pozostałe przepisy § 50 cyt. rozporządzenia nie dotyczą jednak kwestii orzekania o zwrocie nienależnych płatności, a przyznawania i ewentualnego zmniejszania pomocy w kolejnych latach realizacji zobowiązania. W tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji i zaskarżona decyzja prawidłowo wskazały jako podstawę prawną przepisy § 39 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia z 2013r.

Podsumowując tę część rozważań, stwierdzić więc należy, że organy prawidłowo powołały się na § 39 ust. 1i 2 pkt 2 rozporządzenia z 2013r. ( jego odpowiednikiem w rozporządzeniu z 2009r. był zbieżny co do treści w tym zakresie § 28 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. b ). A zatem płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności określonych w rozporządzeniu. Organy Agencji w swoich decyzjach szczegółowo wykazały okoliczności nierealizowania przez skarżącego pięcioletniego zobowiązania w ramach programu rolnośrodowiskowego wynikające z wcześniejszych decyzji wydawanych w przedmiocie przyznania pomocy. Zobowiązane więc były do określenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Doszło bowiem do sytuacji, że beneficjent pomocy nie dotrzymał podjętego zobowiązania przez cały wymagany okres. Powtórzenia wymaga, że do zatrzymania płatności nie wystarcza wywiązanie się z programu w danym roku. Ocenie podlega bowiem cały okres zobowiązania, a stwierdzenie uchybień w realizacji tego programu oznacza niedotrzymanie zobowiązania i skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności za wszystkie lata .

Zastosowanie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 do płatności rolnośrodowiskowej dotyczyć mogło roku 2010 i to we wskazanym zakresie ( art. 80 ust. 3 zbadanie przesłanek wykluczających zwrot i art. 80 ust. 1 co do naliczenia odsetek ). Rozporządzenie to odnosi się bowiem do płatności bezpośrednich. Do płatności rolnośrodowiskowej w związku z pomocą przyznaną za lata 2011 i 2012 zastosowanie miało rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. , ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Tu wskazania wymaga, że w rozporządzeniu 2009r. odesłanie do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jako dotyczącego płatności bezpośrednich, zawarte zostało w § 2 ust. 1 pkt 3 w związku z § 3 pkt 1 celem zdefiniowania wymogów podstawowych, które spełnione muszą być w ramach programu rolnośrodowiskowego niezależnie od spełnienia wymogów ponadpodstawowych. Identyczne i w takich samych jednostkach redakcyjnych uregulowanie zawiera rozporządzenie z 2013r.

Jak już wcześniej zaznaczono, dla badanego rozstrzygnięcia zasadniczą podstawę prawną stanowiło rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 oraz przepisy prawa krajowego, tj. cytowana ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze. Przepisy krajowe uwzględniają przy tym wskazane w przepisach unijnych cele i realizują zawarte w nich wskazania. art. 18 ust. 1 rozporządzenia UE nr 65/2011, który to przepis przewiduje w akapicie drugim, że w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych. W art. 18 ust. 2 cytowanego aktu, gdzie prawodawca unijny wskazał, że "Państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków". Dodać trzeba, że w myśl art. 18 ust. 3 tego rozporządzenia, jeżeli niezgodność wynika z nieprawidłowości popełnionych umyślnie, beneficjenta wyklucza się z danego środka zarówno na dany rok kalendarzowy, w którym stwierdzono niezgodność, jak i na następny rok kalendarzowy. Odczytując łącznie, zwłaszcza oba pierwsze ustępy art. 18 rozporządzenia UE nr 65/2011 należy dojść do wniosku, że państwa członkowskie mają możliwość odzyskania udzielonego rolnikowi wsparcia pobranych i uprawnione są niewątpliwie do stanowienia przepisów krajowych regulujących szczegółowo tę kwestię. Wyrazem implementacji m.in. tego przepisu aktu unijnego stały się właśnie przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w których - co należy podkreślić - odrębnie uregulowano konsekwencje zmniejszenia przez rolnika powierzchni obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe (§ 39 ust. 2 pkt 2) a odrębnie sankcję za niezachowanie trwałych użytków zielonych w danym roku, w którym stwierdzono takie uchybienie (§ 38 ust. 6). Jeśli zatem rolnik zmniejszył obszar na jakim powinien realizować przez określony czas zobowiązanie rolnośrodowiskowe, co do zasady ma obowiązek zwrócić przyznaną mu z tego tytułu płatność rolnośrodowiskową także za lata wcześniejsze. Stwierdzone w danym roku niezachowanie trwałych użytków zielonych nie może prowadzić natomiast do nałożenia sankcji z tego tytułu za lata wcześniejsze.

W rozpoznawanej sprawie, ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2010-2012 mogło odbyć się zatem jedynie w oparciu o regulacje zawarte w § 39 rozporządzenia rolno środowiskowego z 2013 r. Nie ma przy tym podstaw do twierdzenia, że w krajowych uregulowaniach nie uwzględniono postanowień art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, co do kryteriów oceny niezgodności realizacji przyjętego programu rolnośrodowiskowego z przyjętymi zobowiązaniami. Całokształt uregulowań ustawowych i rozporządzeń wykonawczych ( w tym załącznika nr 7 ), precyzujących przesłanki odzyskiwania, pozbawiania czy zmniejszania pomocy w zależności od pakietu i wariantu oraz rodzaju uchybienia i świadczy o przyjęciu unijnych kryteriów.

Zasadnie także organy przyjęły, że nie zachodzą inne przesłanki odstąpienia od określenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w szczególności, że nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 co do płatności za 2010r. oraz z art. 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 co do płatności pobranych za lata 2011 i 2012. Ponad wszelką wątpliwość nie zachodziły bowiem przypadki wypłacenia płatności na skutek pomyłki organów oraz niemożność wykrycia błędu przez rolnika w zwykłych okolicznościach .

Nie ulega wątpliwości, że nie zachodził przypadek przewidziany w art. 28 a cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Przepis ten w nawiązaniu do wymienionych w nim przepisów unijnych, przewiduje odstąpienie od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jeżeli kwota ta nie jest wyższa od równowartości 100 Euro. Brak podstaw do zastosowania tego odstąpienia został w decyzji prawidłowo i szczegółowo wykazany .

Sąd nie stwierdził także naruszenia prawa w zakresie wyliczenia kwoty płatności do zwrotu i zastosowania przepisów dotyczących naliczenia odsetek od nienależnych płatności. W tym zakresie organy zastosowały właściwe przepisy i prawidłowo to wykazały w uzasadnieniach decyzji.

Postępowanie niewątpliwie prowadzone było przez właściwe miejscowo organy, które wydały przedmiotowe decyzje. Ich właściwość wynikała z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w związku z art. 20 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zaskarżona decyzja wydana została na szczególnej, wyraźnie przewidzianej przez prawodawcę podstawie prawnej ( cyt. wyżej art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o AR i MR oraz art. 28 ustawy z dnia 7 marca 2007r). Powtórzyć trzeba ponownie, w związku z zarzutami skargi, że decyzja ta stanowi nowe rozstrzygnięcie całkowicie odrębne od decyzji w przedmiocie przyznania płatności. Jej przedmiotem nie jest orzekanie o przyznaniu płatności ale określenie kwoty płatności nienależnie pobranych i podlegających zwrotowi wobec ujawnienia już po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności, że rolnik nie realizował przyjętych zobowiązań. Prawo unijne i krajowe nakłada na organy państwa członkowskiego obowiązek odzyskiwania pomocy w sytuacji, gdy doszło do naruszenia warunków jej przyznania.

Brak jest także podstaw, aby zasadnie wywodzić, że warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych płatności, jest uprzednie wzruszenie w trybie wznowienia postępowania ostatecznych decyzji przyznających płatności. Takie stanowisko prezentowane jest w utrwalonym w tej kwestii orzecznictwie sądowym na tle spraw dot. różnego rodzaju płatności (np. wyrok NSA z dnia 15.11.2012r., sygn. akt II GSK 1518/11, dostępny w bazie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W świetle powyższych rozważań ocenić należało zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji jako wydane zgodnie z prawem . Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono zatem jak w sentencji wyroku.