Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 225/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 13 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 roku sprawy ze skargi M. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatowego w Ł. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz strony skarżącej – M. W. kwotę 357,00 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 97 § 2 i art. 101 § 3 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), Starosta Ł. odmówił podjęcia zawieszonego postępowania postanowieniem znak [...]. w sprawie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu w obrębie J. Gmina Z.działki nr [...]w miejsce dotychczasowej działki nr [...]oraz działki nr [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wniosek A.J. – R. - pełnomocnika H.S. - o podjęcie z zawieszonego postanowieniem z dnia [...] r. postępowania został uzasadniony oddaleniem powództwa przez Sąd Rejonowy w Ł. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] o ustalenie prawa własności Skarbu Państwa do nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] ha.

Organ wskazał, że jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...]r. przyczyną oddalenia nie była bezzasadność żądania, ale założenie w toku postępowania sądowego z dniem [...] r. księgi wieczystej [...]. W dniu [...] r. został złożony do Sądu Rejonowego w Ł. pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W zaistniałej sytuacji ustalono, iż nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania, a rozpatrzenie sprawy dokonania zmiany w ewidencji gruntów budynków polegającej na ujawnieniu w obrębie J. Gmina Z. działki nr [...]ha w miejsce dotychczasowej działki nr [...] ha oraz działki nr [...] ha nadal zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia sporu przed sądem powszechnym, co uzasadnia odmowę podjęcia zawieszonego postępowania na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu przez Sąd prawa własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] ha. Powództwo w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest powództwem, w którym powód nie tylko domaga się ustalenia swojego prawa, lecz także wydania orzeczenia zastępującego oświadczenia woli osoby błędnie wpisanej do księgi wieczystej i jest dalej idącym środkiem prawnym niż powództwo o ustalenie prawa własności.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła w imieniu M. W. H.S.zastąpiona przez radcę prawnego A. J. - R. Pełnomocnik wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, wskazując, że Starosta Ł.decyzją z dnia [...] orzekł o ujawnieniu w jednostce rejestrowej [...]obrębu J. gmina Z. działki nr [..] ha w miejsce dotychczas ujawnionej działki nr [...] ha i wpisaniu jako właścicieli tej działki S. i M. W. na podstawie Aktu własności ziemi [...]oraz w nowo utworzonej jednostce rejestrowej [...] obrębu J.gmina Z. działkę nr ][...] ha oraz o wpisaniu jako właścicieli tej działki Skarbu Państwa na podstawie decyzji o wywłaszczeniu nr [...] oraz S. i M. małżonków W.na podstawie Aktu Własności Ziemi [...]. Decyzja ta na skutek odwołania M. W. została w dniu [...]. uchylona przez Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Starostę Ł. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, na konieczność uwzględnienia okoliczności związania organu stanem prawnym stworzonym w wyniku wydania w dniu [...]. Aktu własności ziemi Nr [...] dla M. i S. W. oraz na naruszenie przez Starostę Ł. art. 28 k.p.a. poprzez nie objęcie postępowaniem wszystkich osób, m. in. których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Pełnomocnik podał, że Starosta Ł.nie podjął żadnych czynności wskazanych w decyzji z dnia [...]., a po trzech miesiącach od daty wydania decyzji uchylającej podjął w dniu [...] postanowienie, którym zwiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie z powodu konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu przez sąd prawa własności nieruchomości oznaczonej nr [...]. W dniu [...]r., a więc w dniu podjęcia postanowienia został do Sądu Rejonowego w Ł. wniesiony pozew o ustalenie prawa własności do działki nr [...]. Pełnomocnik podniósł, że wyrokiem z dnia [...]w sprawie sygn. akt [...] powództwo wobec H. S. i M. W. zostało oddalone. Wyrok jest prawomocny. W dniu [...] strona postępowania M. W. złożyła wniosek o podjęcie zawieszonego w dniu [...]. postępowania. Starosta Ł.odmówił podjęcia postępowania wskazując, że w dniu [...]. wniósł do Sądu Rejonowego w Ł. kolejny pozew, tym razem zawierający żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i dlatego w ocenie organu nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Zdaniem pełnomocnika stanowisko Starosty Ł. narusza wszystkie podstawowe zasady postępowania administracyjnego - art. 6 k.p.a. , art. 7 k.p.a. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., także art. 12 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż przyczyną zawieszenia postępowania było wniesienie w dniu [...]. powództwa o ustalenie prawa własności działki w obrębie J. gmina Z.oznaczonej nr [...]ha. Postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Odpadła zatem przyczyna zawieszenia postępowania wskazana w postanowieniu z dnia [...]. Tym samym, odmowa podjęcia zawieszonego postępowania jest sprzeczna z prawem. Narusza podstawowe zasady praworządności i zasady działania administracji publicznej. Organ dopuszcza się zwłoki w ostatecznym załatwieniu sprawy poprzez wnoszenie kolejnych powództw i to w odpowiedzi na podjęte przez stronę działanie zmierzające do zakończenia postępowania, mimo że w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu, także z urzędu organ ma obowiązek podjąć to postępowanie po ustaniu przyczyny zawieszenia. Po uprawomocnieniu wyroku nie podjęto przewidzianych prawem działań i dopiero wniosek strony spowodował podjęcie czynności, i także sprzecznej z prawem, gdyż w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Ł.nie istnieje działka o nr [...]. Pełnomocnik podał, że niezgodnie ze stanem faktycznym organ wskazał, że jest on pełnomocnikiem strony H. S. Wniosek został złożony w imieniu strony M. W., której pełnomocnikiem umocowanym do udzielenia dalszego pełnomocnictwa jest H. S. Wbrew wskazaniu zawartemu w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] Ł. Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego organ zaniechał ustalenia prawidłowych stron postępowania i nadal stronami postępowania są M. W. i S. W.. Starosta Ł. otrzymał postanowienie z dnia [...] Sądu Rejonowego w Ł. potwierdzające, że spadek po S.W. nabyła żona M. W. i córka H. S.; - pozew z dnia [.l..]. został skierowany przeciwko M. W. i H. S., mimo iż M. W.przekazała przysługujący jej udział w nieruchomości córce H. S. M. W. nie jest właścicielką nieruchomości. Zatem także z tych przyczyn postępowanie prowadzone z jej udziałem dotyczące przedmiotowej nieruchomości powinno zostać umorzone.

Postanowieniem z dnia[...] .Ł.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., art. 7b ust.2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. z 2005r. Dz. U. Nr 240, poz. 2027), po rozpatrzeniu zażalenia H. S. złożonego w imieniu M. W., zastąpionej przez radcę prawnego A. J.-R. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w 1956r. w wyniku toczącego się postępowania wywłaszczeniowego na wniosek Ł. Okręgowych Zakładów Zbożowych decyzją z dnia [...]orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...], położonej w J., gm. Z., pow. Ł., której właścicielem była M. G.. W dniu [...]. na podstawie wniosku z dnia [...] oraz opisu i planu zbd. nr 2 w Sądzie Rejonowym w Ł. założono Księgę Wieczystą Nr [...] dla nieruchomości położonej w J., pow. Ł. oznaczonej nr [...] o powierzchni [...]. Jako właściciela ww. działki wpisano Skarb Państwa w osobie Rejonowych Zakładów Zbożowych A w Ł.. Podstawą nabycia było orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia [...] Z wyjaśnień organu I instancji oraz akt sprawy wynika, iż podczas zakładania ewidencji gruntów obrębu J. w 1961r. nie ujawniono wywłaszczonej nieruchomości jako odrębnie oznaczonej działki. Ujawniono natomiast działkę nr [...] ha, a jako posiadacza tej działki wpisano J. W. Natomiast S. i M. małż. W. na podstawie Aktu własności ziemi z dnia [...]stali się właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...] w skład której wchodziła działka oznaczona obecnie nr [...]. Z akt sprawy, w tym z odpisu z księgi wieczystej nr [...], wydanego przez Sąd Rejonowy w Ł. V Wydział Ksiąg Wieczystych wynika również, iż w dniu [...]. na podstawie wniosku złożonego w dniu [...]. w Sądzie Rejonowym w Ł. V Wydział Ksiąg Wieczystych oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] wydanego przez Starostwo Powiatowe w Ł., założono Księgę Wieczystą Nr [...] dla nieruchomości położonej w obrębie J., gm. Z., powiat ł., woj ł.dla działki nr [...] arów. Jako właścicielkę ww. działki wpisano H. S., córkę S. i M.. Podstawą nabycia przedmiotowej działki były: Akt własności ziemi z dnia [...] wydany przez PPRN Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w Ł., postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...], umowa darowizny z dnia [...], umowa darowizny z dnia [...].

Organ II instancji stwierdził, iż brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia zażalenia, albowiem w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowienie Starosty Ł. z dnia [...], pod względem merytorycznym zostało wydane zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Organ I instancji wziął pod uwagę wszystkie zebrane dowody i okoliczności w sprawie. Jak również rozpatrzył materiał dowodowy, na podstawie którego oceniono ich znaczenie, wartość oraz wiarygodność dla toczącego się postępowania. Z akt sprawy wynika, iż organ I instancji przed wydaniem ww. postanowienia ustalił w sposób wyczerpujący stan prawny przedmiotowych działek, a mianowicie, iż dla działki oznaczonej nr [...] funkcjonują odmienne zapisy w księdze wieczystej KW Nr [...] oraz KW Nr [...], które w sposób rozbieżny wskazują właścicieli przedmiotowej działki. W związku powyższym, w dniu [...]. Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę Ł. wniósł do Sądu Rejonowego w Ł.pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości położonej we wsi J., gm. Z. oznaczonej nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego w związku z tym, iż dla działki ewidencyjnej nr [...]funkcjonują odmienne zapisy w księgach wieczystych, tj. w KW Nr [...] oraz KW Nr [...], w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków organ nie może samodzielnie ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności. Wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie będzie możliwe dopiero po wydaniu orzeczenia przez sąd powszechny, dotyczącego prawa własności dla ww. działki zgodnie z dyspozycją art. 10. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 1982r., Nr 19, poz. 147 ze zm.). Art. 10. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece przewiduje możliwość usunięcia w postępowaniu przed sądem powszechnym niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - na żądanie osoby, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie. Usunięcie niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może polegać bądź na wpisaniu nowego prawa, bądź na wykreśleniu prawa wymienionego w księdze, bądź na wykreśleniu prawa wpisanego i wpisaniu prawa nowego, bądź też na sprostowaniu treści istniejącego prawa. Uzgodnienie to polega zatem na doprowadzeniu treści księgi wieczystej do jej rzeczywistego, a więc aktualnego stanu prawnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie : art. 97 § 2 k.p.a. przez odmowę podjęcia postępowania, mimo że ustały przyczyny zawieszenia, wskazane w postanowieniu Starosty Ł. z dnia [...] r., postępowanie sądowe prowadzone przed Sądem Rejonowym w Ł. o ustalenie istnienia prawa własności Skarbu Państwa do działki nr [...] zostało zakończone prawomocnym wyrokiem, art. 7 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym, a w konsekwencji brak ustalenia prawdy obiektywnej i tym samym naruszenie obowiązku nadzoru nad przestrzeganiem prawa oraz nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez brak ustalenia, że wobec M. W. prowadzone postępowanie administracyjne powinno zostać umorzone w związku z utratą przymiotu strony, art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów Państwa poprzez uznanie za uzasadnione wstrzymywanie się z rozstrzygnięciem sprawy przez organ I instancji i brak kontroli nad niewykonaniem decyzji z dnia [...]. przez Starostę Ł. Pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...]. Starosty Ł. W uzasadnieniu pełnomocnik powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, a ponadto podniósł, że stanowisko Ł.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnia okoliczności, że przyczyną zawieszenia postępowania było wniesienie w dniu [...]. powództwa o ustalenie prawa własności działki w obrębie J. gmina Z.oznaczonej nr [...],oraz że postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Odpadła zatem przyczyna zawieszenia postępowania wskazana w postanowieniu z dnia [...]. Tym samym, odmowa podjęcia zawieszonego postępowania jest sprzeczna z prawem, bowiem narusza podstawowe zasady praworządności i zasady działania administracji publicznej.

Zdaniem pełnomocnika, organ I i II instancji rażąco naruszył prawo, podtrzymując stan wstrzymania rozstrzygnięcia sprawy wobec osoby, która utraciła przymiot strony, jak i wobec osoby która w dacie wszczęcia go nie żyła. Ponadto w uzasadnieniu odmowy podjęcia postępowania wskazano na istnienie księgi wieczystej KW nr [...] , mimo iż treść wpisów w tej księdze nie wskazuje jednoznacznie, że jest prowadzona w części dla działki nr [...] stanowiącej własność H.S. Wpis w księdze wieczystej zawiera wyłącznie oznaczenie: "działka" bez podania numeru ewidencyjnego ani oznaczenia położenia. Tym bardziej zatem brak jest podstaw do uznania, że "znaleziona" przez S. Ł. księga wieczysta w części obejmuje nieruchomość stanowiącą własność H. S.

W odpowiedzi na skargę Ł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie, powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia.

Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt sprawy odpis wyroku Sądu rejonowego w Ł. Wydział I Cywilny z dnia [...] oddalający powództwo przeciwko H. S. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organom administracji można postawić skuteczny zarzut naruszenia prawa, uzasadniający uwzględnienie skargi.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł.utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Ł. o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu w obrębie J. Gmina Z. działki nr [...] w miejsce dotychczasowej działki nr [...] oraz działki nr [...].

Istotą sprawy jest zatem ustalenie czy organ prawidłowo ocenił, iż nie ustały przyczyny zawieszenia postępowania, która to okoliczność uzasadnia odmowę podjęcia tegoż postępowania.

Na wstępie wyjaśnić jednak należy, że zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący, aby wnieść skutecznie skargę, musi mieć w złożeniu skargi interes prawny rozumiany jako istnienie związku miedzy sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga bowiem może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno - prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi (tak Tadeusz Woś w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2005, str. 213 - 214).

W literaturze na tle art. 33 ust. 2 ustawy o NSA przyjmowano, że podmiotem postępowania mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i nie mający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, np. decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego. Do przytoczonego stanowiska, które należy uznać za nadal aktualne, nawiązał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. III SA1617/02 (niepublikowany), uznając, że osobą, którą w decyzji podatkowej wskazano jako stronę, ale stroną w rzeczywistości nie była, ma prawo wnieść, w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz", Wydawnictwo Lex Warszawa 2009, str. 161).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż powyższy pogląd podzielił sąd orzekający w niniejszej sprawie i uznał, że M.W. była uprawniona do wniesienia skargi, z uwagi na to, że była adresatem zarówno zaskarżonego postanowienia organu II instancji, jaki i postanowienia organu I instancji w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego z urzędu postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] r., w którym została uznana za stronę w postępowaniu w sprawie dokonania zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków.

Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że art. 97 - 103 Kodeksu postępowania administracyjnego regulują instytucję zawieszenia postępowania administracyjnego. Ze względu na celowy charakter postępowania administracyjnego, jego tok powinien mieć charakter ciągły, co jest zdeterminowane koniecznością zapewnienia możliwości rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w terminach określonych przepisami k.p.a., lub innych ustaw. W pewnych jednak okolicznościach przerwanie toku postępowania administracyjnego okazuje się z przyczyn faktycznych lub prawnych nieuniknione Przepisy k.p.a. rozróżniają obligatoryjne zawieszenie postępowania od zawieszenia fakultatywnego. Obligatoryjne przyczyny zawieszenia przewiduje przepis art. 97 § 1 k.p.a. Wystąpienie którejkolwiek z nich oznacza obowiązek organu administracji zawieszenia postępowania, do czasu ustąpienia przyczyny zawieszenia. Wówczas, z urzędu lub na wniosek strony następuje podjęcie zawieszonego postępowania.

Jedną z przyczyn obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest uregulowana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. sytuacja, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Prawidłowość zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależniona jest od łącznego wystąpienia następujących elementów: zagadnienie wstępne wyłoniło się w toku postępowania, uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego jest niezbędne dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Najważniejszym w istocie elementem niezbędnym do uznania, że istnieje podstawa zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego jest istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Na tle utrwalonych w tym względzie poglądów doktryny i judykatury przyjąć należy, że chodzi o związek bezpośredni, związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 10 wydanie, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2009, kom. do art. 97).

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy błędnie uznały, że organ administracji nie miał obowiązku podjęcia zawieszonego postępowania.

Zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Gramatyczna wykładnia tego przepisu uzasadnia tezę, że dla podjęcia zawieszonego postępowania jest konieczne ustąpienie przyczyny jego zawieszenia.

Ustanie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania rodzi obowiązek organu administracji publicznej jego podjęcia. Organ więc z urzędu obowiązany jest do sprawdzenia, czy nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Również strona może żądać, po ustaniu przyczyn zawieszenia postępowania, jego podjęcia.

Podkreślić należy, że powodem zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, wprowadzonych w wyniku przeprowadzonej modernizacji na podstawie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, było zainicjowane przez Starostę Ł. postępowanie sądowe mające na celu ustalenie prawa własności działki położonej w obrębie J. gmina Z. oznaczonej nr [...](wystąpienie z pozwem przez Starostę Ł. w dniu [...] r. do Sądu Rejonowego w Ł.).

Postępowanie przed Sądem Rejonowym w Ł. zostało zakończone wydaniem wyroku w dniu [...] o oddaleniu powództwa, który to wyrok stał się prawomocny. Wprawdzie w aktach sprawy brak jest odpisu wyroku opatrzonego pieczęcią potwierdzającą prawomocność, ale potwierdza powyższe pełnomocnik skarżącej, a organy administracji tego nie kwestionują. Tym samym zagadnienie wstępne, jakim było rozstrzygnięcie sprawy o ustalenie istnienia prawa własności, zostało rozstrzygnięte. Wskazane postępowanie sądowe stanowiło przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania administracyjnego, w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 97 § 1 k.p.a., a skoro tak, to jego zakończenie w postaci wydania prawomocnego orzeczenia spełniło dyspozycję zawartą w § 2 tego przepisu obligującego do jego podjęcia z uwagi na ustanie przyczyny, która wskazywała na konieczność jego zawieszenia.

Z przepisów art. 12 § 1 i art. 97 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika - skierowany do organu administracji publicznej - nakaz działania w sprawie wnikliwie i szybko, dlatego też gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, Starosta Ł.zobligowany był do podjęcia postępowania z urzędu, a skoro tego nie uczynił to z chwilą złożenia takiego wniosku przez skarżącą.

Należy podkreślić, że podjęcie postanowienia jest dla strony korzystne, ponieważ po podjęciu postępowania organ podejmuje czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia sprawy co do istoty i zakończenia sprawy poprzez wydanie stosownej decyzji. Zauważyć należy, że jeżeli w toku postępowania ujawnią się inne okoliczności uzasadniające ponowne zawieszenie postępowania administracyjnego, to organ może ponownie takie postępowanie zawiesić, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wydając kolejne postanowienie o zawieszeniu postępowania, a strona będzie mogła podnieść wszelkie zarzuty w zażaleniu na to postanowienie. Takie zaś działanie organu administracji, jakie miało miejsce w niniejszej sprawie naruszyło przepisy postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do argumentu skargi dotyczącego tego, że zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [...] właścicielem działki nr [...]jest obecnie H. S., a nie M. W., wskazać należy, że przedmiotem oceny sądu jest wyłącznie postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postanowienia. Zauważyć przy tym jednak należy, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest ocena w oparciu o zebrany materiał dowodowy czy strona domagająca się wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów wykazała swoje prawo własności. Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie wpisów dokonanych w księdze wieczystej, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy. Organ ewidencyjny związany jest ustaleniami dokonanymi na podstawie wskazanych powyżej dokumentów.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że również w czasie, gdy postępowanie jest zawieszone obowiązkiem organu administracji jest nie tylko uwzględnienie ustania przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania, ale także uwzględnienie wszystkich zmian stanu faktycznego sprawy, w tym zmiany strony postępowania, gdyż postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowanie, które weszło do obrotu, przestało dotyczyć strony, do której zostało skierowane. Skoro organ ma obowiązek podjąć zawieszone postępowanie, gdy ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania, to tym bardziej ma taki obowiązek, gdy skierowane zostało do osoby, która przestała być stroną postępowania, gdyż nie wywołuje ono skutku prawnego zawieszenia, a nadal trwa stan zawisłości sprawy.

Skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony był również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym i tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględniając powyższe uwagi powinien ponownie ocenić zebrany materiał dowodowy.

Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

tp