Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 768/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 13 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi E. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Od roku 2005 E. L. (zwana dalej "wnioskodawczynią" lub "Skarżącą") domagała się wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (zwanego dalej "PINB" lub "organem I instancji") z dnia 26 lipca 2004 r. o nr [...], w której zobowiązano zarządcę budynku przy ul. [...] 3 w T. do przedstawienia dokumentów legalizacyjnych związanych z samowolą budowlaną polegającą na nadbudowie tegoż budynku w ten sposób, że powstałe w 1972 r. dwa okna wchodzą w granicę działki, której współwłaścicielką jest wnioskodawczyni.

Decyzją z dnia 2 września 2005 r., nr [...] PINB nakazał zamurowanie dwóch okien w części budynku, która stanowi samowolę budowlaną.

Pismem z dnia 10 listopada 2005 r. T. Przedsiębiorstwo Komunalne (zwane dalej "TPK" lub "Przedsiębiorstwem") powiadomiło PINB o zamurowaniu wskazanych w decyzji z 2005 r. okien. Pracownik PINB potwierdził ten fakt w notatce urzędowej.

Pismem z dnia 26 października 2020 r. wnioskodawczyni wskazała, że wspólnota mieszkaniowa wykonała remont poprzez ocieplenie budynku. Ponieważ budynek będący jej własnością posiada wspólną ścianę z budynkiem należącym do wspólnoty, ocieplenie elewacji spowodowało wejście w jej działkę, a w deszczowe dni woda ścieka na jej stronę z całej połaci dachowej.

Biuro Rachunkowe Wspólnot Mieszkaniowych w T. (zwane dalej "BRWM") wskazało, że nastąpiło odebranie robót polegających na poprawie opierzenia szczytu budynku przylegającego do posesji przy ul. [...] 5 w T..

W piśmie z dnia 8 grudnia 2020 r. BRWM powiadomiło PINB, że opierzenie zostało wykonane w sposób prawidłowy. Ogniomurek został pokryty blachą o wysokości 3 cm, dlatego spływ wody na stronę wnioskodawczyni jest niemożliwy.

Wnioskodawczyni czując się niezadowoloną ze sposobu działania organów nadzoru budowlanego złożyła wiele skarg na ich działanie.

Pismem z dnia 4 marca 2021 r. PINB zawiadomił strony o zaplanowanej na dzień 6 kwietnia 2021 r. kontroli w sprawie oględzin budynku mieszkalnego przy ul. [...] 3.

W dniu 6 kwietnia 2021 r, odbyła się kontrola budynku, z której sporządzono protokół. W protokole utrwalono następujące fakty. Przedmiotem kontroli był budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] 3 w T.. Kontroli poddano wykonanie opierzenia na ścianie budynku od strony południowej. Jak stwierdziła przedstawicielka BRWM – M. S., prace wykonano na jesień 2020 r. W dniu kontroli obywały się prace związane z elektryką, natomiast opierzenia wykonano prawidłowo. Jeden z obecnych uczestników kontroli oświadczył, że prace związane z ociepleniem budynku wykonano na nadbudowie zrealizowanej w latach 70-tych XX wieku.

Pismem z dnia 1 czerwca 2021 r. PINB wezwał BRWM do nadesłania dokumentów, które miało przedstawić TPK w związku z decyzją z 2004 r. Dostępu do dokumentów związanych z nadbudową budynku przy ul [...] 3 w T. zażądała również wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 29 września 2021 r. PINB zawiadomił strony postepowania w sprawie nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] 3 w T. o jedno piętro, o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie.

Wnioskodawczyni zaprotestowała przeciwko przeprowadzeniu legalizacji samowoli budowlanej – nadbudowy piętra. Stwierdziła, że nadal nie wykonano żadnych prac prowadzących do zapewnienia prawidłowego spływu wody. Woda opadowa spływa pod fundament jej domu, co grozi zawilgoceniem fundamentu i ściany wspólnej. W dniu kontroli wnioskodawczyni obserwowała jej przebieg, ale nikogo nie dostrzegła na dachu. Jej sąsiad stwierdził, że nikt nie wszedł na dach, ponieważ nie było osoby posiadającej klucz do otworu dachowego. Twierdzenie PINB o prawidłowości opierzeń nie może być uznane za prawidłowe.

W dniu 7 grudnia 2021 r. odbyła się kolejna kontrola. W toku kontroli ustalono, że dach budynku jest płaski. Kąt nachylenia sprawia, że spad został ukierunkowany na zachód oraz na wschód. Od strony działki wnioskodawczyni krawędź dachu została wyposażona w blachę o wysokości 3 cm ponad krawędź, która wieńczy opierzenie. Woda opadowa nie może zatem spływać na jej działkę. Wszystkie ustalenia przeprowadził pracownik PINB, który posiada uprawnienia do pracy na wysokości i w dniu kontroli wszedł na dach budynku. Wnioskodawczyni zapoznała się z protokołem kontroli, jednakże zakwestionowała ustalenia pracowników PINB.

W dniu 21 marca 2022 r. odbyła się następna kontrola. Ponownie stwierdzono, że dach jest płaski, dwuspadowy. Woda spływa do rynien, a następnie do kanalizacji. Od strony działki wnioskodawczyni znajduje się podniesienie połaci dachowej szerokości rzędu 34 cm. Połać dachową zwieńczono blachą o długości 3 cm wystającą ponad opierzenie. Woda nie spływa na działkę wnioskodawczyni, tylko na działkę wspólnoty mieszkaniowej. Wnioskodawczyni zakwestionowała to twierdzenie. Na dowód dołączyła nagranie, na którym widać, że podczas silniejszych opadów deszczu woda zalewa jej budynek gospodarczy w tyle działki. Do protokołu dołączono bardzo obszerną dokumentację fotograficzną.

Wnioskodawczyni zapytała, kiedy doszło do legalizacji samowoli budowlanej poprzez wykonanie nadbudowy budynku.

Pismem z dnia 18 maja 2022 r. PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

W piśmie z dnia 27 maja 2022 r. wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że w dokumentacji projektu technicznego przebudowy mieszkania z 2005 r. wskazano, iż na dachu istnieje ogniomur. Zgodnie z projektem zalecane jest także wykonanie ocieplenia sufitu. Podczas ocieplania całego budynku w 2020 r. zniwelowano ogniomur i pokryto go papą, tak jak cały dach budynku. Ogniomur musi istnieć, co wynika z § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zmianami, zwanego dalej "rozporządzeniem"). Dlatego wnioskodawczyni oczekuje, że blacha wystająca 7 cm na teren jej działki zostanie usunięta, a budynek doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Wnioskodawczyni nadal twierdzi, że woda opadowa z działki wspólnoty spływa na jej działkę.

PINB zgromadził w aktach sprawy dokumentację architektoniczno-budowlaną dotyczącą przebudowy mieszkań w budynku przy ul. [...] 3 w T..

Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r., nr [...]; [...]; [...]; [...] PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie opierzenia oraz sposobu odprowadzania wód z dachu budynku mieszkalnego położonego w T. przy ul. [...] 3. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że spływ wody, jak i ogniomurek są prawidłowe. PINB szczegółowo zrelacjonował ustalenia podczas wszystkich kontroli. Zwrócono uwagę na fakt, że podczas wszystkich kontroli nie zaobserwowano żadnych zacieków na ścianie, po której miałaby spływać woda opadowa z działki należącej do wspólnoty na działkę wnioskodawczyni. Nikomu spośród obecnych podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. nie jest wiadomym, aby doszło do jakiegokolwiek wpływu na zmianę spływu wody (zmiana ukształtowania terenu).

Powołując się na § 2 rozporządzenia PINB nadmienił, że żadnej dodatkowej blachy nie wprowadzono. Opierzenie, wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, nie jest nachylone w kierunku jej działki. Przy użyciu poziomic pracownicy PINB dowiedli, jaki jest kierunek spływu wody opadowej. Woda z dachu trafia do sieci kanalizacyjnej. Woda opadowa z działki wspólnoty zalewająca działkę wnioskodawczyni pochodzi z gruntu, a nie z dachu. Jednakże, nikomu nie jest wiadomym, aby doszło do zmiany kierunku spływu wody.

Jeśli chodzi o materiał wykorzystany do pokrycia dachu – papę, PINB stwierdził, że legalizacja samowoli budowlanej powinna się odbyć według przepisów prawa budowlanego z okresu jej realizacji oraz innych przepisów wykonawczych niż obecnie obowiązujące rozporządzenie.

W kwestii zalegalizowania nadbudowy wykonanej w 1972 r., PINB decyzją z 2005 r. wezwał TPK do przebudowy mieszkania nr 1 w ten sposób, że TPK miało zamurować dwa okna w ścianie szczytowej i wykuciu okien od strony podwórza według projektu przebudowy. Obowiązek ten wykonano.

PINB wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."), jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej umarza je odpowiednio w całości albo w części. Takie okoliczności, zdaniem PINB, zaszły w niniejszej sprawie.

W terminowo wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji wnioskodawczyni zakwestionowała ją w całości i wniosła o jej uchylenie oraz rozpatrzenie zaskarżanych nieprawidłowości zgodnie z obowiązującym prawem. Wnioskodawczyni kwestionuje wykonanie prac polegających na ociepleniu budynku wspólnoty jesienią 2020 r. Nie można stosować do niej przepisów z lat 60-tych XX wieku. Ostatnie piętro budynku przy ul. [...] 3 zostało wykonane w warunkach samowoli budowlanej i do dzisiaj nie zalegalizowano tej inwestycji. Postępowanie prowadzono w 2005 r., ale z nieznanych powodów nie zakończono jego.

Wnioskodawczyni kwestionuje twierdzenie PINB, że dach nie został pokryty materiałami niepalnymi. Pod papą znajduje się styropian. Już w czasie prac remontowych przyjeżdżała straż pożarna w związku z ogniem, jaki pojawił się na dachu.

"Wyjście" blachy o 7 cm nad działkę wnioskodawczyni jest nieuprawnione, bowiem to narusza jej własność. Wnioskodawczyni twierdzi, że PINB zignorował jej apele o podjęcie działań związanych z wodą ściekającą po ścianie pod fundamenty ich budynków. Organ I instancji nie odniósł się do tego zagadnienia.

Z przepisów rozporządzenia wynika, że każda działka powinna mieć odpowiednie oprzyrządowanie, które uniemożliwi spływanie wody z działki na działkę. Wnioskodawczyni wskazywała dwukrotnie, że chodzi o wodę z terenu gruntowego działki wspólnoty, a nie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Przed laty wspólnota wykonywała wykop pod budowę instalacji sanitarnej i to właśnie przez ten wykop woda opadowa spływa na działkę wnioskodawczyni.

Decyzją z dnia 2 września 2022 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej "WWINB" lub "organem II instancji") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. WWINB zrelacjonował w uzasadnieniu decyzji cały stan faktyczny sprawy. Szczegółowo opisano ustalenia kontroli z dnia 21 marca 2022 r. WWINB stwierdził, że sprawa legalizacji samowoli budowlanej została zakończona decyzją organu I instancji z dnia 2 września 2005 r., w której PINB nakazał dokonać przebudowy mieszkania nr 14. Z kolei decyzją z dnia 14 grudnia 2005 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie zmiany poprzedniej decyzji co do terminu wykonania przebudowy. Wszelkie prace związane z wykonaniem prawidłowych kanałów kominowych oraz stanu technicznego opierzenia kominów wraz z ogniomurkami zostały orzeczone w decyzji z dnia 2 września 2005 r.

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego, gdy odpada choćby jeden z elementów stosunku administracyjnoprawnego. Postępowanie w takiej sytuacji nie może się toczyć, a więc nie może zapaść merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Na gruncie prawa budowlanego decyzja o umorzeniu postępowania zapada zwykle, gdy organ nadzoru budowlanego nie znajduje podstaw do orzeczenia nakazu lub zakazu.

Zgodnie z § 28 ust. 1 rozporządzenia działka budowlana należąca do wspólnoty powinna posiadać kanalizację umożliwiającą odprowadzanie wód do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. Gdy taki zabieg jest niemożliwy, w myśl § 28 ust. 2 rozporządzenia, można odprowadzać wodę do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych. Budynek przy ul. [...] 3 w T. jest budynkiem niskim (zob. § 8 rozporządzenia), stąd wody opadowe mogą być odprowadzane w sposób, w jaki ma to miejsce obecnie. Jeśli chodzi o sam budynek mieszkaniowy, woda opadowa jest odprowadzana do systemu kanalizacji (w ulicy [...], natomiast woda spływająca na wschód, wsiąka do gruntu. Fakt ten został udokumentowany na fotografiach stanowiących załącznik do protokołu kontroli z dnia 21 marca 2022 r. Jednocześnie nikt z uczestników kontroli, w tym wnioskodawczyni, nie posiadali wiedzy o jakiejkolwiek zmianie ukształtowania ternu, która mogłaby spowodować zaburzenia spływu wody opadowej. Wody są odprowadzane prawidłowo. Na wspólnej ścianie pomiędzy budynkami wspólnoty oraz wnioskodawczyni nie widać żadnych zacieków i zabrudzeń, które mogłyby świadczyć na rzecz trafności tez stawianych przez wnioskodawczynię. Przepisy prawa nie regulują sposobu wykonania opierzenia, jednakże nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WWINB stwierdził, że część z nich nie odnosiła się w ogóle do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Postępowanie legalizacyjne dotyczące nadbudowy zakończyło się w 2005 r., gdy nakazano TPK przebudowę mieszkania nr 14. Poprzez wykonanie tych robót doprowadzono właśnie do stanu zgodnego z prawem.

Dla WWINB niezrozumiałe jest nagłe podnoszenie zarzutów związanych z budynkami gospodarczymi w tyle działki wspólnoty mieszkaniowej. W kwestii naruszenia prawa własności WWINB stwierdził, że żaden z organów nadzoru budowlanego nie jest właściwy w tej sprawie, tylko sądy powszechne.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwestionując decyzję organu II instancji w całości. Podniesiono zarzut naruszenia:

1) art. 77 § 1, art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak też niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

2) § 235 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie i niedopuszczenie do akceptacji stanu niezgodnego z prawem w zakresie niespełnienia wymogów technicznych przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego w budynkach sąsiadujących na posesji;

3) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymywaniu w mocy zaskarżonej decyzji w mocy, gdy prawidłowe uchylenie przedmiotowej decyzji oraz orzeczenie o nakazie bądź zakazie w przedmiocie nieprawidłowości objętych skargą.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Z dokumentu projektu budowlanego z 2005 r. wynika istnienie ogniomurka oraz konieczność jego ocieplenia, jak również sufitu w związku z prowadzonymi pracami. Ocieplenie wykonano z papy, a więc materiału palnego. Natomiast ogniomurek został zniwelowany. Co do spływania wody, Skarżąca podkreślała, że chodzi o budynki gospodarcze, a nie budynek mieszkalny od frontu ul. [...] 3.

Organ II instancji wybiórczo miał potraktować materiał dowodowy. Nie odniósł się przekonująco do sprawy, przez co zapadłe rozstrzygnięcie budzi poważne wątpliwości.

Powoływanie się na nieobowiązujące od 40 lat zarządzenia wykonawcze jest poważnym naruszeniem prawa. Z orzecznictwa wynika, że stwierdzenie legalności budowy można stwierdzić na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa – § 2 ust. 1 rozporządzenia. Kwestia ogniomurka powinna być rozpatrywana przez pryzmat przepisów obowiązującego rozporządzenia. Sposób wykonania ściany ognioodpornej został określony w § 235 i § 232 rozporządzenia. Poprzez zniwelowanie ogniomurka doszło do usunięcia ściany, o której mowa w przepisach przywołanych w poprzednim zdaniu. Tym samym doszło do usankcjonowania stanu niezgodnego z prawem.

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi WWINB stwierdził, że nie ma podstaw do nałożenia na wspólnotę mieszkaniową jakichkolwiek nakazów, czy też zakazów związanych np. z poleceniem przeprowadzenia robót budowlanych. Ponadto skoro, Skarżąca cały czas czyniła przedmiotem swoich wniosków zagospodarowanie wód spływających po budynku mieszkalnym pod fundament jej domu, PINB uczynił to właśnie zagadnienie przedmiotem niniejszego postępowania. Nie kwestionowano spływania wód po budynkach gospodarczych w tyle działki.

W replice na skargę Skarżąca polemizowała ze stanowiskiem WWINB podtrzymując całe swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca rzeczywiście najpierw informowała o spływaniu wody z budynku mieszkalnego, ale już w piśmie z czerwca 2021 r. Skarżąca informowała także o wodzie pochodzącej z budynków gospodarczych. PINB nie zareagował na to w żaden sposób. Podczas kontroli z dnia 21 marca 2022 r. skontrolowano wszystkie budynki, stąd PINB oraz WWINB prowadzą w jednej sprawie postępowania dotyczące spływania wody ze wszystkich budynków. Sprawy te powinny być prowadzone odrębnie, ale wobec zaniechań PINB oraz WWINB należało podnosić w toku postępowania wszystkie zarzuty.

Ogniomur został zlikwidowany, o czym nie wspomniał żaden z organów nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". Na przełomie roku 2022 i 2023 odnotowano wiele zachorowań na grypę oraz inne infekcje, stąd decyzja o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2022 r. Zastępca Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 stycznia 2023 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a.") w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja WWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego prawidłowości wykonania ocieplenia budynku należącego do BRWM, znajdującego się przy ul. [...] 3 w T.. Analiza całokształtu sprawy doprowadziła Sąd w składzie orzekającym do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Twierdzenie Sądu wynika z następującej argumentacji.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zmianami, zwanej dalej "p.b. z 1994 r."), rozporządzenia oraz ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zmianami, zwanej dalej "p.b. z 1974 r."). Skarżąca kwestionuje wiele, w jej ocenie, nieprawidłowości związanych z robotami budowlanymi wykonanymi na przełomie lat pod adresem [...] 3 w T.. Skarżąca kwestionuje fakt dokonania legalizacji samowoli budowalnej poprzez wykonanie nadbudowy tego budynku. Kwestionuje także sposób wykonania prac związanych z dachem budynku, z którym bezpośrednio sąsiaduje jej działka, a także podnosi problem zalewania jej nieruchomości przez wody opadowe, które, jej zdaniem, spływają z działki objętej postępowaniem. Te wszystkie zarzuty wymagają rozgraniczenia. Po pierwsze, należy podnieść, że postępowanie administracyjne prowadzone przez PINB, a następnie WWINB nie obejmowało problematyki legalizacyjnej. Tak jak organy wyjaśniły to Skarżącej, postępowanie legalizacyjne zakończyło się. Sąd tylko informacyjnie wskazuje, że w 2004 r. wydano decyzję nakazującą TPK przedłożenie dokumentów związanych z samowolą budowlaną. W związku z tym, że tych dokumentów nie nadesłano, decyzją z 2005 r. nakazano przeprowadzenie robót budowlanych, które miało na celu zlikwidowanie samowoli budowalnej poprzez zamurowanie okna od strony działki Skarżącej i wybicie nowego okna od strony podwórza. Prace te zostały wykonane, o czym w piśmie z dnia 10 listopada 2005 r. TPK zawiadomiło PINB. Fakt ten potwierdził pracownik PINB w notatce urzędowej.

Należy mieć na względzie, że legalizacji dokonano w roku 2005, a więc w myśl obowiązującego wówczas art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r. Powołany przepis odsyłał wówczas do przepisów p.b. z 1974 r. i to według tych przepisów należało dokonać legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 40 p.b. z 1974 r. w sytuacji wykonania obiektu budowlanego w sposób niezgodny z prawem organ administracji państwowej zobowiązywał wówczas inwestora do wykonania zmian lub przeróbek tak, aby doprowadzić obiekt budowalny do stanu zgodnego z prawem. Sąd w składzie orzekającym zaznacza jednocześnie, że po art. 40 p.b. z 1974 r. następowały przepisy rozdziału 7. p.b. z 1974 r. pt. "Oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Wśród tych przepisów nie było żadnego, który zobowiązywałby organ administracji państwowej do wydania kolejnej decyzji, które niejako wieńczyłaby postępowanie legalizacyjne. Z tego względu należało uznać, że sam fakt wydania decyzji z 2005 r. zobowiązującej do wykonania określonych robót budowlanych było już dokonaniem legalizacji samowoli budowlanej. Fakt realizacji tego zobowiązania potwierdził pracownik PINB w notatce urzędowej.

Postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone, więc Skarżąca nie mogła skutecznie podnosić zarzutów w tej materii. Przedmiotem postępowania administracyjnego stało się zatem to, czy sposób wykonania elewacji budynku przy ul. [...] 3 w T. nastąpiło w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym roboty budowlane zostały przeprowadzone prawidłowo.

Podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że PINB przeprowadził zupełnie prawidłową kontrolę w dniu 21 marca 2022 r. Rzadko obserwuje się tak skrupulatne ustalenie okoliczności faktycznych. Uwagę zwraca przede wszystkim materiał dowodowy w postaci dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z dnia 21 marca 2022 r. (zdjęcia za k. [...] akt administracyjnych organu I instancji). Na tych zdjęciach bezsprzecznie widać, że pomimo płaskiego dachu budynku przy ul. [...] 3 w T., istnieją spływy w dwóch kierunkach. Pierwszy spływ prowadzi w kierunku zachodnim – ulicy [...]. Woda opadowa dzięki temu, że istnieje spad, spływa do rynien, a następnie do sieci kanalizacyjnej w drodze publicznej. Każdy z tych elementów został uwieczniony na fotografiach. Drugi spad jest ukierunkowany na wschód, a więc w kierunku działki należącej do BRWM. Podobnie, jak pierwszy spad, również i ten posiada prowadzi do rynien, a te prowadzą do gruntu. Sąd zauważa jednocześnie, że spad w kierunku wschodnim został zwieńczony zastrzałem, dzięki któremu woda opadowa nie może spływać w kierunku działki Skarżącej. Co więcej, dach budynku przy ul. [...] 3 w T. jest zwieńczony murkiem, który wystaje ponad połać dachową. Z załączonego materiału fotograficznego wynika bezspornie, że żaden spad dachu, ani murka nie prowadzi na działkę Skarżącej.

Podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. pracownik PINB wykonał dokumentację fotograficzną. Na dowód istnienia spadów użyto poziomicę, dzięki której udokumentowano brak możliwości spływu wody opadowej po wspólnej ścianie budynków pod numerami 3 i 5. Dzięki temu Sąd nie ma wątpliwości, że woda opadowa nie spływa po ścianie, tak jak twierdzi Skarżąca. Co więcej, pracownicy PINB nie zaobserwowali zacieków, ani zabrudzeń, jakie miałyby pozostać po rzekomo spływającej wodzie opadowej. To dodatkowo świadczy o niezasadności twierdzeń Skarżącej.

Sąd wspomniał, że spływ w kierunku wschodnim prowadzi do rynien, które następnie odprowadzają wodę do gruntu. Materiał fotograficzny wskazał, że nie tylko budynek mieszkalny przy ul. [...] 3 w T. posiada system rynien, ale także posiadają go wszystkie zabudowania pod tym adresem. Budynki gospodarcze, które znajdują się w granicy działek BRWM i Skarżącej również posiadają rynny. Te zaś odprowadzają wodę opadową do systemu kanalizacyjnego znajdującego się w działce BRWM. Skarżąca podniosła, że wspólnota mieszkaniowa prowadziła kiedyś głębokie wykopy przez co, jak twierdzi, doszło do zmian w stosunkach wodnych. Dokumentacja fotograficzna uwieczniła studzienkę kanalizacyjną w obrębie garaży. Twierdzenia Skarżącej o wykopach oraz materiał fotograficzny wskazują, że działka posiada system kanalizacyjny do odprowadzania wody opadowej ze wszystkich budynków znajdujących się na działce pod adresem [...] 3 w T..

PINB nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie spływania wód opadowych z budynków gospodarczych, co Skarżąca zasadnie podniosła. Organ II instancji również nie odniósł się szczegółowo do tego zagadnienia. Nawet w odpowiedzi na skargę podniesiono, że to zagadnienie zostało później podniesione przez Skarżącą. Nie jest to prawda, ponieważ Skarżąca w kolejnych pismach rzeczywiście sygnalizowała spływ wody ze wszystkich zabudowań. WWINB zwrócił jednak uwagę na to, że budynki te mają sieć rynien, istnieje kanalizacja w działce, a więc w myśl art. 136 k.p.a. należało uznać, że organ II instancji uzupełnił postępowanie poprzez wyjaśnienie tych wątpliwości, które nie zostały skomentowane przez organ I instancji.

Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko WWINB, który zasadnie powołał przepis § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Wskazany przepis stanowi: "Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej [ust. 1 – przyp. Sądu]. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych [ust. 2 – przyp. Sądu]". Jak wynika z § 8 pkt 1 rozporządzenia budynkiem niskim jest budynek do 12 m wysokości nad poziomem terenu lub budynek mieszkalny o wysokości do czterech kondygnacji nadziemnych włącznie. Z dołączonego do akt sprawy projektu technicznego przebudowy mieszkania pod adresem ul. [...] 3 w T. wynika, że budynek ma wysokość 10,92 m i posiada trzy kondygnacje nadziemne. Oznacza to, że w myśl § 8 pkt 1 rozporządzenia jest to budynek niski. W konsekwencji, woda opadowa może być odprowadzana bezpośrednio na własny teren nieutwardzony. Sąd przypomina, że na terenie działki BRWM ujawniono otwory kanalizacyjne, co świadczy, że wspólnota odprowadza wodę do kanalizacji, a więc uczyniono więcej, niż to wynika z § 28 ust. 2 rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutów skargi należało stwierdzić ich niezasadność. Nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. WWINB dysponował bogatym materiałem dowodowym szczególnie w postaci dokumentacji fotograficznej, dzięki której można było bezsprzecznie ustalić, jakie są warunki wykonania ocieplenia budynku przy ul. [...] 3 w T.. Dokumentacja ta pozwoliła na ustalenia, że nie ma miejsca, w którym woda opadowa mogłaby spływać po ścianie wspólnej na działkę Skarżącej. Sprawdzenia poczynione przez pracownika PINB z użyciem poziomicy dowodzą, że woda spływa albo na zachód w kierunku ulicy [...] albo na wschód do kanalizacji w działce BRWM. Każdy budynek posiada rynny i odprowadzenie wody opadowej. Zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia woda ta może wnikać do nieutwardzonego gruntu. Nie stwierdzono więc żadnych naruszeń w tej materii. Istnienie otworu kanalizacyjnego na działce BRWM, a także oświadczenie Skarżącej o wykonaniu wykopów na działce sąsiedniej świadczą o tym, że ta kanalizacja została zrealizowana.

Sąd nie stwierdził naruszenia przez WWINB § 235 rozporządzenia. Zgodnie z decyzją PINB z 2005 r. polecono TPK wykonanie robót budowlanych. Obejmowały one zamurowanie okna i wybicie nowego od strony podwórka (wschód), a w drugiej decyzji z 2 września 2005 r. nakazano TPK wykonanie ogniomurka. Wykonanie wszystkich tych prac potwierdzono podczas kontroli w dniu 21 marca 2022 r. Dokumentacja fotograficzna ujawniła, że wspólna ściana pomiędzy budynkami Skarżącej i BRWM ma szerokość 38 cm. Fakt ten potwierdza zdjęcie, na którym widać, jak ten pomiar został wykonany z użyciem miary. Z przepisu § 235 ust. 2 rozporządzenia wynika, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Prawodawca ustanowił alternatywę łączną poprzez użycie spójnika "lub". To oznacza, że wystarczające jest spełnienie choćby jednego z wariantów. Na zdjęciu dołączonym do protokołu widać wyraźnie, że BRWM wykonało ścianę o szerokości 38 cm wystającym poza lico ściany zewnętrznej. Warunek ten spełniono na całej długości ściany wspólnej. Nie doszło zatem do naruszenia § 235 rozporządzenia.

Nie stwierdzono także podstaw do twierdzenia, że WWINB niezasadnie zastosował art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. Organ II instancji, w przeciwieństwie do PINB, zbadał całokształt sprawy. Wyjaśniono spływ wody opadowej z budynku mieszkalnego, a także pozostałych budynków na działce przy ul. [...] 3 w T.. Wyjaśniono także okoliczności co do prawidłowości wykonanych niegdyś robót budowalnych. Ogniomurek istnieje. Ma szerokość 38 cm, a na jego krawędzi znajduje się obicie z blachy o wysokości 3 cm, co dodatkowo świadczy o tym, że woda opadowa nie może spływać na stronę działki Skarżącej.

Papa jest materiałem, które może ulegać zapłonowi w temperaturach, jakie w środowisku naturalnym nie występują. Tylko podpalenie mogłoby doprowadzić do pożaru rozprzestrzeniającego się również na działkę Skarżącej. Styropian znajdujący się pod papą stanowi materiał izolacyjny i stanowi element termomodernizacji budynku.

Kończąc, należy stwierdzić, że konstatacja WWINB o prawidłowości zastosowania przez PINB przepisu art. 105 § 1 k.p.a. była prawidłowa. "Na gruncie p.b. postępowanie staje się co do zasady bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego nie znajdują podstaw do nadania praw lub obowiązków, w tym wydania nakazów bądź zakazów, wynikających z przepisów p.b. Takie ustalenia uprawniają organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego." (wyrok NSA z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt II OSK 542/21, LEX nr 3223833).

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów skargi jak i jej samej. Kierując się wspomnianym już art. 134 § 1 p.p.s.a. nie znaleziono żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.