Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 236/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 2, art. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
article: art. 33 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 2 § 2, art. 70 § 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) orzeka, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor A SA w K. (dalej A), działając na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., obecnie t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) – po rozpatrzeniu zażalenia M. C. (dalej zobowiązany lub skarżący), na postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie uznania jako nieuzasadnionych zarzutów zobowiązanego – oddalił zażalenie.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny.

Dyrektor A w związku z brakiem realizacji należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV przez zobowiązanego M. C., wystawił tytuły wykonawcze od nr[...] do nr [...], obejmujące na dzień 6 września 2012 r., zaległości za okres od stycznia 2007 r. do listopada 2011 r. w kwocie [...] zł, odsetki w wysokości [...] zł oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Tytuły przekazał pismem z dnia 6 września 2012 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. celem podjęcia czynności egzekucyjnych.

W dniu 2 listopada 2012 r. wpłynęło do Działu Abonamentu RTV wierzyciela pismo zobowiązanego z dnia 26 października 2012 r. zawierające skargę na czynności egzekucyjne i zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. Z kolei Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia 2 listopada 2012 r. przekazał wierzycielowi, na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismo zobowiązanego (złożone w dniu 30 października 2012 r.) zawierające zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjne na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny poinformował również, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 23 października 2012 r., w ramach którego dokonał próby zajęcia rachunku bankowego.

Zobowiązany, w piśmie z dnia 26 października 2012 r., przedstawił następujące zarzuty:

- brak posiadania odbiornika telewizyjnego oraz brak zawarcia umowy "na usługi RTV",

- odbiornik telewizyjny znajdujący się w mieszkaniu przy ul. M. R. [...] w S. należy do Pani U. J.,

- upomnienie zostało doręczone "około jednego miesiąca wstecz",

- posiłkowanie się Ordynacją podatkową przy ustalaniu terminu przedawnienia zobowiązania pozbawione jest podstaw prawnych oraz "prowadzi do pytań na które brak jest rozsądnej odpowiedzi np. czy to zobowiązanie powstało jeżeli o nim nie byłem informowany, a jeżeli tak to od jakiego czasu na jakiej podstawie prawnej",

- zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV powinny obowiązywać przepisy kodeksu cywilnego, na podstawie którego spółka akcyjna może dochodzić należności,

- wierzyciel nie wypełnił wszystkich rubryk w tytułach wykonawczych,

- wierzyciel bez podstawy prawnej użył pieczęci urzędowej w dochodzeniu należności.

Dyrektor A działając jako organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. oddalił złożone zarzuty, uznając je za niezasadne. W złożonym zażaleniu zobowiązany podtrzymał ww. zarzuty oraz dodatkowo wskazał, że gdyby wcześniej nastąpiło doręczenie decyzji zobowiązującej do zapłaty zaległych opłat abonamentu RTV złożyłby odwołanie, bowiem nie podpisywał "Wniosku o rejestrację odbiornika telewizyjnego".

Dyrektor A, działając jako organ II instancji na podstawie art. 34 § 2 i art. 17 § 1 a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił zażalenie. Organ w uzasadnieniu, powołując art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że przepis stanowi podstawę do wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wykonania rejestracji odbiorników radiowych i telewizyjnych oraz uiszczania opłaty abonamentowej. Na operatorze publicznym, tj. Poczcie Polskiej SA, ciąży obowiązek stosowania procedur i przepisów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Obowiązki związane z rejestracją i opłatami z tytułu abonamentu RTV mają swoje źródło w przepisach art. 3 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, która nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek rejestrowania odbiorników oraz uiszczania opłaty abonamentowej z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z góry do 25-go dnia miesiąca, za który opłata jest należna. Dalej organ wywodził, że potwierdzenie dopełnienia formalności rejestracji odbiornika telewizyjnego oraz radiofonicznego przez zobowiązanego na książeczce RTV o numerze [...] pod adresem [...] S., ul. R. [...] stanowi wypełniony i podpisany wniosek o rejestrację z dnia 22 października 1999 r. Jednocześnie z przeprowadzonej przez organ analizy wpłat na książeczce RTV o numerze [...] stwierdzono dokonywanie przez zobowiązanego wpłat w okresie od października 1999 r. do października 2004 r., które świadczą o dokonaniu wcześniejszej rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego.

Dalej organ podał, że zagadnienia poboru i egzekucji opłat abonamentowych zostały rozstrzygnięte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08. W uzasadnieniu tego wyroku, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa. Ustalanie wysokości należnego abonamentu jest tzw. czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa.

Zdaniem organu brak realizacji zobowiązania z tytułu opłat abonamentu RTV, spowodował, że Poczta Polska SA na postawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w dniu 12 grudnia 2011 r. wysłała upomnienie wzywające do zapłaty należności, którego odbiór został potwierdzony przez zobowiązanego w dniu 15 grudnia 2011 r., a następnie wszczęła postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu II instancji zobowiązany ponownie podkreślił, że w dniu 22 października 1999 r. nie składał wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, zaś na przedłożonym przez organ wniosku nie widnieje jego podpis. Ponadto oświadczył, ze nigdy nie dokonywał opłat z tytułu abonamentu RTV oraz potwierdził, że otrzymał jedynie Upomnienie z dnia 15 grudnia 2012 r.

Skarżący podtrzymał wszystkie swoje wcześniejsze zarzuty zgłoszone w sprawie.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Ponadto organ odpierając zarzut skarżącego, że odbiornik telewizyjny znajdujący się w miejscu zamieszkania skarżącego (w S. przy ul. R. [...]), należy do U. J., wyjaśnił, iż wymieniona osoba posiadała zarejestrowany odbiornik telewizyjny pod wskazanym adresem, wyłącznie do roku 1993, bowiem w styczniu 1993 r. U. J. wyrejestrowała odbiornik telewizyjny uprzednio zarejestrowany na jej dane osobowe pod wskazanym adresem.

Organ podtrzymał stanowisko, że przeprowadzona analiza wpłat na książeczce RTV Nr [...] potwierdza realizację opłat abonamentu przez skarżącego w okresie od października 1999 r. do października 2004 r. Wobec zaprzestania uiszczania opłat abonamentu, Poczta Polska cyklicznie informowała skarżącego o powstałym zadłużeniu wysyłając zawiadomienia na jego adres (S., ul. R. [...]), według danych organu korespondencja była wysyłana w następujących terminach: 7 listopada 2005 r., 8 marca 2006 r., 13 listopada 2006 r., 15 stycznia 2007 r., 26 marca 2007 r., 23 kwietnia 2007 r., 14 czerwca 2007 r., 17 września 2007 r., 10 marca 2008 r., 22 października 2008 r., 25 maja 2009 r., 7 lipca 2010 r. oraz 12 października 2010 r.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia opłat abonamentu RTV oraz zastosowania wobec tych należności przepisów Kodeksu cywilnego organ wyjaśnił, że są to należności publicznoprawne, analogiczne do obciążeń podatkowych. Za przyjęciem takiego charakteru opłat abonamentowych przemawia regulacja art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych, w myśl którego do opłat abonamentowych stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym, przepis reguluje także kwestie opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej, od której naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z kolei przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiot sporu w niniejszej sprawie, w związku ze złożonymi przez skarżącego zarzutami po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, sprowadza się do rozważenia w pierwszej kolejności następujących kwestii:

- dokonania rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego przez skarżącego pod adresem S. ul. R. [...],

- uiszczania przez skarżącego opłat abonamentowych w okresie w okresie od października 1999 r. do października 2004 r.,

- korespondencji prowadzonej pomiędzy stronami w przedmiocie zadłużenia z tytułu opłat abonamentowych,

- terminu przedawnienia opłat z tytułu abonamentu RTV.

Skarżący twierdzi bowiem, że nie rejestrował przedmiotowego odbiornika, a na wniosku z dnia 22 października 1999 r. nie widnieje jego podpis. Ponadto, że we wskazanym przez organ okresie nie uiszczał opłat abonamentowych i nie otrzymywał korespondencji informującej go o istnieniu zaległości (za wyjątkiem Upomnienia z dnia 15 grudnia 2011 r.). W ocenie skarżącego, do przedawnienia tego typu opłat stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.

Z tymi poglądami nie zgodził się Dyrektor A, którego stanowisko zostało bliżej zaprezentowane przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu postępowania, dlatego w ocenie Sądu brak jest konieczności jego ponawiania.

Rozstrzygnięcie spornych zagadnień niniejszej sprawy należy poprzedzić kilkoma uwagami dotyczącymi charakteru uiszczania opłat abonamentowych.

Istota opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 rozporządzenia rejestracyjnego). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników.

Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych), ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych).

Zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja administracyjna może być wszczęta po upływie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

Odnosząc się do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie (w punktach 1 - 10). Zarzuty zgłaszane są w trakcie postępowania egzekucyjnego rozpatrywane są przez organ egzekucyjny, przy czym w myśl art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 punkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 4 wymienionej ustawy).

Charakter zarzutów sformułowanych przez skarżącego pozwala na uznanie, że jego podstawę stanowi przedawnienie i nieistnienie obowiązku (art. 33 punkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skarżącego stanowiącego, iż do zaległych opłat abonamentowych zastosowanie powinny mieć przepisy kodeksu cywilnego.

W zakresie terminu przedawnienia przedmiotowych opłat Sąd orzekający w pełni podziela wywody i oceny przedstawione w uzasadnieniu wyroków tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 210/12 oraz I SA/Gl 1208/12. Wskazane ustalenia Trybunału Konstytucyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., pozwalają na uznanie, że do opłat za abonament zastosowanie ma akt prawny rangi ustawowej, jakim jest ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepis art. 2 Ordynacji podatkowej regulujący zakres jej stosowania przewiduje w § 2, że jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne organy, niż wymienione w § 1 punkt 1 ustawy (§ 1 punkt 1 odnosi się do organów podatkowych). Zatem przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, gdyż opłata za abonament jest opłatą, o której w nim mowa, a brak jest przepisów odrębnych stanowiących inaczej. Z przepisu nie wynika, że ustalenie lub określenie opłaty ma być powiązane z dwoma typami wydawanych w prawie podatkowym decyzji – deklaratoryjnej lub konstytutywnej. Opłata ta ma przy tym niewątpliwie charakter przymusowy i bezzwrotny, a jej wysokość i obowiązek uiszczenia wynika wprost z przepisów ustawy. Tym samym ustalenie lub określenie danej opłaty w rozumieniu tego przepisu jest również możliwe w drodze aktu normatywnego, takiego jak ustawa, w której ustawodawca posłużył się pojęciem "opłaty". Reasumując należy uznać, że opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (abonamentu RTV) stanowi opłatę, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a to oznacza, że ma do niej zastosowanie art. 70 § 1 tej ustawy stanowiący, że opłata ta przedawnia się po upływie pięciu lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin jej płatności.

Dokonując analizy pozostałych zarzutów skargi, należy się odnieść do podstawowego zarzutu zobowiązanego sformułowanego w piśmie z dnia 26 października 2012 r., a mianowicie niedokonania rejestracji odbiornika oraz nieuiszczania opłat abonamentu w okresie wskazanym przez organ.

Powyższe rozważania wskazują, że uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując, obowiązek zapłaty opłaty wynika z przepisów prawa i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Obowiązek poniesienia takich opłat został określony w przepisach ustawy o opłatach abonamentowych. Co prawda z art. 28 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i przepis ten stanowi zasadę postępowania egzekucyjnego sprowadzającą się do przyjęcia, że zarzuty mają na celu ochronę uczestników postępowania egzekucyjnego w zakresie prawidłowości samego postępowania egzekucyjnego (nie służą one weryfikacji ostatecznych decyzji czy postanowień stanowiących podstawę tytułu wykonawczego) – to jednak należy mieć na uwadze zasygnalizowany wcześniej istotny dla sprawy charakter obowiązku uiszczenia opłaty jako obowiązek wynikający z ustawy. Powoduje to, że w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Nie mamy więc w tej sytuacji do czynienia z ostateczną decyzją administracyjną (czy postanowieniem). Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów przez zobowiązanego powstaje zatem dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, co następuje poprzez zgłoszenie zarzutu. Pomimo ogólnej zasady wyrażonej w art. 29 § 1 ustawy należy przyjąć, że wniesienie zarzutu wszczyna postępowanie w sprawie jego rozpoznania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie jego zasadności (co do zasadności tego obowiązku). Organ egzekucyjny jest zobowiązany po wniesieniu zarzutu do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji bowiem kiedy obowiązek powstaje z mocy prawa, jest to jedyna możliwość obrony swoich praw przez dłużnika (tak też: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 107/12 oraz w Krakowie w wyroku z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 686/11).

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, ponownej weryfikacji winien podlegać zarzut nieistnienia obowiązku opłacenia opłaty abonamentowej, a w konsekwencji zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Przede wszystkim organ powinien wykazać istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w tym faktu uiszczania opłat z tytułu abonamentu za okres od października 1999 r. do października 2004 r.

Mając na względzie obecnie obowiązujący przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak również obowiązujący w dacie rejestracji odbiorników w niniejszej sprawie (w październiku 1999 r.) przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) należy zauważyć, że rejestracji odbiorników należało dokonać w terminie 14 dni od dnia ich nabycia (obecnie w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie). Przepisy zatem nakładają obowiązek rejestracji na posiadacza odbiorników, skarżący natomiast kwestionuje zarówno fakt rejestracji (łącznie ze złożonym na wniosku podpisem), jak również fakt uiszczania jakichkolwiek opłat we wskazanym przez organ okresie. Organ chcąc wykazać zasadność dochodzonych roszczeń winien wykazać ciążący na zobowiązanym obowiązek poprzez przedstawienie dowodów wpłat przedmiotowych opłat, tymczasem złożył jedynie oświadczenie wiedzy w tym zakresie, co wobec twierdzeń strony, w ocenie Sądu, jest niewystarczającą okolicznością potwierdzającą dochodzenie roszczeń. Niezależnie od tej okoliczności organ podniósł także, że skarżący był informowany o ciążącym na nim obowiązku poprzez wystosowanie do niego licznej korespondencji informującej o zadłużeniu (z dnia 7 listopada 2005 r., 8 marca 2006 r., 13 listopada 2006 r., 15 stycznia 2007 r., 26 marca 2007 r., 23 kwietnia 2007 r., 14 czerwca 2007 r., 17 września 2007 r., 10 marca 2008 r., 22 października 2008 r., 25 maja 2009 r., 7 lipca 2010 r. oraz 12 października 2010 r.), lecz nie przedstawił żadnego z tych pism, które pozwalałyby z kolei na ocenę, że skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku pomimo informowania go o tej powinności.

W tych okolicznościach, skoro nie udokumentowano dostatecznie faktów potwierdzających zasadność dochodzonych opłat, zarzuty skarżącego na obecnym etapie postępowania są trafne, a wymienione kwestie winny zostać ustalone przez organ. Istnieją bowiem wątpliwości co do istnienia obowiązku objętego spornym tytułem wykonawczym, a zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Dlatego zaskarżone postanowienie musiało zostać uchylone i wyeliminowane z obrotu prawnego.

Pozostałe z podniesionych przez skarżącego zarzutów (tj.: upomnienie zostało doręczone "około jednego miesiąca wstecz", wierzyciel nie wypełnił wszystkich rubryk w tytułach wykonawczych, wierzyciel bez podstawy prawnej użył pieczęci urzędowej w dochodzeniu należności) nie zostały poparte przez skarżącego wystarczającą argumentacją pozwalająca na ocenę ich zasadności. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, zgodnie z którym jeżeli skarżący chce uchylić się od odpowiedzialności, to zgłaszając zarzuty winien wykazać ich zasadność, bowiem to nie organ egzekucyjny, ale skarżący zgłaszający dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny. Jeżeli zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. Tymczasem w niniejszej sprawie, nie tylko skarżący nie wykazał zasadności podniesionych zarzutów, lecz także organ nie przedstawił kompletnych akt pozwalających na ocenę prawidłowości wystawionych dokumentów, w szczególności tytułu wykonawczego. Załączone przez organ akta sprawy obrazują stan postępowania zaistniały po wniesieniu zarzutów przez skarżącego (pismo z dnia 26 października 2012 r.), co nie pozwala Sądowi na ocenę całej dokumentacji sprawy, w tym prawidłowości wydanego tytułu wykonawczego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, orzekając na podstawie art. 152 tej ustawy, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a.