NSA, sygn. akt II SA 4/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-03-18 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 marca 1998 R.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA - K. Jarząbek /spr./

Sędziowie NSA - A.Kisielewicz

- A.Kuba

Protokolant - A.Macewicz

po rozpoznaniu w dniu 18 marca 1998 r.

sprawy ze skargi S. R. i A. K.

na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

z dnia [...] grudnia 1997 r.  Nr [...]

w przedmiocie przejęcia na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego

1.	uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję

organu pierwszej instancji,

2.	zasądza od Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

na rzecz S. R. i A. K. po 10 /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu

kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sąd Powiatowy w P. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1969 r. w sprawie sygn. akt Ns 368/66 postanowił:

I. Dokonać działu spadku po zmarłej w dniu 13 listopada 1946 r. B. K., w postaci gospodarstwa rolnego, położonego we wsi O., gm. R., pow. P. o ogólnej powierzchni 10 ha 13 arów w ten sposób, że: S. P. przyznać na wyłączną własność działkę ziemi oznaczoną nr [...] o powierzchni 8 ha 9 arów, a S. K. przyznać na wyłączną własność działkę ziemi oznaczoną nr [...] o powierzchni 2 ha 4 ary.

II. Tytułem spłaty udziału spadkowego zasądzić od S. P. na rzecz:

a/ M. K. kwotę 22.556 zł. płatne do dnia 31 grudnia 1969 r.,

b/ R. K. kwotę 22.708 zł. płatne do dnia 31 grudnia 1970 r.,

c/ S. R. kwotę 22.708 zł. płatne do dnia 31 grudnia 1971 r. oraz od S. K. na rzecz M. K. kwotę 152 zł.

Zobowiązał S. K., R. K. i S. P. do wydania sobie nawzajem przyznanych im działek ziemi po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia. Od postanowienia tego rewizję wnieśli R. K. i S.R.

Sąd Wojewódzki dla woj. w. w W. postanowieniem z dnia 11 lipca 1969 r. w sprawie sygn. akt II Cr 1047/69 po rozpoznaniu sprawy z wniosku S. P. o dział spadku na skutek rewizji R. K. i S. R. od postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia 29 kwietnia 1969 r. sygn. akt Ns 368/66 oddalił rewizję.

Od postanowienia Sądu Wojewódzkiego Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 kwietnia 1971 r. sygn. akt III CRN 175/71 wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia 29 kwietnia 1969 r. sygn. Ns 368/66 do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Następnie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 1971 r. Sąd Najwyższy postanowił na skutek śmierci uczestników postępowania M. K. i S. K. - zawiesić postępowanie. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 listopada 1971 r. w sprawie sygn. jak wyżej postanowił: z uwagi na brak stwierdzenia praw spadkowych po M. i S. K. – odmówić podjęcia zawieszonego postępowania i w związku z tym odroczyć rozprawę.

Z pisma Przewodniczącego Wydziału III Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1995 r. [...] wynika, że postępowanie w dalszym ciągu jest zawieszone i w każdym czasie może być podjęte, gdy zostaną braki procesowe uzupełnione. Do Urzędu Naczelnika Gminy w C. woj. C. w dniu 26 stycznia 1978 r. wpłynęło podanie W. i S. P., w którym zrzekają się oni prawa własności do gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,09 ha nr dz. [...] położonego we wsi O., gmina C. na rzecz Skarbu Państwa w zamian za działkę o pow.0,30 ha i świadczenia emerytalne przyznane na podstawie „nowo obowiązującej ustawy tej nowej od 1.1.78 r.". Naczelnik Gminy w C. w związku z w/w podaniem wysłał szereg pism z żądaniem różnego rodzaju informacji o małżonkach P., podając ich adres zamieszkania U. gmina K., poczta J. Między innymi w dniu 12 czerwca 1978 r. zwrócił się do Państwowego Biura Notarialnego w C. "o podanie informacji, czy gospodarstwo ob. P. S. położone we wsi O. jest obciążone hipotekami lub innymi prawami ujawnionymi w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów na rzecz osób trzecich".

W dniu 15 czerwca 1978 r. notariusz B. P. wydał zaświadczenie za L.dz. [...], iż "Państwowe Biuro Notarialne w C. niniejszym zaświadcza, że dla nieruchomości położonej we wsi O., gminy C., woj. c., składającej się z działki gruntu /bez numeru i poz./ mającej stanowić własność S. P. nie ma urządzonej księgi wieczystej, ani też prowadzonego zbioru dokumentów". "Zaświadczenie niniejsze wydano na skutek pisma Urzędu Gminy w C. z dnia 12.VI.1978 r.".

S. P. złożyła dwa oświadczenia, że: 1 "gospodarstwo przekazuje na rzecz Skarbu Państwa bez budynków ponieważ na gruntach tych nie posiadam budynków", 2. "że na terenie kraju nie posiadam żadnego innego gospodarstwa oprócz tego przekazuję na rzecz Skarbu Państwa".

Naczelnik Gminy w C., woj. c. decyzją z dnia [...] lutego 1978 r. nr [...] na podstawie art. 45 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin /Dz.U. Nr 32, poz. 140/ na wniosek W. i S. małż. P. zam. U., poczta J., woj. o. postanowił:

- przejąć na rzecz Państwa nieodpłatnie gospodarstwo rolne o pow. 8,09 ha, położone we wsi O. gmina C. stanowiące własność S. P. W gospodarstwie tym nie ma żadnych budynków.

- S. P. przydzielić do bezpłatnego użytkowania działkę gruntu rolnego oznaczoną nr [...] o powierzchni 0,30 ha. W uzasadnieniu decyzji podkreślono m.in., że W. i S. P. wystąpili z wnioskiem o przejęcie przez Państwo gospodarstwa rolnego o pow.8,09 ha położone we wsi O., gmina C. w zamian za emeryturę.

Wstępnie ustalono, że małż. P. spełniają warunki określone w art. powołanej wyżej ustawy do otrzymania emerytury. Przy rozpoznaniu sprawy ustalono na podstawie zawiadomienia o wprowadzeniu na grunt przez komornika, że w/w jest właścicielem przekazywanego gospodarstwa. Od decyzji tej nie wniesiono odwołania.

Z. K. pismem z dnia 30 maja 1978 r. zwróciła się do Naczelnika Gminy w C. o wstrzymanie przekazywania gospodarstwa rolnego od S. P. albowiem proces sądowy nie jest zakończony, gdyż sprawę "przejęła Generalna Prokuratura w Warszawie".

W odpowiedzi na to pismo w/w Naczelnik pismem z dnia 15 lipca 1978r. stwierdził, „że może wstrzymać postępowanie jeżeli Ob. przedłoży prawomocne postanowienie Sądu Najwyższego do którego przedłożył akta Prokurator Generalny w 1971 roku".

S. R. i A. K. w 1995 r. zwrócili się do Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z prośbę "o wyegzekwowanie od Gminy C. należnego im udziału spadkowego w postaci części gospodarstwa, położonego we wsi O. o ogólnej powierzchni 10 ha 13 arów, przejętego niesłusznie po zmarłej w dniu 13 listopada 1946 r. B. K.".

Zainteresowana S. R. w dniu 28 lipca 1995 r. skierowała do Kierownika Urzędu Rejonowego w C. podanie, w którym domagała się uchylenia w/w decyzji z dnia [...] lutego 1978 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w C. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, 149 § 1 i 150 kpa postanowił: wznowić na żądanie strony S. R. postępowanie administracyjne w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,09 ha położonego w O. gm. C. - od S. P. zam. U. gm. J. w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe, zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Gminy C. z dnia [...] lutego 1978 r. Nr [...] z uwagi, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Tenże Kierownik Urzędu Rejonowego postanowieniem z dnia [...] listopada 1995 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 kpa zawiesił z urzędu wznowione postępowanie administracyjne w sprawie wyżej omówionej z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest stwierdzenie praw do spadku po: M. K., S. K., S. P. i ich nieżyjących spadkobiercach oraz zakończeniu postępowania sądowego przed Sądem Najwyższym o stwierdzenie praw do spadku i dział spadku po B. K. i W. K.

A. K. w dniu 14 sierpnia 1995 r. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika C. z dnia [...] lutego 1978 r. nr [...] twierdząc, że przejęcie gospodarstwa od S. P. na rzecz Skarbu Państwa w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewoda C. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. na podstawie art.157 § 1 i 3 w zw. z art.156 § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. nr [...] z dnia [...] lutego 1978r. dotyczącej przejęcia gospodarstwa na Skarb Państwa w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe na rzecz S. i W. małż. P. zam. we wsi U. gm. K.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytaczając przebieg postępowania w sprawie stwierdził m.in., iż w chwili wydania przez organ I instancji decyzji o przejęciu gospodarstwa za świadczenia emerytalno-rentowe istniały istotne okoliczności, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jednakże nie były znane organowi w chwili wydania decyzji.

W trakcie postępowania wyjaśniającego ujawniono również nowe fakty mające istotne znaczenie dla prawa uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych.

Z pisma A. K. wynika, że S. i W. małż. P. posiadali również własne gospodarstwo rolne o pow. 18,39 ha we wsi U. gm. K., które zbyli na mocy aktu notarialnego z dnia 20 września 1977 r.

Zgodnie z art. 2 ust. l pkt 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym dla rolników i ich rodzin z dnia 27 października 1977 r./ Dz.U. Nr 32, poz.140/ emerytura przysługuje rolnikowi, który spełnia określone warunki m.in. "przekazał następcy lub Państwu gospodarstwo rolne, którego wartość nie uległa obniżeniu w okresie ostatnich 5-ciu lat prowadzenia gospodarstwa przed jego przekazaniem." Wobec tego oświadczenie S. P., w którym stwierdza, że nie posiada innego gospodarstwa na terenie kraju, było niepełne. Brak informacji w nim o zbyciu gospodarstwa na terenie sąsiedniej gminy na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku o emeryturę. Zdaniem Wojewody fakty te świadczą o nieprawidłowościach zaistniałych w prowadzonym w 1978 r. postępowaniu opisanym wyżej i mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 kpa, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art.156 § 1 pkt 2 kpa.

Tym bardziej, że Kierownik Urzędu Rejonowego w C. wznowił postępowanie w sprawie przejęcia gospodarstwa za świadczenia emerytalno-rentowe zakończone ostateczną decyzją Naczelnika Gminy C.

Ustalenia podjęte w tym postępowaniu dotyczyć będę wszystkich spadkobierców po zmarłej B. K.

A. K. od decyzji Wojewody C. wniósł odwołanie.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. [...] na podstawie art.138 § 1 w zw. z art. 157 § 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Wojewody C. znak [...] z dnia [...] listopada 1995 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w C. dotyczącej przejęcia na Skarb Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził m.in., że w chwili wydawania decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Państwa za świadczenia emerytalno-rentowe nie był znany fakt o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie o stwierdzenie praw do spadku po B. K. Wszystkie bowiem pisma składane były już po uprawomocnieniu się decyzji Naczelnika Gminy w C.

Zdaniem organu odwoławczego zaistniałe nieprawidłowości w toku postępowania o przejęcie gospodarstwa, mogły mieć wpływ na wynik sprawy, jednak nie były znane organowi w chwili wydania decyzji. Okoliczności te mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania, lecz nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto Kierownik Urzędu Rejonowego w C. wznowił postępowanie, które będzie dotyczyło wszystkich spadkobierców po B. K., w tym i A. K. Zaistniałe nieprawidłowości w toku postępowania, jak również i to, że strony nie brały udziału w postępowaniu, kwalifikują sprawę do ponownego rozpatrzenia w trybie art.145 kpa. A. K. i S. R. wnieśli skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

A. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji stwierdził, że Naczelnik Gminy w C. wiedział o tym, iż postępowanie o dział spadku po zmarłej B. K. nie zostało zakończone.

Ponadto tenże Naczelnik wiedział, że S. P. miała inne gospodarstwo, które sprzedała, a zameldowanie jej na terenie wsi O. było fikcją, gdyż na tej nieruchomości nie było budynków. W tej sytuacji Naczelnik wydając przedmiotową decyzję uczynił to z rażącym naruszeniem prawa. S. R. również wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, podnosząc identyczne zarzuty, które podniósł A. K. w swojej skardze. W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich uchylenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie stosownie do art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 kpa decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Z wadliwie przeprowadzonym postępowaniem mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku.

Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i jego uzasadnienie w zestawieniu z dowodami przedstawionymi w części wstępnej uzasadnienia wyroku uprawniają do stwierdzenia, iż dowody te nie zostały poddane wszechstronnej analizie i ocenie.

W myśl art. 138 kpa organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z w/w przepisu kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie lub zmiana decyzji.

Być może miał tu wpływ fakt, że kierownik Urzędu Rejonowego w C. decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r. wznowił na żądanie strony S. R. postępowanie administracyjne w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego, położonego w O. od S. P., w którym organy I i II instancji w istocie upatrywały, iż w tym trybie sprawę należy rozstrzygnąć.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 1990 r. w sprawie sygn. akt IV SA 543/90 przyjął, że "Nie ma przeszkód do stwierdzenia nieważności w sprawie, w której zostało wszczęte i toczy się postępowanie o wznowienie postępowania".

Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje skutków prawnych zbiegu dwóch trybów weryfikacji decyzji w drodze administracyjnej. Zbieg trybu wznowienia postępowania z trybem stwierdzenia nieważności może nastąpić w razie złożenia przez stronę do organu właściwego żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania oraz żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Tryb wznowienia postępowania powoduje nie tylko wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego przez jej uchylenie, ale zapewnia również możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, o której rozstrzygała weryfikowana decyzja.

Tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie tylko ogranicza się do eliminowania decyzji z obrotu prawnego, ale powoduje uznanie, iż decyzja od samego początku nie była zdolna do wywołania skutków prawnych, jak w przypadku uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Wobec tego, że zastosowanie trybu nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie o wznowienie powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość w sprawie o wznowienie postępowania, które podlega na podstawie art.105 § 1 kpa umorzeniu. /por. B. Adamiak, Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz str. 613-615/. Z treści art.2 ust.l pkt 4 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin /Dz.U. Nr 32, poz.140/ wynika, że "Emerytura przysługuje rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 4/ przekazał następcy lub Państwu gospodarstwo rolne, którego wartość nie uległa obniżeniu w okresie ostatnich 5 lat prowadzenia gospodarstwa przed jego przekazaniem...".

Analiza akt dotyczących przekazania na rzecz Państwa przez S. P. gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę pozwala na stwierdzenie, że w tej sprawie decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania. Przede wszystkim Naczelnik Gminy mimo ciążącego na nim obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie badał okoliczności dotyczących: własności przekazywanego gospodarstwa i czy wobec istniejących okoliczności faktycznych i prawnych S. P. nie była jeszcze właścicielem innego gospodarstwa rolnego niż to, które przekazała na rzecz Państwa.

Z akt wynika, że S. P. wraz z mężem mieszkała w miejscowości U. gm. K.

Adres ten był znany Naczelnikowi Gminy w C., bowiem wskazywał go w korespondencji prowadzonej z Bankiem Spółdzielczym, Gminną Spółdzielnią "Samopomoc Chłopska", Spółdzielnią Kółek Rolniczych, a także w decyzji z dnia [...] lutego 1978 r. Natomiast na gospodarstwie będącym przedmiotem przekazania nie było żadnych budynków a więc S. P. i jej mąż nie mogli tam mieszkać, mimo iż byli zameldowani we wsi O.

W takiej sytuacji nie podjęto żadnych działań w celu wyjaśnienia tych okoliczności.

Powyższe potwierdza treść zaświadczenia wydanego przez wójta Gminy – K. z dnia 30 sierpnia 1995 r. [...] z którego wynika, że S. P. od 1937 r. do 1970 r. zamieszkiwała we wsi U., natomiast od stycznia 1970 r. do 28 maja 1980 r. zameldowana była w miejscowości O., a następnie od tej daty mieszkała we wsi U. W zaświadczeniu tym stwierdzono nadto, że S. P. i jej mąż W. P. posiadali gospodarstwo rolne o powierzchni 18,39 ha w miejscowości U. gm. K., które sprzedali zawierając umowę w formie aktu notarialnego w dniu 20 września 1977 r.

Naczelnik Gminy w C. przed wydaniem decyzji w dniu [...] lutego 1978 r. o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa na rzecz Państwa w zamian za świadczenia emerytalne nie badał czy dla tej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta lub zbiór dokumentów, a więc nie wiedział, czy nie jest ono obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi na rzecz innych osób, a było to niezbędne w świetle art. 50 cytowanej ustawy z dnia 27 października 1977 r.

Z. K. w dniu 30 maja 1978 r. napisała podanie do Naczelnika w/w Gminy, które wpłynęło do niego w dniu 3 czerwca 1978 r., o wstrzymanie przekazywania tego gospodarstwa na rzecz Państwa, gdyż nie został zakończony proces o dział spadku, gdyż Prokurator Generalny wniósł w sprawie tej rewizję nadzwyczajną. Po otrzymaniu tego podania Naczelnik Gminy w C. w dniu 12 czerwca 1978 r. wystąpił do Państwowego Biura Notarialnego w C. "o podanie informacji, czy gospodarstwo Ob. P. S. położone we wsi O. jest obciążone hipotekami lub innymi prawami ujawnionymi w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów na rzecz osób trzecich". Odpowiedź PBN na to pismo została omówiona w części wstępnej uzasadnienia wyroku. Do akt dołączono pismo Urzędu Gminy w C. z dnia 15 lipca 1978 r. adresowane do Z. K. jako odpowiedź na jej w/w podanie z 30 maja 1978 r.

Na piśmie tym uczyniono zapisek "Postanowienie Sądu Najwyższego o wstrzymanie postępowania otrzymałem 14.08.78". Kierownik Gminnej Służby Rolnej T. K. - podpis nieczytelny.

Postanowienie to Sąd Najwyższy podjął 14 kwietnia 1971 r. a więc prawie przed siedmiu laty przed przejęciem gospodarstwa.

Dodać tylko należy, że postanowienie to do chwili obecnej nie zostało uchylone.

W świetle powyższego zauważyć należy, że w toku postępowania w sprawie o przekazanie gospodarstwa za świadczenia emerytalne doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Na zakończenie zauważyć ponadto należy, iż na tle poglądów wyrażanych w doktrynie prawa administracyjnego oraz orzecznictwa sądowego można stwierdzić, że rysuje się taki pogląd na to, czym jest "rażące naruszenie prawa": w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości do jego rozumienia wydaje się decyzję, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Treść decyzji można określić jako przeciwstawiającą się tym przepisom, na podstawie których została ona wydana /por.3. Borkowski. Nieważność decyzji administracyjnej ZCO Łódź - Zielona Góra 1997 r. str.102/.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania wymienionych na wstępie uzasadnienia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji wyroku