Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 645/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 15 ust.2 pkt.3
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...]zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inne decyzją z dnia 17 marca 2017 r. (znak: [...]), na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) w zw. z

- art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. 2015 r., poz. 469 z późn. zm. – dalej jako: u.p.w.),

po zapoznaniu się z odwołaniem J. K. od decyzji Starosty [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. (znak: [...]), ustalającej linię brzegu potoku [...] na działce nr [...], obręb T., G. K.,

umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania J. K..

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. (znak: [...]), Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu, na wniosek [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu potoku [...] na działce nr [...], obr. [...] gm. K..

Decyzją z dnia 15 grudnia 2016 r. (znak: [...]), Starosta [...] ustalił linię brzegu potoku [...] na działce nr [...], obr. [...], G. K..

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. K..

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Inne przytoczył treść art. 15 u.p.w., a następnie powołując się na stanowisko doktryny zaznaczył, że stroną w postępowaniu o ustalenie linii brzegu (rozgraniczenie) jest jej właściciel, użytkownik wieczysty, użytkownik czy posiadacz samoistny, nie jest nią natomiast najemca, dzierżawca czy osoba władająca nieruchomością na podstawie innych umów obligacyjnych, z wyłączeniem umowy użyczenia, o której mowa w art. 20 ust. 6a u.p.w. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy podał, że przedmiotem ustalenia linii brzegu była działka nr [...], obr. [...], gm. K.. Podkreślił przy tym, że z materiałów postępowania wynikało, iż działka ta była objęta tytułem prawnym G. K.. Dodano także, że odwołujący się J. K. był właścicielem działki sąsiedniej nr [...], na której nie wytyczono linii brzegu w niniejszym postępowaniu. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, J. K. nie miał legitymacji, aby brać udział w przedmiotowym postępowaniu, a w związku z tym jego odwołanie nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone. Na zakończenie organ II instancji, powołując się na treść art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wskazał, że zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 1999 r. (sygn. akt OPS [...]), stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący J. K., domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący zarzucił przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów, zarówno materialnoprawnych, jak i przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności naruszenie:

1. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 1, 2, 5, 6, 7 i 8 u.p.w. oraz art. 17 ust. 1 u.p.w. przez bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego;

2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 62 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 i § 2 k.p.a., art. 77 § 1, 3 i 4 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 1, 2, 5, 6, 7 i 8 u.p.w. oraz art. 17 ust. 1 u.p.w., m.in. przez:

* dokonanie sprzecznych ustaleń i wyprowadzenie z nich rażąco błędnych wniosków,

* wewnętrzną sprzeczność treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji,

* przywoływanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opracowań geodetów ewidentnie sprzecznych z obowiązującym prawem oraz niemających związku ze stanem faktycznym i prawnym zaistniałym w przedmiotowej sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie podniósł, że w jego ocenie organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję przeoczył w przedmiotowej sprawie, co najmniej dwie podstawowe kwestie, tj. postanowienia art. 15 ust. 2 u.p.w. oraz prawny charakter i funkcję drogi obejmującej działkę nr [...], obr. [...]. Odnosząc się do pierwszego ze wskazanych zagadnień, skarżący podał, że według niego analiza treści art. 15 ust. 2 u.p.w. prowadzi do wniosku, że stroną postępowania o ustalenie linii brzegu może być zarówno podmiot mający w ustaleniu takiej linii interes prawny albo interes faktyczny albo oba, tj. interes prawny i interes faktyczny. Stąd też, zdaniem skarżącego, powołującego się na poglądy doktryny, do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu uregulowanym postanowieniami art. 15 u.p.w. wystarczy wykazanie interesu faktycznego, a w związku z tym skoro wniosek o ustalenie linii brzegu może złożyć podmiot legitymując się jedynie interesem faktycznym, to stroną takiego postępowania administracyjnego może być również podmiot legitymujący się jedynie interesem faktycznym – argumentum a maiori ad minus (wnioskowanie polegające na założeniu, że jeżeli norma prawna dozwala czynić więcej, to dozwala także i mniej). Podkreślono, iż przepisy prawa wodnego explicite nie wskazują, że stroną postępowania administracyjnego regulowanego art. 15 u.p.w. jest osoba legitymująca się jedynie interesem faktycznym w ustaleniu linii brzegu, a to w związku z odchodzeniem w procesie legislacyjnym od kazuistycznych regulacji prawnych na rzecz konstruowania norm generalnych (abstrakcyjnych), skoro proste zasady prawniczego wnioskowania, pozwalają wyprowadzić i określić zakres znaczeniowy generalnej normy prawnej. W ocenie skarżącego, skoro ustawodawcy zależało, aby wnioskującym o ustalenie linii brzegowej mógł być podmiot wykazujący jedynie interes faktyczny w takim ustaleniu, to tym bardziej taki podmiot może być też stroną już wszczętego postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu. Według skarżącego, ratio legis przyjętej regulacji w art. 15 ust. 2 u.p.w. jest też zgodne z powszechnie w judykaturze i doktrynie wskazywanymi celami postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu. W tym zakresie, powołując się na pogląd wyrażony w doktrynie, skarżący podkreślił, że procedura ustalania linii brzegu nie stanowi procedury podziału nieruchomości, lecz procedurę zbliżoną do rozgraniczenia, skoro oparta została na dokumencie stanowiącym projekt rozgraniczenia gruntów, a ponadto służy ustaleniu linii brzegu przez określenie jej przebiegu, a nie poprzez wydzielenie działek gruntu pokrytych wodą i działek sąsiednich. Dodano, że nie jest to oczywiście typowe rozgraniczenie, ponieważ nie dokonuje się ustalenia granicy pomiędzy nieruchomościami (w sferze prawnej), lecz ustala się granicę zajętości gruntu wodą płynącą lub stojącą naturalnego cieku lub zbiornika wodnego (w sferze faktycznej). Dlatego też podano, że w przypadku sporu o przebieg linii brzegu, jego przedmiotem nie jest spór o prawa do gruntu, lecz spór o fakty w zakresie zasięgu zajętości gruntu przez wodę. Tym samym, ustalanie linii brzegu stanowi rozgraniczenie gruntów przez pryzmat stanu faktycznego wynikającego z ustawowych przesłanek wyznaczających zasięg zajętości gruntu przez wodę. Mając na uwadze powyższe, skarżący podniósł, że skoro postępowanie w sprawie ustalenia linii brzegu sprowadza się do ustalenia "sfery faktów" w zakresie zasięgu zajętości gruntu przez wodę, to oczywistym jest, że legitymację do udziału w takim postępowaniu powinny mieć podmioty, które wykażą przede wszystkim interes faktyczny. Zdaniem skarżącego, Inne w zaskarżonej decyzji przeoczył, że skarżący J. K. ma zarówno interes prawny, jak i faktyczny w prawidłowym rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy administracyjnej, albowiem przedmiotowa dz. nr [...] obr. [...] gm. K. stanowi drogę, w tym drogę dojazdową do stanowiącej jego własność sąsiedniej nieruchomości obejmującej pięciohektarową dz. nr [...] obr. [...] gm. K.. Dodano przy tym, że przedmiotowa dz. nr [...] stanowi jedyną drogę dojazdową do należącej do skarżącego dz. nr [...]. Ponadto skarżący powołując się na treść art. art. 7, art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 3 ustawy o drogach publicznych oraz przepisy ustawy o samorządzie gminnym (np. art. 7) zaznaczył, że nawet, gdyby przyjąć, że skarżący z przedmiotowej drogi (ww. działki) nr [...] korzysta faktycznie, jako z drogi dojazdowej do ww. jego działki nr [...], to zgodnie z art. 352 § 1 k.c., kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności, a tym samym z mocy odesłania wyrażonego w § 2 art. 352 k.c., korzysta z ochrony prawnej przynależnej posiadaczowi nieruchomości. Dlatego też, według skarżącego, korzystanie z tej drogi przez skarżącego oraz przez jego poprzedników, skutkować musiało przy zastosowaniu zasady z art. 176 k.c. i art. 292 k.c., nabyciem prawa do korzystania z niej na cele dojazdowe, zaś zasiedzenie służebności następuje ipso iure z chwilą upływu okresu prawem wymaganego. Dodano, że skarżący i jego poprzednicy korzystali z przedmiotowej drogi [...] od kilkuset lat, a sądowe stwierdzenie nabycia takich prawa ma charakter orzeczenia deklaratoryjnego.

Odnosząc się z kolei do drugiego ze wskazanych zagadnień (prawny charakter i funkcję drogi obejmującej działkę nr [...], obr. [...]) podkreślono, że organ odwoławczy przeoczył, że nawet drogi dojazdowe do gruntów rolnych podlegają ochronie prawnej przewidzianej, np. w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (m.in. art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 4 pkt 20 i n. tej ustawy).

Skarżący zarzucił również, że organy obu instancji nie zdecydowały się na prowadzenie jednego postępowania dotyczącego przedmiotowej sprawy oraz odrębnie prowadzonej sprawy o ustalenie nowej linii brzegu potoku [...] na ww. działce nr [...] będącej własnością skarżącego – J. K., mimo że oba postępowania dotyczyły tego samego potoku Tusznica i tej samej linii brzegu. Zdaniem skarżącego, ww. organy dopuściły się tym samym nadużycia prawa, w szczególności naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 62 k.p.a. i art. 15 ust. 8 u.p.w., a to dlatego, że zamiast połączyć obie rzekomo odrębne "sprawy", sztucznie podzieliły jedno postępowanie na dwa rzekomo odrębne, szukając – według skarżącego – pretekstu do umorzenia przedmiotowego postępowania odwoławczego, a w związku z tym pozbawienia strony skarżącej możliwości obrony jej praw.

W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ dodał, że skarżący J. K. został błędnie uznany za stronę przez organ I Instancji, z uwagi na sąsiedztwo z dz. nr [...], która podlegała podziałowi. Podkreślono przy tym, że sąsiedztwo w żaden sposób nie może stanowić podstawy do uznania za stronę, gdyż podział działki wynikający z rozgraniczenia gruntu nie ingeruje w działkę sąsiednią, a przy tym skarżący nie wykazał, aby był właścicielem, użytkownikiem wieczystym, użytkownikiem, czy samoistnym posiadaczem dz. nr [...], do której jak wynikało z akt sprawy, tytuł prawny przysługiwał G. K.. Dodano, że skarżący powołał się w skardze na posiadanie służebności, która polega na dojeździe do swojego gruntu, niemniej jednak nie wykazał on tej okoliczności, a nawet przy założeniu, że zostałoby to wykazane, to i tak – zdaniem organu – nie przyznawałoby to skarżącemu statusu strony, gdyż posiadacz służebności nie mieści się w zakresie wymienionych podmiotów i nie przysługuje mu nawet interes faktyczny, gdyż nie włada on gruntem jak właściciel, tylko co najwyżej korzysta z gruntu w pewnym zakresie. Nadmieniono również, że ustalenie linii brzegu ma charakter deklaratywny i ma rozgraniczyć grunt pokryty wodą od gruntu przyległego, a tym samym rozgraniczenie tego rodzaju nie zmienia charakteru działki, co do możliwości komunikacyjnych. Wskazano przy tym, że skarżący powinien mieć zapewniony udział w postępowaniu o ustalenie linii brzegu na jego działce i dopiero w takim postępowaniu będzie on mógł podnosić zarzuty co do przebiegu linii. W ocenie organu, nie było także żadnych przeszkód, aby przeprowadzać odrębne postępowania co do poszczególnych działek i regulować kolejno ich stan prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.

Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK [...]).

Skarga jest uzasadniona w zakresie wskazanym poniżej.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z dnia 17 marca 2017 r. Inne, na podstawie której, po zapoznaniu się z odwołaniem J. K. od decyzji Starosty [...] z dnia 15 grudnia 2016 r., ustalającej linię brzegu potoku [...] na działce nr [...], obręb T., G. K., umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania J. K..

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że pismem z dnia 22 czerwca 2016 r., Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu, na wniosek [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu potoku [...] na działce nr [...], obr. [...] gm. K.. Decyzją z dnia 15 grudnia 2016 r., Starosta [...] ustalił linię brzegu potoku [...] na działce nr [...], obr. [...] G. K.. Działka ta ma przeznaczenie określone symbolem "dr" w ewidencji gruntów i jest objęta tytułem prawnym G. K.. J. K. jest właścicielem działki sąsiedniej nr [...], na której nie wytyczono linii brzegu w niniejszym postępowaniu.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł J. K.. Następnie, po zapoznaniu się z aktami sprawy, Inne przytoczył treść art. 15 u.p.w., zaznaczył, że stroną w postępowaniu o ustalenie linii brzegu (rozgraniczenie) jest jej właściciel, użytkownik wieczysty, użytkownik czy posiadacz samoistny, nie jest nią natomiast najemca, dzierżawca czy osoba władająca nieruchomością na podstawie innych umów obligacyjnych, z wyłączeniem umowy użyczenia, o której mowa w art. 20 ust. 6a u.p.w. i tym samym, w ocenie organu odwoławczego, J. K. nie ma legitymacji, aby brać udział w przedmiotowym postępowaniu, a w związku z tym jego odwołanie nie mogło zostać merytorycznie rozpatrzone.

Zgodnie z treścią art. 15 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. 2015 r., poz. 469 z późn. zm.) :

"1. Linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat.

2. Linię brzegu ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny:

1) właściwy terenowy organ administracji morskiej - dla morskich wód wewnętrznych wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego;

2) właściwy marszałek województwa - dla wód granicznych oraz śródlądowych dróg wodnych;

3) właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej - dla pozostałych wód.

3. Podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który, z zastrzeżeniem ust. 4, zawiera:

1) opis uwzględniający oznaczenie wnioskodawcy, ze wskazaniem jego siedziby i adresu, przyjęty sposób ustalenia projektowanej linii brzegu, ustalenie stanu prawnego nieruchomości objętych projektem z oznaczeniem właścicieli wraz ze wskazaniem ich siedziby i adresu oraz stan stosunków wodnych na gruntach przylegających do projektowanej linii brzegu;

2) mapę inwentaryzacji powykonawczej budowli regulacyjnych lub zaktualizowaną kopię mapy zasadniczej, w skali, w jakiej jest sporządzony projekt regulacji wód śródlądowych, lub w skali 1:500, 1:1000, 1:2000 albo 1:5000, z wykazaniem:

a) punktów stałych osnowy poziomej nawiązanych do sieci państwowej,

b) granicy stałego porostu traw,

c) krawędzi brzegów, przymulisk, odsypisk i wysp,

d) proponowanej linii brzegu.

4. Organ, o którym mowa w ust. 2, może, w drodze decyzji, zwolnić wnioskodawcę, na jego wniosek, z obowiązku zawarcia w projekcie niektórych informacji, o których mowa w ust. 3.

5. Jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią.

6. Jeżeli krawędź brzegu nie jest wyraźna, linia brzegu biegnie granicą stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, o którym mowa w ust. 1 - linią przecięcia się zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym.

7. Jeżeli brzegi wód są uregulowane, linia brzegu biegnie linią łączącą zewnętrzne krawędzie budowli regulacyjnych, a przy plantacjach wikliny na gruntach uzyskanych w wyniku regulacji - granicą plantacji od strony lądu.

8. Decyzja ustalająca linię brzegu obejmuje swym zakresem odcinek i brzegi cieku naturalnego objęte projektem regulacji.

9. Jeżeli ustalenie linii brzegu jest konieczne w związku z wykonaniem urządzeń wodnych lub kształtowaniem nowych koryt cieków naturalnych, postępowanie w sprawie ustalenia linii brzegu przeprowadza się łącznie z postępowaniem w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego.

10. Decyzja o ustaleniu linii brzegu może być wydana po uzyskaniu przez zakład pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie niecierpiących zwłoki budowli regulacyjnych.

10a. Organem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 9 i 10, jest organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego.

11. W przypadku zmiany linii brzegu decyzja, o której mowa w ust. 2, może być zmieniona w trybie i na zasadach właściwych dla jej wydania.

12. Jeżeli ustalenie linii brzegu następuje w związku z trwałym zajęciem przez wody płynące lub wody morskie, w sposób naturalny, gruntu niestanowiącego własności właściciela wody, koszty projektu, o którym mowa w ust. 3, ponosi właściciel wody".

Ustalenie linii brzegu wiąże się z ograniczeniem prawa własności, bowiem zgodnie z art. 17 ust. 1 Prawa wodnego jeśli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca lub wody morza terytorialnego albo morskie wody wewnętrzne zajmą trwale, w sposób naturalny, grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Zatem tym bardziej organy administracyjne prowadzące postępowanie zobligowane są zebrać i rozpatrzeć materiał dowodowy wyjątkowo dokładnie i skrupulatnie, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności faktyczne, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 września 2013 r. o sygn. II SA/Kr [...], publ. CBOSA)

Należy także podkreślić, iż przepisy p.w. rozstrzygają o własności wody i gruntu pod wodą, a nie o własności całej działki ewidencyjnej. Konieczne jest zatem rozgraniczenie własności wód i gruntu w rozumieniu przepisów p.w. od własności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny. Przejścia gruntu pokrytego wodami do zasobów Skarbu Państwa nie można zatem utożsamiać z przejęciem własności działki. Przepis art. 14 ust. 1 p.w. reguluje więź prawną jaka zachodzi pomiędzy własnością wody a gruntem pokrytym wodami płynącymi. Ustawodawca rozstrzygnął bowiem, że własność wody płynącej rozciąga się na własność gruntu pod wodami. Granica ta nie przebiega na styku wody z gruntem, lecz jest ustalana decyzją administracyjną o ustalenie linii brzegu w trybie art. 15 p.w., na podstawie którego wytycza się grunt pod wodą z pominięciem naturalnych linii brzegowych. Oznacza to, że granice własności gruntu pod wodą nie pokrywają się z lustrem wody. (tak wyrok WSA w Ł. z dnia 1 stycznia 2014 r. o sygn. III SA/Łd [...], publ. CBOSA)

Pojęcie linii brzegowej nie jest zdefiniowane. Uwzględniając brzmienie art. 15 ust. 1 oraz art. 9 ust. 4a i art. 14 ust. 1a p.w. należy zgodzić się z trafnymi tezami postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2011 r., lii CSK [...] (LEX nr 964473), że linia brzegu to linia zetknięcia się gruntów pokrytych płynącymi wodami powierzchniowymi z gruntem przyległym. Zgodnie z art. 14 ust. 2 p.w., grunty pokryte płynącymi wodami powierzchniowymi stanowiącymi własność publiczną nie podlegają obrotowi cywilnoprawnemu, z wyjątkiem przypadków określonych w ustawie. Tak więc przepis ten wyłącza możliwość zasiedzenia gruntu pokrytego płynącymi wodami powierzchniowymi. W stosunku do nieruchomości wyłączonej spod obrotu cywilnoprawnego nie jest możliwe nabycie jej własności przez zasiedzenie.

Linia brzegu i granica między nieruchomościami nie są pojęciami prawnie tożsamymi. Przebieg linii brzegu określają przepisy p.w. uwzględniające wpływ na jej ukształtowanie procesów naturalnych oraz działalności człowieka. Ustalenie linii brzegu następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wynika wprost z art. 15 ust. 2 p.w. Kwestia ta nie należy do kognicji sądu powszechnego nawet w sytuacji, w której ma stanowić tylko przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie należącej do drogi sądowej. (vide: postanowienie SN z dnia 20 maja 2015 r. o sygn. I CSK [...], publ. LEX nr 1764798).

Z treści art. 15 ust. 2 Prawa wodnego wynika, zdaniem Sądu, że postępowanie w przedmiocie ustalenia linii brzegowej na nim oparte może się toczyć wyłącznie z wniosku podmiotów mających w sprawie interes prawny lub faktyczny. Skład rozpoznający sprawę podziela te stanowiska reprezentowane w doktrynie i orzecznictwie, które dążą do szerokiego określenia interesu faktycznego podmiotu zdolnego skutecznie wszcząć postępowanie, przy czym interes ten ma się wiązać z posiadaniem tego gruntu, aczkolwiek w szerokim prawniczym tego słowa znaczeniu. A zatem: "Linię brzegu ustala się na wniosek osoby mającej własny i konkretny interes prawny bądź faktyczny. Interes prawny ma właściciel gruntu, czyli Skarb Państwa, w imieniu którego prawa właścicielskie sprawują odpowiednie organy stosownie do art. 11 Prawa wodnego. W odniesieniu do gruntu przyległego do wód, interes prawny ma właściciel, użytkownik wieczysty oraz użytkownik mający prawno-rzeczowe uprawnienia do tego gruntu. Interes faktyczny mają posiadacze gruntu przyległego do wód (najemcy, dzierżawcy). Interes faktyczny będą miały również zakłady ubiegające się o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, lokalizowanych w korycie rzeki, których wykonanie naruszy naturalną linię brzegu, lub w przypadku budowli piętrzących, których wykonanie spowoduje pokrycie linii brzegu wodą". (Tak: Osuch-Chacińska Lucyna, Warunki i zasady ustalania linii brzegu Opublikowano: ABC)

Kwestią "sporną" w kontrolowanej sprawie jest to, czy skarżący posiada przymiot strony postępowania, o którym jest mowa w kontrolowanej decyzji. W tym miejscu Sąd wyraża pogląd, że nie podziela ogólnej generalnej argumentacji skargi w zakresie w jakim jest w niej mowa o tym, że każdy, kto ma w tym interes faktyczny jest stroną postępowania w sprawie, w tym konkretnie ustalającej linię brzegu potoku Tusznica na działce nr [...], obręb T., G. K.. W przekonaniu Sądu, norma art. 15 ust. 2 Prawa wodnego, z której wynika m.in., że wniosek wszczynający postępowanie może złożyć podmiot mający interes faktyczny dotyczy zasadniczo podmiotów, które nie mają prawnorzeczowych tytułów do nieruchomości, ale są jej posiadaczami/współposiadaczami w szerokim tego słowa znaczeniu, w tym na podstawie tytułów obligacyjnych. Sąd nie wyciąga jednak z treści art. 15 ust. 2 Prawa wodnego generalnie tak daleko idących wniosków, jak to czyni skarżący. W przekonaniu Sądu, czymś innym jest określanie na podstawie art. 15 ust. 2 Prawa wodnego, i to zawsze w realiach konkretnej sprawy administracyjnej, podmiotu, który może wszcząć skutecznie postępowanie (strona czynna) od pozostałych stron tego postępowania (strony bierne, przy czym, co istotne, bierne inne niż wywodzące tytuł do udziału w postępowaniu z interesu prawnego i/lub faktycznego związanego z posiadaniem działki, której postępowanie dotyczy.) Treść art. 15 ust. 2 Prawa wodnego stanowi wyjątek od treści art. 28 k.p.a., a wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W zakresie ustalania stron postępowania, treść art. 15 ust. 2 Prawa wodnego, dla których wszczęcie postępowania ma charakter refleksowy, (a zatem nie wystąpiły z wnioskiem) a nie są właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub posiadaczami z różnych tytułów nieruchomości, której postępowanie dotyczy) - nie eliminuje w żaden sposób treści art. 28 k.p.a. W przekonaniu Sądu, w kontrolowanej organ pominął jednak uprawnienia skarżącego wynikające z art. 28 k.p.a., a polegające na tym, że z uwagi na drogowy charakter działki, co wynika z przeznaczenia w ewidencji gruntów, skarżący jako korzystający z niej w charakterze dojazdu zgodnego z jej przeznaczeniem do stanowiącej jego własność sąsiedniej nieruchomości tj. dz. nr [...] obr. [...] gm. K. - organ powinien zweryfikować, w myśl art. 28 k.p.a., branie udziału w postępowaniu administracyjnym z uwagi na jego interesy prawne wynikające z "ewidencyjnie" drogowego charakteru tej działki, ww. norm ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i dodatkowego kwalifikującego ją publicznoprawnie faktu, że działka stanowi własność gminy, która realizuje zadania publiczne w zakresie dróg publicznych i wewnętrznych. W tym wypadku nie ma racji organ II instancji twierdząc, że opisane sąsiedztwo w żaden sposób nie może stanowić podstawy do uznania skarżącego za stronę, gdyż jego zdaniem podział działki wynikający z rozgraniczenia gruntu nie ingeruje w działkę sąsiednią. Otóż skarżący ma prawo do udziału w postępowaniu w charakterze strony w celu kontroli stosowania prawa przez organ w zakresie ustaleń co do rozgraniczenia gruntu pokrytego wodą od gruntu przyległego na działce drogowej, z której korzysta, jak twierdzi skarżący, w charakterze dojazdu na własną nieruchomość o charakterze rolnym. Organ pominął ww. prawny charakter i funkcję drogi obejmującej działkę nr [...], obr. [...] który wynika z przeznaczenia w ewidencji gruntów (m.in. karta 50 akt administracyjnych sprawy zawierająca mapę z projektem rozgraniczenia). W wyniku zawężonej wykładni prawa, organ pominął także i niedostatecznie wyjaśnił w kontekście interesu faktycznego podnoszone w sprawie przez skarżącego kwestie związane z służebnością gruntową, co może mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Sąd nie podejmuje pozostałych rozważań o charakterze materialnoprawnym w odpowiedzi na zarzuty i argumentację skargi, gdyż jest związany granicami kontrolowanej sprawy administracyjnej, rozważania te były by przedwczesne i zarazem na to nie pozwala zakres ustaleń faktycznych kontrolowanej sprawy i jej charakter. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien kierować się oceną i zaleceniami Sądu I instancji.

W tej sytuacji, Sąd stwierdza, że organ II instancji naruszył art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 w zw. z art. 28 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla wyniku sprawy, w konsekwencji czego bezpodstawnie umorzył postępowanie odwoławcze, naruszając tym samym art. 105 k.p.a. także w sposób mający znaczenie dla wyniku sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.