Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 348/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Borys Marasek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. znak: COF.OUR.6375.20176.2021 ŁD.JJ.ZZ 00180420, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021. 735) i art. 144 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2020. 1427 z późn. zm.) – dalej ustawa egzekucyjna oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. 2020. 1689) – dalej ustawa lub ustawa abonamentowa, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej Dyrektor lub wierzyciel), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez panią G. K. (dalej strona lub zobowiązana) postanowił utrzymać w mocy własne postanowienie z dnia 13 października 2021 r. znak: COF.OUR.6375.20176.2021 KA.KH.P 00180420.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że postanowieniem z dnia 13 października 2021 r. oddalił zarzut zobowiązanej w zakresie nieistnienia obowiązku. Zauważył, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w przepisach ustawy. Zaznaczył, że ustawa jest aktualnym aktem prawnym regulującym kwestie związane z opłatami za korzystanie z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i jako obowiązująca wskazywana jest w prowadzonych postępowaniach mających na celu wyegzekwowanie należności z tytułu abonamentu. Dodał, że postępowania mogą być wszczęte również wobec osób zobowiązanych, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie wcześniej obowiązujących ustaw regulujących kwestie abonamentu oraz wydanych w celu ich wykonania rozporządzeń, które nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek ich rejestracji oraz zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np. aktualizację danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników, zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych). Przytoczył treść art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, podkreślając, iż obowiązek uiszczania tej opłaty rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. 2015. 1324).

Dyrektor ustalił, że wykonując ustawowy obowiązek, w dniu 11 lipca 1978 r., w Urzędzie Pocztowym L., strona zgłosiła rejestrację odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], [...] L.. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowych odbiorników wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne wydane książeczki posiadały numery: [...], [...], [...].

Tym samym strona została zarejestrowana w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych jak również, poprzez złożenie przedmiotowego wniosku rejestracyjnego, uzyskała książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiowy/telewizyjny. Nadmienił, iż imienna książeczka radiofoniczna posiadała druki: "Z" – odcinek służący do zgłaszania zmian formalno-prawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" – przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" – służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych.

Następnie Dyrektor przedstawił funkcjonowanie bazy danych o abonentach i jej znaczenie oraz zakres stosowania.

Podał, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 187. 2007. 1342) został zobowiązanej, jako zarejestrowanemu już użytkownikowi odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ([...]) zostało przesłane do strony pismem z dnia 24 lipca 2008 r. pod adres będący adresem stałego jej zameldowania do dnia 1 października 2018 r. Dodał, że rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika lub dopełnienia formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Reasumując stwierdził, że strona dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego, których rejestracja nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego obowiązek nadania zobowiązanej indywidualnego numeru identyfikacyjnego jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres aktualny w dacie jego wysłania. Zaznaczył, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania jako użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego strona była zobowiązana zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w sytuacji, jeżeli w nowym miejscu zamieszkania zobowiązana nie posiadała odbiorników należało niezwłocznie dopełnić wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników. Również jeżeli pod adresem zamieszkania osoba z która prowadzi abonent wspólne gospodarstwo domowe dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i wnosi opłaty abonamentowe czy też dokonała rejestracji odbiorników i uzyskała zwolnienie od opłat abonamentowych, należało w placówce pocztowej dopełnić formalności ich wyrejestrowania (w okresie jakiego dotyczyła/dotyczy sprawa) zgodnie z obowiązującymi w danym okresie czasu aktami prawnymi. Dyrektor podkreślił, że nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Wskazał, że poszczególne rozporządzenia regulujące rejestrację odbiorników zawierały delegacje ustawowe w dacie ich obowiązywania, które obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie

nazwiska, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu

książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Podkreślił, iż abonent nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu zaniechania spełnienia obowiązku poinformowania np. o zmianie danych adresowych, dopełnienia formalności wyrejestrowania odbiorników (jeśli z nich nie korzystał) na ustalonych ww. rozporządzeniami drukach czy też braku przedstawienia dowodów na okoliczność wyrejestrowania odbiorników.

W dalszej kolejności Dyrektor zauważył, że wskazanie przez zobowiązaną, iż była osobą bezrobotną, a od 2015 roku jest osobą pobierającą emeryturę, której wysokość nie przekracza połowy przeciętnego wynagrodzenia, nie powoduje zmiany stanu prawnego, do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Podniósł, że grupy osób uprawnionych do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych ustawodawca wskazał w art. 4 ust. 1 ustawy, natomiast w art. 4 ust. 5 określił, że w drodze rozporządzenia Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wskaże rodzaje dokumentów uprawniających do uzyskania zwolnienia oraz wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 3. Następnie przytoczył treść art. 4 ust. 3 ustawy oraz powołał się na wyrok NSA sygn. akt I GSK 1410/20 z dnia 16 grudnia 2020 r. Biorąc zatem pod uwagę powyżej wskazane przepisy oraz stanowisko wyrażone przez NSA Dyrektor stwierdził, że warunkiem do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych jest dopełnienie właściwych formalności w placówce pocztowej poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających uprawnienia do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych wraz ze złożeniem oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Dopiero od następnego miesiąca po dokonaniu ww. czynności przysługuje zwolnienie od opłat abonamentowych – przy czym podkreślił, że zwolnienia nie można uzyskać z datą wsteczną.

Dodał, że jeżeli zobowiązana zamieszkała/zamieszkuje z partnerem, który posiada orzeczenie o zaliczeniu jego osoby do pierwszej grupy inwalidzkiej, a tym samym ma prawo do zwolnienia od opłat abonamentowych, strona powinna dokonać wyrejestrowania odbiorników, zarejestrowanych na swoje dane, zaś partner

powinien dokonać zgłoszenia rejestracji posiadanych odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego na swoje dane osobowe i adresowe z jednoczesnym zgłoszeniem uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych. Wyjaśnił, że wierzyciel nie stwierdził zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego i zwolnienia od opłat abonamentowych na dane osobowe i adresowe partnera zobowiązanej.

Dyrektor podkreślił, że Poczta Polska S.A. po zgłoszeniu przez abonenta rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i wnoszeniu opłat bądź zaprzestaniu ich wnoszenia nie przeprowadza kontroli, ani też nie wysyła korespondencji w tym temacie czy abonent posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne. Ponieważ zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego to na zobowiązanej spoczywał/spoczywa obowiązek powiadomienia Poczty Polskiej S.A. o zmianie danych adresowych, nieposiadaniu odbiorników lub posiadaniu uprawnień do uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych. Jeżeli obecnie zobowiązana odbiorników nie posiada winna zgłosić ich wyrejestrowanie w placówce pocztowej bądź jeśli posiada i używa odbiorniki, a przysługuje jej zwolnienie od opłat abonamentowych powinna dopełnić formalność w placówce pocztowej. Jeżeli uprawnienia do zwolnienia od opłat posiada partner strony, powinien dopełnić formalność zgłoszenia rejestracji odbiorników i uzyskania zwolnienia od opłat abonamentowych a zobowiązana swoje konto winna wyrejestrować.

W skardze na powyższe postanowienie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła o uchylenie postanowień wydanych w obu instalacjach i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 2, art. 4 ustawy, art. 33 ustawy egzekucyjnej oraz art. 7, art. 77 i art. 107 K.p.a., polegające na utrzymaniu postanowienia w mocy mimo nieistnienia obowiązku uiszczania opłat, tj. mimo, że:

1) skarżąca od roku 2005 do chwili przyznania emerytury, tj. 2015 roku, była zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2020. 1409), co zwalnia ją z opłat abonamentowych w oparciu o treść art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o opłatach abonamentowych,

2) w związku ze zmianą zamieszkania skarżącej, która miała miejsce w 2007 r. na miejscowość M. [...], Urząd Pracy w L. przekazał akta bezrobotnego do dalszego prowadzenia przez Urząd Pracy w T., na terenie którego skarżąca zamieszkiwała od 2007 r.,

3) brak jakiegokolwiek odbiornika w lokalu mieszkalnym w L. wobec braku zamieszkiwania w tym lokalu od 2007 r.,

4) ukończenie przez skarżącą 60 lat oraz nabycie w dniu 4 grudnia 2015 r. prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie 50% przeciętnego wynagrodzenia, co powoduje, że nie podlegała opłacie,

5) skarżąca zamieszkiwała od 2007 roku w miejscowości M. [...] wraz z partnerem, który posiada orzeczenie o zaliczeniu go do I grupy inwalidzkiej, co powoduje, że nie podlegała opłacie,

6) brak przeprowadzenia przez Pocztę Polską S.A. jakiejkolwiek kontroli czy czynności, w trakcie których doszło do ustalenia, że skarżąca posiada odbiornik w mieszkaniu w L. w okresie objętym opłatami,

7) brak doręczenia skarżącej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zawiadomienia o naliczaniu opłat, bowiem widnieje na nim nieaktualny adres skarżącej i co istotne nie wiadomo czy w ogóle zostało nadane, czemu skarżąca oponuje,

8) bezpodstawne wystawienie tytułu wykonawczego i bezpodstawne obciążenie skarżącej opłatami abonenckimi, mimo braku jakiegokolwiek dowodu, że w okresie objętym ww. tytułem posiadała ona w mieszkaniu w L. odbiornik radiofoniczny lub telefoniczny i używała go, mimo niezamieszkiwania w lokalu.

Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej podniósł, że nie można uznać za prawidłowe nadawanie przez Pocztę Polską S.A. numeru identyfikacyjnego abonenta i obciążania opłatami w tzw. "ciemno", bez wyjaśnienia wcześniejszego czy abonent posiada odbiornik i ich używa, a co gorsze bez powiadomienia abonenta o tym fakcie. Wskazał, że skarżąca już od 2007 r. zamieszkiwała w miejscowości M. razem z niepełnosprawnym partnerem zaliczonym do I grupy inwalidzkiej. Stwierdził, że organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął datę zmiany miejsca zamieszkania na 2015 r. Od 2015 r. do chwili obecnej skarżąca jest również zameldowana pod wskazanym adresem w M.. Ponadto strona posiada status osoby bezrobotnej od 2005 r. W związku ze zmianą zamieszkania akta bezrobotnego skarżącej zostały przeniesione do właściwego Urzędu Pracy. Lokal mieszkalny w L. był niezamieszkały, nie znajdował się w nim jakikolwiek odbiornik, z którym wiązałaby się sporna opłata, zaś Poczta Polska S.A. nie dokonała kontroli tego mieszkania. Co więcej była świadoma, że lokal nie jest przez skarżącą zamieszkiwany.

Dodatkowo pełnomocnik strony podniósł, że skarżąca ukończyła 60 lat i w 2015 r. nabyła prawa do emerytury, której wysokość nie przekracza połowy przeciętnego wynagrodzenia, co także powoduje zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat. Z tych względów prowadzone postępowanie egzekucyjne jest bezprawne i sprzeczne z art. 2 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 3 i 4 ustawy abonamentowej. Zdaniem pełnomocnika nie dokonano wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego i z całą pewnością nie potwierdza obowiązku dokument z 1973 r. oraz dokonywanie opłat 18 lat temu. Nadto z przepisów prawa nie wynika, że strona jest zobowiązana posiadać i bezterminowo przechowywać dokument (dowód) wyrejestrowania odbiornika. Pełnomocnik strony powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Po 138/20. Pełnomocnik wyraził pogląd, że nie można twierdzić, iż na abonamencie ciąży obowiązek udowodnienia, że nie posiada odbiornika lub że nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem.

Odpowiadając na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego motywy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że dotyczyło ono stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczącego nieistnienia egzekwowanego obowiązku, przy czym zobowiązana twierdziła, że jest osobą bezrobotną, ukończyła 60 lat, uzyskując w dniu 4 grudnia 2015 r. prawo do emerytury, jej partner z którym zamieszkuje posiada orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidzkiej, nie ustalono, że posiada odbiornik w L., gdzie wcześniej mieszkała, nie doręczono jej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zawiadomienia o naliczeniu opłat, bowiem widnieje na nim nieaktualny adres skarżącej, nie udowodniono, że posiadała w mieszkaniu w L. odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny i używała go, mimo niezamieszkiwania w lokalu.

Sąd zauważa, że zgodnie z treścią art. 33 § 2 pkt 1 ustawy egzekucyjnej podstawą zarzutu może być m.in. nieistnienie obowiązku, a więc sytuacja, w której egzekwowany obowiązek nie istniał albo też powstał lecz później z różnych przyczyn przestał istnieć.

W tym zakresie Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej. Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2013. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. 2015. 1324). Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08, orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika." Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).

Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. 2007. 187. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Zgodnie z wyżej powołanym przepisem nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego miało nastąpić w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzenia. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia, Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie Rozporządzenia.

Nie ulega zatem wątpliwościom, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. "Zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym, a obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem z opłat abonamentowych" (tak wyrok NSA z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 836/21).

Jak wynika z akt sprawy skarżąca dokonała, w dniu 11 lipca 1978 r., zgłoszenia rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego pod adresem w L. i została jej wydana książeczka opłat abonamentowych [...]. Strona dokonywała opłat abonamentowych do sierpnia 2004 r. Następnie skarżącej jako posiadaczowi imiennej książeczki [...] (ostatnia wydana książeczka radiofoniczna) przyporządkowany został indywidualny numer identyfikacyjny [...], Poczta Polska S.A. nie posiada dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie przez skarżącą odbiornika, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zostało wysłane na adres w L. inny niż podany we wniosku o rejestrację, który zgodnie z danymi umieszczonymi w bazie PESEL był adresem zameldowania skarżącej do dnia 1 października 2018 r. Skarżąca w okresie podlegającym abonentowi nie informowała Poczty Polskiej S.A. o zmianie miejsca zamieszkania czy zameldowania albo też o zamieszkiwaniu we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą uprawnioną do zwolnienia z tej opłaty albo też sama takie uprawnienia posiadała. Z akt sprawy nie wynika również, by pod adresem aktualnego zamieszkania skarżącej z osobą uprawnioną odnotowano rejestrację odbiornika telewizyjnego.

W kontekście powyższego Sąd stwierdził, że niezasadny jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia § 5 ust. 2 Rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie w dniu 13 grudnia 2007 r. Indywidualny numer identyfikacyjny został nadany zobowiązanej w dniu 24 lipca 2008 r. Dochowano zatem terminu przewidzianego przez prawodawcę na dokonanie powyższej czynności. Sąd aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia." Dodać należy, że "Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie ma wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV" (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1167/20).

Podnoszona z kolei okoliczność, jakoby adres odnotowany we wniosku rejestracyjnym był adresem nieprawidłowym pozostaje bez wpływu na skuteczność nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Warto bowiem zauważyć, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Trzeba także podkreślić, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w sytuacji, kiedy abonent nie powiadomił Poczty Polskiej o zmianie swojego adresu nie upoważnia go do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Jak już wcześniej wyjaśniono obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bowiem bezpośrednio z ustawy abonamentowej. Natomiast wskazany w Rozporządzeniu tryb wykonania przez Pocztę Polską obowiązku nadania indywidualnych numerów identyfikacyjnych użytkownikom odbiorników nie jest tożsamy z trybem przyjętym w postępowaniu administracyjnym, w którym następuje wydanie decyzji. Nadawanie przez Pocztę Polską indywidualnych numerów identyfikacyjnych nie było decyzją administracyjną. Przepisy Rozporządzenia, normujące w przepisie § 5 tryb nadawania i przesyłania użytkownikom odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie odwoływały się również do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że do przesyłania zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miały zastosowania przepisy o doręczeniu pism w postępowaniu administracyjnym, zawarte w rozdziale 8 (art. 39-49) "Doręczenia". Ponadto, co też nie powinno ujść uwadze, obowiązek poinformowania operatora pocztowego o zmianie miejsca zamieszkania oraz o braku odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego w nowym lub dotychczasowym miejscu zamieszkania obciąża zobowiązanego. Znamienna jest również okoliczność, iż jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zostało ono wysłane na adres zameldowania skarżącej do dnia 1 października 2018 r. wynikający z bazy PESEL.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15 z treści przepisów § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, "nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie sprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia" (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 913/15). Dodać trzeba, że "okoliczność, że strona nie posiadała w okresie objętym tytułem wykonawczym żadnego odbiornika radiowo-telewizyjnego, pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej. Obowiązek uiszczania tej opłaty pozostaje bowiem związany z rejestracją takiego odbiornika, a nie jego posiadaniem lub nie" (tak wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2322/18).

Dodatkowo należy stwierdzić, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała faktu wyrejestrowania odbiornika rtv oraz nie twierdziła, że w sposób przewidziany prawem poinformowała o uzyskaniu uprawnień do zwolnienia z abonamentu związanych z jej osobą czy osobą jej partnera, z którym zamieszkała. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 i 4 ustawy abonamentowej osoby uprawnione do zwolnień od opłat abonamentowych, obowiązane są zgłosić w placówce operatora wyznaczonego zmianę stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia. Zgłoszenie takiego uprawnienia oraz przedstawienie stosownych dokumentów je potwierdzających skutkuje przedmiotowym zwolnieniem dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano takiego zgłoszenia, a nie od czasu posiadania faktycznych lub formalnych uprawnień w tym zakresie.

Wyjątek od tej zasady dotyczy osób, które nabywają takie zwolnienie z uwagi na ukończenie 75 lat. W tym przypadku osoba taka nie musi składać żadnych wniosków czy oświadczeń, zaś zwolnienie przysługuje z urzędu.

Skoro skarżąca nie zgłosiła uprawnień do zwolnienia ani też nie uczynił tego jej partner to tym samym kwestia ta nie mogła doprowadzić do ustalenia nieistnienia obowiązku abonamentowego.

Sam fakt posiadania uprawnień do zwolnień, poza osobami które ukończyły 75 lat, nie powoduje ustania obowiązku abonamentowego bez dokonania stosownego zgłoszenia, przedstawienia odpowiednich dokumentów oraz złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnień od opłat abonamentowych.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W realiach niniejszej sprawy podawane przez skarżącą okoliczności w tym zakresie nie miały wpływu na przedmiot sprawy.

Tym samym Sąd uznał za prawidłowe ustalenia co do bezzasadności zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzając jednocześnie, że prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów procedury w zakresie dokonanych ustaleń faktycznych sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2022. 329) skargę oddalił.