Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 574/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2008-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1-3, art. 16
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności. Stwierdzone wady muszą być o szczególnym ciężarze gatunkowym i muszą mieć charakter rażący w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym.

TEZY

Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności. Stwierdzone wady muszą być o szczególnym ciężarze gatunkowym i muszą mieć charakter rażący w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H.J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej - oddala skargę.-


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności:

Decyzją (Nr [...]) z dnia [...] czerwca 1970 r. wydaną przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej niezabudowanej, położonej na terenie obiektu "Ł.S.", gromady S., powiatu a., oznaczonej na planie jako działki nr [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,81 ha, zapisanej w rejestrze pomiarowo - klasyfikacyjnym pod poz. [...] na B.B., syna Jana. Za materialnoprawną podstawę orzeczenia przyjęto art. 1 - 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339 ze zm.). W uzasadnieniu zaś wskazano, że postępowanie wyjaśniające wykazało, iż B.B. nie włada przedmiotową nieruchomością od roku 1939, a grunty są użytkowane przez rolników wsi K. W dalszej treści uzasadnienia stwierdzono, że ze względu na przeprowadzoną na tym terenie wymianę gruntów, wskazanym jest przejąć ww. nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa celem jej dalszego racjonalnego zagospodarowania po zakończonej wymianie przez PGR.

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia (skierowany do Wojewody P., przekazany przez ten organ Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. postanowieniem znak: [...], z dnia [...] kwietnia 2008 r.) złożył H.J.B. - syn B.B. Wnioskodawca wskazał, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności

art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. powołanego w orzeczeniu w związku

z art. 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r.

o granicach Państwa. Uzasadniając to stanowisko H.J.B. stwierdził, że nieruchomość będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji położona jest w odległości znacznie przekraczającej 30 km od granicy Państwa. W dalszej treści uzasadnienia wnioskodawca potwierdził fakt, że w tamtym czasie jego ojciec nie użytkował przedmiotowych gruntów, jednakże nie były one porzucone, bowiem za zgodą ojca korzystali z nich sąsiedzi. Zdaniem wnioskodawcy w tamtym czasie gmina S. nie była położona w obrębie pasa granicznego. Do wniosku dołączona została kserokopia odpisu decyzji Nr [...], sporządzonego przez Inspektora Urzędu Miejskiego w A. w dniu [...] sierpnia 1990 r. oraz kserokopia aktu notarialnego Rep. "A" Nr [...] z dnia [...] stycznia 1998 r. o zawarciu umowy przeniesienia praw do nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] maja 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej decyzji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji skład orzekający Kolegium oceniał wydane orzeczenie w kontekście obowiązującego wówczas prawa materialnego. Stwierdził, że orzeczenie nie narusza postanowień art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339 ze zm.), bowiem przedmiotowa nieruchomość nie pozostawała we władaniu B.B., a grunty użytkowane były przez sąsiadów. Wyjaśnił przy tym, że leżący w województwie b. powiat a. przylegał do wschodniej granicy Państwa, a gmina S. zawsze należała i należy do powiatu a. Stąd grunty położone na obszarze gminy S. znajdowały się w obrębie pasa granicznego, określonego w art. 10 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa (Dz. U. z 1937 r. Nr 11, poz. 83 ze zm.). W ocenie Kolegium nie można było uznać, iż wzruszana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H.B. ponowił wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1970 r. (nr [...]), uznając tym razem, iż rażąco naruszone zostały przepisy proceduralne dotyczące doręczania pism, a w szczególności art. 101 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania powyższej decyzji. Podniósł, że przedmiotowa decyzja nie została jego ojcu doręczona na piśmie, w związku z czym został on pozbawiony prawa do obrony swojej własności. Dodatkowo wnioskodawca poinformował, że wówczas jego ojciec mieszkał w W. oddalonych od "Ł.S." o około 100 km. Nie mógł więc prowadzić dwóch gospodarstw tak odlegle od siebie położonych. Jednakże - zdaniem wnioskodawcy - ojciec bywał w miejscu położenia przejmowanych gruntów, a jego adres zamieszkania znany był organowi wydającemu decyzję. Ponadto wnioskodawca stwierdził, że do roku 1947 rodzina mieszkała w K. i S. niedaleko ww. "łąk". Zatem nieprawdą jest, że przejmowane grunty nie były użytkowane przez właściciela od 1939 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium wskazało, że jego zadaniem w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jest zbadanie i ocena, czy orzeczenie Kierownika Wydziału R. i L. PPRN w A. z [...].06.1970 r. (Nr [...]) dotknięte jest wadą skutkującą nieważnością orzeczenia. Następnie Kolegium przytoczyło ustawowy (według kpa) katalog przesłanek nieważności decyzji administracyjnej. Zdaniem Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła żadna z przytoczonych przesłanek nieważności decyzji. Wskazana przez wnioskodawcę wada niedoręczenia stronie orzeczenia z [...].06.1970 r. nie ma cech rażącego naruszenia prawa, a świadczą o tym następujące okoliczności:

Naruszenie praw byłego właściciela nieruchomości do czynnego udziału

w postępowaniu i niedoręczenie mu decyzji o przejęciu mienia w formie pisemnej, przewidzianej w art. 101 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym w 1970 r. (Dz. U. z 1960 r. Nr 30, poz. 168 ze zmianą zawartą

w Dz.U. z 1962 r. Nr 39, poz. 156) może stanowić przesłankę wznowienia postępowania. Taką instytucję przewidywał art. 127 § 1 pkt 4 kpa, w brzmieniu wówczas obowiązującym. Stąd powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 kpa.

Po drugie: z akt sprawy wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej

w A., wydając ocenianą decyzję zastosował doręczenie zastępcze przewidziane w art. 45 kpa w brzmieniu obowiązującym w 1970 r. Przepis ten wskazywał, że pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, pozostawia się w aktach sprawy, o czym wywiesza się obwieszczenie na okres czternastu dni w biurze gromadzkiej rady narodowej (prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla). Pisma te uważa się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie. Znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o wszczęciu w dniu [...] czerwca 1970 r., postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o pow. 0,81 ha od B.B. wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S. od 7 do 21 czerwca 1970 r. Natomiast decyzja kończąca to postępowanie wywieszona była na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S. w okresie od 1 lipca do 13 lipca 1970 r. Potwierdzają to adnotacje urzędowe znajdujące się na tych dwóch dokumentach.

Po trzecie: zarówno ojciec wnioskodawcy (który zmarł 3 sierpnia 2007 r.) jak

i wnioskodawca znali treść decyzji wydanej w 1970 r. Wszak do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H.B. dołączył kserokopię odpisu tej decyzji dokonanego w Urzędzie Miejskim w A. w dniu [...] sierpnia 1990 r., a do wniosku wszczynającego sprawę dołączony został akt notarialny sporządzony w dniu [...] stycznia 1998 r., w którym zarówno były właściciel przejętej nieruchomości B.B. i jego syn H.J.B. powołują się na prawomocną decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] czerwca 1970 r. (nr [...]).

Jeżeli chodzi o wątpliwości wnioskodawcy co do położenia nieruchomości ojca w pasie granicznym, organ przywołał treść art. 16 ust. 1 dekretu Rady Państwa

z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic Państwa (Dz. U. Nr 9, poz. 51 ze zm.) definiującego pojęcie pasa granicznego. Przepis ten - w brzmieniu obowiązującym

w dacie wydawania ocenianej decyzji, tj. do zmiany, która weszła w życie z dniem 01.01.1978 r. i w pasie granicznym umieszczała jedynie gminy i miasta - wskazywał, że pas graniczny obejmuje obszar powiatów, przylegających do linii granicy lądowej oraz do brzegu wód granicznych i brzegu morskiego. Jeżeli szerokość pasa nie osiąga - w ten sposób 30 km, włącza się do pasa granicznego również te miasta

i powiaty, których obszar leży w całości lub w części w odległości 30 km od linii granicy lądowej oraz od brzegu wód granicznych lub brzegu morskiego. Bezspornym jest, że położony w wojewódzkie b. (obecnie p.) powiat a., obejmujący m.in. ówczesną gromadę S., na terenie której znajdował się obiekt "Ł.S.", leżał i leży w pasie granicznym, wyżej zdefiniowanym. Powyższa definicja pasa granicznego nie odbiegała znacznie od definicji zacytowanej w pierwszej decyzji Kolegium określonej w art. 10 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach Państwa (tekst jednolity: Dz. U. z 1937 r. Nr 11, poz. 83 ze zm.). Przepis ten wskazywał, że pas graniczny obejmuje cały obszar powiatów przylegających do granicy Państwa, łącznie z powiatami miejskimi położonymi na tym obszarze. O ile szerokość pasa granicznego nie osiąga w ten sposób 30 kilometrów, włącza się do pasa granicznego również te gminy sąsiednich powiatów, których obszar leży w całości lub w części w odległości 30 km od linii granicznej.

Organ nadzoru nie dostrzegł też w sprawie naruszenia materialnoprawnej podstawy orzeczenia w przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej ojca skarżącego. Jak wskazał organ, podstawę decyzji z dnia [...] czerwca 1970 r. (nr [...]) stanowił art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Przepis ten - obowiązujący do listopada 1971 roku - wskazywał, że mogą być przejmowane na własność Państwa w całości lub części niektóre nieruchomości ziemskie położone w obrębie pasa granicznego, jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli (ust. 1), czy też pozostające w użytkowaniu, dzierżawie lub zarządzie osób trzecich, jeżeli właściciel nie zamieszkuje na miejscu (ust. 2). W świetle akt sprawy i twierdzeń wnioskodawcy złożonych w niniejszym postępowaniu bezspornym jest, że:

grunt stanowiący własność B.B., o powierzchni 0,81 ha, składający się z działek o numerach [...], [...], [...] i [...], położony na terenie obiektu "Ł.S." miał charakter ziemski. Były to łąki, jak wskazano w wypisie nieruchomości gruntowej nr rejestru [...], sporządzonym w dniu [...] maja 1970 r. przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w A.

poczynając od stycznia 1947 r. grunty te nie były uprawiane przez właściciela. Na podstawie umowy zawartej w dniu [...] stycznia 1947 r. dzierżawił je R.J. zamieszkały we wsi K. Na podstawie umowy zawartej w dniu [...] lutego 1970 r. grunty należące do B.B. dzierżawili A.S. i J.W. Takie są postanowienia umów dołączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

w tym czasie właściciel gospodarstwa mieszkał w W. i tam prowadził gospodarstwo rolne. Tak stwierdził wnioskodawca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Fakt, iż B.B. nie mieszkał w K. (gdzie posiadał większą część gospodarstwa rolnego) potwierdzony został w protokole spisanym w dniu [...] maja 1970 r. we wsi K. w obecności sołtysa tej wsi.

4. obecnie grunt przejęty od B.B. wchodzi w skład nieruchomości stanowiących własność J. i J. małż. K. oraz D. i B. małż. K.

Stąd Kolegium stwierdziło brak podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości ojca skarżącego.

W skardze na powyższą decyzję, wywiedzionej do sądu administracyjnego H.J.B. zarzucił decyzji rażące naruszenie prawa, a w szczególności art. 1 ust 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46 poz. 339 ze zm.) w związku z art. 10 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 23 grudnia 1927r. o granicach Państwa, oraz art. 101 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania wadliwej decyzji.

Zdaniem skarżącego przejęcie nieruchomości ojca zostało dokonane

z rażącym naruszeniem prawa. Nieruchomość będąca przedmiotem zaskarżonej decyzji położona jest w odległości znacznie przekraczającej 30 km od granicy Państwa. Decyzja nacjonalizacyjna została oparta na przesłankach nie znajdujących uzasadnienia w obowiązującym wówczas prawie. Powołane w dekrecie z dnia 27 lipca 1949r. rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 23 grudnia 1927r. o granicach Państwa utraciło moc w dniu 7 kwietnia 1956r., zaś decyzja PPRN w A. została wydana w dniu [...] czerwca 1970r.

Wątpliwości skarżącego budzi fakt, że istotnym elementem decyzji pozbawiającej jego ojca własności był przepis nieobowiązujący w dacie jej wydania od 14 lat. Skoro przepis ustalający zasięg pasa granicznego wskazany w dekrecie nie obowiązywał, brak jest podstawy do uznania, że mógł on stanowić podstawę do ustalenia, że wywłaszczona nieruchomość leżała w pasie granicznym. Skoro ustawodawca nie znowelizował tego dekretu wskazując co należy rozumieć pod pojęciem pasa granicznego po uchyleniu rozporządzenia Prezydenta RP o granicach Państwa, domniemywać należy, że nie było zamiarem ustawodawcy kontynuowanie działania dekretu z 27 lipca 1949r w tym zakresie.

Drugim istotnym elementem podnoszonym w odwołaniu do SKO jest brak doręczenia ojcu skarżącego zaskarżonej decyzji na piśmie. Nie można zgodzić się

z uzasadnieniem wskazanym przez SKO, iż nastąpiło tzw. doręczenie zastępcze przewidziane w art. 45 kpa, w brzmieniu wówczas obowiązującym. B.B. nie był wówczas osobą nieznaną z miejsca pobytu, bowiem był zameldowany w W. W istniejącym wówczas porządku prawnym nie było żadnych przeszkód, aby urzędnik PPRN w A. uzyskał informację z ewidencji ludności o miejscu zamieszkaniu B.B. i doręczył mu decyzję. Nadto organ administracji wskazuje, że decyzja wywłaszczeniowa wywieszona była na tablicy ogłoszeń w okresie od 1 do 13 lipca tj. 13 dni, a nie jak przewidywał przepis 14. Jest to oczywiste naruszenie wskazanego przepisu art. 45 kpa, które zdaniem skarżącego wskazuje na celowe pospieszne działanie ówczesnych władz powiatowych mające na celu pozbawienie ojca skarżącego własności.

Podnosząc powyższy zarzut i wskazując na powyższe uzasadnienie tego zarzutu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważają jej legalności, dlatego też skarga musiała ulec oddaleniu.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną

z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o treść pkt 2 § 1 art. 156 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przez rażące naruszenie prawa należy rozumieć oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wymaganiami praworządności. Stwierdzone wady muszą być o szczególnym ciężarze gatunkowym i muszą mieć charakter rażący

w sensie obiektywnym, a nie subiektywnym. Aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada tkwi w samej decyzji, np. decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, mającej charakter rażący. Nie chodzi bowiem

w tego typu przypadkach o zwykłe uchybienia w działaniu organu, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny.

W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wady decyzji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub

w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu, nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowanych w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, s. 745-746).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. z dnia [...] czerwca 1970 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Materialnoprawną podstawę orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A. stanowił art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46 poz. 339 ze zm.). W myśl tego przepisu nieruchomości ziemskie położone w województwach: białostockim, lubelskim, rzeszowskim i krakowskim w obrębie pasa granicznego, przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927r. o granicach Państwa oraz w powiatach: biłgorajskim, krasnostawskim, lubelskim województwa lubelskiego oraz brzozowskim i przeworskim województwa rzeszowskiego, nie pozostające w faktycznym władaniu właścicieli mogły być przejmowane w całości lub w części na własność Państwa.

Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa decyzja została wydana przez właściwy organ i w oparciu o prawidłowo wskazane przepisy prawa. Zdaniem SKO, które to stanowisko podziela tutejszy sąd administracyjny decyzja z dnia [...] czerwca 1970r. nie naruszyła obowiązującego w dacie jej wydania prawa w stopniu mogącym powodować jej nieważność. Ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 1 ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. Przejęte ww. decyzją grunty położone na terenie obiektu "Ł.S.", gromady S., znajdowały się na terenie ówczesnego województwa b. w powiecie a., który leżał w obrębie pasa granicznego przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach państwa (Dz.U. R.P. z 1937r. Nr 11, poz. 83).

Na uwagę zasługuje fakt, iż w dacie wydawania kwestionowanej decyzji (29.06.1970 r.), istotnie ww. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. pozbawione już było bytu prawnego. Przepisem art. 33 ust. 2 Dekretu z dnia 23 marca 1956 roku o ochronie granic państwowych (Dz.U. z 1956r., Nr 9, poz. 51 ze zm.), uchylono moc przepisów dekretu z dnia 23 grudnia 1927r.

o granicach państwa. W art. 16 ust. 1 ww. aktu z 23.03.1956r. zamieszczono definicję pasa granicznego, który "obejmuje obszar powiatów przylegających do linii granicy lądowej oraz do brzegu wód granicznych i brzegu morskiego. Jeżeli szerokość pasa granicznego nie osiąga w ten sposób 30 km, włącza się do pasa granicznego również te miasta i powiaty, których obszar leży w całości lub w części w odległości 30 km od linii granicy lądowej oraz od brzegu wód granicznych lub brzegu morskiego". Na datę zatem wydawania kwestionowanej decyzji PPRN ([...].06.1970r.) definicja "pasa granicznego" była identyczna, z tą ujętą w uchylonym już rozporządzeniu Prezydenta z 23.12.1927 r. o granicach Państwa, a zatem obejmowała te same co uprzednio tereny, w szczególności powiat a. Definicja pasa granicznego, a w związku z tym obszar, na którym możliwe było odebranie nieruchomości w trybie przepisów dekretu z 27 lipca 1949 roku - zmieniła się dopiero z dniem 1 stycznia 1978 r., na podstawie art. 7 pkt 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1977 r. o morzu terytorialnym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1977, Nr 37, poz. 162). Tym samym podstawa materialnoprawna wydanej decyzji była prawidłowa. O ile rozporządzenie Prezydenta z 23.12.1927 r. o granicach Państwa na chwilę wydawania kwestionowanej decyzji nie istniało w obrocie prawnym, o tyle zakres przedmiotowy decyzji nie zmienił się i dotyczył nadal tego samego obszaru pasa granicznego.

Decyzja z 1970 roku była prawidłowa pod względem materialnoprawnym także z tego powodu, że grunty rolne położone na terenie obiektu "Ł.S.", gromady S., stanowiące własność B.B. na dzień wydawania decyzji nie pozostawały w jego faktycznym władaniu. Odebrane grunty od stycznia 1947 r. nie były uprawiane przez właściciela, albowiem na mocy umowy z dnia [...] stycznia 1947 r. zostały one wydzierżawione J.R. Następnie umową z dnia [...] lutego 1970 r. grunty te B.B. dzierżawił A.S. i J.W. Bezspornym w sprawie jest też, że właściciel nie zamieszkiwał na terenie wywłaszczonej nieruchomości, a w miejscowości W., gdzie prowadził gospodarstwo rolne, co zostało potwierdzone w protokole spisanym w dniu [...] maja 1970 r. we wsi K. w obecności sołtysa tej wsi.

W tym miejscu należy podnieść, iż przesłankami wymaganymi do przejęcia nieruchomości w trybie art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., był - oprócz umiejscowienia nieruchomości w obszarze wymienionym w przepisie - także fakt opuszczenia przedmiotowych gruntów rolnych, a ściślej brak faktycznego władania przez właściciela tą nieruchomością. Przy ocenie powyższych przesłanek nie miał znaczenia fakt uiszczania przez właściciela opłat czy podatków za przedmiotowy grunt, czy też sporadyczne (okazjonalne) przebywanie na nim.

Fakt opuszczenia przedmiotowego gospodarstwa jest w sprawie bezsporny, co wynika zarówno z dokumentów akt administracyjnych jak i samej skargi.

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej zasadnie przyjęło, że nieruchomość ziemska kwalifikowała się w myśl obowiązujących wówczas przepisów do przejęcia na rzecz Państwa.

Organ II instancji przy rozpatrywaniu sprawy zwrócił uwagę, że zarówno sama decyzja nie posiada wad określonych przepisem art. 156 § 1 kpa, a w toku postępowania toczącego się przed PRN w A. nie naruszono w sposób istotny przepisów procedury administracyjnej, z czym zgadza się skład orzekający tutejszego sądu administracyjnego. Zasadności tej decyzji nie podważa argumentacja zawarta w skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego, dotycząca naruszenia obowiązującego wówczas przepisu art. 45 kpa czy też art. 101 § 1 kpa w zakresie doręczenia B.B. decyzji wywłaszczeniowej.

Art. 45 kpa, obowiązujący na dzień [...].06.1970 r. przewidywał, że pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył przedstawiciela, pozostawia się w aktach sprawy, o czym wywiesza się obwieszczenie na okres czternastu dni w biurze gromadzkiej rady narodowej (prezydium miejskiej, dzielnicowej rady narodowej, rady narodowej osiedla). Pisma te uważa się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie. Natomiast z akt administracyjnych wynika, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w A., wydając ocenianą decyzję prawidłowo zastosował doręczenie zastępcze przewidziane w art. 45 kpa w brzmieniu wówczas obowiązującym. Zarówno z protokołu sporządzonego w dniu [...] maja 1970 roku we wsi K., jak i decyzji o przejęciu gruntów wynika, iż nieznany był organowi ówczesny adres właściciela gruntów "Ł.S.". Treść przedmiotowego protokołu wskazuje tylko, że B.B. zamieszkał na terenie ziem odzyskanych. To z powodu nieznajomości adresu zamieszkania właściciela wywłaszczonych gruntów, zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, wywieszone zostało na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S. od 7 do 21 czerwca 1970 r. Natomiast – zdaniem sądu - decyzja kończąca to postępowanie wywieszona była na tablicy ogłoszeń Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w S. w okresie od 1 lipca do 15 lipca 1970 r., a nie jak wskazał organ do 13 lipca 1970 r., błędnie odczytując adnotację o opublikowaniu przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń decyzji, umieszczoną na jej odwrocie. Z tych przyczyn – zdaniem Sądu - przy wydawaniu kwestionowanej decyzji PPRN z [...].06.1970 r., nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, a nawet gdyby przyjąć za organem, iż przedmiotowa decyzja została wywieszona na 13 dni, to wada taka nie miałaby cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.