Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 382/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w całości
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 245 par. 1 i 2, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi RM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.


UZASADNIENIE

Skarżący RM pismem z dnia [...] wniósł do tut. Sądu skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (nadano listem poleconym w dniu [...]). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy, ponieważ na obecną chwilę nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na swoją trudną sytuację rodzinną i majątkową. Skarżący podał, że brak pozytywnej decyzji ze strony organów spowodował, że zostanie wszczęta kolejna bezskuteczna egzekucja z nieruchomości, które nie są użytkowane od wielu lat i ulegają niszczeniu, na obecną chwilę nadają się do rozbiórki. Wnioskodawca podał, że jako zarządca został zobowiązany do uiszczania podatku pomimo, iż nieruchomość nie przynosi żadnego dochodu. Skarżący wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca utrzymuje się z renty rodzinnej, którą otrzymuje z ZUS, renta zajęta jest przez Komornika Sądowego, po potrąceniach komorniczych pozostaje mu na życie kwota [...]. Skarżący podał, że nie otrzymuje żadnych świadczeń z opieki społecznej. W trudnych sytuacjach pomagają mu dzieci, aby miał za co wykupić lekarstwa. Wnioskodawca podał, że przez upadłość firmy, którą prowadził przez lata, utracił cały majątek, w tym dom. Skarżący wyjaśnił, ze jest wdowcem, od śmierci żony prowadzi gospodarstwo domowe sam i boryka się z długami, które pozostały po prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada nieruchomość położoną w O, zajętą przez Komornika i wystawioną na licytację, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że posiada w Urzędzie Skarbowym wierzytelność z tytułu zwrotu podatku dochodowego za wykształcenie uczniów w wysokości ok. [...], której to kwoty nie może odzyskać. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości – byłego A, która zajęta jest przez Komornika Sądowego, odbyły się już dwie bezskuteczne licytacje, nieruchomość pozostaje w jego zarządzie. Skarżący oświadczył, że z tytułu renty rodzinnej uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Wnioskodawca podał, że miesięczne wydatki z tytułu utrzymania wynoszą: [...]. Skarżący podał, że z otrzymywanej renty nie pozostają mu żadne środki na nieprzewidziane wydatki.

W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :

1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest wdowcem, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący otrzymuje rentę rodzinną, którą w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie, w tym na zakup lekarstw, ponosi koszty dojazdu do lekarzy i na rehabilitację. Wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny. Skarżący poza nieruchomością w O, z której prowadzona jest egzekucja i która już dwa razy była wystawiona na licytacji, nie posiada innego majątku. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie.

Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.