Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 431/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 14a
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "A" sp. j. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja i od października do grudnia 2001 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi Ł.K. wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem VAT, w kwocie 2928 (dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia osiem) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu.


UZASADNIENIE

ZASKARŻONĄ DECYZJĄ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO ODMAWIAJĄCĄ A SP. JAWNA (ZWANEMU DALEJ "STRONĄ SKARŻĄCĄ") STWIERDZENIA NADPŁATY Z TYTUŁU PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA WSKAZANE MIESIĄCE 2001 R. WRAZ Z OPROCENTOWANIEM.

W UZASADNIENIU DECYZJI DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ WSKAZAŁ, ŻE WNIOSKIEM Z DNIA 8 MARCA 2004 R., UZUPEŁNIONYM PISMAMI Z DNIA 6 KWIETNIA 2004 R., I 10 KWIETNIA 2004 R., A SPÓŁKA JAWNA WYSTĄPIŁA DO NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO O STWIERDZENIE NADPŁATY W WYSOKOŚCI 45.403 ZŁ Z TYTUŁU UISZCZONEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA 2001 ROK ORAZ ZALICZENIE POWYŻSZEJ NADPŁATY NA POCZET ZALEGŁOŚCI PODATKOWYCH. PISMEM Z DNIA 10 KWIETNIA 2004 R. STRONA SPRECYZOWAŁA KWOTY NADPŁATY ZA POSZCZEGÓLNE MIESIĄCE 2001 R., TJ. ZA OKRES I-V I X-XII W ŁĄCZNEJ KWOCIE 43.740 ZŁ.

W UZASADNIENIU WNIOSKU PODATNIK POWOŁAŁ SIĘ NA WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01, W KTÓRYM STWIERDZONO, ŻE ART. 1 PKT 8 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., KTÓRY ZMIENIŁ BRZMIENIE ART. 14A USTAWY Z DNIA 8 STYCZNIA 1993 R., O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM, JEST NIEKONSTYTUCYJNY W STOSUNKU DO TYCH ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ, KTÓRE W ZAUFANIU DO REGULACJI PRAWNYCH OBOWIĄZUJĄCYCH PRZED WEJŚCIEM W ŻYCIE W/W PRZEPISU ROZPOCZĘŁY REALIZACJĘ DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. REGULACJA ART. 1 PKT 8 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA1999 R., GODZIŁA W SFERĘ PRAW NABYTYCH TYCH ZAKŁADÓW.

SPÓŁKA WSKAZAŁA, ŻE NOWELIZACJA ART. 14 A USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM ZMIENIŁA ZASADY ROZLICZANIA PODATKU VAT W STOSUNKU DO ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ. W/W PRZEPIS, W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM OD 1 STYCZNIA 2000 R. (DATA WEJŚCIA W ŻYCIE USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R.), ZOBOWIĄZYWAŁ ZPCHR DO WPŁATY PODATKU VAT, A NASTĘPNIE UMOŻLIWIAŁ UBIEGANIE SIĘ O JEGO ZWROT. NATOMIAST W OKRESIE DO 31 GRUDNIA 1999 R. ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ BYŁY ZWOLNIONE OD WPŁAT TEGO PODATKU.

WSKAZAŁ RÓWNIEŻ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ, ŻE Z BEZSPORNYCH USTALEŃ FAKTYCZNYCH WYNIKA, ŻE STRONA SKARŻĄCA POSIADAŁA STATUS ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ OD 1 MARCA 1999 R., PRZYZNANY STOSOWNĄ DECYZJĄ, POWYŻSZY STATUS UTRACIŁA Z DNIEM 13 STYCZNIA 2003 R.

W OKRESIE POSIADANIA STATUSU ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ STRONA SKARŻĄCA ROZPOCZĘŁA; PROWADZIŁA I ZAKOŃCZYŁA DŁUGOFALOWE PRZEDSIĘWZIĘCIA NA RZECZ ZATRUDNIONYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH TZN. ROZBUDOWĘ I NADBUDOWĘ BUDYNKU BIUROWEGO ORAZ ROZBUDOWĘ PAWILONU HANDLOWEGO.

Z TYTUŁU NAKŁADÓW PONIESIONYCH NA WYŻEJ OPISANE INWESTYCJE SKARŻĄCA W ROKU 1999 KORZYSTAŁA, STOSOWNIE DO ART. 14A USTAWY O VAT, Z PRAWA DO ZATRZYMANIA ZADEKLAROWANEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG. W ROKU 2000 ZA MIESIĄCE MARZEC, CZERWIEC, LIPIEC, SIERPIEŃ I PAŹDZIERNIK STRONA OTRZYMAŁA ZWROT PODATKU VAT BEZPOŚREDNIO NA WSKAZANY RACHUNEK BANKOWY ZGODNIE ZE ZŁOŻONYMI DEKLARACJAMI. NATOMIAST W MIESIĄCACH STYCZEŃ, LUTY, KWIECIEŃ, MAJ, WRZESIEŃ I LISTOPAD 2000 R. SPÓŁKA ZADEKLAROWAŁA I WPŁACIŁA DO URZĘDU SKARBOWEGO ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE, A KORZYSTAJĄC Z UPRAWNIEŃ PRZYZNANYCH PRZEZ ZNOWELIZOWANY ART. 14A W/CYT. USTAWY, OTRZYMAŁA ZWROT CAŁEGO WPŁACONEGO PODATKU.

POWYŻSZE OZNACZA, ŻE STRONA WIEDZIAŁA O ZMIANIE PRZEPISÓW I W PEŁNI KORZYSTAŁA Z ZAGWARANTOWANYCH W NICH PRAW NIE PONOSZĄC ŻADNEGO USZCZERBKU Z TEGO TYTUŁU.

SYTUACJA ULEGŁA ZMIANIE W 2001 R. DECYZJĄ Z DNIA [...] MAJA 2001 R., W [...], OKREŚLONO STRONIE SKARŻĄCEJ ZALEGŁOŚĆ W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ZA GRUDZIEŃ 1996 R. WOBEC ISTNIEJĄCEJ ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ ZA 1996 R., WNIOSKI STRONY SKARŻĄCEJ O ZWROT PODATKU WPŁACONEGO ZA STYCZEŃ, MARZEC I KWIECIEŃ 2001 R., NA MOCY ART. 14A UST. 7 PKT 2 USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM ROZPATRZONO ODMOWNIE OSTATECZNĄ DECYZJĄ Z DNIA [...] CZERWCA 2001 R.

RÓWNIEŻ WNIOSEK OD CAŁEGO PODATKU ZADEKLAROWANEGO ZA LUTY I LISTOPAD 2001 R., ZOSTAŁ ROZPOZNANY NEGATYWNIE OSTATECZNYMI DECYZJAMI Z DNIA [...] CZERWCA 2001 R., I [...] STYCZNIA 2002 R., Z UWAGAMI NA DOKONANIE WPŁAT PODATKU PO TERMINIE.

ZAŚ ZA MIESIĄCE MAJ, PAŹDZIERNIK I GRUDZIEŃ 2001 R., SKARŻĄCA DOKONAŁA WPŁATY ZADEKLAROWANEGO PODATKU PO TERMINIE I NIE WNIOSKOWAŁA O ZWROT PODATKU.

PRZY POWYŻSZYM STANIE FAKTYCZNYM DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ PODNIÓSŁ, ŻE NA MOCY USTAWY Z DNIA 27 SIERPNIA 1997 R., O REHABILITACJI ZAWODOWEJ I SPOŁECZNEJ ORAZ ZATRUDNIANIU OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH (DZ. U. NR 123, POZ. 776, ZE ZM.), OBOWIĄZUJĄCYCH PRZED 1 STYCZNIA 2000 R., DECYZJĘ W SPRAWIE PRZYZNANIA STATUSU ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ WYDAWAŁ PEŁNOMOCNIK DO SPRAW OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH NA OKRES 3 LAT. PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ MIAŁ OBOWIĄZEK UTWORZYĆ ZAKŁADOWY FUNDUSZ REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. DOCHODAMI TEGO FUNDUSZU BYŁY M.IN. PRZEKAZYWANE ZGODNIE Z USTAWĄ ŚRODKI UZYSKANE Z TYTUŁU ZWOLNIEŃ Z PODATKÓW.

Z PRZEPISAMI W/W USTAWY ZHARMONIZOWANE BYŁY PRZEPISY USTAWY Z DNIA 8 STYCZNIA 1993 R., O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 11, POZ. 50 ZE ZM.). ART. 14A USTAWY O VAT ZWALNIAŁ PROWADZĄCEGO ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ OD WPŁAT DO URZĘDU SKARBOWEGO NALEŻNOŚCI W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI TEGO ZAKŁADU, Z TYTUŁU PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, STANOWIĄCEJ RÓŻNICĘ MIĘDZY PODATKIEM NALEŻNYM A NALICZONYM. JEŻELI KWOTA ZWOLNIENIA BYŁA WYŻSZA OD KWOTY STANOWIĄCEJ ILOCZYN LICZBY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W ZAKŁADZIE PRACY CHRONIONEJ LUB ZAKŁADZIE AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ W PRZELICZENIU NA PEŁNY WYMIAR CZASU PRACY ORAZ TRZYKROTNOŚCI NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA, RÓŻNICA PODLEGAŁA PRZEKAZANIU NA PAŃSTWOWY FUNDUSZ REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W TERMINACH PRZEWIDZIANYCH DLA ROZLICZEŃ Z TYTUŁU PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG.

ART. 1 PKT 8 W ZWIĄZKU Z ART. 3 USTAWY Z 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM ZMIENIŁ M.IN. PRZEDSTAWIONY WYŻEJ ART. 14A TEJ USTAWY. USTAWĘ OGŁOSZONO 30 LISTOPADA 1999 R., A WPROWADZONE NIĄ ZMIANY WESZŁY W ŻYCIE 1 STYCZNIA 2000 R. W MYŚL ZNOWELIZOWANEGO ART. 14A USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ MIAŁ PRAWO W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI TEGO ZAKŁADU DO OTRZYMANIA CZĘŚCIOWEGO LUB CAŁKOWITEGO ZWROTU WPŁACONEJ KWOTY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG WEDŁUG ZASAD OKREŚLONYCH W TYM ARTYKULE. KWOTĘ ZWROTU STANOWIŁ ILOCZYN LICZBY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W ZAKŁADZIE PRACY CHRONIONEJ LUB ZAKŁADZIE AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ W PRZELICZENIU NA PEŁNY WYMIAR CZASU PRACY ORAZ NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA PRACOWNIKÓW OGŁOSZONEGO PRZEZ MINISTRA WŁAŚCIWEGO DO SPRAW PRACY. W PRZYPADKU ZATRUDNIANIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZALICZONYCH DO:

- LEKKIEGO STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI - DO WYLICZEŃ PRZYJMOWAŁO SIĘ JEDNOKROTNOŚĆ NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA,

- UMIARKOWANEGO STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI - DO WYLICZEŃ PRZYJMOWAŁO SIĘ DWUKROTNOŚĆ NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA,

- ZNACZNEGO STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI - DO WYLICZEŃ PRZYJMOWAŁO SIĘ TRZYKROTNOŚĆ NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA.

JEŻELI KWOTA ZWROTU BYŁA WYŻSZA OD WPŁACONEGO ZA DANY MIESIĄC PODATKU, URZĄD SKARBOWY WYPŁACAŁ KWOTĘ ZWROTU DO WYSOKOŚCI WPŁACONEGO PODATKU. PROWADZĄCY ZAKŁAD, W TERMINIE OKREŚLONYM DO ZŁOŻENIA DEKLARACJI DLA PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, SKŁADAŁ WRAZ Z TĄ DEKLARACJĄ DO URZĘDU SKARBOWEGO WNIOSEK O DOKONANIE ZWROTU KWOTY PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI. URZĄD SKARBOWY, PO SPRAWDZENIU PRAWIDŁOWOŚCI DEKLARACJI MIAŁ OBOWIĄZEK DOKONAĆ ZWROTU KWOTY NA RACHUNEK BANKOWY PROWADZĄCEGO ZAKŁAD, W TERMINIE NIE DŁUŻSZYM NIŻ 25 DNI OD DNIA DOKONANIA WPŁATY PODATKU PRZEZ PODATNIKA.

JEDNOCZEŚNIE USTAWODAWCA ZASTRZEGŁ W ART. 14A UST. 7 PKT 2 W/CYT. USTAWY, ŻE POWYŻSZYCH PRZEPISÓW NIE STOSUJE SIĘ DO PODATNIKÓW, U KTÓRYCH, W DNIU ZŁOŻENIA WNIOSKU O DOKONANIE ZWROTU W/W KWOTY, WYSTĘPUJĄ ZALEGŁOŚCI W PODATKACH STANOWIĄCYCH DOCHÓD BUDŻETU PAŃSTWA.

Dyrektor Izby Skarbowej podniósł również, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. akt K 45/01, na który powołuje się strona w złożonym wniosku, stwierdził, że jakkolwiek zastąpienie możliwości zatrzymania kwoty należnego podatku od towarów i usług prawem do uzyskania częściowego lub całkowitego zwrotu tej kwoty na wniosek zainteresowanego oraz przesunięcie terminu, w którym prowadzący zakład pracy chronionej uzyskuje daną kwotę stanowiło pewną niedogodność dla prowadzącego zakład pracy chronionej, to jednak zmiany te nie naruszały istoty uprawnień wynikających z dotychczasowych przepisów i nie zmieniały sytuacji prawnej zakładów pracy chronionej. Z tego względu, pomimo wprowadzonych nowelizacją niedogodności dla podatników (zainteresowany musi podjąć dodatkowe czynności - zapłacić należny podatek i złożyć stosowny wniosek o jego zwrot), nie zachodzą podstawy do stwierdzenia niezgodności przedmiotowych zmian z zasadą ochrony praw nabytych ani z zasadą ochrony interesów w toku.

Kolejno wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, że art. 14a ustawy o VAT zawierał specyficzną konstrukcję rozliczenia, w ramach której podatnik (wymieniony w ust. 1) najpierw wpłaca w urzędzie skarbowym wynikający z rozliczenia podatek oraz składa deklarację VAT - 7 i wnioskuje o częściowy albo całkowity zwrot wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług. Przy czym ustawodawca uzależnił otrzymanie częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku m.in. od braku występowania zaległości podatkowych w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.

W ŚWIETLE POWYŻSZEGO ZA SPORNE MIESIĄCE NIE ZOSTAŁY SPEŁNIONE PRZESŁANKI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 14A (ZALEGŁOŚCI, WPŁATA PO TERMINIE, BRAK WNIOSKU O ZWROT). JAK WSKAZANO WYŻEJ UZASADNIENIEM DO ZASTOSOWANIA POWYŻSZEGO PRZEPISU, STANOWIĄCEGO WYJĄTEK OD ZASAD RÓWNOŚCI I POWSZECHNOŚCI OPODATKOWANIA, JEST SPEŁNIENIE PRZESŁANEK, O KTÓRYCH MOWA W TYM PRZEPISIE. PODNIEŚĆ RÓWNIEŻ NALEŻY, ŻE W PRZYWOŁANYM ORZECZENIU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01 (O KTÓRYM MOWA SZERZEJ POWYŻEJ) ZOSTAŁY ZAKWESTIONOWANE ZMIANY ZASAD WYLICZANIA KWOTY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG OKREŚLONE W ART. 14A UST. 3-6 USTAWY Z 1993 R., O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCY OD 1 STYCZNIA 2000 R. POZA ROZSTRZYGNIĘCIEM TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO POZOSTAŁY WIĘC INNE KWESTIE ZAWARTE W ART. 1 PKT 8 USTAWY Z 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM, W TYM DOTYCZĄCE PRZESŁANEK, OD KTÓRYCH ZWROT BYŁ UZALEŻNIONY. PODOBNIE WYROK NSA W WARSZAWIE Z 29 STYCZNIA 2008 R., SYGN. AKT I FSK 154/07.

W PRZEDSTAWIONYM STANIE FAKTYCZNYM I PRAWNYM BRAK JEST ZDANIEM DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ PODSTAW DO UZNANIA, ŻE ZA MIESIĄCE STYCZEŃ - MAJ I PAŹDZIERNIK - GRUDZIEŃ 2001 R., POWSTAŁA NADPŁATA. NIE MOŻNA UZNAĆ, ŻE POWSTAŁA NADPŁATA TYLKO Z TEJ PRZYCZYNY, ŻE PODATNIK WPŁACIŁ ZADEKLAROWANY PODATEK. ZGODNIE Z ART. 72 § 1 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ ZA NADPŁATĘ UWAŻA SIĘ KWOTĘ NADPŁACONEGO LUB NIENALEŻNIE ZAPŁACONEGO PODATKU. PODATEK ZAPŁACONY PRZEZ STRONĘ NIE JEST ANI NADPŁACONY ANI TEŻ NIENALEŻNIE ZAPŁACONY. PODOBNIE WYROK NSA Z 9 WRZEŚNIA 2005 R., SYGN. AKT FSK 261/05.

ŚWIADCZENIE JEST UISZCZONE NIENALEŻNIE, GDY PODATNIK DOKONUJE ZAPŁATY OKREŚLONEJ KWOTY, MIMO ŻE NIE JEST DO TEGO ZOBOWIĄZANY.

W SPRAWIE SYTUACJA TAKA NIE MA MIEJSCA. ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ BYŁ OBOWIĄZANY WPŁACAĆ WYLICZONĄ KWOTĘ PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, A TYLKO Z UWAGI NA SPECYFIKĘ TEGO ROZLICZENIA, PRZEWIDZIANĄ W ART. 14A USTAWY O VAT, MÓGŁ ODZYSKAĆ PRAWIDŁOWO ZADEKLAROWANY I WPŁACONY PODATEK.

ZA ŚWIADCZENIE NADPŁACONE PRZYJMUJE SIĘ SYTUACJĘ, GDY PODATNIK JEST ZOBOWIĄZANY DO ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU OKREŚLONEGO PODATKU, LECZ KWOTA UISZCZONA JEST WYŻSZA OD KWOTY NALEŻNEJ. Z PRZEDSTAWIONEGO WYŻEJ STANU FAKTYCZNEGO WYNIKA, ŻE WPŁACONA KWOTA NIE JEST WYŻSZA NIŻ WYKAZANA W DEKLARACJACH.

ZATEM PODKREŚLENIA WYMAGA, ŻE ZADEKLAROWANY I WPŁACONY PRZEZ PODATNIKA PODATEK BYŁ PODATKIEM NALEŻNYM. ZWROT PODATKU, KTÓRY NASTĘPOWAŁ NA PODSTAWIE ARF. 14A UST 6 USTAWY O VAT NIE BYT ANI PODATKIEM NADPŁACONYM ANI PODATKIEM NIENALEŻNIE ZAPŁACONYM W ROZUMIENIU ART. 72 § 1 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ. STĄD ZA MIESIĄCE STYCZEŃ - MAJ I PAŹDZIERNIK - GRUDZIEŃ 2001 R., WPŁACONA KWOTA PODATKU NIE JEST NADPŁATĄ, O KTÓREJ MOWA W ART. 72 § 1 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ.

KOLEJNO PODNIÓSŁ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ, ŻE STRONA, JAK WSKAZANO POWYŻEJ, W ZŁOŻONYM NA PODSTAWIE ART. 74 ORDYNACJI PODATKOWEJ WNIOSKU Z 8 MARCA 2004 R., O STWIERDZENIE NADPŁATY POWOŁAŁA SIĘ NA WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01.

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY, W W/W WYROKU Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01, UZNAŁ, ŻE ART. 1 PKT 8 W ZWIĄZKU Z ART. 3 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 95, POZ. 1100) W ZAKRESIE, W JAKIM ZMIENIA ZASADY WYLICZENIA KWOTY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI NA RZECZ ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ, PRZED UPŁYWEM TRZYLETNIEGO OKRESU, PRZEWIDZIANEGO W ART. 30 UST. 1 ZDANIE DRUGIE USTAWY Z DNIA 27 SIERPNIA 1997 R., O REHABILITACJI ZAWODOWEJ I SPOŁECZNEJ ORAZ ZATRUDNIANIU OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM W DNIU 30 LISTOPADA 1999 R., JEST NIEZGODNY Z ZASADĄ OCHRONY PRAW NABYTYCH I ZASADĄ OCHRONY INTERESÓW W TOKU, WYRAŻONYMI W ART. 2 KONSTYTUCJI RP, W ZAKRESIE, W JAKIM NIE PRZEWIDUJE REGULACJI PRZEJŚCIOWYCH NIEZBĘDNYCH DLA ZAPEWNIENIA OCHRONY INTERESÓW PROWADZĄCYCH ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ, KTÓRZY W ZAUFANIU DO DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW ROZPOCZĘLI REALIZACJĘ DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, ZATRUDNIONYCH W ICH ZAKŁADACH.

ZATEM NALEŻY ZAZNACZYĆ, ŻE PRZEDMIOTOWE ORZECZENIE DOTYCZY TYLKO TYCH PODATNIKÓW PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, KTÓRZY PROWADZĄC ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ, PRZED UPŁYWEM OKRESU, NA KTÓRY UZYSKALI TAKI STATUS (3 LATA), ROZPOCZĘLI REALIZACJĘ DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W TYCH ZAKŁADACH.

Z W/W WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO WYNIKA, ŻE USTAWA NOWELIZUJĄCA PRZYNIOSŁA TRZY ZASADNICZE ZMIANY:

1. PRACODAWCA PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ NIE MÓGŁ ZATRZYMAĆ OKREŚLONEJ W USTAWIE KWOTY NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG, GDYŻ NOWE PRZEPISY PRZEWIDYWAŁY OBOWIĄZEK WPŁACENIA KWOTY ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO NA KONTO WŁAŚCIWEGO URZĘDU SKARBOWEGO, A NASTĘPNIE CAŁKOWITY LUB CZĘŚCIOWY ZWROT TEJ KWOTY PRZEZ URZĄD SKARBOWY NA WNIOSEK ZAINTERESOWANEGO.

2. KWOTA PRZEKAZYWANA PRZEZ URZĄD SKARBOWY MOGŁA BYĆ NIŻSZA OD KWOTY, KTÓRĄ ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ MÓGŁ ZATRZYMAĆ NA GRUNCIE DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW. DO 31 GRUDNIA 1999 R., KWOTA ZATRZYMYWANA STANOWIŁA ILOCZYN LICZBY OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W ZAKŁADZIE PRACY CHRONIONEJ W PRZELICZENIU NA PEŁNY WYMIAR CZASU PRACY ORAZ TRZYKROTNOŚCI NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA. OD 1 STYCZNIA 2000 R., USTAWODAWCA OBNIŻYŁ STOSOWANY MNOŻNIK NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA DO JEDNOKROTNOŚCI NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA W PRZYPADKU LEKKIEGO STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI ORAZ DO DWUKROTNOŚCI NAJNIŻSZEGO WYNAGRODZENIA W PRZYPADKU UMIARKOWANEGO STOPNIA NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI. ZATEM NOWE ROZWIĄZANIE OZNACZAŁO ZWIĘKSZENIE OBCIĄŻEŃ PODATKOWYCH DLA OSÓB PROWADZĄCYCH ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ.

3. ZNOWELIZOWANA USTAWA NIE PRZEWIDYWAŁA PRZEKAZYWANIA POZOSTAŁEJ CZĘŚCI NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG NA RZECZ PAŃSTWOWEGO FUNDUSZU REHABILITACJI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH.

W KONSEKWENCJI NASTĄPIŁO ZMNIEJSZENIE ŚRODKÓW POZOSTAJĄCYCH DO DYSPOZYCJI OSOBY PROWADZĄCEJ ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ, A TAKŻE OPÓŹNIENIE MOMENTU, OD KTÓREGO ŚRODKI TE ZNAJDOWAŁY SIĘ W DYSPOZYCJI TEJ OSOBY.

NALEŻY PODKREŚLIĆ, ŻE W OCENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO JAKKOLWIEK ZASTĄPIENIE MOŻLIWOŚCI ZATRZYMANIA KWOTY NALEŻNEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PRAWEM DO UZYSKANIA CZĘŚCIOWEGO LUB CAŁKOWITEGO ZWROTU TEJ KWOTY NA WNIOSEK ZAINTERESOWANEGO ORAZ PRZESUNIĘCIE TERMINU, W KTÓRYM PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ UZYSKUJE DANĄ KWOTĘ STANOWIŁO PEWNĄ NIEDOGODNOŚĆ DLA PROWADZĄCEGO ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ, TO JEDNAK ZMIANY TE NIE NARUSZAŁY ISTOTY UPRAWNIEŃ WYNIKAJĄCYCH Z DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW I NIE ZMIENIAŁY SYTUACJI PRAWNEJ ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ. Z TEGO WZGLĘDU, POMIMO WPROWADZONYCH NOWELIZACJĄ NIEDOGODNOŚCI DLA PODATNIKÓW (ZAINTERESOWANY MUSI PODJĄĆ DODATKOWE CZYNNOŚCI - ZAPŁACIĆ NALEŻNY PODATEK I ZŁOŻYĆ STOSOWNY WNIOSEK O JEGO ZWROT), NIE ZACHODZĄ PODSTAWY DO STWIERDZENIA NIEZGODNOŚCI PRZEDMIOTOWYCH ZMIAN Z ZASADĄ OCHRONY PRAW NABYTYCH ANI Z ZASADĄ OCHRONY INTERESÓW W TOKU. NATOMIAST WPROWADZENIE MECHANIZMÓW ZMNIEJSZAJĄCYCH KWOTĘ ZWRACANĄ PROWADZĄCEMU ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ PRZEZ OBNIŻENIE STOSOWANEGO MNOŻNIKA DLA OSÓB O LEKKIM LUB UMIARKOWANYM STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI INGEROWAŁO W INTERESY W TOKU POPRZEZ ZMIANĘ ZAKRESU UPRAWNIEŃ PRZYSŁUGUJĄCYCH PROWADZĄCYM TAKIE ZAKŁADY W RAMACH TRZYLETNIEGO HORYZONTU CZASOWEGO WYZNACZONEGO PRZEZ OSTATECZNE DECYZJE O PRZYZNANIU STATUSU ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ.

PODEJMUJĄC ROZSTRZYGNIĘCIE W NINIEJSZEJ SPRAWIE DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ MIAŁ NA UWADZE, ŻE TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY W WYROKU Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., ZAAKCEPTOWAŁ FAKT ZNIESIENIA W STOSUNKU DO ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ PRZYWILEJU POLEGAJĄCEGO NA ZWOLNIENIU OD WPŁAT DO URZĘDU SKARBOWEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG. POZA ROZSTRZYGNIĘCIEM TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZNALAZŁA SIĘ SPRAWA ZASTĄPIENIA MOŻLIWOŚCI ZATRZYMANIA KWOTY NALEŻNEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PRAWEM DO UZYSKANIA CZĘŚCIOWEGO LUB CAŁKOWITEGO ZWROTU TEJ KWOTY NA WNIOSEK ZAINTERESOWANEGO ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ I PRZESUNIĘCIE TERMINU UZYSKANIA POWYŻSZEJ KWOTY. ZATEM W SENTENCJI W/W WYROKU WSKAZANO NA NIEZGODNOŚĆ Z ARTYKUŁEM 2 KONSTYTUCJI ARTYKUŁU 1 PKT 8 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., JEDYNIE W ZAKRESIE, W JAKIM WSPOMNIANY PRZEPIS WOBEC WYMIENIONEJ W ORZECZENIU GRUPY PODATNIKÓW ZMIENIA, OKREŚLONE W ART. 14A UST. 3-6 USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ PODATKU AKCYZOWYM, ZASADY WYLICZANIA KWOTY PODATKU VAT PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI NA RZECZ ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ.

POWYŻSZY POGLĄD JEST ZGODNY Z UCHWAŁĄ PODJĘTĄ PRZEZ SIEDMIU SĘDZIÓW NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 14 MARCA 2005 R., SYGN. AKT FPS 4/04. POWOŁANA WYŻEJ UCHWAŁA ZAKWALIFIKOWAŁA PRZEDMIOTOWE ROZSTRZYGNIĘCIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO DO GRUPY WYROKÓW NEGATYWNYCH O ZŁOŻONYCH SKUTKACH, PONIEWAŻ W ZAKRESIE, KTÓRY NIE ZOSTAŁ WSKAZANY W SENTENCJI WYROKU KONTROLOWANY PRZEPIS NIE ZOSTAŁ UZNANY ZA SPRZECZNY Z KONSTYTUCJĄ. SKUTEK TAKI NASTĄPIŁ WYŁĄCZNIE W ODNIESIENIU DO ZAKRESU WSKAZANEGO W SENTENCJI ORZECZENIA, TJ. ZMIANY ZASAD WYLICZANIA KWOTY PODATKU PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI NA RZECZ ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ. JEDNOCZEŚNIE W W/W UCHWALE WSKAZANO, ŻE PODMIOTY, KTÓRYCH DOTYCZY WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SĄ UPRAWNIONE DO ŻĄDANIA STWIERDZENIA NADPŁATY NA PODSTAWIE ART. 190 UST. 4 KONSTYTUCJI RP W POWIĄZANIU Z ODPOWIEDNIMI PRZEPISAMI ORDYNACJI PODATKOWEJ (W SZCZEGÓLNOŚCI ART. 74 TEJ USTAWY).

PRZENOSZĄC POWYŻSZE NA GRUNT ROZPOZNAWANEJ SPRAWY DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ STWIERDZIŁ, IŻ SPÓŁKA A BEZSPORNIE NALEŻY DO KRĘGU PODMIOTÓW, KTÓRYCH DOTYCZY WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., ORAZ UCHWAŁA NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 14 MARCA 2005 R. POSIADAŁA STATUS ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ ORAZ PROWADZIŁA DŁUGOFALOWE PRZEDSIĘWZIĘCIA NA RZECZ ZATRUDNIONYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZARÓWNO PRZED JAK I PO NOWELIZACJI ART. 14 A USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ PODATKU AKCYZOWYM. WĄTPLIWOŚCI W TEJ KWESTII OSTATECZNIE ROZSTRZYGNĄŁ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W WYROKU Z DNIA 29 MAJA 2008 R., SYGN. AKT I FSK 532/07 I WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU W WYROKU Z DNIA 12 LISTOPADA 2008 R., SYGN. AKT I SA/GD 576/08.

JEDNAKŻE W OCENIE DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ, W ŚWIETLE W/W ORZECZEŃ TK I NSA, UPRAWNIONE DO ŻĄDANIA NADPŁATY SĄ TYLKO TE ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ, KTÓRE W WYNIKU ZMIANY PRZEPISÓW ODZYSKAŁY KWOTĘ PODATKU VAT MNIEJSZĄ NIŻ TA, KTÓRĄ MOGŁY ZATRZYMAĆ NA PODSTAWIE PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH DO 31 GRUDNIA 1999 R. OZNACZA TO, ŻE NADPŁATĘ STANOWI RÓŻNICA MIEDZY POTENCJALNA KWOTA ZWOLNIENIA A KWOTA ZWROTU. TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY, ROZWAŻAJĄC ZGODNOŚĆ Z KONSTYTUCJĄ KWESTIONOWANYCH PRZEPISÓW USTAWY O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ PODATKU AKCYZOWYM STWIERDZIŁ, ŻE JEDYNIE MECHANIZM ZMNIEJSZAJĄCY KWOTĘ ZWRACANĄ PROWADZĄCEMU ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ DOTYKA ISTOTY UPRAWNIENIA ZAGWARANTOWANEGO DOTYCHCZASOWYMI PRZEPISAMI ORAZ INGERUJE W INTERESY W TOKU ZMIENIAJĄC ZAKRES UPRAWNIEŃ PRZYSŁUGUJĄCYCH TYM ZAKŁADOM. ZATEM W SYTUACJI, GDY KWOTA ZWROTU WPŁACONEGO PODATKU VAT NIE JEST NIŻSZA NIŻ KWOTA PODATKU, KTÓRĄ ZPCHR MÓGŁ ZATRZYMAĆ NA MOCY PRZEPISÓW SPRZED NOWELIZACJI, TO NALEŻY UZNAĆ, ŻE NADPŁATA W OGÓLE NIE POWSTAŁA. WOBEC TEGO ŻĄDANIE STWIERDZENIA NADPŁATY JEST NIEUZASADNIONE.

SPÓŁKA A ZNALAZŁA SIĘ WŁAŚNIE W TAKIEJ SYTUACJI. Z TABELI ZAMIESZCZONEJ NA 6. STR. DECYZJI ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI WYNIKA, ŻE PODATNIK ZARÓWNO NA PODSTAWIE PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH DO KOŃCA 1999 R., JAK I OD 1 STYCZNIA 2000 R., BYŁ UPRAWNIONY DO ZATRZYMANIA LUB ZWROTU CAŁYCH KWOT ZADEKLAROWANYCH ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH. ZATEM ZMIANA PRZEPISÓW NIE MIAŁA DLA STRONY WPŁYWU NA WYSOKOŚĆ TEJ KWOTY.

DODATKOWO PODNIEŚĆ NALEŻY, ŻE SPÓŁKA ŻĄDA STWIERDZENIA NADPŁATY CO DO CAŁYCH WPŁACONYCH ZA POSZCZEGÓLNE MIESIĄCE ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH, KTÓRYCH ZWROTU NIE MOGŁA UZYSKAĆ NA MOCY ZNOWELIZOWANEGO ART. 14A Z UWAGI NA ZALEGŁOŚCI PODATKOWE I NIETERMINOWE WPŁATY PODATKU VAT. W OPINII ORGANU ODWOŁAWCZEGO POWYŻSZE ŻĄDANIE NIE ZNAJDUJE UZASADNIENIA. W KOŃCOWEJ CZĘŚCI UCHWAŁY NSA Z DNIA 14 MARCA 2005 R., WYRAŹNIE WSKAZANO, ŻE "KWESTIE NADPŁATY ZE STRONY ZAKŁADÓW PRACY CHRONIONEJ, O KTÓRYCH MOWA W WYROKU TRYBUNATU KONSTYTUCYJNEGO, NIE BĘDĄ ZWIĄZANE Z SAMYM FAKTEM DOKONANIA WPŁATY, WOBEC BRZMIENIA SENTENCJI WYROKU BOWIEM NIE JEST MOŻLIWE POWOŁYWANIE SIĘ PRZEZ NIE NA UPRAWNIENIE DO ZWOLNIENIA OD WPŁAT". WOBEC POWYŻSZEGO DOKONANIE WPŁATY ZADEKLAROWANEGO ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO NIE OZNACZA AUTOMATYCZNIE, ŻE WPŁACONA KWOTA STANOWI NADPŁATĘ. ZDANIEM SĘDZIÓW NSA "ROZWAŻENIE EWENTUALNEJ NADPŁATY ZE STRONY TYCH ZAKŁADÓW MOŻLIWE JEST WYŁĄCZNIE W ODNIESIENIU DO WYSOKOŚCI KWOTY PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI". KWESTIĘ WYSOKOŚCI TEJ KWOTY OMÓWIONO POWYŻEJ STWIERDZAJĄC, ŻE W PRZYPADKU SPÓŁKI A NADPŁATA W OGÓLE NIE POWSTAŁA.

MAJĄC NA UWADZE POWYŻSZE DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UZNAŁ, ŻE ZAWARTY W ODWOŁANIU STRONY ARGUMENT, ŻE "GDYBY NIE ZAKWESTIONOWANE PRZEZ TK PRZEPISY USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., TO WÓWCZAS PODATNIK W OGÓLE NIE WPŁACIŁBY NALEŻNEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG" NIE JEST UZASADNIONY. TRYBUNAT KONSTYTUCYJNY W PRZEDMIOTOWYM ORZECZENIU NIE KWESTIONUJE PODSTAWY PRAWNEJ ZAPŁATY PODATKU. JESZCZE RAZ NALEŻY PODKREŚLIĆ, ŻE TK UZNAŁ ZMIANĘ PRZEPISÓW W ZAKRESIE ZASTĄPIENIA PRAWA DO ZATRZYMANIA PODATKU VAT OBOWIĄZKIEM WPŁATY DO URZĘDU SKARBOWEGO TEGO PODATKU I UBIEGANIA SIĘ O JEGO ZWROT. ORGAN II INSTANCJI ZGADZA SIĘ Z PODATNIKIEM, ŻE W SPRAWIE O STWIERDZENIE NADPŁATY ISTOTNE JEST TYLKO TO, CZY DOSZŁO DO NADPŁATY. W ŚWIETLE W/W WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ORAZ POWIĄZANEJ Z NIM UCHWAŁY NSA, W PRZYPADKU SPÓŁKI A, NIE DOSZŁO DO NADPŁATY, GDYŻ SAMO DOKONANIE WPŁATY NALEŻNEGO PODATKU NA KONTO URZĘDU SKARBOWEGO NIE JEST RÓWNOZNACZNE Z POWSTANIEM NADPŁATY. SKORO STRONA MOGŁA NA PODSTAWIE ZNOWELIZOWANEGO ART. 14A USTAWY O VAT UZYSKAĆ ZWROT PODATKU W ZADEKLAROWANEJ WYSOKOŚCI, TO NIE PONIOSŁA NEGATYWNYCH KONSEKWENCJI ZMIANY PRZEPISÓW. ZMIANA ZASAD WYLICZANIA KWOTY ZWROTU PODATKU NIE NARUSZYŁA INTERESÓW W TOKU SPÓŁKI. NA PRZESZKODZIE W UZYSKANIU WYKAZANYCH W DEKLARACJACH KWOT STANĘŁY INNE OKOLICZNOŚCI UREGULOWANE W PRZEPISACH, KTÓRE ZNALAZŁY SIĘ POZA ROZSTRZYGNIĘCIEM TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO.

ODNOSZĄC SIĘ DO KOLEJNEGO ZARZUTU STRONY DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ STWIERDZA, ŻE NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO ZASTOSOWAŁ SIĘ DO WYROKU WSA W GDAŃSKU Z DNIA 12 LISTOPADA 2008 R., SYGN. AKT I SA/GD 576/08, W KTÓRYM ORZECZONO, ŻE PODJĘTE PRZEZ STRONĘ INWESTYCJE NALEŻY ZALICZYĆ DO DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ PRACOWNIKÓW NIEPEŁNOSPRAWNYCH I Z TEGO WZGLĘDU NALEŻY TEŻ UZNAĆ, ŻE SPÓŁKA A JEST PODATNIKIEM OBJĘTYM ZAKRESEM ODDZIAŁYWANIA WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01. WOBEC TEGO ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI NIE KWESTIONOWAŁ POWYŻSZEGO. ZGODNIE ZE STANOWISKIEM SĄDU UWZGLĘDNIŁ PRZEDSTAWIONĄ POWYŻEJ WYKŁADNIĘ ROZSTRZYGNIĘCIA TK I DOKONAŁ PONOWNEJ OCENY WNIOSKU STRONY ODMAWIAJĄC STWIERDZENIA NADPŁATY W PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG Z PRZYCZYN PRZEDMIOTOWYCH, A NIE PODMIOTOWYCH.

PONADTO WBREW TWIERDZENIU PODATNIKA KWESTIE PODNOSZONE PRZEZ ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI NIE BYŁY ROZPATRYWANE PRZEZ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY I WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU. PRZEDMIOTEM ORZEKANIA PRZEZ W/W SĄDY BYŁA JEDYNIE ZASKARŻONA DECYZJA Z DNIA [...], A NIE ARGUMENTY ZAWARTE WE WSZYSTKICH DECYZJACH (POSTANOWIENIACH) WYDANYCH W NINIEJSZEJ SPRAWIE. ZATEM NIE MOŻNA STWIERDZIĆ, ŻE SĄ ONE TYM SĄDOM ZNANE. PRZYCZYNĄ ODMOWY STWIERDZENIA NADPŁATY JEST TO, ŻE W PRZYPADKU SPÓŁKI A NIE POWSTAŁA NADPŁATA. NIEZALEŻNIE OD STOSOWANYCH PRZEPISÓW STRONA UZYSKAŁABY KWOTĘ RÓWNĄ PEŁNEJ WYSOKOŚCI ZADEKLAROWANEGO ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO, A W PRZEDMIOTOWYCH OKRESACH ROZLICZENIOWYCH NIE UZYSKAŁA W OGÓLE ZWROTU PODATKU, PONIEWAŻ MIAŁA ZALEGŁOŚCI PODATKOWE, WPŁACAŁA PODATEK VAT PO TERMINIE CZY NIE WYSTĄPIŁA O ZWROT. WYŻEJ OPISANE OKOLICZNOŚCI NIE BYŁY BADANE ANI PRZEZ WSA W GDAŃSKU ANI PRZEZ NSA.

NA POWYŻSZĄ DECYZJĘ A SPÓŁKA JAWNA WNIOSŁA SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej:

- brak zastosowania się do wiążącej oceny prawnej, wyrażanej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 576/08, w którym to Wojewódzki Sąd Administracyjny po pierwsze: wskazał, że nasza spółka jest podatnikiem objętym zakresem działania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 20002 r., sygn. akt K 45/01, i po drugie: nakazał uwzględnić przedstawioną przez sąd wykładnię w/w orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego;

- błędną ocenę materiału dowodowego, poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji, że kwota uiszczonego przez nas podatku nie jest nadpłatą, tylko ze względu na fakt, że zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie spełnia definicji nadpłaty podatku, pomimo iż, w zaskarżonej decyzji przyznał, że zadeklarowany podatek został wpłacony.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że domaga się stwierdzenie nadpłaty podatku VAT za wskazane miesiące ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. akt K 45/01, w którym uznano, iż art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r., o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 1100) w zakresie, w jakim zmienił zasady wyliczania kwoty podatku od towarów i usług podlegającej zwrotowi na rzecz zakładu pracy chronionej, przed upływem trzyletniego okresu przewidzianego w art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 listopada 1999 r. (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.),jest niezgodny z Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., w zakresie, w jakim nie przewidywał on regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach.

Art. 14a ustawy dnia 8 stycznia 1993 r., o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym zwalniał prowadzącego zakład pracy chronionej od wpłat należności w zakresie działalności tego zakładu z tytułu podatków od towarów i usług, w określonej wysokości, natomiast od dnia 1 stycznia 2000 r., na mocy znowelizowanego art. 14a w/w ustawy, prowadzący zakład pracy chronionej uzyskał prawo do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu podatku od towarów i usług według zasad określonych w ust. 2-6 w/w przepisu. Nowelizacja ta została na mocy wskazanego powyżej wyroku TK uznana za niezgodną z Konstytucją, ponieważ godziła w sferę praw nabytych tych zakładów. Założeniem wskazanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego była ochrona podmiotów, którym na czas określony przyznano status zakładu pracy chronionej i z tego względu poczyniły inwestycje wymagające większych nakładów finansowych, znacznie bardziej rozłożone w czasie.

SKARŻĄCA SPÓŁKA ZA MIESIĄCE STYCZEŃ, LUTY, MARZEC, KWIECIEŃ, MAJ, PAŹDZIERNIK, LISTOPAD I GRUDZIEŃ 2001 R., JAKO ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ, DOKONAŁA WPŁAT PODATKU VAT I Z TEGO POWODU WRÓCILIŚMY SIĘ Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NADPŁATY. GDYBY NIE ZAKWESTIONOWANE PRZEZ TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY PRZEPISY, WÓWCZAS NASZA SPÓŁKA W OGÓLE NIE WPŁACIŁABY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG DO URZĘDU SKARBOWEGO. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO, A NASTĘPNIE DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ ZUPEŁNIE JEDNAK POMINĄŁ WSKAZANE KWESTIE I ODMÓWIŁ STWIERDZENIA NADPŁATY PODATKU VAT.

Na okoliczność posiadania przez stronę skarżącą statusu zakładu pracy chronionej i stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń - maj i październik - grudzień 2001 r., sprawa była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także przez Naczelny Sąd Administracyjny, sygn. akt I FSK 532/07. Całokształt sprawy był zatem Sądom znany i pomimo tego Sądy w żadnym wyroku nie stwierdziły, że nie można domagać się stwierdzenia nadpłaty w uiszczonym podatku. Sądy administracyjne nie są związane skargą i całościowo rozważają kwestię sporną, zatem gdyby zaistniała przesłanka wskazana przez Dyrektora Izby Skarbowej w uzasadnieniu skarżonej decyzji, zostałoby to już wcześniej; rozstrzygnięte przez Sąd. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie tylko nie zgodził się z argumentami podnoszonymi przez organ podatkowy, ale również nakazał ponowną ocenę wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty zgodnie z przedstawioną przez Sąd wykładnią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Organ podatkowy w zaskarżonej decyzji tego nie uczynił i w ten sposób dal wyraz całkowitemu zignorowaniu oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 576/08.

Podkreśliła również strona skarżąca, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w w/w wyroku stwierdził, że "W przekonaniu Sądu organ odwoławczy niezasadnie ocenił, że skarżąca nie jest podatnikiem objętym zakresem oddziaływania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r., sygn. akt K 45/01, a tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług. Tym samym, w ocenie Sądu, organ dopuści się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1 pkt 8 w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r., o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w brzmieniu sprzed nowelizacji przeprowadzanej wspomnianą sławą z dnia 20 listopada 1999 r., i art. 30 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r., o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 listopada 1999 r., poprzez ich błędną wykładnię w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 czerwca 2002 r. K 45/01".

Naczelnik Urzędu Skarbowego zgodnie z w/w wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 listopada 2008 r., zważył wprawdzie, że spółka A posiadała status zakładu pracy chronionej, zatem była uprawniona do korzystania ze szczególnych uregulowań zawartych w art. 14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ale odmówił stwierdzenie nadpłaty podatku VAT za w/w miesiące 2001 r. Sam fakt uznania przedsiębiorstwa za zakład pracy chronionej powinien spowodować stwierdzenie nadpłaty podatku VAT przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

ZGODNIE Z UCHWAŁĄ PODJĘTĄ PRZEZ SIEDMIU SĘDZIÓW NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 14 , MARCA 2005 R., SYGN. AKT FPS 4/04 PODMIOTY, KTÓRYCH DOTYCZY WYROK TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R. K 45/01 SĄ UPRAWNIONE DO STWIERDZENIA NADPŁATY NA PODSTAWIE ART. 190 UST. 4 KONSTYTUCJI W POWIĄZANIU Z ODPOWIEDNIMI PRZEPISAMI ORDYNACJI PODATKOWEJ.

KOLEJNY ARGUMENT WSKAZYWANY PRZEZ ORGAN PODATKOWY JAKO PODSTAWA ODMOWY STWIERDZENIA NADPŁATY TO FAKT, ŻE NASZA SPÓŁKA, ZDANIEM ORGANU, NIE MA PRAWA DO STWIERDZENIA NADPŁATY W PODATKU VAT, PONIEWAŻ BRAK JEST PODSTAW DO UZNANIA, ŻE ZA MIESIĄCE STYCZEŃ - MAJ I PAŹDZIERNIK - GRUDZIEŃ 2001 R., POWSTAŁA NADPŁATA. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W ZASKARŻONEJ : DECYZJI PODKREŚLIŁ, ŻE PODATEK ZADEKLAROWANY I WPŁACONY JEST PODATKIEM NALEŻNYM, ZATEM WPŁACONA KWOTA PODATKU NIE JEST NADPŁATĄ W ROZUMIENIU ART. 72 § 1 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ.

Z PRZEDSTAWIONEGO POWYŻEJ STANOWISKA DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ WYNIKA, ŻE PODATEK ZOSTAŁ ZADEKLAROWANY I ZAPŁACONY, A ORGAN PODATKOWY ODMAWIA STWIERDZENIA NADPŁATY ZAPŁACONEGO PODATKU TYLKO ZE WZGLĘDU NA FAKT, ŻE ZADEKLAROWANEJ I ZAPŁACONEJ KWOTY NIE MOŻNA UZNAĆ ZA NADPŁATĘ, ZGODNIE Z ART. 72 § 1 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ. ORGAN PODATKOWY STOI WIĘC NA STANOWISKU, ŻE PODATEK ZAPŁACONY PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWO NIE ZOSTAŁ NADPŁACONY, ANI TEŻ NIE NALEŻYCIE ZAPŁACONY, PONIEWAŻ NIE SPEŁNIA WSKAZANEJ W DECYZJI DEFINICJI NADPŁATY I Z TEGO POWODU W ZASKARŻONEJ DECYZJI STWIERDZIŁ, ŻE W TAKIEJ SYTUACJI NIE MOŻNA W OGÓLE MÓWIĆ O NADPŁACIE PODATKU.

ZE STANOWISKIEM TYM NIE SPOSÓB SIĘ ZGODZIĆ, PONIEWAŻ SPÓŁKA, JAKO ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ, BYŁA ZOBOWIĄZANA WPŁACAĆ WYLICZONĄ KWOTĘ PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG NA MOCY PRZEPISU, KTÓRY ZOSTAŁ UZNANY PRZEZ TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY ZA NIEZGODNY Z KONSTYTUCJĄ. SAM JUŻ FAKT WPŁATY DO URZĘDU SKARBOWEGO KWOTY NIENALEŻNEJ LUB WYŻSZEJ OD NALEŻNEJ POWODUJE POWSTANIE NADPŁATY.

NIEZALEŻNIE OD WSKAZANYCH POWYŻEJ ARGUMENTÓW W POSTACI FAKTU, ŻE SPÓŁKA BYŁA ZAKŁADEM PRACY CHRONIONEJ, JAK RÓWNIEŻ FAKTU ISTNIENIA NADPŁATY PODATKU, NALEŻAŁOBY WSKAZAĆ, ŻE CEL I WAGA ROZSTRZYGNIĘCIA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z PUNKTU WIDZENIA GWARANCJI UDZIELANYCH PODSTAWOWYM PRAWOM I WOLNOŚCIOM JEDNOSTKI WYMAGA ZASTOSOWANIA TEGO ROZSTRZYGNIĘCIA DO NASZEGO PRZEDSIĘBIORSTWA ZE WZGLĘDU NA WCZEŚNIEJ JUŻ WSKAZANĄ OCHRONĘ PRAW NABYTYCH, A PODKREŚLONĄ W WW. ORZECZENIU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO.

WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:

NA WSTĘPIE ROZWAŻAŃ NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 1 § 1 I 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. - PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.) SĄDY ADMINISTRACYJNE SPRAWUJĄ WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI PRZEZ KONTROLĘ DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, PRZY CZYM KONTROLA TA SPRAWOWANA JEST POD WZGLĘDEM ZGODNOŚCI Z PRAWEM.

Z KOLEI PRZEPIS ART. 3 § 2 PKT 1 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. - PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.) - DALEJ JAKO "P.P.S.A." - STANOWI, ŻE KONTROLA DZIAŁALNOŚCI ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ PRZEZ SĄDY ADMINISTRACYJNE OBEJMUJE ORZEKANIE W SPRAWACH SKARG NA DECYZJE ADMINISTRACYJNE.

W WYNIKU TAKIEJ KONTROLI DECYZJA MOŻE ZOSTAĆ UCHYLONA W RAZIE STWIERDZENIA, ŻE NARUSZONO PRZEPISY PRAWA MATERIALNEGO W STOPNIU MAJĄCYM WPŁYW NA WYNIK SPRAWY LUB DOSZŁO DO TAKIEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW PRAWA PROCESOWEGO, KTÓRE MOGŁOBY W ISTOTNY SPOSÓB WPŁYNĄĆ NA WYNIK SPRAWY, EWENTUALNIE W RAZIE WYSTĄPIENIA OKOLICZNOŚCI MOGĄCYCH BYĆ PODSTAWĄ WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA (ART. 145 § 1 PKT 1 LIT. A, B I C P.P.S.A.).

Z PRZEPISU ART. 134 § 1 P.P.S.A., WYNIKA Z KOLEI, ŻE SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ PRAWNĄ.

WYKŁADNIA POWOŁANEGO WYŻEJ PRZEPISU WSKAZUJE, ŻE SĄD MA PRAWO ALE I OBOWIĄZEK DOKONANIA OCENY ZGODNOŚCI Z PRAWEM ZASKARŻONEGO AKTU ADMINISTRACYJNEGO, NAWET WÓWCZAS, GDY DANY ZARZUT NIE ZOSTAŁ W SKARDZE PODNIESIONY.

WSKAZAĆ RÓWNIEŻ NALEŻY, ŻE NINIEJSZA SPRAWA BYŁA JUŻ PRZEDMIOTEM OCENY WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU W WYROKU Z 12 LISTOPADA 2008 R., POD SYGN. AKT I SA/GD 576/08, KTÓRY ROZPOZNAWAŁ JĄ W WYNIKU WYROKU NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 29 MAJA 2008 R., SYGN. AKT I FSK 532/07 UCHYLAJĄCEGO PIERWOTNY WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU Z DNIA 29 STYCZNIA 2007 R., (SYGN. AKT I SA/GD 493/06).

ZATEM WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU W NINIEJSZYM POSTĘPOWANIU JEST ZWIĄZANY OCENĄ PRAWNĄ I WSKAZANIAMI CO DO DALSZEGO POSTĘPOWANIA ZAWARTYMI W WYROKACH NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO I WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z 12 LISTOPADA 2008 R., (ART. 153 I 190 P.P.S.A.).

W WYROKU Z 12 LISTOPADA 2008 R., SYGN. AKT I SA/GD 576/08 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU WSKAZAŁ, ŻE NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY PRZESĄDZIŁ, ŻE USTALENIA FAKTYCZNE POCZYNIONE W SPRAWIE NIE BUDZĄ WĄTPLIWOŚCI, ZAŚ WADLIWOŚĆ PRZEJAWIA SIĘ W BŁĘDNEJ WYKŁADNI PRZEPISÓW ORAZ ZAKRESU ODDZIAŁYWANIA WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT K 45/01.

WSKAZAŁ RÓWNIEŻ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W UZASADNIENIU W/W WYROKU, ŻE KLUCZOWE DLA ROZSTRZYGNIĘCIA NINIEJSZEJ SPRAWY JEST USTALENIE SKUTKÓW ORZECZENIA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 25 CZERWCA 2002 R. NALEŻY PODKREŚLIĆ, ŻE WYDANY WYROK MA SPECYFICZNY CHARAKTER, NIE STWIERDZA, BOWIEM NIEKONSTYTUCYJNOŚCI WSKAZANYCH WE WNIOSKU PRZEPISÓW, ALE UZNAJE JE ZA NIEKONSTYTUCYJNE "W PEWNYM ZAKRESIE" (TEGO RODZAJU ORZECZENIA BYWAJĄ NIEKIEDY W LITERATURZE OBEJMOWANE OKREŚLENIEM "ORZECZENIA INTERPRETACYJNE" W SZEROKIM ZNACZENIU - POR. J. TRZCIŃSKI: ORZECZENIA INTERPRETACYJNE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO, "PAŃSTWO I PRAWO" 2002, Z. 1, S. 6; Z. CZESZEJKO-SOCHACKI: ORZECZENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO: POJĘCIE, KLASYFIKACJA I SKUTKI PRAWNE, "PAŃSTWO I PRAWO" 2000, Z. 12, S. 20-21; Z. CZESZEJKO-SOCHACKI, L. GARLICKI, J. TRZCIŃSKI: KOMENTARZ DO USTAWY O TRYBUNALE KONSTYTUCYJNYM, WARSZAWA 1999, S. 212). W ORZECZENIU TYM STWIERDZONO, BOWIEM, ŻE ART. 1 PKT 8 W ZWIĄZKU Z ART. 3 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 95, POZ. 1100) W ZAKRESIE, W JAKIM ZMIENIA ZASADY WYLICZANIA KWOTY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI NA RZECZ ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ, PRZED UPŁYWEM TRZYLETNIEGO OKRESU, PRZEWIDZIANEGO W ART. 30 UST. 1 ZDANIE DRUGIE USTAWY Z DNIA 27 SIERPNIA 1997 R. O REHABILITACJI ZAWODOWEJ I SPOŁECZNEJ ORAZ ZATRUDNIANIU OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM W DNIU 30 LISTOPADA 1999 R. (DZ. U. NR 123, POZ. 776 I NR 160, POZ. 1082, Z 1998 R. NR 99, POZ. 628, NR 106, POZ. 668, NR 137, POZ. 887, NR 156, POZ. 1019 I NR 162, POZ. 1118 I 1126 ORAZ Z 1999 R. NR 49, POZ. 486 I NR 90, POZ. 1001) JEST NIEZGODNY Z ZASADĄ OCHRONY PRAW NABYTYCH I ZASADĄ OCHRONY INTERESÓW W TOKU, WYRAŻONYMI W ART. 2 KONSTYTUCJI, W ZAKRESIE, W JAKIM NIE PRZEWIDUJE REGULACJI PRZEJŚCIOWYCH NIEZBĘDNYCH DLA ZAPEWNIENIA OCHRONY INTERESÓW PROWADZĄCYCH ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ, KTÓRZY - W ZAUFANIU DO DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW - ROZPOCZĘLI REALIZACJĘ DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W ICH ZAKŁADACH.

WSKAZANY W SENTENCJI TEGO ORZECZENIA TRZYLETNI OKRES NIEWĄTPLIWIE OZNACZA CZAS, NA JAKI DANY PRZEDSIĘBIORCA UZYSKAŁ STATUS ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ, W TYM BOWIEM OKRESIE MIAŁ UZASADNIONE PODSTAWY DO UZNANIA, ŻE ZAKRES PRAW I OBOWIĄZKÓW SKŁADAJĄCYCH SIĘ NA TEN STATUS NIE ZOSTANIE ZMIENIONY NA JEGO NIEKORZYŚĆ. NIEWĄTPLIWIE WIĘC SKARŻĄCA NALEŻY DO OKREŚLONEJ W ORZECZENIU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO GRUPY PODATNIKÓW, PONIEWAŻ STATUS ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ UZYSKAŁA NA OKRES OD DNIA 1 MARCA 1999 R., DO 28 LUTEGO 2002 R.

PRZESĄDZONE ZOSTAŁO ZATEM W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE, ŻE STRONA SKARŻĄCA NALEŻY DO "KRĘGU PODATNIKÓW" KTÓRYCH DOTYCZY WYROK TK Z 25 CZERWCA 2002 R., TJ. SPEŁNIŁ PRZESŁANKĘ PODMIOTOWĄ. TO WŁAŚNIE TA KWESTIA BYŁA PODSTAWOWYM PROBLEMEM NA ÓWCZESNYM ETAPIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE WNIOSKU STRONY SKARŻĄCEJ O STWIERDZENIE NADPŁATY.

ZGODNIE ZAŚ Z UCHWAŁĄ NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z 14 MARCA 2005 R., SYGN. AKT FPS 4/04/ONSA I WSA 2005/3/50 LEX NR 148737/ PODATNICY KTÓRYCH DOTYCZY ORZECZENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO SYGN. AKT 45/01, MOGĄ UBIEGAĆ SIĘ, NA PODSTAWIE ART. 190 UST. 4 KONSTYTUCJI RP, O STWIERDZENIE NADPŁATY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI. PRZEPISAMI OKREŚLAJĄCYMI ZASADY I TRYB POSTĘPOWANIA O STWIERDZENIE NADPŁATY SĄ PRZEPISY ORDYNACJI PODATKOWEJ.

SKORO STRONA SKARŻĄCA SPEŁNIŁA WARUNEK PODMIOTOWY - JEST PODMIOTEM OBJĘTYM DZIAŁANIEM WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO SYGN. AKT 45/01, TO RZECZĄ ORGANÓW PODATKOWYCH BYŁO USTALENIE CZY POWSTAŁA U NIEJ NADPŁATA ALBOWIEM POZA PRZESŁANKĄ PODMIOTOWĄ STRONA SKARŻĄCA MUSI SPEŁNIAĆ RÓWNIEŻ PRZESŁANKI PRZEDMIOTOWE WŁAŚCIWE DO ZASTOSOWANIA WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO.

TYLKO BOWIEM ŁĄCZNE SPEŁNIENIE OBU PRZESŁANEK PODMIOTOWEJ I PRZEDMIOTOWEJ - WYNIKAJĄCYCH Z TEGO WYROKU DAJE PODSTAWĘ DO STWIERDZENIA NADPŁATY W TRYBIE OKREŚLONYM W ART. 74 PKT 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ.

W WYROKU Z 25 CZERWCA 2002 R., SYGN. AKT 45/01 DOTYCZĄCYM ART. 14A USTAWY Z 8 STYCZNIA 1993 R., O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (ZWANEJ DALEJ USTAWĄ O VAT), TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY PRZEDSTAWIŁ NA CZYM POLEGA ISTOTA ZMIAN WPROWADZONYCH USTAWĄ Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 95, POZ. 1100).

TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY STWIERDZIŁ M. IN., ŻE "ART. 1 PKT 8 W ZWIĄZKU Z ART. 3 USTAWY Z DNIA 20 LISTOPADA 1999 R., O ZMIANIE USTAWY O PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG ORAZ O PODATKU AKCYZOWYM (DZ. U. NR 95, POZ. 1100) W ZAKRESIE, W JAKIM ZMIENIA ZASADY WYLICZANIA KWOTY PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI NA RZECZ ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ, PRZED UPŁYWEM TRZYLETNIEGO OKRESU, PRZEWIDZIANEGO W ART. 30 UST. 1 ZDANIE DRUGIE USTAWY Z DNIA 27 SIERPNIA 1997 R., O REHABILITACJI ZAWODOWEJ I SPOŁECZNEJ ORAZ ZATRUDNIANIU OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH, W BRZMIENIU OBOWIĄZUJĄCYM W DNIU 30 LISTOPADA 1999 R. (DZ. U. NR 123, POZ. 776 I NR 160, POZ. 1082, Z 1998 R. NR 99, POZ. 628, NR 106, POZ. 668, NR 137, POZ. 887, NR 156, POZ. 1019 I NR 162, POZ. 1118 I 1126 ORAZ Z 1999 R. NR 49, POZ. 486 I NR 90, POZ. 1001) JEST NIEZGODNY Z ZASADĄ OCHRONY PRAW NABYTYCH I ZASADĄ OCHRONY INTERESÓW W TOKU, WYRAŻONYMI W ART. 2 KONSTYTUCJI, W ZAKRESIE, W JAKIM NIE PRZEWIDUJE REGULACJI PRZEJŚCIOWYCH NIEZBĘDNYCH DLA ZAPEWNIENIA OCHRONY INTERESÓW PROWADZĄCYCH ZAKŁADY PRACY CHRONIONEJ, KTÓRZY - W ZAUFANIU DO DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW .ROZPOCZĘLI REALIZACJĘ DŁUGOOKRESOWYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZATRUDNIONYCH W ICH ZAKŁADACH."

NASTĘPNIE W UZASADNIENIU ZAUWAŻYŁ, ŻE USTAWA NOWELIZUJĄCA PRZYNIOSŁA TRZY ZASADNICZE ZMIANY TJ.:

1) ZASTĄPIENIE MOŻLIWOŚCI ZATRZYMANIA KWOTY NALEŻNEGO PODATKU OD TOWARÓW I USŁUG PRAWEM DO UZYSKANIA CZĘŚCIOWEGO LUB CAŁKOWITEGO ZWROTU TEJ KWOTY NA WNIOSEK ZAINTERESOWANEGO;

2) PRZESUNIĘCIE TERMINU, W KTÓRYM PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ UZYSKUJE DANĄ KWOTĘ;

3) WPROWADZENIE MECHANIZMÓW ZMNIEJSZAJĄCYCH KWOTĘ ZWRACANĄ PROWADZĄCEMU ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ PRZEZ OBNIŻENIE STOSOWNEGO MNOŻNIKA DLA OSÓB O LEKKIM LUB UMIARKOWANYM STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI.

ODNOŚNIE PIERWSZEJ Z WYMIENIONYCH SYTUACJI TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE ZMIANA TA, PODOBNIE JAK PRZESUNIĘCIE TERMINU, W KTÓRYM PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ UZYSKUJE PEWNĄ KWOTĘ, STANOWI PEWNĄ NIEDOGODNOŚĆ DLA NIEGO, ALE NIE NARUSZA SAMA W SOBIE ISTOTY UPRAWNIENIA WYNIKAJĄCEGO Z DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISÓW I NIE ZMIENIA SYTUACJI PRAWNEJ ZAINTERESOWANYCH, WOBEC TEGO TRYBUNAŁ NIE ZNALAZŁ PODSTAW DO STWIERDZENIA NIEZGODNOŚCI WPROWADZONYCH ZMIAN Z ZASADĄ OCHRONY PRAW NABYTYCH ANI Z ZASADĄ OCHRONY INTERESÓW W TOKU.

ODNOSZĄC SIĘ NATOMIAST DO ROZWIĄZAŃ POLEGAJĄCYCH NA OBNIŻENIU MNOŻNIKA, STOSOWANEGO PRZY OBLICZANIU KWOTY PODLEGAJĄCEJ ZWROTOWI, DLA OSÓB O LEKKIM LUB UMIARKOWANYM STOPNIU NIEPEŁNOSPRAWNOŚCI, TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ ZE ZMIANA TA PROWADZI DO ZMNIEJSZENIA WIELKOŚCI ZWRACANEJ KWOTY PODATKU W PORÓWNANIU Z KWOTĄ, KTÓRĄ PODATNIK PROWADZĄCY ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ MÓGŁ ZATRZYMAĆ NA PODSTAWIE PRZEPISÓW OBOWIĄZUJĄCYCH DO 31 GRUDNIA 1999 R. NOWA REGULACJA DOTYKA ISTOTY UPRAWNIENIA ZAGWARANTOWANEGO W DOTYCHCZASOWYCH PRZEPISACH, INGERUJE W INTERESY W TOKU, ZMIENIAJĄC ZAKRES UPRAWNIEŃ PRZYSŁUGUJĄCYCH PROWADZĄCYM ZAKŁAD PRACY CHRONIONEJ W RAMACH TRZYLETNIEGO HORYZONTU CZASOWEGO WYZNACZONEGO PRZEZ OSTATECZNE DECYZJE O PRZYZNANIU STATUSU ZAKŁADU PRACY CHRONIONEJ.

Analizowany wyrok Trybunału Konstytucyjnego stworzył sytuację, w której nowelizacja art. 14a ustawy o VAT tylko w określonym w sentencji zakresie podmiotowo - przedmiotowym tj. w zakresie w jakim zmienia zasady wyliczania kwoty podatku do zwrotu, nie wywiera skutków prawnych i do określonej grupy podatków nie ma zastosowania.

Zatem poza rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego znalazła się kwestia -

- zastąpienia możliwości zatrzymania kwoty należnego podatku od towarów i usług, prawem do uzyskania częściowego lub całkowitego zwrotu tej kwoty na wniosek zainteresowanego;

- przesunięcia terminu, w którym prowadzący zakład pracy chronionej uzyskuje daną kwotę,

- oraz przepis art. 14a ust. 7 nie przewidujący prawa do zwrotu podatku wobec podatników:

1) podatku akcyzowego oraz innych podatników sprzedających wyroby akcyzowe, z wyjątkiem wyrobów wymienionych w załączniku nr 6 w poz. 8, 9, 11 i 20 (który to przepis nie ma w sprawie zastosowania),

2) w których, w dniu złożenia wniosku o dokonanie zwrotu kwoty o której mowa w ust. 1 (art. 14a), występują zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2005 r., w sygn. akt FPS 4/04; wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 103/08; wyroku NSA z 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I FSK 154/07.

Zgodnie z prawidłowo ustalonym przez organ podatkowy, stanem faktycznym - w zasadzie niekwestionowanym, strona skarżąca jako zakład pracy chronionej w 2001 r., była uprawniona, co do zasady, do odzyskania całego deklarowanego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące rozliczeniowe których dotyczy wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

Wprowadzona z dniem 1 stycznia 2000 r., zmiana sposobu wyliczenia mnożnika limitu zwrotu (art. 14a ust. 3 i 4) nie spowodowała zatem niekorzystnych zmian dla Spółki. Zarówno w przepisach obowiązujących przed 1 stycznia 2000 r., jak i po uprawniona była do zatrzymania a po 1 stycznia 2000 r., do zwrotu zadeklarowanych zobowiązań podatkowych w pełnej wysokości. Brak możliwości otrzymania w 2001 r., zwrotu wypłaconych zobowiązań podatkowych za wskazane miesiące wynikał z faktu istnienia po stronie skarżącej zaległości podatkowej (art. 14a ust. 7 pkt 2).

Istnienie zaś zaległości podatkowej w podatku stanowiącym dochód budżetu państwa (a takim jest niewątpliwie podatek od towarów i usług), zgodnie z przepisem art. 14a ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT pozbawiała podatnika prawa do zwrotu zapłaconego podatku.

Przepis ten, zaś nie został uznany za sprzeczny z Konstytucją, mógł więc stanowić prawną podstawę do pozbawienia strony skarżącej prawa do zwrotu wpłaconych w przedmiotowych miesiącach 2001 r., zobowiązań w podatku od towarów i usług, co wyczerpująco przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej (str. 9 do 11 uzasadnienia decyzji).

Skoro zatem po stronie skarżącej nie wystąpiły przesłanki (warunki) przedmiotowe do stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za przedstawione miesiące 2001 r., to skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie są zasadne podniesione w niej zarzuty dotyczące błędnej oceny materiału dowodowego. Nie są zasadne również zarzuty skargi dotyczące braku zastosowania się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 576/08, albowiem jak już wcześniej wskazano wyrok ten rozstrzygał jedynie kwestię podmiotową tzn., że strona skarżąca jest podmiotem objętym oddziaływaniem w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Mając zatem na uwadze powyższe ustalenia i rozważania oraz to, że organ podatkowy nie naruszył innych przepisów prawa w zakresie skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach pomocy prawnej ustanowionej z urzędu orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a.