Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 424/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: par 2 ust. 1, par 5 ust. 1, par 6 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020

SENTENCJA

Dnia 6 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Paweł Dańczak Protokolant asystent sędziego Krystyna Adamczewska-Reguła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2022 roku sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2022 roku nr 489/2021 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2017 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 14 kwietnia 2022 r., nr 489/2021 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu z 25 marca 2021 r., nr 0083-2021-001244 w przedmiocie przyznania

Z. T. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 33 852,13 zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2137), § 2, 3, 4, 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.), § 2, § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 ze zm.), art. 2 ust. 2, art. 59, art 64 ust. 2, art. 70 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L.347.549), art. 8, art. 32 ust. 2, art. 43 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.Urz.UE.L.347.608), art. 2 ust. 1 pkt 23, art. 4, art. 15, art. 19a, art. 23 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.181.48), art. 24, art. 37 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE.L.227.69).

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

10 maja 2017 r. Z. T. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2017 r. wraz z materiałem graficznym wnosząc o przyznanie płatności w ramach:

- pakietu 4 "Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000" wariant 4.5 na działkach rolnych D2, E1 o łącznej powierzchni 45,10 ha,

- pakietu 5 "Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000" wariantu 5.5 "Półnaturalne łęki wilgotne" na działach rolnych A2, F1, I1 o łącznej powierzchni 16,32 ha.

W okresie od 7 do 10 listopada 2017 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w celu sprawdzenia powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności, realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego zgodnie z podjętym zobowiązaniem oraz przestrzegania wymogów w ramach pakietów objętych zobowiązaniem. O terminie i miejscu kontroli 2 listopada 2017 r. został powiadomiony pełnomocnik strony – S. D., który był obecny podczas kontroli. Z czynności kontrolnych został sporządzony raport nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowości na powierzchni zgłoszonych upraw w ramach: wariantu 4.5:

- działka [...], z deklaracją TUZ na powierzchni 2,92 ha na działce ewidencyjnej 6 stwierdzono powierzchnię 2,39 ha, zastosowano kod pokontrolny DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej"

- działka [...], z deklaracją TUZ na powierzchni 42,18 ha na działce ewidencyjnej [...] i [...] stwierdzono powierzchnię 35,96 ha; zastosowano kody pokontrolne:

DR52 "Stwierdzono powiększenie zasiągu pola zagospodarowania",

DR53 "Stwierdzono zmniejszenie zasiągu pola zagospodarowania ",

DR49"Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość obwodu zewnętrznego",

DR37 "Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS",

DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej".

wariantu 5.5:

- działka [...], z deklaracją TUZ na powierzchni 5,46 ha na działce ewidencyjnej 3/2, stwierdzono powierzchnię 5,78 ha oraz powierzchnię nieskoszoną 0,98 ha; zastosowano kody pokontrolne:

DR13 "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej",

DR53 " Stwierdzono zmniejszenie zasięgu zagospodarowania"

- działka [...], z deklaracją TUZ na powierzchni 6,12 ha na działce ewidencyjnej 65/1, stwierdzono powierzchnię 6,12 ha; zastosowano kody pokontrolne:

DR52 "Stwierdzono powiększenie zasiągu pola zagospodarowania", tym samym potwierdzając obszar zgłoszony do płatności,

- działka [...], z deklaracją TUZ na powierzchni 4,74 ha na działce ewidencyjnej 47, stwierdzono powierzchnię 4,74 ha oraz powierzchnię nieskoszoną 0,72 ha; zastosowano kody pokontrolne:

DR52 "Stwierdzono powiększenie zasiągu pola zagospodarowania", tym samym potwierdzając obszar zgłoszony do płatności

Ponadto w zakresie kontroli przestrzegania wymogów realizacji programu rolnośrodowiskowego, stwierdzono naruszenie:

1. wymogów ogólnych programu rolno-środowiskowo-klimatycznego oraz zastosowano:

-kod R_13, będący wynikiem negatywnej oceny "Czy rolnik nie przekształca występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 lit h rozporządzenia 1307/2013". Ponadto w uwagach wpisano adnotację "łączna powierzchnia TUZ w gospodarstwie stwierdzona po KnM wynosi 59,59 ha. Dla działki rolnej C2 przyjęto powierzchnię łąki zgodnie z deklaracją rolnika we wniosku obszarowym na rok 2017. Na działce rolnej [...] powierzchnia stwierdzona TUZ, tj. 2,39 ha, jest mniejsza od deklaracji, co wynika z przedeklarowania powierzchni we wniosku i planie. Zmniejszenie powierzchni użytkowanej rolniczo nastąpiło na działce rolnej [...] ze względu na wyłączenie z pomiaru obszaru trwale podmokłego, na którym nie stwierdzono prowadzenia wypasu zwierząt oraz koszenia. Ze względu na brak koszenia niedojadów pojawiły się skupiska drzew olchy, które również wyłączono z pomiaru działki rolnej [...],

2. wymogów szczegółowych w ramach wariantu 4.5 na działce rolnej [...]

1. R_4_5_16, poprzez negatywny wynik oceny wymogu, czy "Rolnik przestrzega dopuszczalnego poziomu obsady (użytkowanie pastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna [...] – nie stwierdzono wypasu w dniu kontroli ",

2. R_4_5_17, poprzez negatywny wynik oceny wymogu, czy "Rolnik przestrzega obowiązku wykaszania niedojadów w odpowiednim terminie (użytkowaniepastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna [...] - stwierdzono, że rolnik nie wykosił niedojadów na całej powierzchni działki rolnej ".

5 lutego 2018 r. i 27 marca 2018 r. pełnomocnik strony złożył pisemne zastrzeżenia dotyczące ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wykluczeń powierzchni z działki rolnej [...], tj. błędne uznanie części działki za teren trwale podmokły, oraz urządzenia, którym wykonano pomiar, jak też sposobu ustalenia granicy kontrolowanych działek i stwierdzony brak koszenia niedojadów na działce rolnej [...].

W związku z powyższym 17 kwietnia 2018 r. została przeprowadzona ponowna kontrola w obecności S. D., w wyniku której uwzględniono w części zgłoszone zastrzeżenia. Pismem z 28 maja 2018 r. poinformowano stronę, że w związku ze zmianą warunków terenowych można było dotrzeć m.in. do kwestionowanych fragmentów działki [...]. Inspektorzy terenowi stwierdzili stan faktyczny upraw na gruntach rolnych zastany w dniu kontroli, a podnoszona przez stronę okoliczność, że rok 2017 był rokiem mokrym nie mogła mieć wpływu na ustalenie stanu w terenie. Podnoszona okoliczność ewentualnie kwalifikuje się do kategorii siły wyższej i pozostaje w gestii organu przyznającego płatności po uprzednim powiadomieniu przez stronę wraz dostarczeniem dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej. W oparciu o wyniki ponownej kontroli skorygowane zostały wartości powierzchni stwierdzonych dla:

- działki [...], stwierdzono powierzchnię 5,74 ha (z pierwotnej deklaracji 5,46 ha) oraz zastosowano kody pokontrolne DR53 "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania" (tj. zmniejszenie powierzchni obszarów niekwalifikujących się do płatności) i kod - "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej", co potwierdza dokumentacja fotograficzna (zdjęcia 32-55). Tym samym potwierdzono powierzchnię deklarowanej uprawy na działce rolnej [...].

- działki [...], stwierdzono powierzchnię 39,01 ha (z pierwotnie deklarowanej 42,18 ha) oraz zastosowano kody pokontrolne DR53 "Stwierdzono zwiększenie zasięgu pola zagospodarowania", DR52 "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania ", DR37 "Identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS", DR49 "Do wyliczenia tolerancji pomiaru zastosowano wartość odwodu zewnętrznego", DR13+ "Zadeklarowania powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej", co potwierdza dokumentacja fotograficzna (zdjęcia 58-69, 71-133).

W związku z nowo ustaloną powierzchnią działki rolnej, zmianie uległa również wielkość obsady zwierząt na działce i wyniosła 1,10 DJP/ha.

-ogólna powierzchnia TUZ, w związku z uwzględnieniem zastrzeżeń i zmianą powierzchni stwierdzonych działek rolnych [...] i [...] wyniosła 62,60 ha

28 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony złożył dalsze zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych 17 kwietnia 2018 r., które uzupełnił 5 lipca 2018 r. załączając oświadczenie J. K. z 14 czerwca 2018 r.

W piśmie z 23 lipca 2018 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu szczegółowo i obszernie wyjaśniając podstawy ustalonych powierzchni działek i stwierdzone nieprawidłowości uznał zgłoszone zastrzeżenia za bezzasadne.

Decyzją z 14 sierpnia 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 32 042,66 zł. Decyzją z 20 września 2019 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Decyzją z 31 stycznia 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 33 323,87 zł.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym nie zgadzając z pomniejszeniem płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, wniosła o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty sprawy poprzez zwiększenie płatności na 2017 r. i przeprowadzenie dowodu z opinii przyrodnika – M. W.

Decyzją z 3 grudnia 2020 r. Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu z 31 stycznia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Decyzją z 25 marca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łowiczu przyznał stronie płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną (PROW 2014-2020) na rok 2017 w łącznej wysokości 33 852,13 zł, w tym:

1. Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 16 999,14 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 22 603,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia,

2. Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże, w wysokości 16 852,99 zł

i ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno –środowiskowo-klimatycznym:

1.Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte 15 marca 2016 r. na powierzchni 42,18 ha;

2.Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte 15 marca 2016 r. na powierzchni 16,32 ha.

Organ oparł swoje rozstrzygnięcie o ustalenia zawarte w raporcie z kontroli na miejscu przeprowadzonej w okresie od 7 - 10 listopada 2017 r. uznając kontrolę kwalifikowalności powierzchni z września 2017 r. za niemiarodajną ze względu na brak dokumentacji fotograficznej południowej części działki rolnej [...]. Natomiast kontrola z kwietnia 2018 r. nie została uwzględniona, ponieważ nie dokumentuje stanu działek na rok składania wniosku o przyznanie płatności.

Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie:

-art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez brak przeprowadzenia dowodu z dokumentu znanego organowi z urzędu, a mianowicie stanowiska z 28 maja 2018 r., na mocy którego zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych zostały uwzględnione w części, co skutkowało modyfikacją przez organ pierwotnych danych zawartych w raporcie m.in. w zakresie działki E[...];

- art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że dokonywane w czasie kontroli z listopada 2017 r. na miejscu pomiary działki [...] dla jej części południowej nie były przeprowadzone prawidłowo, gdyż dla części południowej działki brak jest zdjęć dokumentujących m.in. od strony południowej rzekome podtopienia, a to przecież z tego względu ARiMR uznał za niewiarygodne wyniki kontroli z września 2017 r. (które nota bene stanowiły i nadal stanowią podstawę dla wydania przez ARiMR decyzji w sprawie płatności bezpośrednich dla 2017 r.);

- art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że potrzeba zgłoszenia wystąpienia siły wyższej albo nadzwyczajnych okoliczności w związku z wystąpieniem niekorzystnych warunków atmosferycznych, gdyż wszystkie zabiegi agrotechniczne strona wykonała zgodnie z zaciągniętym zobowiązaniem, a fakt ewentualnego wystąpienia lokalnych podtopień nie wpłynął na fakt ich wykonania w żadnej sposób, lecz ewentualnie spowodował, że w trakcie kontroli na miejscu w listopadzie 2017 r. mógł być widoczny większy przyrost roślinności. Ewentualne podtopienia może i były widoczne w listopadzie 2017 r., ale to już było po okresie użytkowania działki [...], a nadto na pewno nie dotyczyło niemalże 6 ha działki [...];

- art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że skoro strona w zakresie działki oznaczonej symbolem D (a stanowiącej działkę ewidencyjną O nr 6) dokonała przedeklarowania powierzchni we wniosku i planie, to oznacza, że nie naruszył zakazu przekształcenia TUZ;

- art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiało się w ustaleniu, że należy pomniejszyć powierzchnię zadeklarowaną o obszar powierzchni:

a) porośniętej roślinnością, która wyrosła w okresie pomiędzy ostatnim koszeniem (a co miało miejsce 21 sierpnia 2017r.) a kontrolą na miejscu z listopada 2017 r. Powyższe twierdzenie potwierdzają wyniki kontroli na miejscu z września 2017 r., w trakcie których kontrolerzy ARiMR nie stwierdzili na działce [...] żadnych skupisk olch, w tym zwłaszcza wieloletnich zadrzewień lub zakrzaczeń, tudzież niedojadów;

b) stanowiącą elementy krajobrazu podlegającemu wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działek rolnych, co dotyczy m.in. rowów melioracyjnych;

- art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że dokonywane w czasie kontroli z listopada 2017 r. na miejscu pomiary nie były wykonane w sposób prawidłowy, albowiem wykonano pomiary danych geologalizacyjnych w odległościach większych niż max. 25 m, co całkowicie dyskwalifikuje wiarygodność tych wyników;

naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

- art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez przyjęcie, że w wariancie 4.5 zachodzi różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, która przekracza 3% lub 2 ha, a która uzasadnia pomniejsze płatności, w sytuacji, gdy taka różnica w rzeczywistości nie zachodzi;

- art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez jego nie zastosowanie i wyłączenie elementów krajobrazu podlegających wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działki rolnej i nie uznanie ich za część kwalifikującego się obszaru takiej działki rolnej;

- § 33 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez wadliwe określenie procentowego stosunku powierzchni trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono rzekome uchybienie, do powierzchni wszystkich użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach pakietu 4.5;

- § 33 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez wadliwe określenie procentowego stosunku powierzchni trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono rzekome uchybienie, do powierzchni wszystkich użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach pakietu 5.5;

- § 33 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do zmniejszenia wysokości płatności o 20% z tytułu przekształcenia występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych dla płatności 4.5, w sytuacji, gdy przekształcenie trwałych użytków zielonych nie miało miejsca (w decyzji stwierdzono błędnie - że przekształcenie dotyczy wyłącznie płatności 5.5);

- § 33 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zachodzą przesłanki do zmniejszenia wysokości płatności o 20% z tytułu przekształcenia występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych dla płatności 5.5, w sytuacji, gdy przekształcenie trwałych użytków zielonych nie miało miejsca (wobec działki oznaczonej symbolem D nastąpiło predeklarowanie powierzchni we wniosku i planie, a wobec działki [...] - nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia pomniejszenia, a co potwierdzają wyniki kontroli na miejscu z września 2017 r., względnie w przypadku uznania, iż zadrzewienia i zakrzaczenia są wieloletnie - nigdy nie doszło do przekształcenia TUZ, gdyż powierzchnia nie uległa zmianie wobec powierzchni z 2016 r., kiedy strona rozpoczęła realizację zobowiązania 5-letniego, a zatem nie mogło nastąpić pomniejszenie TUZ, który nigdy nim nie był.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z 14 kwietnia 2022 r., nr 489/2021 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju i Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.), płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UEL 347z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Odpowiednie minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odpowiednie obowiązkowe wymogi, o których mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013, są wskazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia."

Stosownie do treści § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:

1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo;

2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1)użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub (...).

Stosownie do treści § 6 rozporządzenia, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

W myśl § 33 ust. 3 rozporządzenia, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika lub zarządcę wymogów w ramach poszczególnych pakietów lub ich wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2-6, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w części dotyczącej danego pakietu lub jego wariantu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:

1) iloczynu:

a) współczynnika dotkliwości danego uchybienia i

b) współczynnika trwałości danego uchybienia

- określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia oraz

2) kwoty stanowiącej iloczyn:

a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu lub wariantu, gdyby rolnik lub zarządca przestrzegał tych wymogów, oraz

b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego pakietu lub jego wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów zostały zawarte w załączniku nr 2 do rozporządzenia Części IV: "Wymogi dla Wariantów 4.5. i 5.5. Półnaturalne łąki świeże (użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe, pastwiskowe albo naprzemienne).

Organ odwoławczy podkreślił, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ pierwszej instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności, przy czym płatność nie może zostać przyznana do powierzchni większej aniżeli maksymalny kwalifikowany obszar w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ podkreślił, że w wyniku złożonych zastrzeżeń do przeprowadzonej kontroli w kwietniu 2018 r. została przeprowadzona kolejna kontrola spornych działek, w wyniku której w przypadku działki [...] wyniki zostały potwierdzone, natomiast pomiar działki rolnej [...] zwiększył się i wyniósł 39,01 ha. Zdaniem organu półroczny okres oddzielający obydwie kontrole oraz wielkość powierzchni działki pozwala domniemywać, że przeprowadzone prace porządkujące (przygotowania widoczne w trakcie listopadowej kontroli m.in. na fot nr 31-38) spowodowały zwiększenie powierzchni kwalifikującej się do płatności, chociaż do powierzchni zadeklarowanej (tj. 42,18 ha) jeszcze dużo brakowało. Organ podkreślił, że celem każdej kontroli na miejscu jest ustalenie zasięgu oraz faktycznego stanu upraw na dzień realizacji wizytacji terenowej. Z uwagi na przeprowadzone przez stronę zabiegi agrotechniczne mające miejsce pomiędzy 10 listopada 2017 r. (data zakończenia kontroli w zakresie działania rolno-środowiskowo-klimatycznego), a 17 kwietnia 2018 r. (data ponownej kontroli działek), ustalenia kontroli przeprowadzonej w kwietniu 2018 r. nie mogły zostać uwzględnione w sprawie przyznania płatności za rok 2017.

Wbrew również twierdzeniom strony na załączonym do raportu z kontroli na miejscu szkicu działki rolnej [...] zawarto numery zdjęć oraz miejsce ich wykonywania w obrębie południowej części tej działki. Organ wyjaśnił również, że wykluczona powierzchnia 6,22 ha dotyczy nie tylko podtopionego terenu w południowo-wschodniej części działki ewidencyjnej nr 10/16. Z powierzchni deklarowanej działki rolnej zostały dokonane liczne wyłączenia obszarów nieuprawionych do płatności w związku z powiększeniem niekwalifikujących się pól zagospodarowania. Zgodnie z dołączonym do raportu z kontroli na miejscu szkicem działki [...] – łącznie oznaczono 28 miejsc kodem błędu DR52, tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania co wskazuje na zmniejszenie powierzchni kwalifikowanej MKO. Z danych zawartych w wykazie działań agrotechnicznych dla działki rolnej E1 użytkowanej jako pastwisko wynika, że 21 sierpnia 2017 r. deklarowano wykonanie koszenia niedojadów i zbioru. Z raportu z kontroli na miejscu wynika, że w przypadku działki rolnej [...] wyłączono z pomiaru obszar trwale podmokły, na którym nie stwierdzono prowadzenia wypasu zwierząt oraz koszenia, a ze względu na brak wykoszenia niedojadów pojawiły się skupiska drzew, które również zostały wyłączone z pomiaru działki, co potwierdza dokumentacja fotograficzna przedstawiająca obszar porośnięty roślinnością charakterystyczną dla terenów podmokłych oraz samosiejkami drzew. Zatem, zdaniem organu nie można uznać, aby obszar ten był utrzymywany w dobrej kulturze rolnej co oznacza wykonanie obligatoryjnych zabiegów agrotechnicznych wymaganych przy realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 640/2014, w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W odniesieniu do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, 29, 33 i 34 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest w stanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej łub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. (...). Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności."

Z przepisem tym bezpośrednio związane jest pouczenie zawarte we wniosku o przyznanie płatności na 2107 r., jak wskazuje pouczenie beneficjent pomocy zobowiązuje się do niezwłocznego zawiadomienia na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności i o każdej zmianie, gdy dotyczy ona między innymi wykorzystywania gruntów rolnych czy wielkości powierzchni upraw. W ocenie organu strona nie wywiązała się z powyższych obowiązków, albowiem nie poinformowała na piśmie właściwego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zaistnieniu siły wyższej w postaci podtopienia terenu, co więcej w treści odwołania pełnomocnik strony wyklucza wpływ siły wyższej na stan działki rolnej [...].

Zdaniem organu kontrola dokonana została w sposób prawidłowy, a jej wyniki nie budzą wątpliwości. W treści protokołu wskazano działki objęte kontrolą, metodę przeprowadzenia pomiarów, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości; wskazana i uwzględniona została także tolerancja pomiaru, co potwierdza dokumentacja fotograficzna obrazująca stan działki zadeklarowanej przez stronę oraz szkic pomiarowy zawierający informacje o zasięgu obszarów uwzględnionych w stwierdzonej powierzchni działki rolnej oraz położeniu obszarów niekwalifikujących się do płatności a zlokalizowanych na zadeklarowanych we wniosku działkach rolnych.

Organ podkreślił również, że rolnik realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne poza spełnieniem warunków, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zobowiązany jest przez cały okres 5 - letniego zobowiązania do przestrzegania jeszcze innych wymogów określonych dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia PRŚK, w tym określonych dla pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 i pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 zgodnie z którym producent przy użytkowaniu pastwiskowym zobowiązany jest między innymi do:

- wypasu w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 1 maja i kończy się nie później niż w dniu 15 października, przy obsadzie zwierząt od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów objętych wsparciem w ramach wariantu,

- corocznego wykoszenia niedojadów (raz w roku) w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 15 lipca i kończy się nie później niż w dniu 31 października,

Zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2017 dla działki rolnej [...] deklarowano pastwiskowy sposób użytkowania. W czasie przeprowadzonej w okresie od 7 do 10 listopada 2017 r. kontroli na miejscu stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów:

1. R_4_5_16, poprzez negatywny wynik oceny wymogu czy "Rolnik przestrzega dopuszczalnego poziomu obsady (użytkowanie pastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna E1 - nie stwierdzono wypasu w dniu kontroli". W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono wypas 42 krów prowadzony od 01 maja do 15 października. Współczynniki przeliczania zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) stosowane w przypadku wymogów dotyczących użytkowania pastwiskowego lub kośno-pastwiskowego trwałych użytków zielonych lub obszarów przyrodniczych zawarty w załączniku nr 2 do Rozporządzenia PRŚK wynosi dla krów 1. Powierzchnia trwałych użytków zielonych przyjęta przez organ I instancji wyniosła 35,96 ha, w związku z czym liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP/ha (TUZ) wyniosła 1,17 DJP/ha (TUZ). Zgodnie z wymogami dla wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże przy użytkowaniu pastwiskowym wypas wymagany jest przy obsadzie zwierząt od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów objętych wsparciem w ramach wariantu. Powyższe uchybienie wymienione w części IV załącznika nr 8 do rozporządzenia pod liczbą porządkową 84. Iloczyn współczynnika dotkliwości (20%) i trwałości (1,5) wynosi 30%.

2. R_4_5_17, poprzez negatywny wynik oceny wymogu czy "Rolnik przestrzega obowiązku wykaszania niedojadów w odpowiednim terminie (użytkowanie pastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna [...] - stwierdzono, że rolnik nie wykosił niedojadów na całej powierzchni działki rolnej". Powyższe uchybienie wymienione w części IV załącznika nr 8 do rozporządzenia pod liczbą porządkową 85. Iloczyn współczynnika dotkliwości (5%) i trwałości (1,25) wynosi 6%.

Powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosiła 45,10 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 38,35 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 Rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Za podstawę wyliczenia powierzchni kwalifikującej się do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej organ przyjął pomiary wykonane podczas kontroli w listopadzie 2017 r. uznając kontrolę kwalifikowalności powierzchni z września 2017 r za niemiarodajną, ze względu na brak dokumentacji fotograficznej południowej części działki rolnej [...]. Natomiast kontrola z kwietnia 2018 r. nie została uwzględniona, gdyż nie dokumentuje stanu działek na rok składania wniosku o przyznanie płatności. Zatem zgodnie z ustaleniami organu I instancji łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi 6,75 ha. Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 6,75 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariant: 4.5 Półnaturalne łąki świeże a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 17,60%. Dwukrotność stwierdzonej różnicy zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, tj. 6,7 ha x 2 = 13,50 ha. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do płatności rolno-środowiskowo klimatycznej wynosi 24,85 ha (tj. 38,35 ha - 13,50 ha = 24,85 ha).W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże, określona na podstawie § 16 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wynosi 1032,65866306 zł. Początkowa zatem kwota przyznanej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 25 661, 57 zł.

W czasie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono brak przestrzegania następujących wymogów:

- R_4_5_16, poprzez negatywny wynik oceny wymogu czy "Rolnik przestrzega dopuszczalnego poziomu obsady (użytkowanie pastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna [...] - nie stwierdzono wypasu w dniu kontroli". W trakcie kontroli na miejscu stwierdzono wypas 42 krów prowadzony od 01 maja do 15 października. Współczynniki przeliczania zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) stosowane w przypadku wymogów dotyczących użytkowania pastwiskowego lub kośno-pastwiskowego trwałych użytków zielonych lub obszarów przyrodniczych zawarte zostały w załączniku nr 2 do rozporządzenia wynosi dla krów 1. Powierzchnia trwałych użytków zielonych przyjęta przez organ I instancji wyniosła 35,96 ha, w związku z tym liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP/ha (TUZ) wyniosła 1,17 DJP/ha (TUZ). Zgodnie z wymogami dla wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże przy użytkowaniu pastwiskowym wypas wymagany jest przy obsadzie zwierząt od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów objętych wsparciem w ramach wariantu. Wysokość zmniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania powyższego wymogu wynosi 7 218,69 zł.

- R_4_5_17, poprzez negatywny wynik oceny wymogu czy "Rolnik przestrzega obowiązku wykaszania niedojadów w odpowiednim terminie (użytkowaniepastwiskowe)". W uwagach została wpisana adnotacja "działka rolna E1 stwierdzono, że rolnik nie wykosił niedojadów na całej powierzchni działki rolnej". Wysokość zmniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania powyższego wymogu wynosi 14 43,74 zł.

Kwota płatności do wariantu 4.5 Półnaturalne łąki świeże po zastosowaniu zmniejszeń z tytułu nieprzestrzegania wymogów właściwych dla tego wariantu wynosi 16 999,14 zł.

W przypadku płatności do wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o wynosiła 16,32 ha. Powierzchnia stwierdzona w ramach wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 16,32 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. W związku z zadeklarowaniem do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej powierzchni przekraczającej 50 ha, uśredniona stawka płatności w ramach Wariant: 5.5 Półnaturalne łąki świeże, określona na podstawie § 16 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego wynosi 1 032,66 zł. Kwota płatności do wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże wynosi 16 852,99 zł.

Odwołując się natomiast do treści art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie strona nie uprawdopodobniła wystąpienia żadnej okoliczności, którą można uznać za działanie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez brak przeprowadzenia dowodu z dokumentu znanego organowi z urzędu, a mianowicie ze stanowiska z 28 maja 2018 r., na mocy którego zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych zostały uwzględnione w części, co skutkowało modyfikację przez organ pierwotnych danych zawartych w raporcie m.in. w zakresie działki E1.

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy albowiem gdyby organ nie pominął ww. dokumentu, to ustalając powierzchnię kwalifikowalną do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2017 r. w ogóle nie wziąłby pod uwagę pierwotnego raportu z kontroli z listopada 2017 r., względnie uwzględniłby go, ale w treści zmodyfikowanej, mając na uwadze uwzględnione przez organ zastrzeżenia do raportu;

2) art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że dokonywane w czasie kontroli z listopada 2017 r. na miejscu pomiary wobec działki E1 dla jej części południowej nie były przeprowadzone prawidłowo, gdyż dla części południowej działki brak jest zdjęć dokumentujących m.in. od strony południowej rzekome podtopienia, a to przecież z tego względu ARiMR uznała za niewiarygodne wyniki kontroli z września 2017 r. (które nota bene stanowiły i nadal stanowią podstawę dla wydania przez ARiMR decyzji w sprawie płatności bezpośrednich na 2017 r. i które w tym zakresie nie są przez organ kwestionowane);

3) art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiało się w wadliwym określeniu powierzchni MKO w oparciu o wyniki zakwestionowanego przez sam organ (a zatem uznany już uprzednio za nierzetelny) raportu z kontroli na miejscu z listopada 2017 r., a nie w oparciu o uznawany raport z kontroli przeprowadzonej we wrześniu 2017 r.

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, bo gdyby organ - konsekwentnie, jak to miało miejsce w stanowisku z 28 maja 2018 r. zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych uwzględnił w części -uznał raport z wyników kontroli na miejscu z listopada 2017 r. za niewiarygodne (chociażby w części) to musiałby posłużyć się niekwestionowanym przez organ raportem z kontroli na miejscu z września 2017 r. To zaś w konsekwencji oznaczałoby brak pomniejszeń MKO i przyznanie płatności zgodnie z powierzchnią deklarowaną w zakresie wariantu 4.5, a w konsekwencji oznaczałoby również brak stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przez rolnika wymagań, w tym co do poziomu obsady (R_4_5_16);

4) art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów przedstawionych przez skarżącą, a mianowicie wyników z kontroli na miejscu z września 2017 r. oraz listopada 2017 r. zarówno w części opisowej (raport z kontroli), jak i graficznej (szkice działki 34/1 i 10/16) oraz z kwietnia 2018 r.

Ww. uchybienie miało wpływ na wynik sprawy albowiem gdyby organ II instancji nie pominął ww. dowodów, to dostrzegłby, że zachodzą niedające się niczym wyjaśnić rozbieżności w dokumentach urzędowych ARiMR w postaci raportów z wyników z kontroli na miejscu z września 2017 r., listopada 2017 i kwietnia 2018 r. zwłaszcza co do występowania na działkach 34/1 oraz 10/16 wieloletnich samosiejek, które rzekomo występowały w kwietniu 2018 r., ale nie we wrześniu 2017 r. oraz listopadzie 2017 r. Brak ww. uchybienia oznaczałoby konieczność pominięcia przez organ II instancji dowodu w postaci wyników raportu z kontroli z listopada 2017 r. oraz ponowne ustalenie MKO na 2017 r. przy uwzględnieniu ostatniego raportu z kontroli, który nie został odrzucony przez ARiMR, tj. wyników kontroli na miejscu z września 2017 r., części graficznej wniosku z 2017 r. oraz wyników kontroli administracyjnej w oparciu o ortofotomapy;

5) art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez stwierdzenie, że fakt dokonywania pomiarów danych geolokalizacyjnych przez kontrolerów podczas kontroli na miejscu w listopadzie 2017 r. obszaru kwalifikującego się do dopłat zgłoszonych przez rolnika, całkowicie sprzecznej z wynikami z raportów z kontroli z września 2017 r. i de facto z kwietnia 2018 r., nie ma wpływu na ich wiarygodność, a w sprawie nie zachodziła podstawa weryfikacji przyczyn wzajemnie wykluczających się wyników kontroli na miejscu z 2017 r. i kwietnia 2018 r.; przy uwzględnieniu podważenia przez sam ARiMR wyników raportu z kontroli z listopada 2017 r.;

6) art. 80 k.p.a. poprzez nie dostrzeżenie, że nie wystąpiła potrzeba zgłoszenia wystąpienia siły wyższej albo nadzwyczajnych okoliczności w związku z wystąpieniem niekorzystnych warunków atmosferycznych, gdyż wszystkie zabiegi agrotechniczne strona wykonała zgodnie z zaciągniętym zobowiązaniem, a fakt ewentualnego wystąpienia lokalnych podtopień nie wpłynął na fakt ich wykonania w żadnej sposób, lecz ewentualnie spowodował, że w trakcie kontroli na miejscu w listopadzie 2017 r. mógł być widoczny większy przyrost roślinności. Ewentualne podtopienia może i były widoczne w listopadzie 2017 r., ale to już było po okresie użytkowania działki E1, a nadto na pewno nie dotyczyło niemalże 6 ha działki E1;

7) art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawiało się w ustaleniu, że należy pomniejszyć powierzchnię zadeklarowaną o obszar powierzchni:

- porośniętej roślinnością, która wyrosła w okresie pomiędzy ostatnim koszeniem (a co miało miejsce 21 sierpnia 2017 r.) a kontrolą na miejscu z listopada 2017 r. Powyższe twierdzenie potwierdzają wyniki kontroli na miejscu z września 2017 r., w trakcie których kontrolerzy ARiMR nie stwierdzili na działce E żadnych skupisk olch, w tym zwłaszcza wieloletnich zadrzewień lub zakrzaczeń, tudzież niedojadów;

- stanowiącą elementy krajobrazu podlegającemu wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działek rolnych, co dotyczy m.in. rowów melioracyjnych;

8) art. 80 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że strona w ramach wariantu 4.5 nie przestrzega wymagania R_4_5_17 i nie wykasza na całej działce niedojady, mimo iż brak jest dowodów na ww. stwierdzenie i taki fakt nie miał miejsca w 2017 r., co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało zastosowaniem w wariancie 4.5 sankcji i w konsekwencji pomniejszenia płatności, co nie powinno mieć miejsca;

9) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu na okoliczność mającą znaczenie dla sprawy, a mianowicie rozprawy administracyjnej i zeznań świadków, którzy we wrześniu 2017 r. przeprowadzali kontrole na miejscu.

Uchybienie miało wpływ na wynik sprawy albowiem pozbawiło stronę realnie szans udowodnienia części twierdzeń, zwłaszcza w zakresie nierzetelności wyników z kontroli na miejscu w listopadzie 2017 r.;

naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. :

1) art. 24 ust. 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż fakt wystąpienia pomiędzy wynikami kontroli na miejscu z kwietnia 2018 r., a wynikami kontroli na miejscu z września 2017 i listopada 2017 r. nie stanowiła podstawy dla uznania, że organ powinien był dojść do wniosku, że dowody, którymi dysponuje nie dają podstawy do wyciągnięcia ostatecznych wniosków w odniesieniu do kwalifikowalności, a w konsekwencji powinny być uwzględnione wyłącznie wyniki kontroli na miejscu z września 2017 r., która miała miejsce w roku, którego dotyczą płatności i która nie została zakwestionowana co do rzetelności ani przez stronę ani przez organ;

2) art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez przyjęcie, że w wariancie 4.5 zachodzi różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, która przekracza 3% lub 2 ha, a która uzasadnia pomniejsze płatności, w sytuacji, gdy taka różnica w rzeczywistości nie zachodzi;

3) § 33 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez wadliwe określenie procentowego stosunku powierzchni trwałych użytków zielonych, na których stwierdzono rzekome uchybienie do powierzchni wszystkich użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach pakietu 4.5;

4) § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego poprzez wadliwe stwierdzenie braku przestrzegania wymogu R_4_5_16 oraz R_4_5_17 objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach pakietu 4.5, mimo iż przy należytym uwzględnieniu MKO (w oparciu o rzetelne dane z raportu z kontroli na miejscu z września 2017 r.) strona nie przekroczyła dopuszczalnego poziomu obsady pastwisk, a nadto, że nie pozostawiła nigdzie niedokoszonych niedojadów;

5) art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez jego nie zastosowanie i wyłączenie elementów krajobrazu podlegających wymogom i normom wymienionym i stanowiącym część łącznego obszaru działki rolnej i nie uznanie ich za część kwalifikującego się obszaru takiej działki rolnej.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łodzi podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 125 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz.2325 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu Z. T. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za rok 2017 w łącznej wysokości 33582,13 zł pomniejszonej o kwotę 22603,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania" Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 2 ust.1 wymienionego rozporządzenia płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 2 ust.1 cytowanego rozporządzenia zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:

1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo;

2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu.

Zgodnie z treścią § 4 ust.1 pkt 4 e.) i pkt 5 e.) rozporządzenia określa się następujące pakiety i ich warianty:

4) Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000:

e) Wariant 4.5. Półnaturalne łąki świeże,

5) Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000:

e) Wariant 5.5. Półnaturalne łąki świeże,

W myśl § 5 ust.1 rozporządzenia zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje:

1) użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi":

a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu,

b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej,

c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 oraz Dz. Urz. UE L 225 z 19.08.2016, str. 41), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, lub

2) zwierzęta ras lokalnych zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danej rasy lokalnej objętej wariantem pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7, dla których są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, będące zwierzętami zatwierdzonymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 18 lit. b rozporządzenia nr 640/2014.

Zgodnie z treścią § 6 ust.1 i 2 rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkiem:

1) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach wariantu 2.1., lecz nie więcej niż o 15% w stosunku do wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem w pierwszym roku jego realizacji, lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania;

2) zmiany wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach danego wariantu pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania.

2. W ramach realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany tego zobowiązania niedopuszczalnej zgodnie z ust. 1.

W myśl ustępu 6 pkt 3 lit.a.) i c.) załącznika nr 2 do rozporządzenia z 18 marca 2015r. wymogi dla wariantów 4.5. i 5.5. Półnaturalne łąki świeże (użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe, pastwiskowe albo naprzemienne):

3) wymogi obowiązkowe przy użytkowaniu pastwiskowym:

a) wypas przy obsadzie zwierząt od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów objętych wsparciem w ramach wariantu, w terminie od dnia 1 maja do dnia 15 października,

c) coroczne wykoszenie niedojadów (raz w roku) w terminie od dnia 15 lipca do dnia 31 października,

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Z. T. od 2016r. realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach pakietu 4 (Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000) - wariant 4.5 – Półnaturalne łąki świeże oraz w ramach pakietu 5 (Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000) – wariant 5.5 – Półnaturalne łąki świeże. W dniu 10 maja 2017r. złożyła ona wniosek o przyznanie płatności na 2017r. deklarując w ramach wariantu 4.5 działki rolne E1 i D2 łącznej powierzchni 45,10 ha oraz w ramach wariantu 5.5 działki rolne A2,F1 i I2 o łącznej powierzchni 16,32 ha. Organy administracji przyznały skarżącej płatności za 2017r. w łącznej wysokości 33852,13 zł w tym w ramach wariantu 4.5 kwotę 16999,14 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 22603,32 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz w ramach wariantu 5.5 kwotę 16852,99 zł. Z. T. kwestionuje zasadność pomniejszenia płatności w ramach wariantu 4.5. Nie kwestionuje natomiast wysokości przyznanej płatności w ramach wariantu 5.5 (powierzchnia deklarowana do płatności w ramach tego wariantu jest tożsama z powierzchnią stwierdzoną – 16,32 ha).

Odnośnie wariantu 4.5 to skarżąca zgłosiła do płatności powierzchnię działek rolnych E1 i D2 – 45,10 ha przy czym zgłoszona powierzchnia działki E1 to 42,18 ha a zgłoszona powierzchnia działki D2 to 2,92 ha. Organy administracji przyznały płatności odnośnie działki E1 do powierzchni 35,96 ha zaś odnośnie działki D2 do powierzchni 2,39 ha. Łączna powierzchnia stwierdzona to 38,35 ha (35,96 ha + 2,39ha). Z płatności wykluczono łącznie powierzchnię 6,75 ha przy czym z działki E1 – 6,22 ha i z działki D2 – 0,53 ha. Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości wykluczenia z płatności powierzchni działek – 6,75 ha a w konsekwencji pomniejszenia płatności w ramach wariantu 4.5.

Jeżeli chodzi o działkę E1 to w zakresie ustalenia powierzchni uprawniającej do płatności organy administracji oparły się na wynikach kontroli na ,miejscu przeprowadzonej w dniach 7-10 listopada 2017r.. W przekonaniu sądu organy prawidłowo oparły się na ustaleniach tej kontroli a nie na wynikach kontroli przeprowadzonej w dniu 29 września 2017r. oraz w dniu 17 kwietnia 2018r. o czym będzie mowa w dalszej części rozważań. Na podstawie wyników kontroli z listopada 2017r. organy trafnie zakwalifikowały do płatności tylko obszar działki użytkowany rolniczo i tymczasowo podmokły. Wyłączono natomiast obszar trwale podmokły na którym nie była prowadzona działalność rolnicza oraz obszar zadrzewiony i zakrzaczony. W czasie kontroli wykonano 107 zdjęć w tym między innymi działki E1 obrazujące jej stan w dacie kontroli (załączono na płycie CD będącej załącznikiem do protokołu kontroli). Na szkicu tej działki oznaczono numery zdjęć oraz miejsca i kierunek ich wykonania (załączone do raportu kontroli). Zdjęcia te potwierdzają występowanie obszarów podmokłych i bagiennych (np. zdjęcia nr 103-107) oraz obszarów zadrzewionych młodszymi i starszymi drzewami, samosiejkami, obszarów zakrzaczonych i zachwaszczonych(np.zdjęcia nr8,15,22,26,31,33,40,46,54,63,68,69,76,81,86,87,94,96,99 i inne). Dodać należy, że z obszaru działki E1 zgłoszonego do płatności, poza obszarami trwale podmokłymi, wyłączono obszary nieuprawnione do płatności w związku z powiększeniem niekwalifikujących się pól zagospodarowania. Dotyczy to obszarów oznaczonych w raporcie kontroli kodem DR 52 oznaczającym, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania co wskazuje na zmniejszenie powierzchni kwalifikowanej MKO. Na szkicu działki E1 wskazano 28 takich miejsc.

W oparciu o wyniki kontroli na miejscu z okresu 7-10 listopada 2017r. organy administracji trafnie wykluczyły z płatności powierzchnię 6,22 ha działki E 1.

Nadto w czasie kontroli stwierdzono, że skarżąca nie przestrzega dopuszczalnego poziomu obsady przy użytkowaniu pastwiskowym. W trakcie kontroli stwierdzono wypas 42 krów prowadzonych w okresie od 1 maja do 15 października. Zgodnie z wymogami dla wariantu 4.5 przy użytkowaniu pastwiskowym wymagany wypas zwierząt winien wynosić od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów objętych wsparciem. W niniejszej sprawie powierzchnia trwałych użytków zielonych uprawnionych do płatności wyniosła 35,96 ha zaś liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wyniosła 1,17 DJP/ha (42:35,96 ha). Nie został zatem spełniony wymóg określony w punkcie 3a.) ustępu 6 części IV załącznika nr 2 do rozporządzenia z 18 marca 2015r. Uzasadniało to pomniejszenie płatności zgodnie z treścią l.p 84 części IV załącznika nr 8 do wymienionego rozporządzenia.

W czasie kontroli z listopada 2017r. stwierdzono także, iż skarżąca nie wykosiła niedojadów na całej powierzchni działki rolnej. Obowiązek wykoszenia niedojadów wynika z treści punktu 3c.) ustępu 6 części II załącznika nr 2 do rozporządzenia z 18 marca 2015r. O braku wykoszenia niedojadów świadczą zdjęcia wykonane w czasie kontroli na miejscu na których widnieje duża liczba przekwitniętych i zaschniętych po sezonie wegetacyjnym chwastów oraz zakrzaczenia (np. nr 12,15,22,26,33,54 i inne). Uzasadniało to pomniejszenie płatności zgodnie z treścią l.p 85 części IV załącznika nr 8 do rozporządzenia z 18 marca 2015r.

Organy administracji słusznie również uznały, że brak jest podstaw do odstąpienia od wykluczenia z płatności obszarów trwale podtopionych z uwagi na to, iż spowodowane to było złymi warunkami atmosferycznymi czyli siłą wyższą. Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zostały określone w art.2 ust.2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz.UE.L nr 347 poz.549 ze zm.).

Podtopienia można by potraktować jako nadzwyczajną okoliczność gdyż nie można było przewidzieć ich wystąpienia, były one niezależne od strony i ich następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Samo wystąpienie "nadzwyczajnej okoliczności" lub "siły wyższej" nie uzasadnia jednak odstąpienia od pomniejszenia płatności. Nadto konieczne jest spełnienie łącznie przesłanek określonych w art.4 ust.2 rozporządzenia nr 640/2014. Są to następujące przesłanki:

1.) przypadek "siły wyższej" lub "nadzwyczajnej okoliczności" musi być zgłoszony na piśmie;

2.) zgłoszenie musi być do właściwego organu;

3.) zgłoszenie musi być dokonane w ciągu piętnastu dni od dnia w którym beneficjent był w stanie dokonać tej czynności.

W niniejszej sprawie skarżąca nie poinformowała na piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zaistnieniu nadzwyczajnej okoliczności w postaci podtopienia terenu w terminie 15-u dni od dnia w którym beneficjent mógł to uczynić. Skoro Z.T. nie uczyniła tego w wymaganym terminie to brak jest podstaw do odstąpienia od pomniejszenie płatności z tego powodu, że podtopienie terenu było "nadzwyczajną okolicznością".

Reasumując dotychczasowe rozważania odnośnie działki rolnej E1 to powierzchnia stwierdzona wyniosła 35,96 ha i obejmowała obszar użytkowany rolniczo i tymczasowo podmokły. Wyłączono natomiast obszar o powierzchni 6,22 ha. Wyłączenie dotyczyło obszaru trwale podmokłego na którym nie była prowadzona działalność rolnicza. Wyłączono także obszar na którym stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania niekwalifikujący się do płatności (kod DR 52). Dotyczy to 28 miejsc oznaczonych na szkicu działki E1.

Jeżeli chodzi o działkę rolną D2 to do płatności zadeklarowano powierzchnię 2,92 ha zaś powierzchnia stwierdzona to 2,39 ha. Z płatności wykluczono 0,53 ha powierzchni. w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2017r. Do płatności zakwalifikowano jedynie powierzchnię użytkowaną rolniczo (tzn.2,39 ha). W czasie kontroli wykonano szereg zdjęć tej działki obrazujących obszar wykluczony i wskazujących powierzchnie pomniejszenia. Na szkicu działki D2 wskazano jednocześnie kierunki wykonanych zdjęć oraz określono powierzchnie o które pomniejszono płatność.

Odnośnie kwestii obszaru niekoszenia części działki D2 to należy zaznaczyć, że w planie działalności rolno-środowisko-klimatycznej oznaczone zostały 2 obszary niekoszenia w 2016r. oraz w 2017r. Obszary niekoszenia w 2016r. i w 2017r. nie zachodziły na siebie. We wniosku o przyznanie płatności na 2017r. natomiast obszar niekoszenia w 2017r. pokrywał się częściowo z powierzchnią niekoszenia z 2016r. co jest nieprawidłowością w przestrzeganiu warunków programu rolno-środowiskowo-klimatycznego. Po wykluczeniu części wspólnej niekoszenia z 2016r. i 2017r. powierzchnia niekoszenia w 2017r. nie wystarczała by spełnić warunek pozostawienia od 12% do 20% powierzchni niekoszenia działki rolnej. Innymi słowy zarzut organu dotyczy miejsca i braku zgodności obszaru niekoszenia zaznaczonego w załączniku graficznym i w dokumentacji przyrodniczej oraz w planie działalności rolnośrodowiskowej. Dodać należy, że obszar niekoszenia w 2017r. potwierdzają zdjęcia załączone do raportu kontroli z listopada 2017r.

Konsekwencją nieprawidłowości i niezgodności stwierdzonej w czasie kontroli w listopadzie 2017r. było pomniejszenie płatności przyznanej skarżącej za 2017r. Różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności (45,10 ha) a powierzchnią stwierdzoną (38,35 ha) wyniosła 6,75 ha co stanowi 17,60% powierzchni stwierdzonej. Początkowa wysokość płatności w ramach wariantu 4.5 wyniosła 25661,57 zł (stosowne wyliczenie tej kwoty zawarto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie było ono kwestionowane przez stronę). Następnie kwota ta została pomniejszona o kwotę 7218,69 wskutek tego, że liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP wyniosła 1,17 DJP/ha (wymóg obsady zwierząt to od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha gruntów ornych). Kwotę płatności pomniejszono także wskutek naruszenia obowiązku wykaszania niedojadów w odpowiednim terminie o kwotę 1443,74 zł. Prawidłowość wyliczenia wymienionych kwot pomniejszeń nie była kwestionowana przez skarżącą. Łączna wysokość przyznanej płatności w ramach wariantu 4.5 wyniosła 16999,14 zł (25661,57 zł – 7218,69zł – 1443,74 zł).

Jeżeli chodzi o wysokość przyznanej płatności w ramach wariantu 5.5 to wyniosła ona 16852,99 zł i skarżąca nie kwestionowała wyliczenia tej kwoty.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że organy administracji nie uwzględniły stanowiska zawartego w piśmie Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 28 maja 2018r.

Należy zaznaczyć, że stanowisko organu wyrażone w wymienionym piśmie jest efektem dodatkowych czynności kontrolnych działek zadeklarowanych do płatności przez skarżącą przeprowadzonych w dniu 17 kwietnia 2018r. Czynności te zostały podjęte po zastrzeżeniach zgłoszonych przez pełnomocnika Z.T. do raportu kontroli z listopada 2017r. W wyniku przeprowadzenia dodatkowej kontroli w dniu 17 kwietnia 2018r. stwierdzono między innymi zwiększenie powierzchni działki E1 uprawnionej do płatności (do 39,01 ha) co skutkowało także zmianą wielkości obsady zwierząt w pakiecie 4/5. Jak wskazano to w piśmie Biura Kontroli na Miejscu z dnia 2 listopada 2020r. półroczny okres oddzielający obie kontrole (tzn. 7-10 listopada 2017r. oraz 17 kwietnia 2018r.) wskazuje, że na działkach zgłoszonych do płatności przeprowadzono prace porządkowe powodujące zwiększenie powierzchni kwalifikującej się do płatności. Wyniki kontroli z 17 kwietnia 2018r. opisane w piśmie z 28 maja 2018r. nie mogły jednak zostać uwzględnione przy określeniu wysokości płatności przyznanej skarżącej za 2017r. gdyż nie dotyczyły one stanu działek w 2017r. Dokumentują one stan działek istniejący w kwietniu 2018r. podczas gdy skarżąca ubiega się o przyznanie płatności za 2017r. Jak przyznał to WSA w Łodzi w wyroku z dni 4 czerwca 2019r. w spr. III SA/Łd 298/19, dotyczącym przyznania Z.T. płatności bezpośrednich za 2017r., wyniki kontroli z kwietnia 2018r. nie dokumentują stanu faktycznego działek w roku kalendarzowym w którym składano wniosek (tzn. w 2017r.). W związku z czym wyniki tej kontroli (z kwietnia 2018r.) nie mogą być uznane za miarodajne dla ustaleń faktycznych w sprawie o przyznanie płatności za 2017r. W sytuacji gdy kontrola przeprowadzona w dniu 17 kwietnia 2018r. dokumentuje stan faktyczny działek w tym dniu to jej wyniki nie mogą być uwzględnione w sprawie o przyznanie płatności za 2017r. Zarzut skargi w tym zakresie nie jest uzasadniony.

Niezasadny jest zarzut skargi, iż organy administracji oparły się na wynikach kontroli z 7-10 listopada 2017r. a nie na wynikach kontroli wykonanej we wrześniu 2017r.

Zaznaczyć należy, iż w dniu 29 września 2017r. została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przez ARiMR [...] Oddział Regionalny a wykonawcą kontroli było O. spółka z o.o. w O. Natomiast w dniach 7-10 listopada 2017r. została przeprowadzona kontrola w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddział Regionalny ARiMR w Łodzi. Kontrola z września 2017r. nie została jednak przeprowadzona prawidłowo gdyż szkice z tej kontroli nie obejmują całej działki rolnej E. Kierunki wykonania zdjęć przez kontrolerów terenowych nie obejmują całej działki a więc wszystkich jej granic. Natomiast w czasie kontroli z listopada 2017r. wykonano zdjęcia całej powierzchni działki rolnej E w tym części południowej (w sumie wykonano 107 zdjęć zaś na szkicach określono miejsca ich sporządzenia oraz kierunki ich wykonania). Skoro zatem w czasie kontroli we wrześniu 2017r. nie wykonano zdjęć obejmujących całą działkę E i brak jest dokumentacji fotograficznej dotyczącej dużego obszaru części południowej tej działki to w oparciu o wyniki tej kontroli nie można ustalić czy i ewentualnie gdzie był teren podmokły, czy też teren ten był użytkowany rolniczo czy też był zadrzewiony lub zakrzaczony. W oparciu o wyniki tej kontroli nie można było dokonać ustaleń faktycznych dotyczących obszaru uprawnionego do płatności. Organy administracji słusznie zatem odmówiły uwzględnienia wyników kontroli z września 2017r. lecz oparły się na prawidłowych i pełnych wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 7-10 listopada 2017r. Zarzut skargi w tym zakresie nie uzasadniony.

Niezasadny jest zarzut skargi, że w czasie kontroli w listopadzie 2017r. kontrolerzy nie wykonali zdjęć od strony południowej działki E i bezpodstawnie wyłączono z płatności ponad 6 ha opierając się wyłącznie na 7-iu zdjęciach.

Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważanych w czasie kontroli w listopadzie 2017r. wykonano 107 zdjęć zaś na szkicach określono miejsca ich wykonania oraz kierunki w jakich zostały wykonane. Wbrew zarzutowi skargi wyłączając z płatności obszar o powierzchni ponad 6 ha organy nie oparły się wyłącznie na 7-iu zdjęciach. Wykonano o wiele więcej zdjęć a ich ilość była wystarczająca do stwierdzenia jakie obszary podlegały wyłączeniu. Organy administracji dokładnie określiły te obszary i wskazały przyczyny ich wykluczenia. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są uzasadnione.

Niezasadny jest zarzut skargi, że skarżąca wykonała wszystkie wymagane zabiegi agrotechniczne zgodnie z zaciągniętymi zobowiązaniami i ewentualne podtopienia stwierdzone w listopadzie 2017r. były już po okresie użytkowania działki E1.

Podkreślić należy, że inspektorzy trenowi kontrolowali stan użytkowania działek w dacie przeprowadzenia kontroli (tzn. w dniach 7-`10 listopada 2017r.) i stwierdzili wówczas trwałe podtopienia południowej części działki E1 oraz liczne zadrzewienia i zakrzaczenia. Świadczy to, że w dniu kontroli obszary te nie były użytkowane rolniczo. Ponadto poza podtopieniami południowej części działki E1 wykluczeniu podlegały również inne obszary w związku z powiększeniem zasięgu pól zagospodarowania. Było 28 takich miejsc oznaczonych na szkicu kodem DR 52. Dotyczyło to między innymi rowów melioracyjnych mających dużo powyżej 2 metrów szerokości. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Nieuzasadniony jest zarzut skargi nieuwzględnienia wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej oraz o przesłuchanie świadka J. B., który przeprowadzał kontrolę działek we wrześniu 2017r.

We wniosku o przeprowadzenie rozprawy z 12 września 2019r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że rozprawa miałaby służyć wyjaśnieniu przez stronę zdjęć działek nr 10/16 i 34/1 wykonanych przez nią w 2018r. Należy zaznaczyć, że zdjęcia wykonane przez skarżącą w 2018r. dokumentują stan działek w dacie ich sporządzenia (tzn.w 2018r.) a nie w roku ubiegania się o przyznanie płatności (tzn. w 2017r.). Zdjęcia skarżącej wykonane w 2018r. nie mogły zatem stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie przyznania płatności za 2017r. W piśmie z 12 września 2019r. nadto zgłoszono wniosek o przesłuchanie świadka J. B. na okoliczność przebiegu kontroli jaka miała miejsce we wrześniu 2017r. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach kontrola z 29 września 2017r. nie została przeprowadzona prawidłowo bo w jej trakcie nie wykonano dokumentacji fotograficznej dużego obszaru części południowej działki E. Skoro w czasie tej kontroli nie sporządzono dokumentacji fotograficznej dotyczącej znacznego obszaru działki E to organy administracji trafnie uznały, że jej wyniki nie mogły stanowić podstawy przyznania skarżącej płatności za 2017r. W związku z czym nie było potrzeby przeprowadzania rozprawy administracyjnej na okoliczność przebiegu kontroli w dniu 29 września 2017r. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Reasumując sąd uznał, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przy rozpoznaniu wniosku skarżącej o przyznanie płatności za 2017r. organy administracji słusznie oparły się na wynikach kontroli na miejscu jaka miała miejsce w listopadzie 2017r. a nie na ustaleniach dokonanych w czasie kontroli w dniu 29 września 29017r. oraz w dniu 17 kwietnia 2018r. Organy administracji dokładnie wyjaśniły jakie obszary i dlaczego wykluczono z płatności za 2017r. zaś dokonana przez nich ocena zebranego materiału dowodowego mieści się w granicach swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę Z. T.

d.j.