Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 928/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18  ust. 1,  art. 5  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 2  ust. 1  lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
article: art. 156  par. 1  pkt 2 i  par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji, po rozpoznaniu wniosku Gminy K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2013 r., nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie, prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], objętej wykazem hipotecznym Lwh [...] (b.gm.kat. [...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wystąpił J. P.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], objętej wykazem hipotecznym Lwh [...] (b.gm.kat. [...]), opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła Gmina K. wskazując, że w ramach toczącego się postępowania doszło do nieprawidłowego określenia jego przedmiotu. Zdaniem skarżącej, skoro w ramach postępowania Minister Administracji i Cyfryzacji ustalił, że decyzja komunalizacyjna rażąco narusza prawo z powodu wadliwego przejęcia nieruchomości nią objętej przez Skarb Państwa, to organ winien jednoznacznie dokonać synchronizacji i przyporządkowania objętej unieważnianą decyzją nieruchomości, z nieruchomością opisaną w treści decyzji.

W następstwie w/w wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu Minister

wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] sierpnia 2005 r. stanowił przepis art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, stało się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zatem przedmiotem komunalizacji mogło być wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe). Tym samym z komunalizacji wyłączone zostało mienie należące do innych podmiotów i stanowiące ich własność.

W związku z powyższym, w ocenie organu, w niniejszym postępowaniu nadzorczym kluczowym było ustalenie, czyją własnością na dzień 27 maja 1990 r. były nieruchomości oznaczone nr [...] i nr [...].

Minister ustalił, że kontrolowaną w trybie nadzorczym decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewoda [...] skomunalizował działki ewidencyjne nr [...] i nr [...], stanowiące byłą własność A. P., majątek "K.".

Następnie organ podał, że sporna nieruchomość była przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przed Wojewodą [...], który decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] stwierdził, że byłe parcele katastralne objęte dawnymi wykazami hipotecznymi:

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcele gruntowe: [...];

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcela budowlana [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcela gruntowa [...];

nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 897/12 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt. I OSK 2822/12 uchylił w całości powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargi.

Z powyższego wynika, w ocenie Ministra, iż w obrocie prawnym znajduje się decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] stwierdzająca, że m.in. nieruchomość objęta kontrolowaną decyzją nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wobec czego nie stanowiła ona własności Skarbu Państwa, a osoby fizycznej. Co za tym idzie, przy wydaniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Powyższe stanowi podstawę do wyeliminowania kontrolowanej decyzji z obrotu prawnego na mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu Minister Administracji i Cyfryzacji zaznaczył, że w sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.

Ustosunkowując się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczących braku prawidłowego określenia przedmiotu postępowania, tj. braku synchronizacji i przyporządkowania objętej unieważnioną decyzją nieruchomości, z nieruchomością opisaną w treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. oraz braku prawidłowej analizy istotnych różnic wynikających z oznaczenia nieruchomości za pomocą odmiennych oznaczeń geodezyjnych, co utrudnia jednoznaczne stwierdzenie, że dana nieruchomość oznaczona za pomocą liczby katastralnej jest w całości tożsama z nieruchomością oznaczoną w ramach obecnego systemu za pomocą działek ewidencyjnych, Minister wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się m.in. opracowanie stanu prawnego dóbr A. P. lwh [...] i [...] - dobra tabularne [...], sporządzone przez geodetę uprawnionego A. A., wykonane w ramach robót geodezyjnych nr ks.rob [...], z którego wynika, że pb. 1. kat [...], pgr 1.kat. [...] były objęte lwh [...] - dobra tabularne [...]; pgr. 1.kat. [...] na podstawie wykazu zmian gruntowych z dnia 14 października 1994 r. 1.ks.zam. [...] została podzielona na pgr 1.kat. [...], [...], [...]. Pgr 1.kat. [...] odpowiada działce ewid. nr [...]. Z kolei pgr.1.kat. [...] objęta lwh [...] - dobre tabularne [...] została podzielona na pgr 1.kat. [...], [...], [...]. Następnie pgr 1.kat. [...] została podzielona na pgr 1.kat. [...] i [...]. Pgr 1.kat. [...] utworzyła działkę nr [...]. A więc zarzut, iż nie doszło do prawidłowego określenia przedmiotu sprawy jest – w ocenie organu – niezasadny.

Reasumując, organ II instancji w całości podtrzymał stanowisko Ministra Administracji i Cyfryzacji wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2013 r., nr [...], bowiem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., rażąco narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Skargę na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła Gmina K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący co doprowadziło do:

a) braku ustalenia przedmiotu postępowania i wskazania, czy działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] są tożsame z parcelami gruntowymi, których rozstrzyga ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.,

b) braku ustalenia, czy w stosunku do nieruchomości objętej kontrolowaną przez Ministra decyzją nie zachodzą inne okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) podlegające komunalizacji;

2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 156 § 2 kpa poprzez przedwczesne uznanie, że w postępowaniu nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne pomimo braku zbadania tej okoliczności w postępowaniu;

3. naruszenie art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa przez niewyjaśnienie w decyzji motywów rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania dlaczego Minister uznał, że nieruchomość objęta decyzją, której nieważność stwierdzono w toku postępowania, jest tożsama z parcelami gruntowymi, o których rozstrzyga ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.

W uzasadnieniu skargi Gmina K. podniosła, że istotne w niniejszej sprawie jest to, że treść kwestionowanych decyzji nadzorczych, jak również ich uzasadnienia nie wskazują, aby w ramach prowadzonego postępowania doszło do prawidłowego określenia przedmiotu postępowania. W ramach toczących się postępowań nadzorczych stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...]. Decyzja ta dotyczyła określonej działki ewidencyjnej. Tymczasem kluczowe orzeczenie Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. nie odnosi się w swej treści do obecnego oznaczenia nieruchomości poprzez wskazanie odpowiednich numerów ewidencyjnych. Decyzja ta obejmuje oznaczenie nieruchomości za pomocą dawnych parcel katastralnych. Okoliczność ta nie może pozostać obojętna z punktu widzenia poprawności prowadzonego postępowania nadzorczego i jego rozstrzygnięcia. Skoro zatem Minister Administracji i Cyfryzacji ustalił, że decyzja komunalizacyjna rażąco narusza prawo z powodu wadliwego przejęcia nieruchomości nią objętej przez Skarb Państwa, to winien jednocześnie jednoznacznie dokonać synchronizacji i przyporządkowania objętej unieważnianą decyzją nieruchomości, z nieruchomością opisaną w treści decyzji Wojewody [...] stwierdzającej, że byłe parcele katastralne objęte dawnymi wykazami hipotecznymi nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Tymczasem z uzasadnienia treści kwestionowanej decyzji nie wynika, aby Minister przeprowadził taką analizę. Jest to kwestia o tyle istotna, że w okresie od przeprowadzenia reformy rolnej do wydania unieważnionej decyzji i kwestionowanej decyzji mogło dojść do zmian ewidencyjnych, z których może wynikać stan prawny odmienny niż wynikający z prostego porównania treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.

Zdaniem Gminy K., bez prawidłowej analizy istotnych różnic wynikających z oznaczenia nieruchomości za pomocą odmiennych oznaczeń geodezyjnym trudno jednoznacznie stwierdzić, że dana nieruchomość oznaczona za pomocą liczby katastralnej jest w całości tożsama z nieruchomością oznaczoną w ramach obecnego systemu za pomocą działek ewidencyjnych. Bez jednoznacznego porównania tych stanów Minister Administracji i Cyfryzacji nie ma pewności, że orzeczona przez Wojewodę [...] okoliczność o niepodpadaniu danej nieruchomości pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r., dotyczy właśnie konkretnej nieruchomości objętej unieważnioną decyzją. W związku z powyższym, w ramach toczącego się postępowania, powinno dojść do wskazania na konkretny wykaz synchronizacyjny łączący konkretne parcele katastralne istniejące w chwili przeprowadzania na terenie Gminy K. reformy rolnej z działką ewidencyjną określoną w treści decyzji komunalizacyjnej. W przeciwnym razie należy uznać, że w toku postępowania nadzorczego nie doszło do pełnego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

W uzasadnieniu skargi Gmina wyjaśniła również, że w kwestionowanej decyzji Minister Administracji i Cyfryzacji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowody uzasadnia stwierdzenie, że przy wydaniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z 2005 r. doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Tymczasem, zdaniem skarżącej, w istniejących w dniu wydania powyższej decyzji okolicznościach, nie można postawić ówczesnemu organowi administracyjnemu zarzutu naruszenia prawa w stopniu rażącym. W chwili wydawania kontrolowanej przez Ministra decyzji, tytuł prawny Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości nie powodował żadnych wątpliwości. Oceniając ten stan prawny Wojewoda [...] w istniejących przy wydaniu decyzji komunalizacyjnej okolicznościach nie mógł stwierdzić inaczej, niż przyznać daną nieruchomość Gminie K. W chwili prowadzenia postępowania komunalizacyjnego niewątpliwie nieruchomość objęta uchylaną decyzją stanowiła mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do Skarbu Państwa. W tym czasie ani stan prawny, ani faktyczny nieruchomości nie mógł rodzić po stronie organu administracji państwowej jakichkolwiek wątpliwości. Co więcej, nawet gdyby Wojewoda [...] przed wydaniem decyzji rozpatrywał kwestię prawidłowości zastosowania do danej nieruchomości dekretu o reformie rolnej, to w istniejących wówczas okolicznościach nie mógłby stwierdzić tego, co dopiero w 2008 r. ustalone zostało w ramach postępowania zakończonego decyzją stwierdzającą, że byłe parcele katastralne objęte dawnymi wykazami hipotecznymi lwh tab. [...] gm. kat. [...], lwh tab. [...] gm. kat. [...] "[...]", lwh tab. [...] gm. kat. [...], lwh [...] gm. kat. [...], lwh [...] gm. kat. [...] oraz lwh. [...] gm. kat. [...], stanowiące byłą własność A. P., nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W skardze Gmina K. podkreśliła również, że przedmiotowa nieruchomość wpisana była do księgi wieczystej, w której w dziale II jako właściciel nieruchomości wpisany był Skarb Państwa. Zgodnie z treścią art. 3 ust 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Ponadto, przed wydaniem decyzji komunalizacyjnej przez Wojewodę [...] sporządzony spis inwentaryzacyjny obejmujący przedmiotową nieruchomość był wyłożony do publicznego wglądu. Do spisu nie zostały wniesione żadne zastrzeżenia. Zatem w istniejących w dniu wydania kontrolowanej decyzji okolicznościach brak jest podstaw – zdaniem skarżącej – do stwierdzenia, że organ administracji państwowej dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Gmina zaznaczyła, że poza analizą decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., Minister nie przeprowadził żadnego postępowania w celu zbadania, czy ewentualnie objęta unieważnioną decyzją nieruchomość nie należała do mienia ogólnonarodowego, państwowego z innych powodów. Dlatego też, w ocenie skarżącej, samo stwierdzenie, że przedmiotowa nieruchomość nie weszła do mienia państwowego na podstawie działania dekretu o reformie rolnej nie oznacza, że nieruchomość ta nie mogła stać się częścią mienia ogólnonarodowego także na innej podstawie prawnej. Tymczasem Minister Administracji i Cyfryzacji zupełnie pominął tę okoliczność i nie przeprowadził żadnej pogłębionej analizy tego zagadnienia.

Powyższe uchybienie, obok braków postępowania w zakresie oznaczenia przedmiotu kontrolowanej decyzji poprzez niejednoznaczne zestawienie działek ewidencyjnych z parcelami katastralnymi, stanowi podstawę do uchylenia kwestionowanej decyzji.

Gmina K. wskazała także, że Minister Administracji i Cyfryzacji nie przeprowadził żadnego postępowania, ani nie dokonał analizy skutków, jakie wywołała kontrolowana decyzja. Ograniczył się jedynie do przytoczenia stwierdzenia, że nieodwracalny skutek prawny stanowiący przeszkodę w stwierdzeniu nieważności decyzji to taki skutek, którego organ administracyjny nie jest w stanie odwrócić w ramach swych kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie to nie może zastąpić obowiązku organu orzekającego o nieważności decyzji dogłębnej oceny i analizy istnienia w konkretnych okolicznościach sprawy negatywnej przesłanki uniemożliwiającej wydanie decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. W tym zakresie organ administracyjny musi ustalić: jakie skutki prawne wywołała przedmiotowa decyzja na przestrzeni lat, co stało się z konkretną nieruchomością i czy w danych okolicznościach zachodzi możliwość odwrócenia skutków decyzji przez organ stwierdzający jej nieważność lub organ, który wydał unieważnioną decyzję. Powyższy zarzut łączy się z opisanym powyżej zarzutem braku prawidłowego określenia przedmiotu uchylonej decyzji w odniesieniu do treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.

Mając powyższe na względzie, Gmina K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 11 lipca 2014 r. uczestnik postępowania – J. P., wniósł o oddalenie skargi Gminy K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Podstawę formalnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z którego treści wynika, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Przede wszystkim rozpatrując przedstawiona sprawę Sąd miał na względzie fundamentalną w polskiej procedurze administracyjnej zasadę stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 § 1 kpa (wyrok Sądu Najwyższego z

dnia 1 stycznia 1991 r. sygn. akt III ARN 41/90 OSAP nr 11). Z zasady tej wynika, że wzruszenie każdej ostatecznej decyzji administracyjnej, niezależnie od trybu w jakim ona zapadła, może nastąpić jedynie wyjątkowo, tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Zgodnie z jednolitym i utrwalonym orzecznictwem sądowym, postepowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, którego przedmiotem jest zbadanie przez organ nadzoru zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, który to przepis zawiera zamknięty katalog tych przesłanek. Organ orzekający nie jest natomiast władny rozstrzygnąć sprawy zakończonej kontrolowaną decyzją co do jej istoty, gdyż postepowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 1473/01, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn.. akt IV SA 393/97, wyrok Sądu Najwyższego a dnia 7 marca 1996 r. 111 ARN 70/95, OSN 1996 r., nr 18 poz. 258). W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postepowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postepowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. W dotychczasowym orzecznictwie oraz w doktrynie przyjmuje się również, że rażące naruszenie prawa występuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, ze kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), a ustalenia te muszą być oparte na zebranym przez organ materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. Podobne stanowisko zostało wypracowane w doktrynie, gdzie zgodnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego zrozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów (Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński., Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, A. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1996, s. 716-721). Oznacza to, że rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i utożsamianie tego pojęcia z każdym, nawet oczywistym, naruszeniem jest wadliwe. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy niebudzące wątpliwości, stwierdzone przez organ nadzoru kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r. sygn.. akt II SA 1249/97, niepubl.). Pokreślić również należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie może być interpretowane w sposób rozszerzający.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji jąpoprzedzającej w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że obie decyzje nie naruszają prawa i dlatego uznając zarzuty skargi za niezasadne, oddalił ją.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. (sygn.. akt I OSK 2822/12) uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012 r. (sygn.. akt IV SA/Wa 897/12), którym to wyrokiem Sąd uchylił decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. stwierdzającą, że nieruchomość objęta tą decyzją nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wobec czego nie była ta nieruchomość własnością Skarbu Państwa, a osoby fizycznej i oddalił skargi. Powyższy wyrok NSA powoduje (co słusznie podkreślił organ) iż obecnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r.

Oznacza to, że Minister Administracji i Cyfryzacji wydając decyzję z dnia [...] października 2013 r., nr [...], uwzględniającą wniosek J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...] jako działki nr [...] i [...], opisanych w karcie

inwentaryzacyjnej nr [...], nie naruszył prawa. Dlatego tez organ rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez Gminę K., słusznie zdaniem Sądu, zaskarżoną decyzją utrzymał w swoją decyzję z dnia [...] października 2013 r. w mocy.

Z decyzji z dnia [...] września 2008 r. (będącej w obrocie prawnym) wynika bowiem wprost, że byłe parcele katastralne objęte dawnymi wykazami hipotecznymi:

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcele gruntowe: [...];

- lwh tab. [...] gm. kat. [...] - parcela budowlana [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcele budowlane: [...]; parcele gruntowe: [...];

- lwh [...] gm. kat. [...] - parcela gruntowa [...];

nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Powyższe parcele stanowiły własność A. P. Dlatego też słusznie Minister uznał, że Skarb Państwa nie może być uznany za właściciela przedmiotowej nieruchomości, a więc nie mogła być ona nabyta z mocy prawa przez Gminę K. na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy a dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. NR 32, poz. 191 ze zm.). Słusznie zatem organ uznał iż decyzja komunalizacyjna z dnia [...] sierpnia 2005 r. w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości rażąco narusza prawo (art. 5 ust. 1 powyższej ustawy) z powodu przejęcia nieruchomości stanowiących działki nr [...] i [...], skoro w dniu 27 maja 1990 r. nie stanowiły one własności państwowej.

Natomiast zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego określenia przedmiotu postepowania i wskazania czy działki ewidencyjne nr [...] i [...] są tożsame z parcelami gruntowymi, o których rozstrzyga ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nie zasługuje zdaniem Sądu na uwzględnienie, bowiem z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że pgr.1.kat. [...] objęta lwh [...] - dobre tabularne [...] została podzielona na pgr 1.kat. [...], [...], [...] a następnie pgr 1.kat. [...] została podzielona na pgr 1.kat. [...] i [...], a pgr 1.kat. [...] utworzyła działkę nr [...]. Natomiast 1 Ks. zam. [...] została podzielona na pgr.1.kat. [...], [...], [...], a pgr.1.kat. [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]. Również ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wyrokowania w sprawie o sygn. akt I OSK 2822/12 wskazują, że dawne parcele katastralne odpowiadają między innymi obecnym działkom nr [...] i [...]. Organ orzekając, oparł się na znajdującej się w powyższych aktach dokumentacji geodezyjnej, w tym mapie porównawczej mapy ewidencyjnej z mapą katastralną sporządzoną przez geodetę uprawnionego w dniu 30 czerwca 2000 r. oraz opracowaniu stanu dóbr A. P. z dnia 1 czerwca 2001 r. również sporządzonego przez geodetę uprawnionego, a także mapie uzupełniającej z dnia 3 kwietnia 1989 r., które potwierdzają powyższe ustalenia organu.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, Sąd zauważa, że wpis Skarbu Państwa w księdze wieczystej jako właściciela przedmiotowych nieruchomości wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której Skarb Państwa nabył te nieruchomości (działanie ex tunc) powoduje, że od daty wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, wpis taki nie wywołuje skutków prawnych, ponieważ odpadła podstawa prawna do wpisu w księdze wieczystej. Sad zwraca uwagę, że nabycie nieruchomości w drodze komunalizacji, nie jest jej nabyciem w formie obrotu cywilnoprawnego, dlatego nie ma też w takiej sytuacji nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie nie nastąpił także dalszy obrót cywilnoprawny działkami nr [...] i [...], powodujący powstanie nieodwracalnych skutków prawnych. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przez organ art. 7 kpa i art. 77 § kpa należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w Warszawie w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, iż kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienie żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postepowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowo administracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejsza sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7 i art. 77 § 1 kpa, nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, z motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a ponadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Natomiast to, że skarżąca nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ samo w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 7 kpa i art. 77 kpa.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.