Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1075/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-10-31 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

"A." sp. z o.o. z siedzibą [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych bez zezwolenia. Zawarła w niej wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych z uwagi na bezprawne pozbawienie jej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania dochodów. Ponawiając następnie ten wniosek na jego urzędowym formularzu – PPPr Spółka wskazała, że w chwili obecnej nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby na pokrycie kosztów opłaty od skargi oraz innych kosztów sądowych. Podniosła, że przez wydane decyzje administracyjne pozbawiona została całego majątku. Zamknięte zostały należące do niej salony gier, a usytuowane w nich automaty łącznie ze znajdującą się w nich gotówką zostały zabezpieczone. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wskazała następujące dane: wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych: 4 000 000 zł, wartość środków trwałych: 5 841 741,70 zł, wartość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu: - 4 341 561,56 zł. Spółka zaznaczyła, że stan jej kont na posiadanych rachunkach bankowych wynosi 0 zł.

W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka oświadczyła, że z jej majątku prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych. Posiada ona wymagalne zobowiązania wobec ZUS, urzędów skarbowych, kontrahentów i innych podmiotów na kwotę co najmniej kilka milionów złotych. Obecnie nadal prowadzi działalność gospodarczą. Spółka podniosła, że bank wypowiedział jej umowę, a zatem nie dysponuje wyciągami z rachunków bankowych. Pomimo zaznaczenia, że do niniejszej odpowiedzi załącza się deklarację VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe oraz bilans, nie zostały one nadesłane.

Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:

Prawo pomocy to instytucja przewidziana w art. 243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a.". Stanowi ona odstępstwo od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady, że to strony postępowania sądowego ponoszą wszelkie związane z ich udziałem w nim koszty. Z uwagi na ten wyjątkowy charakter, instytucja ta może znajdować zastosowanie w sytuacjach szczególnych i zarazem nie budzących wątpliwości co do zasadności udzielenia przedmiotowego wsparcia. Może ono zostać udzielone bądź w całkowitym bądź w częściowym zakresie. Spółka "A." ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o częściowe prawo pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przesłankę powyższego ustawodawca ustanowił w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., określając ją jako brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jasne brzmienie tego ostatniego unormowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, na kim spoczywa ciężar wykazania powyższego. To mianowicie wnioskodawca, domagając się określonego wsparcia, winien udowodnić, że jego sytuacja faktycznie za tym przemawia. Należy jeszcze zwrócić uwagę na zawarty w powołanym art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zwrot "może być przyznane", wskazujący, że nawet spełnienie przez składającego wniosek określonej tam przesłanki przyznania prawa pomocy nie musi zawsze skutkować uwzględnieniem jego żądania.

Należy więc podkreślić, że to wnioskodawca powinien przedstawić w składanym we wniosku oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach dokładne i pełne informacje w tym zakresie. Wezwany zaś do jego uzupełnienia o szczegółowo wskazane dane i dokumenty, obowiązany jest do całościowego wykonania tegoż wezwania. Okoliczności przesądzające o przyznaniu prawa pomocy nie mogą bowiem budzić jakichkolwiek wątpliwości wobec wyjątkowego charakteru przedmiotowej instytucji i faktu, iż źródłem jej finansowania stanowią ograniczone dochody Skarbu Państwa. Dlatego też w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.07.2011 r. II OZ 650/11, www.nsa.gov.pl).

Oceniając wniosek Spółki w kontekście powyższego należało stwierdzić jego niezasadność. Przemawiają za tym bardzo wysoki kapitał zakładowy tego podmiotu, jak też bardzo duża wartość posiadanych przez niego środków trwałych. Przy czym, pomimo wezwania Spółka nie wskazała, co na te środki się składa. Sama zaś strata, na która się powołuje, po pierwsze nie mogła zostać w żaden sposób zweryfikowana, bowiem Spółka nie przedstawiła kopii zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy. Po drugie zaś, sama strata będąc jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, nie przesądza jeszcze o nieposiadaniu przez stronę środków finansowych.

O oddaleniu wniosku Spółki przesądził głównie fakt niewykonania przez nią kierowanego do niej wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. Żądane w nim informacje i dokumenty miały umożliwić rzetelną ocenę faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Ich nieprzedstawienie skutkować musi przyjęciem, że brak jest podstaw do uczynienia w wypadku Spółki odstępstwa od zasady obciążenia stron postępowania jego kosztami. I tak Spółka nie wskazała, czy prowadzi działalność gospodarczą poza tą związaną z grami hazardowymi. Odpowiedź na powyższe była bardzo istotna, bowiem Spółka we wniosku powołuje się na kłopoty finansowe właśnie w tym zakresie. Wnioskodawca nie podał też, czy i w jakiej liczbie zatrudnia pracowników, co byłoby pomocne do oceny skali prowadzonej przez niego działalności. Nie wskazał także, czy został wobec niego złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub czy zostało wszczęte postępowanie naprawcze. Z tym, że ze znajdującej się w aktach sprawy Informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców wynika, że brak jest jakichkolwiek wpisów w tym zakresie. Ponadto Spółka nie przedłożyła sprawozdania finansowego, jak też kopii deklaracji VAT za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe. Miało to na celu uzyskanie wiedzy odnośnie do wysokości osiągniętego przez Spółkę przychodu.

Niedostarczenie żądanych danych powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dlań rozstrzygnięcia. Okoliczność zaś, że Spółka posiada liczne zobowiązania nie może sama w sobie stanowić argumentu za zwolnieniem jej z obowiązku uiszczenia publicznoprawnych należności w postaci kosztów sądowych, których nie można stawiać w ostatniej kolejności, jeśli chodzi o zaspokojenie. Należy też podkreślić, że zgodnie z oświadczeniem Spółki, nie zawiesiła ona prowadzonej działalności gospodarczej, co daje podstawę do domniemania o jej opłacalności. Zgodnie zaś z orzecznictwem sądowym, spółka, która nie wykazała, iż utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie NSA z 13.03.2012 r. II FZ 195/2012, www.nsa.gov.pl). Trzeba mieć na uwadze, że prowadzenie działalności gospodarczej w zasadzie nieodłącznie związane jest z koniecznością ochrony swoich praw na drodze sądowej. Wydatki ponoszone z tego tytułu stanowią więc zwykły koszt takiej działalności, który winien być przez dany podmiot uwzględniany w planach gospodarczych.

Skoro więc Spółka przez swoją bierną postawę uniemożliwiła poznanie jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to nie może oczekiwać, że będzie to skutkować uwzględnieniem zgłoszonego przez nią żądania. To bowiem właśnie kryterium ekonomiczne ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy.

Ze względów podanych wyżej odmówiono zwolnienia Spółki z o.o. "A." z siedzibą [...] od kosztów sądowych, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.