Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1193/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Pomocnik sekretarza Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. stwierdzono, że w latach 2004 i 2005 J. Z. odliczył podatek naliczony z faktur - wystawionych przez Spółki "A." i "B." oraz C. - które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Opierając się na powyższych ustaleniach Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] r. decyzję, w której określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za poszczególne miesiące 2005 r.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

Następnie pismem z dnia 27 sierpnia 2012 r. podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją organu odwoławczego żądając jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie.

Jako podstawę prawną wniosku strona wskazała art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako O.p.) oraz wydany w dniu 21 czerwca 2012 r. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11, który zdaniem wnioskodawcy ma zasadniczy wpływ na treść wydanej decyzji.

Do wniosku dołączono kserokopię postanowienia Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., Nr [...] umarzającego postępowanie przygotowawcze przeciwko J. Z., z którego wynika, że nabywając paliwo od Spółki "A." podatnik działał w dobrej wierze.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie podatkowe, a następnie decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r.

Po przeanalizowaniu argumentów zawartych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy własną decyzję w sprawie odmowy uchylenia decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za poszczególne miesiące 2005 r.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podatkowy wskazał m.in. że jedną z podstaw wznowienia postępowania jest wymienione w art. 240 § 1 pkt 11O.p. wydanie orzeczenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości, mającego wpływ na treść wydanej decyzji. Ocenił, że powyższy warunek został spełniony ponieważ decyzja ostateczna z dnia [...] r. została wydana m. in. na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, stanowiącego implementację art. 17 ust. 2 i art. 18 ust. 1 lit. a) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej; ujednolicona podstawa wymiaru podatku (zastąpionej od dnia 1 stycznia 2007 r. przez Dyrektywę 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r.), które to przepisy były przedmiotem oceny TSUE w sprawach C-80/11 i C-142/11.

W wyniku szczegółowej analizy orzeczenia TSUE w sprawach C-80/11 i C-142/11 Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. doszedł do - odmiennego niż w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. - wniosku, że ma ono wpływ na treść decyzji ostatecznej z dnia [...] r., tj. że przesłanka z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. wystąpiła, jednakże z uwagi na zaistniały stan faktyczny, w wyniku uchylenia ostatecznej decyzji z [...] r. mogłaby, w ocenie organu podatkowego, zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, tym samym zasadne jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] r.

Organ podatkowy przypomniał obszernie ustalenia faktyczne na podstawie których, w toku zwykłego postępowania organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, ponieważ wymienieni w spornych fakturach VAT sprzedawcy nie byli nimi faktycznie, zaś przedmiotem dostawy nie był olej napędowy, lecz inny produkt ropopochodny.

Uwzględniając treść orzeczenia TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r., oraz postanowienia z dnia 6 lutego 2014 r. w sprawie C-33/13 - które zapadło na tle stanu faktycznego takiego jak w przedmiotowej sprawie – organ podatkowy stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...] r., a tym samym również zaskarżona decyzja z dnia [...] r., jest zgodna ze stanowiskiem TSUE zaprezentowanym w powyższych orzeczeniach.

W postanowieniu w sprawie C-33/13 TSUE potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko przedstawione w połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11. Trybunał uznał, że odmowa prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji tzw. firmanctwa wymaga ustalenia, czy odbiorca faktury (nabywca) wiedział lub powinien był wiedzieć, że dana transakcja wiąże się z przestępstwem w dziedzinie podatku VAT. Oznacza to zatem, że nawet w sytuacji, gdy transakcje z podmiotami uwidocznionymi na fakturach nie miały miejsca w rzeczywistości - jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie -zachodzi konieczność ustalenia, czy podatnik nabywając towar działał w tzw. "dobrej wierze" i dołożył należytej staranności przy weryfikacji swojego kontrahenta - okoliczności te mogą mieć bowiem wpływ na podjęte w tak ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie.

Organ podatkowy przeanalizował okoliczności nabycia paliwa, udokumentowane spornymi fakturami i ocenił, że przepisy dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (a wcześniej VI Dyrektywy) zinterpretowane przez Trybunał w wyroku w połączonych sprawach C-80/11 oraz C-142/11 miały wpływ na treść ostatecznej decyzji z dnia [...] r., jednakże zastosowanie polskich przepisów, nie było sprzeczne z regulacjami unijnymi, gdyż organy podatkowe - opierając się na wyjaśnieniach podatnika - wykazały, że wiedział lub co najmniej powinien był wiedzieć, iż transakcje zakupu paliwa, mające stanowić podstawę prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, wiązały się z przestępstwem w zakresie podatku VAT popełnionym przez wystawcę faktury.

Podatnik wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., w której zarzucił naruszenie:

1) art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez nie podjęcie jakiejkolwiek próby wyjaśnienia niektórych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. okoliczności nawiązania przez skarżącego współpracy ze spornymi dostawcami pod kątem zachowania przez niego należytej staranności w doborze kontrahentów, co miało wpływ na ustalenie czy in casu przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego;

2) art. 180 § 1, art. 122 oraz art. 188 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez pominięcie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków wymienionych w odwołaniu z dnia 24 maja 2013 r. pomimo tego, że przeprowadzenie tych dowodów miałoby zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy przy zawieraniu spornych transakcji zakupu paliwa skarżący zachował należytą staranność i działał w dobrej wierze;

3) § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnie 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 97, poz. 970 ze zm.) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług - w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 2 VI Dyrektywy Rady, (art. 167 i art. 168 Dyrektywy 2006/112: Wspólny system podatku od wartości dodanej z dnia 28 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.347.1), art. 2 tiret 1 i 2 l Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych (art. 2 ust. 1 Dyrektywy 112/06) oraz art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.04.90.864/30), poprzez:

a) bezpodstawne pozbawienie skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo że ustalony stan faktyczny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania wynikających z powołanego rozporządzenia ograniczeń, w myśl zasad neutralności i proporcjonalności, w sytuacji gdy sam fakt nabycia paliwa w drodze czynności opodatkowanej nie był w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w jakikolwiek sposób podważony, zaś ewentualne niezgodności danych dostawcy wskazanych na spornych fakturach, były wynikiem bezprawnych działań osób trzecich, o których skarżący nie wiedział i nie mógł mieć wiedzy;

b) uznanie, że wymaganie od podatnika działań weryfikacyjnych, których obowiązek przeprowadzenia nie został ustawowo na podatnika nałożony, a sam podatnik nie został wyposażony w instrumenty prawne pozwalające mu na dokonanie stosownej weryfikacji, jest zgodne ze wskazanymi powyżej przepisami;

4) art. 240 § 1 pkt 11 O.p. poprzez uznanie, że wyrok TSUE z dnia 14 czerwca 2012 r. wydany w sprawach C-80/11 i C-142/11 nie ma wpływu na treść wydanych w stosunku do skarżącego decyzji.

Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna ponieważ organy prowadzące postępowanie nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie podatnik wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z żądaniem wznowienia postępowania podatkowego, wskazując jako podstawę prawną art. 240 § 1 pkt 11 O.p.

Zgodnie z przywołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.

Wnioskodawca wskazał, że wpływ na treść ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług, ma wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft i Péter Dávid.

Zgodnie z przywołanym orzeczeniem 1. Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. 2. Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć, jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej określenia zobowiązań podatkowych. Stwierdził bowiem, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie oraz spraw, które były przedmiotem oceny TSUE w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., są odmienne. Dlatego, zdaniem organu podatkowego ww. wyrok TSUE nie ma wpływu na treść decyzji, a tym samym nie ma podstaw do uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji wymierzających zobowiązania podatkowe i umorzenia postępowania w sprawie, czego domagała się strona skarżąca.

W zaskarżonej decyzji organ podatkowy przyjął natomiast, że wyrok w połączonych sprawach C-80/11 oraz C-142/11 Mahagében kft i Péter Dávid miał wpływ na treść ostatecznej decyzji z dnia [...] r., jednakże zastosowanie polskich przepisów, tj. art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług, a także § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nie było sprzeczne z regulacjami unijnymi, gdyż podatnik wiedział lub co najmniej powinien był wiedzieć, iż transakcje zakupu paliwa, mające stanowić podstawę prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, wiązały się z przestępstwem w zakresie podatku VAT popełnionym przez wystawcę faktury.

W ocenie sądu powyższa ocena jest prawidłowa, co znajduje potwierdzenie w treści postanowienia TSUE z 6 lutego 2014 r. w sprawie M. Jagiełło C- 33/13 (vide: punkty 35 i 36).

Nie ma wątpliwości, że w sytuacji, gdy zakwestionowana faktura dotyczy dostawy, która nie została faktycznie dokonana przez jej wystawcę, przesłanką odmowy odliczenia podatku VAT - jest wykazanie na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik odliczający podatek naliczony z takiej faktury, widział lub powinien był wiedzieć, że wskazana dostawa wiąże się z przestępstwem lub inną nieprawidłowością w dziedzinie podatku VAT.

Oznacza to, że analizując ewentualny wpływ wyroku TSUE w sprawach C-80/11 i C-142/11 na wcześniejsze rozstrzygnięcie, organ podatkowy powinien wykazać, czy podatnikowi można odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, gdy będąc nabywcą towarów, wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu.

Organ podatkowy przeanalizował materiał dowodowy pod kątem okoliczności mogących stanowić odpowiedź na pytanie, czy podatnik w rozpoznawanej sprawie wiedział lun co najmniej powinien był wiedzieć, że faktury wystawione przez Spółki "A." i "B." oraz C., nie dotyczyły faktycznych czynności, gdyż podmioty te nie były rzeczywistymi dostawcami oleju napędowego.

Podatnik przesłuchany w dniu 21 kwietnia 2009 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego w S. zeznał, że do nabycia paliwa od ww. podmiotów skłoniła go okoliczność, iż liczni przedsiębiorcy wykonujący usługi transportowe nabywało od tych podmiotów paliwo, zaś samo paliwo było jakościowo dosyć dobre a cena atrakcyjna. Skarżący był przekonany, że nabywanym paliwem był olej napędowy co poznał cyt.: "(...) po barwie oraz gęstości i zapachu". Nie znał jednak źródła pochodzenia towaru, nie zlecił badania paliwa w celu stwierdzenia, czy faktycznie był to olei napędowy, nie zażądał również koncesji na obrót paliwami.

Paliwo zamawiane było cyt.: "telefonicznie przeważnie u kierowców rozwożących paliwo", z którymi cyt.: "ustalaliśmy godzinę i termin dostawy oraz ilość", zaś płatności za zakupione paliwo dokonywane było przede wszystkim gotówką, najczęściej do rąk kierowców dowożących paliwo bez sprawdzenia, czy dana osoba (osoby) była uprawniona do odbioru pieniędzy w imieniu przedsiębiorców dostarczających paliwo. Jest to istotne bowiem, jak słusznie podkreślił organ podatkowy Spółki "A." i "B." nie posiadały również zarówno własnej bazy paliw, jak i własnych cystern służących do przewozu paliwa - oferowane paliwo rozwożone było środkami transportu należącymi do innych podmiotów gospodarczych, tj. cysternami opatrzonymi logo tych firm (w przedmiotowej sprawie, jak wynika to z zeznań skarżącego, była to firma "D.").

Organ podatkowy trafnie podkreślił, że z zeznań skarżącego wynika, że o cenie paliwa informowali skarżącego kierowcy bądź też negocjował ją z M. B. lub G. M., którzy jednakże, jak zeznał cyt.: "nie opuszczali mi ceny, bo mieli ustalone", co świadczy o tym, że osoby te - pomimo iż pełniły funkcje prezesów w ww. spółkach - nie miały faktycznego wpływu na podstawowe decyzje podejmowane w ramach prowadzonej przez te spółki działalności do jakich należy zaliczyć ustalanie ceny sprzedawanego towaru.

Sąd podzielił ocenę organu podatkowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy skarżący nabywał kilkadziesiąt tysięcy litrów paliwa miesięcznie (posiadał bowiem dwa zbiorniki o pojemności 5.000 litrów oraz trzy autocysterny, w tym dwie o pojemności 10.000 litrów każda oraz jedną o pojemności 6.000 litrów) po niższej cenie, w warunkach i okolicznościach odbiegających od obowiązujących realiów (tj. w szczególności dotyczących płatności dokonywanych gotówką kierowcom zatrudnionym w innej firmie, czy braku umowy) nie miał, a co najmniej nie powinien mieć świadomości, że uczestniczy w nielegalnym procederze obrotu paliwem.

Organ podatkowy trafnie podniósł, że obrót paliwem wymaga spełnienia szeregu określonych warunków, a przede wszystkim posiadania koncesji. W związku z tym podatnik podejmując na szeroką skalę współpracę z wystawcami spornych faktur powinien zażądać okazania koncesji uprawniającej do handlu paliwem bądź złożenia oświadczenia, że dostawca wystąpił z wnioskiem o wydanie takiej koncesji. Z ustaleń organów wynika natomiast, że skarżący nie poczynił takich kroków.

Sąd zgadza się z autorem skargi, iż skarżący istotnie nie był adresatem norm zawartych w przepisach regulujących koncesjonowanie obrotu paliwami. Powyższe nie oznacza jednak, że podatnik nie mógł zażądać okazania koncesji od podmiotu oferującego paliwo podobnie jak potwierdzenia rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług, odpisu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego itp.

Weryfikowanie uprawnień (koncesji) dostawcy na handel w pełni przy tym mieści się w określonym przez TSUE w powyższym postanowieniu z dnia [...] r. wymogu spoczywającym na przezornym przedsiębiorcy, który powinien zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (pkt 38 postanowienia w sprawie M. Jagiełło C- 33/13).

Zaniechanie powyższego świadczy niewątpliwie o braku należytej staranności ze strony podatnika, przy zachowaniu której powinien on wiedzieć, że wystawca spornych faktur jest niewiarygodny i działając bez koncesji - dopuszcza się czynu zabronionego (por. wyrok NSA z dnia: 3 lipca 2012 r. sygn. akt I FSK 1542/11, 18 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1801/11, 28 lutego 2013 r. sygn. akt I FSK 2108/11).

Sąd podziela ocenę organu podatkowego, który podniósł, że w dniu 19 marca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2004 r. Nr 34, poz. 293 z późn. zm.), która stanowiła, że paliwa ciekłe i biopaliwa ciekłe powinny spełniać wymagania jakościowe właściwe dla danego paliwa. Ponadto od 18 września 2004 r. zaczęło obowiązywać rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2004 r. Nr 192, poz. 1969), określające wymagania jakościowe dla benzyn silnikowych, stosowanych w pojazdach wyposażonych w silniki z zapłonem iskrowym i samochodowego oleju napędowego, stosowanego w pojazdach wyposażonych w silniki z zapłonem samoczynnym, stanowiące akt wykonawczy do tej ustawy.

W art. 6 powyższej ustawy postanowiono, że zabrania się obrotu paliwami ciekłymi lub ich gromadzenia przez przedsiębiorcę w stacjach zakładowych, jeżeli nie spełniają one wymagań jakościowych określonych m. in. w przepisach powyższego rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r., przy czym naruszenie tych wymogów zostało w art. 23 tej ustawy uznane za przestępstwo.

Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżący przechowywał nabywane paliwo w dwóch zbiornikach o pojemności 5.000 litrów każdy, w autocysternie marki STAR o pojemności 6.000 litrów oraz dwóch autocysternach marki RENAULT o pojemności 10.000 litrów każda, co spełnia przesłanki uznania powyższych zbiorników za stację zakładową w rozumieniu powyższych przepisów.

W konsekwencji skarżący podlegał obowiązkowi badania jakości sprzedawanego (nabywanego) paliwa, tj. dysponowaniem przez te podmioty stosownymi certyfikatami. Zaniechanie badania przez podatnika jakości gromadzonego paliwa oraz brak żądania okazania przez dostawcę stosownej koncesji i w konsekwencji nabywanie zamiast oleju napędowego innego produktu ropopochodnego wskazuje jednoznacznie, że co najmniej przy zachowaniu należytej staranności kupieckiej, do której obligowały go również powyższe przepisy, winien mieć on świadomość nierzetelności zakwestionowanych faktur (zobacz podobnie wyrok NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt I FSK 709/13).

Podjęcie współpracy bez podjęcia próby uzyskania koncesji od dostawców paliwa i certyfikatów jakości paliwa oznacza, że podatnik wziął na siebie ryzyko nabycia paliwa od podmiotu nierzetelnego.

W standardach należytej staranności prowadzącego działalność gospodarczą podmiotu nie należy plasować działań zakładających, że skoro jest on w posiadaniu towaru i faktury na ten towar, to nie musi się bardziej interesować daną transakcją. Skarżący nie interesował się skąd pochodzi nabywane przez niego paliwo, przyjął ofertę od nieznanej mu osoby, nie sprawdzając, czy osoba ta jest uprawniona do działania w imieniu podmiotów, które oferowały paliwo. Skarżącego nie interesowało, czy podmioty te posiadają koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Był zainteresowany jedynie tym, aby kupić tanio i nic poza tym. Wskazane wyżej okoliczności, jak również i inne, tj. forma płatności za dostarczane paliwo (wyłącznie gotówką), sposób składania zamówień (wyłącznie przez Skarżącego telefonicznie lub osobiście), czy niższa cena, oceniane łącznie świadczą o tym, że skarżący mógł co najmniej podejrzewać, że uczestniczy w transakcjach stanowiących nadużycie (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 473/13).

Sąd nie podzielił oceny przedstawionej przez Urząd Skarbowy w S. w postanowieniu z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia wobec skarżącego. Z uzasadnienia tego aktu wynika m.in., że Spółki "A." i "B." oraz C. były uprawnione do wystawiania faktur VAT i były zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, do którego zgłosiły iż przedmiotem działalności jest handel paliwami. Wobec powyższego, zdaniem organu postępowania przygotowawczego ocenił, że jest rzeczą oczywistą, że nabywcy paliwa od transakcji zakupu odliczali podatek naliczony a faktury wystawiane przez te podmioty nie mogły budzić niczyich wątpliwości.

O ile można się zgodzić z oceną, iż faktury VAT wystawiane przez te podmioty nie budziły wątpliwości ponieważ pod względem formalnym były prawidłowe, to jednak opisane powyżej okoliczności towarzyszące transakcjom mogły i powinny budzić wątpliwości skarżącego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.

J.B.