Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 158/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 lit a, art. 3 pkt 23,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 21 pkt 131
journal: Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 22 listopada 2012 r. nr [...].


UZASADNIENIE

J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2013 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 22 listopada 2012 r. o odmowie przyznania świadczeń rodzinnych w formie: zasiłków rodzinnych na synów P. I J. i dodatków do zasiłków rodzinnych z tytułów:

- samotnego wychowywania dziecka J. K.,

- kształcenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka J. K.,

- rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 przez P. K. i J. K..

Z akt sprawy wynikają jej następujące istotne okoliczności faktyczne:

pismem z dnia 16 października 2012 r. J. K. wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, ubiegając się o świadczenia na J. K. i P. K.

Organ I instancji nie uwzględnił wniosku, wskazując, że ustalony w sprawie dochód na osobę w rodzinie w 2011 r. wyniósł 4305,94 zł, i przekroczył kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń. Dochód został obliczony na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów i przy jego ustalaniu uwzględniono świadczenia alimentacyjne, stypendium szkolne dzieci oraz dochód ze zbycia w 2011 r. nieruchomości ( mieszkania w O. ) w kwocie 148 053, 78 zł.

Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 2 ust 1, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 20, art. 23 ust. 1, art. 24, art. 25 ust. 1, art. 26 art. 48 ust. 3, art. 49a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), § 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w prawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2011 Nr 298 poz. 1769) i § 1 ust 1 i § 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się, stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. 2012, poz. 959).

W złożonym odwołaniu J. K. zaznaczyła, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i potrzebuje środków na zabezpieczenie podstawowych potrzeb dzieci i zapewnienie im warunków do nauki. Wskazała, że kwota, która miała decydujący wpływ na wysokość ustalonego przez organ dochodu, czyli kwota ze sprzedaży mieszkania w O., w żaden sposób nie zasiliła domowego budżetu, ponieważ w ciągu kilku dni została wydatkowana na zakup mieszkania w G., do którego J. K. przeprowadziła się wraz z dziećmi.

Organ odwoławczy, jak wyjaśniono w uzasadnieniu, nie uwzględnił zarzutów dowołania z następujących powodów:

Organ ten wskazał, że zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. potwierdzają, że w 2011 r. J. K. osiągnęła dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości 148 053, 79 zł. Dane dotyczące dochodu rodziny wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego są zaś dla organów orzekających w przedmiocie świadczeń rodzinnych wiążące i nie mogą być kwestionowane w tym postępowaniu. W ocenie organu bez znaczenia musi zatem pozostawać, że środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania w O. zostały natychmiast przeznaczone na zakup mieszkania w G.. Sporny dochód spełnia bowiem definicję zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mając na uwadze regulację z art. 3 pkt 23 cyt. ustawy, dochodu tego nie można potraktować jako utraconego.

Tym samym, w ocenie Kolegium, organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia dochodu odwołującej się, a wobec jednoznacznego przekroczenia kryterium dochodowego nie mógł przyznać wnioskowanych świadczeń.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K. wniosła o uchylenie powyższej decyzji.

W ocenie skarżącej decyzja jest niezgodna z obowiązującym prawem, co spowodowało, że dzieciom skarżącej niesłusznie odebrano zasiłek.

Organ dokonał interpretacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, pomijając cel zawartych w niej regulacji.

Skarżąca podkreśliła, że na gruncie prawa podatkowego ustawodawca pozwala na zbycie jednego lokalu i nabycie drugiego, a rozumiejąc potrzeby obywateli nie pobiera z tego tytułu podatku. Jedyny warunek to ten, by nowy lokal został nabyty w ciągu 5 lat. W przypadku skarżącej trwało to zaledwie kilka dni. Pomimo, że ustawodawca w art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidział możliwość uwzględnienia dochodu utraconego, przepis ten nie został przez organy zastosowany. W art. 3 pkt 2 cyt. ustawy zdefiniowano pojęcie dochodu. Niemniej jednak w art. 3 pkt. 1 ppkt. c wskazano dochody nie podlegające opodatkowaniu. Co prawda przepisy określają, że dochodem na gruncie tej ustawy są również dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zawarte w tym podpunkcie wyliczenie nie wymienia jednak jako tego rodzaju dochodu - dochodu ze sprzedaży jedynego lokalu mieszkalnego przeznaczonego niezwłocznie na zakup innego lokalu przez sprzedającego na własne cele mieszkaniowe, co utwierdza skarżącą w przekonaniu, że zasiłek został dzieciom odebrany niesłusznie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie legalności podejmowanych aktów administracyjnych i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji Sąd bada, na podstawie akt sprawy, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach i na podstawie akt sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Badając legalność zaskarżonych decyzji w myśl powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżone decyzje zostały bowiem wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc - z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 267 - dalej jako: "k.p.a."), co mogło mieć i miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Jak wynika z akt, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 22 listopada 2012 r., mocą której odmówiono J. K. świadczeń rodzinnych – zasiłków i dodatków do zasiłków na synów P. i J. uznając jako przeszkodzę do przyznania świadczeń przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.

Organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżącej co do braku podstaw do wliczenia do dochodu, od którego zależało prawo do przyznania świadczeń, kwoty uzyskanej przez skarżącą z tytułu sprzedaży mieszkania w O., mimo, iż z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynikało, że znaczna część otrzymanej zapłaty ( 115 tys. zł ze 170 tys. zł) wydatkowana została w tym samym miesiącu roku 2011 ( w grudniu) na kupno mieszkania w G., w którym skarżąca z synami zamieszkała (akty notarialne – w aktach adm.).

Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodał, że "dane co do dochodu rodziny odwołującej wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego są wiążące dla organu I instancji jak i dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie mogą być kwestionowane w niniejszym postępowaniu. Takie uprawnienie przysługuje jedynie adresatowi zaświadczenia" ( z uzas. dec. organu II instancji).

A następnie :" że dochód uzyskany przez odwołującą z tytułu sprzedaży mieszkania w roku 2011 jest jej dochodem w rozumieniu art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych i należy go uwzględnić przy obliczaniu dochodu rodziny. W tej sytuacji bez znaczenia jest, że środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania w O. zostały przeznaczone przez odwołującą na cele mieszkaniowe – zakup mieszkania w G../..../ oraz, że: "obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy do uchylenia bądź zmiany zakwestionowanej decyzji organu I instancji, która nie jest decyzją uznaniową, organ I instancji prawidłowo ustalił, że dochód strony w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę 623 zł, tak więc – nawet wówczas, gdy sytuacja finansowa rodziny jest niewątpliwie trudna organ jest zobligowany kierować się wyłącznie przesłankami wynikającymi z przepisów ustawy".

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że naruszają one prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), dalej "ustawa" i wymienione na wstępie rozporządzenia: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w prawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2011 Nr 298 poz. 1769) i Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się, stanowiących podstawę do ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. 2012, poz. 959).

Stosownie do unormowań, przywołanych przez organy jako mające zastosowanie w sprawie, ustawa stanowi, że zasiłek rodzinny wraz z przewidzianymi dodatkami przysługują określonym osobom, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wskazanego w ustawie pułapu, podwyższonego w sytuacji, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy).

Skarżąca przedłożyła do akt orzeczenie o zaliczeniu syna J. do osób niepełnosprawnych od urodzenia (k-7 akt organu I inst.).

Organy obu instancji ustaliły, że w opisanej sytuacji dochód na osobę w rodzinie skarżącej w czasie poprzedzającym złożenie wniosku, uprawniający do uzyskania świadczeń rodzinnych, nie mógł przekroczyć 623 zł (kwota przewidziana Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. jw.).

Organy obu instancji ustaliły również, że stosownie do art. 3 pkt.1 lit a w sytuacji, gdy wnioskodawca uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych, dochód na osobę w rodzinie należy ustalać z uwzględnieniem przepisów Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.2011 Nr 298 poz. 1769).

Organy ustalające dochód skarżącej w badanym okresie przeoczyły jednak, że zgodnie

z § 2 ust. 1 i 2 pkt. 6 lit. a wskazanego Rozporządzenia, do wniosku o zasiłek rodzinny

należy dołączyć odpowiednio dokumenty stwierdzające wysokość dochodu

rodziny, w tym odpowiednio:

a) zaświadczenia z urzędu skarbowego albo oświadczenia członków rodziny o dochodzie podlegającym opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy; wzory zaświadczenia i oświadczenia są określone odpowiednio w załącznikach nr 4 i 5 do rozporządzenia.

Zgodnie z art. 21 pkt. 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz.307 ze zm.) wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Skarżąca przedłożyła do akt organu I instancji, oprócz wymienionych wyżej aktów

notarialnych zbycia i zakupu mieszkań w O. i G., zaświadczenie Naczelnika

II Urzędu Skarbowego w G., że w roku podatkowym 2011 podatek należny od

skarżącej wyniósł "0" zł.(k-20 akt org. I inst.).

Zaświadczenie to nosi tytuł /.../ o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. /.../30e / ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zaświadcza co prawda, że J. K. uzyskała dochód w wysokości 148,053.78 zł, jednak nie wyjaśnia, jaka część tego dochodu jest – z mocy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - wolna od podatku dochodowego, zatem – nie podlegająca opodatkowaniu na zasadach ogólnych, jak wymaga tego art. 3 pkt. 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sytuacji, jaka ma miejsce w kontrolowanej sprawie, tj. gdy z jej okoliczności wynika, że znaczna część pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży mieszkania w O. przeznaczona została przez skarżącą w tym samym roku podatkowym na zakup mieszkania w G., do którego przeprowadziła się rodzina skarżącej i uzyskany dochód w stosownej części (tj. zgodnie z art. 21 pkt. 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) jest wolny od podatku dochodowego, obliczenie dochodu skarżącej w sposób, w jaki dokonały tego organy orzekające w obu instancjach jest nieracjonalny i nie znajdujący oparcia w analizowanych przepisach prawa, a co więcej – rezultaty zastosowania tak rozumianych przepisów o świadczeniach rodzinnych przeczy celowi tej ustawy.

W tej mierze Sąd w składzie orzekającym podziela poglądy wyrażone na tle podobnego stanu faktycznego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie sygn. akt IISA/Po 583/13, w uzasadnieniu do którego Sąd napisał, m. inn. :" Podkreślić należy, że zakres informacji o dochodzie uzyskanym przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wyznaczony został w treści wzorca, do którego odsyła przepis § 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowany został podzielany przez tutejszy Sąd pogląd, zgodnie z którym co do zasady organ orzekający w przedmiocie świadczeń rodzinnych jest związany treścią zaświadczenia urzędu skarbowego, który to dokument stanowi podstawę do ustalenia wysokości dochodu rodziny (por. wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1368/08 i z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1212/10 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Ke 154/08, z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 228/11 – orzeczenia przywołane za WSA w Gorzowie Wlkp. wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Go 283/12 – dostępne w bazie orzeczeń jw.). Nie oznacza to jednak, że organ orzekający w przedmiocie świadczeń rodzinnych zwolniony jest z obowiązku dokonania oceny takiego zaświadczenia jako dowodu w sprawie, w szczególności oceny jego zgodności z ustalonym wzorem i pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. W ramach uprawnień wynikających z oceny dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 kpa) oraz swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 kpa) organ administracyjny może i powinien podjąć czynności procesowe, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy zaświadczenie potwierdza rzeczywiste rezultaty postępowania podatkowego. Zarazem, przed ewentualnym wydaniem nowego zaświadczenia, organ nie może ustalić okoliczności wskazanych w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, wbrew treści dołączonego do wniosku zaświadczenia. W szczególności nie może samodzielnie przeprowadzić postępowania zastępującego czynności procesowe postępowania podatkowego oraz ustalić, czy przychód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych lub ustalić dochód oraz należny podatek odmiennie od rezultatów postępowania podatkowego odzwierciedlonych w zaświadczeniu./.../

Powyższe zaświadczenie stanowi w myśl art. 217 § 2 i art. 218 § 1 kpa, urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a zawarte w nim dane są wiążące tak dla organu, jak i dla sądu administracyjnego i nie podlegają ocenie organów administracji właściwych w sprawach ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego ani sądu administracyjnego badającego legalność zaskarżonych do niego w danej sprawie decyzji administracyjnych.

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią przywołanych przepisów oraz z ustanowionym wzorem zaświadczenia, naczelnik urzędu skarbowego nie został upoważniony do zaświadczania co do tego, jakiej treści zeznania podatkowe za dany rok podatkowy podatnik złożył, lecz ma zaświadczyć o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, i to tylko dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Porównanie treści zaświadczenia dotyczącego wysokości dochodów skarżącej w 2011 r. ze wzorem, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia wykonawczego z dnia 27 grudnia 2011 r. (zał. nr 4) [aktualnie § 2 ust. 2 pkt 5 lit. a rozporządzenia wykonawczego z dnia 3 stycznia 2013 r. – zał. nr 4], prowadzi do wniosku, że zaświadczenie to nie jest zgodne z tym wzorem, bowiem wskazuje wyodrębniony dochód w kwocie [...] zł z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Z uwagi na to, że zarówno organy orzekające w przedmiocie prawa do zasiłku rodzinnego, jak i rozpoznający sprawę sąd administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania znaczenia danych zawartych w treści spornego zaświadczenia urzędu skarbowego o dochodach rodziny skarżącej (poza danymi przewidzianymi we wzorcu ustalonym rozporządzeniem wykonawczym), a w zaświadczeniu znalazły się dodatkowe informacje co do tytułu wyodrębnionego dochodu w kwocie [...] zł, ocena tych danych i ich wyjaśnienie było obowiązkiem organów orzekających w sprawie. Rozpoznając zatem niniejszą sprawę dotyczącą prawa skarżącej do wnioskowanych świadczeń rodzinnych, organy administracji publicznej winny były wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność dotyczącą dochodu z przedmiotowego tytułu wskazanego w zaświadczeniu, co do którego skarżąca złożyła w dniu [...] marca 2012 r. zeznanie podatkowe PIT-39 za rok 2011. Powinno to nastąpić poprzez zwrócenie się do właściwego organu wydającego to zaświadczenie o wyjaśnienie, w świetle przepisów podatkowych, czy złożony PIT-39 dotyczy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w rozumieniu art. art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego obowiązek ten ciążył zarówno na organie I instancji, jak również na Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które na skutek odwołania skarżącej zobowiązane było do rozpoznania sprawy ponownie merytorycznie w jej całokształcie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec jednoznacznych zarzutów odwołania, stwierdzić należy po stronie organu II instancji zaniedbanie obowiązku wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i dążenia do ustalenia prawdy materialnej przez organ prowadzący postępowanie odwoławcze. Skarżąca w swoim odwołaniu jednoznacznie zarzucała, że kwota [...] zł widniejąca w zaświadczeniu, jako dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości została w całości jeszcze w 2011 r. wydatkowana na zakup innego mieszkania niezbędnego jej rodzinie i tym samym kwestionowała prawidłowość uwzględnienia przy ustalaniu dochodu rodziny kwoty [...] zł, wykazanej w zeznaniu PIT-39.

Okoliczność ta, jak i zarzut skarżącej w tym zakresie zostały przez organ odwoławczy potraktowane pobieżnie poprzez wyrażenie zrozumienia dla sytuacji skarżącej, a zarazem odwołanie się do poglądu dotyczącego związania organu treścią zaświadczenia z urzędu skarbowego, który to dokument stanowi podstawę do ustalenia wysokości dochodu rodziny. Związanie to, jakkolwiek istotnie zachodzi, to nie może uzasadniać bezkrytycznego podejścia do całokształtu zgromadzonego materiału procesowego, a w tym do przedmiotowego zaświadczenia. Nadto należy zauważyć, że nietrafne jest stanowisko Kolegium co do tego, iż strona nie zgłosiła wniosku o pomniejszenie dochodu rodziny o dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 powołanej ustawy, bowiem w swym odwołaniu wprost stwierdziła, że organ nieprawidłowo zaliczył jej do dochodu kwotę pochodzącą ze sprzedaży mieszkania, który to dochód "został utracony na inny lokal", wobec czego organ powinien potraktować jej sytuację tak, jak np. utratę pracy. Niezależnie zatem od oceny kwestii dopuszczalności zastosowania instytucji utraty dochodu, organ pobieżnie rozpoznał odwołanie i rozpatrzył sprawę, w szczególności uchybiając obowiązkowi należytego ustalenia stanu faktycznego i poddania go wnikliwej ocenie prawnej. Organ odwoławczy nie przeprowadził bowiem postępowania zmierzającego do wyjaśnienia zgłoszonych przez stronę wątpliwości, a w konsekwencji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, naruszył przepisy art. 138 i art. 136 kpa oraz art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w zakresie zaliczenia do dochodu rodziny kwoty [...] zł pochodzącej ze sprzedaży przez skarżącą mieszkania w 2011 r. w całości przeznaczonej, według twierdzeń strony, na zakup innego mieszkania na potrzeby rodziny, nie w pełni odpowiada również wymogom z art. 107 § 3 kpa. Analiza tego uzasadnienia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie sprawy w jej całokształcie oraz dokonał błędnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalania dochodu na potrzeby przyznania świadczeń rodzinnych.

Wobec treści definicji dochodu stanowiącego podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, określonej w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz treści przedłożonego przez stronę wraz z wnioskiem zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] 2012 r. nr [...], w okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznie wymaga wyjaśnienia, czy przychód w wysokości [...] zł uzyskany w 2011 r. przez skarżącą ze sprzedaży mieszkania (wykazany w zeznaniu podatkowym PIT-39), a wymieniony w przedmiotowym zaświadczeniu, stanowi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

Mając powyższe na uwadze, jedynie na marginesie należy wskazać, że na konieczność zweryfikowania zarzutów skarżącej (zgłaszanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji) wskazuje także treść przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, jak i w czasie orzekania przez organy obydwu instancji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniem podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Natomiast zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje ponadto pozostałe kwestie mające znaczenia dla ustalenia, czy przychód w kwocie [...] zł uzyskany w roku 2011 przez skarżącą z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego (odpłatnego zbycia nieruchomości) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Nie budzi wobec tego wątpliwości, że wyjaśnienie powyższych kwestii winno nastąpić w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez właściwe organy. Przede wszystkim chodzi bowiem o to, czy sporny przychód podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak już wcześniej wspomniano, nie mogły tych wątpliwości rozstrzygnąć we własnym zakresie organy orzekające w sprawie świadczeń rodzinnych, a zarazem powołane okoliczności, w świetle art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 kpa, nie mogły zostać pominięte przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych bez ich uprzedniego wszechstronnego wyjaśnienia.

W sytuacji, gdy organ I instancji pominął kwestie dotyczące wyjaśnienia charakteru spornego przychodu, w kontekście uznania go za dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zarzut w tym zakresie stanowił rdzeń odwołania, na organie II instancji ciążył obowiązek podjęcia odpowiednich starań celem wyjaśnienia powyższych wątpliwości. Kolegium na podstawie przywołanych przepisów procedury administracyjnej, a w tym art. 136 kpa, winien był zwrócić się do Urzędu Skarbowego w G. o wyjaśnienie spornej kwestii. Mógł też, po uprzednim pouczeniu strony w tym zakresie, zobowiązać ją do zwrócenia się do organu podatkowego o wydanie zaświadczenia, którego treść odpowiadałaby jej twierdzeniu co do wysokości dochodów członków rodziny w 2011 r., podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, uwzględniając dotychczasowy okres prowadzenia postępowania i z uwagi na stwierdzone uchybienia organu odwoławczego, aktualnie nie byłoby zgodne z zasadami postępowania administracyjnego, a w szczególności z zasadą państwa prawnego, przerzucanie na stronę obowiązku weryfikacji prawidłowości złożonego wraz z wnioskiem z 14 września 2012 r. zaświadczenia pochodzącego od organu administracji publicznej./.....

Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie orzekającym w sprawie ze skargi Joanny K. uznał, że stan faktyczny tej sprawy nie został wszechstronnie ustalony, wobec czego nie zaistniały przesłanki do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o świadczenia rodzinne. Dodatkowo stwierdzić należy, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż zaniechanie przez Kolegium wyjaśnienia okoliczności danej sprawy, spowodowane było także dorozumianym dokonaniem błędnej wykładni przepisów kształtujących zasady nabywania prawa podmiotowego do świadczeń rodzinnych, w szczególności przepisu art. 3 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalania dochodu rodziny. Z tych wszystkich powodów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zwrócić się do Naczelnika II Urzędu Skarbowego w G., który wydał J. K. zaświadczenia z dni 5 września 2012 r. i 17 września 2012 r. o wyjaśnienie w świetle przepisów podatkowych charakteru elementu zaświadczenia w postaci informacji o wykazaniu przez podatnika w podanym okresie dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie148.053,78 zł poprzez wskazanie, czy złożony przez skarżącą PIT-39 istotnie dotyczy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W razie pozytywnej odpowiedzi na powyższe pytanie właściwy naczelnik urzędu skarbowego winien także wydać stosowne zaświadczenie podając łączną kwotę uzyskanego w 2011 r. dochodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach ogólnych, zgodnie z wzorem ustalonym w rozporządzeniu wykonawczym. Natomiast w sytuacji, gdy sporny przychód nie stanowi tego rodzaju dochodu, również konieczna jest weryfikacja zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika II Urzędu Skarbowego w G., poprzez nadanie mu treści zgodnej z wzorem przewidzianym dla zaświadczenia o wysokości określonej kategorii dochodów.

Po wyjaśnieniu powyższych okoliczności faktycznej oraz poczynieniu w tym zakresie prawidłowych ustaleń, organy winny rozstrzygnąć, w sposób zgodny z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, o dochodzie rodziny skarżącej w 2011 r., uwzględniając również obowiązek odniesienia się do kwestii dotyczącej utraty dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 tej ustawy, a następnie ocenić zasadność zgłoszonego żądania o przyznanie świadczeń rodzinnych wskazanych we wniosku Joanny K. z dnia 16 października 2012 r.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.