Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 489/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2022-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2022 M. T. zwróciła się do Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent") o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mamą J. T., legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] lutego 2015 r., zaliczającym ją na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności, który ustalono od dnia [...] września 2013 r. Wraz z wnioskiem wnioskodawczyni złożyła dwa oświadczenia datowane na [...] lutego 2022 r., wyjaśniając (w jednym z nich), że jest uczennicą III klasy liceum w systemie dziennym oraz, że każdego dnia przebywa w szkole około 6-7 godzin. W tym czasie zaś mama wnioskodawczyni funkcjonuje w domu samodzielnie wraz z młodszą niepełnosprawną siostrą wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni oświadczyła, że po szkole przygotowuje mamie obiad, robi zakupy, chodzi z nią załatwiać różne sprawy, sprząta i pomaga się jej poruszać, bo jest ona osobą niewidomą. W drugim z oświadczeń wnioskodawczyni wskazała, że nie decyduje się na podjęcie zatrudnienia z uwagi na sprawowaną opiekę nad mamą, która jest osobą niewidomą i zależną od pomocy oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji. Oświadczyła, że wypełnia wszystkie obowiązki domowe takie jak: pranie, sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów itp. chodzi z mamą do lekarza, banku, urzędu oraz pomaga jej w poruszaniu się po mieszkaniu i oraz w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że jej mama jest osobą rozwiedzioną.

W dniu [...] marca 2022 r. pracownicy socjalni udali się pod adres zamieszkania osoby wymagającej opieki, jednakże z uwagi na nieobecność J. T. przeprowadzili rozmowę z sąsiadem – K. T., który wskazał, że często widuje J. T., która jest osobą samodzielną i porusza się sama, w tym wyprowadza dwa psy (notatka urzędowa, k. 14 akt adm.). W piśmie z dnia [...] marca 2022 r. J. T. wyjaśniła, że dnia [...] marca 2022 r. przebywała u lekarza okulisty wraz ze swoim opiekunem, tj. wnioskodawczynią oraz wniosła o przeprowadzenie ponownego wywiadu środowiskowego w obecności córki. Wywiad środowiskowy przeprowadzono dnia [...] marca 2022 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Prezydent odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia wymaganych przesłanek określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2022 poz. 615; dalej: "u.ś.r."), do przyznania wnioskowanego świadczenia. Jakkolwiek wypełnia ona kryterium określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., ponieważ jako córka osoby niepełnosprawnej, wymagającej opieki, mieści się w kręgu osób opisanych przez ustawodawcę w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, zaś jej matka J. T. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] września 2013 r.), to w ocenie organu wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki polegającej na nie podejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Organ wyjaśnił w tym względzie, że musi nastąpić związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką. W istocie bowiem celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba wymagająca opieki. Organ wskazał, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej, w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Związek między rezygnacją z zatrudnienia albo jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być natomiast bezpośredni. Organ wskazał, że wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, lecz rzeczywistą przyczyną niepodejmowania przez nią zatrudnienia jest kontynuowanie nauki w szkole średniej w systemie stacjonarnym od poniedziałku do piątku. Organ uznał, że z tego względu, w świetle obowiązujących przepisów, nie można uznać wnioskodawczyni za osobę gotową do podjęcia zatrudnienia. Z brzmienia ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) jednoznacznie wynika, że nie może być mowy o gotowości do zatrudnienia, jeżeli osoba uczy się w szkole, z wyłączeniem systemów nauczania umożliwiających realizację regularnego zatrudnienia. Tym samym osoba, która zgłasza gotowość do podjęcia zatrudnienia nie może kontynuować nauki w systemie uniemożliwiającym podjęcie regularnego zatrudnienia.

Organ wskazał ponadto, że pracownik socjalny, przeprowadzający wywiad środowiskowy ustalił, że J. T. prowadzi gospodarstwo domowe razem z dwiema córkami: M. T. (lat 18) i M. T. (lat 16). Obie córki uczęszczają do szkoły średniej (III i I klasa Liceum Ogólnokształcącego w S.). J. T. podczas wywiadu podała, że jest osobą całkowicie niewidomą od dwóch lat; ponadto choruje na zaćmę wrodzoną, oczopląs, jaskrę nabytą i małoocze. Od 2015 r. nie była hospitalizowania i nie posiada badań lekarskich, ani dokumentacji medycznej potwierdzającej jej stan zdrowia. Na dostarczonym pracownikowi socjalnemu zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2022 r. specjalista chorób oczu wskazał, że J. T. jest: "praktycznie niewidoma". Z wniosków opracowanych przez pracownika socjalnego wynika, że podczas wizyty J. T. zachowywała się nienaturalnie, tak jakby przybywała w swoim mieszkaniu po raz pierwszy, nie znając jego rozkładu i nie wiedząc gdzie w mieszkaniu znajdują się podstawowe sprzęty, artykuły spożywcze

i higieniczne. Podała wówczas, że jest całkowicie niesamodzielna, nie jest w stanie samodzielnie dotrzeć do łazienki, ani przygotować sobie napoju, czy też kanapki

z gotowych produktów, bo może się skaleczyć. Według J. T., córka musi pomagać jej w czynnościach związanych z higieną osobistą, podać mydło, ręcznik oraz asystować przy ubieraniu się. J. T. zaznaczyła, że bez pomocy córki nie jest w stanie samodzielne funkcjonować na co dzień, z trudnością porusza się po mieszkaniu, a już na pewno samodzielnie go nie opuszcza. W tym miejscu organ podniósł, że podczas wizyty pracownik socjalny powziął informację z sąsiedztwa, że J. T. jest osobą samodzielną, porusza się sama – w tym wyprowadza dwa psy. Z informacji przekazanych przez J. T. wynika ponadto, że w czasie, kiedy córka jest w szkole nikt nie sprawuje nad nią opieki, zaś ona sama, bez podejmowania jakiejkolwiek aktywności, czeka na jej powrót.

Organ wskazał, że w ocenie pracownika socjalnego J. T. nie wymaga całodobowej opieki, a pomoc córki M. T. nie jest niezbędna w jej codziennym funkcjonowaniu. Dotychczas Pani J. T. dobrze funkcjonowała w środowisku podczas około ośmiogodzinnego pobytu córki w szkole. W związku z powyższym, według pracownika socjalnego przyznanie wnioskowanego świadczenia nie jest zasadne. Organ podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu, więc art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W ocenie organu sprawowana przez wnioskodawczynię opieka nie wypełnia znamion opieki stałej, gdyż uczęszcza ona regularnie od poniedziałku do piątku do szkoły stacjonarnej i przebywa tam każdego dnia 6-7 godzin, co wyklucza możliwość uznania, że jest to opieka stała lub długoterminowa. Organ wyjaśnił, że nie chodzi tu o czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, załatwianiem spraw urzędowych, organizowaniem wizyt lekarskich, bowiem czynności te mogą być wykonywane przed pójściem do szkoły lub po powrocie z niej, tak jak jest to wykonywane dotychczas.

Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta, podzielając ustalenia organu I instancji. SKO podkreśliło, że zasadnicze znaczenie w sprawach dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego ma istnienie związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, przy czym istotne jest to, że zakres sprawowanej opieki musi być na tyle szeroki, że niemożliwym staje podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej, nawet w ograniczonym wymiarze czasu pracy. SKO zwróciło przy tym uwagę, że o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się uczennica,

a zatem osoba, która nie jest i w istocie nie może być jeszcze czynnym uczestnikiem rynku pracy, bowiem jej aktywność życiowa obecnie koncentruje się na zdobywaniu wykształcenia, zaś możliwość zarobkowania przez M. T. uznać trzeba za czysto hipotetyczną, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę, że wniosek

o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego złożyła ona dzień po osiągnięciu pełnoletności. Jakkolwiek SKO nie zanegowało, aby M. T. sprawowała opiekę nad niepełnosprawną matką, to jednak wskazało, że z jednoznacznych ustaleń pracownika socjalnego wynika, że opieka ta nie ma charakteru stałego,

a zakres czynności opiekuńczych jest na tyle wąski, że wnioskodawczyni

z powodzeniem łączy pobieranie nauki z pieczą nad niepełnosprawną. Należy podkreślić, że odwołująca się zasadniczo wykonuje zwykłe czynności dnia codziennego, które sprowadzają się do przygotowania posiłków, czy też pomocy przy porannej i wieczornej toalecie, a działania te są skoncentrowane i mają miejsce

o określonych porach dnia (przed wyjściem i po powrocie ze szkoły). Z akt sprawy nie wynika, ażeby sprawowana opieka w jakikolwiek sposób rzutowała na wywiązywanie się z obowiązków szkolnych (ewentualne częste nieobecności), czy też wymagała ciągłej dyspozycyjności. Wręcz przeciwnie, J. T. po tym, jak jej córka uda się do szkoły, pozostaje w domu sama lub wraz z drugą

z córek. Brak jest danych, ażeby w tym czasie niepełnosprawna wymagała dozoru, którego brak powodowałby z kolei zagrożenie dla jej zdrowia, czy życia. Ponadto SKO dostrzegło, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że niepełnosprawna - pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności - jest zdolna do pracy w warunkach pracy chronionej, przy czym akta sprawy nie wskazują, aby jej stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Mając zaś na uwadze symbol przyczyny niepełnosprawności (04-0), a także ustalenia pracownika socjalnego, w ocenie SKO uprawnione staje się wnioskowanie, że problemy zdrowotne matki wnioskodawczyni związane są przede wszystkim z dysfunkcją narządu wzroku, co skutkuje koniecznością wyręczania niepełnosprawnej tylko w wybranych czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i zapewnienia asysty przy poruszaniu się. SKO przyznało zatem rację organowi I instancji, że bierność zawodowa wnioskodawczyni wynika z chęci kontynuacji nauki, nie zaś

z konieczności zapewnienia stałej, bezpośredniej opieki matce. Nawet zaś gdyby uznać, że ucząca się w liceum ogólnokształcącym w trybie stacjonarnym M. T. może skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, to zakres tej opieki nie wymuszałby rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Powyższą decyzję zaskarżyła w całości do sądu administracyjnego M. T., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o niepełnosprawności ze wskazaniami na konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie zaś przekazanie sprawy organowi

I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.").

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego. Akceptując i podzielając w całości argumentację organu odwoławczego, Sąd uznał że ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a podjęte rozstrzygnięcie odpowiada przepisom prawa materialnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.śr., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny

i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem

o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl zaś art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca należy do kręgu podmiotów, o których mowa wyżej, albowiem stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży na niej jako zstępnej pierwszego stopnia w linii prostej, obowiązek alimentacyjny względem matki. Natomiast jak wynika

z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności

w S. z dnia [...] lutego 2015 r., matka skarżącej została zaliczona do osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność istnieje od urodzenia,

a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności od [...] września 2013 r.

Powyższe okoliczności nie budzą zastrzeżeń stron, w tym samej skarżącej, znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy i jako takie odpowiadają prawu.

Spór w niniejszej sprawie koncentruje się natomiast wokół oceny spełnienia przesłanki pozytywnej określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkującej przyznanie świadczenie pielęgnacyjne. W ocenie organu odwoławczego skarżącej nie można przyznać wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaną opieką a nie podejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, a także rezygnacją z takich form aktywności, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy.

Sąd ocenę tę w pełni podziela i przyjmuje za własną.

W tym miejscu podkreślić należy, że celem omawianego świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku

z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej.

W odróżnieniu od innych świadczeń opiekuńczych świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Przez rezygnację z zatrudnienia,

w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnacje z zatrudnienia w celu jej sprawowania.

Trafnie zatem podnosi Kolegium, że omawiany przepis należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bądź wymusza na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z wykonywanej pracy. W tym miejscu podkreślić należy, że sposób sprawowania opieki nie został w u.ś.r. określony i dlatego należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej rezygnacji, z której wynika, że musi mieć ona charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Według NSA "określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, a zatem sporadycznie (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2201/15, Lex 2240790).

Jak wynika z powyższego, zarówno wyrażenie "stała" lub "długoterminowa" są zwrotami odnoszącymi się do czasu sprawowania opieki. Jednoczesne rozróżnianie przez ustawodawcę opieki "stałej" i "długoterminowej" wskazuje, że nie wymaga on, aby osoba sprawująca opiekę przebywała bez jakichkolwiek przerw w ciągu dnia

w pobliżu osoby, która opieki w świetle orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wymaga. Otóż według treści tej regulacji opieka powinna być sprawowana codziennie w taki sposób, który uniemożliwia wykonywanie przez opiekuna pracy zarobkowej. Przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak

i w nocy. Innymi słowy, znaczy stopień zaangażowania w pomoc osobie najbliższej, uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Omawiana opieka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem)

a sprawowaną opieką musi być bezpośredni (tak m.in.: wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4023/18). Dodać również należy, że zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy.

Tymczasem ustalony - na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wywiadu środowiskowego - stan faktyczny nie dowodzi, że skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawna matką.

Przede wszystkim co istotne w sprawie, o świadczenie pielęgnacyjne ubiega się uczennica III klasy LO w systemie dziennym, a zatem osoba, która nie jest

i w istocie nie może być jeszcze czynnym uczestnikiem rynku pracy. Jak słusznie zauważyło SKO, jej aktywność życiowa obecnie koncentruje się na zdobywaniu wykształcenia, zaś możliwość zarobkowania przez skarżącą, uznać trzeba za czysto hipotetyczną, zwłaszcza w sytuacji, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca złożyła dzień po osiągnięciu pełnoletności. Rację zatem mają organy, że bierność zawodowa skarżącej wynika z chęci kontynuacji nauki, nie zaś z konieczności zapewnienia stałej, bezpośredniej opieki matce. Podzielić przy tym należy stanowisko SKO, że nawet gdyby uznać, że ucząca się w liceum ogólnokształcącym w trybie stacjonarnym skarżąca mogłaby skutecznie ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką, to jednak w tym konkretnym przypadku zakres tej opieki nie wymuszałby rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jak wynika bowiem z ustaleń organów, opieka którą wykonuje skarżąca względem matki nie ma charakteru stałego, a zakres czynności opiekuńczych jest na tyle wąski, że skarżąca z powodzeniem łączy pobieranie nauki z pieczą nad niepełnosprawną. Skarżąca zasadniczo bowiem wykonuje zwykłe czynności dnia codziennego, które sprowadzają się do sprzątania, prania, robienia zakupów, przygotowania posiłków, pomocy przy porannej i wieczornej toalecie czy też chodzeniu wraz z niepełnosprawną matką do lekarzy, urzędów czy banków. Powyższe działania są skoncentrowane i mają miejsce o określonych porach dnia (przed wyjściem i po powrocie ze szkoły). Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby sprawowana przez skarżącą opieka w jakikolwiek sposób rzutowała na wywiązywanie się z przez nią z obowiązków szkolnych (ewentualne częste nieobecności) czy też wymagała ciągłej dyspozycyjności. Jednocześnie co istotne, podczas pobytu skarżącej każdego dnia w szkole, co trwa około 6-7 godzin, jej matka pozostaje w domu z niepełnosprawną siostrą i jak wskazała sama skarżąca

w oświadczeniu złożonym w dniu [...] lutego 2022 r., w tym czasie funkcjonuje ona samodzielnie i musi sobie radzić sama (k. 10 akt organu I instancji). Co więcej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby w tym czasie niepełnosprawna wymagała dozoru, którego brak powodowałby z kolei zagrożenie dla jej zdrowia, czy życia. Ponadto z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności w S. z dnia [...] lutego 2015 r. wynika, że niepełnosprawna - pomimo znacznego stopnia niepełnosprawności - jest zdolna do pracy w warunkach pracy chronionej. Powyższe orzeczenie zostało wprawdzie wydane w 2015 r., jednakże skarżąca nie wskazuje, aby stan zdrowia jej matki od tego czasu uległ znacznemu pogorszeniu. Zauważyć również należy, że zarówno

z orzeczenia o niepełnosprawności, jak i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że problemy zdrowotne niepełnosprawnej związane są przede wszystkim z dysfunkcją narządu wzroku, ta zaś skutkuje koniecznością wyręczania niepełnosprawnej tylko w wybranych czynnościach związanych

z prowadzeniem gospodarstwa domowego i zapewnienia asysty przy poruszaniu się. Powyższe zdaniem Sądu pozwala stwierdzić, że organy trafnie oceniły, że charakter opieki sprawowanej przez skarżącą nie jest wystarczający do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Skoro w niniejszej sprawie możliwe jest godzenie nauki z opieką, a skarżąca z tego tytułu nie była zmuszona zrezygnować z dalszej aktywności na tym polu, to trudno jest mówić o opiece stałej.

Nie kwestionując zatem stanu zdrowia matki skarżącej i konieczności pomocy przez córkę, do czego zresztą jest zobowiązana chociażby na mocy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przyjąć należy, że sama tylko konieczność sprawowania opieki nie stanowi jeszcze w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., wystarczającej podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, skoro nie uzasadnia tego jej zakres.

Z wyżej przedstawionych przyczyn zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, w szczególności zarzucanego w skardze przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.

Sprawa niniejsza została rozpoznana przez tut. Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ww. ustawy, wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.