Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 580/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 ust. 1, ust. 3, ust. 5, art. 92b ust. 1, art. 92 c ust. 1, art. 93 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 113
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art.10
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi P.D.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez P.D.K. decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł .

Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy przedstawiał się następująco:

[...] lipca 2013 r. o godz. 00.15 na T został zatrzymany przez uprawnionych funkcjonariuszy celnych do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], prowadzony przez J.G., którym firma pod nazwą P.K. - [...] realizowała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Szwajcarii. W toku czynności kontrolnych ujawniono, że kierowca wykonywał przewóz pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe - magnes, wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie tachografu. Kierowca, przesłuchany w charakterze świadka przyznał się do zamontowania magnesu na impulsatorze znajdującym się na skrzyni biegów kontrolowanego pojazdu. Wyjaśnił, iż magnes ten założył na terminalu w celu przejechania z parkingu wywozowego na parking przywozowy, żeby zdać 12 pustych palet na samochód kolegi. Oświadczył, iż miał świadomość, że magnes będzie zakłócał wskazania impulsatora skrzyni biegów, a działanie takie stanowi wykroczenie. Zeznał, iż w zatrudniającej go firmie obowiązuje bezwzględny zakaz zakładania tego typu urządzeń, o czym był wielokrotnie informowany przez skarżącego.

Z czynności kontrolnych został sporządzony protokół nr [...] stwierdzający naruszenie przez kierowcę w dniu [...] lipca 2013 r. o godz. 00.15 przepisów dotyczących przestrzegania czasu pracy i odpoczynku kierowców tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe ( magnes ) wpływające na niewłaściwie funkcjonowanie urządzenia rejestrującego, stanowiące naruszenie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L. 1985.370.8), będące wykroczeniem z art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym i sankcjonowane grzywną o jakiej mowa w pkt 13.1. zał. nr 1 do ustawy oraz zaistnienie w dniu "14 maja 2013 r. od godz. 22.27" naruszenia przepisów dotyczących przestrzegania czasu pracy i odpoczynku kierowców tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe ( magnes) wpływające na niewłaściwie funkcjonowanie urządzenia rejestrującego, tj. przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.(JE L. 1985.370.8) o jakim mowa w art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym i sankcjonowane karą pieniężną z pkt.6.2.1. załącznika nr 1 do ustawy o transporcie drogowym .

Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomił przedsiębiorcę P.K. jako prowadzącego firmę [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzonego w dniu [...] lipca 2013 r. naruszenia przepisów art.15 ust.8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 92a ust.1 i ust.6 ustawy o transporcie drogowym, pouczając go jednocześnie, że jeżeli - w jego ocenie - w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, zwalniające podmiot wykonujący przewóz drogowy od odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenie, to powinien je wskazać oraz potwierdzić stosownymi dokumentami. Do zawiadomienia dołączona została kopia protokołu z kontroli na drodze przeprowadzonej [...] lipca 2013 r.

W odpowiedzi na zawiadomienie organu z dnia [...] stycznia 2014 r. o zakończeniu postępowania i o prawie strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przedsiębiorca nadesłał oświadczenie z dnia [...] stycznia 2014 r., wnosząc o zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym ze względu na treść zeznań złożonych przez kierowcę w charakterze świadka.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za wykonywanie w dniu [...] lipca 2013 r. przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu, co spowodowało nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, podając jako podstawę prawną przepis art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 1414) i Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, oraz art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L. 1985.370.8).

W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż brak było podstaw do zastosowania w sprawie przepisów art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym ze względu na niewskazanie przez przedsiębiorcę zaistnienia przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności o jakich mowa w powołanych przepisach, za takie bowiem nie mogły być uznane ogólnikowe stwierdzenia o wydawanych zakazach stosowania magnesów.

W odwołaniu od tej decyzji przedsiębiorca zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art.7, 75, 77,80 i 81 Kpa oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadniając wskazał, iż z protokołu kontroli wynika stwierdzenie naruszenia przepisu art. 92a ustawy o transporcie drogowym w dniu [...] maja 2013 r. o godz. 22.27 w sytuacji, gdy przeprowadzona na drodze w dniu [...] lipca 2013r. kontrola obejmowała okres od [...] czerwca do [...] lipca 2013r., nadto z całego materiału dowodowego wynika, że przeprowadzone postępowanie w istocie dotyczyło naruszenia z zakresu art. 92 ustawy. Ponownie też oświadczył, iż treść zeznań kierowcy w charakterze świadka złożonych po rygorem odpowiedzialności karnej wskazuje na zaistnienie przesłanek z art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] marca 2014r. (doręczonym stronie 31 marca) organ odwoławczy zwrócił się do przedsiębiorcy o przedstawienie dokumentów dotyczących planowania i wykonywania przewozu drogowego w dniu [...] lipca 2014r. oraz zatrudnienia kierowcy, dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych szkoleń kierowcy z zakresu transportu drogowego oraz przeprowadzonych kontroli w zakresie przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie pracy, systemu motywacyjnego i innego rodzaju środków dyscyplinujących kierowców do przestrzegania przepisów o czasie pracy, dowodów potwierdzających czy przed wysłaniem w trasę pojazd nie miał podłączonych niedozwolonych urządzeń, dokumentów dotyczących zdania pustych palet prze kierowcę na inny środek transportu oraz informacji czy i jak często kierowca naruszał normy czasu pracy, czy w trakcie realizacji zadania transportowego kontaktował się z pracodawcą, kto zlecił mu zdanie pustych palet i na czyj środek transportu .

W odpowiedzi na kolejne pismo organu odwoławczego z [...] marca 2014r. o wyjaśnienie podniesionych przez przedsiębiorcę w odwołaniu przyczyn powstania rozbieżności w protokole kontroli, organ I instancji wyjaśnił, iż omyłka we wskazaniu daty kontroli był wynikiem pory nocnej i braku wnikliwej analizy treści protokołu.

Po zapewnieniu stronie praw wynikających z art. 10 Kpa, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. organ odwoławczy, wskazując m.in. na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 87 ust.1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a) ust. 1 i 6, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 1414) i Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, art. 13, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L. 1985.370.8) w związku art. 32 ust.1,3, art. 46, art. 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (DZ.U.UE.L 60/1 z 28.02.2014 ) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Przytaczając w uzasadnieniu treść powołanych w podstawie prawnej przepisów, wskazał na dalsze obowiązywanie - na mocy przepisów przejściowych tj. art.46 i 47 rozporządzenia (UE) 165/2014 - przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisów załącznika IB do tego rozporządzenia. Powołując art. 3 ust. 1 i art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 wskazał na obowiązek instalowania i użytkowania w pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim oraz wykorzystywanych do przewozu urządzeń rejestrujących, o jakich mowa w art.1 tego rozporządzenia oraz zapewnienia przez pracodawcę oraz kierowców poprawnego działania i odpowiedniego stosowania urządzeń rejestrujących oraz karty kierowcy. Powołał wynikający z 15 ust. 8 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 zakaz fałszowania, likwidowania, niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach, przechowywanych przez urządzenie rejestrujące lub kartę kierowcy oraz jakiegokolwiek manipulowania urządzeniem rejestrującym, kartą kierowcy lub wykresówką, które mogłoby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych oraz wydrukowanych informacji oraz zakaz znajdowania się w pojeździe sprzętu, który mógłby zostać użyty w powyższych celach. Wskazał, iż nieprzestrzeganie norm i warunków ustanowionych przepisami niniejszego rozporządzenia, z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit.a ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karami pieniężnymi, którym podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, określonymi w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust.6).

Organ odwoławczy stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że wyniku kontroli przeprowadzonej [...] lipca 2013 r. o godz. 00.15 na T ujawniono, że kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Szwajcarii w imieniu przedsiębiorcy P.K., pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do impulsatora którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie w postaci magnesu, które zakłócało pracę tachografu w taki sposób że podczas, gdy pojazd się poruszał, na tachografie i na wydruku z tachografu widniał zapis odpoczynku. Tym samym od godziny 23.39 (21.39 czasu UTC) tachograf nie rejestrował wymaganych i prawidłowych danych dotyczących aktywności kierowcy, prędkości jazdy pojazdu i przebytej drogi. Organ II instancji wskazał na treść zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka, który przyznał się do zamontowania magnesu na impulsatorze znajdującym się na skrzyni biegów kontrolowanego pojazdu, wskazując, iż założył magnes na terminalu w celu przejechania z parkingu wywozowego na parking przywozowy, żeby zdać 12 pustych palet na samochód kolegi oraz na jego zeznania w charakterze obwinionego o wykroczenie i zgodę na ukaranie za zarzucany czyn karą grzywny w wysokości 2 000 zł. Organ II instancji wyjaśnił, iż odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust.1,2 ustawy o transporcie drogowym, a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art. 92b ust. 1 w związku z ust.2 odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust.1 i 5) i jest odpowiedzialnością odrębną (opartą na zasadzie winy) w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Ukaranie pracownika dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisie art. 92b ust. 2, art.92 ust 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu.

Odnosząc się do treści odwołania, iż to kierowca dokonał naruszenia bez zgody i wiedzy przedsiębiorcy, zatem w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 92c ust.1 ustawy o transporcie drogowym, Dyrektor Izby Celnej wywiódł, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia jakich dopuścił się kierowca wynika z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) 561/2006, art. 13 rozporządzenia (EWG) 3821/85 oraz z art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym. Stwierdził, iż za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art.92a ust.1 i ust.6), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b ust.1 lub 92c ust.1 i 2 ustawy o transporcie drogowym. Powołane przepisy stanowią wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy, zatem nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Organ odwoławczy stwierdził, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że przedsiębiorca wywodząc skutki prawne wynikające z art. 92b ust.1 lub 92c ust.1 i 2 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach. W sytuacji gdy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, wypływający z zasady prawdy obiektywnej obowiązek organu administracji ogranicza się do wezwania jej, aby przedstawiła odpowiednie dowody na okoliczność, która warunkuje korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż realizując wymogi przepisów art.7, art.77, art.80 kpa, organy obu instancji (pismo [...] grudnia 2013r. i z dnia [...] marca 2014r.) wzywały przedsiębiorcę do przedstawienia dokumentów dotyczących planowania i wykonywania usługi transportowej, przedłożenia dokumentów świadczących o prawidłowej organizacji, dyscyplinie pracy i zasadach wynagradzania kierowców w przedsiębiorstwie oraz do przesłania dowodów wskazujących na istnienie w sprawie okoliczności określonych w art.92c ustawy o transporcie drogowym. Akcentując obowiązki przedsiębiorcy wynikające z art.10 rozporządzenia (WE) 561/2006, Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż ani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani w odwoławczym przedsiębiorca nie przedstawił dowodów obrazujących zasady wynagradzania kierowców w firmie, dokumentów dotyczących planowania i organizowania w dniu [...] lipca 2013r. przewozu drogowego, potwierdzających dokonywanie działań nadzorujących kierowców, przeprowadzania szkoleń z zakresu czasu pracy kierowców, wobec czego brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art.92b ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem organu, nie zaszły też podstawy uznania, iż podmiot wykonujący przewóz drogowy mógł uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej w oparciu o przesłanki z art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Omawiany przepis dotyczy sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć np. będących rezultatem działania siły wyższej, bądź osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Strona w postępowaniu administracyjnym nie udowodniła, że zaplanowała transport drogowy w sposób umożliwiający kierowcy realizację przedmiotowego zadania transportowego zgodnie z przepisami o czasie pracy kierowców. Organ II instancji podkreślił, iż z zeznań kierowcy wynika, że podłączył magnes, ponieważ chciał przejechać na parking przywozowy, aby zdać puste palety na samochód kolegi, co oznacza, iż wykonywał czynność związaną z zadaniem przewozowym. W ocenie organu w dyspozycji art. 92c ust.1 pkt 1 ustawy nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie omawianych regulacji ustawy o transporcie drogowym. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących. Przy zachowaniu należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących nie dochodziłoby do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Wymieniony przepis wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną. Nie wystarczy zatem wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa przy czym okoliczności objęte hipotezą tych przepisów powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenie kierowcy pojazdu.

Wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, niemniej jednak wynikający z art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006 obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Przepisy art. 92b ust.1 lub 92c ustawy o transporcie drogowym zawierające ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006. To wypaczałoby sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności administracyjnej w każdej sytuacji. Okoliczności towarzyszące zdarzeniu z dnia [...] lipca 2013 r. tj. posiadanie przez kierowcę w samochodzie magnesu i celowe podłączenie go do impulsatora skrzyni biegów aby oszukać pracę impulsatora, jak i zdobywanie wiedzy o fałszowaniu zapisów tachografu, świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarem naruszenia przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o niewłaściwym doborze pracowników przez przedsiębiorcę, ale i o pewnych nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli czasu pracy kierowców, w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, w którym zatrudniony kierowca zaopatruje się w niedozwolone dodatkowe urządzenie i zdobywa wiedzę o sposobie fałszowania danych cyfrowych rejestrowanych na tachografie. Nielegalne podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia fałszuje dokumenty określające czas pracy kierowcy. W konsekwencji kierowca może przekraczać dozwolony czas pracy, a to ma bezpośredni wpływ na jego możliwości prawidłowego prowadzenia pojazdu, co niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego. W konsekwencji zatem wykonywanie w dniu [...] lipca 2013r. przewozu drogowego pojazdem marki [...] o nr rej, [...] wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone urządzenie dodatkowe w postaci magnesu, wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie, polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi zasadnym było nałożenie przez organ I instancji na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 5000 zł, określonej w Lp.6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutów wskazania w protokole jako daty powstania naruszenia daty "[...] maja 2013 r. o godz. 22.27" Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż to organ I instancji powinien był wyjaśnić rozbieżności wynikające z załącznika do protokołu kontroli i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazać przedsiębiorcy, że istotnie organ kontrolujący na drugiej stronie załącznika do protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w opisie naruszenia podał, iż naruszenie przepisu art. 92a ustawy o transporcie drogowym nastąpiło dnia [...] maja 2013r. o godz. 22.27. Wskazał, iż kwestię tę wyjaśnił w postępowaniu odwoławczym i była ona wynikiem omyłki funkcjonariuszy sporządzających protokół. Z protokołu kontroli, załącznika do protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka, protokołu przesłuchania osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia wynika bowiem jednoznacznie, iż kontrola drogowa miała miejsce [...] lipca 2013 r. o godz. 00.15 i w jej toku ujawniono podłączenie magnesu do impulsatora skrzyni biegów, co potwierdzają również zdjęcia sporządzone podczas kontroli drogowej oraz zabezpieczony dowód w postaci magnesu. Podczas przeprowadzonej w tym dniu kontroli stwierdzono tylko jedno naruszenie, które zostało popełnione przez kierowcę J.G., tj. naruszenie sankcjonowane karą grzywny dla kierowcy z załącznika nr 1 do ustawy o transporcie drogowym Lp.13.1 oraz karą pieniężną dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy z załącznika nr 3 do tej ustawy Lp. 6.2.1.

W skardze P.D.K. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art.7, art.8 i art. 15, art. 75, art. 81, Kpa polegające na niepoczynieniu ustaleń oraz niezebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym; błędne niestwierdzenie zaistnienia przesłanki uzasadniającej zastosowanie art. 92c ustawy o transporcie drogowym; błędne stwierdzenie zaistnienia przesłanki uzasadniającej nałożenie kary pieniężnej określonej w ustawie o transporcie drogowym oraz błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i 6 art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W oparciu o te zarzuty wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W motywach skargi wywodził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. W ocenie skarżącego przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy specyficznych sytuacji, kiedy to z ustaleń kontroli na drodze, w tym z zeznań kierowcy prowadzącego pojazd wynika, że, jak to określa przepis "okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia". W takiej sytuacji organ administracji przed wszczęciem postępowania powinien ustalić czy dane okoliczności w powyższym wypadku zachodzą, a nie przez zawiadomienie o jego wszczęciu - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - eliminować niejako automatycznie prawo przedsiębiorcy do powołania się na przesłanki z art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W czasie kontroli na drodze podjętej w dniu [...] lipca 2013 r. kontrolujący funkcjonariusze stwierdzili nieprawidłowość, która została potwierdzona zeznaniami kierującego pojazdem, złożonymi po uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Z zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy wynika jednoznacznie m.in. to, że przedsiębiorca nie wiedział o działaniu pracownika podjętym w celu zmanipulowania prawidłowej pracy tachografu, kierowca popełnił powyższy czyn z własnej inicjatywy i własnej przez nikogo nie przymuszonej woli, ponadto podczas przesłuchania kierowca stwierdził, iż w jego firmie jest bezwzględny zakaz używania magnesu, o czym wielokrotnie informował go szef. Zeznania kierowcy dają podstawę do zastosowania art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym gdyż obrazują sposób prowadzenia firmy oraz prawidłowy nadzór właścicielski nad nią w zakresie kontroli pracy kierowców. Prawidłowy nadzór nad ponad 120 zatrudnionymi kierowcami i ich pracą potwierdza przeprowadzona w przedsiębiorstwie skarżącego, po kontroli drogowej będącej przedmiotem powyższej skargi, kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego zakończona protokołem kontroli nr [...] która nie wykazała naruszeń warunków i obowiązków wykonywania transportu drogowego, w zakresie dotyczącym tachografów cyfrowych. Wobec tego rzeczą organu orzekającego było wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, jakie znaczenie miały wspominane zeznania świadka, w kontekście przypisania stronie odpowiedzialności za działanie i odpowiednie stosowanie urządzenia rejestrującego w okolicznościach niniejszej sprawy, a w konsekwencji - nałożenia na niego kary pieniężnej. Skoro organ zdecydował się wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego, to powinien przekonująco w swej decyzji uzasadnić odmowę zastosowania art. 92 c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności tych nie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji.

Użycie przez kierowcę magnesu powodującego zmianę wskazań tachografu było działaniem wbrew zasadom określonym w przedsiębiorstwie, czego kierowca był w pełni świadomy - gdyż zeznał o tym w protokole kontroli. Przedsiębiorca nie miał możliwości stwierdzenia takiego działania kierowcy, skoro użył on magnesu po raz pierwszy i był wówczas w trakcie wykonywania zadania przewozowego. Była to samowola kierowcy, za którą został on ukarany karą nagany. Skoro przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, postępowanie administracyjne, które doprowadziło do wydania przedmiotowych decyzji w ogóle nie powinno być wszczynane zgodnie z przepisem art. 92 c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, wszczęte natomiast winno podlegać umorzeniu. Przedsiębiorca powziął wszelkie możliwe i dostępne w tych okolicznościach środki mające na celu umożliwienie kierowcom przestrzegania czasu pracy i kontrolę spełniania przez kierowców tych norm. W decyzji organ nie stwierdza, aby użycie niedozwolonego urządzenia wynikało z niewłaściwego zorganizowania pracy kierowcy. Zadanie przewozowe, które kierowca miał do wykonania pozwalało mu na zrealizowanie go zgodnie z normami czasu pracy. Użycie niedozwolonego urządzenia było nieuprawnionym i jednorazowym działaniem kierowcy na skutek jego własnej inicjatywy, nie inspirowanej w żaden sposób przez przedsiębiorcę. Sprawdzenie pojazdu przed wyjazdem kierowcy w zadanie przewozowe (które jest dokonywane każdorazowo przed rozpoczęciem realizacji zlecenia przewozowego na placu w firmie) i kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie w żaden sposób nie mogły zapobiec powstaniu naruszenia. Pojazd przed wysłaniem go w trasę nie miał podłączonych żadnych niedozwolonych urządzeń, a poprzez kontakt telefoniczny nie można stwierdzić samowolnego połączenia przez kierowcę niedozwolonego urządzenia w sytuacji, gdy zamiarem kierowcy było ukrycie tego faktu przed przedsiębiorcą.

Odnosząc się do stanowiska organu w zakresie dotyczącym jego zarzutów do zapisów w protokole kontroli wywodził, iż w odwołaniu nie negował faktu kontroli w dniu [...] lipca 2013 r. tylko fakt, iż całe postępowanie dotyczy naruszenia z zakresu art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Zarzucał, iż organ II instancji podobno wyjaśnił jakieś rozbieżności, ale do dnia wydania decyzji nie został on jako strona poinformowany o działaniach organu co do faktu wyjaśnienia rozbieżności i czemu miały powyższe wyjaśnienia służyć ani o owych nowych faktach i okolicznościach w sprawie. Skoro nie został o powyższych działaniach organu II instancji poinformowany i nie miał możliwości wypowiedzenia się co do tych ustaleń organu II instancji oraz "wyjaśnionych rozbieżności" organ ten winien wydać swoją decyzję w oparciu o dotychczasowy stan faktyczny. Organ II instancji także powinien opierać się na ustaleniach protokołu, a nie wyjaśniać jakieś stworzone przez siebie rozbieżności i następnie dostosowywać je tak w toku postępowania administracyjnego aby mieć niezbędne dokumenty do wystawienia decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. II SA/Go 975/13 wywodził, iż ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie zaistnienia materialnoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia (tzw. okoliczności egzoneracyjne ) możliwa jest w jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. W powyższej sprawie organ błędnie i nieprawidłowo ustalił stan faktyczny oraz nie dokonał oceny możliwości zastosowania art. 92 c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wskazując iż dołączony do skargi protokół z kontroli potwierdza istnienie nieprawidłowości w firmie skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( kryterium legalności). Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny, mające postać uchylenia zaskarżonego aktu, następuje w przypadku stwierdzenia, iż kontrolowana działalność administracji publicznej (np. decyzja) podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływanej jako ppsa). Rozpoznając skargę sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ). Oznacza to w konsekwencji ciążący na sądzie administracyjnym obowiązek kontroli sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a nie tylko w granicach zarzutów podnoszonych w skardze.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie pozostawała decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł.

Przeprowadzona wg omówionych uprzednio kryteriów kontrola sądowa zaskarżonej decyzji wykazała, iż skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Zważywszy na przedmiot zaskarżenia i wywody skargi, zasadniczą oś sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiła kwestia, oceny prawidłowości przyjętego w niej przez organy stanowiska, iż skarżący przedsiębiorca nie wykazał okoliczności pozwalających na zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym pozwalających na wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika (podmiotu wykonującego transport drogowy) za naruszenie określonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa obowiązków lub warunków dotyczących wykonywania przewozów drogowych.

W związku z tym wskazać w pierwszej kolejności należy, iż ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 1414) przewiduje stosowanie sankcji za naruszenie przepisów drogowych w stosunku do trzech grup podmiotów. Na podstawie art. 92 ust. 1 i ust. 3 na kierującego pojazdem oraz na osoby zarządzające przedsiębiorstwem lub transportem w przedsiębiorstwie mogą być na zasadzie ich zawinienia nakładane kary grzywny. Orzekanie w sprawie nałożenia tych grzywien następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust. 5 ustawy), a wykazy naruszeń i grzywien określają odpowiednio załączniki nr 1 i 2 do ustawy.

Na innej podstawie prawnej odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy ponoszą podmioty wykonujące przewóz drogowy, których dotyczy art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlegają one karze pieniężnej w trybie odpowiedzialności administracyjnej. Odpowiedzialność tego rodzaju podmiotów jest, w przeciwieństwie od dwóch pierwszych grup, uniezależniona od winy. Ma on charakter obiektywny w tym sensie, że jest warunkowana faktem wystąpienia określonego skutku ( stwierdzenia naruszenia). W kwestii zasad odpowiedzialności administracyjnej jaką ponosi przedsiębiorca na podstawie ustawy o transporcie drogowym w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa. Mają one znaczenie prewencyjne, a ich istotą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Trybunał wskazał również, iż sankcje zawarte w regulacjach ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a zatem do przedsiębiorców, a nie kierowców przedsiębiorców. Powoduje to, iż przedsiębiorca powinien w taki sposób zorganizować pracę, aby jego działalność odbywała się w sposób bezpieczny, jak również wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Trybunał Konstytucyjny podkreślił również, iż celem regulacji nie jest funkcja represyjna, lecz chodzi o zagwarantowanie należytego prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Istnieje możliwość zwolnienia przedsiębiorstwa z odpowiedzialności za działania osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności, jeżeli zostaną spełnione szczegółowe warunki określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym ( vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10, LEX nr 920618). Ustawa przewiduje bowiem sytuacje, w których w związku ze stwierdzeniem naruszenia porządku prawnego do wszczęcia postępowania wobec przedsiębiorcy lub nałożenia na niego kary nie dochodzi. Odstępstwa od zasady ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo transportowe za zaistnienie naruszenia zostały uregulowane w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W myśl przepisu art. 92b ust. 1 ustawy, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Natomiast stosownie do art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ;

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W literaturze przedmiotu podobnie jak w orzecznictwie przyjmuje się, że wykazanie tzw. okoliczności egzoneracyjnych obciąża przewoźnika (przedsiębiorcę), a nie organ ponieważ to na nim spoczywa obowiązek takiego zorganizowania funkcjonowania przedsiębiorstwa, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu od powinności podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy oraz oceny przedstawionych w sprawie dowodów (o czym stanowią przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 ). Nie powinno to być jednak utożsamianie z zobowiązaniem organu do inicjowania postępowania w celu wykazania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. W tym wypadku obowiązek organu sprowadza się jedynie do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami. Za błędny zatem uznać należy pogląd, że to na organie spoczywa ciężar wyjaśnienia okoliczności uwalniających od przedsiębiorcę od odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym ( vide: wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. II GSK 112/13; baza orzeczeń nsa.gov.pl ). Udowodnienie okoliczności objętych hipotezą wskazanych przepisów spoczywa zatem na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z powołanych przepisów, w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę ( vide: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Ocena prawidłowości zastosowania czy odmowy zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie zaistnienia materialoprawnych przesłanek zwalniających podmiot wykonujący transport drogowy od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia możliwa jest w jedynie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zdaniem Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stan faktyczny został – wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego - ustalony prawidłowo i bezpodstawne pozostają zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazanych w zarzucie 1 skargi. Stan faktyczny sprawy w zakresie zaistnienia naruszenia, za które w konsekwencji skarżący ukarany karą pieniężną w wysokości 5 000 zł, pozostawał bezsporny w odniesieniu do faktu stwierdzenia podłączenia do urządzenia rejestrującego magnesu zakłócającego jego działanie. Jak wynika już ze skargi skarżący nie kwestionował faktu dokonania kontroli należącego do jego przedsiębiorstwa pojazdu w dniu [...] lipca 2013 r. Treść protokołu (którego kopia została doręczona stronie wraz zawiadomieniem o wszczęciu postępowania) w związku z ustaleniami kontroli na drodze nie pozostawia wątpliwości, iż wynikiem kontroli był zarówno stwierdzenie popełnienia wykroczenia przez kierowcę jak i stwierdzenie naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 1414) i Lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, art. 13, art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE L. 1985.370.8). Jedynym uchybieniem zawartym w protokole ( załączniku do niego ) zawierającym opis stwierdzonej nieprawidłowości stanowiącej naruszenie sankcjonowane karą z Lp.6.2.1. było błędne wskazanie daty i godziny przeprowadzenia kontroli "[...] maja 2013 od godz. 22.27" zamiast prawidłowej "[...] lipca 2013r., godz.00.15". Nieprawidłowości tej nie dostrzegł organ I instancji. Kwestię tę jednoznacznie wyjaśnił natomiast organ odwoławczy uzyskując wyjaśnienia organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Ich treść, wskazująca na zaistnienie pomyłki z uwagi na porę nocną sporządzania protokołu, w świetle pozostałych zapisów protokołu oraz zeznań samego kierowcy pojazdu pozwala na przyjęcie, iż w analizowanym zakresie doszło do oczywistej omyłki kwalifikującej się do sprostowania w trybie art. 113 Kpa.

W kontekście formułowanych przez skarżącego w skardze zarzutów co do postępowania organu II instancji, zmierzającego do wyjaśnienia rozbieżności w treści protokołu kontroli w omawianym zakresie, uznać należy jego działania za całkowicie uprawnione i zasadne. Rolą organu odwoławczego jest bowiem nie tylko odniesienie się do zarzutów odwołania, ale też jednocześnie ponowne rozpoznanie tej samej sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Nadto organ ten uprawniony jest do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób i w zakresie wskazanym w przepisie art. 136 Kpa.

Za nieuzasadniony uznać też należy zarzut niepowiadomienia skarżącego przez organ II instancji o "nowych faktach i okolicznościach" będących wynikiem ustaleń organu II instancji oraz zarzut uniemożliwienia skarżącemu ustosunkowania się do nich. Zważyć bowiem należy, iż wskazane wyjaśnienia (pismo organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2014r.) co do rozbieżności w protokole kontroli uzyskane zostały przez organ II instancji w dniu [...] kwietnia 2014r. Na organie nie ciążył obowiązek odrębnego informowania skarżącego o treści uzyskanych wyjaśnień. O możliwości zapoznania się z aktami sprawy ( a zatem również ze znajdującymi się w nich wyjaśnieniami ) skarżący powiadomiony został pismem z dnia [...] kwietnia, doręczonym mu 22 kwietnia 2014 r. Do dnia doręczenia mu decyzji z dnia [...] maja 2014 r. skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia ani nie przejawił żadnej innej aktywności procesowej.

Najistotniejszy zarzut skargi sprowadzał się do twierdzeń o bezpodstawnym niezastosowaniu przez organ przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, konkretnie jego ust. 1 pkt 1 w sytuacji zaistnienia – zdaniem strony - przesłanek o jakich w nim mowa wobec czego brak było podstaw nie tylko do nałożenia kary, ale nawet do wszczęcia postępowania.

W ocenie Sądu naruszenie popełnione przez kierowcę, utrwalone treścią protokołu z dna [...] lipca 2013r. było okolicznością aktualizującą wszczęcie i prowadzenie postępowania mającego na celu nałożenie kary administracyjnej na przedsiębiorcę. Treść złożonych przez kierowcę zeznań nie mogła być automatycznie uznana przez organ za zaistnienie przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę z odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Nawet bowiem w sytuacji, gdy kierowca weźmie na siebie całą odpowiedzialność za powstałe naruszenie zważyć należy, że jego wina, oceniana na podstawie przepisów Kodeksu wykroczeń, nie jest równoznaczna z brakiem odpowiedzialności administracyjnej po stronie przedsiębiorcy ( vide: wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r. II GSK 989/08; baza orzeczeń nsa.gov.pl)

Analiza przytoczonych przepisów ustawy o transporcie drogowym, regulujących przesłanki egzoneracyjne prowadzi do wniosku, że te określone w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 1 nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, jak i organizacji pracy przedsiębiorstwa. Dotyczą one sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. Chodzi zatem tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, a nie związane z niewłaściwą organizacją pracy przedsiębiorstwa transportowego. Przedsiębiorca jest bowiem zobowiązany, do takiego zorganizowania pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby w przyjętym modelu i schemacie jego działania, uwzględnione zostały wszystkie określone w przepisach obowiązującego prawa zasady dotyczące prowadzenia tego rodzaju działalności. Oznacza to, że przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców.

Na gruncie poprzednio obowiązującej regulacji materialnoprawnej ustawy o transporcie drogowym tj. art. 93 ust. 7 oraz art. 92a ust. 4 (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011r.) w zakresie przesłanek zwalniających przedsiębiorcę z odpowiedzialności, NSA w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie II GSK 2080/11 ( vide: baza orzeczeń nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że dopuszczenie się przez kierowcę zatrudnianego przez przedsiębiorcę naruszenia, polegającego na wykonywaniu przewozu pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone urządzenie dodatkowe (magnes), powodujące niewłaściwe rejestrowanie wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, mieści się w zakresie pojęcia zdarzeń i okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć, w sytuacji gdy przedsiębiorca przeprowadzał kontrole czasu pracy kierowców, które nie wskazywały na używanie przez nich niedozwolonych urządzeń falsyfikujących prace cyfrowego urządzenia rejestrującego, wydawał kierowcom zakazy używania niedozwolonych urządzeń, sprawdzał pojazd przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe, utrzymywał kontakt telefoniczny z kierowcą znajdującym się w trasie albowiem podjęła w tym względzie wszystkie konieczne działania, których należało od niej oczekiwać.

W odniesieniu do regulacji obowiązujących od dnia 1 stycznia 2012 r. kwestie dotyczące działań przedsiębiorcy w zakresie zapewnienia właściwej organizacji pracy i dyscypliny pracy umożliwiającej przestrzeganie przepisów przez kierowców, wprowadzenie prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagradzania i premiowania zachęcających do naruszenia przepisów oceniane są w kontekście przesłanki egzoneracyjnej wskazanej w art. 92b ust.1 ustawy o transporcie drogowym.

W okolicznościach sprawy stwierdzić należy, że faktycznie z zeznań kierowcy J.G. wynika, iż magnes zamocował samowolnie, bez wiedzy skarżącego zaś w firmie obowiązywał zakaz używania takich urządzeń. Jednakże wskazane zeznania nie stanowią podstawy do uznania zaistnienia przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 rozumianej w sposób omówiony uprzednio. Okoliczność iż zatrudniony przez przedsiębiorcę kierowca korzystał z magnesu fałszującego pracę tachografu cyfrowego nie może być – jak zasadnie przyjęły organy, nie może być kwalifikowana w kategoriach "braku wpływu" czy "okoliczności, których nie można przewidzieć".

Za zasadne uznać też należy stanowisko organu II instancji co do braku podstaw do uznania, iż w sprawie zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Nawiązując do wcześniejszych wywodów w zakresie ciężaru dowodu zaakcentować należy, iż skarżący, będąc prawidłowo pouczony przez organ I instancji o przesłankach z art. 92b i 92c ustawy, w toku postępowania administracyjnego poprzestał jedynie na złożeniu oświadczenia z dnia [...] stycznia 2011 r., odnoszącego się wyłącznie do zeznań kierowcy, nie przedkładając żadnych dowodów, ani też nie wskazując organowi żadnych dowodów do przeprowadzenia dla wykazania okoliczności zwalniających go od odpowiedzialności za działania kierowcy. W takiej sytuacji organ nie ma obowiązku poszukiwania za niego dowodów dla obalenia własnych ustaleń. Wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają bowiem tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego. W sytuacji gdy strona nie przedstawia żadnych dowodów na wykazanie przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym samo odwołanie się do tych przesłanek nie może odnieść zamierzonego przez nią skutku.

W okolicznościach analizowanej sprawy należy wskazać, iż bierność skarżącego jako strony postępowania nie ustąpiła nawet mimo skierowania do niego przez organ odwoławczy pisma z dnia [...] marca 2014 r. o nadesłanie już konkretnych dowodów i informacji, w szczególności zaś dokumentacji dotyczącej zadania przewozowego w trakcie wykonywania którego przeprowadzono kontrolę, co pozwoliłoby na ocenę rozplanowania pracy kierowcy w sposób umożliwiający mu wykonanie zadania przewozowego zgodnie z przepisami i bez presji czasowej. Przypomnieć bowiem należy, iż z zeznań kierowcy wynika powiązanie przyczyn podłączenia magnesu i okolicznościami związanymi z wykonywaniem przewozu (zdanie pustych palet). W kontekście obowiązków przedsiębiorcy wskazać należy za organem na przepis art. 10 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L z dnia 11 kwietnia 2006r.) zgodnie z przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Stosownie zaś do ust. 3 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że w jej motywach skarżący wskazuje na szereg obowiązków, których miał dopełnić (zaplanowanie zadania przewozowego w sposób pozwalający kierowcy na wykonanie go zgodnie z normami czasu pracy, każdorazowe sprawdzenie pojazdu na placu w firmie przed wyjazdem kierowcy w zadanie przewozowe, kontakt telefoniczny z kierowcą w trakcie wykonywania zlecenia, prawidłowy nadzór nad zatrudnionymi kierowcami, szkolenie kierowców w zakresie zakazu używania niedozwolonych urządzeń typu magnes) oraz wskazuje inne okoliczności ( pierwszy przypadek użycia przez kierowcę magnesu, ukaranie kierowcy naganą). Umyka jednak jego uwadze, iż okoliczności tych w żaden sposób nie wykazał w toku w postępowania administracyjnego poprzestając – w zakresie aktywności procesowej – jedynie na oświadczeniu z dnia [...] stycznia 2014r. Odmiennej niż już wyrażona oceny zasadności skargi nie mógł zmienić, powołany w skardze, protokół z kontroli przedsiębiorstwa skarżącego, przeprowadzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Uznając, iż skarga zawiera dorozumiany wniosek o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu, Sąd w oparciu o przepis art. 106 § 3 ppsa wniosek ten oddalił. W ocenie Sądu bowiem przedstawiony dokument nie mógł być on uznany za dowód zmierzający do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, bowiem takie w sprawie nie zaistniały. Nadto zważywszy na datę sporządzenia protokołu i doręczenia go osobie upoważnionej (1 kwietnia 2014r.) strona skarżąca dysponowała nim na miesiąc i 27 dni przed dniem wydania decyzji przez organ II instancji. W skardze nie wskazano zaś przyczyn uniemożliwiających przedstawienie go organowi rozpatrującemu odwołanie. Poza tym treść protokołu wskazuje, iż dotyczy on kontroli działalności firmy pozwanego za okres od [...] lipca do [...] grudnia 2013r., a zatem zasadniczo okresu przypadającego po przeprowadzeniu kontroli na drodze, w wyniku której ujawniono sankcjonowane karą naruszenie.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać zatem należało, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa procesowego ani materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej. W szczególności brak było podstaw do przyjęcia, iż przy jej wydaniu organy naruszyły procedurę w zakresie o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt lit. c ppsa, czy też dokonały błędnej wykładni lub wadliwego zastosowania wskazanych w skardze przepisów ustawy o transporcie drogowym. Dotyczy to poza już omówionymi także przepisów art. 87 ust. 1 (regulującego obowiązki kierowcy pojazdu samochodowego w zakresie posiadania i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, określonych w tym przepisie dokumentów), art. 89 ust. 1 pkt 3 (statuującego uprawnienie funkcjonariuszy celnych do kontroli dokumentów o których mowa w art. 87 ) oraz art. 93 ust.1 (stanowiącego o nakładaniu kary w drodze decyzji administracyjnej i regulującego właściwość miejscową organów uprawnionych do jej wymierzania), w odniesieniu do których skarżący nie sprecyzował na czym miałoby polegać ich naruszenie.

W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu ( art. 151 ppsa).