Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt SA/Wr 672/83
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1983-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 46
journal: Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55
law: Obwieszczenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 17 lutego 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe.
Teza: Faktyczne zajmowanie lokalu /art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe - Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ musi oznaczać co najmniej, że lokal stanowi miejsce, z którym najemca wiąże swe obecne lub przyszłe interesy, między innymi przechowując w nim swój podstawowy dobytek osobisty. Jednakże fakt taki będzie pozbawiony znaczenia, jeżeli z innych okoliczności sprawy wynika, że lokal trwale nie służy celom mieszkalnym najemcy, lecz jest w istocie wykorzystywany na inne cele.

TEZY

Faktyczne zajmowanie lokalu /art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe - Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/ musi oznaczać co najmniej, że lokal stanowi miejsce, z którym najemca wiąże swe obecne lub przyszłe interesy, między innymi przechowując w nim swój podstawowy dobytek osobisty. Jednakże fakt taki będzie pozbawiony znaczenia, jeżeli z innych okoliczności sprawy wynika, że lokal trwale nie służy celom mieszkalnym najemcy, lecz jest w istocie wykorzystywany na inne cele.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Anieli K. na decyzję Wojewody Legnickiego z dnia 23 sierpnia 1983 r. w przedmiocie cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego.


UZASADNIENIE

Naczelnik Miasta i Gminy w P., decyzją z dnia 5 lipca 1983 r. nr III-8174a/25/83 wydaną na podstawie art. 46 prawa lokalowego, cofnął Anieli K. uprawnienie do zajmowania lokalu mieszkalnego nr 2 w domu nr 15 przy ul. Ś. w P., nakazując jednocześnie jego opróżnienie.

wojewoda Legnicki utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie, swoją decyzją z dnia 23 sierpnia 1983 r. nr GKM/TL/8177/37/83, powołując się w jej motywach na ustalenia, według których właścicielem budynku przy ul. Ś nr 14 jest Helena L. Nabyła ona ten budynek na własność w 1970 r. wraz z lokatorami - Józefem i Anielą K. - zajmującymi lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej. W 1973 r. wybudowali oni kurnik przy ul. J. i zamieszkali w znajdujących się tam pomieszczeniach socjalnych, natomiast w budynku przy ul. Ś. nr 15 pozostały dwie dorosłe córki, które jednak wyprowadziły się do własnych mieszkań. Ponadto już w październiku 1982 r. Józef K. nabył budynek mieszkalny na własność syna Michała. Część budynku przy ul. Ś. nr 15, zamieszkała przez właścicielkę, jest wyremontowana, pilnego remontu natomiast wymaga lokal zajmowany przez małżonków K., którzy nie chcą udostępnić mieszkania na przeprowadzenie prac remontowych, mimo że faktycznie nie zajmują lokalu do celów mieszkalnych, o czym świadczą wyniki wizji lokalnej. Lokal ten utrzymują, pragnąc dokuczyć właścicielom budynku.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Aniela K. wnosi o uchylenie powyższej decyzji, twierdząc, że jest ona wynikiem nieporozumienia, gdyż nie ma innego mieszkania, a w pomieszczeniach kurnika faktycznie przebywa często z uwagi na potrzeby prowadzonej hodowli oraz uciążliwości, jakie złośliwie stwarza właścicielka budynku w prawidłowym korzystaniu z mieszkania. Właścicielka nigdy nie wspomniała o zamiarze przeprowadzenia remontu, ale skarżąca jest gotowa udostępnić w tym celu swoje mieszkanie, jeśli tylko otrzyma lokal zamienny, ponieważ innego mieszkania nie posiada, a nie stać jej na kupno.

Odpowiadając na tę skargę, organ II instancji wnosił o jej oddalenie, ponieważ w świetle materiałów zebranych podczas wizji lokalnych, przeprowadzonych zarówno przy ul. Ś., jak i przy ul. J., sporny lokal nie jest faktycznie zamieszkały przez skarżącą, a ponadto ustalono brak zużycia energii elektrycznej w tym lokalu od lutego 1981 r. do lutego 1983 r.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy objętej skargą Anieli K., Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem ustalenia poczynione przez Sąd podczas jej rozpoznawania nie dostarczają podstaw do skutecznego zakwestionowania legalności decyzji podjętych w sprawie. W szczególności nie stwierdzono, aby naruszały one prawo materialne, bądź przepisy postępowania administracyjnego w sposób istotnie wpływając na wynik sprawy, a dopiero wówczas uzasadnione byłoby uchylenie tych decyzji.

Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji administracyjnych, orzekających w niniejszej sprawie, jest art. 46 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1983 nr 11 poz. 55/, określający przesłanki uzasadniające cofnięcie przydziału lokalu mieszkalnego. Stanowi on o możliwości cofnięcia przydziału także wówczas, gdy najemca faktycznie lokalu nie zajmuje. Przyjmuje się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, że faktyczne zajmowanie lokalu wymaga, aby najemca ześrodkował swoje podstawowe interesy życiowe w tym mieszkaniu, a zewnętrznym przejawem owych więzi powinien być w zasadzie stały w nim pobyt. Charakter pobytu w mieszkaniu, jako podstawową przesłankę uznania faktycznego zajmowania - bądź nie zajmowania - lokalu, należy każdorazowo oceniać w świetle całokształtu sytuacji życiowej najemcy, zwłaszcza jego stosunków zawodowych i rodzinnych, sposobu prowadzenia gospodarstwa domowego. W każdym razie "faktyczne zajmowanie lokalu" musi oznaczać co najmniej, że stanowi on miejsce, z którym najemca wiąże swoje obecne lub przyszłe interesy, między innymi przechowując w nim swój podstawowy dobytek osobisty. jednakże fakt przechowywania takiego dobytku będzie pozbawiony znaczenia, jeżeli z innych okoliczności sprawy wynika, że lokal w sposób trwały nie służy celom mieszkalnym najemcy, a więc nie pełni funkcji społeczno-gospodarczych mieszkania, lecz jest w istocie pomieszczeniem "składowym" lub wykorzystanym na inne, niemieszkalne cele.

Ze względu na szczególną, społeczno-gospodarczą funkcję mieszkania, każde zakwestionowanie prawa do jego zajmowania, w tym także cofnięcia przydziału na podstawie art. 46 in fine prawa lokalowego, posługującego się nieostrym pojęciem "faktycznego niezajmowania", musi być bezwzględnie poprzedzone wyczerpującym zebraniem i wszechstronnym rozpatrzeniem wszystkich materiałów dowodowych, tak aby można było bez żadnych wątpliwości ustalić stan faktyczny sprawy.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające skrupulatnie przeprowadziły postępowanie dowodowo-wyjaśniające, wiodące do niewadliwych ustaleń o faktycznym niezajmowaniu spornego lokalu przez skarżącą i jej męża. W toku dwukrotnych wizji lokalnych okazało się, że skarżąca przechowuje swój dobytek osobisty zarówno w spornym lokalu, jak i w pomieszczeniach przy ul. J., wobec czego dowodem przesądzającym o prawidłowości wniosku o trwałym niewykorzystywaniu lokalu przy ul. Ś. nr 15 na cele mieszkalne jest informacja Zakładu Energetycznego, stwierdzająca "całkowity brak zużycia energii elektrycznej" w tym mieszkaniu w okresie pełnych dwóch lat.

Z konstrukcji przepisu stanowiącego podstawę działania organów w tej sprawie wprawdzie wynika, że w razie ustalenia "faktycznego niezajmowania" lokalu organ "może" cofnąć przydział, ale może też nie skorzystać z tego uprawnienia, zwłaszcza jeżeli zachodzą szczególne okoliczności, to jednak w obecnej sytuacji mieszkaniowej nie można wymagać od organu lokalowego, aby nie skorzystał z omawianego uprawnienia w wypadku stwierdzenia stanu faktycznego opisanego w przepisie.

W rozpoznawanej sprawie zatem wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 46 in fine prawa lokalowego, powodująca, że organy administracji państwowej mogły cofnąć skarżącej przydział spornego lokalu. Skoro zaś ustalenie tej przesłanki nastąpiło po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiałów dowodowych oraz wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, to zaskarżone rozstrzygnięcie o cofnięciu przydziału lokalu mieszkalnego przy ul. Ś. nr 15 w P. nie narusza prawa.

Wykorzystany przez organ orzekając II instancji argument, wiążący zapadłe rozstrzygnięcie z koniecznością przeprowadzenia remontu spornego mieszkania, jest oczywiście zbędny, ponieważ przenosi sprawę na płaszczyznę stosowania innego przepisu, a mianowicie art. 19 prawa lokalowego, wówczas zaś uzasadnione byłoby żądanie skarżącej, aby dostarczyć jej lokal zamienny lub co najmniej pomieszczenie zastępcze /ust. 2/, a podjęcie decyzji administracyjnej mogłoby nastąpić tylko w przypadku odmowy udostępnienia lub opróżnienia lokalu przez najemczynię /ust. 3/.

Z tych wszystkich względów i zgodnie z art. 207 par. 5 Kpa skarga Anieli K. podlegała oddaleniu.