Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1292/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 16 § 1, art. 77, art. 8, art. 11, art. 107  § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 24 a
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 45 i § 47
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1292/11

U Z A S A D N I E N I E

Przedmiotem skargi W. M. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej w skrócie jako WINGiK) z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta M., obręb [...] - dotyczących działki nr 1986/2 i działki nr 1986/6.

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy wskazał przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., określanej dalej w skrócie jako P.g.ik.).

Z akt administracyjnych sprawy oraz decyzji wynika, że wnioskiem z dnia 12 lutego 2011 r. H. S., działająca w imieniu M. S. zwróciła się o poprawienie błędu naniesienia na mapie ewidencyjnej miasta M. obręb [...] po modernizacji granicy pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6. Do wniosku załączono kopię decyzji Urzędu Miejskiego z dnia [...] marca 1989 r. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 3141/2 na działki nr 3141/3 i 3141/4 (numery działek przed modernizacją ewidencji gruntów). Po rozpatrzeniu wniosku Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] dokonał zmian ewidencji gruntów i budynków miasta M., obręb [...] w ten sposób, że na mapie ewidencyjnej przywrócił przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 - stanowiącą własność M. S., a działką nr 1986/6 stanowiącą własność Gminy Miasta [...], pozostającej w wieczystym użytkowaniu W. M., zgodnie z jej przebiegiem ustalonym przy podziale działki nr 3141/2 na 3141/3 i 3141/4 (numery przed modernizacją ewidencji gruntów) włączonym do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...] z 3 marca 1989 r. W związku z tym, że pole powierzchni działek jest pochodną ich granic, Starosta dokonał zmiany pola powierzchni działki nr 1986/2 z 0.0031 ha na 0.0043 ha oraz pola powierzchni działki nr 1986/6 z 0.1932 ha na 0.1920 ha.

Na skutek odwołania W. M. WINGiK decyzją dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał brak zapoznania stron postępowania z pełnym materiałem dowodowym zebranym w sprawie przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] dokonał zmian ewidencji gruntów i budynków miasta M., obręb [...] w ten sposób, że na mapie ewidencyjnej przywrócił przebieg granicy pomiędzy działką nr 1986/2 - stanowiącą własność M. S., a działką nr 1986/6 stanowiącą własność Gminy Miasta [...], będącej w wieczystym użytkowaniu W. M., zgodnie z jej przebiegiem ustalonym przy podziale działki nr 3141/2 na 3141/3 i 3141/4 (numery przed modernizacją ewidencji gruntów) włączonym do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...] z 3 marca 1989 r. Starosta dokonał zmiany pola powierzchni działki nr 1986/2 z 0.0031 ha na 0.0043 ha oraz pola powierzchni działki nr 1986/6 z 0.1932 ha na 0.1920 ha. W uzasadnieniu Starosta ustalił, że granica pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6 powstałą w wyniku podziału w 1988 r. działki nr 3141/2 na działki nr 3141/3 o powierzchni 46 m² i nr 3141/4 o powierzchni 2893 m². Zmiana oznaczenia i pól powierzchni działek nr obrębie [...] miasta M. nastąpiła w wyniku dokonanej w 1994 r. modernizacji ewidencji gruntów. Z analizy danych geodezyjnych przedstawiających przebieg granicy między obecnymi działkami nr 1986/2 i nr 1986/6 przyjętych do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów błędnie przyjęto dane punktu granicznego oznaczonego na szkicu z dnia 10 października 1988 r. numerem 439a. Przedmiotowy punkt w trakcie modernizacji ewidencji gruntów otrzymał numer 9998. Przyjęcie błędnych danych punktu 9998 spowodowało, że działka nr 3141/3 o powierzchni 0.0043 ha, której granice były protokolarnie ustalone i pomierzone wraz ze zmianą oznaczenia na działkę nr 1986/2 zmieniła pole powierzchni na 0.0031 ha. Natomiast działka nr 3141/4 o powierzchni 0.2893 ha zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/1 o powierzchni 0.2953 ha. Reasumując organ wskazał, że ustalenie prawnej granicy pomiędzy działkami nr 1986/2 i 1986/4 nastąpiło przy podziale działki nr 3141/2 w 1988 r. Następny podział wykonany w 1997 r. działki nr 1986/1 na działki nr 1986/3 i 1986/4 oraz podział wykonany w 2003 r. działki nr 1986/4 na działki nr 1986/5 i 1986/6 nie zmienił ustalonej w 1988 r. granicy prawnej. Jej przebieg potwierdza istniejący pomiędzy działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6 płot, którego dane pomiarowe zawiera operat geodezyjny nr [...] z 21 sierpnia 2002 r. Ponieważ przy sporządzaniu mapy ewidencji gruntów i budynków w czasie modernizacji ewidencji w 1994 r. popełniono błąd, przywrócono na mapie ewidencyjnej przebieg granic między działką nr 1986/2, a działką nr 1986/6, według stanu przed modernizacjią, na podstawie danych pomiarowych z 1988 r., zawartych w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...] w dniu 3 marca 1989 r. Organ wskazał, że do ewidencji gruntów wprowadza się zmiany w trybie k.p.a. jako poprawę błędu na podstawie istniejących dokumentów prawnych źródłowych, które do dnia dzisiejszego są obowiązujące, czyli ustalenia granicy prawnej dokonanego w 1988 r. operatem [...] z 3 marca 1989 r. Ponieważ pole powierzchni działek jest pochodną ich granic, przywrócenie przebiegu granicy na mapie ewidencyjnej spowodowało zmianę pól powierzchni działek nr 1986/2 i 1986/6.

W odwołaniu od tej decyzji W. M. wniósł o stwierdzenie jej nieważności i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wskazał, że na mocy obowiązujących wówczas ustawowych przepisów ustanowiona granica pomiędzy działkami nr 1986/2 i 1986/6 była stronom znana, w rezultacie czego nabycie nieruchomości nastąpiło w dobrej wierze i zgodnie z przepisami prawa. Podniósł, że przedmiot sprawy dotyczy kwestii rozstrzygniętej poprzednio dwoma ostatecznymi decyzjami administracyjnymi, tj. decyzji zatwierdzającej modernizację z 1994 r. oraz decyzji zatwierdzającej podział działki nr 1986/4 z 1997 r., na podstawie których dokonano czynności cywilno-prawnych. W jego ocenie w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami administracyjnymi właściwe jest postępowanie wznowieniowe, uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności, które to tryby regulują przepisy k.p.a. W związku z tym w niniejszej sprawie wszelkie podejmowane przez urząd działania są nieuprawnione, a wręcz zakazane, gdyż burzą ustalony porządek prawny. Zarzucił nadto, że organ I instancji nie zajął stanowiska odnośnie obowiązujących przepisów prawa, ostatecznej decyzji Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1997 r., nr [...], aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia 9 października 1997 r. oraz wpisu w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M.

WINGiK decyzją z dnia [...] października 2011 r., opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w 1994 r. modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] Miasta M. – działka nr 3141/3 zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/2, a działka 3141/4 zmieniła oznaczenie na działkę nr 1986/1. W 1997 r. został wykonany podział działki nr 1986/2 na działki nr 1986/3 i 1986/4. Następnie działka nr 1986/4 w 2003 r. podzieliła się na działki nr 1986/5 i 1986/6. Obecnie jako właściciel działki nr 1986/6 wpisana jest Gmina Miejska [...], a wieczystym użytkownikiem tej działki jest W. M., na podstawie umowy sprzedaży Rep. A [...] z dnia 9 października 1997 r., taki stan prawny ujawniony jest w operacie ewidencyjnym jak i w księdze wieczystej nr [...]. W trakcie wykonanego w 1989 r. podziału działki nr 3141/2 został ustalony przebieg granicy pomiędzy obecnymi działkami nr 1986/2 i 1986/6. Kolejne podziały wykonane w 1997 r. oraz w 2003 r. nie ustalały przedmiotowej granicy, gdyż ustalone w trakcie tych podziałów granice działek są wiążące jedynie dla nowo powstałych granic. Organ ocenił, że zasadne są dokonane przez Starostę zmiany mające na celu eliminację błędu popełnionego w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i przywracające przebieg granic przedmiotowych działek zgodnie z istniejącą dokumentacją geodezyjną i kartograficzną z wykonanego w 1998 r. podziału. Organ odwoławczy podniósł, że odwołujący się nie przedstawił dokumentów, które stwierdzałyby inny przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami niż ustalony w trakcie wykonanego w 1989 r. podziału i uznał jego zarzuty za niezasadne.

W skardze na tę decyzję W. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obydwu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. Zarzucił, że decyzje te naruszają prawo w sposób nieuprawniony i ingerują w prawo własności, tzn. zmieniają granice działek nr 1986/2 i 1986/6, co powoduje w konsekwencji zmianę powierzchni tych działek. Nadto są niezgodne z obowiązującym stanem prawnym uwidocznionym w księgach wieczystych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie można aktualnie dokonywać zmian w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów sprzed dwudziestu paru lat, gdyż w międzyczasie wydano co najmniej dwie decyzje mające wpływ na zapisy w ewidencji gruntów, które są na dzień dzisiejszy ostateczne i prawomocne. Od tego czasu nastąpiły też zmiany stanów prawnych nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca. Wskazał, że w księdze wieczystej nr [...] wpisana jest ostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] września 1999 r. wydana przez Prezydenta Miasta [...] o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania działki nr 1986/2 w prawo własności.

WINGiK odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że zaskarżona decyzja narusza stan prawny uwidoczniony w księgach wieczystych i co za tym idzie wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa, ocenił go jako niezasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a więc z akt tych w zasadzie powinny wynikać okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia.

Rozpatrując sprawę w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie po części z powodów, które w niej podniesiono.

Poza sporem pozostaje, że wskazaną w decyzjach podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków miasta M., Obręb [...] dotyczących działek ewidencyjnych nr 1986/2 i 1986/6 w zakresie granicy między nimi oraz w konsekwencji – powierzchni każdej z nich, było stwierdzenie przez te organy, że w obowiązującym operacie przebieg tej granicy jest błędny, gdyż odbiega on od stanu prawnego. Uwzględniając żądanie właścicielki działki 1986/2 stwierdzono, że granica ta powinna przebiegać zgodnie z dokumentacją geodezyjną dokumentującą podział działki 3141/2 z 1989 roku. Według organów należało wyeliminować błąd popełniony, a następnie powielony w trakcie kolejnych modernizacji ewidencji gruntów i przywrócić przebieg granicy zgodnie z dokumentacją geodezyjną i kartograficzną z w/w podziału. Podkreślono, że żaden z późniejszych podziałów nieruchomości nie miał wpływu na przebieg granicy między działkami aktualnie oznaczonymi w ewidencji numerami 1986/2 i 1986/6.

Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że w rejestrze gruntów jako właściciel działki nr 1986/2 w obrębie [...] figuruje M. S., a prawo własności ma być ujawnione w księdze wieczystej KW Nr [...]. Jako właściciel działki nr 1986/6 figuruje Gmina [...], zaś W. M. jest jej wieczystym użytkownikiem. Prawa te mają być ujawnione w księdze wieczystej KW [...]. Z operatu technicznego włączonego do zasobów ewidencji gruntami dnia 3 marca 1989 r. wynika, że działka oznaczona wówczas nr 3141/2, której właścicielami byli J. C. i M. C., podzieliła się na działkę nr 3141/3 o powierzchni 0,0046 ha i działkę nr 3141/4 o powierzchni 0,2893 ha. Według zapisów na mapie z projektem podziału działek nr 3140/6 i nr 3141/2 sporządzonym przez geodetę T. K. L.ks.rob [...], powstałą z podziału działkę nr 3141/3 miała "otrzymać" M. S., zaś działkę 3141/4 J. C. i M. C. W dokumentacji tej znajduje się protokół graniczny sporządzony z udziałem T. S., H. S., J. C. i M. C. T. S. i H. S. mieli być właścicielami także dzielonej wówczas działki nr 3140/6. W operacie znajdują się również: szkic z wynikami pomiaru uzupełniającego, zarys pomiarowy, obliczenie współrzędnych punktów załamań granic, wykaz współrzędnych osnowy poziomej, a także wykaz współrzędnych punktów w arkuszach z dnia 12.11.1986 r. Ostateczną decyzją z dnia [...] marca 1989 r. wydaną przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego zatwierdzono w/w projekt podziału m.in. działki nr 3141/2. Z operatu pomiarowego sporządzonego dnia 8.09.1997 r. przez geodetę S. B. Nr ks. robót [...] oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].09.1997 r., Nr [...] zatwierdzającej podział działki 1986/1 wynika, że podzieliła się ona na działki nr 1986/3 o pow. 01 a 31 m 2 i nr 1986/4 o pow. 28 a 22 m2. Z synchronizacji umieszczonej na mapie sytuacyjnej z projektem podziału wynika zaś, że działka nr 1985/2 o pow. 400 m2 powstała ze zmiany oznaczenia działki nr 3140/8 o powierzchni 398 m2, działka nr 1986/2 o powierzchni 2953 m2 powstała ze zmiany oznaczenia działki nr 3141/4 o powierzchni 2893 m2, zaś działka nr 1986/2 o powierzchni 31 m2 powstała ze zmiany oznaczenia działki nr 3141/3 o powierzchni 46 m2.

W przedłożonych Sądowi aktach znajduje się również kserokopia strony tytułowej operatu pomiarowego zasobu użytkowego z modernizacji operatu ewidencji gruntów włączonego do zasobów ewidencji gruntami dnia 7.10.1994 r. pod numerem [...], a także zawiadomienie z dnia 9.09.1993 r. kierowane do M. S. o wyłożeniu odnowionego operatu ewidencji gruntów dla miasta M. Obręb nr [...] wraz z dowodem jego doręczenia potwierdzonego nieczytelnym podpisem w dniu 14.09.1993 r. Są tez wydruki pod nazwą "stan władania", ale dotyczące innych działek niż będące przedmiotem postępowania. Brak jednak szczegółowych dokumentów z tego operatu, zwłaszcza dokumentujących współrzędne punktu, co do którego organy twierdzą, że popełniono błąd. Jednocześnie organ II instancji w uzasadnieniu decyzji powołuje się na dokumentację podziału z 1998 r., której nie ma w aktach sprawy. Trudno stwierdzić, czy jest to jedynie oczywista omyłka w uzasadnieniu decyzji, która przecież powinna być sprostowana w trybie przepisów k.p.a. (w aktach nie ma takiego sprostowania) czy też brak stosownych dokumentów z podziału dokonanego w tym roku.

W aktach jest również kopia rejestrów z wyłożenia modernizowanego operatu ewidencji gruntów z 2002 r. wraz z zawiadomieniami o wyłożeniu, w tym dotyczącymi działki nr 1986/2 o powierzchni 0,0031 ha i nr 1986/4 o pow. 0,2822 ha. Odbiór tego pierwszego zawiadomienia potwierdziła matka M. S. – H. S. Jak wynika z wydruku dotyczącego pozycji rejestrowej [...] stan prawny działki nr 1986/2 w trakcie modernizacji z 2002 r. był tożsamy z aktualnym. W aktach są też: zawiadomienie z dnia 17.06.2002 r. o wszczęciu postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na założeniu ewidencji budynków dla obrębu ewidencyjnego Nr [...] z adnotacją o wywieszeniu na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w dniach 20.06 – 10.07.2002 r., zawiadomienie o wyłożeniu w dniach 19.08 – 27.08.2002 r. i 2.09 – 13.09.2002 r. projektu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji budynków obrębu nr [...] jednostki ewidencyjnej M. z wezwaniem m.in. do zgłaszania do protokołu uwag i wniosków w celu ujawnienia ewentualnych błędów i nieprawidłowości, zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego dotyczącego zastrzeżeń do danych ewidencyjnych zgłoszonych w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego, a także ostateczna decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...].06.2003 r. o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego Nr [...] i uwzględnieniu uwag i zastrzeżeń do danych ewidencyjnych zgłoszonych przez zainteresowane osoby wymienione w pkt II. A, B, C, D, E, F, G i H oraz nie uwzględnieniu uwag i zastrzeżeń osób wymienionych w pkt III decyzji. Z decyzji nie wynika, aby M. S. zgłaszała jakiekolwiek uwagi lub zastrzeżenia do w/w danych.

Zgodnie z art. 24 a pkt 8 i 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 z późn. zm. – zwanej dalej P.g.ik.) w postępowaniu dotyczącym modernizacji ewidencji gruntów i budynków, po upływie 15 dni roboczych od wyłożenia do wglądu w siedzibie starostwa, projekt operatu opisowo – kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, o czym informację starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa.

Według art. 24a ust. 9 P.g.i.k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo – kartograficznym, może w ciągu 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. Przepisy kolejnego ustępu tj. art. 24 a ust. 10 określają tryb rozstrzygnięcia zgłoszonych zarzutów.

Zastrzeżenia dotyczące granicy pomiędzy działkami nr 1986/2 i 1986/6 zostały złożone po terminie, o którym mowa w art. 24 a ust. 9 i 8 P.g.ik. Powinny więc zostać i zostały potraktowane zgodnie z art. 24 a ust. 12 P.g.ik. jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami.

Z art. 22 ust. 2 i 3, art. 23 i 24 ust. 1 P.g.i.k. wynika, że podstawą zmiany mogą być określone w tych przepisach dokumenty.

Zgodnie z § 45 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454) – zwanego dalej Rozporządzeniem aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Według § 46 ust. 1 dane te podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Z ust. 2 wynika, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:

1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,

2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych,

3) dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej przez organy administracji publicznej,

4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Przepis § 47 Rozporządzenia stanowi, że aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez Starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Należy zauważyć, iż w poprzednio obowiązujących przepisach wykonawczych – załączniku do Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz.U. Nr 11 poz. 98) w § 72 przewidziano specjalny tryb wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów sprostowań.

Takie sprostowanie mogło dotyczyć omyłek lub błędów:

1) pisarskich spowodowanych przez mylne wpisanie nazwisk i imion (nazw) właścicieli lub władających, nazw, użytkowników, powierzchni, klas gruntów itp.,

2) rachunkowych – wynikłych z przeprowadzenia błędnych obliczeń,

3) kreślarskich – powstałych wskutek przedstawienia na mapach granic działek, użytków i klas gruntów, numeracji działek itp. niezgodnie ze stanem faktycznym lub stanem przewidzianym w innych dokumentach pomiarowych,

4) pomiarowych – powstałych na skutek użycia niewłaściwego sprzętu, niewłaściwych sposobów pomiaru błędnych obserwacji lub zapisów w notatnikach polowych itp.

Ustępy 2 – 4 paragrafu 72 przewidywały kolejne czynności związane ze sprostowaniem, a kończyły się one wydaniem decyzji, którą wprowadzono zmiany do operatu ewidencyjnego. Decyzja ta zgodnie z § 64 ust. 2 musiała być ostateczna.

W aktualnie obowiązujących przepisach brak jest takich analogicznych rozwiązań dotyczących sprostowania danych ewidencyjnych, zaś jak wyżej podano § 47 ust. 1 Rozporządzenia z 2001 r. wskazuje, że aktualizacji operatu dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez Starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.

Wobec zatwierdzenia projektu operatu opisowo – kartograficznego dane ewidencyjne w nim ujęte stają się wiążące (art. 24 a ust. 11 P.g.ik. acontrario w zw. z ust. 10 tego przepisu). Aktualizacja ewidencji polega na wprowadzeniu do niej nowych danych w oparciu o dokumenty, o których mowa w § 45 i następnych oraz § 35 i 36 Rozporządzenia. Dane objęte projektem operatu opisowo – kartograficznego przyjęte w toku postępowania modernizacyjnego w określonym trybie powinny zostać przyjęte w oparciu o dokumenty źródłowe, które znajdowały się w zasobach (§ 82 Rozporządzenia).

Podkreślić należy, że granice są danymi ewidencyjnymi, których pochodną jest określenie zasięgu prawa własności nieruchomości. Z tym większą ostrożnością i starannością należy wprowadzać zmiany w tym zakresie.

Kwestią zasadniczą jest, że to nie organ prowadzący ewidencję gruntów jest uprawniony do rozstrzygania ewentualnego sporu, gdzie jest granica prawna między nieruchomościami. Spór o linię graniczną, a więc i o to, czyją własność stanowi przygraniczny pas, bądź klin gruntu wzdłuż nieruchomości podlega rozpoznaniu w sprawie o rozgraniczenie, skoro jego źródłem jest przebieg granicy. Do przeprowadzenia takiego postępowania Starosta nie jest właściwy, a dopiero dokumentacja geodezyjna w odpowiedniej formie i spełniająca określone przepisami wymagania, która powstanie na użytek takiego postępowania może być wykorzystana do wprowadzania zmian w ewidencji gruntów.

Sąd zauważa, że w aktach sprawy są jedynie szczątkowe – wyżej wskazane dokumenty z odnowienia ewidencji gruntów z 1994 r. Żaden z orzekających w sprawie organów nie odniósł się do podnoszonego zarówno w toku postępowania, jak i w odwołaniach zarzutu dotyczącego decyzji zapadłej w toku modernizacji z 1994 r. W aktach w ogóle nie ma takiej decyzji i nie można w oparciu o nie ustalić, czy w ogóle była wydawana.

Nie można ignorować zarzutu skarżącego, że zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Nie można wykluczyć, że w toku odnowienia ewidencji zapadły ostateczne decyzje, które można zmienić jedynie w sposób, o którym mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Jeszcze raz zaznaczyć trzeba, że dokumenty z tego postępowania są w aktach jedynie w formie szczątkowej, która nie pozwala Sądowi na pełną weryfikację i sformułowanie kategorycznych stwierdzeń w tym zakresie.

Nie odniesiono się także do zarzutu dotyczącego braku podstaw prawnych organu do dokonania zmian w ewidencji z pominięciem wskazywanej decyzji. Tymczasem żaden z przepisów prawa powołanych przez organ I instancji jako podstawa wydania decyzji z dnia [...].08.2011 r. nie mógł być samoistną podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji. Przepisy art. 7 d ust. 1, art. 20 ust. 1 i 2 ani art. 22 ust. 1 P.g.ik. samodzielnie nie uprawniały do dokonania zmian.

Zauważyć też należy, że to nie skarżący winien zgodnie z § 47 Rozporządzenia – przedstawić dokumenty stwierdzające inny przebieg granicy niż ustalony w trakcie podziału z 1989 r. – jak to przedstawia organ II instancji, lecz w postępowaniu, które toczy się na wniosek (a tak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia 8.03.2011 r.) co do zasady osoba, która domaga się wprowadzenia zmian w ewidencji powinna przedstawić dokumenty, które zgodnie z przepisami § 46 i następnymi mogą stanowić ich podstawę.

Najistotniejsze jest jednak, że organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania. W szczególności pominął zarzut dotyczący mocy wiążącej decyzji zatwierdzającej modernizację ewidencji gruntów w obrębie [...] – O. miasta M., a także nie odniósł się do kwestii związanych z aktem notarialnym Rep. A [...] z dnia [...].10.1997 r. Nie zajął też stanowiska w zakresie zarzucanego braku przytoczenia podstawy prawnej wydania decyzji tej treści. Brak odniesienia się do takich zarzutów w sytuacji, gdy organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w ocenie Sądu stanowi uchybienie przepisom art. 107 § 3 oraz art. 8 k.p.a. i nie można wykluczyć, że mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeśli w aktach znajduje się ostateczna decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...].06.2003 r. Nr [...], w której w pkt I zatwierdzony został operat opisowo – kartograficzny ewidencji gruntów i budynków składający się z raportów podstawowych i raportów pomocniczych, to rozstrzygnięcie sprawy dotyczące zmiany danych objętych tym operatem nie może polegać na zupełnym pominięciu mocy wiążącej także tej decyzji.

W ocenie Sądu decyzje wydane w sprawie są więc przedwczesne i naruszają zasady wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nie zostało bowiem wyjaśnione, na jakiej podstawie w trakcie odnowienia operatu ewidencyjnego w 1994 r. i następnie w postępowaniu modernizacyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2003 r. przyjęta została granica między działkami aktualnie oznaczonymi nr 1986/6 i 1986/2 w szczególności, czy istniały jakieś inne dokumenty, które uzasadniałyby ustalenie innego przebiegu granicy. Na podstawie przedstawionych Sądowi akt, zwłaszcza z postępowania z 1994 r. nie można tego stwierdzić. Kwestia ta powinna zostać ustalona przez organy w toku postępowania, organy powinny także odnieść się do zarzutów H. M. w sposób zgodny z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. i w sposób odpowiadający w/w przepisowi i przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. oraz wyczerpująco podać, na jakich dowodach oparte zostało rozstrzygnięcie i dlaczego, sformułować uzasadnienia wydawanych decyzji z podaniem konkretnych danych opisujących współrzędne punktu, którego położenie według organu zostało błędnie przyjęte.

Organy wyjaśnią też, czy w istocie w 1998 r. był dokonany jakiś podział nieruchomości, na który wskazuje WINGiK w uzasadnieniu swej decyzji.

Brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, o których wyżej mowa, a także w brak odniesienia się do wszystkich zarzutów składanych w toku postępowania i w odwołaniu, w ocenie Sądu stanowią naruszenie w/w przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

W ponownym postępowaniu organy uzupełnią dowody o szczegółowe materiały z odnowienia ewidencji gruntów z 1994 r., wyjaśnią przy tym, czy w toku tego postępowania była wydawana jakakolwiek decyzja, na którą wskazuje skarżący, czy był dokonany podział nieruchomości w 1998 r., a następnie wydadzą decyzje, które w sposób szczegółowy odniosą się także do zarzutów skarżącego i będą odpowiadać przepisom art. 107 § 3, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a.