Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 187/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 262 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi B. B. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć [...] złotych), w tym VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. (organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia J. F. (skarżący, zobowiązany) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (organ I instancji, organ egzekucyjny) z [...]w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. na wniosek Burmistrza K. na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego z dnia 18 października 2016 r. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego było ostateczne postanowienie Burmistrza K. z dnia [...]obciążające zobowiązanego obowiązkiem zapłaty na rzecz organu koszów postępowania administracyjnego ( zwrotu wydatków w postępowaniu rozgraniczeniowym) w kwocie [...] zł.

Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 29 czerwca 2017 r. zajął wierzytelność pieniężną zobowiązanego w Urzędzie Skarbowym w P. . Odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 5 lipca 2017 r.

W terminie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego pismo z 5 lipca 2017 r. zatytułowane "Skarga", w którym zasadniczo kwestionował błędne ustalenie pomiarów działek, a w konsekwencji zawyżenie zobowiązań podatkowych i innych opłat z tym związanych. W treści pisma zobowiązany stwierdził, że nie zamierza "płacić żadnych pieniędzy do Urzędu Gminy".

Organ I instancji, z uwagi na treść pisma kwestionującego obowiązek zapłaty należności potraktował pismo jako zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oparte na podstawie sformułowanej w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a."

Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela (Burmistrz K. postanowieniem z [...] uznał zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego za nieuzasadnione, a organ odwoławczy postanowieniem z [...] utrzymał je w mocy) organ egzekucyjny postanowieniem z [...] odmówił uwzględnienia zarzutów.

W zażaleniu zobowiązany ponownie podkreślił, że płaci podatek zawyżony, niezgodny z aktem własności. Informował, że odwoływał się trzykrotnie, bezskutecznie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i kilkakrotnie, również bezskutecznie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyjaśnił, że podatek płacił za 1025 m2 z budynkiem. Akt własności otrzymał bez pomiarów za 1048 m2 z budynkiem. Z kolei w 1986 r. "za biurkiem" ustalono, że powierzchnia gruntów wynosi 1096 m2, zmieniono numery działek i domów. Ponadto odmówiono wydania aktu własności zgodnego z wypisem z rejestru gruntów.

Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1 i art. 34 § 1 u.p.e.a w pierwszej kolejności stwierdził, że zasadnie pismo zobowiązanego z 5 lipca 2017 r. zostało potraktowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oparte na przepisie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Organ podkreślił, że zgodnie art. 34 § 1 u.p.e.a., w razie podniesienia między innymi zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. To właśnie wierzyciel jest najlepiej zorientowany w dotychczasowym przebiegu sprawy i to on ma odpowiednią wiedzę pozwalającą na właściwą ocenę i wyjaśnienie organowi egzekucyjnemu kwestii materialnoprawnych związanych z egzekwowaną należnością. Przypomniał, że w rozpatrywanej sprawie wierzyciel ostatecznym postanowieniem uznał zarzuty zgłoszone przez skarżącego za nieuzasadnione.

Odnosząc się do zgłoszonego zarzutu w kontekście przedstawionego przez wierzyciela stanowiska organ odwoławczy wskazał, że obowiązek zapłaty kosztów postępowania administracyjnego w kwocie [...] zł dotyczy kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej: "K.p.a." stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wierzyciel wyjaśnił, że właściciele nieruchomości obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów i stosownie do art. 152 ustawy z kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.) koszty rozgraniczenia współwłaściciele ponoszą po połowie. Wierzyciel wskazał, że skarżący wraz z żoną są współwłaścicielami działki nr [...], natomiast M. S. P.jest właścicielem działki nr [...]. Z przesłanego przez wierzyciela postanowienia stanowiącego podstawę prawną obowiązku dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego wynika, że na wniosek skarżącego wierzyciel przeprowadził postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami [...] i [...], ustalił koszty postępowania z tytułu rozgraniczenia nieruchomości w kwocie [...] zł i obciążył tymi kosztami solidarnie skarżącego wraz z żoną w kwocie [...] zł, a także M. S. P. - także w kwocie [...] zł. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie zostało skarżącemu doręczone 14 lipca 2016 r. Wierzyciel zaznaczył, że na postanowienie to zobowiązany nie wniósł zażalenia.

Organ odwoławczy dodał również, że stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z wyżej wymienionego przepisu wynika więc, że zarówno organ egzekucyjny jak i organ odwoławczy nie może oceniać, czy wierzyciel miał podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, zasadności orzeczenia będącego podstawą prawną jego wystawienia, a także działań wierzyciela. Zaznaczył, że badanie z urzędu dopuszczalności egzekucji obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. To unormowanie ma odniesienie nie tylko do etapu wstępnego badania dopuszczalności egzekucji, ale także m. in. do oceny zasadności zarzutu na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. "nieistnienia obowiązku". W tym przypadku ocena istnienia bądź nieistnienia obowiązku podlegającego wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej zależy od stanowiska wierzyciela, który wystawił tytuł wykonawczy, co w przypadku zarzutów na postępowanie egzekucyjne - jak wyżej wskazano - wynika wprost z art. 34 § 1 u.p.e.a.

Konkludując organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest trafne i prawidłowe, podkreślając, że ostateczne stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów opartych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest wiążące zarówno dla organu egzekucyjnego jak i odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną.

W skardze na postanowienie organu skarżący nie sprecyzował żadnych zarzutów naruszenia prawa. Skarżący wyraził swoje niezadowolenie zarówno z zaskarżonego postanowienia jak i z rozstrzygnięć innych organów oraz tutejszego Sądu w innych sprawach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zaprezentowane z w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zobowiązanego zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym i ono wyznacza granice sprawy, o jakich mowa w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyraźne wskazanie jakie są granice sprawy rozpoznawanej przez sąd na skutek skargi zobowiązanego jest konieczne, ponieważ z treści jego pism składanych do organów postępowania egzekucyjnego a także z treści skargi do sądu oraz innych pism złożonych do akt sądowych wynika, że skarżący wyraża swoje niezadowolenie nie tylko z prowadzenie przeciwko niemu egzekucji i treści zaskarżonego postanowienia ale także z rozstrzygnięć innych organów oraz tutejszego Sądu w innych sprawach. Te wszystkie inne sprawy, zarzuty do ich rozstrzygnięć oraz do postępowania organów w ich toku nie mogły być rozpoznawane w niniejszej sprawie.

Ponadto przedmiotem kontroli Sądu jest tylko rozstrzygnięcie organu dotyczące słuszności zarzutów sformułowanych przez zobowiązanego w terminie wynikającym z ustawy. Ocena sądu może więc odnosić się wyłącznie do kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji zgłoszonych przez skarżącego. Nie można w tej ocenie odnosić się do zarzutów nowych, które nie zostały zgłoszone w siedmiodniowym terminie przewidzianym do zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Sąd nie kontroluje w tym postępowaniu całości prowadzonego wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, ale tylko i wyłącznie kwestie sformułowane w zarzutach w ramach art. 33 § 1 u.p.e.a. W zakresie innych czynności i aktów wydawanych w toku postępowania egzekucyjnego, także z powołaniem się na okoliczności, których skarżący nie przedstawił w sformalizowanym środku w postaci zarzutów, służą odrębne środki prawnej ochrony, których zastosowanie także może być przedmiotem skargi do sądu, ale w oddzielnych sprawach. Zarówno organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, jak i sąd administracyjny, do którego skierowano skargę na rozstrzygnięcia organu nadzoru nie są uprawnione do rozpatrywania podstaw do zarzutów nie zgłoszonych przez samego skarżącego. Organ – wobec konieczności wskazania przez zobowiązanego konkretnej przyczyny zarzutu – nie może także zastępować strony w formułowaniu zarzutu i przy okazji rozpoznawania zarzutu zgłoszonego przez stronę badać, czy nie zachodzą inne przyczyny wymienione w art. 33 u.p.e.a., a niewskazane przez zobowiązanego bądź modyfikować jej zarzut. Ustawodawca – odmiennie niż przykładowo w odwołaniu (art. 128 k.p.a.) nakazuje bowiem zobowiązanemu w środku zaskarżenia wskazanie wad postępowania egzekucyjnego, a nie ograniczenie się do wyrażenia sprzeciwu wobec czynności tego organu.

W rozpoznawanej sprawie z akt sprawy wynika, że w terminie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego pismo z 5 lipca 2017 r. zatytułowane "Skarga", w którym oprócz tego, że zasadniczo kwestionował błędne ustalenie pomiarów działek, a w konsekwencji zawyżenie zobowiązań podatkowych i innych opłat z tym związanych, stwierdził, że nie zamierza "płacić żadnych pieniędzy do Urzędu Gminy".

Organ egzekucyjny, biorąc po uwagę treść pisma kwestionującego obowiązek zapłaty należności a także okoliczność, że pismo te zostało złożone do organu egzekucyjnego w toku postępowania egzekucyjnego przed upływem terminu 7 dni do zgłoszenia zarzutów, prawidłowo potraktował pismo jako zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oparte na podstawie sformułowanej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Należy zauważyć, że obowiązek zobowiązanego w obecnym stanie sprawy wynika z treści ostatecznego postanowienia organu prowadzącego sprawę o rozgraniczenie wydanego w przedmiocie kosztów postępowania. Postanowienie to, po uzyskaniu przymiotu ostateczności i wykonalności, stało się podstawą wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego, który to tytuł jest podstawą prowadzenia egzekucji administracyjnej. Okoliczność, że zobowiązany kwestionuje przebieg i wynik postępowania rozgraniczeniowego nie może być prowadzić do skutecznego zakwestionowania istnienia obowiązku zapłaty należności wymienionej w ostatecznym postanowieniu w przedmiocie kosztów postępowania wydanym w toku postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący nie wskazał też na inne okoliczności, które pozwalałyby na ustalenie, ze obowiązek zapłaty należności określony w ostatecznym postanowieniu organu administracji nie obciąża już zobowiązanego z powodu wykonania, umorzenia, wygaśnięcia lub z jakiejkolwiek innej przyczyny.

Biorąc pod uwagę wyżej omówione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.