Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 887/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51, art. 73, art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
article: art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 29 ust. 1, art. 32 ust. 1 e (i), (ii)
journal: Dz.U. 1987 nr 256 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy  Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Asesor WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Referent Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia "A" Sp. z o.o. w W. (zwanej dalej Spółką) nie zaksięgowanej kwoty długu celnego w wysokości [...] zł i prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł oraz w przedmiocie zaksięgowania retrospektywnego kwoty cła w wysokości [...] zł i kwoty podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.

W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., zwanej O.p.), art. 51, art. 73 ust. 1, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm., zwanej dalej Prawem celnym), art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 27, art. 67, art. 78 ust. 2 i ust. 3, art. 201 ust. 1 lit. a, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.WE.L. 302 z 19.10.1992 r. str. 1 z późn. zm. Dz.U.UE. polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307, z późn. zm., zwane dalej WKC), art. 248 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.WE.L. 253 z 11.10.1993 r., str. 1, z późn. zm.; Dz.U.UE. polskie wydanie specjalne, Roz. 2 t. 6 str. 3 z późn. zm.,), art. 1, art. 2, art. 12 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.WE.L. Nr 256 z dnia 7.09.1987 r. ze zm.; Dz.U.UE. polskie wydanie specjalne roz. 2 tom 2 str. 382,), art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1789/2003 z dnia 11 września 2003 r. zmieniającego załącznik 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.U.UE.L. Nr 327 z 30.10.2004), art. 16, art. 17, art. 20 i art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Republiką Bułgarii z drugiej strony (Dz.U.WE.L. 358 z 31.12.1994 r. Dz.U.UE. polskie wydanie specjalne, roz. 11, t.21, str. 532, zwanego dalej Układem Europejskim WE - Bułgaria) zmieniony Decyzją Nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r. (Dz.U.WE.L. 191 z 30.07.2003 r.), Decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE -Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (Dz.U.WE.L. 35 z 13.02.1996 r.), Decyzji Nr 1/2000 Komitetu Współpracy Celnej WE -Turcja z dnia 25 lipca 2000 r. w sprawie akceptowania, jako dowód wspólnotowego lub tureckiego pochodzenia, świadectw przewozowych lub deklaracji na fakturze wystawionych prze niektóre kraje, które mają podpisaną preferencyjną umowę ze wspólnotą lub Turcją (Dz.U.WE.L. 211 z 22.08.2000 r.), Decyzji nr 1/2001 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z dnia 28 marca 2001 r. zmieniającej Decyzję Nr 1/96 ustanawiającą szczegółowe reguły stosowania Decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE - Turcja (Dz.U.WE.L. 98 z 7.04.2001 r.) zmienionej decyzją Nr 1/2003 z dnia 30 stycznia 2003 r. (Dz.U.WE.L. 28 z 4.02.2003 r. – skorygowana w Dz.U.WE.L. 74 z 20.03.2003 r.).

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Dnia [...] r. Agencja Celna "B" N. B., działającą w imieniu i na rzecz Spółki - w oparciu o zgłoszenie celne zarejestrowane pod nr [...] - zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Bułgarii towar w postaci tkaniny [...] z włókien chemicznych ([...] % akryl, [...] % poliester) na ogólną wagę brutto [...] kg i wartość [...] USD, dla którego zadeklarowano stawkę celną w wysokości [...] %, w oparciu o załączone do zgłoszenia celnego świadectwo przewozowe EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. wystawione w Bułgarii, a potwierdzającego tureckie preferencyjne pochodzenie importowanego towaru.

W związku z uzasadnionymi wątpliwościami, co do autentyczności dowodu pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego, Dyrektor Izby Celnej w K. w dniu [...] r. wystąpił do bułgarskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację. Z kolei pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do Izby Celnej w K. w dniu [...] r., bułgarskie władze celne potwierdziły autentyczność dokumentu EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. oraz poinformowały, że zwróciły się z prośba do tureckich władz celnych o przeprowadzenie weryfikacji swoich świadectw przewozowych i że poinformują o ich wynikach po otrzymaniu odpowiedzi.

W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia właściwej kwoty należności celnych i podatkowych dla towaru objętego zgłoszeniem celnym nr [...] z dnia [...] r., a następnie w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], w której określił nie zaksięgowaną kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, z zastosowaniem stawek celnych konwencyjnych (erga omnes) oraz określił kwotę należnego podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, a także dokonał zaksięgowania retrospektywnego kwoty cła w wysokości [...] zł i kwoty podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że z pisma władz bułgarskich wynika, że przedmiotowe świadectwo nie może stanowić dowodu pochodzenia towaru umożliwiającego zastosowanie preferencyjnej stawki celnej [...] %. Zaznaczono przy tym, że minęło już 10 miesięcy od dnia przekazania wniosku o weryfikację do bułgarskich władz celnych za pismem z dnia [...] r.

W odwołaniu pełnomocnik strony wniósł o uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając naruszenie art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę dowodu z informacji bułgarskich władz celnych, polegającą na nie uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, art. 35 ust. 5 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego WE – Bułgaria poprzez nie uwzględnienie "wyjątkowej okoliczności" jaką był fakt, że tureckie władze celne miały jeszcze co najmniej pięć miesięcy do udzielenia odpowiedzi na wniosek władz bułgarskich, a także art. 210 § 4 O.p., z powodu braku uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie.

Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Pełnomocnik wskazał, iż wszczęcie postępowania weryfikacyjnego nastąpiło ze zbyt dużym opóźnieniem, ze szkodą dla jego prawidłowości. Zdaniem pełnomocnika w latach [...] firma turecka "C", eksportująca przedmiotowy towar, mogła zmienić swoją siedzibę, nazwę . Mogła również zakończyć działalność przez likwidację lub upadłość. Dalej pełnomocnik wskazywał, że w niniejszej sprawie, odpowiedź tureckich władz celnych nie może być uznana za rzetelną, ponieważ nie zawiera ona informacji, czy władze te sprawdziły odpowiednie rejestry handlowe i podatkowe, z których można by dowiedzieć się o ewentualnych zmianach w firmie eksportującej. W związku z tym stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zawiera informacji, jaki czynności weryfikacyjne podjęły władze Turcji, w celu ustalenia pochodzenia przedmiotowego towaru. Pełnomocnik zarzucił organom celnym naruszenie art. 191 O.p. przez dowolną ocenę dowodu z informacji bułgarskich władz celnych, nieuwzględniającą wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności brak informacji z tureckich rejestrów handlowych i podatkowych na temat eksportera, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Strona wskazała, iż zgodnie z Protokołem nr 4 do Układu Europejskiego WE – Bułgaria, a mianowicie art. 11 ust. 2 oraz art. 27 ust 2, przewidziano dla eksportera i organu celnego państwa wywozu, termin dwóch lat na przechowywanie dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów. Podniósł przy tym, iż w tym stanie prawnym po upływie okresu dwuletniego, licząc od daty wystawienia świadectwa EUR.1, w zasadzie nie powinno się prowadzić postępowania weryfikacyjnego odnośnie pochodzenia towaru. Wskazał, iż wprawdzie Protokół nr 4 został zmieniony Decyzją nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r., którą przedłużono termin weryfikacji do lat trzech, to jednak mając na względzie, że są to normy o charakterze proceduralnym, które nie zostały przetłumaczone na język polski, to taka zmiana nie powinna negatywnie wpływać na prawa i obowiązki strony. Jego zdaniem, krajowe organy celne w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniły również na czym polegały wątpliwości, odnośnie pochodzenia importowanego przez stronę towaru i czy były one uzasadnione, a był to warunek wszczęcia dodatkowej weryfikacji. Według pełnomocnika brak uzasadnienia w tym zakresie stanowił też naruszenie art. 210 § 4 O.p.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu stwierdził, że "z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie bułgarskie władze celne potwierdziły preferencyjne tureckie pochodzenie importowanych towarów należy wziąć pod uwagę obowiązujące w dniu dokonania zgłoszenia celnego przepisy Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Republiką Bułgarii z drugiej strony jak również Decyzję Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (wraz z Decyzją nr 1/2001 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z 28 marca 2001 r. zmieniającą szczegółowe reguły stosowania decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja ze zm.) oraz Decyzję nr 1/2000 Komitetu Współpracy Celnej WE-Turcja z dnia 25 lipca 2000 r., w sprawie akceptowania jako dowód wspólnotowego lub tureckiego pochodzenia, świadectw przewozowych EUR.1 lub deklaracji na fakturze wystawionych przez niektóre kraje, które mają podpisaną preferencyjną umowę ze Wspólnotą lub Turcją".

Zauważył, że weryfikacja świadectwa pochodzenia EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. przeprowadzona została w trybie urzędowej współpracy administracyjnej Wspólnoty i kraju eksportu (Bułgarii) przewidzianej postanowieniami Protokołu 4 Układu Europejskiego WE-Bułgaria i jej wyniki są wiążące dla polskich organów celnych.

Wskazał, że przepisy obowiązujące w niniejszej sprawie nakazują organom celnym odmowę zastosowania dla importowanych towarów preferencji celnych w postaci korzystniejszej stawki celnej (zwolnienia z należności celnych na podstawie umowy o unii celnej), jeżeli brak jest w ciągu 10 miesięcy odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny lub odpowiedź nie zawiera informacji wystarczających do stwierdzenia autentyczności dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów (art. 32 pkt 6 ww. Protokołu 4).

Zauważył, że świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] zostało wydane w handlu preferencyjnym między Bułgarią a Unią Europejską i jego weryfikacja może być przeprowadzona wyłącznie przez bułgarskie władze celne na podstawie ww. Protokołu nr 4. Dziesięciomiesięczny termin przewidziany dla dokonania weryfikacji ma zastosowanie wyłącznie dla weryfikacji prowadzonej przez władze bułgarskie, gdyż władze celne Turcji nie są stroną w tym postępowaniu weryfikacyjnym.

Odnosząc się do zarzutu, iż przepis dotyczący ustalenia trzyletniego terminu na przeprowadzenie weryfikacji (Decyzja 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r.) nie został przetłumaczony na język polski, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, tj. 1 maja 2004 r. Traktaty założycielskie Wspólnoty Europejskiej jak również instrumenty prawne oparte na tych Traktatach stały się prawem obowiązującym w Polsce. Oznaczało to konieczność przyjęcia przez nowe państwa członkowskie (w tym przez Polskę) dorobku prawnego Wspólnoty. Po przystąpieniu Polski do Wspólnoty stronami obowiązujących w Polsce preferencyjnych umów o wolnym handlu są Wspólnoty Europejskie i ich państwa członkowskie z jednej strony oraz z drugiej strony niektóre kraje lub grupy krajów. Polska została związana postanowieniami tych umów z dniem 1 maja 2004 na mocy postanowień Traktatu Akcesyjnego.

Dyrektor Izby Celnej w K. podkreślił, że postępowanie weryfikacyjne świadectwa EUR.1 nr [...] z dnia [...] r. zostało rozpoczęte pismem nr [...] do [...] z dnia [...] r., czyli że nawet biorąc pod uwagę, poprzednie regulacje prawne, nie został naruszony wyznaczony tam dwuletni termin do przechowywania przez eksportera dowodów potwierdzających pochodzenie towaru.

Nie zgodził się też z zarzutami naruszenia prawa procesowego, wskazując, że organ celny pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie przepisów prawa, o czym świadczą powołane w sentencji przepisy prawa materialnego i proceduralnego (art. 210 § 1 pkt 4) oraz zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 187 O.p.).

Zauważył też, że zgodnie z przepisem art. 32 ust pkt 1 Protokołu nr 4 dodatkowa weryfikacja świadectw przewozowych jest przeprowadzana wyrywkowo lub gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów lub statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Mając na uwadze fakt, że w trakcie kontroli obrotu towarowego z zagranicą stwierdzono przypadki przedkładania do zgłoszeń celnych dowodów pochodzenia w postaci bułgarskich świadectw zastępczych, wystawionych w miejscowości S. na podstawie fałszywych tureckich dowodów pochodzenia, wszczęcie postępowań weryfikacyjnych było zasadne.

Na zakończenie wskazał, że w niniejszej sprawie, po wszczęciu postępowania, pełnomocnik strony miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, a przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji powiadomieniem z dnia [...] r. umożliwił mu wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego. Z powyższego uprawnienia pełnomocnik strony nie skorzystał.

Na rozprawę dnia 20 sierpnia 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej nie stawił się, mimo prawidłowego zawiadomienia o jej terminie. Pełnomocnik organu odwoławczego wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

W tym miejscu przypomnieć należy treść art. 78 ust. 2 WKC, zgodnie z którym: "po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania".

Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust.3 WKC).

Jednocześnie przepis art. 13 WKC przewiduje, iż: "Zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą zastosować wszelkie środki kontroli, które uznają za niezbędne dla prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego".

Z treści przywołanych przepisów wynika, że dokonanie zgłoszenia celnego, przy spełnieniu określonych wymogów formalnych, warunkuje możliwość objęcia towaru określoną procedurą celną, co w przypadku procedury dopuszczenia do obrotu, skutkuje także obliczeniem opłat prawnie należnych oraz powstaniem długu celnego, według danych podanych w zgłoszeniu. Przyjęcie zgłoszenia celnego nie oznacza jeszcze zakończenia postępowania z nim związanego, ponieważ zarówno sam zgłaszający jak i organ mogą to zgłoszenie zmienić. Organy celne w szczególności mogą kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące przywozu towarów i późniejszych operacji dotyczących tych towarów, celem ustalenia, czy dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe. W sytuacji, gdy organy celne ustalą w wyniku kontroli, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, zobowiązane są do podjęcia działań w celu uregulowania sytuacji związanej z dokonanym zgłoszeniem celnym. Działania te polegają na udzielaniu sobie wzajemnie przez właściwe organy celne pomocy w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przywozowych.

Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie bułgarskie władze celne potwierdziły preferencyjne tureckie pochodzenie importowanych towarów, postępowanie weryfikacyjne świadectw pochodzenia winno być prowadzone zgodnie z uregulowaniami obowiązującymi w dniu dokonania zgłoszenia celnego, czyli z zastosowaniem przepisów Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego między WE - Bułgaria. Należy mieć też w rozpoznawanej sprawie na uwadze Decyzję Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE - Turcja z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie wprowadzenia ostatniej fazy unii celnej (wraz z Decyzją nr 1/2001 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z 28 marca 2001 r. zmieniającą szczegółowe reguły stosowania decyzji Nr 1/95 Rady Stowarzyszenia WE-Turcja ze zm.) oraz Decyzję nr 1/2000 Komitetu Współpracy Celnej WE - Turcja z dnia 25 lipca 2000 r., w sprawie akceptowania jako dowód wspólnotowego lub tureckiego pochodzenia, świadectw przewozowych EUR.1 lub deklaracji na fakturze wystawionych przez niektóre kraje, które mają podpisaną preferencyjną umowę ze Wspólnotą lub Turcją.

Zgodnie z art. 16 Protokołu nr 4 produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie do Bułgarii, a produkty pochodzące z Bułgarii korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień umowy pod warunkiem przedłożenia:

(a) świadectwa przewozowego EUR.1, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III, lub

(b) w przypadkach określonych w artykule 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (zwanej dalej "deklaracją na fakturze").

Ponadto konieczne jest spełnienie warunków bezpośredniego transportu określonych w art. 13 Protokołu nr 4.

Zgodnie z art. 4 ust. 3 produkty pochodzące z jednego z krajów wymienionych w punkcie 1 (np. w Turcji), które nie podlegają żadnym operacjom na terenie Bułgarii, zachowują swoje pochodzenie, jeżeli są eksportowane do jednego z tych krajów (m.in. do Wspólnoty).

Pomoc w zakresie sprawdzania autentyczności świadectw przewozowych została uregulowana w art. 32 Protokołu nr 4. W myśl pkt. 1 tego przepisu, dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznają za właściwą. Z kolei pkt 5 stanowi, iż władze występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te musza być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Bułgarii. lub z innego kraju wymienionego w artykule 3 i 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu. Z kolei pkt 6 stanowi, że jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o weryfikację lub jeśli odpowiedź nie zawiera informacji wystarczających do stwierdzenia autentyczności dokumentu lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją, wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.

Z treści tych przepisów wynika, że polskie organy celne mogą jedynie inicjować postępowanie weryfikacyjne, nie mają wpływu na prowadzenie tego postępowania i związane są wynikiem weryfikacji oraz 10 miesięcznym terminem, w jakim weryfikacja winna być dokonana.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że organy celne zwróciły się do bułgarskich organów celnych z wnioskiem o weryfikację [...] r. Pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do Izby Celnej w dniu [...] r., otrzymały informację, iż świadectwo EUR.1 zostało wystawione przez bułgarski urząd celny, towary objęte fakturą zostały wwiezione na obszar Bułgarii z Turcji, za przedłożeniem zaświadczenia pochodzenia (świadectwa EUR.1), nie zostały poddane żadnej obróbce ani przetworzeniu. Z kolei tureckie świadectwo EUR.1 zostało przesłane do weryfikacji do Turcji, lecz władze bułgarskie nie otrzymały odpowiedzi od władz tureckich, zaś o wynikach weryfikacji poinformują niezwłocznie po jej uzyskaniu.

W ocenie Sądu organy celne nie dopuściły się naruszenia art. 32 pkt 5 Protokołu nr 4, albowiem wyniki weryfikacji przesłane przez bułgarskie władze celne nie umożliwiły wyraźnego ustalenia, czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone towary można uznać za pochodzące z Turcji. Wobec powyższego polskie organy celne były związane tym wynikiem, a przywołane wyżej przepisy nie uprawniały ich do poczynienia innych ustaleń. Zaznaczyć również należy, iż polskie organy celne związane są 10 miesięcznym terminem wynikającym z art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4. Nie są z mocy tych przepisów uprawnione do badania metod (w tym terminu) ustalania autentyczności świadectw pochodzenia, jakie obowiązują w umowach zawartych pomiędzy Bułgarią a Turcją. W tym stanie rzeczy zarzut strony skarżącej - naruszenia art. 191 O.p. oraz art. 32 pkt 5 Protokołu nr 4, poprzez nieuwzględnienie "wyjątkowych okoliczności" i wydanie decyzji przed upływem terminu 12 miesięcznego weryfikacji obowiązującego pomiędzy władzami celnymi Bułgarii i Turcji - nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych. Na marginesie rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że pełnomocnik strony skarżącej nie wskazał na konkretny przepis zawarty w określonym akcie prawnym, z którego ten 12 miesięczny termin wynika.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 210 § 4 O.p. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji organów celnych, na czym polegały wątpliwości odnośnie pochodzenia towaru, które to wątpliwości były podstawą wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Zdaniem Sądu, działając na podstawie art. 32 pkt 1-3 i pkt 5 Protokołu nr 4, polskie organy celne nie były zobowiązane do uzasadnienia w wydanych decyzjach jakie "uzasadnione wątpliwości" spowodowały wszczęcie postępowania weryfikacyjnego, albowiem wewnętrzne czynności urzędowe, prowadzące do powzięcia "uzasadnionych wątpliwości", co do autentyczności lub zasadności wydania wystawionych wcześniej poza granicami kraju importu świadectw przewozowych EUR.1 należało kwalifikować jedynie jako formułowaną przez krajowy organ celny hipotezę co do podejrzewanych naruszeń prawa, do jakich mogło dojść poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. (zob. wyrok WSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt I SA/Rz 649/07, niepubl.).

Po uzyskaniu wyniku weryfikacyjnego przez organ pierwszoinstancyjny w dniu [...] r., który to wynik poddawał w wątpliwość tureckie pochodzenie towaru, Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie. Następnie dokumenty zgromadzone w postępowaniu weryfikacyjnym zostały ocenione w postępowaniu administracyjnym i były podstawą wydania decyzji, prawidłowo uzasadnionych. Należy zaznaczyć też, że dokumenty dotyczące postępowania weryfikacyjnego były w aktach sprawy, strona mogła się z nimi zapoznać, albowiem przed wydaniem decyzji zarówno pierwszo jak i drugoinstancyjnej była powiadamiana o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym w trybie art. 200 § 1 O.p.

Sąd nie zgodził się również z zarzutem strony skarżącej, iż organy celne nie uwzględniły obowiązującego terminu przechowywania dokumentów potwierdzających pochodzenie towaru, z uwagi na fakt, iż termin przechowywania dokumentów wynikający z Protokołu nr 4 wynosił 2 lata, a Decyzja nr 1/2003 Rady Stowarzyszenia UE - Bułgaria z dnia 4 czerwca 2003 r., przedłużająca ten termin do lat trzech nie została przetłumaczona na język polski. Zdaniem Sądu termin dwóch lat został przez organy dochowany, gdyż organy celne z wnioskiem o weryfikację pochodzenia towaru objętego świadectwem pochodzenia EUR.1 z dnia [...] r., w ramach zgłoszenia celnego z dnia [...] r., zwróciły się w dniu [...] r. Ponadto Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych w zakresie mocy obowiązującej Traktatów założycielskich Wspólnoty Europejskiej jak również instrumentów prawnych opartych na tych Traktatach i przyjął, że stały się one prawem obowiązującym w Polsce z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organy celne prawidłowo przyjęły, że kwota długu celnego została pierwotnie zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej i prawidłowo określiły nie zaksięgowaną kwotę długu celnego oraz określiły kwotę podatku od towarów i usług, dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.