Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 699/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.17 § 1i art.18
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi A. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 6 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej (dalej jako "Dyrektor IS"), działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 – dalej jako "K.p.a.") oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 599 – dalej jako "u.p.e.a."), stwierdził niedopuszczalność zażalenia A. Ż. (dalej jako "Skarżąca") na wystawiony w dniu 9 maja 2016 r. zmieniony tytuł wykonawczy obejmujący należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r.

Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy:

Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem – Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej jako "Naczelnik US"), prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej (Skarżącej), na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 26 listopada 2013 r. obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowiła, zaopatrzona w rygor natychmiastowej wykonalności, decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 sierpnia 2013 r. ustalająca wysokość zobowiązania z tego tytułu na kwotę 721.910 zł.

W dniu 9 maja 2016 r. wierzyciel wystawił zmieniony tytuł wykonawczy w związku z wydaniem przez Dyrektora IS decyzji z dnia 29 lutego 2016 r. uchylającej decyzję organu I instancji w całości i ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. w kwocie 567.933 zł. W związku z wystawieniem zmienionego tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny w dniu 11 maja 2016 r. sporządził zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia egzekucyjnego dokonanego u dłużnika zajętej wierzytelności.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Skarżąca, powołując się na okoliczność uchylenia decyzji organu I instancji, tj. decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji administracyjnej, wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot wyegzekwowanych w jego toku środków pieniężnych.

W wyniku rozpoznania w/w żądań Skarżącej Naczelnik US w dniu 11 maja 2016r. wydał postanowienia, którymi: odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz odmówił zwrotu środków pieniężnych w kwocie 43.785,30 zł pobranych w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej.

Przedmiotowe postanowienia, razem z odpisem zmienionego tytułu wykonawczego oraz odpisem zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia egzekucyjnego, doręczono Skarżącej w dniu 27 maja 2016 r.

Odrębnymi pismami z dnia 30 maja 2016 r. Skarżąca złożyła zażalenia na powyższe postanowienia. Jednocześnie pismem z dnia 30 maja 2016 r. Skarżąca wniosła zażalenie na wystawiony w dniu 9 maja 2016 r. zmieniony tytuł wykonawczy, obejmujący należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2007 r.

Postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r. Dyrektor IS po zbadaniu akt sprawy w związku z zażaleniem na wystawiony w dniu 9 maja 2016 r. zmieniony tytuł wykonawczy, stwierdził niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia.

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że na podstawie art. 17 § 1 u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajmowanie przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie, jeśli cytowana ustawa lub K.p.a. tak stanowi. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie jest zatem środkiem prawnym przysługującym jedynie na rozstrzygnięcia organu administracyjnego zapadające w drodze postanowienia. Zażalenie służy tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie, z tego względu jest środkiem konkretnym, służącym na ściśle określone rozstrzygnięcia zapadające wyłącznie w formie postanowień.

Skarżąca złożyła zażalenie na wystawiony w dniu 9 maja 2016 r. zmieniony tytuł wykonawczy, który zdaniem organu odwoławczego nie ma charakteru postanowienia, którym organ egzekucyjny rozstrzyga zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. w sprawach określonych w tej ustawie. Zażalenie przysługuje tylko i wyłącznie od rozstrzygnięć zapadłych w formie postanowień, w przypadkach wyraźnie wskazanych przez przepisy ustawowe. Z uwagi na niespełnienie powyższych przesłanek, Dyrektor IS uznał, że w niniejszym stanie faktycznym zaistniała przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności zażalenia. Organ II instancji stwierdził, że w sprawie znajduje, na podstawie art. 18 u.p.e.a., odpowiednie zastosowanie art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (odpowiednio – zażalenia), a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W konsekwencji tego rozstrzygnięcia poza przedmiotem rozpoznania organu pozostają kwestie podniesione przez stronę w zażaleniu.

Przedmiotowe postanowienie doręczono Skarżącej w dniu 26 lipca 2016 r. w trybie art. 44 K.p.a. przesyłką nr [...].

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IS przesłane listem poleconym nr [...], bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie może zostać uznane za doręczone, nie zna treści dokumentu, jednakże jest on niezgodny z prawem.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniu Skarżącej, przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie została skutecznie doręczona w sposób zastępczy, w trybie opisanym w art. 44 § 1-4 K.p.a.

Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.) Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14-dniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).

Wszystkie warunki wynikające z powyższych przepisów zostały spełnione. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, przesyłkę nr [...], z powodu niemożności doręczenia jej adresatowi, pozostawiono w placówce pocztowej, o czym powiadomiono adresata pozostawiając w skrzynce pocztowej awizo po raz pierwszy w dniu 12 lipca 2016 r., zaś po raz drugi w dniu 20 lipca 2016 r. W związku z nieodebraniem przez Skarżącą przedmiotowej przesyłki w okresie 14 dni od pierwszego awizowania, należało uznać ją za doręczoną z upływem ostatniego dnia tego okresu, tj. z dniem 26 lipca 2016 r.

Strona skarżąca nie zdołała podważyć skuteczności doręczenia w/w przesyłki, nie przedstawiła żadnych argumentów na poparcie swojego stanowiska.

W związku z powyższym Sąd uznaje, że zaskarżone postanowienie Dyrektora IS z dnia 6 lipca 2016 r. jako skutecznie doręczone weszło do obrotu prawnego, a tym samym Sąd jest władny rozpoznać wniesioną skargę.

Twierdzenie Skarżącej, iż nie zna treści zaskarżonego postanowienia nie ma znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy, bowiem miała ona możliwość zapoznania się z treścią postanowienia poprzez odbiór przesyłki, poprzez zapoznanie się z aktami sprawy znajdującymi się w siedzibie organu lub poprzez wystąpienie z wnioskiem o wydanie odpisów dokumentów. O powyższych możliwościach organ podatkowy poinformował Skarżącą pismem z dnia 10 sierpnia 2016 r.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest dopuszczalność wniesienia zażalenia na tytuł wykonawczy.

Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a. o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli u.p.e.a. lub K.p.a. tak stanowi.

Uznać zatem należy, że zażalenie przysługuje na wydane w toku postępowania egzekucyjnego postanowienia, o ile u.p.e.a. lub K.p.a. tak stanowi.

Sąd zauważa, iż żaden przepis powyższych aktów prawnych nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na wystawiony tytuł wykonawczy.

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, warunkującym wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wystawienie tytułu wykonawczego jest czynnością wierzyciela o charakterze materialno-technicznym, a nie postanowieniem organu egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lutego 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 514/07, publ. CBOSA dostępna na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Środkiem obrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym są zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazane w art. 33 u.p.e.a., a nie zażalenie na tytuł wykonawczy.

Zasadnie w związku z powyższym uznał organ II instancji, że w niniejszej sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia, a zatem zażalenie na tytuł wykonawczy należało ocenić jako niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a.

Stosownie do art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania w drodze postanowienia, które jest ostateczne. Natomiast art. 144 K.p.a. stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 K.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

Słusznie więc, na podstawie art. 18 u.p.e.a., zastosował organ II instancji art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. i stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.

Sąd wskazuje, że Skarżąca podnosząc zarzut niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie wskazała, na czym ta niezgodność miałaby polegać. Stwierdzić należy, iż dla skuteczności podniesionego zarzutu konieczne jest wskazanie, naruszenia jakiego przepisu prawa materialnego bądź proceduralnego dopuścił się organ podatkowy, a także jakie konkretnie działanie bądź zaniechanie organu spowodowało naruszenie wskazanych przepisów.

W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, wobec powyższego zarzut niezgodności z prawem jest niezasadny.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.