Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 546/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Par. 11 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: Par. 10
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 29 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez T. K. decyzją z dnia 29 marca 2010r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] 2010r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego - wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z1983r., Nr 65, poz. 294).

Za podstawę prawną decyzji przyjęto art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12, ust. 2, pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r. Nr 65 poz. 294 z późn. zm.) w związku z § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r. Nr 105, poz. 869).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: T. K. był zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego A od 1957r. do 1964r. jako elektryk dołowy i w Fabryce [...] B SA w okresie od 1964r. do 1978 r. jako elektromonter. Od roku 1978 przebywa na rencie.

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2008r. znak: [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego, wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia z 1983r. Decyzja została utrzymana w mocy w toku postępowania odwoławczego na podstawie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r. znak [...] wydanej na mocy art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 pkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115).

Organy ustaliły, że T. K., będąc pracownikiem kopalni A był narażony na pył węgla kamiennego i hałas w stężeniach i natężeniach przekraczających normatywy higieniczne oraz w ekspozycji na promieniowanie jonizujące. Wyniki badań środowiskowych w Fabryce [...] wskazały, że w zakładzie występowały przekroczenia norm hałasu, zapylenia oraz substancji chemicznych. Ponieważ skarżący wykonywał pracę na terenie całego zakładu, mógł być okresowo narażony na działanie tych czynników w stężeniach i natężeniach przekraczających normatywy higieniczne. Zaznaczyły też, że w sprawie orzekały jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych (orzeczenie [...] 1998r. znak [...], [...] 1999r. znak [...]), Ośrodek Medycyny Pracy (orzeczenie [...] 2000r. znak [...], [...] 2004r. znak [...] i [...] 2007r. znak [...]) i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (orzeczenie [...] 1999r. znak [...] i [...] 2004 znak [...] i [...] 2007r. znak [...]).

W ten sposób został wyczerpany tryb postępowania przewidziany cytowanym na wstępie rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983r. W ocenie organów wskazane jednostki lekarskie w sposób szczegółowy, wyczerpująco i jednoznacznie dowiodły braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych.

Brak podstaw wynika z faktów takich, iż ocena wykonanych ostatnich badań gazometrycznych wskazuje na brak zaburzeń wymiany gazowej w płucach tj. na brak niewydolności układu oddechowego. Brak jest dowodów na to, by w okresie pracy zawodowej, jak i po jej zakończeniu stwierdzane były cechy niewydolności układu oddechowego, pierwsze cechy zaburzeń wymiany gazowej (niewielkie obniżenia ciśnienia) stwierdzono najwcześniej w roku 2005, tj. 28 lat po zaprzestaniu pracy zawodowej, ponadto wobec prawidłowych obecnie wyników gazometrii nie jest to niewydolność utrwalona, tylko przejściowa spowodowana najpewniej zaburzeniami układu krążenia. Stwierdzono istnienie innego samoistnego czynnika pozazawodowego (przewlekły nałóg palenia tytoniu) prowadzącego do powstania i utrzymywania się cech choroby mimo zaprzestania narażenia zawodowego. Rozpoznano też u skarżącego przewlekłe zapalenie oskrzeli, niemniej jednak przy braku rozpoznania jednocześnie niewydolności narządu oddechowego. Organ odwoławczy w konkluzji uznał, że do wydania - decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej nie wystarcza sam fakt pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby. Konieczne jest równoczesne spełnienie warunków: choroba musi być ujęta w wykazie chorób zawodowych, rozpoznanie choroby zawodowej musi zostać dokonane przez jednostkę właściwą do jej orzekania oraz konieczne jest ustalenie, że choroba bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2009r. sygn. akt III SA/Kr 1145/08 uchylił zaskarżoną przez T. K. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. P 23/07, który orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Równocześnie Trybunał orzekł, że przepisy te tracą, moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008r. nr 116, poz. 740. Trybunał uznał, że skutki niekonstytucyjności art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kp rozciągają się na rozporządzenie Rady Ministrów z 2002r., które jako oparte na niekonstytucyjnej delegacji ustawowej - jest również niezgodne z konstytucją. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uwagę tę należy również odnieść do rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji, jako rozporządzenia wydanego na tożsamej podstawie z podstawą rozporządzenia Rady Ministrów z 2002r. Następnie Sąd przyjął, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją kontrolowanej normy umożliwia sądom odstąpienie od zasad wyznaczonych przez reguły determinujące datę, na którą określa się stan prawny miarodajny dla orzekania. Oznacza to, że skutkiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą prawną zaskarżonej decyzji musi być uchylenie decyzji pomimo, że Trybunał odroczył utratę mocy tych przepisów. Odsyłanie na drogę postępowania wznowieniowego postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, naruszeniem prawa do szybkiego załatwienia sprawy stanowiącego podstawowy standard europejski prawa do dobrej administracji, a na drodze sądowej - prawa do szybkiego procesu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270) wskazał, że organy administracyjne prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę strony skarżącej niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

W dniu 03 lipca 2009r. weszło w życie nowe rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r, Nr 105, poz. 869).

Rozpoznając ponownie sprawę, Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4 a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u T. K. choroby zawodowej - przewlekłego zapalenia oskrzeli wywołanego działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących -w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego – wymienionej w poz. 4 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. Organ powołał się w tej mierze na uzupełniające orzeczenia lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy z [...] 2009r. znak [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z [...] 2009r. znak [...] weryfikujące uprzednio wydane orzeczenia, w których organy jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do orzeczenia zawodowej etiologii rozpoznanych u skarżącego chorób z uwagi na długoletni okres (ok. 30 lat) od zaprzestawania pracy zawodowej oraz z uwagi na objawy chorób nie potwierdzające ich zawodowej etiologii. Brak jest bowiem dowodów na powstanie u skarżącego w okresie pracy i do 5-ciu lat po ustaniu narażenia istotnych zaburzeń wydolności oddechowej. Przyjęto na korzyść skarżącego, że nie palił tytoniu od 1978 r. W wywiadzie podał, że ma skłonność do przeziębień i do infekcji górnych dróg oddechowych, co w ocenie jednostek orzeczniczych pozostaje drugim istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju przewlekłego zapalenia oskrzeli. W karcie wypisowej ze szpitala specjalistycznego z dnia 12.05.2008r, przedstawionej przez skarżącego na dowód pogorszenia się stanu zdrowia, brak jest wyników spirometrii, na podstawie których można by zweryfikować wydolność oddechową. Brak cech niewydolności układu oddechowego przesądza o nierozpoznaniu zawodowej etiologii choroby. Organ podkreślił też, że w prowadzonym ponownie postępowaniu uwzględniono wskazówki Sądu zawarte w cytowanym wyżej wyroku. Wyjaśniono, że co prawda opinie Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia różnią się w ocenie samej choroby zawodowej, to są zgodne w zakresie całkowitej wydolności układu oddechowego skarżącego potwierdzonej badaniami spirometrycznymi i gazometrycznymi, i tym samym należy wykluczyć rozpoznanie w sprawie choroby zawodowej. Orzekanie na podstawie rozporządzenia z 1983r. następuje w związku z regulacją § 11 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) stanowiącego w ten sposób, że postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Odwołując się od powyższej decyzji T. K. zarzucił organowi naruszenie przepisu prawa materialnego § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. polegające na błędnym przyjęciu, że nie można u niego stwierdzić choroby zawodowej wymienionej w póz. 4 załącznika do tego rozporządzenia, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niewłaściwej ocenie działania czynnika szkodliwego na odwołującego się, jego rodzaju, stopniu i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy, przyjęciu, że u odwołującego nie występuje przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących pomimo stwierdzenia u niego niewydolności narządu oddechowego. Wniósł jednocześnie o uchylenie decyzji i stwierdzenie u niego choroby zawodowej oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny na okoliczność ustalenia czy narażenie go na działanie substancji toksycznych tj. fluorowodór, ksylen, chrom, ozon, tlenek azotu mogło stać się przyczyną jego częstych zachorowań na choroby górnych dróg oddechowych (stany zapalne oskrzeli) prowadzących w konsekwencji do wystąpienia u niego choroby zawodowej. Skarżący zauważył przy tym, że w sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odniesiono się do podnoszonego przez skarżącego ubytku słuchu, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji. Podniósł, że okoliczność, iż był narażony na działanie czynników szkodliwych przez okres 25 lat pracy powinna mieć decydujące znaczenie dla rozpoznania choroby zawodowej. Zauważył, że przepisy stanowiące podstawę wydanej decyzji nie umożliwiają rozpoznania choroby zawodowej po upływie określonego czasu od ustania narażenia. Był wielokrotnie hospitalizowany i leczony w warunkach leczenia szpitalnego. A co istotne znajdował się od roku 1978 do 1988 na rencie inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, przyznanej właśnie z względu na schorzenia układu oddechowego, na które cierpi do dzisiaj. Przez wiele lat wykonywał pracę w warunkach ponadnormatywnego hałasu i w narażeniu na ekspozycję na pyły przemysłowe i substancje drażniące, co stanowi w jego ocenie dostateczną podstawę do uznania związku przyczynowego pomiędzy występującymi u niego schorzeniami oskrzeli i ubytkiem słuchu, a tymi warunkami pracy. Zakwestionował uznany przez jednostki orzecznicze i przyjęty przez organ pierwszej instancji dodatkowy czynnik samoistny pozazawodowy mający powodować schorzenia dróg oddechowych w postaci nałogowego palenia tytoniu do 2005r. Wpis o nałogowym paleniu tytoniu w karcie z pobytu w szpitalu został dokonany bez jego wiedzy. Zarzucił, że jednostki orzecznicze nie przeprowadziły wszystkich niezbędnych badań koniecznych do ustalenia przyczyn schorzeń dróg oddechowych m.in. testów prowokacyjnych z substancjami, które mogły mieć swój udział w schorzeniu oskrzeli skarżącego. Cechy zaburzeń wymiany gazowej występowały u skarżącego już wcześniej niż 28 lat po zakończeniu pracy zawodowej a wielokrotne stany zapalne w tym zapalenie oskrzeli i zapalenia płuc spowodowane było działaniem pyłów i substancji drażniących.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję, w której podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji. Ustosunkowując się ściśle do zarzutów zawartych w odwołaniu organ wskazał, że istotnie stwierdzono, że T. K. był w latach 1953 - 1964 narażony na pył węgla kamiennego i w latach 1964 -1978 mógł być okresowo narażony na szkodliwe działanie pyłu i substancji chemicznych (fluorowodoru , ksylenu, chromu, ozonu i tlenków azotu) oraz, że stwierdzono u niego istnienie choroby - przewlekłe zapalenie oskrzeli. Dla oceny istnienia choroby zawodowej jest to jednak niewystarczające przy braku stwierdzenia niewydolności oddechowej. Brak jest dowodów na to, by w okresie pracy zawodowej jak i po jej zakończeniu stwierdzane były cechy niewydolności oddechowej. Pierwsze dostępne badanie gazometryczne, z roku 1999 nie stwierdza zaburzeń wymiany gazowej w płucach co oznacza brak cech niewydolności narządu oddechowego. Pierwsze zaburzenia stwierdzono w 2005r. (po 27 latach od zakończenia pracy) i to przejściowe, najprawdopodobniej spowodowane zaburzeniami krążenia. Rozporządzenie z 1983 r. wymaga tymczasem by stwierdzone zostało jednoczesne przewlekłe zapalenie oskrzeli - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego. Co do zarzutu skarżącego o nierozpoznaniu kwestii ubytku słuchu organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2005r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2005r. znak [...] kończącą postępowanie w sprawie choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu. Od decyzji drugiej instancji T. K. nie wniósł skargi do sądu. Odnośnie zarzutu bezzasadności stwierdzenia, że czynnikiem samoistnym schorzenia układu oddechowego skarżącego było nałogowe palenie tytoniu organ odwoławczy zauważył, że był to jeden z dwóch stwierdzonych czynników samoistnych, obok skłonności do przeziębień i infekcji górnych dróg oddechowych. Organ przyjął i tak z korzyścią dla skarżącego, że przestał nałogowo palić już w 1978r. gdy w istocie w notatce Szpitala zapisano, że w roku 2005 nałóg jeszcze istniał. Pierwsze dostępne badanie gazometryczne wykonano w roku 1999 tj. po 21 latach od zakończenia pracy zawodowej.

Rozpoznanie u skarżącego przewlekłego spastycznego zapalenia oskrzeli nie jest równoznaczne z rozpoznaniem niewydolności narządu oddechowego. Wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego organ ocenił jako bezzasadny, gdyż zgodnie z rozporządzeniem z 1983r. podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej jest jedynie orzeczenie lekarskie jednostek orzeczniczych l i II stopnia. Wydane w sprawie orzeczenia są spójne, jednoznaczne i w wyczerpujący sposób uzasadniają przyczynę nierozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Jedynie Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógłby dopuścić dowód z opinii biegłego lekarza medycyny.

Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej wymienionej w poz. 4 załącznika do rozporządzenia z 1983r. Samo rozpoznanie przewlekłego zapalenia oskrzeli bez cech niewydolności układu oddechowego nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Warunkiem niezbędnym do spełnienia przy rozpatrywaniu zawodowej etiologii przewlekłego zapienia oskrzeli jest twierdzenie niewydolności narządu oddechowego. U skarżącego nie stwierdzono tej niewydolności. Sam fakt pracy w środowisku, gdzie występowało narażenia na czynniki szkodliwe nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przy braku rozpoznania istnienia skutków szkodliwego oddziaływania tych czynników na organizm człowieka.

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego stała się przedmiotem skargi T. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Powtórzył w niej zarzuty z odwołania od decyzji pierwszej instancji, a w szczególności zwrócił uwagę na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 77 i 80 kpa prowadzących do wadliwego ustalenia stanu faktycznego, niezasadne uznanie, że wniosek o dopuszczenie dowodu opinii biegłych nie znajduje uzasadnienia, przyjęcie, że brak jest dowodów na istnienie u skarżącego niewydolności narządu oddechowego i niewłaściwą ocenę działania czynnika szkodliwego, nieprzeprowadzenie przez organ z urzędu na podstawie art. 84 § 1 kpa dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny, nieprzeprowadzenie dowodu ze świadków na okoliczność nałogowego palenia przez skarżącego tytoniu. Podkreślił, że pogorszenie się stanu zdrowia po zaprzestaniu zatrudnienia było konsekwencją wykonywania przez niego pracy w warunkach szkodliwych. Choroba narządu oddechowego ujawniła się już podczas pracy na stanowisku pracy narażonym na działanie czynników szkodliwych jednakże względu na jej ukryty charakter i rozwijające się stopniowo objawy skarżący nie odczuwał w okresie 5 lat po zaprzestaniu pracy skutków działania czynników drażniących.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego. Stosownie do treści § 11 ust. 2 powołanego rozporządzenia: postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u T. K. zostało wszczęte w 1998 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły z tego względu przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Oznacza to, że ocena legalności zarówno decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji winna być dokonywana z punktu widzenia zgodności z przepisami wskazanego wyżej rozporządzenia, z 1983 r. Co prawda w wytycznych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2009r. sygn. akt III SA/Kr 1145/08, wydanego jeszcze przed zmianą przepisów w przedmiocie chorób zawodowych, wskazane zostało, że kwestie stwierdzenia u T. K. należy rozpoznać na nowo na podstawie uchwalonych przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. P 23/07, niemniej jednak z przepisów nowowydanego rozporządzenia z 30 czerwca 2009r., z § 11 pkt 2 wynika wyraźnie, że postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczęte i niezakończone przed dniem 3 września 2002 r., są prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących w dniu ich wszczęcia. Oznacza to, że organy w sposób zgodny z tą zasadą dokonały oceny istnienia u skarżącego choroby zawodowej na podstawie rozporządzenia z 1983 r., skoro istnieje wyraźny przepis prawny odsyłający do tego rozporządzenia. Przyjęta przez Sąd w w/w wyroku niekonstytucyjność tego rozporządzenia musi zostać zweryfikowana w świetle brzmienia aktualnie obowiązujących przepisów w kwestii chorób zawodowych.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, należy zauważyć, że zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Z wymienionego przepisu wynika, iż o tym, czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch przesłanek, a mianowicie schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz praca musi być wykonywana w warunkach narażenia na powstanie tego schorzenia. Choroba zawodowa jest zatem pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie pozostające w związku przyczynowym z pracą. Podstawowym obowiązkiem organów administracji jest ustalenie, czy praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej oraz ustalenie, czy choroba stwierdzona u pracownika jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych.

Zgodnie z poz. 4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia chorobą zawodową jest przewlekłe zapalenie oskrzeli wywołane działaniem substancji toksycznych, aerozoli drażniących - w razie stwierdzenia niewydolności narządu oddechowego.

Stosownie do § 10 ust. 1 powołanego rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że warunki pracy skarżącego (narażenie zawodowe) stwarzały możliwość powstania w/w choroby zawodowej. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego choroby zawodowej jest jednak uprzednie rozpoznanie jej przez właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej jednostki organizacyjne. Jednostkami właściwymi dla rozpoznania choroby zawodowej są jednostki wskazane w przepisie § 7 ust. 1 i § 9 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Są nimi w sprawie Ośrodek Medycyny Pracy i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, na których opinie powołano się w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu l instancji. Orzekające w sprawie organy poczyniły w ocenie Sądu wszechstronne i wyczerpujące ustalenia co do istoty i charakteru schorzenia występującego u T. K. Zasadniczym więc powodem nie uznania choroby zawodowej u skarżącego był brak rozpoznania w objawach chorobowych, skutków zdrowotnych związanych z wykonywaną pracą, co. wielokrotnie stwierdziły jednostki medyczne uprawnione do orzekania w sprawach zawodowych schorzeń. Zdaniem jednostek medycznych nie ulega wątpliwości, że występujące u skarżącego schorzenie (niewydolność układu oddechowego) nie wskazuje na przesłanki niezbędne do uznania tego schorzenia za chorobę zawodową. Wbrew twierdzeniu skarżącego brak jest podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny skoro wyraźnie z rozporządzenia z 1983 r. wynika , że orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej wydają jednostki organizacyjne usytuowane w ramach służby zdrowia, wymienione w § 7 m.in. na podstawie dokumentacji lekarskiej. Zwrócić należy uwagę, że po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 maja 2009r. sygn. akt III SA/Kr 1145/08 decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2008r. znak [...] organ pierwszej instancji uzyskał dwa dodatkowe orzeczenia uzupełniające jednostek orzeczniczych z [...] 2009r. znak [...] i z [...] 2009r. znak [...] weryfikujące uprzednio wydane orzeczenia, w których organy jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do orzeczenia zawodowej etiologii rozpoznanych u skarżącego chorób z uwagi na długoletni okres (ok. 30 lat) od zaprzestawania pracy zawodowej oraz z uwagi na objawy chorób nie potwierdzające ich zawodowej etiologii. Uznały, że brak jest dowodów na powstanie u skarżącego w okresie pracy i do 5-ciu lat po ustaniu narażenia istotnych zaburzeń wydolności oddechowej. Przyjęto na korzyść skarżącego, że nie palił tytoniu od 1978 r. W wywiadzie skarżący podał, że ma skłonność do przeziębień i do infekcji górnych dróg oddechowych, co w ocenie jednostek orzeczniczych pozostaje drugim istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju przewlekłego zapalenia oskrzeli. Tezy te powtarzały się w wydanych w sprawie orzeczeniach, stanowiąc spójną całość i należy przyjąć, że zasadnym było uznanie przez organ drugiej instancji, że pomimo wykonywania przez skarżącego pracy w warunkach zagrożenia zawodowego cechy chorobowe , które nabył nie pozwalają na przypisanie mu choroby zawodowej wymienionej w poz. 4 załącznika do rozporządzenia z 1983r.

Co istotne, postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych, przeprowadza się trzykrotnie tj.: - przy podejrzeniu choroby zawodowej - przez lekarza zgłaszającego podejrzenie, - w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - przez lekarza jednostki orzeczniczej, - w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Każda z uprawnionych osób dokonująca na swoim etapie oceny narażenia zawodowego, winna szczegółowo odnieść się do elementów charakteryzujących środowisko pracy ubiegającego się o stwierdzenie choroby zawodowej pod kątem występowania w nim, bądź nie, czynników narażających. Zaznaczyć przy tym należy, że orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, czyli stanowią dowód w sprawie podlegający ocenie przez organy zgodnie z regułami dowodowymi zawartymi w art. 80 kpa.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom T. K. zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia kwestii, że rozpoznane u niego przewlekłe zapalenie oskrzeli, przy braku rozpoznania jednocześnie niewydolności narządu oddechowego nie pozwala na uznanie, że w jego przypadku zachodzi choroba zawodowa z poz. 4 rozporządzenia z 1983r.

Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.