Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 2369/00
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Adamiak /sprawozdawca/ Sędziowie NSA - Anna Moskała - Krystyna Anna Stec Protokolant - Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody D. z dnia 7 września 2000r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta W. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; I. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania przed sądem.


UZASADNIENIE

Prezydent W. decyzją z 26 czerwca 2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 13 i 14 ustawy z 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej /Dz. U. nr 41, poz. 324 ze zm./ odmówił dokonania wpisu do rejestru działalności gospodarczej prowadzonego przez Prezydenta Miasta W. - zmiany zgłoszonej przez spółkę cywilną A w składzie A. S. zam. W. ul. D. [...], spółka z o. o B z siedzibą w K. ul. B. [...] i W. D. zam. N. [...] gm. D. polegającej na zmianie składu osobowego spółki, zakresu przedmiotu działalności gospodarczej oraz zmianie siedziby spółki do zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr zaświadczenia [...] wydanego przez Wójta Gminy D. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka cywilna A w składzie A. S., spółka z o. o. B oraz W. D. - w dniu 21.06.2000 r. złożyła wniosek o dokonanie zmiany w zaświadczeniu nr [...] wydanego przez Wójta Gminy D.

Wymieniony wniosek nie może być rozpatrzony przez organ ewidencyjny Gminy W., jako zmiana do wcześniejszego wpisu, bowiem zgodnie z art. 18 ustawy o działalności gospodarczej, mogą być dokonywane zmiany w istniejącym już wpisie - tylko przez organ ewidencyjny, który dokonał wpisu do rejestru. W przypadku, gdy podmiot wpisany do ewidencji zaprzestał działalności na terenie danej gminy np. przeniesienie siedziby przedsiębiorcy do innej gminy/ to zgodnie z art. 19, ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej - wpis do ewidencji podlega wykreśleniu.

Natomiast zgodnie z art. 19 i art. 21 kpa oraz art. 13 i art. 14 ustawy o działalności gospodarczej mając na uwadze właściwość miejscową -organem właściwym do zarejestrowania działalności gospodarczej jest gmina, na terenie której znajduje się siedziba przedsiębiorcy.

A. S. wniósł od decyzji odwołanie. Zarzucił, że decyzja narusza art. 1, 2, 8, 14, 15, 17, 18 ustawy o działalności gospodarczej oraz art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i 11 k.p.a. Spółka A ma siedzibę na terenie W. przy ul. D. [...], a więc organem właściwym jest Prezydent W.

Wojewoda D. decyzją z 7 września 2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 7 pkt 4 w związku z art. 24 ustawy z 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie /Dz. U. nr 91, poz. 577/, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że spółka cywilna w składzie A. S. B Sp. z o. o. i W. D. 21 czerwca 2000 r. wniosła do organu ewidencyjnego Miasta

W. zgłoszenie o zmianę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zaświadczeniu [...] z 16 maja 2000r. wydanym przez Wójta Gminy D.

Zmiana dotyczy kolejności składu osobowego spółki, zakresu działalności jak również miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Organ ewidencyjny pierwszej instancji decyzją z 26 czerwca 2000r. Nr [...] odmówił dokonania zgłoszonej zmiany wpisu, uzasadniając odmowę brakiem właściwości miejscowej.

Na skutek doręczenia decyzji o odmowie dokonania zmiany wpisu w zaświadczeniu wydanym przez Wójta Gminy D. przedsiębiorca złożył odwołanie, wnosząc ojej uchylenie, podając jako uzasadnienie rażące naruszenie przez organ ewidencyjny przepisów prawa.

Organ ewidencyjny drugiej instancji rozpatrując odwołanie zważył, że wymogi jakie winno spełniać zgłoszenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, określone są przepisami zawartymi w art. 16 ustawy o działalności gospodarczej.

Wszelkie zmiany dotyczące stanu faktycznego lub prawnego, polegające na zmianie; adresu firmy lub miejsca zamieszkania wspólników, zmiany imienia, nazwiska, rozszerzenia działalności gospodarczej i.t.p., powstałe po wpisie do ewidencji, podmiot gospodarczy jest zobowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu w ciągu 14 dni, od ich powstania /art. 18 ustawy o d.g./.

Ustalenie przez ustawodawcę w art. 1 ustawy o działalności gospodarczej zasad, przyznających każdemu prawo prowadzenia działalności gospodarczej na równych prawach, przyjmując nawet założenie, że ustawa o działalności gospodarczej jest ustawą wiodącą nie oznacza, że automatycznie utraciły moc wszystkie obowiązujące przepisy.

Wykonywanie ewidencjonowania działalności gospodarczej przez organy gminy jako zlecone zadanie z zakresu administracji rządowej spowodowało, że działalność organów w tym zakresie poddana została procedurze określonej w kodeksie postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca w zgłoszeniu zmiany działalności gospodarczej z 21 czerwca 2000 r. informuje organ ewidencyjny, że spółka cywilna A wpisana do ewidencji działalności gospodarczej przez Wójta Gminy D. /z naruszeniem art. 21 k.p.a./ zmieniła siedzibę na adres: W., ul. Ż. [...], w związku z tym domaga się dokonania zmiany zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy D. przez organ ewidencyjny we W.

Natomiast w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta W. o odmowie dokonania takowej zmiany uzasadnia, że organ naruszył między innymi art. 15 ustawy o d.g. i dowodzi, że właściwym do prowadzenia ewidencji działalności jest Prezydent Miasta W.

Wezwany 6 września 2000 r. przez organ ewidencyjny Gminy W. w celu złożenia oświadczenia na okoliczność rozbieżności w odwołaniu i zgłoszeniu zmiany w zapisie ewidencyjnym, odmówił złożenia pisemnego oświadczenia i potwierdził ustnie, że żąda dokonania zmiany w zaświadczeniu wydanym przez Wójta Gminy D. /notatka organu ewidencyjnego/.

Właściwość miejscowa organu administracji określona jest przepisem art. 21 k.p.a., w związku z art.13 ustawy o działalności gospodarczej. W kontekście § 1, pkt 2, art.21 k.p.a. organem właściwym w sprawach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej /zakładu pracy/ jest organ na terenie którego znajduje się miejsce wykonywania działalności, w innych sprawach według miejsca zamieszkania-siedziby /pkt 3, §1 k.p.a./. Podmiot gospodarczy jako przedmiot działalności zgłasza prowadzenie handlu, na terenie całego kraju.

Zgodnie z przytoczonym wyżej art.21 k.p.a. organy ewidencyjne gmin nie są właściwe do dokonywania wpisów działalności o zasięgu krajowym /poza handlem obwoźnym/.

A. S. wniósł od decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucił, że w decyzji nie uwzględniono dowodu w postaci umowy spółki i jej aneksu dokonującego zmian we wpisie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego organ I i II instancji nie wiedział, iż postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabryczna sygn. akt VII Ns 14/00 z 26 maja 2000r. A. S. pozbawiony został prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji reprezentanta lub pełnomocnika przedsiębiorcy, członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej w spółce akcyjnej z ograniczoną odpowiedzialnością lub w spółdzielni na okres 5 /pięciu/ lat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną, sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest

zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Według art. 19 kodeksu postępowania administracyjnego "Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej". Organy administracji publicznej obowiązane są ustalić też właściwość instancyjną, a zatem właściwość do weryfikacji decyzji administracyjnej. Według art. 127 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego "Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy". Organy wyższego stopnia reguluje art. 17 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc w punkcie 1 "Organem wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są: w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej". Tak też stanowi art. 7 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie /tj. Dz. U. 2001, nr 80, poz. 872 ze zm./: "Wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią". Takie brzmienie art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie wprowadziła ustawa z 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie /Dz. U. nr 22, poz. 268/, która weszła w życie 14 kwietnia 2000 r.

Zgodnie zatem ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji wojewodzie przysługiwała właściwość instancyjna organu wyższego stopnia tylko jeżeli stanowił tak przepis szczególny. Przepisem tym nie był art. 7 pkt 4 powołanej ustawy o administracji rządowej w województwie, w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił bowiem, że właściwość wojewodzie przysługuje tylko gdy tak stanowiły przepisy szczególne. Art. 3 ust. 2 ustawy z 2 marca 2000r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie /Dz. U. Nr 22, poz. 268/, stanowił "Odwołanie w sprawach z zakresu administracji rządowej należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wszczęte po dniu 1 kwietnia 1999 r. i nie zakończone przez organ wyższego stopnia decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej".

W dniu wydania zaskarżonej decyzji przepisy szczególne nie przyznawały wojewodzie właściwości organu wyższego stopnia w sprawach działalności gospodarczej. Właściwym organem odwoławczym było samorządowe kolegium odwoławcze.

Sąd nie uwzględnił wniosku strony przeciwnej o odrzucenie skargi. Przyznanie jednostce praw strony w postępowaniu administracyjnym daje tej jednostce prawo do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W tym stanie rzeczy, skoro zostały naruszone przepisy o właściwości organu odwoławczego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.