Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 439/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi G. G. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "ZUS", "organ") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2019 r. nr [...] odmawiającą stronie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym bracie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeniósł na stronę odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłym bracie. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Wyrokiem z [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] U [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie od decyzji. Orzeczenie stało się prawomocne z dniem [...] maja 2019 r.

Wnioskiem z dnia 27 czerwca 2019 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik strony zwrócił do ZUS się o umorzenie zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek w kwocie 30 002,87 zł.

Pełnomocnik poinformował organ, że strona jako spadkobierczyni po zmarłym bracie poniosła odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek społecznych i zdrowotnych prowadzonej działalności brata, który był zobowiązany do ich opłacania. Płatnik w chwili śmierci posiadał zadłużenie na łączną kwotę 30.002,87 zł. Pełnomocnik zaznaczył, że spadkobiercy płatnika co do zasady przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, jednak w obecnej chwili sytuacja materialna strony nie pozwala jej na spłatę ww. zadłużenia.

Ponadto pełnomocnik skarżącej zgłosił zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

W złożonym oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną z wieloma problemami zdrowotnymi. Jest na utrzymaniu męża i teściowej, która dała jej dach nad głową, co wpędziło ją w kłopoty. Z.G.N w Dzielnicy [...] wypowiedział teściowej umowę najmu z powodu oddania skarżącej lokalu do wspólnego użytkowania. Skarżąca wyjaśniła, że budynek przy ul. R. [...] jest budynkiem prywatnym, do którego trafiła w wieku 6 lat z domu dziecka pod opiekę babci, gdyż jej ojciec z macochą nie byli zainteresowani jej losem. W budynku tym mieszkała bez tytułu prawnego do 2016 r. Obecnie budynek uległ częściowemu zawaleniu, odcięte są media. Skarżąca dodała, że sama nie jest w stanie zapewnić sobie godnego życia, a co dopiero spłacać długi obcego dla niej człowieka.

Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku strony, decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia) wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy, w łącznej kwocie 34 007,87 zł, w tym:

a) ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 20 290,64 zł, w tym z tytułu:

• składek za okres 04/2007-02/2011 — w kwocie 15 694,64 zł,

• odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 27.06.2019 r. przypadających od ww. składek — w kwocie 4 596 zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 13 717,23 zł, w tym z tytułu:

• składek za okres 04/2007-02/2011 -w kwocie 10 132,23 zł,

• odsetek za zwłokę naliczonych na dzień 27.06.2019 r. przypadających od ww. składek — w kwocie 3 585 zł.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: u.s.u.s.). Organ stwierdził ponadto, że skarżąca nie wykazała zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego skarżącej. Strona nie wykazała, że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły skarżącą możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Pismem z dnia 21 października 2019 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do ZUS z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ - opierając się na oświadczeniu skarżącej o stanie rodzinnym i majątkowym - wskazał, że strona jest mężatką, nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczeń, nie osiąga dochodów z innych źródeł, ani zasiłków z pomocy społecznej, nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem. Strona prowadzi gospodarstwo domowe z mężem oraz teściową. Organ ustalił, że średni miesięczny dochód netto męża skarżącej wynosi 7 441,09 zł., a wysokość świadczenia teściowej wynosi 1 322,12 zł netto. Zatem łączny miesięczny dochód rodziny to kwota 8 763,21 zł netto. Zakład ustalił także, że skarżąca nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych jako właścicielka/współwłaścicielka majątku.

Organ przytoczył przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek, wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1- 6 u.s.u.s., tj. sytuacje wystąpienia całkowitej nieściągalności należności. Organ wyjaśnił, że przytoczone przesłanki stanowią zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego pod kątem wystąpienia powyższych podstaw umorzenia organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności.

Następnie organ powołał przepisy umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, w tym przesłanki umorzeniowe wymienione w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U., Nr 141, poz. 1365; dalej: ,,rozporządzenie wykonawcze do u.s.u.s.’’).

Zdaniem organu zgromadzone dowody w sprawie nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Nie można uznać, że strona została dłużnikiem ZUS w wyniku klęski żywiołowej lub jakiegoś nadzwyczajnego zdarzenia. Podstawa umorzenia należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych została stworzona dla "uzasadnionych przypadków", a zatem wyjątkowych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych, niezależnych od dłużnika.

Organ odniósł się do sytuacji zdrowotnej powołanej przez stronę, wskazującej na liczne schorzenia, tj. alergię, atopowe zapalenie skóry, łuszczycę, problemy ze stawami, choroby kości oraz żył. Nie kwestionując tej sytuacji organ podkreślił jednak, że strona nie przedstawiła żadnego dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy, który świadczyłby o trwałym wykluczeniu jej z rynku pracy. Zaznaczył także, że w sytuacji strony nie zachodzi konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Zatem strona nie udowodniła istniejących przeszkód w świadczeniu pracy, które uniemożliwiają zarobkowanie, a tym samym uzyskiwanie środków na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

ZUS rozważył także możliwość umorzenia należności z uwagi na trudną sytuację finansową, która w przypadku konieczności opłacenia przez skarżącą zaległości pozbawiłaby rodzinę skarżącej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Opierając się na ustaleniach dotyczących dochodów uzyskiwanych przez męża strony jak również teściową, tj. osoby prowadzące wspólnie ze stroną gospodarstwo domowe organ stwierdził, że w przypadku strony nie zachodzi przesłanka ubóstwa.

Odnosząc się do wskazanego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu przedawnienia organ wyjaśnił, że należności z tytułu składek zmarłego płatnika za okres 04/2007 - 02/2011 są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Wskazał, że od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jednak nie dłużej niż na dwa lata, następuje zawieszenie okresu przedawnienia składek. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m. [...]. W. [...] w W. [...] II Wydział Cywilny z [...] maja 2015 r. (sygn. akt I Ns [...]) strona nabyła w całości spadek po zmarłym bracie. Następnie zawiadomieniem z 15 marca 2017 r. (doręczonym 21 marca 2017 r.) ZUS poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania zmarłego brata z tytułu nieopłaconych składek. W następnej kolejności decyzją numer [...] z [...] czerwca 2017 r. ZUS przeniósł na stronę odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek. W związku z tym w momencie wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania należności spadkodawcy nie były przedawnione.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez zaniechanie obowiązku uwzględnienia przy orzekaniu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywatela, co w niniejszej sprawie objawiało się odziedziczeniem przez ubezpieczoną długu po zmarłym bracie, braku uwzględnienia w sposób rzetelny jej sytuacji majątkowej i osobistej przy rozpatrywaniu tego przepisu co doprowadziło do odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek;

2) przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378 ze zm.; dalej: ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców) poprzez jego niezastosowanie i braku stwierdzenia, że zobowiązanie ubezpieczonej względem organu rentowego jest przedawnione;

3) przepisów prawa materialnego, które miały istotny na rozstrzygnięcie tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s. poprzez jego niezastosowanie co spowodowało błędne ustalenie, że przypadek ubezpieczonej nie jest szczególnie uzasadniony co spowodowało brak umorzenia należności w wyniku odziedziczenia długu po zmarłym bracie.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności, tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w u.s.u.s. i rozporządzeniu wykonawczym do u.s.u.s. oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.

W sprawie niesporne jest, że decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] ZUS przeniósł na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłym bracie oraz, że prawomocnym wyrokiem z [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] U [...] Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie skarżącej od powyższej decyzji.

Wobec wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu składek zastosowanie w sprawie ma art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. zgodnie z którym - należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu, tj. gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Przedstawione wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możność umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje bowiem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być umarzane". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącej. Tak więc z uwagi na powyższe okoliczności, prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji, że brak było prawnej możliwości umorzenia zadłużenia w oparciu o to kryterium. Skarżąca nie kwestionowała ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w odniesieniu do przesłanek całkowitej nieściągalności jednakże sąd kierując się dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. zobligowany był do oceny prawnej zaskarżonej decyzji także i w tym zakresie.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w związku z § 3 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s., ustawodawca również posłużył się konstrukcją uznania administracyjnego, pozostawiając organowi decyzję czy składki umorzyć czy też odmówić umorzenia, w przypadku wypełnienia przesłanek. Może on, ale nie musi, umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje ZUS do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Ponadto, należy podkreślić, że ustawodawca nałożył na zobowiązanego obowiązek wykazania, a więc udowodnienia okoliczności, o jakich mowa w rozporządzeniu.

Przesłanka wyrażona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s. musi być przedmiotem rozważenia zarówno z perspektywy aktualnej sytuacji finansowej i osobistej skarżącej, jak i możliwości przyszłych. Jak słusznie zauważył organ sytuacja finansowa strony nie spełnia przesłanek ubóstwa, nie ma też charakteru permanentnego. Z ustaleń dokonanych przez organ wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem oraz teściową, gdzie łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 8 763,21 zł netto. Kwota przypadająca na jednego członka rodziny w skali miesiąca wynosi zatem 2 921,07 zł. Wysokość osiąganych przez gospodarstwo dochodów, jak słusznie zauważył organ, trudno jest odnieść do minimum socjalnego, ponieważ opracowanie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (dalej: IPiSS) w sprawie szacowanego minimum socjalnego nie uwzględnia przypadku gospodarstwa pracowniczego i emeryckiego trzyosobowego składającego się z trojga dorosłych osób. Podkreślić jednak należy, że minimum socjalne według danych IPiSS za IV kwartał 2019 r. (odpowiadający dacie wydania zaskarżonej decyzji) na jednego członka wieloosobowej rodziny pracowniczej mieści się w przedziale od 952,2 zł do 1 072,78 zł, natomiast w przypadku gospodarstwa emeryckiego jest to kwota 994,91 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, kwota przypadająca na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżącej przewyższa znacznie minimum socjalne. Ponadto, w stosunku do skarżącej nie zostało jeszcze wdrożone postępowanie egzekucyjne, zatem środki przymusowego dochodzenia należności nie zostały wyczerpane. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo stwierdził, że nie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s.

W rozpatrywanej sprawie brak było również podstaw do przyjęcia, że zaistniały przesłanki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s. W szczególności wskazać należy, że organ nie zakwestionował problemów zdrowotnych skarżącej, prawidłowo jednak zauważył, że w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów na to, że z uwagi na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny skarżąca nie może osiągnąć dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Pomimo bowiem występujących problemów zdrowotnych skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu stwierdzającego całkowitą i trwałą niezdolność do pracy orzeczoną na stałe, który świadczyłby o trwałym wykluczeniu jej z rynku pracy, a tym samym o braku możliwości podjęcia pracy zarobkowej.

W ocenie sądu nie doszło również do naruszenia art. 24 ust. 4 u.s.u.s w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców. Wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców – zmieniającego treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s., skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców do przedawnienia należności z tytułu składek o którym mowa w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r. stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Zatem do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według starych zasad z zastosowaniem 10 - letniego okresu przedawnienia), a więc również do należności objętych wnioskiem skarżącej o ich umorzenie (za okresy kwiecień 2007 - luty 2011) ma zastosowanie 5 - letni okres przedawnienia z tym, że liczy się go od 1 stycznia 2012 r. Przy czym wyjątek od tej zasady stanowi art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W kwestii przedawnienia składek aktualna pozostaje teza zawarta w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt I UK 613/12 wskazująca, że pięcioletni okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne obliczony zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców – stosowany do składek nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. – nie może upłynąć wcześniej niż z dniem 1 stycznia 2017 r. (LEX nr 1438529)

Powracając na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że najstarsze składki objęte wnioskiem skarżącej o umorzenie dotyczą miesiąca kwietnia 2007 r., co oznacza, że 5 - letni okres przedawnienia upłynąłby z dniem 1 stycznia 2017 r. (przedawnienie wg. 10 – letniego okresu przedawnienia nastąpiłoby później bo w maju 2017 r.). W okresie przed upływem przedawnienia, tj. przed 1 stycznia 2017 r., bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu, stosownie do art. 24 ust. 6 u.s.u.s., który stanowi, że bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmieci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż od dnia, w którym upłynęły dwa lata od śmieci spadkodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy bieg terminu przedawnienia uległ zatem zawieszeniu zgodnie z powyższym przepisem co oznacza, że przed upływem terminu przedawnienia składek decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeniósł na skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek po zmarłym bracie. Prawidłowość wydanej decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu składek potwierdzona została prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń społecznych z [...] marca 2019 r. sygn. akt [...] U [...], którym oddalono odwołanie od decyzji ZUS z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. Wobec powyższego zastosowanie w sprawie ma art. 24 ust. 5d u.s.u.s., zgodnie z którym przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana. Przedstawiając powyższe sąd stanął na stanowisku, że w sprawie, wbrew zarzutowi skargi nie doszło do przedawnienia składek.

Reasumując sąd stwierdził, że organ prawidłowo ustalił, że w sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należności z tytułu składek przewidziane zarówno w przepisach u.s.u.s. jak i rozporządzenia wykonawczego do u.s.u.s. ZUS w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyraźnie wskazał konkretne okoliczności faktyczne, jakie złożyły się na odmowę umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą wynikających z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania po zmarłym bracie. Organ ustosunkował się przy tym do zebranych dowodów i argumentów przedstawionych przez skarżącą w stopniu wystarczającym do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Wobec braku zaistnienia podstaw prawnych umożliwiających umorzenie należności z tytułu składek organ nie mógł uwzględnić wniosku skarżącej w oparciu o rozważenie interesu społecznego i słusznego interesu strony, tj. dyrektyw wynikających z art. 7 k.p.a. Tym samy organ odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącej nie mógł naruszyć wskazanego przepisu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.[pic]