Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 228/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust.1 -2, art. 18 ust.1 -4
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 81, art. 107 par.3, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 19 ust.2, art. 23 ust.2
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 4 ust.1 lit. a-c, art. 36 ust.5
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Dnia 26 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant Sekretarz sądowy Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2019 roku sprawy ze skargi "A"w K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy, po wznowieniu postępowania, przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania A w K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015.

Wskazana decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny:

8 czerwca 2015 r. A w K. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej na rok 2015. We wniosku wskazała poszczególne uprawy i ich powierzchnie. Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności wyniosła 47,85 ha. 11 września 2015 r. wnioskodawczyni wycofała części działek A oraz E wobec czego powierzchnia deklarowana wyniosła 41,97 ha.

W toku kontroli krzyżowej ustalono, że jeszcze inny producent rolny – M.D. wystąpił z wnioskiem o dopłaty dla wskazanych działek rolnych.

12 maja 2016 r. M.D. wezwano do złożenia wyjaśnień. 27 maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęło pismo wyjaśniające M.D. w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości oraz: umowy z Nadleśnictwem W. - potwierdzenie płatności, fragmenty filmów z geolokacją, umowy i rozliczenie usługi, potwierdzenia płatności.

W dniu 30 maja 2016 r. wystosowano do reprezentanta A w K. – P.S. wezwanie do złożenia wyjaśnień. 14 czerwca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynęło pismo pełnomocnika A w K., w którym wskazano, iż umowa dzierżawy zawarta 26 stycznia 2015 r. z M.D. jest nieważna. W dalszej części wyjaśnień powołano się na Statut A oraz przepisy Kodeksu cywilnego wskazujące na nieważność powyższej umowy. Wniesiono również o dopuszczenie dowodów w postaci załączonych dokumentów oraz o przesłuchanie świadka – J.O., który został przesłuchany 22 czerwca 2016 r. Zeznał, że w sierpniu 2015 roku wykonywał koszenie i zbiór siana na rzecz A w K.. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ I instancji ustalił, iż A w K. była faktycznym użytkownikiem, zadeklarowanych przez siebie gruntów położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: 1, 3, 42/2, 88, 90 w dniu 31 maja 2015 r., objętych wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015 i utrzymywała je zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. decyzją z [...] czerwca 2016 roku przyznał wnioskodawczyni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni zgodnej z jej żądaniem tj. do 41,97 ha.

14 lipca 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęły od M.D. oświadczenia dwóch świadków: W.Z. oraz I.O. Poza tym M.D. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w P. szereg innych dokumentów m.in. umowę dzierżawy z 26 stycznia 2015 r., rozwiązanie umowy dzierżawy z 25 lutego 2013 r., oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego przez D.G. oświadczenia woli z 19 lutego 2015 r. o jej rozwiązaniu, potwierdzenia wykonania przelewów (duplikaty), pozew o ustalenie nieważności oświadczenia woli skierowany do Sądu Rejonowego w R. przeciwko A w K., faktury potwierdzające sprzedaż roślin zielarskich. W związku z powyższym Biuro Powiatowe ARiMR w P. przekazało do Biura Powiatowego ARiMR w R. nowe dowody w powyższej sprawie.

21 czerwca 2017 r. przeprowadzono w [...] Biurze Powiatowym ARiMR rozprawę administracyjną, której przedmiotem było ustalenie faktycznego użytkownika działek ewidencyjnych o numerach: 1, 3, 42/2 oraz 88 i 90, położonych w woj. [...], powiecie [...], gminie K. obrębie nr [...] i [...].

W dniach 22 i 23 sierpnia 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P. przesłuchani zostali świadkowie: Z.K., J.B., D.G., I.O., W.Z. i C.J., którzy w swoich zeznanich potwierdzili faktyczne użytkowanie przez M.D. w 2015 roku gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: 1, 3, 42/2 oraz 88 i 90, położonych w woj. [...], powiecie [...], gminie K.

Z uwagi na powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. postanowieniem z 29 września 2017 r. wznowił postępowanie administracyjne z urzędu.

Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, [...]Kierownik Biura Powiatowego w R. wydał decyzję, na mocy której uchylił swoją decyzję z [...] czerwca 2016 r. i odmówił przyznania A w K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 rok.

Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, powołaną na wstępie decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazał na zasady przyznawania rolnikom płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uregulowane w ustawie z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) - dalej "ustawa o płatnościach". Zaznaczył, że do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie jest wymagane przedstawienie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do deklarowanych działek, natomiast niezbędną i konieczną przesłanką jest rzeczywiste uprawianie gruntów.

Organ przypomniał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie był wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, złożony 8 czerwca 2015 r. przez przedstawiciela A w K. P.S. oraz wniosek o przyznanie płatności na rok 2015 złożony przez drugiego współposiadacza – M.D., która zdeklarowała do płatności te same działki rolne, tj. działki ewidencyjne o numerach: 1, 3, 42/2 oraz 88 i 90 położone w woj. [...], powiecie [...], gminie K.

Na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie można stwierdzić, że sporne działki rolne w 2015 r. nie były w posiadaniu wyłącznie strony niniejszego postępowania. Taki stan faktyczny wynika z zeznań świadków uzyskanych w toku postępowania. Wynika bowiem z nich, że na spornych gruntach dwa podmioty dokonywały czynności agrotechnicznych, nie było zatem jednego dominującego podmiotu, w którego wyłącznym władaniu pozostawałyby działki rolne. Teza ta znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadków wskazanych przez stronę postępowania, tj. J.K. i J.O., filmie z kamery z geolokacją potwierdzającym prace przy zgrabianiu siana, umowie na usługę prasowania siana oraz potwierdzeniu płatności za czynsz dzierżawy. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo zatem przyjęto, że wobec nieposiadania gruntów wyłącznie przez wnioskodawcę przez cały rok kalendarzowy, nie zostały spełnione warunki pozwalające na przyznanie płatności. W tym miejscu organ podkreślił, że legitymowanie się posiadaniem gruntów wyłącznie na dzień 31 maja roku złożenia wniosku nie jest warunkiem wystarczającym do uzyskania wsparcia, bowiem osoba chcąca skorzystać z pomocy wspólnotowej musi spełnić pozostałe warunki, wynikające m.in. z art. 94 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, ze zm.) – dalej "rozporządzenie Nr 1306/2013" i załącznika II do tego rozporządzenia. Konsekwencją powyższego jest konieczność posiadania gruntów przez cały rok kalendarzowy z wyłączeniem przypadku transferu oraz zadośćuczynienie w tym czasie warunkom przyznania płatności. O konieczności posiadania gruntów przez jeden podmiot i spełnienia przez tenże podmiot warunków dostępowych w toku całego roku świadczy również uregulowanie przez ustawodawcę w art. 18 pkt. 2 i pkt 3 ustawy przypadku szczególnego, tj. współposiadania gruntów rolnych.

Organ odwoławczy podkreślił, że nie kwestionuje okoliczności wykonywania czynności agrotechnicznych przez A w K., jednakże w ustalonym stanie faktycznym nie ma możliwości przyznania płatności, bowiem strona nie była jedynym posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych. Na skutek tego, że z płatności zostały wyłączone działki rolne będące przedmiotem współposiadania położone na działkach ewidencyjnych o nr 1, 3, 42/2, 88, 90 z zadeklarowanym użytkiem w postaci trwałych użytków zielonych, stwierdzona powierzchnia różni się od powierzchni zadeklarowanej w 100%. W ocenie Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w Ł. zatem w związku z przedeklarowaniem powierzchni organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania stronie płatności oraz nałożył z tego tytułu sankcje.

W kwestii braku podstaw do wznowienia postępowania organ rozpatrujący odwołanie wyjaśnił, że wprawdzie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wydając pierwszą decyzję w sprawie, był świadomy konfliktu krzyżowego, tym niemniej dowody istniejące w dacie rozstrzygania wskazywały na wyłączne posiadanie gruntów przez A. Po ujawnieniu nowych okoliczności, które wyniknęły z dowodów uzyskanych przed organem I instancji, tj. dokumentów dostarczonych przez M.D. w postaci: faktur Nr [...] i Nr [...] wystawionych przez firmę B, umowy zawartej między M.D. a firmą B na prasowanie siana na spornych działkach, opinii ornitologa ze zbioru ziół z 31 maja 2016 r. oraz 1 czerwca 2016 r., nagrania na płycie CD potwierdzającego prace przy zgrabianiu siana oraz kopii protokołów przekazanych przez Biuro Powiatowe w P. z przesłuchań świadków wskazanych przez M.D., tj. Z.K., J.B., D.G., I.O., W.Z. i C.J., obowiązkiem organu było wszczęcie postępowania i dokonanie oceny wpływu nowych okoliczności na rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy częściowo podzielił zarzut strony wskazujący na naruszenie zasady bezpośredniości, podkreślił jednak, że naruszenie to nie wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu stan faktyczny został ustalony w sposób dostateczny w oparciu o dowody w przeważającej mierze zebrane w toku niniejszego postępowania. Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zgodził się z zarzutem naruszenia przez organ procedury administracyjnej poprzez wydanie kopii protokołu D.G., wskazując jednak, że okoliczność ta nie ma wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy.

W dalszej kolejności organ odwoławczy stwierdził, że ostatecznie powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 41,97 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0,00 ha. W ocenie organu zatem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%. W analizowanym przypadku zawyżenie procentowe przekracza 50 %, co zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014, str. 48 ze zm.) – dalej "rozporządzenie Nr 640/2014", skutkuje odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. i nałożeniem sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej iloczynowi różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności, tj. 41,97 ha x 453,70zł = 19 041,79 zł.

Następnie organ podkreślił, że płatność dodatkowa (redystrybucyjna) przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,00 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności dodatkowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100%. W analizowanym przypadku zawyżenie procentowe przekracza 50 %, co wobec treści art. 19 ust. 2 rozporządzenia Nr 640/2014 skutkuje odmową przyznania płatności dodatkowej za 2015 r. i nałożeniem sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej iloczynowi różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności, tj. 30 ha x 170,11 zł = 5 103,30 zł.

W zakresie płatności za zazielenienie organ odwoławczy przypomniał, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do płatności za zazielenienie wynosiła 0,00 ha. Z uwagi na powyższe Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania płatności za zazielenienie.

Zdaniem organu przepis art. 64 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013 nie znajduje zastosowania w sprawie, gdyż w aktach brak dokumentów potwierdzających wystąpienie w gospodarstwie strony przypadków siły wyższej, jak również pełnomocnik strony w odwołaniu nie wskazał na żadną z okoliczności wymienionych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013.

W ocenie organu odwoławczego popełniony przez odwołującą błąd we wniosku pomocowym, polegający na zadeklarowaniu działki użytkowanej przez innego rolnika, nie może zostać uznany za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014, str. 69 ze zm.) - "rozporządzenie Nr 809/2014", ponieważ oczywista omyłka to błąd małej wagi, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka" lub inaczej - błąd niebudzący wątpliwości. Nieprawidłowość, której wykrycie wymaga przeprowadzenia określonych działań kontrolnych, nie może być uznana za omyłkę o takim charakterze.

W przekonaniu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia Nr 1306/2013. W tym zakresie organ podkreślił, że zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów stanowi kwestię podstawową dla możliwości udzielenia tej pomocy finansowej i jej wielkości. Wnioskujący o pomoc rolnik, wskazując powierzchnię do płatności, bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Dodatkowo organ zaznaczył, że wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli administracyjnej, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy. Powyższe względy powodują zaś, że nie można twierdzić, że tak istotny element stanu faktycznego jak brak użytkowania (posiadania) danej działki nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez wnioskodawczynię czy też był wynikiem błędu organu. Składając wniosek strona złożyła oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, beneficjent ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację we wniosku powierzchni użytkowanej rolniczo.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e rozporządzenia Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem stwierdzona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną stanowi 100% powierzchni stwierdzonej.

Odnosząc się do art. 64 ust. 2 lit. f rozporządzenia Nr 1306/2013 organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 rozporządzenia Nr 640/2014. Zgodnie z przywołanym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w rozdziale IV nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dokonania zmian we wniosku w zakresie spornych działek.

W odniesieniu do przywołanego w odwołaniu art. 10 § 1 k.p.a. organ przytoczył treść art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy i podkreślił, że umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie, wysyłając do niej stosowne zawiadomienie z 23 października 2018 r. Zauważył również, że wola czynnego udziału musi zostać wyartykułowana organowi prowadzącemu postępowanie, czego strona w postępowaniu I instancyjnym nie uczyniła.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniosła A w K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niekwestionowanie przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy i potwierdzeniu wykonywania czynności agrotechnicznych przez A i nadanie jej przymiotu posiadacza - co w konsekwencji powinno prowadzić do uznania, że w sprawie nie zachodziły żadne podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie organu II instancji sprowadza się jedynie do innej oceny i wykładni przepisów prawa ustawy o dopłatach bezpośrednich, a ponadto poprzez uznanie za prawidłowe działanie organu I instancji w zakresie ustalenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania w sprawie podczas, gdy organ I instancji w dacie wydania decyzji o przyznaniu środków w ramach wsparcia bezpośredniego skarżącej miał wiedzę na temat kontroli krzyżowej i na temat stanowiska M.D., która od początku twierdziła, że jest użytkownikiem spornych działek i przedkładanych przez nią wyjaśnień i dowodów; jak również odmówił pod koniec 2016 r. wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, zaś podstawą do jego wznowienia stanowiły w istocie materiały o okolicznościach, o których organ uprzednio miał już wiedzę;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie skutkujące uznaniem za prawidłowe działania organu I instancji w zakresie:

nieprzeprowadzenia w sprawie pełnego postępowania dowodowego poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez skarżącego świadków, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia organu I instancji, bowiem dotychczas złożone zeznania np. przez świadka D.G. pozostają w sprzeczności ze złożonymi przed Biurem Powiatowym ARiMR w P., podobnie jak sprzeczna pozostaje treść zeznań p. K. z wystawioną przez niego opinią, ponadto oparciu się na zeznaniach świadków i strony przeprowadzonych w toku postępowania przed Biurem Powiatowym ARiMR w P., co skutkuje naruszeniem zasady bezpośredniości, które uniemożliwiło stronie obronę swoich praw, gdyż skoro podstawą wznowienia były "ich twierdzenia" skarżący ma prawo ich zweryfikowania, ewentualnie gdy organ uważa, iż istnieje obowiązek udowodnienia posiadania przez A na dzień 31 maja 2015 r. to warunek ten zeznaniami stron i świadka J.O. został spełniony;

przekroczenia granic swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu i oparcie rozstrzygnięcia tylko na podstawie wybiórczego materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Biurem Powiatowym ARiMR w P., w którym strona skarżąca w całości nie uczestniczyła, w szczególności na oświadczeniach i przesłuchaniach świadków, które są sprzeczne z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie niniejszej, następnie pominięcie zeznań strony oraz świadka J.O., który potwierdził, iż wykonywał na spornym gruncie zabiegi agrotechniczne koszenia siana i zbierania zbelowanego, co skutkowało uznaniem, że A nie była na dzień 31 maja 2015 r. użytkownikiem działek ewidencyjnych nr 1,3, 42/2, 88 i 90;

niezawiadomienia pełnomocnika skarżącego o terminie przesłuchania świadka C.J., dokonanie tej czynności pod nieobecność pełnomocnika strony skarżącej, bez jego udziału, co pozbawiło stronę czynnego udziału w sprawie, możliwości zadawania pytań świadkowi;

dokonania błędnej kwalifikacji prawnej umowy dzierżawy, iż wiązała ona strony, podczas gdy przedmiotowa umowa jest nieważna z mocy prawa;

uznania za prawidłowe działań organu I instancji w zakresie niezastosowania wobec skarżącej pouczenia z art. 10 § 1 k.p.a. i braku zagwarantowania skarżącej czynnego udziału w postępowaniu I instancyjnym, w tym nieumożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji I instancyjnej;

uznania, że działanie organu I instancji polegające na wydaniu z akt sprawy protokołu przesłuchania świadka D.G., nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, podczas gdy powyższe uchybienie miało bezpośredni wpływ na bieg sprawy a tym samym jej wynik, bowiem z uwagi na bliski stosunek obu świadków D.G. i M.D., którzy wspólnie zamieszkują, istnieje graniczące z pewnością prawdopodobieństwo ich udostępnienia, w wyniku czego świadek M.D. mimo jej wezwania nigdy nie złożyła swoich zeznań - ani przed organem I ani też II instancji - i to mimo ukarania jej przez organ grzywną;

b) art. 83 § 1 k.p.a. w zw. z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie za niepodważone przez skarżącą zeznań świadków złożonych w innym postępowaniu (w szczególności świadka M.D.) zgodnie z ciężarem dowodu - w sytuacji gdy brak potwierdzenia tych zeznań wobec jednoczesnej aktywności dowodowej skarżącej -winien skutkować odmową uznania ich za dowód w niniejszym postępowaniu;

2. przepisów prawa materialnego, tj.

a) art. 6, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 18 pkt 2 i pkt 3, art. 36 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 43 rozporządzenie Nr 1307/2013" art. 59, art. 64 ust. 2, art. 70 rozporządzenia Nr 1306/2013, art. 4, art. 24 rozporządzenie Nr 809/2014, art. 18 ust. 3, art 19 ust. 2, art. 23 ust. 2 rozporządzenie nr 640/2014 - poprzez ich zastosowanie i utrzymanie decyzji organu I instancji, w konsekwencji uznanie, że skarżący jako współposiadacz zadeklarowanych działek, nie legitymował się rocznym okresem posiadania tych działek, przez co należy w ostateczności uznać, że w ustalonym przez organ II instancji stanie faktycznym nie ma możliwości przyznania płatności, bowiem strona nie była jedynym posiadaczem zadeklarowanych gruntów rolnych.

W oparciu o powyższe zarzuty A w K. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. Ponadto wniosła o zasądzenie od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na swą rzecz kosztów przedmiotowego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej i o odmowie przyznania A w K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 z powodu niezłożenia zgody współposiadacza tych nieruchomości na przyznanie skarżącej płatności do zakwestionowanej powierzchni – i to zasadność tej odmowy stanowi istotę sporu w sprawie.

Na wstępie rozważań w przedmiotowej sprawie odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a wobec braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą o jakiej mowa w art. 145 § 1 K.p.a. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisem przesłanki tzn, gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne: są istotne dla sprawy; istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał tę decyzję; wyszły na jaw po wydaniu decyzji. Istotność w tym kontekście oznacza, że nowe okoliczności muszą dotyczyć sprawy i mieć dla niej znaczenie prawne w tym sensie, że mogą mieć wpływ na zmianę treści decyzji. Innymi słowy przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art.145 § 1 pkt 5 K.p.a) należy rozumieć taką, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Powołując się na art.145 § 1 pkt 5 K.p.a organy obu instancji wskazały, że taką nową, istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 ale istniejącą w dacie jej wydania było ustalenie w toku postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w P., że także inny producent rolny – M.D. użytkowała rolniczo w 2015 r. zgłoszone przez skarżącą A działki. Należy zgodzić się ze strona skarżąca, że od początku prowadzenia postępowania w rozstrzyganej sprawie organ I instancji miał świadomość istnienia konfliktu krzyżowego i stanowiska M.D., która twierdziła, że była użytkownikiem spornych działek w 2015 roku. Jednak w oparciu o przedstawiony wówczas przez skarżącą A materiał dowodowy w postaci wypowiedzenia umowy dzierżawy z 2013 roku, potwierdzenia dokonania przelewu zwrotnego wynagrodzenia z tytułu czynszu dzierżawnego, umowy z 27 maja 2015 r. zawartej z J.O., zeznań J.O. potwierdzających wykonanie zboru siana na rzecz A w K. organ uznał, że skarżąca była wyłącznym użytkownikiem spornych działek ewidencyjnych.

W ocenie sądu, analizując argumentację organu i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w sprawie, w toku postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w P. dotyczącego M.D., wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję o przyznaniu płatności na rok 2015 wskazujące, że sporne działki znajdowały się we współposiadaniu także innego poza skarżącą producenta rolnego – M.D. oraz nowe dowody w postaci, opinii ornitologicznej Z.K. ze zbioru ziół na spornych łąkach przez M.D. w dniach 31 maja oraz 1 czerwca 2015 roku, nagranie na płycie CD potwierdzające prace przy zbieraniu siana. Fakt, że umowy z 15 sierpnia 2015 roku na usługę prasowania siana zawartą pomiędzy M.D., a firmą B A.B., faktur VAT z 31 sierpnia 2015 roku wystawionych przez M.D. oraz firmę B potwierdzające wykonanie usługi prasowania siana na przedmiotowych działkach, były znane organowi wcześniej i mimo to postanowieniem z 28 listopada 2016 roku odmówił na ich podstawie wznowienie postępowania, nie przekreśla ich aktualnego waloru dowodowego. Okoliczności wynikające z tych dokumentów zostały bowiem obecnie potwierdzone zeznaniami świadków przesłuchanych przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w P.: I.O., W.Z., C.J., Z.K., J.B., D.G. Pierwotnie zaś załączone przez M.D. antydatowane oświadczenia świadków, w kontekście materiału dowodowego potwierdzającego utratę prawa do użytkowania spornych działek ewidencyjnych zasadnie zostały uznane przez organ za niewystarczające do potwierdzenia faktycznego użytkowania ich przez tego producenta w 2015 roku. Co za tym idzie - sąd uznał, że były podstawy faktyczne i prawne do wznowienia postępowania, a w następstwie do wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 określają przepisy powołanej na wstępie ustawy z 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 18 ust. 1 - 4 ustawy o płatnościach w przypadku gdy działki rolne lub zwierzę, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności stanowią przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, płatności bezpośrednie przysługują posiadaczowi zależnemu. W myśl art. 18 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w przypadku, gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku – płatności bezpośrednie przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy. Natomiast z ust. 3 art. 18 ustawy o płatnościach wynika, że zgodę, o której mowa w ust. 2, dołącza się do wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.

Z powyższych regulacji wynika, po pierwsze, prymat posiadania zależnego nad samoistnym, gdy działka rolna przewidziana do płatności stanowi jednocześnie przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego.

Po drugie, gdy działka rolna jest przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatności bezpośrednie przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę, a zgoda ta powinna zostać dołączona do wniosku o przyznanie płatności.

Artykuł 18 ustawy o płatnościach dla przyznania płatności wymaga więc spełnienia warunku posiadania gruntów rolnych w dniu 31 maja danego roku, a w przypadku współposiadania – zgody innych współposiadaczy na uzyskanie płatności przez jednego z nich. Ponadto, jeżeli działka rolna wchodzi w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, warunkiem przyznania płatności jest wykazanie przez rolnika na dzień 31 maja danego roku tytułu prawnego do gruntów objętych wnioskiem.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawa o płatnościach nie zawiera definicji posiadania. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że uwzględniając postulat pewności prawa i pewności obrotu prawnego, użyte w przepisie tej ustawy pojęcie posiadania należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym, a także przy uwzględnieniu celu przyznawania płatności, jakim jest wspieranie użytkowników gruntów - działek, prowadzących na nich działalność rolniczą. Zgodnie z art. 336 ustawy Kodeks cywilny, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Zatem posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą.

Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie posiadania gruntów rolnych na tle regulacji pomocowych należy rozumieć jako - faktyczne użytkowanie - gruntów rolnych. Pojęcie posiadania należy interpretować w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych (vide: wyrok NSA z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 734/11; wyrok NSA z 16 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 537/11; wyrok NSA z 7 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 87/11; wyrok NSA z 18 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 932/11, wyrok NSA z 29 listopada 2011 r. sygn. akt II GSK 1177/10, wyrok WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 335/10, wyrok WSA w Gdańsku z 17 lipca 2007 r. I SA/Gd 335/10- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl– dalej "CBOSA"). Poglądy te należy w pełni podzielić. Tym bardziej, że za takim rozumieniem pojęcia posiadania gruntów rolnych przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty. Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować.

Należy także podzielić pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2018 roku w sprawie I GSK 2516/18 (dostępny w CBOSA), w którym sąd ten wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 5 rozporządzenia nr 1307/2013 (stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia organów obu instancji) kwalifikujące się hektary muszą pozostawać w osiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwa członkowskie (tj. 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatności). Zatem prawodawca wspólnotowy także posługuje się pojęciem posiadania. Wobec takiego rozwiązania występujące w prawie krajowym pojęcie posiadania gruntów przez rolnika musi być rozumiane w zgodzie z prawem wspólnotowym, to jest przy przyjęciu, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi posiadającemu grunty. Przy uwzględnieniu definicji pojęć: "rolnik", "gospodarstwo rolne" oraz "działalność rolnicza" zawartych w art. 4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013 należy przyjąć, że płatności bezpośrednie są przyznawane posiadaczowi gruntów, a więc są przeznaczone dla osób, które faktycznie prowadzą na tych gruntach działalność rolniczą. Takie rozumienie pojęcia "posiadanie" należy też odnieść do rozumienia pojęcia "współposiadanie" użytego w art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Innymi słowy o współposiadaniu działek rolnych, będących przedmiotem ubiegania się o przyznanie płatności w rozumieniu art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, można mówić jedynie w sytuacji, gdy na działkach tych w dniu 31 maja roku, w którym złożono wniosek o płatności, faktycznie była prowadzona działalność rolnicza przez więcej niż jedną osobę. Wówczas osoba, która złożyła wniosek o przyznanie płatności do tych gruntów rolnych zobligowana jest dołączyć do wniosku zgodę pozostałych osób prowadzących wspólnie działalność rolniczą na tych gruntach.

Należy także podkreślić, że dla przyznania płatności istotne jest, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem (przy spełnieniu pozostałych wymogów kwalifikacyjnych), nie musi on natomiast wykazywać, że przysługuje mu prawo do tego gruntu. Tak bowiem, jak posiadanie przez producenta rolnego tytułu prawnego do gruntu rolnego zgłoszonego we wniosku nie przesądza jeszcze o przyznaniu płatności obszarowych z tego tytułu, tak i niedysponowanie stosownym tytułem prawnym do nieruchomości nie może automatycznie wyłączać rolnika z systemu pomocy (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r., sygn. II GSK 258/06 dostępny w CBOSA). Uprawnionym do płatności jest bowiem także posiadacz samoistny i zależny bez tytułu prawnego (por. Komentarz do art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.08.170.1051), [w:] J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska, Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentarz, Oficyna, 2008).

Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że płatności nie przysługują więc wyłącznie z tytułu posiadania gruntów rolnych, ale z tytułu posiadania związanego z prowadzeniem działalności rolniczej. Tym samym, aby zostać beneficjentem wsparcia nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować. A zatem warunkiem sine qua non uzyskania płatności jest posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, obejmującego m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenie, zbieranie plonów, czy decydowanie o innym ich przeznaczeniu. Ta właśnie okoliczność powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim poczynić ustalenia, a następnie ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność oraz czy użytkując je rolniczo. Przy czym, jak trafnie zaznaczono w kontrolowanej decyzji, przy ustalaniu prawa do otrzymania płatności, organ nie może ograniczyć się tylko do badania stanu faktycznego na dzień 31 maja danego roku, ale powinien generalnie ustalać, kto utrzymywał grunty zgodnie z normami i przestrzegał wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek. Pomoc udzielana jest bowiem rolnikom, którzy samodzielnie decydują o rodzaju upraw, o dokonywaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów czy ich przeznaczeniu.

W przedmiotowej sprawie organy w wyniku wznowionego postępowania ustaliły, że skarżąca nie była jedynym faktycznym posiadaczem gruntów w rozumieniu powyższych przepisów, bowiem objęte jej wnioskiem działki pozostawały we współposiadaniu skarżącej i innego producenta rolnego – M.D. a co za tym idzie skarżąca składając wniosek o płatności winna przedstawić zgodę współposiadacza czego nie uczyniła naruszając art. 18 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o płatnościach.

W ocenie sądu zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy i prawidłowo w oparciu o art. 80 k.p.a. przeprowadzona jego ocena zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pełni potwierdza prawidłowość stanowiska organów. Organy orzekające w sposób wyczerpujący zbadały stan sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że zarówno skarżąca A jaki i M.D. w 2015 roku użytkowały rolniczo sporne działki rolne.

Sąd nie dopatrzył się zarzucanych we wniesionej skardze naruszeń dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę skarżącą dowodów lub wadliwej oceny materiału dowodowego. Należy podkreślić, że wbrew stanowisku skarżącej zaprezentowanemu w zarzutach skargi w rozstrzyganej sprawie organy nie kwestionowały, że strona użytkowała rolniczo zgłoszone do płatności działki rolne. Wręcz przeciwnie organy obu instancji przyjęły, że dokonywała na spornych łąkach w 2015 roku zabiegów agrotechnicznych polegających na koszeniu i zbiorze siana, organ dopuścił także wszystkie przedstawione przez stronę na powyższą okoliczność dowody. Fakt użytkowania przez skarżącą A zgłoszonych do płatności działek nie podważa jednak prawidłowości dokonanej przez organy oceny, że działki te w 2015 roku użytkowane były również przez M.D.. Przesłuchani w sprawie świadkowie oraz przedstawione przez tego producenta rolnego dokumenty potwierdziły w sposób nie budzący wątpliwości, że także ona użytkowała je rolniczo, bowiem także ona dokonywała ich koszenia, częściowego zbioru siana, zbioru ziół. Zwrócić należy uwagę, że z akt sprawy wynika, ze w latach wcześniejszych M.D. była poddzierżawcą działek rolnych zgłoszonych do płatności, a poddzierżawiający jej te nieruchomości D.G. złożył oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych wypowiedzenia umowy dzierżawy zawartej ze skarżącą A w lutym 2013 roku na okres 5 lat. Powyższa okoliczność wskazuje, że M.D. miała podstawy do kontynuowania podjętego na spornych działkach wcześniej zobowiązania rolniczego.

Odnośnie sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego należy wskazać, że zarzuty te są chybione. Z treści mającego w sprawie zastosowanie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach wynika, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Owe odmienne regulacje zawarto w ustępie 2 powołanego artykułu. Zgodnie z nim, w postępowaniach, o którym mowa w ust. 1 organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Wyłączenie stosowania art. 81 K.p.a., oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała.

Z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich wynika, iż organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Jednocześnie w sprawach dotyczących płatności nie została wyłączona regulacja z art. 80 k.p.a. Zatem organ administracji publicznej obowiązany jest do przestrzegania zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Polega ona m. in. na tym, że organ administracji nie jest związany jakimikolwiek regułami co do wartości poszczególnych dowodów, ocenia dowody za wiarygodne bądź niewiarygodne na podstawie własnego przekonania. Ocena ta powinna być zgodna z wymogami wiedzy, doświadczenia i logiki.

Zdaniem sądu, organy zgromadziły w sprawie obszerny materiał dowodowy, w postaci zeznań licznych świadków i strony postępowania oraz dokumentów obrazujących faktyczne użytkowanie działek ewidencyjnych położonych w gminie K. o numerach: 1, 3, 42/2, 88, 90 przez dwóch producentów rolnych, który poddał wyczerpującej ocenie. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał zasadność leżącego u podstaw podjętego rozstrzygnięcia stanowiska, że będące przedmiotem niniejszego postępowania działki rolnicze były w 2015 roku przedmiotem współposiadania dwóch producentów rolnych, którzy obaj wykorzystywali je rolniczo. Okoliczność, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dla strony niekorzystna, nie oznacza, że decyzja będąca przedmiotem skargi jest nieprawidłowa. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organy nie przyjęły, że umowa dzierżawy zawarta z M.D. obowiązywała w 2015 roku. Niezasadnym jest także zarzut oparcia rozstrzygnięcia jedynie na wybiórczo zebranym materiale dowodowym w postępowaniu przed Kierownikiem Biura Powiatowego w P. Świadkowie G., B., J. zostali ponownie przesłuchani przed organem I instancji. Sąd nie dopatrzył się także sprzeczności pomiędzy treścią zeznań Z.K. a treścią jego opinii. Podniesiony przez skarżącą zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub doświadczenia życiowego, sytuacja taka nie miała jednak zdaniem sądu miejsca w rozstrzyganej sprawie. Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wyczerpująco rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Następnie zaś do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia. Wbrew temu co twierdzi skarżąca, decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy i została należycie uzasadniona, spełnia więc wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ w wystarczającym stopniu odniósł się do argumentacji odwołania, wyjaśniając przy tym przesłanki, którymi kierował się podejmując swoje rozstrzygnięcie.

Wyczerpująca analiza całego zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła zatem organy do słusznego przekonania, że obie strony konfliktu krzyżowego były współposiadaczami i zarazem faktycznymi użytkownikami spornych działek. Skoro zatem w takiej sytuacji konieczną przesłanką warunkującą przyznanie płatności było złożenie wraz z wnioskiem zgody współposiadacza gruntów, stosownie do art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, a skarżąca zgody takiej nie przedstawiła słusznie organ odmówiły jej przyznania na rok 2015 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nałożył sankcje. Skoro powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 0 ha, to prawidłowo organy przyjęły, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100,00%. W analizowanym przypadku zawyżenie procentowe przekracza 50 %, co zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Nr 640/2014, skutkuje odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. i nałożeniem sankcji trzyletnich w wysokości odpowiadającej iloczynowi różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną oraz stawki płatności. Podobnie powierzchnia działek rolnych stwierdzona w odniesieniu do płatności redystrybucyjnej wyniosła 0 ha i dlatego wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności dodatkowej, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100%, a zatem także i w tym przypadku zawyżenie procentowe przekracza 50 %, co wobec treści art. 19 ust. 2 rozporządzenia Nr 640/2014 skutkuje odmową przyznania płatności i nałożeniem sankcji. W zakresie płatności za zazielenienie zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do płatności za zazielenienie wynosiła 0 ha, a zatem prawidłowo odmówiono stronie przyznania tej płatności. Prawidłowo także organy przyjęły, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 64 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013, ani art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 z uwagi na niestwierdzenie wystąpienia przypadków siły wyższej, popełniona omyłka nie ma charakteru oczywistego, a stwierdzonej niezgodności nie sposób uznać za nieznaczną.

Z tych wszystkich względów, wobec tego, że sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze niewłaściwego zastosowania przywołanych w niej przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

k.ż.