Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1720/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-05-24 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2012 r. Nr: [....] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006 rok p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 września 2012 roku skarżący T.N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie go od kosztów sadowych.

Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z umowy o dzieło wynosi maksymalnie 600 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi mieszkanie o powierzchni 59 m². Nie dysponuje on zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy T.N. podniósł, iż jest studentem na studiach dziennych. Studia pochłaniają dużo czasu. Czasami dorabia wykonując umowy o dzieło. Z racji niskich dochodów krewni (przede wszystkim matka) wspomagają go poprzez żywienie, zakup odzieży, pomoc w spłacie rachunków oraz pomoc w spłacie kredytu. W okresie wakacyjnym skarżący planuje podjąć pracę za granicą w celu spłacenia rodziny, która mu pomaga. Wnioskodawca twierdzi, iż nie może pozwolić na to, aby nie spłacać rat kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania, ponieważ konsekwencją byłoby wypowiedzenie umowy przez bank i zobowiązania do końca życia wobec banku oraz urzędów. Nie może sobie także pozwolić na nieopłacanie mediów (prąd, gaz, spółdzielnia mieszkaniowa, internet) ponieważ spowodowałoby to wypowiedzenie umów przez wymienione instytucje, co skutkowałoby zadłużeniem wobec nich. Ponadto brak dostępu do internetu skutkowałby niemożliwością wykonywania omów o dzieło, które są jedynym dochodem skarżącego. T.N .podkreślił, iż jest niesamowicie trudnej sytuacji finansowej. Po otrzymaniu pomocy od rodziny środki finansowe ledwie wystarczają na podstawowe opłaty i środki do życia. Postępowanie, które toczy się przez Urzędem Skarbowym dotyczące użyczenia w postaci pożyczki jest dla skarżącego zaskoczeniem i nie pozwoliło na to, aby wcześniej przewidzieć wydatki związane z tym postępowaniem. Nie był on w stanie w żaden sposób odłożyć środków na opłatę sądową. Opłata w kwocie 1.430 zł jest dla skarżącego ciężarem nie do udźwignięcia. Pożycza on pieniądze z różnych źródeł, aby pokryć wszystkie opłaty.

Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2013 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja materialna w stosunku do stanu jaki istniał w momencie rozpoznania jego poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (luty 2013 r.) oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających tę zmianę, oświadczenia na czym polega pomoc od rodziny i jaka jest jej wartość, wykazanie stanu majątkowego oraz źródeł i wysokości miesięcznych dochodów rodziców skarżącego, przesłanie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy, kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich 3 miesięcy wraz z aktualnym saldem oraz udokumentowanie aktualnymi fakturami wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem.

Odnosząc się do wezwania skarżący w piśmie z dnia 13 maja 2013 roku oświadczył, iż od grudnia 2012 roku jedynym jego dochodem była umowa o dzieło, za która otrzymał 7.189 zł netto. Środki te pozwoliły na pokrycie bieżących płatności i częściową spłatę wcześniejszych zobowiązań: zaległości w spółdzielni mieszkaniowej 1.300 zł w dniu 15 kwietnia 2013 roku, zaległej raty kredytu 1.565,78 zł w dniu 18 marca 2013 roku, bieżącej raty kredytu 1.601,90 zł w dniu 9 kwietnia 2013 roku, kolejnej raty kredytu 1.446,07 zł w dniu 10 maja 2013 roku, opłaty za prąd 151,04 zł w dniu 20 marca 2013 roku, opłaty za gaz 150,94 zł, opłaty za internet 154,97 zł, opłaty za telefon 43,92 zł. Pozostała kwotę skarżący przeznaczył na wyżywienie, podstawowe środki do życia i oddanie drobnych długów. Wnioskodawca podał, iż oprócz drobnych datków od babci i mamy, które pozwalają na regulowanie najpilniejszych rachunków, matka skarżącego pomaga mu poprzez zakup odzieży i żywności. Łącznie od babci i mamy, od czasu do czasu T. N. otrzymuje kilkaset złotych. Skarżący podał, że gdy jest w odwiedzinach u ojca otrzymuje od niego czasami bilet autobusowy lub pieniądze na bilet powrotny do K. Matka wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą, ojciec zaś jest zatrudniony na umowę o pracę. Miesięczne wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: kredyt ok. 1.400-1.600 zł, edukacja 150 zł, wyżywienie ok. 300 zł, telefon komórkowy 39 zł, prąd 151,04 zł, gaz 150,94 zł, czynsz do spółdzielni mieszkaniowej 455,10 zł.

Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: wezwania z dnia 3 kwietnia 2013 roku do zapłaty zadłużenia w Spółdzielni Mieszkaniowej w kwocie 2.512,08 zł, potwierdzenia wpłaty kwoty 1.300 zł tytułem zaległego czynszu, dwóch potwierdzeń spłaty przeterminowanych rat kredytu w wysokości 1.565,78 zł i 1.601,90 zł, potwierdzenia spłaty raty kredytu w wysokości 1.446,07 zł, dowodu wpłaty należności za energię elektryczną w wysokości 151,04 zł, faktury z dnia 5 marca 2012 roku za gaz na kwotę 150,94 zł, faktury z dnia 23 kwietnia 2013 roku za telewizję, internet i telefon na kwotę 154,97 zł, wezwania do zapłaty kwoty 54,04 zł za usługi telekomunikacyjne z dnia 6 marca 2012 roku oraz bieżącej faktury za takie usługi na kwotę 43,92 zł, zeznania PIT-36L o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2012 przez matkę skarżącego H. N., zeznania PIT-37 o wysokości dochodu osiągniętego w roku 2012 przez ojca wnioskodawcy J. N., rachunku z dnia 18 marca 2013 roku do umowy o dzieło zawartej między skarżącym a Pracownią Projektową B. K. opiewającego na kwotę 7.189 zł, zeznania podatkowego PIT-37 o wysokości dochodu skarżącego w roku 2012, wyciągów z rachunku bankowego skarżącego w banku Pekao za okres od 14 listopada 2012 roku do 13 marca 2013 roku i za okres od 14 marca do 14 kwietnia 2013 roku, elektronicznego zestawienia operacji dokonanych na rachunku skarżącego w mBanku za okres od 1 stycznia do 13 maja 2013 roku, a także informacji z dnia 27 lutego 2013 roku o zmianie opłat z tytułu użytkowania lokalu.

Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek T.N. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2013 roku Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na poddanie pod wątpliwość wiarygodności oświadczeń składanych przez skarżącego, bowiem wykazane dochody nie pokrywały deklarowanych wydatków. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a.

Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące w okolicznościach faktycznych sprawy. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 125/12). Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie, kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, nie może zostać uwzględniony.

W ocenie orzekającego w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Wnioskodawca nadal podnosi, iż jedynym źródłem jego dochodu są umowy o dzieło. Uprzednio skarżący wykazywał dochód z tego źródła w wysokości 1.000 zł, zaś obecnie maksymalnie średnio 600 zł. Kwota 600 zł nie koresponduje jednak z późniejszym oświadczeniem strony o uzyskaniu dochodu z umowy o dzieło z dnia 1 lutego 2013 roku w wysokości 7.189 zł. Biorąc bowiem pod uwagę fakt, iż jest to jedyny dochód skarżącego od grudnia 2012 roku do dnia dzisiejszego, zatem za okres sześciu miesięcy, średni miesięczny dochód wynosi 1.198,17 zł, a więc niemal dwukrotnie więcej, niż deklarował skarżący. Ponadto T. N. oświadczył, że korzysta z pomocy członków rodziny (matki i babci), od których otrzymuje łącznie "od czasu do czasu" kilkaset złotych.

Jak wynika natomiast z oświadczeń skarżącego oraz załączonych dokumentów źródłowych jego miesięczne wydatki wynoszą łącznie 2.901,05 zł (1.500 zł rata kredytu, 150 zł edukacja, 300 zł wyżywienie, 39 zł telefon komórkowy, 154,97 zł UPC telewizja, internet i telefon, 151,04 zł energia elektryczna, 150,94 zł gaz, 455,10 zł czynsz do spółdzielni mieszkaniowej). Zestawienie wysokości deklarowanych dochodów i ponoszonych wydatków, nawet po uwzględnieniu faktu otrzymywania sporadycznej pomocy od członków rodziny, wskazuje, że wydatki skarżącego są ponad dwukrotnie wyższe niż dochody. Oznacza to, że skarżący nie przedstawił orzekającemu wiarygodnych informacji dotyczących swojej rzeczywistej sytuacji materialnej. W dalszym ciągu zatem nie można uznać, iż wnioskodawca zadośćuczynił warunkowi zwolnienia od kosztów sądowych, którym zgodnie z art. 246 § pkt 2 p.p.s.a. jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu.

Na marginesie należy także dodać, że pomimo wezwania o przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem T.N. wykonał jej jedyne częściowo przesyłając wyciągi z rachunków: nr [...] w Banku Pekao i nr [...] w mBanku. Z załączonych potwierdzeń przelewów rat kredytowych wynika, że T.N. jest także właścicielem rachunku nr [...] w Banku Pekao, na którym dokonywane są operacje finansowe. Fakt ten został jednak przez stronę pominięty. Orzekający nie dysponuje zatem kompletnym materiałem dowodowym pozwalającym na dokonanie rzetelnej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe.

W tej sytuacji należy więc stwierdzić, że złożone przez T.N. są wybiórcze. Z tego też względu nie sposób przyjąć, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Z związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.