Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1096/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 718
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości  warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant asystent sędziego Aneta Kolarz-Kucięba po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 661/16 w sprawie ze skargi A.C. i G.R.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza solidarnie od A.C. i G.R.C.na rzecz M.A. kwotę 507 złotych (pięćset siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. II SA/Gd 661/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.C. i G.R.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję, mocą której utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie słupskim z dnia [...] czerwca 2013 r., udzielającą M.A. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. G. [...] w U.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Postępowanie w przfedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek G.C. z dnia 22 stycznia 2002 r. o rozbiórkę położonego na działce nr [...] w U. budynku o rozmiarach 8 m x 5 m, samowolnie wybudowanego w latach osiemdziesiątych XX.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn. zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Słupskim nakazał M.Ł wykonanie określonych czynności (zmian i przeróbek) niezbędnych do doprowadzenia samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego na działce nr [...] w Ustce przy ul. G. [...] do stanu zgodnego z przepisami.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na podstawie art.138 § 1 pkt.2 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art.103 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia obowiązków wymienionych w decyzji nr [...] z dnia [...] 04.2003r. oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu i ustalił nowy termin do wykonania nałożonych zaskarżoną decyzją obowiązków na dzień 30 października 2003r. W uzasadnieniu organ m.in. wskazał, że na podstawie art. 103. ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974r. Ponieważ zgodnie z obowiązującym miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ustki, uchwalonego w dniu 8.12.1994r. uchwałą Rady Miejskiej w Ustce nr VII/31/94 /Dz. Urz. Woj. Słupskiego Nr 42 poz.232 z dn.16.12.1994r./ działka nr [...] przy ul. G. [...] przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną z dopuszczalną modernizacją z adaptacją części kubaturowej na usługi typu handlowego w parterach, wykonanie przedmiotowego garażu nie jest sprzeczne z tym planem. Nie ma więc podstaw do wydania nakazu rozbiórki w trybie art.37 ust. 1 pkt.1 Prawa budowlanego z 1974r.

Prawidłowość tej oceny potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. II SA/Gd 1262/03, oddalającym skargę Ai G.C. na ww. decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. Sąd zgodził się z organami, że w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Ustki w części planu oznaczonej symbolem A 74 MW, a więc dotyczącej działki nr [...] przy ul. G.[...], przewidziano zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną, a nadto przyjęto, iż dopuszczalna jest modernizacja z adaptacją części kubaturowej na usługi typu handlowego w parterach, obejmuje istniejącą zabudowę jedno i wielorodzinną. W ocenie Sądu, mając na uwadze, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż garaż jest obiektem towarzyszącym tego rodzaju zabudowie, wybudowanie garażu na terenie przeznaczonym na zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną nie narusza zapisów planu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu gospodarczego pełniącego wcześniej funkcję warsztatową, oceniając, że jest on zgodny przepisem z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2010 r., II SA/Gd 71/10, uchylił obie wskazane wyżej decyzje, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2011 r., II OSK 1923/10, oddalił skargę kasacyjną Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki z art. 37 oraz braku podstaw do nakazania wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40, organ winien zakończyć postępowanie wydając w trybie art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, a nie decyzję o stwierdzeniu braku podstaw do zastosowania art. 37 i 40 Prawa budowlanego. Sąd nakazał ponadto organowi rozpoznać zarzut skarżących, że w wyniku budowy omawianego obiektu doszło do zaślepienia okna w legalnie istniejącym pomieszczeniu gospodarczo - garażowym skarżących.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia 6 listopada 2012 r, udzielił M.A. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] przy ul. G. [...] w U.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że organ I instancji nie odniósł się do wszystkich zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r. II SA/Gd 71/10, w szczególności nie rozpatrzył zarzutu dotyczącego zaślepienia podczas budowy okna w legalnie istniejącym pomieszczeniu gospodarczo - garażowym należącym do G i A.C., co spowodowało, że został naruszony art. 153 p.p.s.a. Ponadto organ II instancji stwierdził, że przepis art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazuje, że podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie jego zdatności do użytku, co w obecnie obowiązującym prawie budowlanym określa szczegółowo art. 57, a dostarczona przez inwestora ocena techniczna nie dawała możliwości oceny, czy omawiany budynek jest zdatny do użytkowania. Nie zawierała ona elementów takich jak ocena instalacji elektrycznej, plan sytuacyjny oraz nie zawierała inwentaryzacji geodezyjnej pozwalającej usytuować omawiany budynek w terenie, w stosunku do istniejących obiektów.

Ponownie rozpoznając sprawę, w dniu 25 lutego 2013 r., organ I instancji przeprowadził dodatkowe oględziny przedmiotowego budynku gospodarczego i następnie w dniu 15 marca 2013 r. wydał postanowienie nakazujące Monice Adamskiej przedłożenie w wyznaczonym terminie: inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej; protokołu z przeprowadzonego badania skuteczności ochrony przeciwpożarowej instalacji elektrycznej przedmiotowego budynku; protokołu z pomiaru izolacji instalacji wewnątrz budynku; uzupełnienia w przedłożonej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oceny stanu technicznego budynku gospodarczego, sporządzonej przez mgr inż. J.B. o dokonanie analizy wpływu zaślepienia okna w garażu stanowiącym własność małżonków C. na jego użytkowanie, a także uzupełnienie dokumentacji fotograficznej o widok elewacji południowej (od strony ul. G.).

W dniu 15 kwietnia 2013 r. M.A. przedłożyła żądane dokumenty i w rezultacie, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił M.A. pozwolenia na użytkowanie.

Wskutek odwołania wniesionego przez A i G. C. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji sprawdził przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., tzn. przeanalizował, czy w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, oraz czy w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a także czy istnieją tzw. inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Odwołując się do stanowiska judykatury, że skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ocenić należy w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym, obowiązujących w dacie wydania decyzji, organ wskazał, że przedmiotowa działka leży na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ustce nr 1X775/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. (Dz. Urz. nr 137 z dnia 14.09.2007 r. poz. 2525). Z karty terenu 07/MN/U wynika, że dla działki nr [...]w U.- ustala się przeznaczenie podstawowe terenu: zabudowa mieszkaniowa kilkurodzinna, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługi podstawowe, nieuciążliwe, w formie wolno stojących budynków usługowych jak i lokali wbudowanych w obiekty mieszkalne, oraz - ustala się przeznaczenie uzupełniające terenu: usługi pensjonatowe, obiekty garażowe i gospodarcze, pod warunkiem ich lokalizacji w tylnej "ostrej" granicy działek oraz pod warunkiem, że ich ściana zewnętrzna przylegająca do granicy nie będzie dłuższa niż 3 mb/obiekt oraz pod warunkiem ograniczenia liczby takich obiektów do 2/działkę budowlaną, obiekty, sieci i urządzenia innej infrastruktury technicznej.

W związku z powyższym organ odwoławczy zaakceptował stanowisko organu I instancji, że istniejący na przedmiotowej działce budynek gospodarczy nie jest sprzeczny z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż obowiązujący w planie miejscowym nakaz lokalizacji obiektów gospodarczych w ostrej tylnej granicy działek i o długości ściany przylegającej do granicy nie dłuższej niż 3 mb/obiekt dotyczy lokalizacji obiektów nowo projektowanych, zatem nie zachodzą przesłanki do rozbiórki omawianego obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Wobec stwierdzenia zdatności do użytku wykonanego obiektu (przesłanka z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r.) za zasadne organ odwoławczy uznał udzielenie M.A. pozwolenia na użytkowanie budynku będącego przedmiotem postępowania.

W wyniku rozpoznania skargi A. i G.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r., II SA/Gd 291/14 uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r.

Sąd zaakcentował konieczność podporządkowania się ocenie prawnej i wskazówkom co do dalszego postępowania wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II SA/Gd 71/10 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. II OSK 1923/10. W wyroku wydanym w sprawie II SA/Gd 71/10 Sąd zobowiązał zaś organy do umożliwienia inwestorce uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w związku z brakiem planu miejscowego obowiązującego dla przedmiotowej działki. Tymczasem, jak ustalił Sąd, dla tego obszaru miasta Ustka od 2007 r. obowiązuje plan miejscowy, wobec czego organy prawidłowo dokonały oceny zgodności samowolnie wybudowanego obiektu z obowiązującymi regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie składu orzekającego, organy dokonały tej oceny jednakże wadliwie niezasadnie przyjmując, że samowolnie wybudowany budynek gospodarczy zgodny jest z obowiązującym w dacie wydania decyzji miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd zakwestionował stanowisko organów, iż ustalony w planie nakaz lokalizacji obiektów gospodarczych w ostrej tylnej granicy działek i o długości ściany przylegającej do granicy nie dłuższej niż 3 mb/obiekt dotyczy jedynie lokalizacji dla obiektów nowo projektowanych. Zdaniem Sądu, budynek który poddawany jest procedurze legalizacji w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. musi być zgodny z obowiązującym w dacie wydania decyzji planem zagospodarowania przestrzennego i dlatego też pozbawione podstaw jest w tej sytuacji twierdzenie, że zapisy aktualnego planu odnoszą się jedynie do budynków nowoprojektowanych. W ocenie Sądu, zapisy tego planu odnoszą się także do budynków legalizowanych w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd stwierdził ponadto, że posadowiony budynek nie jest zgodny z planem miejscowym, nie jest bowiem zlokalizowany w tylnej ostrej granicy działki, a jego przylegająca do bocznej granicy ściana jest dłuższa niż 3 m. Powyższe powoduje, że nie jest możliwa legalizacja tego obiektu z uwagi na sprzeczność jego lokalizacji na działce budowlanej z obowiązującym planem miejscowym. Stwierdzenie, że obiekt nie spełnia przesłanki zgodności z planem miejscowym sprawia zaś, że zbędne jest dokonywanie analizy spełnienia pozostałych przesłanek wskazanych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.. Niezgodności z planem powoduje brak możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Z uwagi na powyższe Sąd zobowiązał organ odwoławczy do rozważenia możliwości orzeczenia nakazu rozbiórki.

Od wyroku z dnia 30 lipca 2014 r., II SA/Gd 291/14, skargi kasacyjne wnieśli Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku oraz M.A.

Po ich rozpoznaniu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. sygn. II OSK 3200/14, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r., II SA/Gd 661/16, uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku.

Sąd wskazał, że istotne znaczenie miał fakt, że sprawa niniejsza rozpoznawana była ponownie po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 29 września 2016 r. sygn. II OSK 3200/14. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, uchylający wyrok Sądu I instancji, zarzucił temu Sądowi pominięcie przy orzekaniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/6/89) i błędne uznanie, że budynek poddawany procedurze legalizacji w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. musi być zgodny z obowiązującym w dacie wydania decyzji planem zagospodarowania przestrzennego. W świetle powołanej uchwały, w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. [...] ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie zostało zbadane, czy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora. W ocenie NSA znamienne jest bowiem, że plan został uchwalony w 2007 r., tj. około 30 lat po wzniesieniu obiektu, którego dotyczy postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji poprzez zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisów uchwały Rady Miejskiej w Ustce z dnia 28 czerwca 2007 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazał na konieczność dokonania oceny przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane przy uwzględnieniu nie tylko obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także uwzględnieniu przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Sąd I instancji stwierdził, że uchybienie to uzasadnia uchylenie decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. z uwagi na mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, w konsekwencji naruszenie przepisów postępowania. W zaskarżonej decyzji zabrakło bowiem analizy przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, poczynając od daty jego budowy.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r., II SA/Gd 661/16 wniosła M.A. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę na podstawie art. 188 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi A. i G. C, na decyzję z dnia [...] marca 2014 r. i utrzymanie tej decyzji w mocy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego (174 § 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, t.j.: art. 3 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. a i c (poprzez bezpodstawne zastosowanie), 151 p.p.s.a. (poprzez niezastosowanie) w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być wystarczający i niebudzący wątpliwości. Sąd nie przyjął uzasadnienia organu opartego o w pełni zebrany o materiał dowodowy i wyczerpująco wskazane okoliczności faktyczne i prawne.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, iż uzasadnioną przyczynę uchylenia decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014r. stanowi wskazana przez Sąd konieczność uwzględnienia przeznaczenia terenu w dacie, gdy powstał sporny obiekty budowlany. W ocenie strony skarżącej powyższe rozstrzygnięcie nie może być uznane za prawidłowe, bowiem jak wynika z treści decyzji organu I instancji, a częściowo z decyzji organu II instancji, organ rozpatrywał w ramach decyzji zgodność inwestycji z wcześniej obowiązującymi przepisami dotyczącymi gospodarki przestrzennej i przeznaczenia przedmiotowego terenu. Po analizie tych okoliczności organy wydały decyzje korzystne dla skarżącej kasacyjnie, których treść potwierdzona została orzeczeniem NSA wydanym w sprawie II OSK 3200/14.

W ocenie skarżącej, po uwzględnieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skarg kasacyjnych organu II instancji oraz M.A., Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien skargę państwa C. oddalić. Nie ma podstaw do ponownego uchylania decyzji, bowiem są one prawidłowe, a okoliczności, które Sąd I instancji nakazał organom zbadać, były już ustalane i rozważane, a efektem tego była decyzja korzystna dla inwestora.

Strona wskazała ponadto, że zgodność inwestycji z wcześniej obowiązującym przeznaczeniem gruntu została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2005 r., wydanym w sprawie skargi A i G.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. II SA/Gd 1262/03 w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. W wyroku tym uznano, że sporny budynek garażowy nie narusza ustaleń planu. Ustalenia te, zdaniem skarżącej, mają również zastosowanie w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania - A.C. I G.C. – wnieśli o jej odrzucenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Wskazane przez skarżącego podstawy kasacyjne są w stosunku do zaskarżonego wyroku usprawiedliwione.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działał w warunkach związania na mocy art. 190 p.p.s.a. wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2016 r. sygn. II OSK 3200/14, uchylającym zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 30 lipca 2014 r., II SA/Gd 291/14. Odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/6/89) Naczelny Sąd Administracyjny nakazał w toku ponownego rozpoznania sprawy zbadać, czy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, skoro plan miejscowy został uchwalony w 2007 r., tj. około 30 lat po wzniesieniu obiektu, którego dotyczy postępowanie. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nakazał Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, by przedmiotem postępowania uczynił analizę przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, poczynając od daty jego budowy. Kwestia ta, na co trafnie zwróciła uwagę skarżąca kasacyjnie, została przesądzona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2005 r. II SA/Gd 1262/03. W wyroku tym Sąd potwierdził prawidłowość analiz organów, iż samowolne wybudowanie na działce nr [...] w U. przy ul. G. [...] przedmiotowego obiektu na terenie przeznaczonym na zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną nie narusza zapisów planu miejscowego. Ustalenie to Sąd i organy odniosły do zapisów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Ustki uchwalonego w dniu 8 grudnia 1994 r. uchwałą Rady Miejskiej w Ustce nr VII/31/94 (Dz. Urz. Woj. Słupskiego Nr 42 poz.232 z dn.16.12.1994r.), w świetle którego działka nr [...] przy ul. G. [...] przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną z dopuszczalną modernizacją z adaptacją części kubaturowej na usługi typu handlowego w parterach. Zasadniczą konsekwencją prawomocności wyroku jest przyjęcie domniemania jego prawidłowości pod względem prawnym i faktycznym. Wprawdzie jest to domniemanie wzruszalne, jednakże podważenie prawidłowości takiego orzeczenia sądowego może się odbywać wyłącznie w przewidzianej prawem procedurze sądowej, co w rozważanym przypadku nie miało miejsca. Konsekwencją obowiązywania wyroku z dnia 24 listopada 2005 r. II SA/Gd 1262/03 musi zaś być uznanie, że kwestia przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, począwszy od momentu jego budowy (lata osiemdziesiąte XX w.) była w toku postępowania legalizacyjnego już rozważana i doprowadziła do przyjęcia przez sąd administracyjny wiążącej oceny o zgodności tego obiektu z planem miejscowym obowiązującym po dacie jego budowy. Ustalenie to sprawia, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji jako wydany z pominięciem oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym wyroku tego Sądu co to tożsamej kwestii uznać należało za wadliwy w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W świetle powołanej uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13, wiążąco stwierdzony w toku postępowania korzystny dla inwestora samowoli stan prawny nieruchomości, łączony z wieloletnią biernością organów administracji właściwych w sprawach legalizacji samowoli budowlanej, uzasadnia wzięcie interesu prawnego takiego inwestora pod ochronę konstytucyjną.

Zgodnie z art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Mając na uwadze, że w kontrolowanej sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skargę A.C. i G.R.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] rozpoznał i z przyczyn powyżej przywołanych oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 poz. 1804).