Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 409/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2022 r. ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego: oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta W. odmawiające Stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką.

Jak wynikało z akt sprawy w dniu 19 stycznia 2022 r. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką J. K. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Powołaną na wstępie decyzją organ I instancji odmówił żądaniu Strony. W uzasadnieniu powołał się na art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej u.ś.r.), wskazując, że określa on negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uzależnioną od wieku, w którym powstała niepełnosprawność. Niezależnie od tego organ dostrzegł, że Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, której wypłata na jej wniosek została wstrzymana od dnia 1 marca 2022 r. Skarżąca ostatnie zatrudnienie odnotowała w 2004 r., zaś niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała w 2009 r., a zatem po zakończeniu przez Stronę aktywności zawodowej. W okresie pobierania emerytury Skarżąca nie podejmowała zatrudnienia, co stanowi przesłankę negatywną przyznania wnioskowanego świadczenia. W opinii organu brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Końcowo organ przyznał, że Skarżąca w sposób prawidłowy sprawuje opiekę nad matką.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Przywołało brzmienie art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. stwierdzając, że Skarżąca (lat 69) ma ustalone prawo do emerytury, która na jej wniosek została wstrzymana od dnia 1 marca 2022r. Za niesporny organ uznał fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (lat 89). Wyjaśniał, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensata utraty dochodów na rzecz osoby rezygnującej z pracy w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne nie stanowi wynagrodzenia za samą opiekę ale zadośćuczynienie za rezygnację z pracy. Wskazany związek przyczynowy między rezygnacją z pracy a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. adresowany jest zatem do osób obiektywnie zdolnych do pracy rezygnujących z niej z uwagi na konieczność sprawowania wskazanej opieki. Na poparcie swych racji organ przywołał poglądy orzecznictwa.

Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że Skarżąca ma 69 lat i ustalone prawo do emerytury, jest zatem wyłączona z rynku pracy. Powołując się na akta sprawy organ wskazał, że ostanie zatrudnienie Skarżącej miało miejsce w 2004 r., w późniejszym okresie, po nabyciu uprawnień emerytalnych, Skarżąca nie wykazywała aktywności zawodowej. Zgodnie z zebraną dokumentacją niepełnosprawność matki Strony istnieje od 2009 r., a w listopadzie 2018 r., wg wyjaśnień Strony, matka doznała udaru. W tym czasie Skarżąca miała 65 lat i nie pracowała. W opinii organu zestawienie wskazanych dat dowodzi, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem przez Stronę zatrudnienia w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r., a opieką sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Jednocześnie organ nie negował, że obecnie Skarżąca sprawuje opiekę nad matką, jest też osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym względem krewnej. Jednakże wobec braku istnienia opisanego związku przyczynowego nie przysługuje jej prawo do wnioskowanego świadczenia. Skarżąca nie podejmuje pracy zarobkowej nie z uwagi na opiekę nad mamą, ale z uwagi na wiek i związane z nim ograniczenia. Powołując się na zasady doświadczenia życiowego organ argumentował, że osoby, które ukończyły 69 lat i nie pracują od wielu lat, przebywając na emeryturze z przyczyn obiektywnych nie mogą wrócić na rynek pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest źródłem zwiększenia dochodów, jego celem jest rekompensata za niepodejmowanie pracy. Organ zaznaczył, że przepisy nie uzależniają przyznania świadczeń od uznania administracyjnego ale spełnienia ustawowych warunków, sam zaś organ administracji obowiązany jest działać zgodnie z przepisami prawa.

Końcowo, odnosząc się do wskazanej przez organ I instancji podstawy wyłączenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na mocy art. 17 ust. 1b u.ś.r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze zanegowało zasadność jego zastosowania. W tym względzie przywołało orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 uznające za niekonstytucyjne uregulowanie zawarte w ww. przepisie w zakresie różnicowania prawa do świadczenia w zależności od wieku powstania niepełnosprawności. Zatem wskazana w tym przepisie okoliczność nie może stanowić przesłanki przyznania prawa do świadczeń.

W skardze Strona zarzucała naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i zaniechanie wykładni celowościowej, funkcjonalnej i systemowej, w konsekwencji uznanie, że Skarżąca jako osoba posiadająca prawo do emerytury, której wypłata została zawieszona nie spełnia warunku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką oraz naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), poprzez wydanie decyzji odmownej pomimo spełnienia wszystkich przesłanek uprawniających do świadczenia.

Wnioskowała o uchylenie decyzji organów obu instancji i przyznanie Stronie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku.

W uzasadnieniu Skarżąca przyznała, że ma ustalone prawo do emerytury od dnia 1 lipca 2013 r., a od marca 2022 r. zawiesiła jego pobieranie. Wysokość emerytury to kwota 784 zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że przez cały czas opiekuje się 89 letnią mamą, która ze względu na stan zdrowia nie może mieszkać sama, jest po udarze, przewlekle chora, niesamodzielna, wymaga pomocy innych osób. Potwierdza to orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności datowanym od 22 lipca 2009 r. Skarżąca wywodziła, że spełnia przesłanki ustawowe, należy do osób ustawowo uprawnionych do świadczenia, a osoba wymagająca opieki legitymuje się zaświadczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Za chybiony uznała argument posiadania prawa do emerytury jako przeszkody w uzyskaniu prawa do świadczeń. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wywodziła, że zawieszenie prawa do świadczenia emerytalnego uchyla negatywną przesłankę przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca zawiesiła prawo do emerytury, zatem spełnia ustawowe przesłanki przyznania jej wnioskowanego świadczenia. W dalszych wywodach skargi Strona obszernie przywołała poglądy sądów wskazujące na uprawnienie do wyboru jednego ze świadczeń, co podyktowane jest wykładnią celowościową, funkcjonalną i systemową oraz konstytucyjnymi zasadami równości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie rozważań odnotowania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.), stanowiąc, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Sądy administracyjne nie orzekają zatem merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Badając sprawę w tak nakreślonych granicach trzeba dostrzec, że argumentacja skargi istotnie rozmija się z podstawą orzekania przez organy administracji. Powodem odmowy przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego nie były okoliczności związane ze zbiegiem uprawnień do świadczeń – pielęgnacyjnego i emerytalnego, czyli art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ale brak związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy zarobkowej) a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z ust. 1a ww. ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie (podkreślenie Sądu) następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ww. ustawy stanowi zaś, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Z treści przywołanych norm wynika, że aby uzyskać prawo do świadczenia pielęgnacyjnego koniczne jest spełnienie przesłanek podmiotowych, przedmiotowych oraz wykluczenie istnienia przesłanek negatywnych, do których zalicza się m.in. zbieg prawa do świadczeń emerytalnych i świadczenia pielęgnacyjnego.

W odniesieniu do kwestii podmiotowej ustawodawca wskazuje, kto może ubiegać się o przyznanie spornego świadczenia, jest to katalog zamknięty. W zakresie przesłanki przedmiotowej ustawa wymaga rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowanie, co istotne winno to nastąpić w celu sprawowania opieki nad osobą o wskazanym w ustawie stopniu niepełnosprawności. Przy czym zakres sprawowanej opieki musi być na tyle absorbujący aby uniemożliwiał jakiekolwiek zatrudnienie. Istotny jest zatem zakres opieki i związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z pracy a koniecznością sprawowania pieczy nad osobą niepełnosprawną. Spełnienie tych przesłanek nie jest wystarczające, gdyż wykluczone jest zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. odnoszących się zarówno do sytuacji wnioskodawcy jak i sytuacji osoby wymagającej opieki. Przy czym badanie tych okoliczności jest zbędne jeśli nie wystąpią przesłanki pozytywne opisane w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Dokonując zatem oceny okoliczności sprawy wg wskazanej kolejności nie ma sporu, że Skarżąca jako zstępna jest uprawniona do wnioskowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt wynika, że matka Skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, co datuje się od 22 lipca 2009 r. (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 8 września 2009r.).

Zebrany materiał aktowy dowodzi jednak, że nie została spełniona kolejna z pozytywnych przesłanek przyznania świadczenia, tj. istnienie związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia (niepodejmowaniem pracy), a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jak wynika z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. prawo do świadczenia przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem pomiędzy rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia) a sprawowaniem opieki musi istnieć związek przyczynowy. Konieczne jest zatem ustalenie istnienia powiązania pomiędzy rezygnacją z pracy (niepodejmowaniem jej) a opieką nad osobą niepełnosprawną. W badaniu tym na pierwszy plan wysuwają się okoliczności dotyczące daty powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki, przebieg kariery zawodowej osoby uprawnionej do świadczenia oraz okoliczności w jakich zrezygnowała ona z pracy (m.in. podstawa prawna ustania zatrudnienia) oraz zdolność i możliwości wykonywania pracy zarobkowej przez osobę uprawnioną.

Taki sposób spojrzenia na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wynika z celu tego zapisu. Jak słusznie wywodzi organ administracji istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2022r. sygn. akt III SA/Gd 319/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA).

Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem świadczeniem dla osób rezygnujących z pracy zawodowej, które przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych dochodów. Takie rozwiązanie nie budzi zastrzeżeń, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter subsydiarny, częściowo rekompensujący utracony zarobek osoby aktywnej zawodowo wychodzącej z rynku pracy oraz ponoszącej zwiększone wydatki na opiekę nad niepełnosprawnym. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 884/20, dostępne w CBOSA).

Zasadniczo zatem uprawnienie to adresowane jest do osób aktywnych na rynku pracy, mogących podejmować zatrudnienie a zmuszonych do rezygnacji z pracy w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i ustalonych okoliczności faktycznych podzielić trzeba przedstawiony w zaskarżonej decyzji pogląd organu wywodzący brak opisanego powiązania pomiędzy rezygnacją z pracy przez Skarżącą i dalszym jej niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania opieki. Z zebranej w sprawie dokumentacji wynika, że ostatnie zatrudnienie Skarżącej ustało z dniem 31 stycznia 2004 r. Po tej dacie Skarżąca nie podejmowała żadnej pracy, zaś niska emerytura uwarunkowana jest stosunkowo krótkim okresem składkowym (11 lat, 11 miesięcy i 18 dni). Z powoływanego już dokumentu wynikało, że niepełnosprawność w stopniu znacznym u mamy Skarżącej datuje się od dnia 22 lipca 2009 r. Z zestawienia tych dat wynika, że ustanie aktywności zawodowej Skarżącej pozostaje bez związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu mamą. Słusznie w tych okolicznościach organ wyprowadza wnioski, że nie ma związku przyczynowego między rezygnacją skarżącej z pracy a sprawowaniem opieki nad siostrą.

Skarżąca w toku postępowania, jak również w skardze nie przedstawiła żadnych okoliczności, czy dowodów negujących ustalenia i wnioski organu. Nie wskazała, że podejmowała próby (skuteczne lub nie) podjęcia pracy po dacie ustania ostatniego zatrudnienia. Przedstawione w decyzji fakty przemawiają zaś za słusznością przyjętych przez organ wniosków. Mają one także uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności wskazać trzeba na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt I OSK 1332/21 (dostępne w CBOSA) stwierdzające, że uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego wymaga (...) wykazania, że rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej bądź ich niepodejmowanie miało miejsce w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W tej sprawie takiego związku nie można ustalić, co słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji.

Brak opisanego związku przyczynowego zwalniał organy z konieczności oceny braku przesłanek negatywnych, tj. ustalonego prawa do emerytury, którą Skarżąca na wniosek złożony w toku postępowania zawiesiła z dniem 1 marca 2022r.

Marginalnie dodać trzeba, że Sąd podziela stanowisko wyrażone w skardze, że w razie zbiegu uprawnień do świadczeń emerytalnego i pielęgnacyjnego istnieje możliwość wyboru jednego z nich poprzez zawieszenie prawa do emerytury. Pogląd ten na uzasadnienie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 757/19; z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2392/19; z dnia 30 kwietnia 2020r., sygn. akt I OSK 1546/19; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20, z dnia 30 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1189/20, z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1416/20, z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1388/21, I OSK z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1715/21, dostępne w CBOSA).

Końcowo Sąd dostrzega, że działanie organu I instancji wzywające Skarżącą do dokonania wyboru jednego ze świadczeń (emerytalnego lub pielęgnacyjnego) zostało przeprowadzone nieprawidłowo. O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien Stronę poinformować. Powyższy obowiązek wynika z art. 9 k.p.a. Przy czym zobowiązanie organu do pouczenia Strony o możliwości dokonania takiego wyboru winno obejmować wskazanie, że jest to jedyna przeszkoda w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego.

W rozpoznawanej sprawie w piśmie z dnia 10 lutego 2022 r. przedwcześnie Skarżącą pouczono i wezwano do wyboru świadczeń. Taka czynność – jak wskazano - może i powinna być podjęta ale dopiero wówczas, gdy jedyną przesłanką odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest okoliczność wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. W tej sprawie, jak wykazano, tak nie było. Zatem niewątpliwe organ postąpił błędnie i naraził Skarżącą na stratę polegającą na podjęciu zbędnych kroków w celu zawieszenia prawa do emerytury. Okoliczność ta jakkolwiek naganna i godząca w zasadę zaufania do organów administracji nie może w żaden sposób wpływać na ocenę przesłanek przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, a tym samym na wynik sprawy. Marginalnie jedynie wspomnieć trzeba, że może stanowić podstawę do dochodzenia, we właściwym trybie, od organu roszczeń zmierzających do naprawienia szkody poniesionej w związku z błędnym pouczeniem zawartym w piśmie z dnia 10 lutego 2022 r.

Uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.