Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 104/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art 246 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1772/09 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie za skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1772/09, po rozpoznaniu wniosku T. Z. o przyznanie prawa pomocy, na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z [...] stycznia 2010 r., przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej [...]zł, w pozostałej części oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

W uzasadnieniu WSA podniósł, że sytuacja materialna skarżącego nie nosi znamion wyjątkowości na tyle, aby zwolnić go od kosztów sądowych w całości. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu z działalności gospodarczej, a jego konkubina otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł, to z oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej wynika, że T. Z. określił miesięczne wydatki gospodarstwa domowego na kwotę [...] zł, w tym [...]zł przeznacza na spłatę kredytów prywatnych, a [...] zł na obsługę kredytów firmowych. Ponadto skarżący, pomimo obciążeń podatkowych, nadal prowadził działalność gospodarczą, uzyskując z tego tytułu przychód i był w stanie regulować bieżące wydatki. Powyższe przeczy tezie, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.

Sąd podkreślił, że skarżący nie próbował wykazać, że wobec trudności finansowych podejmował próby pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Tylko osoba, która przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zgromadzić środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego może oczekiwać, że jej wniosek w tym zakresie zostanie uwzględniony. Jednakże Sąd uznał, biorąc pod uwagę całokształt zdolności płatniczych T. Z., że uiszczenie wpisu sądowego w wysokości [...]zł przekracza jego możliwości finansowe. Stąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi ponad kwotę [...] zł. Taka suma, zdaniem Sądu, była możliwa do wygospodarowania przez wnioskodawcę.

T. Z. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w części przez zwolnienie od opłat sądowych i wydatków w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA we Wrocławiu.

Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżący jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 5000 zł bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy albowiem w dokumentach źródłowych rzetelnie przedstawił swoją sytuację finansową.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "następuje" oznacza, że udzielenie przez sąd prawa pomocy w sytuacji, w której skarżący wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania - jest obligatoryjne. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie WSA posiadał wystarczający materiał do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej skarżącego bowiem dysponował zarówno informacjami zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumentami źródłowymi jak i oświadczeniami strony nadesłanymi na wezwanie Sądu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie wskazał, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń nie wynika, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący podał, że nie uzyskuje żadnego dochodu z działalności gospodarczej, a konkubina otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Jednakże z oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej T. Z. wynika, że miesięczne wydatki skarżącego opiewają na kwotę [...] zł, w tym [...] zł przeznacza na spłatę kredytów prywatnych, a około [...] zł na obsługę kredytów firmowych. Wnioskodawca zaznaczył, że wydatki te finansuje z bieżących wpływów z tytułu powadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez skarżącego okoliczności należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w obecnej kondycji finansowej T. Z. nie można przyjąć, iż nie dysponuje on żadnymi środkami na pokrycie wpisu sądowego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd szczegółowo zbadał sytuację materialną skarżącego, dokonał analizy bieżących wydatków i możliwości finansowych oraz przeanalizował wszystkie załączone do akt sprawy dokumenty i odniósł się do nich. Trafnie WSA wywiódł, że z uwagi na wysokość wpisu sądowego ([...] zł, k. [...] akt sądowych), należało zwolnić T. Z. z kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł.

NSA zauważa, że wnoszący zażalenie skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, nieujawnionych przed WSA, które mogłyby spowodować przyznanie mu prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.