Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 685/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.7, art.77 par.1, art.9;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.21 ust.2 i 3;
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.72, art. 40 ust.4;
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Monika Gajowniczek po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 122 zł (sto dwadzieścia dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) przyznał K.H., po potrąceniu kwoty 3035,59 zł, pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 w wysokości 2538,47 zł, w ramach strefy nizinnej I. Powierzchnia zadeklarowana wyniosła 39,40 ha, zaś powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 31,14 ha. Powyższa różnica stała się podstawą do zmniejszenia płatności ONW na rok 2008.

W związku z wykrytymi we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 nieprawidłowościami, do strony wystosowane zostało wezwanie do usunięcia braków formalnych, w odpowiedzi na które przedłożona została korekta wniosku. W związku z ponownym wykryciem nieprawidłowości, do strony wystosowano kolejne wezwanie do złożenia wyjaśnień. Producent rolny w odpowiedzi na ww. pismo złożył dnia 20 stycznia 2009 r. kolejną korektę wniosku. Organ I instancji wskazał, że wymieniona korekta wniosku nie powodowała żadnych zmian w powierzchniach deklarowanych do objęcia płatnościami, a jedynym jej celem było doprowadzenie do zgodności poszczególnych działek rolnych we wszystkich wnioskach pomocowych składanych przez producenta rolnego na kampanię 2008.

Jednocześnie wskazano, że w dniach 20 - 21 sierpnia 2008 r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została kontrola gospodarstwa rolnego, która oparta została na pierwotnej, błędnej deklaracji producenta zawartej we wniosku i dlatego nie uwzględniała one podziału działek rolnych. Postać skuteczna wniosku uległa zmianie w związku ze składanymi przez stronę w toku prowadzonego postępowania korektami wniosku. Mając na uwadze powyższe w dniu 22 kwietnia 2009 r. w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzona została ponowna kontrola na miejscu. Podczas przedmiotowych czynności kontrolnych inspektorzy terenowi odnośnie poszczególnych działek stwierdzili, że działka:

* A - powierzchnia stwierdzona 6,70 ha, powierzchnia deklarowana 6,70 ha;

* B - powierzchnia stwierdzona 5,01 ha, powierzchnia deklarowana 8,55 ha;

* C - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, powierzchnia deklarowana 1,20 ha;

* D - powierzchnia stwierdzona 0,71 ha, powierzchnia deklarowana 0,60 ha;

* E - powierzchnia stwierdzona 0,17 ha, powierzchnia deklarowana 1,40 ha;

* EE - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, powierzchnia deklarowana 0,20 ha;

* F - powierzchnia stwierdzona 12,19 ha, powierzchnia deklarowana 8,30 ha;

* G - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, powierzchnia deklarowana 3,65 ha;

* H - powierzchnia stwierdzona 3,48 ha, powierzchnia deklarowana 6,40 ha;

* I - powierzchnia stwierdzona 0,97 ha, powierzchnia deklarowana 0,40 ha;

* J - powierzchnia stwierdzona 0,59 ha, powierzchnia deklarowana 0,40 ha;

* K - powierzchnia stwierdzona 1,32 ha, powierzchnia deklarowana 1,60 ha.

Organ I instancji podkreślił, że procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 26,53 %. W związku z powyższym należna w roku bieżącym kwota płatności ONW została pomniejszona o 2957,08 zł, czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną. Powyższe naliczenie dokonane zostało zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 roku, ze zm.) w związku z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. ze zm.) oraz w związku z art. 16 ust. 1 oraz ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 07 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006 r.).

Organ I instancji podał również, że podczas kontroli na miejscu w dniu 22 kwietnia 2009 r. stwierdzono brak spełnienia norm dobrej kultury rolnej na działkach C oraz G. Naruszone normy to N1 oraz N5, co oznaczało, że dany grunt nie był wykorzystywany do uprawy roślin lub nie był ugorowany oraz, że dany teren jest porośnięty drzewami lub krzewami. Podczas rzeczonej kontroli na ww. działkach stwierdzono prowadzenie wycinki drzew, a ponadto widoczna była wieloletnia roślinność, co świadczy o braku przeprowadzania zabiegów rolniczych. Na obu działkach stwierdzono występowanie lasu. Odnośnie działek E oraz EE wskazano, że nie kwalifikują się one do przyznania płatności, albowiem występują na nich stawy wraz z obwałowaniami oraz dom mieszkalny. Dodatkowo zaznaczono, że stawy oraz drogi pomiędzy nimi nie kwalifikują się do objęcia płatnością ONW. Powołano również treść § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2008 roku Nr 44, poz. 266, ze zm.), podkreślając, że powierzchnie gruntów rolnych, na których znajdują się oczka wodne muszą być utrzymywane zgodnie z normami, tj. powierzchnia ww. oczek wodnych nie może przekroczyć 100 m2 w obrębie działki rolnej. W związku z tym, że powierzchnia stawów, jak wskazał sam wnioskodawca, wynosi 5 ha, działki rolne E oraz EE nie mogły zostać objęte płatnością ONW. Podsumowując wskazano, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi o wyjątkach od stosowania obniżek i wyłączeń. Wyjaśniono, że producent rolny składa wnioski od kilku lat i powinien wiedzieć jak poprawnie wypełnić wniosek. Ponadto do strony wysyłane są instrukcje wypełniania wniosku. Organ I instancji podał również, że wnioskodawca otrzymując protokół z kontroli przeprowadzonej w jego gospodarstwie w dniach 20 - 21 sierpnia 2008 r. miał możliwość zgłoszenia do niego uwag, czego nie uczynił.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w którym podał m.in., że organ nie uczynił nic, aby rzetelnie wyjaśnić wyniki kontroli wykonanej w jego gospodarstwie rolnym w 2008 r. Dodatkowo w opinii producenta rolnego nieprawidłowo ukarano go za błędną deklarację. Odnosząc się do pomiarów działki E skarżący wyjaśnił, że nie ma przepisów określających odległość między stawami, która kwalifikuje się do przyznania płatności. Skarżący wyjaśnił, że w przypadku działki rolnej oznaczonej jako EE wiosną 2008 r. wykonany został wykop pod staw rybny, który obsiany został trawą i zalany wodą wiosną 2009 r. Przedmiotowa działka była koszona, co zdaniem strony kwalifikuje ją do objęcia płatnością ONW. Ponadto podkreślono, że powierzchnia deklarowana działki E wynosząca 1,40 znajduje się poza stawami i jest użytkowana rolniczo, co kwalifikuje ją do objęcia płatnością ONW. Strona nie zgodziła się także ze stwierdzeniem kontrolerów terenowych, że na działce EE znajduje się dom, gdyż jest on na działce 70/2 o powierzchni 0,4076 ha, a działka EE ma 0,20 ha. W przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a zmierzoną na działce H strona podała, że powyższa nieścisłość wynika z działalności bobrów na ww. terenie.

Decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie wskazano, że strona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 zadeklarowała do objęcia płatnością ONW powierzchnię 39,40 ha, zaś powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła 31,14 ha. W związku z powyższym oraz zgodnie z treścią art. 138 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 kwota płatności ONW została zmniejszona o 3,00% , ze względu na niestosowanie podstawowych zasad dobrej kultury rolnej zgodnie z ochroną środowiska na działkach rolnych oznaczonych jako C oraz G. Według uwag inspektorów terenowych zawartych w protokole z czynności kontrolnych oraz zdjęć fotograficznych, stwierdzono, że na podmokłej działce rolnej oznaczonej jako C oraz na działce rolnej G jest prowadzona wycinka drzew, a ponadto widoczna jest wieloletnia roślinność (samosiejki drzewek i krzewów), która świadczy o tym, że na wskazanych działkach nie były przeprowadzane żadne zabiegi rolnicze. Na obu ww. działkach stwierdzono występowanie lasu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że w ramach weryfikacji wyników z kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym skarżącego nie stwierdzono pomyłki w odnalezieniu działki rolnej oznaczonej jako G. W odniesieniu do zarzutu braku weryfikacji pomiaru kompleksu działek A, B oraz C, dokonanego przez wnioskodawcę, wskazać należy, że wiążące dla organów administracji są aktualne pomiary dokonane przez uprawnionego geodetę na podkładzie mapowym, których strona w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiła. Za niezasadny uznano zarzut braku weryfikacji pomiaru działek A, B oraz C, który wykonany został przez kontrolerów terenowych, gdyż w toku prowadzonego postępowania przedmiotowe pomiary były weryfikowane dwukrotnie i nie zostały wykryte żadne nieprawidłowości w tym zakresie. Podkreślono również, że groble znajdujące się na działce E wraz z systemem rowów oraz terenami przyległymi do stawów i z nimi związanymi należą do obiektu stawowego, który nie kwalifikuje się do objęcia płatnością ONW, albowiem nie stanowi on działki rolnej. Natomiast zgodnie z §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r., płatność ONW przyznawana jest do działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów.

W odniesieniu do działki EE podkreślono, że w związku z występowaniem na niej domu mieszkalnego oraz stawów z odpowiednimi urządzeniami nie została zakwalifikowana jako działka rolna.

Organ odwoławczy wskazał także, że nie może uwzględnić żądania strony uwzględnienia do płatności ONW całej powierzchni działki H, gdzie różnica między powierzchnią zadeklarowaną a zmierzoną przez kontrolerów terenowych powstała w związku z działaniem siły wyższej, tj. działalnością bobrów. Podkreślono, że skoro skarżący podał, że powyższy stan zalania terenu utrzymuje się już od kilku lat i rozlewisko w ten sposób powstałe wynosi około 15 ha, to teren ten nie był od dłuższego już czasu użytkowany rolniczo i w ocenie organu odwoławczego, nie powinien być deklarowany do objęcia jakimikolwiek płatnościami. Działalność bobrów jako wystąpienie siły wyższej mogłaby zostać zakwalifikowana w sytuacji, gdyby działalność ww. zwierząt doprowadziła do zniszczenia upraw rolnika, jednakże w przedmiotowej sprawie powyższa sytuacja nie miała miejsca.

W odniesieniu do kwestii obowiązku informowania organów ARiMR o wystąpieniu siły wyższej organ powołał teść art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Podkreślono również, że strona otrzymała kopie raportów z kontroli przeprowadzanych w jej gospodarstwie i w ten sposób została poinformowana o wykrytych nieprawidłowościach. Niezłożenie przez stronę poprawnej wersji wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2008 spowodowało, iż była ona wzywana do kilkukrotnego usuwania błędów i nie świadczy to o błędach pracowników ARiMR.

Powołując treść art.15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, organ odwoławczy nie zgodził się z sugestią strony, iż po wykryciu przez kontrolerów terenowych nieprawidłowości, powinna mieć ona możliwość ich usunięcia oraz nie stwierdził również naruszenia art. 9 kpa.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powyższą decyzję strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła organom naruszenie Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art.9 i art. 77 oraz unijnych aktów prawnych.

Zdaniem skarżącego powierzchnia zgłoszona do dopłat jest zgodna z instrukcją wypełniania wniosku ARiMR. Organ powinien na podstawie art. 9 kpa powiadomić o błędach, które wystąpiły w wyniku niedopracowanej instrukcji i pozwolić dokonać korekty wniosku, gdyż miałoby to znaczenie w późniejszym procentowym obliczeniu powierzchni. Skarżący podniósł, że organ powołując się na Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie uznaje działki E o pow. 1,4 ha, która znajduje się na działce geod.71/3 o pow. 6.96 ha, na której znajdują się trzy stawy o ogólnej pow. lustra wody 5,12 ha. Organ nie uwzględnił pozostałej powierzchni działki, tj. około 1,8 ha, która jest użytkowana rolniczo i w wypisie z rejestru gruntów, jest użytkiem rolnym ( na działce brak jakichkolwiek zadrzewień). Powierzchnia zgłaszana do dopłat na tej działce jest zgodna z instrukcją wypełniania wniosku ARiMR. Samo powoływanie się na ww. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w ocenie skarżącego jest bezprawne, gdyż w 2008 roku nie było stawów, tylko podtopiona powierzchnia części tej działki wyłączona z wniosku o dopłaty. Na podstawie tych samych przepisów organ nie uznał działki EE, której powierzchnia w 2008 r. wynosiła 0,2 ha, na działce ewidencyjnej o powierzchni 0,4 ha. Na pozostałej części tej działki wybudowano budynek mieszkalny, ogródek i parking. Skarżący podkreślił, że organ w odniesieniu do tych dwóch działek opiera się na nieprawdziwych informacjach z kontroli. Dalej skarżący wskazał, że organ naruszył art. 7 kpa, który nakłada na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Decyzję podjął na podstawie błędnej kontroli, w której znacznie zaniżona została powierzchnia działki B znajdującej się na dwóch działkach o łącznej powierzchni 11,56 ha - pow. zgłoszona do dopłat wynosi 8,55 ha, a stwierdzona 5,01 ha, pozostała powierzchnia wg kontrolujących to las. Dowodem w tej kwestii są zdjęcia lotnicze oraz szkic działki wykonany przez kontrolujących - urzędnik rozpatrujący wniosek mając do dyspozycji zdjęcia lotnicze i szkic powinien, zdaniem skarżącego, zweryfikować powyższe powierzchnie i sam na ich podstawnie stwierdzić, iż mogło dojść do popełnienia błędu przez kontrolującego lub np. awarii sprzętu do pomiaru. Na zdjęciach tych wyraźnie widać że powierzchnia porośnięta lasem i zadrzewieniami wynosi maksymalnie 2 ha z 11,56 powierzchni całkowitej działki, więc zgłoszona do dopłat pow. 8,55 jest prawidłowa. Skarżący wskazał, że odnosząc się do działki H znajdującej się na działce ewidencyjnej 172/25 o powierzchni 21 ha, na której oprócz działki rolnej H zgłosił działkę I - o pow. 0,4 ha, działkę J - o pow. 0,4 ha kontrolujący w 2010 r. potwierdzili wieloletnią działalność bobrów. Na podstawie porozumienia Ministra Ochrony Środowiska i Ministra Rolnictwa płatność za zalane użytki rolne z powodu działalności prawem chronionego bobra powinna rolnikowi przysługiwać.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. z punktu widzenia jego zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a, wynika zaś, że zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznanej sprawie spór dotyczył ustaleń faktycznych poczynionych przez organy w wyniku dokonanych kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, które to ustalenia skutkowały przyznaniem płatności ONW w pomniejszonej wysokości. Rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności, Sąd był zobligowany do zbadania, czy organ przeprowadził postępowanie w sposób zgodny z przepisami je regulującymi, a więc czy zebrał kompletny materiał dowodowy, niezbędny dla poprawnego rozpatrzenia sprawy i czy dokonane ustalenia faktyczne znajdują oparcie w zebranym materiale.

Skarżący nie zgodził się z wyłączeniem z płatności działki rolnej G, na której organy stwierdziły las. Na rozprawie zgodził się natomiast z wyłączeniem z płatności działki rolnej C, gdyż zgłaszając tę działkę nie znał dokładnych granic między działkami A, B i C , stąd na zgłoszonym obszarze występowały zadrzewienia i na działce tej nie była prowadzona działalność rolnicza. Spór dotyczył również nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, pomiaru działek B, E i EE, a także działki H. Przy czym nieprawidłowość odnośnie działki H wiązała się z nie uwzględnieniem zalania jej części w wyniku działania bobrów.

W przypadku działki B, której pomiaru dokonano podczas kontroli przeprowadzonej w sierpniu 2008r., stwierdzić należy, iż sam producent rolny w toku postępowania administracyjnego, jak i w piśmie złożonym jako załącznik do protokołu rozpawy, podnosił, iż - z powodu nieznajomości dokładnych granic między działkami A, B i C, gdyż ma wytyczone tylko ich granice zewnętrzne i dla ułatwienia pomiarów - dokonał ich łącznego pomiaru wraz z niezgłaszaną do dopłat działką o numerze ewidencyjnym 109/37. Deklarowana łączna powierzchnia działek A, B i C wynosiła 16,45 ha, a powierzchnia zmierzona 17,20 ha, przy czym po odjęciu powierzchni działki nr 109/37 – wynosiła ona 16,57 ha. Zatem powierzchnia zadeklarowana tych trzech działek łącznie była niższa od zmierzonej przez producenta rolnego o 0,12 ha. Stąd skarżący wywodzi, iż zaliczenie do płatności przez kontrolujących jedynie powierzchni 5,01 ha, zamiast deklarowanej 8,55 ha w przypadku działki B jest wynikiem dokonania przez nich błędnych pomiarów. W tym miejscu wskazać należy, iż wszelkie dopłaty rolne przyznawane są wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego i za materialną treść tego wniosku odpowiada wyłącznie producent rolny. To do jego obowiązków należy takie dokonanie pomiarów zgłaszanych działek rolnych i takie wypełnienie wniosku, ażeby zapobiec ewentualnemu "przedeklarowaniu" zgłaszanych powierzchni, które skutkuje – w zależności od wielkości zawyżenia - przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości, odmową ich przyznania, a nawet sankcjami finansowymi określonymi w stosownych przepisach prawa. Trudno więc czynić organom zarzut nie dokonania dokładnych pomiarów działki rolnej B, skoro sam skarżący nie zna dokładnych granic między zgłoszonymi działkami A, B i C, a tym samym dokładnych wymiarów działki B.

Odnosząc się do pomiarów działek E i EE, na których stwierdzono występowanie stawów z siecią kanałów i obwałowaniami oraz dom i drogi między stawami, wskazać należy, iż stosownie do treści § 4a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. nr 46, poz.306 ze zm.), powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie jednej działki rolnej uważa się na utrzymywaną zgodnie z normami. Na opisanych działkach rolnych powierzchnia stawów – lustra wody - wynosi ponad 5 ha, tak więc powierzchnia ta nie może być zaliczona do powierzchni uprawnionej do płatności. Nadto do płatności, zdaniem Sądu, nie mogą być zaliczone powierzchnie grobli zewnętrznych i wewnętrznych. Do gruntów pod stawami zalicza się bowiem nie tylko grunt pod wodą, ale także powierzchnię ogroblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane (rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz.U. nr 38, poz.454). Na działce EE położonej na działce ewidencyjnej nr 70/2 o powierzchni 0,4076 ha skarżący deklarował do objęcia płatnościami powierzchnię 0,2 ha. Kontrolujący stwierdzili w kwietniu 2009r. na ww. działce dom, parking i staw, nie stwierdzili natomiast żadnej działki rolnej. W ocenie Sądu, podnoszona przez producenta rolnego okoliczność, że wiosną 2008r. wykonał wykop pod staw rybny na działce EE, który obsiał trawą i zalał wodą dopiero w 2009r., nie świadczy o prowadzeniu na niej w 2008r. działalności rolniczej. Skarżący nie zgadzał się z wynikami pomiarów ww. działek rolnych, jednakże wskazać należy, że pomiar tych działek dokonany był podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 kwietnia 2009r., o której skarżący był zawiadomiony i w której uczestniczył. Pomimo pouczenia zawartego w raporcie z kontroli o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, co do ustaleń w nim zawartych w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, producent rolny zastrzeżeń taki nie wniósł. W związku z powyższym ustalenia poczynione na podstawie ww. kontroli w opisanym zakresie uznać należy za prawidłowe.

Za niezasadne uznać należy zarzuty skarżącego dotyczące błędnych pomiarów działki rolnej H. Zdaniem skarżącego kontrolujący stwierdzili powierzchnię mniejszą od deklarowanej we wniosku, gdyż część działki została podtopiona w wyniku działalności bobrów. Ta okoliczność powinna być – zdaniem skarżącego – uznana za zdarzenie nadzwyczajne i cała powierzchnia deklarowana winna zostać zaliczona do płatności. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych przez organy ustaleń z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Po pierwsze stwierdzić należy, że o każdym przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, czy też działania siły wyższej, które mogą wpłynąć na wysokość płatności na zgłoszonych gruntach producent rolny jest zobowiązany powiadomić właściwy organ Agencji w terminie 10 dni roboczych od daty ustania tych okoliczności (art.72 i art.40 ust.4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego szczegółowe zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 – Dz.Urz. WE nr L 270 z 21.10.2003r. ze zm.). Takie zgłoszenie w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Po drugie, sam skarżący w toku postępowania wskazał, że podtopienia spornego terenu mają miejsce od kilku lat. Z wystąpieniem działania siły wyższej, czy też nadzwyczajnych okoliczności możemy natomiast mieć do czynienia w sytuacji gdy wystąpi ono nagle i jest nieprzewidywalne. Rację należy zatem przyznać organowi, iż skutkiem wieloletniej działalności bobrów i związanego z tym podtapiania gruntu, jest doprowadzenie do powstania na nim nieużytków. Prawidłowo stwierdził organ, iż tylko część ze zgłoszonej powierzchni jest użytkowana rolniczo, na pozostałej (podtapianej od kilku lat) części zaniechano natomiast prowadzenia działalności rolniczej. Słusznie więc organ stwierdził, że dyskwalifikuje to przedmiotowy grunt z objęcia płatnościami. Zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na ww. gruncie potwierdziła także wizytacja przeprowadzona w dniu 27 maja 2010r., celem zweryfikowania zarzutów podniesionych w odwołaniu. Inspektor terenowy stwierdził bowiem, że wieloletnia działalność bobrów na działce H doprowadziła do tego, że grunt jest nieużytkiem. Inspektor terenowy, który dokonywał kontroli w kwietniu 2009r. podkreślił natomiast, że na dzień kontroli działka ta nie była gruntem ornym, na co wskazywała zwarta struktura gleby oraz okrywa roślinna przy ziemi w postaci śladów splątanej, zeschniętej runi z poprzednich lat.

Zasadne zdaniem Sądu, są natomiast podnoszone przez skarżącego wątpliwości dotyczące prawidłowości pomiarów działki rolnej G. Sporna działka została zmierzona podczas kontroli przeprowadzonej w sierpniu 2008r. W kontroli tej nie uczestniczył producent rolny, który nie był o niej powiadomiony. W raporcie z kontroli zapisano, iż działka ta jest podmoknięta, nie jest na niej prowadzona działalność rolnicza, stwierdzono las. W odwołaniu od decyzji z dnia 10 marca 2009r., skarżący podnosił, że kontrolujący nie odnaleźli tej działki, gdyż jest ona oddzielona dużą powierzchnią lasów. Kolejna przeprowadzona kontrola gospodarstwa rolnego skarżącego, która miała miejsce w dniu 22 kwietnia 2009r. (o której producent był powiadomiony), nie objęła działki G. W raporcie z kontroli zapisano, że dokonano pomiaru działek rolnych :E, EE, F, H, I, J, J1, a wyniki pomiaru pozostałych działek przyjęto z raportu z kontroli z sierpnia 2008r. W raporcie tym w części odnoszącej się do działki G przepisano ustalenia poczynione podczas pierwszej kontroli. W odwołaniu od decyzji z dnia 20 stycznia 2010r. strona powtórzyła swoje twierdzenia o nie odnalezieniu tejże działki przez dokonujących kontroli. Wskazała, że kontrolujący opisali działkę jako podmokłą, na której prowadzona jest wycinka drzew, podczas gdy działka ta jest położona na wysokim wzniesieniu i nie występują na niej ani drzewa, ani woda. Jednocześnie strona zaznaczyła, że wokół tej działki są powierzchnie podmokłe i porośnięte drzewami, które znajdują się na działkach ewidencyjnych, na których położona jest również działka G. Nadto wskazała, że z działki tej co roku siano zbiera jeden z sąsiadów, w zamian za usługi rolnicze. W wyniku odwołania organ przeprowadził w dniu 27 maja 2010r. wizytację terenową na obszarach działek rolnych, w stosunku do których podniesione zostały zarzuty. Odnosząc się do działki G, w notatce z ww. wizytacji, stwierdzono, że wymienione przez producenta obszary zostały poddane rekultywacji – wykonano częściową wycinkę drzew i deniwelację terenu. Obecnie teren jest obsiany trawami. Powierzchnia przywrócona do użytkowania w obrębie działek ewidencyjnych 109/30, 109/31, 109/58 i 109/59 wynosi obecnie 3,72ha. Z dużym prawdopodobieństwem należy przyjąć – zdaniem sporządzającego notatkę inspektora terenowego – że na ww. działkach ewidencyjnych w roku 2008 nie była prowadzona działalność rolnicza i, że wyniki kontroli z 2008r. są prawidłowe. W zaskarżonej decyzji organ powołuje się na opisaną notatkę i wywodzi z niej, że poprawność kontroli terenowej z sierpnia 2008r. została potwierdzona. Z takim stanowiskiem organu nie można się zgodzić. W notatce z wizytacji oraz w załączonym do niej szkicu nr 1 odniesiono się tylko do powierzchni przywróconej do użytkowania (zrekultywowanej). Nie dokonano porównania powierzchni zgłoszonej do płatności i zaznaczonej na mapie dołączonej do wniosku z pozostałą powierzchnią działek ewidencyjnych, na których znajdowała się działka G (działki ewidencyjne nr 109/30, 109/31 i 109/32), podczas gdy zarówno z mapy, jak i ze szkicu wynika, że niecała powierzchnia tych działek, jest porośnięta lasem. Nie wyjaśniono także kwestii podnoszonej przez skarżącego w toku postępowania, że osoby dokonujące kontroli w sierpniu 2008r. nie odnalazły spornej działki. Nie ustalono, czy kontrola w roku 2008r. dotyczyła działki podmokłej, czy też na wysokim wzniesieniu. Poczynienie ustaleń w tym zakresie, zdaniem Sądu, jest niezbędne do wyjaśnienia, czy pierwotna kontrola (z sierpnia 2008r.) rzeczywiście objęła swym zakresem działkę rolną G, czy też inną sąsiadującą z nią działkę, położoną na tych samych działkach ewidencyjnych.

Taki sposób procedowania nie może zasługiwać na aprobatę. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadząc postępowania administracyjne w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego zobowiązane są stać na straży praworządności, a także zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. O powyższym stanowi art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, ze zm.).

Pierwszy z wymienionych obowiązków organu stanowi powtórzenie zasady praworządności zawartej w art.6 Kodeksu postępowania administracyjnego. W doktrynie wyrażony został pogląd, iż wyeksponowanie tej zasady ma podkreślać, iż mimo wprowadzonych zmian proceduralnych do przedmiotowych postępowań, zasada praworządności jest nadal zasadą obowiązującą w postępowaniach prowadzonych przez organy Agencji (por. "Szczególne zasady postępowania administracyjnego obowiązujące w sprawach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa" Elżbieta Kremer w Zeszytach Naukowych Sądownictwa Administracyjnego nr 5 z 2008r., str.38). Oznacza to zobowiązanie organów do przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

Zgodnie natomiast z drugim z wymienionych obowiązków, organ jest zobligowany do wyczerpującego rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organy nie są w omawianych postępowaniach zobligowane do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do zebrania materiału dowodowego, jak w postępowaniu prowadzonym na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego ( art.77 §1 k.p.a.). Obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Stosownie do wymienionego przepisu to na producencie rolnym spoczywa ciężar udowodnienia jego twierdzeń i to producent rolny powinien dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (art.21 ust.3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich).

W rozpoznanej sprawie jednakże, jak już wcześniej zauważono, skarżący nie pozostawał bierny - konsekwentnie podtrzymywał swoje stanowisko, iż kontrolą nie objęto działki rolnej G lecz działki sąsiednie. Do tych zarzutów organ się nie ustosunkował w zaskarżonej decyzji, z góry zakładając prawdopodobnie, że taka pomyłka nie jest możliwa. Nadto skarżący wskazywał okoliczności mające świadczyć o rolniczym użytkowaniu spornej działki w roku 2008 – zbieranie siana przez sąsiada. Również do tej kwestii organ się w ogóle nie odniósł.

Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwala bowiem na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego, przystającego do tego stanu.

Dopiero po dokonaniu kontroli na miejscu spornej działki w obecności producenta rolnego, jednoznacznym wyjaśnieniu, czy była ona objęta kontrolą w 2008r. i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie opisanego na wstępie wniosku skarżącego o przyznanie płatności.

Reasumując stwierdzić należy, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie rozważył bowiem wszystkich istotnych okoliczności, zgodnie z wymogami art. 7 , art. 77 § 1 k.p.a. i nie poczynił wszechstronnych ustaleń faktycznych, które powinny być podstawą prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Tym samym organ naruszył również wskazane w skardze przepisy art.6 i art.8 k.p.a..

Za niezasadny uznać natomiast należy zarzut naruszenia art.9 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący był wzywany do uzupełnienia wniosku, a w wezwaniach wskazywano nieścisłości występujące we wniosku. Przekazując producentowi rolnemu wniosek, dołączono do niego instrukcję zawierającą pouczenie o sposobie wypełnienia wniosku. Stwierdzić zatem należy, że organy wypełniły spoczywający na nich obowiązek wynikający z art.9 k.p.a. W aktach sprawy brak jest dowodu na to, że beneficjent zwracał się o wyjaśnienie jakichkolwiek wątpliwości, a powołany wyżej przepis nie obliguje organu do zadawania stronie pytań czy ma wątpliwości co do formy i skuteczności czynności jakich zamierza dokonać.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O tym, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §1 p.p.s.a.