Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 825/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni B.-M. "[...]" z siedzibą w W., A. S.-K., J. D., E. L., A. L. i D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy Ś. W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismami z dnia [...] r. E. L., A. L., A. S.-K., J. D., D. C., wnieśli jako właściciele lokali w budynku wielomieszkaniowym o nieodpłatne przekształcenie przysługującego im ułamkowego prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W.. Wskazali, że spełniają warunki przewidziane w ustawie o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do nieodpłatnego przekształcenia, albowiem wieczyste użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni zostało ustanowione

w trybie art. 7 dekretu warszawskiego z 1945 r.

Jednocześnie w dniu [...] r. z wnioskiem o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] opisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. wystąpiła Spółdzielnia B.-M. "[...]" z siedzibą w W. Wskazała, że wieczyste użytkowanie wieczyste na jej rzecz zostało ustanowione w trybie art. 7 dekretu warszawskiego z 1945 r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zarząd Dzielnicy Ś. W. odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego: Spółdzielni B.-M. "[...]" z siedzibą w Warszawie, w udziale wynoszącym [...] części; E. L. i A. L., w udziale wynoszącym [...] , tj. w części związanej z prawem własności odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]; A. S.-K., w udziale wynoszącym [...], tj. w części związanej z prawem własności odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]; J. D., w udziale wynoszącym [...], tj. w części związanej z prawem własności odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...] i D. C., w udziale wynoszącym [...], tj. w części związanej z prawem własności odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni B.-M. "[...]" w W. zostało ustanowione umową użytkowania wieczystego zawartą aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] r. Umowa ta została zawarta w wykonaniu decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustanowienia wieczystego na rzecz ww. spółdzielni, wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, dalej jako "dekret warszawski’). Za ustanowienie prawa użytkowania wieczystego Spółdzielnia zapłaciła jednorazową opłatę symboliczną. Następnie Spółdzielnia aktami notarialnym zawartymi w dniu [...] r. ustanowiła odrębną własność lokali nr [...],[...],[...] i przeniosła ich własność wraz z ułamkowym prawem użytkowania wieczystego przypadającego na te lokale na rzecz odpowiednio D. C., J. D. oraz A. S.-K. Kolejnym aktem notarialnym z dnia [...]r. Spółdzielnia ustanowiła odrębną własność lokalu nr [...] i przeniosła jego własność wraz z ułamkowym prawem użytkowania wieczystego przypadającego na ten lokal na rzecz E. L. i A. L. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Organ wskazując na przepisy art. 1, art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r., poz. 83, dalej jako "ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.") uznał, że jedynie Spółdzielni B.-M. "[...]" w W. przysługuje nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości, gdyż użytkowanie wieczyste uzyskała ona w trybie art. 7 dekretu warszawskiego. W odniesieniu do właścicieli lokali mieszkalnych, którzy wystąpili z wnioskami, organ stwierdził, że nie przysługuje im powyższe roszczenie, albowiem nabyli oni prawo własności wraz z ułamkowym prawem użytkowania wieczystego na podstawie umów zawartych ze spółdzielnią, tj. w drodze sukcesji syngularnej. Tymczasem uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia w myśl ww. przepisów jest ściśle związane ze sposobem w jaki użytkownik uzyskał użytkowanie wieczyste, tj. w zamian za wywłaszczoną nieruchomość lub na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego. Organ wskazał, że właściciele ww. lokali spełniają warunki do odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie organu w sytuacji, w której ustanowione jest prawo użytkowania wieczystego w formie niepodzielnych udziałów, przekształcenie tego prawa w prawo własności może nastąpić jedynie przy jednoczesnym przekształceniu wszystkich istniejących udziałów w użytkowaniu wieczystym. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jednego ze współużytkowników wieczystych skutkowałoby tym, że pozostali współużytkownicy wieczyści posiadali by swoje prawo na prywatnej nieruchomości, co jest niedopuszczalne w świetle art. 232 k.c. Tym samym nie jest możliwe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przysługującego Spółdzielni, albowiem E. L., A. L. (następczyni prawna A. L.), A. S.-K., J. D., D. C. nie spełniają warunków określonych w art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. do nieodpłatnego przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Odwołanie od decyzji Zarządu Dzielnicy Ś. W. z dnia [...] r. wnieśli D. C., Spółdzielnia B.-M. "[...]", A. S.-K., J. D., E. L. i A. L.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy Ś. W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. W uzasadnieniu wskazano, że z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, że użytkowanie wieczyste na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...] ustanowione zostało na podstawie umów-cywilnoprawnych zawartych w dniu [...] r. (trzy umowy) i [...] r. (jedna umowa). Kolegium wskazało, że zawarte umowy nie dotyczyły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w zamian za wywłaszczenie nieruchomości gruntowej, jak również nie nabyli oni tego prawa na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego, jak również nie są następcami prawnymi takich osób. Jednocześnie zawarte umowy przenoszą na nabywców jedynie prawo do nieruchomości, nie zaś tytuł osoby wywłaszczonej czy pozbawionej prawa. Wskazując na treść art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Kolegium podkreśliło, że tylko takie osoby mogłyby się ubiegać o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – jest to bowiem uprawnienie osobiste związane z konkretnym podmiotem – dawnym właścicielem nieruchomości lub jego spadkobiercą lub osobą bliską. Nieodpłatne przekształcenie jest bowiem swoistą gratyfikacją dla osób, które utraciły prawo własności nieruchomości. Powyższe oznacza, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli Spółdzielnia B-M "[...]", E. L., A. L., A. S., J. D., D. C.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego tj. art. 1 ust. 1 a pkt 2 w zw. z art. 5 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wnioskodawcom nie przysługuje uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia w oparciu o powołane przepisy. Tym samym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazali, że wydane w sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wobec błędnej wykładni w części, w której organ stanął na stanowisku, że przez pojęcie "następca prawny" należy rozumieć tylko osoby będące sukcesorami pod tytułem ogólnym (spadkobiercy). Wskazali, że w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. nie została wprowadzona definicja "następcy prawnego" na potrzeby tej ustawy, a zatem nie jest możliwym uznanie, że w różnych przepisach ww. aktu normatywnego użyto tego pojęcia w różnym znaczeniu i tym samym w art. 5 ograniczył krąg tych podmiotów jedynie do następców prawnych pod tytułem ogólnym. W ocenie skarżących, gdyby intencją ustawodawcy było takie ograniczenie, to bez wątpienia znalazłby się taki zapis w ustawie. Wskazali, że Spółdzielni bezsprzecznie przysługuje powyższe roszczenie. W odniesieniu zaś do właścicieli lokali mieszkalnych podniesiono, że są oni członkami ww. Spółdzielni, a zatem zgodnie z art. 3 ustawy prawo spółdzielcze są oni właścicielami majątku posiadanego przez spółdzielnię. Majątek ten zaś został uszczuplony, gdyż Spółdzielnia w zamian za posiadaną nieruchomość otrzymała jedynie użytkowanie wieczyste, wobec czego jej majątek, a tym samym majątek właścicieli lokali mieszkalnych został uszczuplony. Gdyby bowiem nie doszło do zdarzeń prawnych spowodowanych działaniem dekretu i pozbawienia Spółdzielni prawa własności przedmiotowej nieruchomości właścicielom lokali mieszkalnych przysługiwałoby udział w prawie własności. Powyższe oznacza, że są oni beneficjentami uprawnień, które uzyskała Spółdzielnia. Tym samym przysługuje im uprawnienie do żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieodpłatnie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga podlega oddaleniu bowiem nie jest uzasadniona, a zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. odpowiadają prawu. Stanowisko organów przyjmujące, że w ustalonym stanie faktycznym nie zostały spełnione przez osoby fizyczne przesłanki do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest prawidłowe.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że co do interpretacji art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Z 2012 r.,poz.83) w zakresie pojęcia "wywłaszczonej nieruchomości" mieszczą się nieruchomości wywłaszczone w trybie wszystkich dekretów i ustaw wywłaszczeniowych. Ten warunek w przedmiotowej sprawie został spełniony.

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zasadnicze znaczenie ma jednak interpretacja przesłanki podmiotowej zawartej w art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Z brzmienia tego przepisu wynika, że prawo do nieodpłatnego przekształcenia przysługuje wyłącznie osobie, której nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa. Uprawnienie to przysługuje również jej następcom prawnym.

Zdaniem Sądu przywilej uprawniający do skorzystania z instytucji nieodpłatnego przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności należy rozumieć w sposób ścisły, stanowiący wyjątek od zasady ustanowionej w przepisie art. 4 przywoływanej ustawy (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2007 r.

I SA/Wa 478/07). Zasadą wynikająca z art. 4 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2005 r. jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za opłatą, jaką osoba na rzecz, której prawo to zostało przekształcone obowiązana jest uiścić dotychczasowemu właścicielowi. Natomiast osoby wskazane w art. 5 pkt 1 ustawy są przez ustawodawcę traktowane w sposób szczególny. Zostały one bowiem pozbawione prawa własności w drodze wywłaszczenia. Celem przyznania prawa do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności było wyrównanie szkody wynikłej z przymusowego pozbawienia prawa własności. Celu tego nie sposób realizować wobec osoby, która w drodze czynności cywilnoprawnej nabyła prawo użytkowania wieczystego – (por. R. Skwarło, Komentarz do art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, LEX/ el 2007 teza 6.)

W zasadzie nie powinno ulegać wątpliwości, iż pod pojęciem "następcy prawni" w rozumieniu przepisu art.1 ust.3 ustawy, należy rozumieć zarówno następców prawnych na zasadzie sukcesji generalnej, jak i sukcesji syngularnej. W teorii prawa powszechnie przyjmuje się, iż bez uzasadnionej przyczyny tym samym zwrotom użytym przez ustawodawcę w ramach jednego aktu prawnego nie można przyznawać różnego znaczenia prawnego.(J. Wróblewski [w:] W. Lang, J. Wróblewski, S. Zwadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1980, s. 401). Skoro zatem w art. 5 tej samej ustawy ustawodawca również posłużył się określeniem "następcy prawni" to, co do zasady powinno ono mieć takie samo znaczenie jak we wcześniej powołanym przepisie. Wykładnia celowościowa art. 5 pkt 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wskazuje jednak zdaniem Sądu, iż nie istnieją żadne racjonalne przyczyny, aby traktować na zasadach preferencyjnych następcę prawnego w drodze sukcesji syngularnej dotychczasowego użytkownika wieczystego, któremu oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste w zamian za wywłaszczenie. Taka bowiem interpretacja pojęcia "następca prawny", przy której obejmowano by w odniesieniu do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, tym pojęciem także nabywcę tego prawa w drodze czynności cywilnoprawnej stanowiłaby niczym nieuzasadnione i nie znajdujące żadnej podstawy w zasadach sprawiedliwości przywileje dla tej kategorii osób. (wyrok NSA

z dnia 27 listopada 2008 roku I OSK 1687/07 ).

Jest bowiem oczywistym, że poprzez sprzedaż użytkowania wieczystego, dotychczasowy użytkownik nie przenosi przecież na następcę tytułu osoby wywłaszczonej. Umowa notarialna sprzedaży, zamiany, darowizny przenosi wyłącznie na nabywcę określone w niej prawo do nieruchomości, natomiast nie przenosi na nabywcę tytułu "osoby wywłaszczonej". Skoro zasadę taką uznać należy za niekwestionowaną w stosunku do pojęcia "następcy prawnego" użytego w art. 5, dotyczącą wyłącznie spadkobierców (sukcesorów uniwersalnych) użytkowników wieczystych, czyli podmiotów związanych z osobą a nie z prawem użytkowania wieczystego, tym bardziej dotyczyć powinna samych użytkowników wieczystych-osób wywłaszczonych.

Następcami prawnymi w zakresie praw wynikających z art.7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. ( Dz. U. Nr.50,poz.279 ) są wyłącznie spadkobiercy osób-byłych właścicieli gruntów warszawskich a nie nabywcy prawa użytkowania wieczystego w umowy kupna-sprzedaży.

Reasumując pojęcie "następcy prawnego" użyte w art. 5 ustawy musi być interpretowane jako następstwo pod tytułem ogólnym, ponieważ przepis ten mówi o pewnej kategorii osób, którym w szczególnych okolicznościach oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste. Jest to zatem następstwo związane z osobą uprawnioną. (wyrok NSA z dnia 27 listopada 2008 roku I OSK 1687/07).

Czymś innym jest natomiast prawo do odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, które zgodnie z art. 1 tej ustawy nie zawiera ograniczeń.

Istotą problemu jest fakt, że skarżący w postaci osób fizycznych nie mogą zdaniem Sądu wobec faktu, że nie są następcami prawnymi w sensie sukcesji uniwersalnej byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości, skorzystać z instytucji uregulowanej w art. 5 ustawy. Następstwo prawne w wypadku powoływania tej podstawy prawnej uzasadnia pytanie o status prawny poprzednika i prawa, z których ten nie mógł skorzystać.

Zdaniem sądu takie rozumienie instytucji sprecyzowanej w przepisach ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dnia 29 lipca 2005 r. ( Dz. U. 05.[...]5.1459 ), a w szczególności przepisie art.5 ustawy stanowiącym lex specialis w stosunku do zasady wskazanej w przepisie art. 4 tejże ustawy, kłóciłoby się z ratio legis istoty konstrukcji zwolnienia z obowiązku opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie sposób bowiem przyjąć, że skarżący są spadkobiercami byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nigdy nie mieli statusu osób wywłaszczonych, nie utracili prawa własności, nie byli bowiem przedwojennymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości warszawskiej ani też spadkobiercami poprzedniczki prawnej Spółdzielni Zjednoczenie. Wbrew twierdzeniom skarżących, że przyjęcie, iż nie przysługuje im prawo nieodpłatnego przekształcenia stanowi działanie contra legem, zdaniem Sądu przyznanie tego prawa byłoby wyrazem działania sprzecznego z wykładnią celowościową omawianych przepisów. Nieodpłatne przekształcenie w zamyśle ustawodawcy stanowi rodzaj swoistej rekompensaty za utratę prawa własności i w rezultacie jego przywrócenie bez dodatkowych nakładów. Takie rozwiązanie ma służyć niwelowaniu negatywnych skutków dokonanego wywłaszczenia i dotyczyć może jedynie wywłaszczonych lub ich spadkobierców - następców prawnych pod tytułem ogólnym. Powoływanie się za daniem pierwszeństwa wykładni językowej przed celowościową wspartą regułami wykładni systemowej nie może się ostać w przypadku, kiedy posłużenie się jedynie wykładnią językową okazuje się być niewystarczające, bowiem sformułowanie przepisu nadal budzi wątpliwości. Tym samym uzasadnione wydaje się być odwołanie w takiej sytuacji do ratio legis stosowanego przepisu. Tak więc nie każdy użytkownik wieczysty może skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia prawa, a tylko ten , który otrzymał użytkowanie wieczyste nieruchomości w zamian za odjęcie w trybie administracyjnym własności nieruchomości. Ograniczenie to należy odnieść także do następców prawnych, nie każdy bowiem przypadek następstwa prawnego będzie uprawniał do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, a jedynie następstwo pod tytułem ogólnym. Podkreślenia zdecydowanie wymaga, że następca pod tytułem ogólnym jest z mocy prawa kontynuatorem praw spadkobiercy. Korzystanie przez spadkobiercę z instytucji uregulowanej w art.5 ustawy uzasadnione jest tym, że wstępuje on w prawa swego "poprzednika" prawnego, z których ten nie mógł korzystać. Inna sytuacja zachodzi w przypadku sukcesji pod tytułem szczególnym, która nie wywołuje takich skutków jak w przypadku sukcesji uniwersalnej. (wyrok NSA z 27 listopada 2008 roku I OSK [...]52/07)

Kolejnym zagadnieniem wymagającym zdaniem Sądu uwagi w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, że prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest prawem jednolitym, nie podlegającym wewnętrznym podziałom. Taki charakter zachowuje ono również wtedy, gdy przysługuje niepodzielnie kilku różnym podmiotom. Wszystkie te podmioty są współużytkownikami wieczystymi wspólnie i niepodzielnie korzystającymi z jednego i tego samego prawa, podobnie jak przy prawie współwłasności. Do współużytkowania wieczystego gruntu należy odpowiednio stosować przepisy kodeksu cywilnego o współwłasności. Wobec treści przepisu art.232 k.c. oraz przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty ( nieruchomości gruntowe ) , nie można zatem ustanowić użytkowania wieczystego na udziale we współwłasności. Do tego przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być wyłącznie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego. W sytuacji bowiem gdy na jednej nieruchomości gruntowej prawo swe realizuje kilku użytkowników wieczystych przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do kilku spośród nich naruszałoby zasadę wynikającą z art.232 par. 1 k.c. Regulacja zawarta w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. określa, że w przypadku gdy – jak w tej sprawie – na nieruchomości gruntowej ustanowione jest na rzecz szeregu osób prawo wieczystego użytkowania gruntu w formie niepodzielnych udziałów, nabycie w to miejsce w trybie powołanej ustawy udziałów we współwłasności nieruchomości może nastąpić jedynie wówczas, gdy wszyscy użytkownicy wieczyści będą spełniali wymogi ustawy i wystąpią z wnioskiem. Ustawa w art.2 stanowi, że w przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust.2., odsyłającego do stosowania w określonych w nim przypadkach do przepisu art.199 k.c.

W przedmiotowej sprawie wszyscy współużytkownicy wieczyści zwrócili się o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania we własność na podstawie art. 5 pkt 1 i 2 ustawy. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że S. M. SBM "[...]“ w W. , która prawo wieczystego użytkowania gruntu uzyskała na podstawie art.7 dekretu warszawskiego za opłatą symboliczną, posiada uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa. Wypełniona bowiem w przypadku Spółdzielni została dyspozycja art.5 pkt 2 ustawy. Wnioski o nieodpłatne przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności złożone przez osoby fizyczne mogą zostać uwzględnione jedynie w przypadkach wypełniających dyspozycję przepisu art.5 w zw. z art. 1 ust.1a ustawy. Argumentacja w tym zakresie wskazana została powyżej, a wynika z niej brak spełnienia przesłanki ustawowej po stronie osób fizycznych. Na marginesie dodać należy, że wnioskujący nie byli zainteresowani odpłatnym przekształceniem przysługującego im prawa wieczystego użytkowania w prawo własności.

Użytkowanie wieczyste na rzecz właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych o numerach [...],[...],[...] i [...] ustanowiono umowami cywilno-prawnymi zawartymi w dniach [...]r. i [...] r. Z powyższego wynika, że będące skarżącymi osoby fizyczne nie wypełniły przesłanek do nieodpłatnego przekształcenia prawa. Wnioskujący nie nabyli bowiem prawa wieczystego użytkowania gruntu na podstawie art.7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.. Nie sposób również zdaniem Sądu przyjąć, że wnioskujące osoby fizyczne, które są członkami S. B. – M. "[...]“, aby tym samym jak chcą tego skarżący uznani zostali za następców prawnych poprzedniczki prawnej tejże Spółdzielni i tym samym uznani zostali za nabywających prawo wieczystego użytkowania gruntu w trybie art. 7 dekretu warszawskiego. Skarżący nabyli bowiem prawo wieczystego użytkowania w latach 2008 i 2010 w drodze czynności prawnych (umów kupna-sprzedaży), osoby te nie zostały wcześniej pozbawione prawa, nie są też następcami prawnymi dawnego właściciela nieruchomości warszawskiej. Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że przywołane w skardze orzeczenie I SA/Wa 2125/13 dotyczyło nieco innego stanu faktycznego, co podkreślone zostało w wywodach uzasadnienia do przywołanego wyroku.

Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).