Postanowienie WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 592/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-09-09 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanym w dniu 14 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Wnioskiem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 1 sierpnia 2014 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że kapitał zakładowy spółki wynosi 990.000 zł. Wartość środków trwałych spółki według bilansu za ostatni rok wynosi 1.641.250,63 zł. W 2013 r. spółka osiągnęła zysk netto na poziomie 944.468,46 zł. Na rachunku bankowym spółki (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) znajdowało się 199.232,55 zł.

Uzasadniając złożony wniosek spółka wskazała, że jej obecna kondycja finansowa jest trudna, czego dowodem jest strata z prowadzonej działalności gospodarczej w pierwszym półroczu roku 2014 na poziomie 192.898,44 zł.

Wobec powyższego spółka nie jest w stanie wygospodarować środków na uiszczenie wpisów od wszystkich 27 skarg, które zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Dzięki wszelkim staraniom spółka zdołała opłacić wpisy w 14 z 27 prowadzonych postępowań.

Celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r. spółka została wezwana do przedłożenia następujących dokumentów:

a) odpisów zeznania podatkowego CIT - 8 złożonego przez spółkę za rok 2013;

b) deklaracji VAT-7 składanych przez spółkę za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.;

c) odpisu sprawozdania finansowego za rok 2013;

d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych (w tym wyciągów z kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy;

e) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków maklerskich obrazujących stan środków pieniężnych oraz ilość i wartość posiadanych papierów wartościowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy;

f) oświadczenia, czy z majątku spółki prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne;

g) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędów i izb skarbowych, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłaca - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia;

h) oświadczenia, czy spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności.

W dniu 1 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły:

- sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013;

- sprawozdanie zarządu spółki z jej działalności w roku 2013;

- rachunek zysków i strat oraz bilans za rok 2013;

- rachunek przepływów pieniężnych w okresie 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2013 r.;

- wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla spółki przedstawiające zestawienie transakcji na rachunku w okresie czerwiec – lipiec 2014 r. (z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka w dniu 18 czerwca 2014 r. otworzyła lokatę na kwotę 1.400.000 zł; z kolei saldo przedmiotowego rachunku bankowego na dzień 31 lipca 2014 r. wynosiło 194.800,82 zł);

- deklaracja CIT – 8 za rok 2013;

- deklaracje VAT – 7 za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.;

- oświadczenie podpisane przez prokurenta spółki z dnia 14 sierpnia 2014 r. w przedmiocie nieposiadania rachunków maklerskich oraz papierów wartościowych, braku wymagalnych należności spółki względem podmiotów trzecich (w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, izby skarbowej, izby celnej i banków) oraz w przedmiocie braku prowadzonych względem spółki postępowań egzekucyjnych.

W tym stanie uznano, co następuje.

W świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych) obejmować może zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.

Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 2 ww. aktu normatywnego osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Brzmienie powołanego przepisu wskazuje wprost, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Stwierdzić przy tym należy, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy znaczenie ma nie tylko sytuacja finansowa danego podmiotu na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja tegoż podmiotu we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Kompleksowa analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala bowiem ocenić czy trudności podmiotu wnioskującego o prawo pomocy mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. w tej materii: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08 oraz z dnia 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 66/99; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie sądowym podkreśla się ponadto, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i jej aktualnych możliwości płatniczych (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 października 2008 r.; sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że koszty sądowe w przedmiotowej sprawie kształtują:

- wpis od skargi wynoszący 200 zł (vide: § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.);

- ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł (vide: § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi);

- ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wynoszący 100 zł (vide: § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi);

- ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (vide: § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192).

Mając na uwadze ww. regulację normatywną jak i okoliczności faktyczne związane z sytuacją spółki uznano, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Zestawienie ww. kwot ze stanem majątkowym wnioskodawczyni nie uzasadnia bowiem uznania, że ww. nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że dokumenty obrazujące sytuację majątkową i dochodową spółki w szerszej perspektywie czasowej przeczą argumentacji zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pomimo straty z działalności gospodarczej za pierwsze półrocze 2014 r. (która w istocie jest jedynie nadwyżką kosztów uzyskania przychodów nad przychodami) spółka nie utraciła płynności finansowej i – co istotne - na bieżąco reguluje wszystkie wymagalne należności. Spółka – zgodnie z ww. oświadczeniem - nie posiada zatem zadłużenia z tytułu zobowiązań publicznoprawnych i wobec kontrahentów. Przeciwko spółce nie toczy się również jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne.

Co warte podkreślenia, wnioskodawczyni dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunku bankowym. Przedmiotową okoliczność obrazują wprost wyciągi bankowe odnoszące się do okresu czerwiec – lipiec 2014 r. Zauważyć przy tym należy, że spółka nie przedstawiła dokumentów, które wskazywałby, że jej rachunek bankowy został w jakikolwiek sposób zablokowany czy zabezpieczony. Oznacza to, że spółka nie ma przeszkód aby dysponować posiadanymi środkami finansowymi, które z powodzeniem mogą być przeznaczone na koszty zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych.

W takiej sytuacji nie ma jakichkolwiek podstaw do traktowania skarżącej spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Podkreślenia wymaga, że koszty związane z postępowaniem przed sądem administracyjnym należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 630/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach rozpatrywanej sprawy brak jest więc podstaw do przyjęcia, że spółka nie ma dostatecznych środków na realizację obowiązku poniesienia kosztów sądowych, który to obowiązek na obecnym etapie postępowania sprowadza się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł

W ocenie referendarza sądowego rozpatrującego złożony wniosek za przyznaniem skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie przemawia również mnogość zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych. Możliwość poniesienia kosztów sądowych we wszystkich sprawach zainicjowanych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku determinuje bowiem stan posiadanych środków pieniężnych (wzmiankowana bardzo wysoka lokata bankowa oraz wysokie saldo rachunku bankowego).

Z powyższych względów uznano, że spółka nie wykazała ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

W reasumpcji, referendarz sądowy przyjmując za podstawę art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez spółkę zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.