Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1638/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1638/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006r., sprawy ze skargi J. R., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 30 września 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od środków transportowych, skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2004 roku wydaną na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31 z późn. zm. ) oraz art. 233 § 1 pkt. 2 lit.a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].2004 roku Nr [...] określającą wysokość I raty zobowiązania podatkowego za rok 2004 z tytułu podatku od środków transportowych na łączną kwotę [...] zł oraz odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł - i określiło dla J. R. wysokość I raty zobowiązania podatkowego za rok 2004 z tytułu podatku od środków transportowych na łączną kwotę [...] zł .

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż Prezydent Miasta wskazał, iż przeprowadzone postępowanie potwierdziło, iż podatnik J. R. pozostawał właścicielem samochodu ciężarowego marki Star o nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 12 350 kg w okresie od stycznia do czerwca 2004 roku i w związku z powyższym określił wysokość I raty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę . Podniesiono także, iż od decyzji organu I instancji odwołanie złożył J. R. wskazując, iż wydana decyzja jest niezgodna z prawem, bowiem określała wysokość zobowiązania podatkowego oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji, podczas gdy odwołujący nie był użytkownikiem dróg publicznych. J. R. podniósł, iż przedmiotowy samochód używany był tylko do poruszania się w obrębie gospodarstwa rolnego. Ponadto odwołujący się wskazał, że decyzja została wydana bez podania konkretnych przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991roku - o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 1991 r., Nr 9, poz. 31 z późn. zm. ). Odwołujący się zarzucił także niezgodność wydanego rozstrzygnięcia z przepisem art. 64 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej . Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z treścią art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 1997 r, Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ), jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W świetle cytowanego przepisu organ podatkowy I instancji prawidłowo postanowił o wszczęciu postępowania podatkowego - w wyniku przeprowadzenia, którego - wydana została decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego. Wskazano także, że kwestie obowiązku zapłaty i wygaśnięcia podatku od środków transportu uregulowane są w art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. - o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 z późn. zm). Na podstawie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że J. R. był właścicielem samochodu ciężarowego marki Star o nr rej [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 12 350 kg w okresie od stycznia do czerwca 2004 r. W ocenie Kolegium przeprowadzone postępowanie dawało - co do zasady - podstawy do wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe odnośnie I raty podatku od środków transportowych za rok 2004 wynikające z dysponowania przez podatnika prawem własności samochodu ciężarowego marki Star w okresie od stycznia do czerwca 2004 roku .

Odnosząc się do jednego z zarzutów podniesionych przez odwołującego się Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że wykorzystywanie samochodu wyłącznie w obrębie własnego gospodarstwa rolnego nie jest okolicznością zwalniającą z obowiązku zapłaty podatku z tytułu środków transportowych. Stwierdzono ponadto, iż pomimo prawidłowości poczynionych przez organ podatkowy I instancji ustaleń w sprawie, z uwagi na nowelizację przepisu art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej (art. 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. - o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1387), Kolegium zobowiązane było uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec w sposób wskazany na wstępie. Przed dniem 1 stycznia 2003 r., przepis art. 53 § 4 ordynacji przewidywał, iż w przypadkach przewidzianych wart. 21 § 3 i 4, art. 28 § 2 oraz art. 30 § 1 odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy, określając ich wysokość na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, decyzji o zwrocie wynagrodzenia lub decyzji o odpowiedzialności podatkowej płatnika (inkasenta). Tym samym w decyzji wydawanej w oparciu o art. 21 § 3 i 4 ordynacji podatkowej istniała konieczność naliczenia odsetek za zwłokę. Po wskazanej dacie granicznej przepisem art. 53 § 3 ordynacji podatkowej ustawodawca ustalił, iż odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 48 § 1 pkt 2 i 3, art. 53a, art. 62 § 4, art. 66 § 5 i art. 76a § 1 ordynacji. Oznacza to, iż przy wydawaniu decyzji w oparciu o regulację art. 21 § 3 ordynacji podatkowej brak jest w chwili obecnej podstawy prawnej dla naliczania odsetek za zwłokę, a - co do zasady - uczynić ma to sam podatnik.

Skargę na powyższą decyzję złożył J. R. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie art. 64 ust.3 Konstytucji poprzez nałożenie zobowiązania podatkowego w odniesieniu do samochodu ciężarowego marki STAR nr rej. [...] - nie użytkowanego na drogach publicznych i służącego do poruszania się wyłącznie w granicach będącego jego własnością gospodarstwa rolnego o obszarze około 300 ha położonego w I. koło K. W uzasadnieniu podniósł,iż zaskarżoną decyzją ustalono wysokość I raty zobowiązania podatkowego za 2004 rok z tytułu podatku od środków transportowych. Zobowiązanie to zostało określone w odniesieniu do samochodu ciężarowego, który w ogóle nie uczestniczył w ruchu drogowym w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd ten w rzeczywistości służył wyłącznie do poruszania się na obszarze będącego własnością skarżącego gospodarstwa rolnego i nie poruszał się po żadnych drogach publicznych. Skarżący podniósł także, że obowiązujący stan prawny uniemożliwił wyrejestrowanie pojazdu zarówno całkowicie jak i czasowo, albowiem stosownie do przepisu art. 79 ustawy Prawo o ruchu drogowym - warunkiem wyrejestrowania pojazdu było jego złomowanie. Ustawodawca dokonał zmiany tej ustawy wprowadzając możliwość czasowego wycofania pojazdu z ruchu, jednakże na okres najwyżej do 9 miesięcy w roku, przy czym zmiana ta polegająca na dodaniu do tej ustawy art. 78 a - ustawą z dnia 20.04.2004 r o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U 92 poz.884) - obowiązywać ma od 1 stycznia 2005 r. Podniósł także, że konstrukcja art. 79 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i przepis art. 9 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U nr 9 poz.31 z późn. zm.) łączyły obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych wyłącznie z faktem zarejestrowania pojazdu, a nie z tym, czy porusza się on czy też nie po drogach publicznych, co nie znajduje zdaniem skarżącego żadnego logicznego uzasadnienia. Dodatkowo podniósł, iż konstrukcja w/w przepisów w sposób fundamentalny godzi w istotę prawa własności i pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Poprzez konstrukcję tych przepisów właściciel samochodu ciężarowego zmuszany jest do oddania na złom pojazdu, który mógłby pozostawić na części zamienne bądź też zachować go dla celów ekspozycyjnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do podniesionych zarzutów Samorządowe Kolegium wskazało, iż wykorzystywanie samochodu wyłącznie w obrębie gospodarstwa rolnego nie jest okolicznością zwalniającą z obowiązku zapłaty podatku z tytułu środków transportowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r., poz.1269 z późn. zm – oznaczana dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w oparciu o prawidłowe przepisy prawa materialnego – art. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U. z 1991 r., poz. 31 z późn .zm. ) oraz przepisy postępowania - art. 233&1 pkt.2 lit.a ustawy z 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacji podatkowej ( Dz.U. z 1997r Nr 137,poz 926 z poźn. zm).

Bezspornym w niniejszej sprawie było, iż J. R. był właścicielem samochodu ciężarowego marki – Star w okresie od stycznia do czerwca 2004 roku.

Podatek od środków transportowych został unormowany przez ustawę z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U tj. z 2002 r. Nr 9, poz.84 z późn. zm. ). Zgodnie z treścią art.9 ust.1 w/w ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania organów podatkowych " obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Jak właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Stosownie zaś do ust.4 obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty. Ustęp 5 stanowił, iż obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany.

Tak więc biorąc powyższe przepisy prawa pod uwagę ustawodawca uregulował obowiązek podatkowy od środków transportowych w odniesieniu do rejestracji pojazdu. Organy podatkowe określające zobowiązanie podatkowe w powyższym zakresie zobligowane były do stosowania bezwzględnie obowiązujących w tym zakresie norm prawa. Przypadki zaś zwolnienia z podatku od środków transportowych określał art.12 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i tylko w granicach w nim przewidzianych podatnik mógł skorzystać ze zwolnienia. Przepis ten nie przewidywał możliwości zwolnienia z podatku z uwagi na użytkowanie środka transportu we własnym gospodarstwie rolnym z wyłączeniem użytkowania na drogach publicznych . Dlatego też zgłoszony przez skarżącego zarzut Sąd uznał za pozbawiony podstaw prawnych. Należy bowiem podkreślić, że zwolnienia podatkowe są ustawowym wyjątkiem od zasady powszechności i równości obowiązków podatkowych. Zasadę tę statuuje art.84 Konstytucji RP, który stanowi, iż każdy ma obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie. Rozwinięciem zaś unormowania art.84 Konstytucji RP jest art.217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatku, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy. W przedmiotowej sprawie słusznie więc organ II instancji nie znajdując podstaw do zwolnienia podatkowego określił skarżącemu wysokość I raty zobowiązania podatkowego za 2004 rok w kwocie [...] zł. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organ II instancji art. 64 ust.3 Konstytucji RP. Decyzja określająca wymiar zobowiązania podatkowego od środków transportu zdaniem Sądu nie narusza prawa własności podatnika . Nie stanowi ona bowiem ograniczenia prawa własności jak i nie narusza jego istoty. W tym miejscu należy podnieść, iż organy podatkowe dokonując wymiaru podatku nie są uprawnione do badania podstaw wyrejestrowywania pojazdów i ich oceny, w szczególności powołanego przez skarżącego art.79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego ( Dz.U. Nr 58 z 2003r poz.515 z poźn. zm ). Na marginesie należy jedynie wskazać, iż wbrew twierdzeniu skarżącego przepis ten nie został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Reasumując należy stwierdzić, iż obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu tylko na terenie swojego gospodarstwa rolnego z wyłączeniem dróg publicznych, ponieważ zgodnie z art.9 ust.4 wyżej cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten wygasał dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu. Podobne stanowisko zostało przedstawione w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.06.2000r. sygn. akt III SA 875/99 LEX nr 46306.

Sąd nie dopatrzył się również żadnych naruszeń dotyczących przepisów postępowania.

W związku z powyższym na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U .Nr 153,poz.1270 z późn .zm) orzekł o oddaleniu skargi