Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1469/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Skarżony organ: Minister Kultury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Kultury na rzecz A. G. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Kultury, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2005 r., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne z wniosku z dnia 24 maja 2004 r. A. G. w sprawie wpisania do rejestru zabytków drewnianego budynku przy ulicy [...] w S.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Kultury przedstawił następujący stan sprawy.

Budynek murowany mieszczący się przy ul. [...] w S., przylegający od strony zachodniej do drewnianego budynku znajdującego się przy ulicy [...] w S., został wpisany na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] lutego 1982 r., nr [...] do rejestru zabytków pod numerem [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...], Wojewódzki Konserwator Zabytków w S., odmówił wpisania do rejestru zabytków budynku drewnianego położonego przy ul. [...] w S. stwierdzając, że obiekt ten nie spełniał warunków uzasadniających indywidualny jego wpis do rejestru zabytków. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...]. A. G. ponownie złożył w dniu 24 maja 2004 r. do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. wniosek o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości położonej przy ulicy [...] w S. powołując się na orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 1997 r. w którym wskazano, że nieruchomość oznaczona nr geodezyjnym [...] położona w S. przy ulicy [...] zabudowana jest domem murowano drewnianym.

Decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] postępowanie administracyjne, wszczęte powyższym wnioskiem A. G. zostało umorzone, jako bezprzedmiotowe ponieważ murowana część budynku mieszcząca się przy ulicy [...] w S. została wpisana do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] lutego 1982 r., a w sprawie wpisania drewnianej części tego budynku położonej przy ulicy [...] Generalny Konserwator Zabytków wydał w dniu [...] kwietnia 2001 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] odmawiającą wpisania go do rejestru zabytków.

Od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] lipca 2004 r. odwołanie złożył A. G. wskazując, iż Sąd orzekł o jednym a nie o dwóch odrębnych budynkach. Zdaniem odwołującego się, fakt ten ma istotne znaczenie dla wartości zabytkowych omawianego obiektu.

Minister Kultury nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż sprawa wpisania do rejestru zabytków drewnianego budynku położonego przy ul. [...] w S. została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2001 r. Dodatkowo podkreślił, iż w omawianej sprawie nie zaszły nowe okoliczności mające wpływ na wartość przedmiotowego budynku. Według organu przywołany przez stronę w odwołaniu wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 1997 r., nie ma bowiem znaczenia dla sprawy wpisania budynku przy ul. [...] do rejestru zabytków, a okoliczności w nim wskazane nie uzasadniają poglądu, że budynek ten posiada wartości historyczne, naukowe i artystyczne. Wobec powyższego organ odwoławczy nie widzi podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji.

W dniu 13 czerwca 2005 r. A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] podnosząc, że zaskarżona decyzja narusza art. 365 kpc oraz art. 31, 32, 64 i art. 83 Konstytucji RP. Podniósł także, że powołanie się organu na poprzednie decyzje jest nietrafne, ponieważ wydawane one były przy innym stanie prawnym. Ponadto skarżący powołał się na "Opinię dotyczącą wpisania do rejestru zabytków domu przy ul. [...] w S." wydaną na zlecenie Zespołu Ekspertów ds. Architektury, Urbanistyki i Krajobrazu Kulturowego przy Ośrodku Dokumentacji Zabytków w W. z dnia [...] kwietnia 1997 r. oraz na orzeczenie Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] Ns [...] z dnia [...] lutego 1997 r., twierdząc, że "merytorycznie zasadnym jest aby sporna część budynku uzyskała statut identyczny z jego pierwszą częścią".

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Sąd administracyjny stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. Nr 153, poz. 1296) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie A. G. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wpisanie do rejestru zabytków nieruchomości położonej przy ul. [...] w S. w dniu 24 maja 2004 r., a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ. U. z 2003 Nr 162 poz. 1568 ze zm.). Wszczęte w tej spawie postępowanie organ umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt wydania dnia [...] kwietnia 2001 r. przez Generalnego Konserwatora Zabytków decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] odmawiającą wpisania do rejestru zabytków budynku przy ulicy [...] w S.

Minister Kultury podzielił stanowisko organu I instancji i decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy, wskazując na zasadę trwałości decyzji administracyjnych oraz na to, że nie uległ zmianie stan faktyczny w sprawie.

Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać będzie z kilku różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Organy obu instancji pominęły w ogóle fakt, że decyzja z dnia [...] czerwca 1996 r., którą odmówiono wpisana przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków została wydana w oparciu o stan prawny wynikający z ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (DZ. U. Nr 10 poz. 48 ze zm.). Natomiast w niniejszej sprawie wniosek o wpisanie do rejestru zabytków został złożony po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ. U. z 2003 Nr 162 poz. 1568 ze zm.), a zatem w nowym stanie prawnym. W związku z powyższym nie można uznać, że ma miejsce bezprzedmiotowość postępowania, ponieważ sprawa została już zakończona decyzją ostateczną. Sprawę wszczętą wnioskiem skarżącego należało potraktować jako nową sprawę, ponieważ wniosek został złożony po dniu wejścia w życie nowej ustawy - w nowym stanie prawnym, a zatem nie zachodziła tożsamość sprawy. Tożsamość sprawy istnieje gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Nie było więc podstaw do umorzenia postępowania, a umarzając je organ I instancji wydał decyzję naruszającą art. 105 § 1 kpa. W związku z powyższym decyzja taka podlega uchyleniu. Ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję sprzeczną z prawem to również wydał decyzję naruszającą prawo. Skoro nie było podstaw w takim stanie faktycznym i prawnym do umorzenia postępowania, to umorzenie tego postępowania stanowi naruszenie art. 105 kpa.

Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien rozpatrzyć merytorycznie zasadność wniosku A. G. z dnia 24 maja 2004 r. na gruncie nowego stanu prawnego tj. w oparciu o ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ. U. z 2003 Nr 162 poz. 1568 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). orzekł jak w sentencji.