Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 991/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1, art 146 par. 1, art. 151 par. 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy asystent sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Starosta [...] na wniosek A. F. decyzją z dnia 28 kwietnia 2011 r. nr [...] zarejestrował samochód osobowy Audi A4 Cabrio rok produkcji 2007 r. o nr identyfikacyjnym nadwozia (VIN): [...], wydając nowy dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne o nr [...]. Podstawą rejestracji były: umowa kupna-sprzedaży, która miała być zawarta pomiędzy A. F. a zamieszkałym w W. Q. O. Do. oraz hiszpański dowód rejestracyjny dotyczący pojazdu Audi o numerze VIN [...] wraz z tłumaczeniem.

W czerwcu 2011 r. A. F. sprzedała wyżej wymieniony samochód D. K.. Na jego wniosek Starostwo Powiatowe w [...] w dniu 1 lipca 2011 wydało decyzję (nr [...]) o zarejestrowaniu na niego wyżej wymienionego pojazdu. Pojazd ten został następnie w 2011 r. sprzedany przez D. K. – K. B., który następnie w lipcu 2012 r. sprzedał przedmiotowy samochód K. D. i A. S., którzy wystąpili o rejestrację pojazdu w Starostwie Powiatowym w P. Pojazd został zarejestrowany przez Starostwo Powiatowe w P. i otrzymał tablice rejestracyjne [...].

Postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w R., w sprawie 6 pojazdów pochodzących z czynów zabronionych, w tym pojazdu marki Audi A4 o nr rej. [...] - umorzył śledztwo o czyn z art. 291 §1 Kodeksu karnego (paserstwo umyślne) z powodu śmierci podejrzanego o wskazany czyn D. K. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., że D. K., prowadząc działalność gospodarczą zajmującą się m.in. kupnem i sprzedażą samochodów, dokonał zakupu od nieustalonych osób pojazdów pochodzących z czynów zabronionych, a następnie dokonywał ich odsprzedaży. W zakresie dotyczącym samochodu Audi wskazano, że pojazd został zalegalizowany w Polsce poprzez jego rejestrację w Starostwie Powiatowym w W. w dniu 11 kwietnia 2011 r. na rzecz A. F. na podstawie podrobionej hiszpańskiej umowy kupna-sprzedaży z dnia 24 marca 2011 r. Przeprowadzona ekspertyza mechanoskopijna wykazała, że numer identyfikacyjny nadwozia uwidoczniony w dowodzie rejestracyjnym nie został wykonany fabrycznie. W wyniku badań odtworzono inny oryginalny numer identyfikacyjny. Tabliczka znamionowa umieszczona w pojeździe jest wykonana niefabrycznie. Jak ustalono, przedmiotowy samochód marki Audi A4 o pierwotnym numerze nadwozia ustalonym w wyniku badania został skradziony pomiędzy 5 stycznia 2011 r. i 12 stycznia 2011 r. w Hamburgu z numerem rejestracyjnym [...] na szkodę D. M.

W czerwcu 2018 r. do Starostwa Powiatowego w W. została przesłana - wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 149 § 1 k.p.a. decyzja Starosty [...] z dnia 28 maja 2018 r. (nr [...]) orzekająca o uchyleniu jego własnej decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz o odmowie rejestracji wskazanego pojazdu.

W konsekwencji Starosta [...] postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018r. wznowił postępowanie w sprawie rejestracji samochodu marki Audi A4 o nr VIN [...] i tablicach rejestracyjnych nr [...].

Decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r. (nr [...]) Starosta [...] - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia 28 kwietnia 2011 r. o rejestracji pojazdu marki Audi o nr rej. [...] nr nadwozia [...] rok produkcji 2007, z wniosku A. F., została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu organ wskazał, że sfałszowanie numeru nadwozia, powoduje, że dokumenty w oparciu, o które pojazd był uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności pojazdu. Z tego względu w ocenie organu w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W chwili wydania decyzji o rejestracji istniały bowiem istotne okoliczności będące podstawą odmowy rejestracji ww. samochodu, które nie były wówczas znane organowi rejestrującemu. Ponieważ jednak od wydania przez Starostę [...] decyzji o rejestracji pojazdu minęło powyżej 5 lat to stosownie do art. 146 § 1 k.p.a. organ nie miał możliwości uchylenie tej decyzji.

Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w R., podnosząc, że organ I instancji oparł decyzję o błędną podstawę wznowieniową, bowiem w sytuacji, gdy dowody na podstawie których ustalono istotne w sprawie okoliczności okazały się fałszywe, podstawą wydania decyzji powinien być art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. a nie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Decyzją z dnia 20 marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 2 w zw. z 151 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art.146§1, a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ jego zdaniem nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący kwestii tego, która z podstaw wznowieniowych zachodzi w sprawie.

Decyzją z dnia 30 września 2019 r. (nr [...]) Starosta [...] orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 28 kwietnia 2011 r. (nr [...]) o zarejestrowaniu na wniosek A. F. samochodu osobowego Audi nr VIN: [...] oraz o odmowie rejestracji przedmiotowego pojazdu.

Organ wskazał, że po uzupełnieniu materiału dowodowego stwierdził wystąpienie w sprawie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który ją wydał. Organ ustalił bowiem, że sprawa o sygn. [...] ([...],[...]) znajduje się w toku, a wyrok nie zapadł; nie otrzymano też informacji czy opinia mechanoskopijna dotycząca pojazdu marki Audi A4 o nr [...] była przedmiotem oceny sądu. Z uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 15 marca 2018 r. wynika zaś, że pojazd ten został zalegalizowany w Polsce na podstawie podrobionej hiszpańskiej umowy kupna-sprzedaży oraz zgłoszonego jako skradziony, hiszpańskiego dowodu rejestracyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w R., który wskazał, że wbrew stanowisku Starosty [...] w sprawie nie zaistniała podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., lecz z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Decyzją z dnia 30 marca 2020 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 2 i art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 146 § 1 k.p.a. – orzekło o uchyleniu w całości decyzji Starosty [...] o z dnia 30 września 2019 r. oraz o stwierdzeniu, że decyzja Starosty [...] z dnia 28 kwietnia 2011 r. (nr [...]) została wydana z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące zarówno w dniu wydania decyzji o czasowej rejestracji pojazdu, jak i decyzji o jego rejestracji stałej, które nie były znane organowi I instancji. Okazało się bowiem, że po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną z dnia 28 września 2011 r. przymiotu ostateczności wyszło na jaw, że numery identyfikacyjne nadwozia pojazdu nie zostały wykonane fabrycznie, a naniesiono je po uprzednim zeszlifowaniu właściwego oznaczenia. W związku z tym, przedmiotem rejestracji był pojazd o innych numerach znamionowych, aniżeli te które zostały wykazane w decyzji o rejestracji pojazdu Audi A4 Cabrio dokonanej na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę o rejestrację, w tym umowy kupna-sprzedaży, dowodu rejestracyjnego, zawierających m.in. dane nadwozia.

Wiarygodnym dowodem na wskazaną okoliczność była zaś opinia mechanoskopijna, z której wynika, że numer nadwozia VIN nie jest oznaczaniem pierwotnym (oryginalnym). Zatem w ocenie Kolegium zasadnym było uznanie, że stwierdzone okoliczności faktyczne – fakt zeszlifowania fabrycznego oznaczenia i wbicie w jego miejsce oznaczenia niefabrycznego - są okolicznościami nowymi, istniejącymi w dniu wydania decyzji a nieznanymi organowi, który ja wydał. Okoliczności te powodowały, że dokumenty załączone przez wnioskodawcę nie odzwierciedlały rzeczywistych cech pojazdu. Zatem samochód w chwili jego rejestracji nie spełniał warunku określonego w art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym pojazd powinien mieć nadany przez producenta numer VIN.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że warunkiem zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości dowodu przez sąd lub inny organ. Tymczasem w przedmiotowej sprawie jedynym dokumentem stwierdzającym okoliczności, że oznaczenie identyfikacyjne pojazdu jest przerobione była opinia kryminalistyczna. W związku z tym należy ją uznać za dowód w sprawie, natomiast nie stanowi ona orzeczenia stwierdzającego fakt sfałszowania dowodu. Nie przysługuje jej też walor prawomocności. Fałszerstwo dowodu musi być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, a takiego orzeczenia w sprawie nie przedstawiono. Za takie orzeczenie nie może w szczególności być uznane postanowienie o umorzeniu śledztwa z powodu śmierci osoby podejrzanej.

Kolegium wskazało, że postanowienie to wskazuje jedynie na przesłankowe ustalenie podrobienia dokumentu celem rejestracji pojazdu, które jest sporządzeniem dokumentu z zachowaniem pozorów, jak gdyby pochodził od rzeczywistego wystawcy, lecz w końcowym rezultacie nie doprowadza do skazania, w związku z czym nie posiada waloru przesądzającego ani o winie, ani o popełnieniu tego czynu. Poza tym odnosi się do osoby podejrzanego z okresu po wydaniu już przez organ I instancji ostatecznej decyzji o rejestracji pojazdu z dnia 28 kwietnia 2011 r. na A. F., a zatem dotyczy okoliczności działania z dalszego okresu. W toku postępowania nie zostały przedstawione natomiast żadne prawomocne orzeczenia skazujące lub orzeczenia prokuratury stwierdzające popełnienie przestępstwa w przedmiocie sfałszowania dokumentu, zaś całość dokumentacji dotyczącej pojazdu to akta umorzonego postępowania, które znajdują się w Prokuratura Okręgowej w R. Kolegium wskazało także, że pomimo zastosowania właściwej podstawy wznowieniowej organ I instancji nie mógł wyeliminować decyzji o rejestracji pojazdu z dnia 28 kwietnia 2011 r. z powodu upływu terminu przedawnienia. Jak wynika bowiem z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić jedynie przez 5 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Decyzja z dnia 28 kwietnia 2011 r. została doręczona A. F. w dniu jej wydania. W związku z powyższym w wyniku wznowienia postępowania organ I instancji nie mógł uchylić decyzji o rejestracji, lecz jedynie stwierdzić, że została wydana z naruszeniem prawa, co odpowiada wymogom art. 151 § 2 k.p.a.

Prokurator Prokuratury Okręgowej w R. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił ją prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 590/20.

W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że wydanie w postępowaniu karnym postanowienia z dnia 15 marca 2018r. o umorzeniu śledztw wobec osoby podejrzanej o sprzedaż m.in. pochodzącego z kradzieży przedmiotowego pojazdu Audi A4 z powodu śmierci tej osoby należy uznać za okoliczność, o której mowa w art. 145 § 3 k.p.a., umożliwiającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uznał, że nie można oczekiwać, aby w sprawie zostało wydane orzeczenie sądu, skoro zaszła ujemna przesłanka procesowa, jaką jest śmierć osoby podejrzanej (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.), natomiast akt oskarżenia skierowany na drogę sądową w dniu 30 marca 2018 r. w sprawie o sygn. akt [...] dotyczył innych zdarzeń i pojazdów, wobec czego w sprawie niniejszej to postępowanie sądowe nie mogło mieć znaczenia.

Ponadto, skoro numer identyfikacyjny nadwozia rejestrowanego pojazdu nie był oznaczeniem pierwotnym (fabrycznym, oryginalnym), to dowody, na podstawie których pojazd ten (tak oznaczony) był rejestrowany, a w szczególności przedstawiona do rejestracji hiszpańska umowa kupna-sprzedaży identyfikująca przedmiot transakcji niefabrycznym numerem identyfikacyjnym była w oczywisty sposób dokumentem podrobionym (sfałszowanym).

Zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko skarżącego Prokuratora dotyczące pozostawienia w obrocie prawnym decyzji, stanowiącej w istocie poważną szkodę dla interesu społecznego. Podkreślenia wymaga, że organy Rzeczypospolitej Polskiej tworzą system rejestracji pojazdów i współpracują z organami innych państw - w tym Unii Europejskiej, by zapobiec wprowadzaniu do obrotu pojazdów kradzionych bądź z innych względów niedopuszczonych do obrotu. Wszelkie działania naruszające wymogi prawne w tej materii, a zwłaszcza rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów, wywołują poważną szkodę dla interesu społecznego. Zarejestrowanie pojazdu wbrew jednoznacznym dowodom stwierdzającym nieautentyczność jego cech identyfikacyjnych (sfałszowany numer nadwozia), stoi w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Decyzja o rejestracji takiego pojazdu w praktyce sankcjonuje fałsz dowodu, nadaje także jego właścicielom pewne uprawnienia, np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdza nieprawdziwe dane. W następstwie tego, osoby posługujące się takim dowodem, uchodzą za prawowitych właścicieli pojazdu, co przecież nie jest prawdą. Konieczne jest w takich przypadkach, aby istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu .

Organ odwoławczy, nie dostrzegając szczególnych okoliczności uzasadniających istnienie wskazanych w art. 145 § 2 i § 3 k.p.a. wyjątków od wymogu stwierdzenia sfałszowania dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, naruszył je poprzez ich niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania w sprawie art. 151 § 2 zamiast art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Sąd wskazał, że pomimo przyjęcia przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji z dnia 30 września 2019 r. błędnej podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podjęte przez Starostę [...] rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., co odpowiadało prawu. Błędnie powołana podstawa prawna i uzasadnienie tej decyzji nie stanowiła o naruszeniu przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tym bardziej, że sprawa wraca do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, który ponownie rozstrzygając ją winien dokonać konwalidacji wskazanych wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej.

Decyzją z dnia 31 sierpnia 2021r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzją Starosty [...] z dnia 30 września 2019 r. nr [...]. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał ocenę prawną zawartą w powołanym wyżej wyroku Sądu i wskazał, że treść rozstrzygnięcia wynika z faktu związania organu oceną prawną zawartą w tym wyroku. Organ przyjął zatem, że spełniona została w sprawie przesłanka wznowieniowa określona w art. 145§1 pkt 1 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Prokurator Okręgowy w R., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na rażące naruszenie art. 146§1 k.p.a. Zdaniem skarżącego wydanie przez SKO decyzji po upływie 10 lat od doręczenia decyzji, będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego doprowadziło do rażącego naruszenia art. 146§1 k.p.a., który zabrania uchylenia decyzji w przypadku upływu tego terminu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, powołując się na moc wiążącą wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 590/20. Organ wskazał także, że jego zdaniem upływ terminu z art. 146§1 k.p.a. nie ma wpływu na orzeczenie organu odwoławczego, o ile organ I instancji orzekł merytorycznie przed jego upływem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. : Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej "p.p.s.a." wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawowe znaczenie w sprawie ma regulacja zawarta w przepisie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 590/20 przesądził w sposób wiążący zarówno dla organów administracji rozpatrujących sprawę, jak i dla sądu orzekającego w niniejszej sprawie, że właściwą podstawą wznowieniową jest określona w art. 145 §1 pkt 1 k.p.a., a mianowicie fałszerstwo dowodów, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, który Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela, że związanie oceną i wskazaniami co dalszego postępowania w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie można formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie ocenie prawnej zawartej w prawomocnym wyroku sądu oraz do konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12). Jednocześnie jednak podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu faktycznego.

Upływ czasu jest niekiedy istotnym elementem stanu faktycznego sprawy toczącej się w trybie wznowieniowym, z uwagi na to, że przepis art. 146§1 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat.

W dacie orzekania przez Sąd w sprawie III SA/Gd 590/20, czyli w dniu 3 grudnia 2020 r. nie upłynęło jeszcze 10 lat od daty wydania przez Starostę [...] decyzji z dnia 28 kwietnia 2011 r. nr [...]. Sąd nie miał zatem żadnych podstaw, by kwestię skutków nadchodzącego upływu tego terminu czynić przedmiotem zawartej w wyroku oceny prawnej. Rzeczą organu administracji było natomiast wzięcie tej okoliczności pod uwagę przy wydawaniu decyzji po upływie tego terminu, czyli po dniu 28 kwietnia 2021r.

Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że terminy określone w art. 146 § 1 k.p.a., mają charakter materialny, co oznacza, że ich upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby została wydana z naruszeniem prawa. Biegu tego terminu nie przerywa żadna czynność procesowa, nie może być on przywrócony, a jego upływ organ zobligowany jest uwzględnić z urzędu.

Istotą postępowania odwoławczego w polskim modelu postępowania administracyjnego jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w całości przez organ II instancji. Zgodnie z art. 130 §2 k.p.a. wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

Skoro tak, to fakt wydania decyzji organu I instancji przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 146§1 k.p.a. nie zwalnia organu odwoławczego od uwzględnienia upływu tego terminu, jeśli nastąpił on w trakcie trwającego postępowania odwoławczego.

Sposób orzekania w przypadku upływu terminu określonego w art. 146§1 k.p.a. wynika z art., 151 §2 k.p.a., który stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Należy uznać, że wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego - pomimo oczywistego upływu 10 letniego terminu przedawnienia określonego w art. 146§1 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156§1 pkt 2 k.p.a. Treść takiej decyzji pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z art. 146§1 k.p.a., powodując skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Rażącym naruszeniem prawa jest takie naruszenie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP).

W tym stanie sprawy Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145§1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156§1 pkt 2 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji rozpozna odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 30 września 2019 r., uwzględniając zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocenę prawną zawartą zarówno w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 590/20 jak i w wyroku niniejszym. Rzeczą organu będzie zatem uwzględnienie zarówno istnienia przesłanki wznowieniowej z art. 145§1 pkt 1 k.p.a. jak i upływu terminu określonego w art. 146§1 k.p.a.