Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 404/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 590/14 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach; 2. zasądza od Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na rzecz J. W. kwotę 547 (pięćset czterdzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 16 października 2014 r. oddalił skargę J. W. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z [...] maja 2014 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym.

R. A. w dniu 31 grudnia 2007 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o wydanie, w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. J. Oświadczył, że budowa została zakończona w czerwcu 1996 r. oraz że przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego w sprawie tego obiektu.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., po stwierdzeniu zgodności inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym, na podstawie art. 3 ust. 4 ww. ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane, udzielił R. A. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.

W dniu 28 stycznia 2011 r. do organu odwoławczego wpłynął wniosek Janiny Wojtowicz o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w J. z [...] czerwca 2008 r. Decyzją z [...] lutego 2011 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji nie stwierdzając przesłanek, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W wyniku odwołania złożonego przez J. W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] kwietnia 2011 r. uchylił w całości decyzję ŚWINB w Kielcach z [...] lutego 2011 r. i stwierdził nieważność decyzji PINB w J. z [...] czerwca 2008 r. Zdaniem GINB, obiekt nie spełnia przesłanek określonych w art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, tj. jego lokalizacja jest niezgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 272 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku R. A. z 31 grudnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z [...] września 2011 r., wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w jego brzmieniu sprzed 11 lipca 2003 r., udzielił inwestorowi pozwolenia na użytkowanie budynku. Po rozpatrzeniu odwołania J. W. od tej decyzji ŚWINB decyzją z [...] listopada 2011 r. utrzymał w mocy decyzję PINB w J. W wyniku rozpatrzenia skargi J. W. na tę decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 29/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Skarga kasacyjna wniesiona przez organ od powyższego wyroku została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z 13 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1329/12.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z [...] lutego 2014 r. udzielił R. A. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Od decyzji tej odwołanie złożyła J. W.

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] maja 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z [...] lutego 2014 r.

Rozpatrując sprawę Świętokrzyski Inspektor wskazał, że budynek mieszkalny stanowiący przedmiot sprawy został wybudowany bez pozwolenia na budowę, budowa ta została zakończona w czerwcu 1996 r. oraz przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez właściwy organ nadzoru budowlanego w sprawie tego obiektu. Inwestor do wniosku z dnia 31 grudnia 2007 r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedłożył wszystkie dokumenty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, tj. inwentaryzację powykonawczą, ekspertyzę techniczną budynku, potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania, sporządzone w grudniu 2007 r. oraz oświadczenie inwestora o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego, w dniu 28 marca 2014 r. R. A. złożył inwentaryzację powykonawczą rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego sporządzoną w maju 2011 r. i zaewidencjonowaną w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. w dniu [...] maja 2011 r. pod nr [...], która przedstawia aktualny stan zagospodarowania działek oznaczonych nr ewid. [...], nr ewid. [...] i nr [...] w M. Zdaniem organu bezsporne jest, że budynek mieszkalny nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu zakończenia budowy, tj. w czerwcu 1996 r., co wynika z zaświadczenia Burmistrza Miasta Jędrzejowa z dnia 30 listopada 2007 r. Kontrola zaś organu I instancji dokonana w dniu 12 czerwca 2008 r. potwierdziła zgodność inwentaryzacji powykonawczej ze stanem faktycznym oraz wykonanie przez inwestora zaleceń wymienionych w ekspertyzie technicznej budynku, nakazanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] kwietnia 2008 r., celem usunięcia stwierdzonych naruszeń przepisów techniczno-budowlanych. Organ zauważył, że wydanie aktu w oparciu o uprzednio obowiązujące przepisy ma charakter wyjątkowy i stanowi realizację nadrzędnych celów postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Podniósł, iż inwestor sytuując budynek względem granicy nieruchomości sąsiedzkiej zastosował się do ówcześnie obowiązujących przepisów wykonawczych do Prawa budowlanego, tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, że w marcu 1995 r. R. A. złożył w Urzędzie Miejskim zgłoszenie na budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 na działce położonej w M., przy granicy działki Nr [...] i w tym samym usytuowaniu, na podstawie zgłoszenia przyjętego przez organ bez sprzeciwu, rozpoczął budowę budynku mieszkalnego, którą zakończył w czerwcu 1996 r. Na dzień budowy obiektu, który miał zostać usytuowany przy granicy działki, R. A. legitymował się zgodą sąsiada na budowę przy granicy działki, co potwierdza pismo z dnia 20 kwietnia 1995 r. przedłożone przez R. A. w dniu 7 listopada 2013 r. oraz kopia planu sytuacyjnego działki A. A. sporządzona w marcu 1995 r., przedłożona przez niego jako załącznik do zgłoszenia budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 w takim usytuowaniu.

W ówcześnie obowiązującym stanie prawnym sytuując budynek przy granicy działki spełnił wszystkie wymagania warunków technicznych wynikające z art. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. W związku z powyższym organ zauważył, iż od etapu procedury administracyjnej nie może zależeć sytuacja prawna inwestycji, które w ówcześnie obowiązujących przepisach miały pewną wspólną cechę - datę budowy i przepisy dotyczące warunków technicznych. Odnosząc się do spornego w tej sprawie usytuowania obiektu względem działki J. W., Świętokrzyski Inspektor podkreślił, że w dacie budowy jak i obecnie usytuowanie obiektu względem granicy działki nie uległo zmianie. Inwestor rozpoczynając budowę dokonał zgłoszenia i usytuował budynek zgodnie z ówcześnie obowiązującymi warunkami technicznymi, tj. przy granicy działki. Na takie też usytuowanie obiektu inwestor uzyskał zgodę sąsiada. Zastosowanie zatem nowego przepisu warunków technicznych z pominięciem treści dotychczas obowiązujących przepisów, spowodowałoby pogorszenie sytuacji prawnej strony postępowania. W szczególności, w sytuacji legalnie określonego usytuowania niemożliwe byłoby prowadzenie postępowania legalizacyjnego lub też zalegalizowanie obiektu w nowym stanie prawnym, które uzależnione zostałoby od spełnienia nowych, nieistniejących w dacie wybudowania obiektu warunków technicznych.

Organ podkreślił również, że według przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji z grudnia 2007 r. budynek mieszkalny został usytuowany na działce nr ewid. [...] w linii zabudowy około 24 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej przebiegającej przez wieś M. Ściana wschodnia znajdująca się w odległości około 1,0 m od granicy działki nr ewid. [...], jest ścianą pełną bez otworów spełniająca rolę ogniomuru. Zdaniem organu, zastosowanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego (tak jak w omawianym przypadku budowy budynku przy granicy) powoduje, że nie są wymagane odległości między budynkami określone ze względu na konieczność zachowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego, gdyż ściana taka, tj. spełniająca rolę ogniomuru, rozdziela strefy pożarowe. W związku z tym, bez znaczenia jest podnoszony przez skarżącą zarzut dotyczący nieuwzględnienia w ekspertyzie z grudnia 2007 r. istnienia na jej działce budynku wybudowanego w 2000 r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1999 r.

Organ stwierdził również, że budynek mieszkalny o wysokości do kalenicy 4,98m, w stanie sprzed jego nadbudowy, nie mógł powodować zacieniania budynku mieszkalnego wybudowanego w 2000 r. na działce J. W., którego nieuwidoczniono na mapie do inwentaryzacji powykonawczej z grudnia 2007 r., co zarzuca skarżąca, skoro jego nadbudowa na podstawie zatwierdzonego projektu i pozwolenia na budowę z [...] sierpnia 2010 r. o rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego, nie będzie powodować zacieniania, zasłaniania i zakłócania ciągów kominowych oraz spełnione będą wymogi, wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, dotyczące poszanowania występujących w obszarze oddziaływania inwestycji interesów osób trzecich, co potwierdza dokumentacja załączona do pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 2010 r.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze J. W. zakwestionowała decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach w całości i wniosła o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako niezgodnych z prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 7 października 2014 r. R. A. wskazał, że w chwili obecnej w związku z zakończeniem prac budowlanych, udokumentowanym stosownym zaświadczeniem właściwego organu, należąca do niego działka nr [...] zabudowana jest piętrowym budynkiem mieszkalnym powstałym wskutek rozbudowy i nadbudowy pierwotnego budynku parterowego. W konsekwencji budynek, którego dotyczył jego wniosek z 31 grudnia 2007 r., obecnie przestał istnieć, ponieważ stał się częścią innego, legalnie wzniesionego obiektu, a więc dalsze procedowanie w sprawie legalizacji takiego obiektu wydaje się być bezprzedmiotowe.

R. A. podkreślił, że prace związane z nadbudową i przebudową budynku były prowadzone legalnie, w oparciu o prawomocne i istniejące w obiegu prawnym rozstrzygnięcia. Dodatkowo Starosta Jędrzejowski udzielił zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające wykonanie ściany bez otworów okiennych w projektowanej nadbudowie budynku mieszkalnego. Dobitnym potwierdzeniem zgodności z prawem prowadzonych prac budowlanych jest decyzja Wojewody Świętokrzyskiego z [...] września 2014 r. odmawiająca uchylenia decyzji Starosty Jędrzejowskiego z [...] sierpnia 2010 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Świętokrzyskiego z [...] października 2010 r., a więc utrzymująca w obrocie prawnym rozstrzygnięcie Starosty Jędrzejowskiego zatwierdzające projekt budowlany oraz udzielające mu pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności Sąd zaznaczył, że tak Sąd jak i organy obu instancji związani byli w niniejszej sprawie oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke 29/12. W uzasadnieniu powyższego wyroku przesądzone zostało, że wniosek inwestora z 31 grudnia 2007 r. winien być rozpoznany w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, poz. 665), zwanej dalej ustawą. Pogląd ten został w całości zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1329/12 oddalającym skargę kasacyjną od omawianego orzeczenia WSA. W orzeczeniach tych wskazano, że zaistniały warunki określone w ust. 1 art. 3 ustawy, które umożliwiają legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na podstawie ust. 4 art. 3, ponieważ:

- wniosek R. A. został złożony w dniu 31 grudnia 2007r. (a zatem w terminie przewidzianym w art. 3 ust. 1 ustawy),

- budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego została zakończona w czerwcu 1996 r., a więc upłynęło 5 lat od daty zakończenia budowy do dnia wejścia w życie ustawy z 27 marca 2003 r., tj. do dnia 11 lipca 2003 r.,

- przed dniem 11 lipca 2003 r. nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne przez organ nadzoru budowlanego.

Powyższe okoliczności, wskazane przez organ - w ocenie Sądu - dają podstawę do uznania, że w sprawie zachodzą warunki określone w art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 10 maja 2007 r. i organ powinien był badać wystąpienie przesłanek, określonych w art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej, od których spełnienia uzależnione jest wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Powołując treść art. 3 ust. 4 ustawy, Sąd podkreślił, że istotę sporu stanowi odpowiedź na pytanie, czy zrealizowany przez R. A. samowolnie budynek mieszkalny spełnia przesłankę z pkt 1 ww. przepisu tj. czy nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, a konkretnie przepisów określających odległość zabudowy od granicy z sąsiednią działką. Sąd przyznał rację skarżącej, że co do zasady proces legalizacyjny mający na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, polega na zaakceptowaniu tylko takiej samowoli, która odpowiada przepisom budowlanym obowiązującym w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, choć - jak zaznaczył Sąd - nie można w konkretnych stanach faktycznych wykluczyć wyjątków od tej reguły. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że używając w przepisach rozporządzeń tego samego określenia "bezpośrednio przy granicy", prawodawca miał na myśli możliwość usytuowanie ściany budynku w granicy z sąsiednią działką budowlaną. Odmienna wykładnia pozbawiałaby ratio legis te zapisy § 12 ust. 6 rozporządzenia z 1994 r. oraz § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 2002 r., w których mowa o odległości "nie mniejszej niż 1,5 m" od granicy z działką sąsiednią i pozostawałaby w sprzeczności z zasadą racjonalnego działania prawodawcy. Bezspornym jest także, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania usytuowany jest w odległości 0,5 – 0,7 m od granicy działki skarżącej i nie spełnia warunków z cytowanych przepisów zarówno rozporządzenia z 2002 r., jak i z 1994 r. Sąd uznał jednak, że w realiach rozpoznawanego obecnie przypadku spór co do tego, które rozporządzenie ma zastosowanie przy legalizacji samowoli oraz jak należy interpretować jego przepisy w zakresie odległości od granicy z działką sąsiednią, pozostaje bez znaczenia prawnego. Kwestia bowiem odległości zrealizowanego już obiektu budowlanego od granicy z sąsiednią działką, pomimo, że jest o niej mowa w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy Prawo budowlane w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno - budowlanych, o jakich mowa w art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego, z którego właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości mogą wywodzić swoje roszczenia o charakterze cywilno-prawnym. Zdaniem Sądu, usytuowanie spornego budynku w odległości 0,5 – 0,7 m od granicy z działką skarżącej, nie powoduje zagrożenia dla żadnego ze wskazanych wyżej dóbr chronionych prawem publicznym. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, że naruszone zostały prawa sąsiedzkie w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a zwłaszcza art. 4 i 5 tej ustawy. Nie można przy tym nie zwrócić uwagi na fakt, że w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. skierowanym do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Kielcach, sama skarżąca podniosła, iż ze względu na stosunki dobrosąsiedzkie nie interweniowała ani nie miała pretensji do sąsiada, gdy w latach 90-tych realizował samowolnie budynek mieszkalny. Reakcję skarżącej spowodowały natomiast budzące jej niepokój plany sąsiada, który "zamierza nadbudować w/w budynek stojący ok. 0,5 m od granicy do wysokości aż 9 m, którego stan techniczny nie jest udokumentowany". W tym miejscu Sąd podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego przed 11 lipca 1998 r., a więc budynku w tym kształcie, jaki istniał przed jego nadbudową i rozbudową. Taki zakres postępowania podkreślał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w uzasadnieniu wyroku z 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 29/12 i okoliczność tę należy mieć na uwadze dokonując oceny zgodności z prawem kontrolowanej aktualnie decyzji. Budynek w tym kształcie i położeniu nie był jeszcze zarzewiem sąsiedzkiego konfliktu, który pojawił się w związku z zamiarem jego nadbudowy.

Reasumując Sąd stwierdził, że wprawdzie organy obu instancji na poparcie swojego stanowiska przedstawiły argumentację odmienną od zaprezentowanej przez Sąd, jednak ostatecznie zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. W okolicznościach sprawy spełnione zostały bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające udzielenie R. A. pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego budynku mieszkalnego, zgodnie z art. 3 ustawy.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku J. W. zarzuciła naruszenia prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w odmowie jego zastosowania przez Sąd z uwagi na to, że:

1) Sąd uchyla się od ustalenia, czy w sprawie zastosowanie ma wskazany przepis rozporządzenia, czy też odpowiadający mu treścią § 12 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) oraz że:

2) przepis § 12 rozporządzenia z 2002 r. dotyczący zachowania minimalnych odległości budynku w granicy sąsiedniej działki nie jest wg. Sądu w niniejszej sprawie przepisem techniczno-budowlanym, ale należy do przepisów prawa sąsiedzkiego.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji lub też o jego uchylenie i zmianę poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Powołany w podstawach skargi kasacyjnej przepis § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określał odległości jakie względem działki sąsiedniej należy zachować przy sytuowaniu budynków na działce budowlanej. W przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy dopuszczono usytuowanie w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Prawidłowa wykładnia tych przepisów, w kontekście wymogów, jakie stawia znajdujący w sprawie zastosowanie art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, jest w okolicznościach rozpoznawanej sprawy kluczowe. Powołany bowiem przepis ustawy nowelizującej uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie m.in. od zgodności obiektu budowlanego bądź jego części z przepisami techniczno-budowlanymi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne jest stanowisko zajęte przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku opierające się na stwierdzeniu, że zachowanie odpowiednich odległości od granicy z działką sąsiednią dotyczy prawa sąsiedzkiego, w którym roszczenia mogą być dochodzone na drodze cywilnej, a zatem wymogi te nie stanowią warunków technicznych, do których odwołuje się art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy zmieniającej. Przede wszystkim należy stwierdzić, że podstawą do wywodzenia przywołanych wyżej twierdzeń nie może być wskazany przez Sąd I instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt P. 11/00. W wyroku tym przyjęto, że przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Trybunał stwierdził bowiem, że w tym zakresie wymóg uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej dopuszczający możliwość zabudowy działki przy granicy, wykracza poza delegację ustawową. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1297/14, w którym przyjęto, że przywołany wyrok Trybunału nie wyłączał kwalifikacji określenia odległości do przepisów o charakterze technicznym, wyłączył jedynie dopuszczalność określania w drodze rozporządzenia ingerencji w prawo własności działki sąsiedniej. Podkreślić należy, że Trybunał nie wskazał, by poza zakresem rozstrzygania przez organ sprawy związanej z budową przy granicy z nieruchomością stanowiącą własność osoby trzeciej pozostawać mogły kwestie związane z odległością budynku od granicy działki. Nie wyłączał zatem kwalifikacji określenia odległości do przepisów o charakterze technicznym.

W związku z powyższym na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia § 12 rozporządzenia z 2002 r., jaki skarżąca kasacyjnie upatruje w niewłaściwej ocenie Sądu, iż przepis ten nie miał w sprawie zastosowania, gdyż należy do przepisów prawa sąsiedzkiego, a nie techniczno-budowlanych.

Konsekwencją błędnej interpretacji przez Sąd powołanego przepisu jest brak dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie spełnienia przez wybudowany przez R. A. w 1996 r. obiekt przepisów techniczno-budowlanych, do których odsyła znajdujący w sprawie zastosowanie art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji zobowiązany będzie wypowiedzieć się, które z rozporządzeń wykonawczych znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Za niewystarczające w tym względzie należy bowiem uznać zaakceptowanie przez Sąd z jednej strony stanowiska skarżącej, że proces legalizacyjny polega na zaakceptowaniu tylko takiej samowoli, która odpowiada przepisom budowlanym obowiązującym w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, by następnie odwołać się do wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 5 marca 2001 r. i 11 maja 1999 r. stwierdzających, że materia dotycząca budowy przy granicy nieruchomości nie należy do przepisów techniczno-budowlanych. Następnie Sąd powinien dokonać oceny, czy pozwolenie na użytkowanie budynku zostało udzielone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz przy dochowaniu wymogów procedury administracyjnej.

W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.