Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 814/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2004-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 152 i  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant : st.sekr.sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M.D. - L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Nr [...], II. zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Starosta [...] na

podstawie art. 6 pkt 6 lit. b), art. 37j ust. 1 i 2 i art 37o ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) przyznał M. D.-L., zam. w [...] przy [...] prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. w wys. [...] zł. miesięcznie.

W dniu [...] r. M. D.-L. złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] wniosek o wydane decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% zasiłku podstawowego w oparciu o art. 37j ust 1, 3, 6 i 7, art. 37o ust. 1, art. 6 pkt 6 lit. b) oraz art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. We wniosku stwierdziła, że w dniu rejestracji spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w powyższej wysokości, jednak z powodu wadliwego rozwiązania stosunku pracy przez ostatniego pracodawcę, tj. Starostwo Powiatowe w [...], przyznano jej zasiłek w wysokości 120%. Na dowód tego przedłożyła wyrok Sądu Okręgowego Wydział Pracy w [...] z dnia [...] r., sygn. akt IV-Pa [...] wedle którego, stosunek pracy został rozwiązany na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, i wygasł z dniem 30 czerwca 2000 r. na podstawie art. 19d ust. 2 w/w ustawy.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Starosta [...] decyzją z [...] r., znak: [...], nr [...], w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 pkt 6 lit. b), art. 37j ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 37I ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu orzekł o zmianie decyzji ostatecznej z [...] r., nr [...] w części dotyczącej wysokości przyznanego miesięcznego zasiłku przedemerytalnego w ten sposób, że zamiast zasiłku przedemerytalnego w miesięcznej wysokości [...] zł., tj. 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, przyznał M. D.-L. zasiłek przedemerytalny w miesięcznej wysokości [...] zł., tj. 160% kwoty zasiłku -od dnia [...] r. Organ uznał, że wnioskodawczyni spełnia warunki o których mowa w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Sygn.akt SA/Sz 814/02 3

do pobierania zasiłku przedemerytalnego w miesięcznej wysokości 160% zasiłku. Jednakże organ ustalił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przyznane może być w podwyższonej wysokości dopiero od dnia 2 grudnia 2001 r. Zgodnie bowiem z art, 37I ust. 2 cyt. ustawy, zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów do ustalenia tych uprawnień.

Od decyzji tej M. D.-L. złożyła odwołanie do Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej terminu przyznania zasiłku przedemerytalnego. W ocenie odwołującej się, spełniała ona wszelkie warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% już w dniu 1 września 2000 r. Przyczyną nie uzyskania zasiłku w tej wysokości było nieprawidłowo wystawione świadectwo pracy, spowodowane wadliwym rozwiązaniem stosunku pracy z dniem 30 czerwca 2000 r. Prawidłowy sposób rozwiązania stosunku pracy został odzwierciedlony w wyroku Sądu Rejonowego Wydział Pracy w [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Strona podała, że podczas rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] informowała o toczącym się postępowaniu sądowym w przedmiocie sposobu rozwiązania ostatniego stosunku pracy, jednakże mając na względnie możliwość zawieszenia postępowania i związany z tym skutek całkowitego wstrzymania zasiłku do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, a tym samym całkowite pozbawienie środków do życia w tym okresie, zmuszona została przyjąć decyzję ustalająca zasiłek przedemerytalny w wysokości 120%. Była bowiem w pełni przekonana, że z chwilą pozytywnego zakończenia sprawy, zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% zostanie wyrównany od początku okresu jego pobierania.

Odwołująca się wywiodła, że ostateczny wyrok Sądu Okręgowego w [...] z [...] r,, potwierdzający wcześniejsze rozstrzygnięcie Sądu, co do sposobu ustania stosunku pracy z dniem [...] r. potwierdza, iż uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% nabyła [...] r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna M. D.-L. nie przedłożyła świadectwa

Sygn.akt SA/Sz 814/02 4

pracy ze Starostwa Powiatowego w [...] o wygaśnięciu z dniem [...] r. stosunku pracy na podstawie art. 19d ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wprowadzającej reformę administracji publicznej oraz nie okazała

zaświadczenia o osiąganym wynagrodzeniu miesięcznym z okresu [...]

do [...] r. Tylko te dokumenty, zdaniem organu, mogły stanowić

podstawę do naliczenia zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%, od dnia

następnego po dniu zarejestrowania się. Zatem w myśl art. 37j ust. 3 ustawy o

zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przedemerytalnego w

wysokości 160% przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku wraz z

dokumentami niezbędnymi do jego ustalenia. Jednocześnie Wojewoda

[...] wskazał, że poniesiona przez odwołującą się szkoda finansowa

w zaistniałej sytuacji, może być przedmiotem postępowania sądowego, w drodze

powództwa cywilnego skierowanego w stosunku do byłego pracodawcy.

Skargę na decyzję Wojewody [...] złożyła M. D.-L. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżąca podniosła, że we wniosku z dnia 21 grudnia 2001 r. wyraźnie przywołała podstawę prawną oraz żądanie przyznania zasiłku przedemerytalnego w wys. 160% od dnia [...] r., a nie od dnia następnego po dniu złożenia wniosku, tj. od [...] r. Przywołując argumenty wskazane w odwołaniu od decyzji organu i instancji wyjaśniła, że od decyzji z [...] r. nie odwoływała się, ponieważ w świetle przedstawionego wówczas świadectwa pracy z [...] r. przesądzony był fakt, iż decyzja ta zostałaby przez organ II instancji utrzymana w mocy.

M. D.-L. zarzuciła decyzji, że jej uzasadnienie powołujące się na art. 155 k.p.a., art. 6 pkt 6 lit. b), art. 37j ust. 1 i ust. 3 oraz art. 37I ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które nastąpiło jakoby za zgodą stron, jest niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca podkreśla, że nie wyraziła zgody na zmianę w/w decyzji w takim zakresie, gdyż jednocześnie wskazała podstawę prawną, a którą nie był art. 371 ust. 2 cyt. ustawy.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem.

Sygn.akt SA/Sz 814/02 5

Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Z mocy art 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji ostatecznej dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Będące przedmiotem oceny Sądu postępowanie administracyjne prowadzone było w oparciu o art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiący jedną z podstaw do wzruszenia decyzji ostatecznych. Ten tryb postępowania stanowi jeden z kodeksowych wyjątków od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i może być stosowany w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych, przy spełnieniu określonych przesłanek.

Oznacza to, między innymi, że przepisy dotyczące postępowania w przedmiocie wzruszenia decyzji ostatecznej stosować należy w sposób ścisły, odpowiednio do norm prawa przewidzianych dla danej instytucji.

Decyzja ostateczna w trybie art. 155 k.p.a. może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. jest jednocześnie uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

Jedną z podstawowych przesłanek stosowania art. 155 k.p.a. jest zgoda stron. W doktrynie i orzecznictwie panuje ugruntowany i jednolity pogląd, iż zgoda ta musi być udzielona wprost i wyraźnie, przez stosowne oświadczenie złożone organowi administracji publicznej. Jednocześnie treść zgody w zasadzie wyznacza granice dopuszczalnych zmian, jakie mogą być dokonane decyzją wydaną na

Sygn.akt SA/Sz 814/02 6

podstawie art. 155 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz". 3 wydanie, Wydawnictwo C.H. BECK, str. 637).

W przedmiotowej sprawie Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku M. D.-L. z dnia [...] r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w wys. 160% od dnia [...] r. na podstawie art. 155 k.p.a. zmienił własną decyzję z [...] r. w zakresie wysokości przyznanego świadczenia przedemerytalnego ze 120% na 160%. Świadczenie to przyznał jednak od dnia [..] r. Taka treść rozstrzygnięcia została utrzymana w mocy również przez Wojewodę [...]. Jednakże żadna z tych decyzji, o czym świadczą chociażby złożone odwołanie i skarga, nie była zgodna z wolą strony tego postępowania, będącej zarazem jego inicjatorem -M. D.-L.. Skarżąca we wniosku z dnia [...] r. określiła zakres swojego żądania wskazując konkretne przepisy prawa materialnego w oparciu o które domagała się wydania rozstrzygnięcia w sprawie.

Organ I instancji, pomimo, iż przy podstawie prawnej decyzji powołał się na "zgodę stron" przyzwolenia na treść rozstrzygnięcia zawartego w kwestionowanej decyzji w istocie nie uzyskał. Również Wojewoda [...] pomimo jasnej istoty odwołania, utrzymał w mocy decyzję l instancyjną.

Zdaniem Sądu, za trafne należało uznać zarzuty skargi wskazujące na naruszenie przez organy obu instancji postanowień art. 155 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] r. strony winny mieć równocześnie na uwadze, iż decyzje wydawane na podstawie art. 155 k.p.a. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego. Jeżeli zatem przepis prawa materialnego sam przesądza o istnieniu danego prawa lub obowiązku, wówczas organ załatwiający sprawę jest nim związany. Jedną z przesłanek dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku i zastosowania normy prawnej zawartej w art. 155 k.p.a. jest pozostawienie przez przepisy prawa materialnego swobody organowi w kształtowaniu merytorycznej treści rozstrzygnięcia w sprawie.

Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne i prawne należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z [...] r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego - art. 155 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na

Sygn.akt SA/Sz 814/02 7

wynik sprawy w związku z czym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.