Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 66/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Zbigniew Rausz Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K., M. P., M. P., A. M., S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 418/06 w sprawie ze skargi L. K., M. P., B. L., M. J., J. P., B. K., M. P., A. M., G. D. i S. D. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 28 lutego 2006 r. nr LV/473/06 w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] 1) uchyla pkt. II zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Rady Miejskiej w [...] na rzecz L. K., M. P., M. P., A. M., S. D. solidarnie kwotę 405 zł (czterysta pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 418/06 po rozpoznaniu skarg L. K., M. P., M. P., A. M., G. D. i S. D., J. P., B. L., M. J. i B. K. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] w pkt 1 odrzucił skargę J. P., B. L., M. J. i B. K. oraz w pkt 2 oddalił skargi L. K., M. P., M. P., A. M., G. D. i S. D.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że uchwałą z dnia [...], nr [...] Rada Miejska w [...] postanowiła zlikwidować Szkołę Podstawową w [...] z dniem 31 sierpnia 2006 r. Uchwała ta podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz po otrzymaniu pozytywnej opinii Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 13 lutego 2006 r.

Przedmiotowa uchwała stała się przedmiotem skarg L. K., J. M., M. P., B. L., M. J., J. P., B. K., M. P., A. M., G. D., A. S., B. S. i S. D. Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. Sąd postanowił zarządzić wyłączenie do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia skargi A. S. i B. S. z uwagi na brak dowodu zawiadomienia o rozprawie oraz J. M. w celu ustalenia, czy poprzedziła skargę wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa. W skardze skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności uchwały, zarzucając naruszenie art. 59 ust. 2 oraz ust. 2b ustawy o systemie oświaty poprzez wydanie zaskarżonej uchwały bez uzyskania waloru ostateczności przez postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty pozytywnie opiniującego likwidację, wobec jego zaskarżenia zażaleniem do Ministra Edukacji i Nauki oraz naruszenie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez nieskierowanie założeń albo projektu zaskarżonej uchwały do odpowiednich władz statutowych związku zawodowego w celu przedstawienia opinii.

Rada Miasta i Gminy [...] w odpowiedzi na skargi wniosła o odrzucenie skarg, a alternatywnie o ich oddalenie. Jako uzasadnienie wniosku o odrzucenie Rada wskazała, że skarżące nie poprzedziły skargi należytym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a uzasadniając wniosek o oddalenie skarg podkreśliła, że spełnione zostały wszystkie warunki formalne przewidziane w ustawie o systemie oświaty wymagane przy likwidacji szkoły.

W powołanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) w pkt 1 odrzucił skargi J. P., B. L., M. J. i B. K. uznając, że skoro są one pracownikami szkoły nie posiadają legitymacji skargowej, a ponadto B. K. nie wyczerpała trybu wymaganego do skutecznego wniesienia skargi. Sąd w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi L. K., M. P., M. P., A. M., G. D. i S. D. uznając, że zaskarżona uchwała wydana została zgodnie z prawem.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skargi L. K., M. P., M. P., A. M., G. D. i S. D. wniesione zostały przez podmioty mające legitymację skargową ze względu na interes prawny, pochodzą bowiem od rodziców dzieci uczęszczających do likwidowanej szkoły. Skargi te wniesione zostały z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżące poprzedziły skargę wezwaniami z dnia 20 marca 2006 r. i 26 marca 2006 r., a wezwania te były bezskuteczne, wobec oświadczenia złożonego przez Przewodniczącego Rady na sesji Rady Miasta i Gminy [...] w dniu 28 marca 2006 r., że nie będzie udzielona pisemna odpowiedź na te wezwania.

Sąd uznał za nietrafny zarzut skarżących, że odpowiedź na skargę złożona została przez podmiot nieuprawniony, tj. burmistrza zamiast rady gminy. W uchwale z dnia [...], nr [...] Rada Miejska w [...] upoważniła bowiem Burmistrza do wniesienia odpowiedzi na skargę i reprezentowania rady przed sądem oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw. Zdaniem Sądu uznać należy, że Burmistrz Gminy i Miasta [...] oraz ustanowiony przez niego pełnomocnik są uprawnieni do występowania przed sądem w niniejszej sprawie.

Za niezasadny Sąd uznał także zarzut skarżących naruszenia art. 59 ust. 2 oraz ust. 2b ustawy o systemie oświaty poprzez wydanie zaskarżonej uchwały bez uzyskania waloru ostateczności przez postanowienie Małopolskiego Kuratora Oświaty pozytywnie opiniujące likwidację szkoły. Sąd podniósł, że w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały, tj. w dniu [...] postanowienie Kuratora było już ostateczne, bowiem zostało doręczone jedynej stronie postępowania, tj. Radzie Miejskiej w [...] w dniu 15 lutego 2006 r. i nie zostało przez nią zaskarżone w terminie 7 dni od doręczenia. Sąd bowiem przyjął, że jedynymi stronami postępowania w sprawie o wydanie postanowienia przez Kuratora Oświaty są Kurator i podmiot, który o wydanie tego postanowienia występował, tj. Rada Miejska w [...], w której imieniu, zgodnie z treścią uchwały Rady Miejskiej z dnia 22 lutego 2005 r., nr XXXVIII/05 występował Burmistrz Gminy i Miasta [...].

Zdaniem Sądu do takiego poglądu upoważnia analiza istoty postępowania o wydanie takiej opinii oraz analiza historyczna zmian treści art. 59 ustawy o systemie oświaty. Sąd zauważył bowiem, że postępowanie o wydanie przez Kuratora opinii w sprawie likwidacji szkoły jest specyficznym postępowaniem wpadkowym w procedurze likwidacji szkoły uregulowanej ustawą o systemie oświaty. Procedura likwidacji szkoły uregulowana w ustawie o systemie oświaty nie jest postępowaniem administracyjnym podlegającym regułom wynikającym z Kodeksu postępowania administracyjnego, nie można do niej stosować np. art. 28 K.p.a. dotyczącego stron tego postępowania. Ustawodawca przewidział w ustawie o systemie oświaty uczestnictwo rodziców w procedurze likwidacji szkoły, jednakże jednocześnie bardzo precyzyjnie wyznaczył granice ich udziału w tym postępowaniu stanowiąc wyraźnie, że mają oni być odpowiednio wcześnie zawiadomieni o zamiarze likwidacji szkoły. Ustawodawca milczy natomiast w kwestii udziału rodziców w procedurze uzyskiwania opinii od Kuratora Oświaty przewidzianej w art. 59 powołanej ustawy. W obecnie obowiązującym brzmieniu ustawy istnieje ust. 2b tego przepisu, w którym zostało sprecyzowane, że przedmiotowa opinia Kuratora ma formę postanowienia, na które służy zażalenie. Zastanawiając się jednak nad genezą tej regulacji i skutkami, jakie z niej wynikają, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że przepis ten został dodany do ustawy od dnia 21 sierpnia 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1304), wobec istniejących wcześniej w orzecznictwie wątpliwości co do charakteru prawnego opinii kuratora i jej wpływu na samodzielność samorządu terytorialnego w procedurze likwidacji szkoły przez ten samorząd prowadzonej. Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny rozważając w wyroku z dnia 8 maja 2002 r. (sygn. K 29/00, OTK-A 2002/3/30) konstytucyjność normatywnego rozwiązania przyjętego w ustawie o systemie oświaty dopuszczającego wiążącą dla samorządu rolę organu rządowego w procedurze likwidacji szkoły ocenił, że nie jest to rozwiązanie niekonstytucyjne m.in. dzięki zagwarantowaniu samorządowi możliwości zaskarżenia opinii kuratora do sądu administracyjnego w trybie art. 89 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższe wątpliwości co do konstytucyjności regulacji prawnej spowodowały jednak zmiany prawne, mające na celu doprecyzowanie zasad dotyczących charakteru prawnego przedmiotowej opinii Kuratora i możliwości jej zakwestionowania przez samorząd terytorialny. Ich wynikiem jest dodanie do ustawy art. 59 ustępu 2b, który przewiduje dla tej opinii formę postanowienia oraz możliwość wniesienia na to postanowienie zażalenia. W ocenie Sądu uznać zatem należy, że rolą tego przepisu jest wyraźne wyartykułowanie prawa samorządu terytorialnego do zakwestionowania treści opinii Kuratora, najpierw przed organem wyższego stopnia, a potem przed sądem administracyjnym, co stanowi gwarancję samodzielności samorządu terytorialnego. Przepis ten zatem nie wprowadza rozszerzenia kręgu stron postępowania. Nie można zatem przyjąć, że za strony tego postępowania może być uznany Komitet Rodzicielski, rodzice uczniów likwidowanej szkoły, czy też inne podmioty poza wnioskodawcą i organem. Powyższy pogląd był już prezentowany w orzecznictwie (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 1728/04), w którym Sąd ten przyjął brak przymiotu strony rady rodziców i mieszkańców wsi ze względu na brak interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania opinii w przedmiocie zamiaru zlikwidowania szkoły, jak również w postępowaniu sądowym w tej sprawie. Ponadto Sąd wskazał, że Minister Edukacji Narodowej postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2006 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego w niniejszej sprawie zażalenia Komitetu Rodzicielskiego na postanowienie Kuratora Oświaty ze względu na brak przymiotu strony. Sąd orzekający w niniejszym składzie podzielił ten pogląd prawny.

Sąd Wojewódzki mając powyższe na względzie uznał, że w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały przedmiotowe postanowienie Kuratora Oświaty było już ostateczne, a zatem spełniony został ustawowy wymóg poprzedzenia podjęcia uchwały uzyskaniem pozytywnej opinii Kuratora Oświaty.

W ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych poprzez nieskierowanie projektu zaskarżonej uchwały do odpowiednich władz statutowych związku zawodowego w celu przedstawienia opinii jest także bezzasadny. Ustawa o związkach zawodowych nie wprowadza wymogu konsultowania ze związkami zawodowymi wszystkich regulacji prawnych. Ustawodawca w art. 19 ust. 2 powołanej ustawy wprowadził ten wymóg jedynie w odniesieniu do "założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych". Zakres pojęcia "akt prawny" rzeczywiście nie został w ustawie doprecyzowany i ocenić należy, że jest on szerszy od wcześniej istniejącego w ustawie pojęcia "ustaw i aktów wykonawczych do tych ustaw", niemniej jednak nie obejmuje on wszelkich aktów prawnych. Zdaniem Sądu analiza treści art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o związkach zawodowych oraz ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych prowadzi do wniosku, że wynikający z ustawy o związkach zawodowych obowiązek konsultacji dotyczy jedynie aktów o charakterze generalnym, a nie aktów indywidualnych. Sąd podzielił poglądy prezentowane w orzecznictwie NSA, że nie cała działalność uchwałodawcza gminy jest objęta obowiązkiem współdziałania ze związkami zawodowymi w formie opiniowania założeń do projektów aktów prawnych, obowiązek ten nie dotyczy bowiem aktów indywidualnych (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt OSK 33/05). Tymczasem zaskarżona uchwała dotyczy likwidacji szkoły, zatem jako indywidualny akt organizacyjny nie wchodzi w zakres pojęcia "akt prawny", co do którego z ustawy o związkach zawodowych wynika obowiązek konsultacji ze związkami zawodowymi.

Sąd pierwszej instancji analizując legalność zaskarżonej uchwały stwierdził, że w chwili jej podejmowania spełnione zostały pozostałe wymogi formalne wynikające z ustawy o systemie oświaty. W szczególności w sposób prawidłowy spełniony został wynikający z art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wymóg powiadomienia rodziców uczniów likwidowanej szkoły o zamiarze jej likwidacji co najmniej na 6 miesięcy przed tą likwidacją. W niniejszej sprawie rodzice uczniów zostali o zamiarze likwidacji szkoły zawiadomieni na ponad rok przed terminem likwidacji, najpierw wstępnie na zebraniu z rodzicami w dniu 16 lutego 2005 r. (lista uczestników zebrania: poz. 4 akt sprawy), a następnie indywidualnie poprzez przesłanie informacji o zamiarze likwidacji pocztą (lista rodziców: poz. 9 i kserokopia książki nadawczej poz. 12 akt).

Sąd za niezasadny uznał zatem podnoszony już po zamknięciu rozprawy w pismach z dnia 24 i 25 sierpnia 2006 r. zarzut skarżących, że o zamiarze likwidacji szkoły nie byli powiadomieni rodzice S. K., tj. A. P. i M. K. oraz P. G. – ojciec D. G. W aktach sprawy znajduje się list protestacyjny rodziców przeciwko likwidacji szkoły z dnia 17 lutego 2005 r. podpisany własnoręcznie m.in. przez A. P. i P. G. (poz. nr 7 akt sprawy). Wynika z tego, że już w tej dacie, a więc na ponad rok przed planowaną likwidacją szkoły A. P. i P. G. o zamiarze likwidacji szkoły wiedzieli. Potwierdzają to dodatkowo inne dokumenty zgromadzone w aktach sprawy m.in.: lista uczestników zebrania z rodzicami w dniu 16 lutego 2005 r., na której widnieje nazwisko M. K. (poz. 4 akt sprawy) oraz dowód nadania listu poleconego dla A. i M. K. na adres [...] (poz. nr 12 akt).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły L. K., M. P., M. P., A. M. i S. D. zaskarżając pkt 2 sentencji wyroku.

W ramach pierwszej z podstaw kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżące zarzuciły naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 59 ust. 1 zd. drugie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez jego błędną wykładnię polegającą na niewłaściwym przyjęciu, że o prawidłowym zawiadomieniu P. G. – ojca D. G. o likwidacji szkoły świadczy fakt, iż podpisał on własnoręcznie list protestacyjny rodziców przeciwko likwidacji szkoły z dnia 17 lutego 2005 r.

2) art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na tzw. błędzie "subsumcji", tj. wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada powyższej normie prawnej.

W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciły naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na nierozpatrzeniu przez Sąd pierwszej instancji zarzutów strony skarżącej, gdyż Sąd nie dał temu żadnego wyrazu w uzasadnieniu wyroku. Naruszenie to rzutowało na stosowanie norm prawa materialnego (art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżące podniosły, że Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powtórzył jedynie ich zarzuty zawarte w skardze, a do niektórych w ogóle się nie ustosunkował, w szczególności że: stwierdzenia Kuratora w przedmiocie zapewnienia warunków sanitarnych w szkole w [...] pozostają w sprzeczności z opinią Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 30 marca 2006 r., podanie Kuratorowi przez Urząd Gminy i Miasta w [...] niewłaściwej liczby uczniów w szkole w [...], ponieważ pominięto liczbę uczniów gimnazjum. Nierozpatrzenie powyższych zarzutów miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, ponieważ argumenty te rzutowały na stosowanie norm prawa materialnego.

Ponadto skarżące wskazały, że z treści art. 59 ust. 1 zd. drugie ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że do rodziców dzieci uczęszczających do szkoły objętej zamiarem likwidacji należy skierować zawiadomienia o tej likwidacji. Obowiązek zawiadomienia rodziców każdego ucznia jest ustawowym wymogiem formalnym likwidacji szkoły. Organ zobowiązany jest dysponować dowodem potwierdzającym zawiadomienie o likwidacji każdego z rodziców. Z uzasadnienia wyroku wynika, że w aktach sprawy brak jest potwierdzenia zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły P. G. – ojca D. G. Zdaniem skarżących niedopełnienie tego wymogu skutkuje, że uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] została podjęta z naruszeniem trybu określonego w art. 59 ust. 1 powołanej ustawy, a zatem jest nieważna. Skarżące podniosły, że Sąd błędnie uznał, iż spełniony został ustawowy wymóg poprzedzenia podjęcia uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] w przedmiocie likwidacji Szkoły Podstawowej w [...] uzyskaniem pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zdaniem skarżących pozytywna opinia Małopolskiego Kuratora Oświaty z dnia 13 lutego 2006 r. wydana została w oparciu o niewłaściwy stan faktyczny, wobec czego jest wadliwa, a przez to nie spełniono ustawowych wymogów koniecznych do likwidacji szkoły z art. 59 ust. 2 powołanej ustawy. Ponadto Małopolski Kurator Oświaty wydał wadliwą opinię w przedmiocie likwidacji szkoły z uwagi na fakt, że został on wprowadzony w błąd co do liczby uczniów, którzy będą się uczyli w szkole w [...] po likwidacji Szkoły Podstawowej w [...], jak również kosztów utrzymania tej likwidowanej szkoły, bowiem nie wskazano, że w szkole w [...] prowadzone jest także gimnazjum i nie uwzględniono więc liczby jego uczniów.

W konkluzji skargi kasacyjnej skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie powołuje w swej podstawie zarówno zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jak i zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).

Pierwszy z wymienionych zarzutów dotyczy nieodniesienia się przez Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skargi związanego z wydaniem przez kuratora oświaty pozytywnej opinii odnośnie likwidacji szkoły, w oparciu o niewłaściwy stan faktyczny (nieuwzględnienie we wniosku uczniów gimnazjum w [...]).

Drugi natomiast związany jest z dokonaną przez Sąd I instancji błędną wykładnią art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd I instancji, że wszyscy rodzice uczniów uczęszczających do szkoły w [...] zostali zawiadomieni o jej likwidacji.

Obydwa zarzuty skargi kasacyjnej są usprawiedliwione.

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest zobowiązany, co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.

Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu szkoła, profil kształcenia ogólnozawodowego lub zawód, w jakim szkoła kształci, a także placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem ust. 2a, mogą zostać zlikwidowane po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły rolniczej także ministra właściwego do spraw rolnictwa, a szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub osobę fizyczną – za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na jej założenie. W przypadku szkoły i placówki artystycznej jest wymagana pozytywna opinia ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Wymóg uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty, będący jednym z koniecznych warunków w procesie likwidacji szkoły, można uznać za spełniony w sytuacji przedstawienia kuratorowi wszystkich niezbędnych danych uzasadniających likwidację szkoły oraz danych świadczących o zapewnieniu uczniom przez organ prowadzący szkołę możliwości kontynuowania nauki w innej szkole. W tym drugim wypadku chodzi zatem o informacje o stworzeniu organizacyjnych warunków przyjęcia dzieci, będących uczniami likwidowanej szkoły do innej szkoły.

We wniosku Z-cy Burmistrza z dnia 28 lutego 2005 r. skierowanym do Małopolskiego Kuratora Oświaty o wyrażenie pozytywnej opinii w sprawie likwidacji z dniem 31 sierpnia 2006 r. Szkoły Podstawowej w [...] podano jaka będzie liczba uczniów Szkoły Podstawowej w [...] po przyjęciu uczniów ze Szkoły Podstawowej w [...].

W sprawie bezsporne jest, że w budynku szkoły w [...] zorganizowana jest nie tylko szkoła podstawowa, lecz działa też gimnazjum, co obligowało organ występujący z wnioskiem do poinformowania kuratora oświaty o ogólnej liczbie uczniów szkoły w Kornatce, po przeniesieniu do niej dzieci z likwidowanej szkoły.

Tylko pełna informacja co do liczebności uczniów w [...] umożliwiłaby kuratorowi wyrażenie obiektywnej opinii co do likwidacji szkoły w [...].

Podanie kuratorowi niepełnych danych w tym zakresie powoduje, że opinia jest wadliwa. Nie jest bowiem wykluczone, że opinia w przedmiocie likwidacji szkoły w [...] byłaby inna, gdyby kurator został poinformowany przez organ prowadzący szkołę o wszystkich okolicznościach, mających istotne znaczenie dla opinii, a taką jest niewątpliwie stan uczniów szkoły w [...], po przejęciu dzieci z [...], przy uwzględnieniu wszystkich uczniów, niezależnie od poziomu nauczania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący jako jeden z zarzutów pod adresem zaskarżonej uchwały podnieśli nieprawidłowości występujące w procesie zasięgania opinii kuratora o likwidacji szkoły, polegające na niepoinformowaniu kuratora oświaty o pełnej liczbie uczniów, którzy po likwidacji szkoły w [...] będą uczęszczać do szkoły w [...].

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniósł się w żaden sposób do przedmiotowego zarzutu, podczas gdy był on istotny i mógł mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym Sąd I instancji naruszył przepis art. 141 § 4 P.p.s.a.

Uzasadniony jest także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przepisu art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Przepis ten nakłada na organ prowadzący szkołę obowiązek, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły rodziców uczniów. Czynność zawiadomienia chociaż nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno-techniczną, pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Rodzice uczniów (opiekunowie prawni) jako sprawujący władzę rodzicielską (pieczę) nad dzieckiem mają interes w tym, aby dostatecznie wcześnie otrzymać informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej, bowiem dotyka ona ich ważnych spraw życiowych.

Dlatego informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć. Forma w jakiej to nastąpi nie ma istotnego znaczenia. Powiadomienie może nastąpić w każdej formie, ważne jest jednak, aby faktycznie miało miejsce. O tym, czy dany rodzic został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły nie można domniemywać np. na tej podstawie, że sprawa została nagłośniona w lokalnym społeczeństwie.

Przepis art. 59 ust. 1 ma charakter bezwzględny w tym znaczeniu, że nie przewiduje odstępstw od zasady w nim wyrażonej, a dotyczącej obowiązku organu zawiadomienia wszystkich rodziców o zamiarze likwidacji szkoły.

Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy kategorycznie stwierdzić, że podpisanie listu protestacyjnego z dnia 17 lutego 2005 r. przez P. G. nie zwalniało organu od obowiązku zawiadomienia ww. o zamiarze likwidacji szkoły i w żadnym wypadku nie może oznaczać, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące skuteczność procesu likwidacji szkoły.

P. G. nie uczestniczył w zebraniu przeprowadzonym w dniu 16 lutego 2005 r., na którym przedstawiony był zamiar likwidacji szkoły. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu świadczącego o spełnieniu przez organ względem tego rodzica obowiązku informacyjnego, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia naruszenia przez Sąd I instancji wymienionego przepisu, poprzez uznanie, że procedura likwidacji szkoły była prawidłowa, co czyni zaś w pełni uzasadnionymi zarzuty skargi kasacyjnej, także i w tym zakresie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1345 ze zm.) orzekł jak w sentencji.