Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 372/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Uchylono postanowienie I instancji
Powołane przepisy: article: art. 102 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 7, art. 15, art. 77 par. 1, art. 80, art. 136
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 130a
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2020 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem 1) uchyla zaskarżone postanowienie za wyjątkiem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania pierwszej instancji we wskazanym okresie, 2) uchyla postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...], 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz A. W. kwotę 2026 (dwa tysiące dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. W. (zwanego dalej także: skarżącym, wnioskodawcą), reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego K. S., jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 września 2020 r., nr [...], uchylające postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...], i orzekające co do istoty sprawy w przedmiocie przyznania A. W. zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...].

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 21 czerwca 2012 r., powołując się na przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a., oraz na uchwałę NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, skarżący wystąpił do Starosty Oleskiego o przyznanie wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...], w okresie od dnia 29 grudnia 2008 r. (kiedy to pojazd został usunięty z drogi) do dnia 27 grudnia 2011 r. (kiedy został odebrany z parkingu w związku z przejściem na własność powiatu), oraz o zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, w łącznej kwocie 14.970,33 zł brutto.

Powyższe pismo stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad wskazanym pojazdem, przy czym początkowo jednym postępowaniem organ objął jeszcze 12 innych pojazdów, co do których skarżący złożył podobne pisma.

W początkowym etapie postępowania - odpowiadając na wezwania organu do uzupełnienia wniosku - skarżący odpowiednio:

- w piśmie z dnia 29 października 2012 r. przedstawił kalkulację osobowych kosztów nadzoru wyliczonych na kwotę 11 zł za dzień (dla jednego pojazdu), wskazując m.in., że kalkulacja została dokonana w 2009 r. bez późniejszej korekty; wyjaśnił też, że z uwagi na fakt, że podatek dochodowy płaci w formie ryczałtu od dochodów ewidencjonowanych, nie archiwizuje dokumentów dotyczących ponoszonych kosztów,

- w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. wskazał m.in. koszty poniesione w związku z usunięciem pojazdu z drogi, obejmujące: koszty osobowe, koszty paliwa, koszty eksploatacji sprzętu specjalistycznego; wyjaśnił, że przedstawiona kalkulacja została dokonana w 2009 r. bez korekty uwzględniającej podwyżki w kolejnych latach; zaznaczył, że dokonując kalkulacji, nie objął nią kosztów ubezpieczenia, jednak postanowił nie dokonywać w tym zakresie zmian.

Sprawa podlegała rozpoznaniu w administracyjnym toku instancji przez Starostę Oleskiego jako organ pierwszej instancji oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu (zwane dalej także: Kolegium lub SKO) jako organ odwoławczy, jednak wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 549/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił wydane w tym przedmiocie postanowienie Kolegium z dnia 22 marca 2013 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 31 stycznia 2013 r. przyznające skarżącemu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad 13 pojazdami (w tym nad samochodem marki [...], nr rej. [...]), wynagrodzenie za ich dozór oraz zwrot kosztów usunięcia z drogi, w łącznej kwocie 11.839,17 zł. W wyroku, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej, Sąd zwrócił uwagę na konieczność rozważenia celowości wydania odrębnych rozstrzygnięć dla każdego z pojazdów.

W ponownym postępowaniu, pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r., skarżący wniósł m.in. o podwyższenie należnego wynagrodzenia za dozór nad pojazdami o odsetki ustawowe za przewlekłość postępowania i wskazał, że według jego wiedzy wszystkie dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy zostały przesłane już do organu.

Pismem z dnia 8 września 2014 r. skierowanym do Starosty Oleskiego (wpływ do organu 9 września 2014 r.) skarżący wystąpił o ustalenie wynagrodzenia za dozór i holowanie pojazdów objętych postępowaniem na podstawie uchwały Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r., Nr VIII/53/07, w zw. z zarządzeniem Starosty Oleskiego z dnia 6 lipca 2010 r., nr 13/2010, dotyczącym wyznaczenia parkingów strzeżonych dla pojazdów usuniętych z drogi oraz wyznaczenia jednostek usuwających pojazdy z drogi w celu ich zabezpieczenia na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia powyższego domagał się ustalenia wynagrodzenia na podstawie umów dotyczących prowadzenia parkingów depozytowych zawieranych w tym samym okresie przez inne podmioty - np. Policję. Do pisma skarżący załączył m.in. wskazaną uchwałę, zarządzenie oraz dwie umowy, jakie zawarł z Komendantem Wojewódzkim Policji w [...] w przedmiocie parkowania i przechowania oraz parkowania i holowania pojazdów.

Na zlecenie Starosty Oleskiego rzeczoznawca majątkowy – A. S. sporządził w dniu 17 października 2014 r. opinię w zakresie ustalenia średniej stawki za przechowanie pojazdów usuniętych z drogi w okresie od września 2010 r. do grudnia 2011 r. na parkingu strzeżonym położonym na terenie miasta [...].

Pismem z dnia 18 czerwca 2015 r. skarżący zwrócił się ponownie do Starosty Oleskiego o zwrot poniesionych wydatków oraz wynagrodzenie za przechowywanie i dozór nad pojazdem marki [...], nr rej. [...]. Do wniosku skarżący dołączył fakturę VAT, którą organ zwrócił mu wraz z fakturami dotyczącymi innych pojazdów, informując, że jako nabywcę wskazano w nich Urząd Skarbowy w [...], a nie Powiat Oleski.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. organ poinformował A. W. o wszczęciu postępowania dotyczącego pojazdu marki [...], nr rej. [...], wzywając go jednocześnie do podania koniecznych, konkretnych wydatków poniesionych na dozór oraz usunięcie z drogi ww. pojazdu i wskazania sposobu ich obliczenia. Organ zobligował również skarżącego do przedstawienia odrębnego zestawienia dotyczącego wysokości wynagrodzenia, a także kryteriów, jakimi się kierowano przy jego określeniu. Ponadto zobowiązał skarżącego do przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających poniesione koszty, w szczególności umów dotyczących realizacji tego zadania.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...], Starosta Oleski przyznał A. W. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem, w tym kosztów jego usunięcia oraz wynagrodzenia za dozór w wysokości 5.206,54 zł brutto. Organ podał, że powyższa kwota stanowi iloczyn liczby dób, w których przechowywany był pojazd oraz dobowej stawki za przechowywanie, ustalonej w wysokości 4,78 zł brutto, a koszty usunięcia pojazdu to iloczyn liczby przejechanych kilometrów i stawki 4,25 zł brutto. Dalej organ wskazał następujący sposób obliczenia przyznanej kwoty: okres przechowywania od 29 grudnia 2008 r. do 6 listopada 2011 r., tj. 1.043 dni x 4,78 zł = 4.985,54 zł; koszt usunięcia z miejscowości [...] to 52 km x 4,25 zł = 221 zł; w sumie stanowi to 5.206,54 zł. Rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie art. 102 § 2 i § 4 oraz art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, z późn. zm.), zwanej nadal w skrócie u.p.e.a., w związku z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 46 poz. 237), zwanego dalej rozporządzeniem. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że pojazd marki [...], nr rej. [...], został usunięty z drogi w dniu 29 grudnia 2008 r., w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Jego przejęcie oraz likwidacja nastąpiła na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Z zakresu postępowania wyłączono okres, który przypadł na czas trwania umowy z dnia 7 listopada 2011 r., zawartej pomiędzy skarżącym a Powiatem Oleskim. Tym samym przedmiotowe postępowanie dotyczy należności obciążających organ administracyjny, kiedy strony nie wiązała żadna umowa, tj. od 29 grudnia 2008 r., czyli od dnia usunięcia pojazdu, do dnia 6 listopada 2011 r. Dokonując oceny i ustaleń w zakresie określenia przyznanej kwoty Starosta zwrócił uwagę na:

- wniosek skarżącego o ustalenie wynagrodzenia w oparciu o stawki zawarte w uchwale Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r., Nr VIII/53/07, w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi oraz parkowanie tych pojazdów,

- pismo skarżącego z dnia 29 października 2012 r.,

- dokumentację dotyczącą postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą "[...]" w latach 2010 i 2012, w części dotyczącej Komendy Powiatowej Policji w [...]; w tym złożonych ofert;

- umowę zawartą w dniu 12 grudnia 2008 r., nr [...], na prowadzenie parkingu depozytowego;

- opinię biegłego skarbowego świadczącą o złym stanie technicznym przechowywanego pojazdu.

Dokonując oceny opinii biegłego rzeczoznawcy samochodowego z dnia 17 października 2014 r., w której stawkę za przechowanie ustalono w kwocie 4,78 zł brutto na dobę, organ stwierdził, że zebrane w sprawie materiały dotyczące okoliczności przechowywania pojazdów uwiarygodniają opinię biegłego i ustaloną w niej ww. stawkę, którą można uznać za wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Analogiczny sposób postępowania organ pierwszej instancji przyjął, czyniąc ustalenia w zakresie kosztów usunięcia przez skarżącego przedmiotowego pojazdu. W tym zakresie wskazał na pismo skarżącego zawierające kalkulację tych kosztów, podkreślając, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających poniesione przez niego koszty. Wobec tego wyjaśnił, że oparto się na przesłanej przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji dokumentacji dotyczącej zamówienia publicznego pod nazwą "[...]". Ponadto w dniu 9 września 2014 r. wpłynął wniosek strony o przyznanie wynagrodzenia na podstawie umowy z grudnia 2008 r., nr [...], z której wynika, że w 2008 r. ustalono stawkę za usuwanie pojazdów w wys. 3,85 zł brutto za kilometr. Końcowo organ podał, że przy wyliczeniu przyznanej skarżącemu kwoty wziął pod uwagę zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad ruchomością, wielkość składowanego przedmiotu. Organ kierował się nadto konieczną starannością w gospodarowaniu środkami publicznymi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu i przyznanie wynagrodzenia za wykonanie dozoru nad pojazdem w wysokości wskazanej we wniosku złożonym w dniu 22 czerwca 2012 r. oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia tego pojazdu z drogi w trybie art. 130a ust. 1 ustawy, a także o uwzględnienie przewlekłego prowadzenia postępowania i zwiększenie wynagrodzenia o odsetki ustawowe od dnia przejścia pojazdów na własność Starostwa, ewentualnie domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów:

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do załatwienia sprawy;

- art. 35 K.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania;

- art. 104 § 2 K.p.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a. oraz w związku z art. 102 § 2 u.p.e.a. poprzez brak jednoznacznego wskazania, w jakim zakresie przyznano lub odmówiono przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem, a w jakim zakresie przyznano wynagrodzenie za wykonany dozór;

- art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 84 K.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stawki wyliczonej przez biegłego, bez dokonania analizy poprawności sporządzenia opinii;

- art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez brak stwierdzenia, że w zakresie przedmiotowego pojazdu koszty ponosi Skarb Państwa.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 K.p.a., uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Na skutek skargi wniesionej przez skarżącego, wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 397/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił powyższe postanowienie Kolegium z dnia 31 marca 2016 r. Sąd uznał, że zastrzeżenia stanowiące podstawę rozstrzygnięcia co do braku dokonania przez organ pierwszej instancji właściwej oceny opinii biegłego oraz braku wyjaśnienia dużej rozbieżności odnośnie do wysokości stawek miesięcznych na parkingach wskazanych przez biegłego, nie mogły stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem Sądu Kolegium - wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. - nie wykazało naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Poza tym Kolegium, kwestionując prawidłowość opinii biegłego, mogło skorzystać z przysługujących mu uprawnień do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i rozważyć wezwanie biegłego do pisemnego uzupełnienia tego dokumentu albo złożenia wyjaśnień w celu usunięcia dostrzeżonych niejasności czy braków. W ocenie Sądu kwestie, których według Kolegium nie rozważył organ pierwszej instancji, mogły zostać wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Zakres tych czynności w żaden sposób nie przekraczał możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. W szczególności w przypadku wątpliwości organu co do treści opinii biegłego nie było przeciwwskazań do ewentualnego dodatkowego przesłuchania autora lub zlecenia mu sporządzenia opinii uzupełniającej. Ponadto Sąd dostrzegł, że omawiany dowód z opinii biegłego był jednym z wielu zgromadzonych dowodów, na podstawie których organ pierwszej instancji dokonał oceny i określił koszty. Tymczasem dokonana przez Kolegium ocena prawidłowości przeprowadzonego przez Starostę postępowania wyjaśniającego ograniczyła się tylko do kwestii wyliczenia kosztów dozoru w kontekście powołanej opinii biegłego. Podobnie, Kolegium samodzielnie nie oceniło umowy z dnia 7 listopada 2011 r. w zakresie dotyczącym stawek wynagrodzenia za dozór pojazdami, ale wskazało na konieczność uwzględnienia jej postanowień przez Starostę w ponownie prowadzonym postępowaniu. Stosownie do tego Sąd uznał, że Kolegium naruszyło regulacje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie dochowało wynikających z nich obowiązków i nie rozpoznało sprawy w sposób wyczerpujący oraz całościowy w jej granicach przedmiotowych, gdyż oprócz zbadania prawidłowości postanowienia organu pierwszej instancji w kontekście przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego, nie poddało analizie pozostałych dowodów zgromadzonych przez Starostę. To nie służyło koncentracji procesu i łamało zasadę szybkości postępowania z art. 12 § 1 K.p.a. W przekonaniu Sądu podjęcie przez Kolegium działań w trybie art. 136 K.p.a. nie świadczyłoby o naruszeniu wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o ile oczywiście nie wystąpiłyby inne okoliczności, które uniemożliwiłyby wyjaśnienie sprawy w ramach postępowania odwoławczego, bez szkody dla wnikliwego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego oraz dla uprawnień procesowych stron postępowania. W zaskarżonej decyzji nie wykazano jednak, że zakres niezbędnego do przeprowadzenia postępowania był tak duży, iż organ odwoławczy nie mógł samodzielnie go przeprowadzić lub zlecić wykonania niektórych czynności organowi pierwszej instancji. Kolegium nie wykazało też, aby w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie przez organ pierwszej instancji, po jego ewentualnym uzupełnieniu w postępowaniu odwoławczym, niemożliwe było wydanie decyzji merytorycznej w sprawie.

W międzyczasie, tj. przed wydaniem ww. wyroku, Starosta Oleski kolejny raz rozpoznał sprawę i postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., nr [...], przyznał skarżącemu zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...], w tym kosztów usunięcia pojazdu oraz wynagrodzenia za dozór w wysokości 5.206,54 zł brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z dnia 30 marca 2017 r., nr [...], uchyliło ww. postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości stwierdzając, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Starosty z dnia 19 listopada 2015 r., które będzie przedmiotem rozpatrzenia przez Kolegium.

Następnie, rozpoznając ponownie sprawę, postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 19 listopada 2015 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia ze względu na stwierdzone braki w zakresie postępowania wyjaśniającego i brak podstaw do przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 K.p.a. Kolegium uznało, że konieczne jest wystąpienie do skarżącego o sprecyzowanie zakresu wniosku i domaganie się zmodyfikowania wysokości dochodzonej kwoty. Jako nieprawidłowość w zakresie działań organu pierwszej instancji Kolegium uznało również przyznanie stronie jednej kwoty z rozbiciem na kwotę przypadającą za okres przechowywania pojazdu oraz na kwotę za usunięcie pojazdu. W dalszych rozważaniach, wskazując na obowiązek dozorcy wykazania wysokości poniesionych kosztów, konieczności ich poniesienia i ich udokumentowania, organ odwoławczy stwierdził, że dopiero wówczas, gdy dozorca nie wywiąże się z tych obowiązków, organ przeprowadza z urzędu postępowanie dowodowe i ustala we własnym zakresie wysokość dochodzonej należności. Wskazał również na nieprawidłowości w sporządzonej do sprawy opinii biegłego i uznał, że akceptując treść tej opinii, organ pierwszej instancji naruszył art. 7 art. 77 § 1 K.p.a.

Powyższe postanowienie Kolegium zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 318/17. Kolejny raz Sąd uznał, że Kolegium wadliwie przyjęło, iż w sprawie zaktualizowały się przesłanki do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a przez jego podjęcie naruszyło wskazany przepis oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 136 oraz art. 15 i art. 12 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu całkowicie bezzasadne były rozważania organu odwoławczego dotyczące konieczności sprecyzowania wniosku oraz celowości domagania się od strony jego zmodyfikowania. Przedstawione przez Kolegium zastrzeżenia nie mogły prowadzić do wniosku, że doszło do całkowitego zaniechania przez organ pierwszej instancji wyjaśnienia stanu faktycznego. Dostrzegając braki w zakresie wyjaśnień strony oraz w opinii biegłego Kolegium mogło skorzystać z uprawnienia do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i rozważyć wezwanie skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień, zaś biegłego do usunięcia niejasności czy braków dostrzeżonych w opinii. Kwestie, których według Kolegium nie rozważył organ pierwszej instancji, mogły zostać wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym. Zakres tych czynności w żaden sposób nie przekracza możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. W szczególności brak było przeciwwskazań do przesłuchania skarżącego oraz autora opinii bądź zlecenia sporządzenia opinii uzupełniającej. Sąd znowu argumentował, że podjęcie przez Kolegium działań w trybie art. 136 K.p.a. nie świadczyłoby o naruszeniu wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o ile oczywiście nie ujawniłyby się inne okoliczności, które uniemożliwiłyby wyjaśnienie sprawy w ramach postępowania odwoławczego bez szkody dla wnikliwego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego oraz dla uprawnień procesowych strony postępowania. Kolegium nie wykazało jednak takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Nie wskazało również przyczyn, z powodu których nie było możliwe zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art. 136 K.p.a. Ustalając wskazania co do dalszego postępowania, Sąd podał, że sprowadzają się one do rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego na podstawie art. 136 K.p.a., a następnie - w zależności od dokonanej oceny - do wydania odpowiedniego rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 138 K.p.a.

Skarga kasacyjna wywiedziona od powyższego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2845/17).

Konsekwencją postanowienia Kolegium z dnia 23 maja 2017 r. było to, że Starosta Oleski, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r., nr [...], przyznał A. W. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...], w tym wynagrodzenia za dozór, w wysokości 5.206,54 zł brutto.

W wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez skarżącego na ww. postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu - postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r., nr [...], uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i orzekło co do istoty sprawy. Natomiast wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 69/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił postanowienie Kolegium z dnia 15 listopada 2017 r. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 4 sierpnia 2017 r., stwierdzając, że w badanej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że kontrolowane postanowienia wydane zostały w związku z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2017 r., które następnie zostało uchylone prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 318/17. Zauważył, że wskutek tego wyroku pozostało w mocy postanowienie Starosty Oleskiego z dnia 19 listopada 2015 r., a zażalenie wniesione przez skarżącego od tego postanowienia nie zostało rozpatrzone. Dlatego, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., przedmiotowa sprawa powinna zostać rozpoznana ponownie, wyłącznie przez organ odwoławczy, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wydanym wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu 5 listopada 2018 r. przeprowadziło rozprawę administracyjną, w toku której A. W. podtrzymał żądanie ustalenia wynagrodzenia za przechowywanie pojazdu i zwrotu koniecznych wydatków, a także żądanie dotyczące odsetek. Oświadczył, że nie zgadza się z kwotą ustaloną przez organ pierwszej instancji, gdyż jest ona zbyt niska i wyjaśnił, że nie posiada szczegółowej dokumentacji dotyczącej działalności związanej z prowadzeniem parkingu za okres objęty postępowaniem.

Pismem z dnia 19 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżącego sformułował dodatkowe zarzuty względem postępowania, podnosząc, że organ pierwszej instancji nie określił, w jakim zakresie został przyznany zwrot koniecznych wydatków poniesionych w związku z dozorem nad przedmiotowym pojazdem, a w jakim zakresie - wynagrodzenie za wykonywanie tego dozoru. Brak możliwości udokumentowania konkretnych kosztów dozoru nie oznacza natomiast, że nie zostały one poniesione. Powyższe obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, przy uwzględnieniu wysokości wynagrodzeń przyznawanych za dozór pojazdów w podobnych sprawach. Nie kwestionując co do zasady możliwości ustalenia wynagrodzenia przy pomocy dowodu z ustaleń biegłego, pełnomocnik skarżącego podniósł, że ze sporządzonej w sprawie opinii nie wynika czego dotyczyły umowy, z których zaczerpnięto stawki do porównań, ani w jakim okresie obowiązywały. Wskazał dalej, że przy ustalaniu wynagrodzenia organ powinien wziąć pod uwagę również uchwałę Nr VIII/53/07 Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r. w związku z zarządzeniem nr 13/2010 Starosty Oleskiego z dnia 6 lipca 2010 r. oraz umowę z dnia 7 listopada 2011 r. dotyczącą stawek wynagrodzenia za dozór nad pojazdami. Na podstawie tej umowy organ wypłacił bowiem "część należnego wynagrodzenia za pojazdy objęte przedmiotowym postanowieniem za okres dozorowania pojazdów objęty tą umową". Poza tym postanowienie dotyczy okresu bezpośrednio poprzedzającego zawarcie umowy oraz tego samego pojazdu, wobec czego najbardziej adekwatne będzie wynagrodzenie zbliżone do wynagrodzenia ustalonego w tej umowie. Ponadto pełnomocnik akcentował, że wynagrodzenie za dozór należy się skarżącemu "od dnia odbioru" pojazdu przez Starostwo, a długi okres oczekiwania na ustalenie wynagrodzenia powinien być zrekompensowany poprzez podniesienie jego wysokości. W ocenie pełnomocnika skarżącego w sprawie zastosowanie winny znaleźć również przepisy o odsetkach ustawowych, które należałoby doliczyć do należnego wynagrodzenia za okres od dnia odebrania pojazdów do dnia wydania postanowienia.

Pismem z dnia 10 stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 136 § 1 K.p.a., zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez zwrócenie się do biegłego posiadającego wiedzę specjalną z zakresu ekonomii i finansów o sporządzenie opinii wg wskazanych zaleceń co do sposobu jej sporządzenia oraz jej treści.

Przy piśmie z dnia 30 maja 2019 r. organ pierwszej instancji przesłał do Kolegium opinię sporządzoną przez P. D. - analityka z zakresu rachunkowości i finansów, który stwierdził, że zebrany materiał dowodowy oraz informacje uzyskane z "rynku" nie są wystarczające do udzielenia odpowiedzi na zadane pytania. Biegły zawnioskował także o powołanie biegłego przez Sąd.

W piśmie z dnia 18 czerwca 2019 r. Kolegium zleciło ponowne przeprowadzenie postępowania uzupełniającego poprzez zwrócenie się do biegłego P. D. o sporządzenie opinii uzupełniającej, pozwalającej na ustalenie danych zgodnie z wytycznymi zawartymi w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 10 stycznia 2019 r., ewentualnie zwrócenie się do innego biegłego o sporządzenie opinii zgodnie z ww. wytycznymi. Kolegium nadmieniło przy tym, że analiza orzeczeń sądowoadministracyjnych wskazuje, iż opinie co do przedmiotowej problematyki były sporządzane w postępowaniach administracyjnych.

Pismem z dnia 3 października 2019 r. Kolegium poinformowało Starostę, że w przypadku dalszego braku opinii uzupełniającej sporządzonej przez dotychczasowego biegłego należy zwrócić się do innego biegłego o sporządzenie opinii.

Przy piśmie z dnia 20 grudnia 2019 r. Starosta Oleski przesłał organowi odwoławczemu opinię sporządzoną przez biegłego sądowego, doradcę podatkowego –E. P. W opinii tej biegła zauważyła, że skarżący dla udokumentowania własnych wyliczeń nie przedłożył żadnych kserokopii rachunków związanych z kosztami prowadzonego parkingu strzeżonego, dlatego jako wzorzec posłużyły jej dane pozyskane z powiatu [...] oraz powiatu [...] - położonych w województwie mazowieckim. Dla celów sporządzenia opinii biegła posłużyła się danymi archiwalnymi obejmującymi lata 2008-2012. W oparciu o powyższe obliczyła koszt holowania pojazdu dla 1 km (2,98 zł netto + 22%VAT = 3,64 zł/km brutto za rok 2008). Ustaliła także stawki dobowe i miesięczne koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów znajdujących się na parkingu strzeżonym (dla jednego stanowiska parkingowego) m.in. w latach 2008-2011. Wyjaśniła, że ponieważ dozór wykonywany był w ramach działalność gospodarczej, a ustalone kwoty przedstawiają koszty, dla ustalenia wynagrodzenia przyjęła, że koszt w ogólnym przychodzie stanowi 80%, zaś zysk 20%. Na tej podstawie biegła obliczyła średnie wynagrodzenie za dozór dla jednego stanowiska parkingowego w kwocie 3,95 zł netto oraz 4,86 brutto. Podała też, że z uwagi na fakt, iż skarżący jest płatnikiem podatku od towarów i usług, to wyliczone stawki są stawkami netto, a przy ustalaniu wynagrodzenia należy doliczyć stawkę VAT, która do roku 2011 wynosiła 22%, zaś od stycznia 2011 r. - 23%. Przedstawiła także dobowe stawki wynagrodzenia za dozór jednego stanowiska parkingowego w poszczególnych latach (2008 r. - 3,45 zł netto i 4,21 zł brutto; 2009 r. - 3,79 zł netto i 4,62 zł brutto; 2010 r. - 3,91 zł netto i 4,77 zł brutto; 2011 r. - 4,11 zł netto i 5,06 zł brutto) oraz miesięczne koszty dozoru (liczone za 30 dni) za rok 2008 r. - 82,80 zł netto; 2009 r. - 90,90 zł netto; 2010 r. - 93,90 zł netto i 2011 r. - 98,70 zł netto.

Pismem z dnia 7 lutego 2020 r., odnosząc się do treści opinii sporządzonej przez E. P., pełnomocnik skarżącego podniósł, że opinia ta nie może stanowić dowodu w sprawie. Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego (A. P.). Uzasadniając swoje stanowisko, zarzucił, że biegła do swych ustaleń przyjęła dane dotyczące podmiotów prowadzących parkingi w zupełnie innym miejscu (województwie) niż działalność prowadzona przez skarżącego. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że ustalenia co do kosztów i wynagrodzenia za dozór można oprzeć o analizę działalności podmiotów działających na tym samym terenie, na którym funkcjonuje podmiot, dla którego ma być ustalone wynagrodzenie. Podmioty te powinny prowadzić działalność tożsamą z działalnością skarżącego, natomiast z przedmiotowej opinii nie wynika, czy działalność wykonywana przez wskazane podmioty była tożsama z działalnością strony. W ocenie pełnomocnika skarżącego biegła winna uwzględnić specyfikę tzw. parkingu depozytowego przystosowanego do przechowywania pojazdów. Ponadto zarzucił, że biegała nie uwzględniła wszystkich kosztów prowadzenia tego rodzaju parkingu, (tj. kosztów administracyjnych - takich jak: koszty papieru, tonerów, przyborów biurowych, obsługi administracyjnej, komputerów, drukarek, innych urządzeń elektrycznych, archiwizacji i przechowywania dokumentów, a także kosztów utrzymania parkingu oraz biura - tj. kosztów sprzątania, odśnieżania i napraw), które znacząco zwiększają koszty działalności. Podniósł też, że biegła w żaden sposób nie uzasadniła, dlaczego przyjęła poziom zysku w wysokości 20%, jak również nie odniosła się do stawek ustalonych w uchwale Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r. w związku z zarządzeniem Starosty Oleskiego z dnia 6 lipca 2010 r. i nie uwzględniła stawek wynikających z umowy zawartej dnia 7 listopada 2011 r. Z kolei w kwestii ustalenia kosztów holowania pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że w przypadku holowania pojazdów na krótkich odcinakach, co do zasady, ustala się wynagrodzenie ryczałtowe, a dopiero w dalszej kolejności pobiera wygrodzenie w zależności od ilości przejechanych kilometrów.

Pismem z dnia 17 lutego 2020 r. Kolegium wezwało skarżącego do złożenia wyjaśnień w zakresie: 1) podania i udokumentowania formy zatrudnienia pracowników ze wskazaniem, czy były z tego tytułu odprowadzane składki; 2) przedłożenia dokumentów poświadczających faktyczne zatrudnienie w omawianym okresie oraz wysokości wynagrodzenia; 3) przedłożenia dokumentów dotyczących ubezpieczenia OC; 4) wskazania faktycznej liczby stanowisk parkingowych na parkingu strzeżonym, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania.

W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia 16 marca 2020 r. wskazał, że nie archiwizuje dokumentów dotyczących ponoszonych kosztów. W omawianym okresie nie zatrudniał pracowników, a dozór był prowadzony przez niego osobiście oraz przez członków jego rodziny. Wyjaśnił, że w związku z upływem czasu nie posiada dokumentów dotyczących ubezpieczenia OC, a na parkingu jest 13 miejsc parkingowych. Jednocześnie podtrzymał stanowisko w sprawie powołania na biegłego A. P.

Przy piśmie z dnia 9 czerwca 2020 r. Starosta Oleski przekazał Kolegium opinię uzupełniającą biegłej sądowej E. P. z dnia 3 czerwca 2020 r. W opinii tej biegła wyjaśniła, że działalność podmiotów, których koszty podstawowe posłużyły do wyliczeń przedstawionych w opinii była tożsama z działalnością strony. Ustalone w oparciu o powyższe dane koszty zostały zebrane również na potrzeby sprawy dotyczącej holowania i dozoru na parkingach strzeżonych dla Starosty [...] i [...]. Wskazała, że przyjęcie do ustaleń opinii danych dotyczących podmiotów z innego województwa było warunkiem przyjęcia zlecenia, albowiem brak jakichkolwiek kosztów - nawet uprawdopodobnionych - dla działalności skarżącego, nie dawał możliwości dokonania wyliczeń w inny sposób. Argumentowała też, że wykonywanie nadzoru przez właściciela i jego rodzinę nie pozwala na wyliczenie wynagrodzenia, chyba że po zawarciu umowy z dziećmi niepozostającymi we wspólnym gospodarstwie domowym. Jeśli byli zatrudnieni pracownicy, to ZUS posiada dane o podstawie wymiaru składek ubezpieczeniowych. Natomiast, aby uwzględnić w kosztach amortyzację urządzeń biurowych, potrzebne byłyby dane przedstawione przez wnioskodawcę. Nie dysponując zaś jakąkolwiek dokumentacją dotyczącą działalności skarżącego, uwzględniła, w oparciu o porównania do innych podmiotów, koszty energii elektrycznej zasilającej pracę sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Dodała, że dozór parkingu nie należy ani do działalności wytwórczej, ani handlowej. Przewagę w kalkulacji kosztów stanowią koszty utrzymania parkingu. Z kolei zysk na poziomie 20% przyjęto umownie, sugerując się negocjacjami z podmiotami prowadzącymi dozór parkingów w starostwach woj. mazowieckiego.

Po zapoznaniu się z treścią opinii biegłej skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące opinii przedstawionej przez biegłą E. P. i wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego – A. P.

W tak ustalonym stanie faktycznym zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu:

- w pkt 1 uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji;

- w pkt 2 orzekło o przyznaniu A. W. zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem marki [...], nr rej. [...], w kwocie 4.206,63 zł brutto, w tym koszty usunięcia i holowania pojazdu w wysokości 189,28 zł brutto oraz wynagrodzenie za dozór ww. pojazdu za okres od 29 grudnia 2008 r. do 6 listopada 2011 r. w kwocie 999,91 zł brutto, co łącznie daje kwotę 5.206,54 zł brutto;

- w pkt 3 umorzyło postępowanie pierwszej instancji w zakresie żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad ww. pojazdem oraz wynagrodzenia za dozór za okres od 7 listopada 2011 r. do 27 grudnia 2011 r.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało na regulacje art. 130a ust. 1 pkt 2, ust. 4, ust. 5c, ust. 5f, ust. 10, ust. 10e ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, z późn. zm.), § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1016, z późn. zm.) oraz art. 102 § 2 - § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427), nadal zwanej u.p.e.a. Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego sprawy, Kolegium stwierdziło, że umowa zawarta w dniu 7 listopada 2011 r. pomiędzy skarżącym a Powiatem Oleskim na podstawie art. 130a u.p.e.a. ma charakter cywilnoprawny. Dlatego od 7 listopada 2011 r. brak jest podstaw prawnych do orzekania przez Starostę Oleskiego w przedmiocie wynagrodzenia i zwrotu wydatków za przechowywanie pojazdów na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. Dalej organ wywiódł, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że w przypadku braku wykazania i udokumentowania przez stronę wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór rolą organu jest ustalenie wysokości tych wydatków we własnym zakresie w drodze dowodów przeprowadzonych przez organ z urzędu. Z art. 102 § 2 u.p.e.a. nie wynika jednak sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia i z tego powodu zastosowanie znajduje art. 836 K.c., który to przepis w przypadku braku wskazania albo wskazania wynagrodzenia nieadekwatnego, nakłada na organ orzekający obowiązek ustalenia należnego wynagrodzenia poprzez zastosowanie metody porównania, która pozwoliłaby na określenie wysokości wynagrodzenia z uwzględnieniem stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące działalność tego samego rodzaju. Kolegium przypomniało, że A. W., pomimo wezwań, nie przedstawił dokumentów potwierdzających wskazywane przez niego koszty związane z wykonywaniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem, w tym koszty usunięcia pojazdu oraz wynagrodzenia za dozór. W tych okolicznościach organ uwzględnił jako dowód w sprawie opinię biegłego sądowego z zakresu ekonomii i finansów – E. P. W ocenie Kolegium opinia przedłożona przez biegłą, pomimo że zawiera niewielkie uchybienia i opiera się na danych uzyskanych od podmiotów prowadzących działalność na terenie innego województwa, jest opinią rzetelną, poddaje się kontroli merytorycznej i może stanowić podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. W dalszej kolejności Kolegium przytoczyło ustalenia biegłej wynikające z przedłożonej opinii. Jednocześnie zaznaczyło, że opinia sporządzona przez A. S. nie mogła stanowić podstawy rozstrzygnięcia, bowiem ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór, organ zobowiązany był wziąć pod uwagę zasady ustalania wynagrodzenia przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe. Ponadto w opinii uzupełniającej biegły stwierdził, że nie posiada wiedzy na temat przyczyn rozbieżności w wysokości stawek parkingowych na poszczególnych parkingach i nie są mu znane sprawy księgowe i fiskalne podmiotów gospodarczych prowadzących parkingi, gdyż zapewne są to poufne dane handlowe. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu ekonomii i finansów, która pozwalałaby w sposób rzetelny i poddający się kontroli merytorycznej, na ustalenie - z uwzględnieniem podobieństwa prowadzonych parkingów oraz realnych danych - należnego wnioskodawcy wynagrodzenia (zwrotu wydatków koniecznych oraz wynagrodzenia za dozór). Odnosząc się do zarzutów skarżącego, Kolegium wyjaśniło, że przyjęte przez biegłą do porównania parkingi i działalność podmiotów polegająca na ich prowadzeniu była tożsama z działalnością strony, a koszty ustalane były na potrzeby wyliczenia kosztów holowania i dozór w postępowaniach prowadzonych na terenie województwa mazowieckiego. Również zysk przyjęto umownie w wysokości 20%, uwzględniając zysk osiągany przez tego typu podmioty na terenie województwa mazowieckiego. W ocenie Kolegium, metody porównawcze zastosowane przez biegłą zostały dobrane w sposób racjonalny, a prawidłowość ich doboru i poprawność zastosowania została uzasadniona w sposób jasny i obiektywny. Ustalając wysokość wynagrodzenia (koszty i wynagrodzenie za dozór), biegła wzięła pod uwagę zasady ustalania wynagrodzenia przez inne podmioty prowadzące przede wszystkim parkingi depozytowe, co pozwoliło na ustalenie wynagrodzenia za dozór konkretnego pojazdu w sposób bardziej precyzyjny, niż posługiwanie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące inne parkingi strzeżone. Kolegium podało, że z oświadczeń biegłej zawartych w opiniach wynika, że sporządzając je biegała oparła się na danych czterech innych podmiotów, dysponujących parkingami depozytowymi o podobnej infrastrukturze do parkingu prowadzonego przez A. W., zapewniających skuteczne przechowywanie pojazdów uszkodzonych. Kolegium uznało też za rzetelny i prawidłowy przyjęty przez biegłą sposób ustalenia kosztów oraz nie zakwestionowało podanej przez nią metodologii wyliczenia. Wskazało, że - co prawda - do porównania biegła przyjęła parkingi spoza województwa opolskiego, to jednak parkingi te były podobne do parkingu strony, miały podobną lokalizację - rozumianą jako ogół infrastruktury towarzyszącej, w tym wielkość powiatu i liczbę ludności na terenie powiatu. Natomiast skarżący nie wskazał konkretnych zarzutów, że dobór parkingów podobnych z terenu powiatów [...] i [...] mógł mieć rzeczywisty i realny wpływ na wynik ustaleń biegłej. W dalszej kolejności, odnosząc się do ustalenia stawki wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., Kolegium argumentowało, że miarodajne są przede wszystkim kwoty pochodzące od podmiotów prowadzących parkingi depozytowe oraz dysponujących parkingami depozytowymi o podobnej infrastrukturze do parkingu prowadzonego przez skarżącego, a które zapewniają skuteczne przechowywanie pojazdów uszkodzonych. Dodało, że kwestia lokalizacji parkingów, biorąc pod uwagę cechy lokalizacyjne (powiaty średniej wielkości), może zostać uznana za lokalizację podobną pozwalającą na rzetelne ustalenie wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów związanych z przechowywaniem pojazdów. Wedle Kolegium prawidłowo też biegła przyjęła zysk w wysokości 20%. W tym zakresie wyjaśniło, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju oznacza, że wynagrodzenie za dozór pojazdów w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców dla rzeczy danego rodzaju, co wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości oraz czasu przechowywania. W przekonaniu Kolegium okoliczności te zostały ustalone przez biegłą w sposób logiczny, na podstawie posiadanej przez nią wiedzy specjalistycznej i danych uzyskanych od innych podmiotów prowadzących podobną działalność. Skarżący nie wykazał natomiast w żaden sposób innego poziomu zysku, a jedynie ograniczył się do ogólnego zakwestionowania ustaleń biegłej. Tymczasem, skoro ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, to w sytuacji, gdy dozorca nie wykaże wydatków poniesionych w związku z dozorem, organ powinien oprzeć się na art. 836 K.c. W dalszej kolejności Kolegium przedstawiło sposób wyliczenia kwot należnych skarżącemu. Wskazało, że przedmiotowy pojazd był przechowywany w okresie od 29 grudnia 2008 r. do 6 listopada 2011 r. (następnie od 7 listopada 2011 r. do 27 grudnia 2011 r. na podstawie umowy), tj. łącznie przez 3 dni w roku 2008, 365 dni w roku 2009, przez 365 dni w roku 2010 i 310 dni w roku 2011, zatem zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem przy przyjęciu stawek wskazanych przez biegłą wynosi 4.010,41 zł brutto (tj. 3 dni x 3,37 zł brutto = 10,11 zł + 365 dni x 3,70 zł brutto = 1.350,50 zł + 365 dni x 3,82 zł = 1.394,30 zł brutto + 310 dni x 4,05 zł brutto = 1.255,50 zł brutto). Dodatkowo do kwoty zwrotu kosztów z tytułu przechowywania pojazdu należy doliczyć zwrot kosztów usunięcia pojazdu z miejscowości [...], tj. 52 km x 3,64 zł brutto = 189,28 zł brutto. Łączna kwota zwrotu wydatków koniecznych wynosi więc 4.199,69 zł brutto. Do kwoty tej należy również doliczyć koszty wynagrodzenia (tj. zysk rozumiany jako 20% pełnego wynagrodzenia minus koszty plus zysk), w tym wynagrodzenie za 2008 r. liczone jako 0,84 zł brutto x 3 dni = 2,52 zł; za 2009 r. liczone jako 0,92 zł brutto x 365 dni = 335,80 zł; za 2010 r. liczone jako 0,95 zł brutto x 365 dni = 346,75 zł brutto; wynagrodzenie za 2011 r. liczone jako 1,01 zł brutto x 310 dni = 313,10 zł brutto - tj. łączne wynagrodzenie za cały okres przechowywania w wysokości 998,17 zł brutto. Powyższe daje łączną kwotę należności, jaka przysługuje wnioskodawcy w wysokości 5.197,86 zł brutto (zwrot wydatków koniecznych związanych z przechowywaniem + zwrot kosztów usunięcia i holowania pojazdu + wynagrodzenie z tytułu przechowywania pojazdu, tj. posługując się ściśle terminologią przyjętą przez biegłą - koszty związane z przechowywaniem + zysk z tym związany + koszty związane z usunięciem i holowaniem pojazdu). Kolegium zauważyło ponadto, że Starosta Oleski zaskarżonym postanowieniem orzekł o zwrocie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, dokonując konkretnych wyliczeń, kwotę zwrotu i wskazał, że jest ona wyliczona do 6 listopada 2011 r., przyjmując jednocześnie, że za okres od 7 listopada 2011 r. do 27 grudnia 2011 r. wypłacono stronie określoną kwotę na podstawie umowy z 7 listopada 2011 r. Kolegium wyjaśniło, że w przypadku, gdy strona nie zmodyfikowała podania, podtrzymując termin końcowy żądania, organ zobowiązany był orzec na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. o roszczeniu za cały okres wskazany przez stronę we wniosku. Dlatego w zakresie objętym umową należało umorzyć postępowanie pierwszej instancji - z uwagi na brak stosunku administracyjnego w tym okresie. Należało także orzec w osnowie decyzji osobno o wysokości każdej z ww. należności. Kolegium wyjaśniło również, że z uwagi na to, że łączna kwota przyznana A. W. w zaskarżonym postanowieniu jest wyższa od kwoty ustalonej w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu odwoławczym, konieczne stało się uwzględnienie treści art. 139 K.p.a. i przyznanie A. W. - na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. - kwoty równej należności przyznanej w zaskarżonym postanowieniu, tj. kwoty 5.206,54 zł brutto. Zakaz reformationis in peius uzasadniał zatem korektę poczynionych wcześniej obliczeń poprzez dodanie różnicy, tj. 8,68 zł brutto, do łącznej kwoty należności 5.197,86 zł brutto. Przy czym, rozbijając tę kwotę na konieczne wydatki oraz wynagrodzenie związane z dozorem, Kolegium zastosowało w tym względzie dane przyjęte przez biegłą E. P. (czyli wydatki - 80%; wynagrodzenie - 20%; przy kwocie 8,68 zł brutto - do koniecznych wydatków należało zatem zaliczyć dodatkowo 6,94 zł brutto, a do wynagrodzenia - 1,74 zł brutto). Ostatecznie należało przyznać A. W. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad przedmiotowym pojazdem w kwocie 4.206,63 zł brutto (4.199,69 zł brutto + 6,94 zł brutto = 4.206,63 zł brutto), w tym koszty usunięcia i holowania pojazdu w wysokości 189,28 zł brutto, a także - wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od 29.12.2008 r. do 6.11.2011 r. w kwocie 999,91 zł brutto (998,17 zł brutto + 1,74 zł brutto = 999,91 zł brutto), co łącznie stanowi należność w wysokości 5.206,54 zł brutto. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skarżącego, Kolegium stwierdziło, że przy ustalaniu należności, o której mowa w art. 102 ust. 2 u.p.e.a., brak było podstaw do:

- uwzględnienia stawek przyjętych w umowach zawartych na parkowanie, przechowanie oraz zabezpieczenie pojazdów z Policją, gdyż parkingi te znacznie się różnią, inny jest stosunek prawny łączący strony umowy oraz okres przechowywania;

- uwzględnienia stawek przyjętych w uchwale Rady Powiatu Oleskiego, gdyż odnoszą się one do właściciela pojazdu;

- uwzględnienia stawek wynikających z umowy zawartej 7 listopada 2011 r. (16,50 zł/doba), albowiem skutkowałoby to rozciągnięciem postanowień umowy na okres nieobjęty jej zapisami i wypłatą kwoty wyższej niż żądana przez stronę.

Dowodził dalej organ, że w przypadku ustalenia przedmiotowych należności wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 K.c. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowanie określonej ruchomości w umowie albo taryfie, ponieważ jednostkę wiąże z organem stosunek administracyjnoprawny. Odpowiednie zastosowanie można odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 K.c. w zakresie, w którym stanowi o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach. Nadto, jak wynika z analizy orzecznictwa sądowego i ustaleń biegłych występujących w tych sprawach, stawki dozoru pojazdu na parkingach depozytowych są co do zasady niższe niż na parkingu niedepozytowym. Na taki stan rzeczy wpływa charakter parkingu depozytowego i związana z tym charakterem różnica w stosunku do parkingów ogólnodostępnych w sprawowaniu dozoru i związanych z tym nakładów oraz kosztów. Kolegium akcentowało, że ustalona przez biegłą kwota należna wnioskodawcy jest kwotą odpowiadającą przeciętnej kwocie uzyskiwanej w podobnych stosunkach, co wynika nie tylko z treści samej opinii, ale także z analizy kwot pojawiających się w orzecznictwie, tj. stanach faktycznych innych spraw będących przedmiotem oceny sądowadministracyjnej. Poza tym przyjęło, że z istoty stosunku administracyjnoprawnego łączącego strony oraz powołanych przepisów nie wynika obowiązek naliczania odsetek. Brak jest zatem podstaw materialnoprawnych do uwzględnienia żądania strony w tym zakresie. Odsetki od nieuiszczonych kwot będących wydatkami oraz wynagrodzeniem nie są składnikiem żadnego z tych świadczeń.

W skardze na powyższe postanowienie A. W., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił naruszenie następujących przepisów K.p.a.:

- art. 7 i art. 77 § 1 poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do załatwienia sprawy;

- art. 12 § 1 poprzez brak szybkiego i wnikliwego działania w sprawie;

- art. 104 § 2 w związku z art. 107 § 1 oraz w związku z art. 102 § 2 u.p.e.a. poprzez brak jednoznacznego wskazania, w jakim zakresie przyznano lub odmówiono przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem, a w jakim zakresie przyznano wynagrodzenie za wykonywany dozór;

- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 84 poprzez bezkrytyczne przyjęcie stawki wyliczonej przez biegłego, bez dokonania analizy poprawności sporządzenia opinii.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonego postanowienia w zakresie pkt 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych".

W motywach skargi skarżący kwestionował prawidłowość wydanej przez biegłego opinii. Wskazał, że przejęte przez biegłą stawki zostały ustalone dowolnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy. Zarzucił, że przy ustalaniu wynagrodzenia za holowanie przedmiotowego pojazdu zarówno organ, jak i biegła, nie uwzględnili, że w zakresie kosztów i wynagrodzenia za holowanie najczęściej na krótkich odcinkach obowiązuje ryczałt. Natomiast wynagrodzenie uzależnione od ilości kilometrów jest naliczane dopiero w sytuacji, gdy holowanie jest dłuższe niż odległość objęta ryczałtem. Ponadto zauważył, że z przedmiotowej opinii w żaden sposób nie wynika, że dotyczy ona pojazdu objętego niniejszym postępowaniem. Przypomniał, że w pismach kierowanych do organu podał powody uniemożliwiające mu udokumentowanie konkretnych kosztów, a które poniósł w związku z dozorem. Dlatego też organ pierwszej instancji zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia tych kosztów poprzez zasięgnięcie opinii biegłego. Zaznaczył również, że - co do zasady - nie kwestionuje możliwości ustalenia wynagrodzenia przy pomocy dowodu z ustaleń biegłego, lecz opinia sporządzona w sprawie nie przedstawia żadnej wartości dowodowej, gdyż na jej podstawie nie można w ogóle wyciągnąć żadnych wniosków co do wysokości wynagrodzenia należnego z tytułu dozoru na pojazdami usuniętymi z drogi w trybie art. 130a u.p.e.a. Akcentował, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 K.c. powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie i w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Na gruncie stosowania art. 102 § 2 u.p.e.a. orzecznictwo wskazuje, że uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą nieruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności. Ponadto, ustalając wysokość wynagrodzenia należnego jednostce wykonującej dozór pojazdów usuniętych z drogi, organ winien oprzeć się na informacjach pochodzących od podmiotów wykonujących działalność gospodarczą rodzajowo tożsamą z prowadzoną przez skarżącego, z uwzględnieniem miejsca wykonywania działalności, a ustalenia kosztów i wynagrodzenia za dozór oprzeć o analizę działalności podmiotów działających na tym samym terenie, na którym działa podmiot, dla którego ma być ustalone wynagrodzenie. Wobec powyższego za niedopuszczalne uznał przyjęcie przez biegłą do swych ustaleń podmiotów prowadzących parkingi poza terenem województwa opolskiego oraz podmiotów nieprowadzących działalności tożsamej. Dodał, że w przedmiotowej sprawie parkingami podobnymi do parkingu skarżącego są inne parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi przez policję. Zatem za parkingi prowadzące "podobną działalność" nie mogą być uznane parkingi strzeżone, na których kierowcy pozostawiają pojazdy na podstawie umowy cywilnej. Dlatego, zdaniem skarżącego, wyliczając uśrednioną stawkę dobową, organy nieprawidłowo uwzględniły dane pochodzące od podmiotów prowadzących parkingi strzeżone niemające charakteru parkingów depozytowych. Poza tym ze sporządzonej opinii nie wynika, ile podmiotów biegła poddała analizie ani jaki rodzaj działalności prowadzili, a więc nie można jednoznacznie stwierdzić, czy była to działalność podobna do prowadzonej przez skarżącego. Skarżący kwestionował też ustaloną przez biegłą stawkę wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów, dowodząc, że miarodajne będą kwoty pochodzące od pomiotów prowadzących parkingi depozytowe oraz dysponujących parkingami depozytowymi o podobnej infrastrukturze do parkingu prowadzonego przez skarżącego, zapewniających skuteczne przechowywanie pojazdów uszkodzonych. Wskazał także, że biegła nie uwzględniła wszystkich kosztów prowadzenia tego rodzaju parkingu. Przede wszystkim nie uwzględniła w żaden sposób kosztów administracyjnych, takich jak koszty papieru, tonerów, innych przyborów biurowych, koszty obsługi administracyjnej, komputerów, drukarek, innych urządzeń elektrycznych, archiwizacji i przechowywania dokumentów, oraz kosztów utrzymania samego parkingu, jak i biura (sprzątanie, odśnieżanie, naprawy). Zarzucił następnie, że biegła nie podjęła próby kontaktu ze skarżącym w celu uzyskania od niego jakichkolwiek informacji w zakresie prowadzonej przez niego działalności. Nie przeprowadziła również wizji lokalnej, stąd nie wiadomo, na jakiej podstawie przyjęła, że przyjęte do porównań parkingi są parkingami podobnymi. Ponadto biegła w żaden sposób nie uzasadniła, dlaczego przyjęła poziom zysku w wysokości 20% i nie odniosła się do stawek wynagrodzenia ustalonych w uchwale Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r., Nr VIII/53/07, w związku z zarządzeniem Starosty Oleskiego z dnia 6 lipca 2010 r., nr 13/2010, dotyczącym wyznaczenia parkingów strzeżonych dla pojazdów usuniętych z drogi oraz wyznaczenia jednostek usuwających pojazdy z drogi w celu ich zabezpieczenia na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę, które obowiązywały w okresie objętym przedmiotowym postanowieniem i dotyczyły tego samego stosunku. W opinii skarżącego niezwykle istotna dla ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór jest również umowa z dnia 7 listopada 2011 r. dotycząca stawek wynagrodzenia za dozór na pojazdami, gdyż na jej podstawie organ wypłacił część należnego wynagrodzenia za pojazdy odebrane w pierwszej połowie 2012 r. Zdaniem skarżącego tak długi czas oczekiwania na ustalenie wynagrodzenia powinien być zrekompensowany poprzez podniesienie wysokości tego wynagrodzenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o oddalenie skargi. Wskazało, odnosząc się do zarzutów skargi, że swoje orzeczenie oparło o opinię biegłego, którą oceniło jako przydatną do rozpatrzenia sprawy. Biegła wzięła pod uwagę zasady ustalania wynagrodzenia przez inne podmioty prowadzące przede wszystkim parkingi depozytowe, co pozwoliło na ustalenie przeciętnego wynagrodzenia i kosztów dozoru w odniesieniu do pojedynczego pojazdu. Podało też, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju oznacza, że wynagrodzenie za dozór pojazdów w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców dla rzeczy danego rodzaju, co wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości oraz czasu przechowywania. W ocenie Kolegium okoliczności te zostały ustalone przez biegłą w sposób logiczny, na podstawie posiadanej przez nią wiedzy specjalistycznej i danych uzyskanych od innych podmiotów prowadzących działalność podobną, z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych. Możliwe było również określenie przez biegłą w jednej opinii kosztów przechowywania pojazdów w poszczególnych latach i na tej podstawie obliczenie wynagrodzenia należnego z tytułu przechowywania poszczególnych pojazdów. Podkreśliło Kolegium, że przedmiotem opinii było określenie wynagrodzenia faktycznie stosowanego w danych stosunkach, dla którego rodzaj konkretnego pojazdu nie ma istotnego wpływu na wysokość tego wynagrodzenia. Odnośnie do zarzutu dotyczącego sposobu ustalenia kosztów holowania pojazdu na krótkich dystansach Kolegium wyjaśniło, że koszty holowania zostały ujęte w pozycji zwrot kosztów i tym samym obejmują wyłącznie rzeczywiste koszty związane z odholowaniem pojazdu (nie uwzględniają marży własnej podmiotu wykonującego usługę). Wynagrodzenie z tytułu wykonywania powierzonego zadania przez organ administracji zostało ujęte w pozycji wynagrodzenie za dozór, co stanowi pozycję odrębną od pozycji kosztów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na tej właśnie podstawie, w trybie uproszczonym, została rozpoznana skarga wniesiona w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Sądu było bowiem postanowienie rozstrzygające o przyznaniu skarżącemu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdami.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji wykazała, że akty te wydane zostały z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej w skrócie K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., odpowiednio zaskarżonego postanowienia w części, a postanowienia organu pierwszej instancji w całości.

Na wstępie wskazać należy, że co do rozstrzygnięcia z pkt 3 zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że nie jest ono wadliwe. W ustalonym stanie faktycznym bezsporny jest fakt, że w okresie, którego dotyczy przyznany zwrot, tj. od 29 grudnia 2008 r. do 6 listopada 2011 r., skarżący pełnił rolę jednostki wyznaczonej przez Starostę do usuwania pojazdów z drogi i dozoru nad usuniętymi pojazdami. Zadania te skarżący realizował w ramach stosunku prawnego o charakterze administracyjnoprawnym, który nawiązany został stosownie do art. 130a ust. 5a i ust. 5c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018, z późn. zm.).

Odnośnie do regulacji art. 130a Prawa o ruchu drogowym wskazana nowelizacja weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2011 r. Po zmianie stanu prawnego, stosownie do art. 130a ust. 5f Prawa o ruchu drogowym, skarżącemu powierzono przedmiotowe obowiązki na podstawie umowy z dnia 7 listopada 2011 r. To oznacza, że w dalszym okresie, tj. od 7 listopada 2011 r. zadania z zakresu nadzoru nad pojazdem skarżący realizował na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z Powiatem Oleskim. W tym stanie rzeczy należało umorzyć postępowanie w zakresie żądania skarżącego dotyczącego zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem oraz zwrotu wynagrodzenia za sprawowanie dozoru za okres objęty umową. Uznać trzeba, że roszczenie to ma charakter cywilny i tym samym brak jest podstaw prawnych do władczego orzekania w tym zakresie przez organy administracji publicznej. Wszelkie spory na tym tle rozstrzygane są przez sąd powszechny.

Słusznie zatem Kolegium uznało, że zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem marki [...], nr rej. [...], którego przepadek na rzecz Powiatu Oleskiego został orzeczony postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt [...], może być przyznany skarżącemu za okres od dnia 29 grudnia 2008 r. (kiedy to pojazd został usunięty z drogi) do dnia 6 listopada 2011 r. Zauważyć należy również, że skarżący w wywiedzionej skardze wyartykułował wyłącznie zarzuty odnośnie do pkt 2 zaskarżonego postanowienia.

W świetle ugruntowanego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości charakter prawny czynności wykonywania dozoru nad pojazdem w sytuacji powierzenia tego dozoru przez organ administracji publicznej. W uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjno-prawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. Ponadto w przywołanej uchwale NSA wprost wskazał, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, to jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na dzień wydania zaskarżonego postanowienia - Dz. U. z 2018 r. poz. 1016, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., stanowiącym podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny przyznaje, na wniosek dozorcy złożony w terminie miesiąca od dnia ustania dozoru, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 u.p.e.a. Z treści tego przepisu wynika, że przyznanie wymienionych w nim należności jest uzależnione od faktu wykonywania dozoru oraz zgłoszenia przez dozorcę żądania przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków poniesionych w związku z dozorem. Uznać tym samym należy, że spełnienie tych dwóch przesłanek, o których stanowi ww. przepis, powoduje powstanie po stronie organu obowiązku przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia. Wskazuje na to kategoryczne sformułowanie "organ egzekucyjny przyznaje".

Dostrzec jednak należy, że zarówno przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., jak i żadne inne przepisy prawa nie precyzują, jak należy wyliczyć przedmiotowe należności objęte zwrotem, w tym brak jest określenia jednoznacznych kryteriów pozwalających na ustalenie ich wysokości. Sąd w związku z powyższym podziela poglądy orzecznictwa, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego przypadku, a więc kwota należności objętych zwrotem jest uzależniona od okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu. Co więcej, wydatki muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność winna zaś odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, tj. na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku ze sprawowanym dozorem pojazdu przechowywanego na parkingu. Zwrot koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych nakładów poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Zatem, to na dozorcy w pierwszej kolejności ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów oraz sposobu ich kalkulacji, która uwzględnia m.in. wyposażenie parkingu, na którym prowadzona jest działalność. Organ orzekający o ich przyznaniu jest natomiast uprawniony do weryfikacji przedstawionej kalkulacji, łącznie z zanegowaniem materiałów przedłożonych przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1526/19 i tam powołany wyrok NSA z dnia 16 października 2015 r., sygn. akt I OSK 161/14; wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sytuacji, gdy dozorca nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów przeprowadzanych przez organ z urzędu. Dowody te w sprawach dozoru mogą odnosić się do kosztów ponoszonych przez podmioty prowadzące tego rodzaju działalność. Jednocześnie, skoro ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, jego wysokość powinna być ustalona na podstawie wskazanego w art. 836 K.c. kryterium wynagrodzenia w danych stosunkach przyjętego, czyli wynagrodzenia stosowanego przez inne podmioty prowadzące parking (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3203/15 i z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1281/19). W konsekwencji, stosownie do poglądu wyrażonego w ww. uchwale NSA, przyjąć należy, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., trzeba uwzględnić zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości.

Uwzględniając powyższe, podkreślenia wymaga, że ocena i ustalenia organów w zakresie przyznania wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór - dokonywane z urzędu, nie mogą być dowolne i muszą znajdować odzwierciedlenie w prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Organy zobowiązane są zatem do ustalenia stanu faktycznego na podstawie całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Winny one wyjątkowo wnikliwie prowadzić postępowanie i rozważyć wszystkie jego aspekty, tak aby podmiot wykonujący dozór nie został pozbawiony należnego mu wynagrodzenia i zwrotu kosztów poniesionych związanych z usunięciem pojazdu z drogi i wykonywaniem dozoru.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w zakresie weryfikacji żądania skarżącego dotyczącego zwrotu omawianych kosztów i wynagrodzenia za dozór, którego wysokość określona została w jego wniosku o zwrot z dnia 21 czerwca 2012 r. na kwotę 14.970,33 zł. Wobec nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentów potwierdzających poniesione koszty organ pierwszej instancji przeprowadził z urzędu dowód z opinii biegłego – A. S. oraz zgromadził dokumentację dotyczącą postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą "[...]" w latach 2010 i 2012, przez Komendę Powiatową Policji w [...]. Dokonując oceny tego materiału dowodowego, Starosta przeanalizował zgromadzoną dokumentację, w tym wziął pod uwagę dowody zgłoszone przez skarżącego w postaci: uchwały Rady Powiatu w Oleśnie z dnia 25 maja 2007 r., Nr VIII/53/07, w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdów z drogi oraz parkowanie tych pojazdów, a także umów zawartych przez skarżącego z organem Policji dotyczących holowania i przechowania pojazdów.

Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Kolegium dostrzegło jednak braki w postępowaniu wyjaśniającym i uznało za konieczne dokonanie dodatkowych ustaleń w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowisko wyrażone w tym przedmiocie podlegało dwukrotnie kontroli sądowej. W kwestii tej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w prawomocnych wyrokach z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 397/16 i z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 318/17.

Zaskarżone obecnie postanowienie zostało wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Podkreślić tym samym trzeba, że stosowanie do art. 153 p.p.s.a., wskazane wyroki były wiążące dla Kolegium w zakresie wyrażonej w nich oceny i wskazań co do zakresu postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Orzeczenia te wiążą również skład orzekający w niniejszej sprawie. Niezbędne zatem jest wskazanie, że w świetle zapadłych wyroków Sądu Kolegium - rozpoznając ponownie sprawę - mogło samodzielnie uzupełnić braki dostrzeżone w zakresie postępowania wyjaśniającego dotyczące sporządzonej opinii biegłego, która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. W kontekście dostrzeżonych przez Kolegium nieprawidłowości dotyczących koniecznych ustaleń, Sąd wskazał w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 397/16, że w przypadku wątpliwości organu co do treści opinii biegłego nie było przeciwwskazań do ewentualnego dodatkowego wezwania jej autora do złożenia wyjaśnień lub zlecenia mu sporządzenia opinii uzupełniającej. Zakres tych czynności, jak uznał Sąd, nie przekracza możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. Takie samo stanowisko Sąd wyraził w wyroku z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 318/17, gdzie ponownie zaznaczył, że podjęcie przez Kolegium działań w trybie art. 136 K.p.a. nie świadczyłoby o naruszeniu wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o ile oczywiście nie ujawniłyby się inne okoliczności, które uniemożliwiłyby wyjaśnienie sprawy w ramach postępowania odwoławczego bez szkody dla wnikliwego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego oraz dla uprawnień procesowych strony postępowania. Rozpoznając sprawę po raz kolejny - w postępowaniu podlegającym obecnie kontroli Sądu - Kolegium uznało jednak, że uzyskana przez organ pierwszej instancji opinia biegłego nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia i w ramach postępowania uzupełniającego, o którym mowa w art. 136 K.p.a., przeprowadziło dowód z zupełnie nowej opinii - biegłej E. P. Następnie na podstawie tej opinii dokonało istotnych ustaleń i oceny, wydając zaskarżone postanowienie.

Takie działanie organu odwoławczego Sąd uznał za nieuprawnione i wadliwe, gdyż przekraczało jego kompetencje wynikające z art. 136 K.p.a. i skutkowało jednocześnie naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 K.p.a. Podkreślić bowiem trzeba, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża się w dwukrotnym merytorycznym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa różne organy. Do istoty tej zasady należy nakaz dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest zatem skoncentrowanie postępowania dowodowego dotyczącego ustalenia istotnych okoliczności w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego. Co zostało już podkreślone we wcześniejszych wyrokach wydanych na gruncie niniejszej sprawy, na podstawie art. 136 K.p.a. organ odwoławczy jest uprawniony wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Postępowanie odwoławcze nie może więc zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji i prowadzić do dokonywania ustalenia nowych istotnych okoliczności, które nie podlegały ocenie przez organ pierwszej instancji, jeśli mają one wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie może wchodzić w rolę postępowania administracyjnego ogólnego załatwiającego sprawę, gdyż narusza to prawo strony do dwukrotnego jej rozpoznania. Taka sytuacja zaistniała jednak w niniejszej sprawie, albowiem dowód z opinii biegłego – E. P., który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia podjętego przez Kolegium, został przeprowadzony w całości wyłącznie w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu odwoławczego skutkowało więc naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż doprowadziło do sytuacji, w której kwestie istotne i zasadnicze dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zostały ocenione wyłącznie w jednej instancji. To zaś pozbawiło stronę postępowania prawa do dwukrotnego rozpatrzenia jej sprawy w tym samym zakresie, przez dwa różne organy administracji.

Dostrzec trzeba, że w opinii biegłego - zaakceptowanej przez organ pierwszej instancji - do ustalenia wydatków związanych z wykonywaniem dozoru nad pojazdem uwzględnione zostały zupełnie inne okoliczności fatyczne niż te, które stanowiły podstawę opinii przyjętej jako podstawa orzekania przez organ odwoławczy. Stąd przeprowadzenie dowodu z zupełnie nowej opinii nie mogło być uznane za uzupełnienie postępowania dowodowego w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego, przeprowadzonego przed organem odwoławczym w trybie art. 136 K.p.a., lecz jako związane z koniecznością przeprowadzenia postępowania uzupełniającego koniecznego do wyjaśnienia sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Kolegium, przekraczając uprawnienia wynikające z art. 136 K.p.a., naruszyło tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 K.p.a. i błędnie zastosowało art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., co stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia w zakresie rozstrzygnięcia z pkt 1 i pkt 2.

Nadto wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy skarżący nie przedłożył dokumentów bezpośrednio potwierdzających koszty, jakie poniósł w związku z wykonywaniem dozoru nad pojazdem, prawidłowo sporządzona opinia biegłego szacująca taki koszt jest dowodem mającym istotne znaczenie dla dokonania rozstrzygnięcia sprawy o zwrot koniecznych wydatków na wykonywanie dozoru. Organy obu instancji powinny jednak zadbać o to, aby podstawę ustaleń stanowiła opinia logiczna, spójna i wiarygodna, tj. taka, której wnioski nie są sprzeczne i w której - dokonując szacowania - uwzględniono okoliczności dotyczące konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu.

Analizując opinię sporządzoną w postępowaniu odwoławczym, dostrzec należy, że biegła do swych ustaleń przyjęła dane dotyczące podmiotów prowadzących parkingi w zupełnie innym miejscu (województwie) niż działalność prowadzona przez skarżącego. Sporna opinia nie tylko nie zawierała analizy lokalnego rynku, ale również nie wyjaśniała w sposób logiczny przyczyn i sposobu wyboru do przyjętej oceny wskazanych w niej powiatów z województwa mazowieckiego. Tymczasem, zdaniem Sądu, prawidłowe ustalenie kosztów i wynagrodzenia za dozór można oprzeć o analizę działalności podmiotów działających na tym samym terenie, na którym działa podmiot, dla którego ma być ustalone wynagrodzenie. Nadto podmioty te winny prowadzić działalność tożsamą z działalnością skarżącego. Z przedmiotowej opinii nie wynika jednak nawet to, czy działalność wykonywana przez wskazane podmioty była tożsama z działalnością strony. Zauważyć również trzeba, że biegła winna uwzględnić specyfikę tzw. parkingu depozytowego przystosowanego do przechowywania pojazdów zwożonych przez policję - odmienną od działalności zwykłych parkingów strzeżonych ogólnodostępnych, na których kierowcy pozostawiają pojazdy na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dane pochodzące od takich podmiotów nie mogą stanowić podstawy do wyliczenia uśrednionej stawki dobowej na parkingu dozorowanym - specjalnym. W sporządzonej opinii biegła nie scharakteryzowała też parkingów przyjętych do porównań, w tym przede wszystkim w zakresie posiadanej infrastruktury, co powinno mieć wpływ na ustalenie ceny. Z opinii wynika również, że nie przeprowadziła wizji na parkingu skarżącego, wobec czego stwierdzenie cechy podobieństwa uznać należy za dowolne. Ponadto z opinii biegłej E. P. nie wynika, że dotyczy ona konkretnego pojazdu objętego konkretnym postępowaniem i konkretnym rozstrzygnięciem. Biegła wyliczyła średnią dla 13 pojazdów objętych pierwotnie przez Starostę Oleskiego jednym postępowaniem i jednym rozstrzygnięciem. Jednocześnie nie odniosła się do składników kosztów, o które wnioskował skarżący, twierdząc, że ten kosztów tych nie wykazał. Pełnomocnik skarżącego słusznie natomiast zwrócił uwagę, że w toku postępowania skarżący wyjaśniał powody uniemożliwiające mu udokumentowanie konkretnych kosztów, jakie poniósł w związku z dozorem. Ani biegła, ani organ nie odnieśli się do tego twierdzenia. W kalkulacji koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór biegła nie uwzględniła wszystkich wskazywanych przez skarżącego wydatków, np. kosztów ubezpieczenia OC, podczas gdy m.in. w tym zakresie skarżący zgłaszał żądanie ich uwzględnienia.

W świetle wskazanych nieścisłości i braku wyjaśnień uwzględniona przez Kolegium opinia nie mogła stanowić wiarygodnego i zasadniczego dowodu w sprawie. Nie można też uznać, aby uwzględnione w niej okoliczności mogły dotyczyć skarżącego jako dozorcy. Tymczasem organ odwoławczy przyjął ją jako zasadniczy i w istocie jedyny dowód w sprawie. W konsekwencji powyższego nie doszło do prawidłowego ustalenia i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, czym naruszono art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Podkreślić trzeba, że wynagrodzenie za dozór pojazdów wykonywany w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego, najczęściej przez innych przechowawców, na terenie i w miejscu właściwym dla przechowawcy i dla rzeczy danego rodzaju. Z kolei ustalenie koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jak również jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania. Wyjaśnienie i udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy, jednakże w przypadku ich niewykazania przez jednostkę wykonującą dozór, właściwych ustaleń w tej mierze dokonuje organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji ocena wiarygodności przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od prawidłowo przeprowadzonej analizy rynku, w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów, w okresie sprawowanego dozoru, w tym odpowiedniego wyboru parkingów depozytowych do porównania w opinii oraz od samej argumentacji przedstawionej przez organ. Opinia biegłego sporządzona w tym przedmiocie jest przy tym dowodem, który nie ma charakteru wiążącego i jak każdy inny podlega ocenie organu w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego. Już w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Op 397/16, Sąd zwrócił uwagę, że z materiału dokumentacyjnego sprawy oraz uzasadnienia postanowienia Starosty wynika, że ustalając wysokość żądanych przez skarżącego kosztów, organ pierwszej instancji dokonał analizy stawek obowiązujących w różnych przedziałach czasowych i w tym zakresie oparł się na udostępnionej przez [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji dokumentacji dotyczącej postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Na podstawie tych materiałów organ pierwszej instancji dokonał oceny ofert złożonych przez samego skarżącego, jak również innych uczestników ww. postępowania. Poza tym organ odniósł się do umów zawieranych przez skarżącego, w których określono stawki za prowadzenie parkingu depozytowego, jak również usuwanie pojazdów. Określając koszty związane z przechowywaniem pojazdu, odwołał się m.in. do opinii biegłego skarbowego świadczącej o złym stanie technicznym przedmiotowego samochodu. Wskazał także na umowę zawartą w dniu 15 lipca 2004 r. przez wnioskodawcę, z której wynika, że skarżący dysponuje parkingiem na czas nieokreślony i użytkuje przedmiotową nieruchomość nieodpłatnie. Dokonując oceny, Kolegium również powinno uwzględnić cały zgromadzony materiał dowodowy. Tymczasem dokonana ocena zasadniczo ograniczyła się tylko do kwestii wyliczenia kosztów dozoru w kontekście powołanej wyżej nowej opinii biegłej. Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego do ustalenia wysokości wydatków nie wzięto pod uwagę porównywalnych parkingów zlokalizowanych w województwie opolskim. Zdaniem Sądu nie można natomiast podzielić stanowiska organu, że powiat [...] o powierzchni około 1.800 km² liczący 104 tys. mieszkańców jest powiatem podobnym do - prawie o połowę mniejszego - powiatu oleskiego o powierzchni około 973 km², liczącego około 64.293 ludności. Z tego też względu nie można zgodzić się z tym, że w opinii do porównania przyjęto parkingi podobne do parkingu skarżącego, o podobnej lokalizacji rozumianej jako ogół infrastruktury towarzyszącej, w tym wielkość powiatu i liczba jego ludności. W konsekwencji na akceptację nie zasługuje pogląd Kolegium, że przyjęty przez biegłą sposób ustalenia kosztów był wiarygodny.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że z uwagi na wskazane nieprawidłowości dotyczące ustalenia wydatków i wynagrodzenia, związanych z usunięciem pojazdu oraz wykonywaniem przez skarżącego nad nim dozoru, w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia we wskazanym w wyroku zakresie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Ponadto w sytuacji, gdy organ odwoławczy uznał, że w sprawie konieczne było sporządzenie całkiem nowej opinii i uzyskał taką opinię, zdaniem Sądu, uzasadnione było uchylenie również postanowienia organu pierwszej instancji, jako wydanego bez wyczerpująco rozpatrzonego całokształtu materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym istotny mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć trzeba, że brak uzupełnienia przez rzeczoznawcę opinii uwzględnionej przez organ pierwszej instancji i konieczność sporządzenia nowej opinii, uzasadniało zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 K.p.a., a w przypadku oceny Sądu stanowiło przesłankę do uchylenia postanowienia z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a., Sąd orzekł w pkt 1 wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia za wyjątkiem rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania pierwszej instancji we wskazanym okresie, a w pkt 2 wyroku o uchyleniu postanowienia Starosty Oleskiego z dnia 19 listopada 2015 r., nr [...]. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w pkt 3 wyroku Sąd postanowił natomiast o kosztach postępowania, na które składa się uiszczony od skargi wpis w kwocie 209 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 1.800 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych powyżej rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym konieczności uzyskania prawidłowej opinii biegłego uwzględniającej dane dotyczące podmiotów prowadzących - w okresie, którego dotyczy żądanie - podobne jak skarżący parkingi depozytowe na terenie województwa opolskiego. W opinii tej powinna być przedstawiona przy tym charakterystyka uwzględnionych parkingów pozwalająca na porównanie ich do parkingu prowadzonego przez skarżącego. Wobec wysokości wyliczonej przez skarżącego i wskazanej we wniosku łącznej kwoty wydatków oraz wynagrodzenia, a także z uwagi na brak dokumentów potwierdzających poniesione koszty, organ powinien - stosując art. 102 § 2 u.p.e.a. i odpowiednio art. 836 Kodeksu cywilnego - wnikliwie rozważyć wszystkie koszty, zwłaszcza wskazywane przez stronę, tak aby podmiot wykonujący dozór nie został pozbawiony należnego mu wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych w związku z usunięciem pojazdu z drogi i wykonywaniem dozoru.