Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 410/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wystąpiono z sygnalizacją
Powołane przepisy: article: art. 155 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej: w R.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 600/10 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dawniej: w R.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 1 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. p o s t a n a w i a: poinformować Ministra Finansów o istotnych naruszeniach prawa polegających na podpisywaniu decyzji organu podatkowego (Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. i Dyrektora Izby Skarbowej w R.) przez osoby nieuprawnione.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 410/11, w sprawie ze skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 600/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej realizowanej w ramach toczącego się postępowania była decyzja podatkowa Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 1 lipca 2010 r.

W toku rozpoznawania niniejszej sprawy stwierdzono istotne naruszenie prawa wymagające zasygnalizowania właściwemu organowi. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w R., jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R. dotknięte były wadą nieważności. Zostały one bowiem podpisane przez osoby nieuprawnione, tj. odpowiednio osobę pełniącą obowiązki Wicedyrektora Izby Skarbowej w R. oraz osobę pełniącą obowiązki Zastępcy Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R.. Działanie takie stanowiło konsekwencję - funkcjonującej we wskazanych jednostkach organizacyjnych - praktyki powierzania pełnienia obowiązków zastępcy organu podatkowego (p.o. zastępcy naczelnika urzędu skarbowego, p.o. wicedyrektora izby skarbowej), mimo braku wakatów w tym zakresie, i wywodzenia z tego faktu umocowania do podpisywania decyzji. Na tle stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy zauważono ponadto, że osoba, której powierzono pełnienie obowiązków w strukturze organu odwoławczego (p.o. Wicedyrektora Izby Skarbowej w R.) zajmowała jednocześnie stanowisko Zastępcy Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w R..

Dostrzeżone przez Naczelny Sąd Administracyjny zjawisko należy ocenić jako niepokojące zarówno z uwagi na wagę naruszenia, jak i jego konsekwencje. Podkreślenia wymaga, że ani przepisy prawa powszechnie obowiązującego ani akty prawa wewnętrznego (Regulaminy Organizacyjne P. Urzędu Skarbowego w R. i Izby Skarbowej w R.) nie przewidują możliwości powołania p.o. Zastępcy Naczelnika Urzędu Skarbowego czy p.o. Wicedyrektora Izby Skarbowej. Milczenie regulacji ustawowych i regulaminowych we wskazanym zakresie nie może być na gruncie prawa publicznego traktowane jako przyzwolenie na powierzanie tychże funkcji wyznaczonym osobom. Praktyka taka narusza nie tylko postanowienia regulaminów organizacyjnych, ale stanowi w istocie obejście art. 143 Ordynacji podatkowej przewidującego udzielanie upoważnień indywidualnych do załatwienia sprawy. Powierzanie określonych obowiązków w ramach struktury organizacyjnej organu podatkowego w sposób wykraczający poza ramy obowiązujących daną jednostkę przepisów godzi również w fundamentalną dla funkcjonowania administracji publicznej zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i potwierdzoną w art. 120 Ordynacji podatkowej. Skierowany do organów administracji publicznej (w tym organów podatkowych) nakaz działania na podstawie prawa oznacza w szczególności, że kompetencje do działania i uprawnienia do podejmowania określonych czynności muszą mieć wyraźną podstawę prawną. W żadnym zatem wypadku umocowanie do podpisywania aktów indywidualnych kształtujących w sposób władczy sytuację prawną jednostki nie mogą być domniemywane.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, mając między innymi na względzie brak informacji co do skali opisanej praktyki, w oparciu o art. 155 § 1 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), postanowił jak w sentencji orzeczenia.