Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 683/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącego J. L. od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę dwieście (200) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 683/05

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w P. z dnia [...] czerwca 2003 r. o nadaniu dr J. L. stopnia naukowego doktora habilitowanego, utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającą zatwierdzenia tej uchwały.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Sekcja Nauk [...], po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz po przeprowadzeniu dyskusji z udziałem recenzentów Rady Wydziału [...] w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] marca 2004 r. o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału (za uchyleniem decyzji 8, głosów przeciw 24, wstrzymujących się 7).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji 9, głosów przeciw 1, wstrzymujących się 0).

Organ podkreślił, że ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, iż nie można podzielić argumentacji przedstawionej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w myśl której habilitant napisał i opublikował wartościową rozprawę habilitacyjną i zgromadził, w wystarczających rozmiarach i wartości naukowej, opublikowany dorobek naukowy.

Organ wskazał, że przepis art. 14 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych przewiduje, że kandydat do stopnia naukowego doktora habilitowanego powinien dysponować znacznym dorobkiem naukowym i przedłożyć rozprawę habilitacyjną. W myśl art. 15 ust. 1 tej ustawy rozprawa habilitacyjna powinna stanowić znaczny wkład w rozwój dyscypliny habilitacji.

Analiza dorobku naukowego habilitanta jak i przedłożonej przez niego rozprawy habilitacyjnej dokonana na posiedzeniu Sekcji z udziałem recenzentów (w tym recenzentów powołanych przez Radę Wydziału) doprowadziła do zajęcia w tej sprawie przez Sekcję stanowiska przeciwnego uchyleniu i zmiany poprzedniej decyzji Centralnej Komisji.

Organ stwierdził, że w toku dyskusji wykazano, iż dorobek naukowy habilitanta jest bardzo skromny i nie powinien być uznany za wystarczającą podstawę do wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Wskazano również na fakt, iż rozprawa habilitacyjna nie odpowiada wymaganiom ustawowym.

Dorobek naukowy dr J. L. nie zawiera ani jednego, ogłoszonego drukiem w naukowym, specjalistycznym czasopiśmie artykułu. Jest nim natomiast pięć prac zamieszczonych jedynie w materiałach pokonferencyjnych.

Zdaniem Centralnej Komisji podkreślana we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obecność habilitanta na międzynarodowych konferencjach nie zaowocowała ani jednym artykułem opublikowanym w zagranicznych czasopismach naukowych. Habilitant publikował swoje prace przede wszystkim w wydawnictwach własnej uczelni.

Z kolei opracowany przez habilitanta "Słownik [...]-[...]" jest pracą użyteczną, ale nie można jej uznać za substytut oryginalnych artykułów naukowych.

Ponadto organ stwierdził, że rozprawa habilitacyjna dr J. L., jeśli wyłączyć z niej tabele i komputerowo sporządzone zestawienia struktur wyrazowych sześcioliterowych i innych występujących w [...], zawiera tylko 3 strony i może być traktowana jedynie jako przyczynek nie zawierający analizy i rezultatów naukowych, które przyczyniłyby się w znacznym stopniu do powiększenia zasobów wiedzy naukowej w dyscyplinie naukowej językoznawstwo, w której dr J. L. ubiega się o stopień naukowy doktora habilitowanego. Reasumując organ wskazał, że również rozprawa habilitacyjna nie spełnia wymagań ustawowych.

Z tych przyczyn Prezydium Centralnej Komisji uznało za uzasadnione stanowisko Sekcji sprzeciwiające się uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały nadającej dr J. L. stopień naukowego doktora habilitowanego.

Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. L.

Wniósł on:

- o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w P. z dnia [...] czerwca 2003 r. o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...],

- o stwierdzenie nieważności decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2005 r. oraz z dnia [...] marca 2005 r.,

- o wynagrodzenie szkody za niezgodne z prawem działanie organu.

W skardze skarżący zarzucił decyzjom wydanie ich z rażącym naruszeniem art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 24, 35, 36, 58, 61, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 84, 86, 89, 90, 94, 95, 103, 107, 131, 136 kpa.

Skarżący wskazał, że rażące naruszenie prawa polega m.in. na:

- niezapewnieniu mu jako stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a szczególnie poprzez brak umożliwienia mu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

- niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji,

- niepoinformowanie go o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z udziałem biegłych recenzentów zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji,

- uzasadnienie decyzji na przesłankach niezgodnych ze stanem faktycznym poprzez wskazanie przez Centralną Komisję w decyzji, że nie opublikował ani jednego artykułu w czasopiśmie specjalistycznym,

- powołanie na recenzenta osoby nie będącej specjalistą z zakresu specjalności, której dotyczy habilitacja,

- niewskazanie przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej opiniom trzech recenzentów Rady Wydziału, pomimo, że recenzentami byli wybitni specjaliści z zakresu specjalizacji, której dotyczyła habilitacja i wydali swoje opinie jednogłośnie pozytywne. Opinie te zostały zanegowane w każdej instancji tylko przez jednego recenzenta Centralnej Komisji, przy czym żaden z tych dwóch recenzentów nie może wykazać się formalnymi kwalifikacjami samodzielnego pracownika naukowego, który poświęcił swoją habilitację [...] [...], czyli temu, czego dotyczyła habilitacja.

Skarżący zarzucił także opieszałe prowadzenie postępowania przed organami i znaczne przekroczenie ustawowych terminów załatwienia sprawy.

Ponadto skarżący wskazał, że postępowanie przed Centralną Komisją powinno podlegać przepisom ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595).

Skarżący zarzucił, że decyzja z dnia [...] marca 2004 r. nie została podpisana przez wszystkich członków Prezydium Centralnej Komisji.

W obszernych wywodach skargi skarżący odniósł się do kwestii swojego dorobku naukowego w kontekście nieprawidłowych, zdaniem skarżącego, ustaleń poczynionych przez Centralną Komisję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego sąd nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji, które stanowią podstawę do wydania decyzji przez Centralną Komisję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania.

Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej powoływana jako "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Ponadto wnioski skargi dotyczące zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w P. oraz o wynagrodzenie szkody za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej wykraczają poza kognicję sądu administracyjnego.

Kwestią fundamentalną dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest ocena, czy skład organu Centralnej Komisji był zgodny z przepisami prawa, tj. art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa" lub "ustawa z 1990 r.") i § 1 ust. 1 i 2 Statusu Statutu Centralnej Komisji, uchwalonego przez nią z upoważnienia art. 34 ust. 5 ustawy z 1990 r. Stosownie do tych przepisów Centralna Komisja działa poprzez swoje organy, w tym Prezydium. Zgodnie z § 7 Statutu do właściwości Prezydium Komisji należało zatwierdzanie uchwał rad wydziałów dotyczących nadania stopni naukowych. Skład Prezydium wynikał z § 1 ust. 3 w związku z § 5 ust. 1 Statutu. Organ ten tworzą: przewodniczący komisji, dwaj jego zastępcy, sekretarz oraz przewodniczący sekcji stałych. Istotne jest to, że Statut nie przewiduje, aby poza osobami wyżej wymienionymi lub zamiast tych osób w skład Prezydium wchodziły inne osoby. Tymczasem w posiedzeniu Prezydium w dniu [...] marca 2004 r. brał udział i głosował zastępca przewodniczącego sekcji [...] prof. W. P., w zastępstwie za nieobecnego przewodniczącego tej sekcji prof. M. N. (co potwierdza zarówno lista obecności jak i zsumowanie liczby osób). Jak wyżej nadmieniono, Statut nie przewiduje tego rodzaju zastępstw. W tej sytuacji należy uznać, że w składzie kolegialnego organu orzekającego brała udział osoba nieuprawniona. Wobec tego decyzja z dnia [...] marca 2004 r. została wydana przez organ niewłaściwie reprezentowany, a więc dotknięta jest wadą w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Skoro decyzja ostateczna utrzymała w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, to oznacza, że również i ona podlega stwierdzeniu nieważności.

W zaskarżonej decyzji zastosowany został przepis art. 17 ust. 2 ustawy w związku z art. 51 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595, dalej powoływana jako "ustawa z 2003 r."). Organ centralny prawidłowo powołał powyższy przepis przejściowy art. 51, zgodnie z którym przewody doktorskie i habilitacyjne niezakończone do dnia wejścia w życie tej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z 1990 r. W przepisie tym nie ma zaś mowy o dacie złożenia wniosku do Centralnej Komisji. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z 2003 r. czynności przewodu habilitacyjnego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej (w tym wypadku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu im. [...] w P.). Ustawa z 2003 r. weszła w życie 1 maja 2003 r., a uchwała Rady Wydziału była podjęta [...] września 2003 r. Oznacza to, że w dacie wejścia w życie ustawy z 2003 r. czynności przewodu habilitacyjnego nie były jeszcze zakończone, a więc nietrafny jest zarzut skarżącego, że organ centralny naruszył przepisy przejściowe tej ustawy.

Wskazać należy, że większość zarzutów skargi oraz wywody w jej uzasadnieniu stanowią w głównej mierze merytoryczną polemikę z negatywna opinią przedstawioną przez jednego z recenzentów Centralnej Komisji. Dotyczy to zakresu dorobku naukowego, na podstawie którego Rada Wydziału podjęła uchwałę o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego, jak i oceny rozprawy habilitacyjnej. Odnośnie tego zarzutu Sąd podziela stanowisko ugruntowane orzecznictwem sądowym, że kontrola zaskarżonych decyzji polega wyłącznie na ocenie zgodności z prawem czynności organu prowadzących do ich wydania. A więc nie może wkraczać w materię oceny dorobku naukowego i jakości rozprawy habilitacyjnej strony.

Nie może być także uwzględniony zarzut naruszenia przez organ centralny art. 10 kpa przez uniemożliwienie stronie możności wypowiadania się co do treści opinii recenzentów i udziału w postępowaniu przed tym organem. Stosownie bowiem do art. 29 ust. 1 ustawy w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego, w zakresie nie uregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc pierwszeństwo w zastosowaniu mają przepisy odrębne, w tym postanowienia Statutu Centralnej Komisji. Z postanowienia § 14 Statutu wynika, że postępowanie przed tym organem jest niejawne. Wobec powyższego wyklucza to zarzut naruszenie prawa strony do udziału w podejmowaniu czynności przed organem centralnym.

Wreszcie, nie można także podzielić poglądu skarżącego, że dla ważności uchwały organu centralnego konieczna była obecność i udział w głosowaniu wszystkich osób wchodzących w skład tego organu. Temu poglądowi przeczy § 7 Statutu, który wprowadza normę o bezwzględnej większości głosów w obecności połowy członków (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2006 r., I OSK 957/05).

Mając na uwadze omówione na wstępie rażące naruszenie przepisów prawa, tj. brak właściwej reprezentacji organu, uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji podlegają stwierdzeniu nieważności z mocy art. 145 § 1 pkt 2 ppsa. Rozstrzygnięcie z pkt. 2 i 3 sentencji wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 i 200 ppsa.