Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3032/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 141 par. 4, art. 134 par. 1, art. 153.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2222/16 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od M. W. na rzecz Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r., uwzględnił skargę M. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia, uchylając tą decyzję i poprzedzająca ją decyzję Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2015 r.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

skarżąca M. W., jako spadkobierca po T. W. (wdowa) wystąpiła do Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o zwrot kosztów świadczeń medycznych przeprowadzonych na rzecz T. W. w Klinice Chirurgii Ogólnej, Trzewnej i Transplantacyjnej Szpitala Charite w B.. We wniosku jako przyczynę skorzystania ze świadczeń wskazano "operacja ratująca życie", które to zostało udzielone w terminie od dnia 29 kwietnia 2010 r. do dnia 22 maja 2010 r.

Dyrektor M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił zwrotu kosztów leczenia. Prezes NFZ decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, zaś wywiedziona od niej skarga została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2083/11.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadną uznał skargę kasacyjną wywiedzioną od wyroku WSA w W., skutkiem czego, wyrokiem z dnia 31 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1354/12 uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę Pani M. W., uchylając w konsekwencji również obie wydane w przedmiotowej sprawie decyzje administracyjne. W uzasadnieniu wyroku NSA m. in. wskazał, iż: "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pierwszym rzędzie powinien rozważyć, który z omówionych wyżej przepisów (art. 25 czy art. 26 ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych) powinien mieć w tej sprawie zastosowanie, ponownie też winien dokonać oceny okoliczności przedmiotowej sprawy i zasadność wyrażenia zgody na finansowanie (refinansowanie) kosztów leczenia T. W., biorąc pod uwagę to, że wykonany w Klinice Chirurgii Ogólnej, Trzewnej i Transplantacyjnej Szpitala Charite w B. zabieg operacyjny, był zabiegiem "ratującym życie" i "nie był możliwy do wykonania w żadnym ośrodku w Polsce" (jak to przyjęły organy i WSA). Poza tym, jak w każdej tego typu sprawie, organ winien ustalić w świetle posiadanych opinii lekarskich indywidualną sytuację medyczną wnioskodawcy i rozważyć, czy w sytuacji T. W. i przeprowadzenie procedury uzyskania zgody nie stanowiło zagrożenia dla jego zdrowia i życia". Sąd podkreślił także, iż: "(...) ponownie oceniając wniosek refundacyjny, organ powinien ustalić i ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczony miał prawo sądzić na podstawie przekazanych mu informacji, że leczenie w kraju nie jest możliwe".

Na skutek wyroku NSA, Prezes NFZ decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r., umorzył postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań, których nie przeprowadza się w kraju, w całości z uwagi na śmierć pacjenta, którego dotyczy ten wniosek.

Dyrektor M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ uwzględniając wyrok NSA i wymienioną decyzję Prezesa NFZ, decyzją z dnia [...] września 2015 r. umorzył w całości postępowanie dotyczące wniosku skarżącej o zwrot kosztów leczenia poniesionych w innym państwie przez T. W.. W motywach organ wskazał, że postępowanie było bezprzedmiotowe z uwagi na okoliczności, iż sprawa powinna zostać ponownie rozpoznana z zastosowaniem art. 25 lub art. 26 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581, ze zm. - dalej "ustawa o świadczeniach"), które to sprawy należą do kompetencji Prezesa NFZ, co też zostało uczynione decyzją z dnia 29 kwietnia 2015 r. Organ wskazał ponadto, że sprawy dotyczące zwrotu kosztów leczenia poniesionych w innym państwie członkowskim UE/EFTA, do rozstrzygania których kompetentny jest Dyrektor NFZ, procedowane są w oparciu o inną podstawę prawną niż wskazana przez NSA w wyroku z dnia 31 grudnia 2013 r.

Objętą skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., Prezes NFZ utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w odrębnym postępowaniu, w oparciu o przepis art. 26 ustawy o świadczeniach, rozpoznał sprawę wniosku T. W. o zgodę na leczenie poza granicami kraju, którą zakończył decyzją z [...] kwietnia 2015 r. umarzającą w tym przedmiocie postępowanie w całości. Wobec tego, w ocenie Prezesa NFZ, decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie w całości w przedmiocie zwrotu kosztów leczenia była prawidłowa - zgodna z art. 105 § 1 k.p.a.

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 153 i art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez nieuwzględnienie przez Prezesa NFZ oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1354/12.

Sąd I instancji przywołując wywody zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał na pogląd, że w sytuacji, gdy materiał dowodowy pozwala na ustalenie istnienia materialnoprawnych przesłanek skierowania wnioskodawcy na leczenie za granicą, możliwe jest udzielnie zgody na sfinansowanie ze środków publicznych kosztów leczenia, które już zostało przeprowadzone za granicą, a którego to leczenia nie przeprowadza się w kraju, zaś było ono niezbędne dla ratowania zdrowia i życia wnioskodawcy.

Sąd wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie, tak jak w sprawie o sygnaturze II GSK 305/10 (wyrok z dnia 31 maja 2011 r.), "oceniając wniosek refundacyjny należało ustalić i ocenić, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy w świetle faktów i dokumentów istniejących w dacie przeprowadzenia leczenia za granicą, zasadne i usprawiedliwione było podjęcie tego leczenia bez oczekiwania na decyzję w przedmiocie zgody i czy ubezpieczony miał prawo sądzić na podstawie przekazanych mu informacji, że leczenie w kraju w wymaganym terminie nie jest możliwe".

Stwierdził, że organ nie dokonał w ogóle zbadania wniosku skarżącej z dnia 30 maja 2011 r. w świetle wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, umarzając sprawę w przedmiocie refundacji leczenia T. W., gdyż zdaniem organu na skutek rozpoznania wniosku T. W. z dnia 18 maja 2010 r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., postępowanie w przedmiocie refundacji tego leczenia, stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu I instancji, fakt wydania proceduralnej decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju, nie czynił postępowania w przedmiocie refundacji leczenia bezprzedmiotowym, co wynikało ze stanowiska NSA zawartego w wyroku z dnia 31 grudnia 2013r., gdzie wskazano, że "istnieje możliwość rozpoznania wniosku o refundacje nawet, gdy w ogóle nie zostanie wniesiony wniosek o wyrażenie zgody na leczenie poza granicami kraju lub gdy zostanie wydana niewątpliwie niezasadna decyzja negatywna. W niniejszej sprawie nie nastąpiło merytoryczne rozstrzygniecie sprawy dotyczące zgody na leczenie, przy uwzględnieniu zaleceń NSA zawartych we wskazanym wyżej wyroku.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy:

1. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a.w zw. z art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że Prezes NFZ nie wykonał wyroku NSA z dnia 31 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1354/12, podczas gdy na skutek zapadłego orzeczenia koniecznym stało się ustalenie właściwego trybu rozpoznania obu wniosków skarżącej, na skutek czego Prezes NFZ prowadził postępowanie w dwóch oddzielnych trybach z których jedno z postępowań prowadzone w niewłaściwym trybie powinno zostać umorzone (decyzja proceduralna nr [...]) zaś drugie z postępowań – zakończone decyzją merytoryczną (nr [...]) nie było objęte zakresem skargi do WSA, a w którym to postępowaniu w pełni uwzględniona została ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania NSA – skutkiem którego naruszenia było przyjęcie, że Prezes NFZ nie uwzględnił w ponownie przeprowadzonych postępowaniach wykładni przepisów oraz wskazań co do dalszego postępowania NSA;

2. art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.u.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 110 i art. 105 § 1 k.p.a. poprzez:

- powzięcie przez Sąd sprzecznego ze stanem faktycznym i dokumentami zgromadzonymi w sprawie ustalenia, że decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] umarzająca postępowanie prowadzone w trybie art. 26 ust. 1 ustawy o świadczeniach weszła do obrotu prawnego, podczas gdy dokument ten nie został doręczony skarżącej, zaś Prezes NFZ kontynuował postępowanie w kierunku wyznaczonym przez NSA, w celu wydania decyzji merytorycznej;

- pominięcie przez Sąd okoliczności, że postępowanie [...], zakończone zostało decyzją merytoryczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., w zakresie której Prezes NFZ potwierdził okoliczność, że w trakcie leczenia pacjenta poza granicami kraju istniały przesłanki umożliwiające skierowanie Tomasza Wojtyczki do Kliniki Chirurgii Ogólnej, Trzewnej i Transplantacyjnej Szpitala Charite w B.;

- wadliwe ustalenie zaskarżonego wyroku, w treści którego Sąd wywiódł, ze Prezes NFZ w obu prowadzonych przez siebie postępowaniach nie uwzględnił oceny prawnej NSA i wskazań co do dalszego postępowania podczas gdy Sąd nie dokonał analizy postępowania z wniosku z 18 maja 2010 r., o skierowanie wnioskodawcy do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju nr [...] zakończonego decyzją merytoryczną z dnia [...] sierpnia 2016 r., a mimo to wywiódł, że postępowanie prowadzone było z uchybieniem art. 153 p.p.s.a.;

- nierozpoznanie i nie dokonanie oceny prawnej podniesionej przez organ argumentacji uzasadniającej umorzenie postępowania, iż postępowanie prowadzone przez Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ – w oparciu o art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej – MOW NFZ WWM [...] należało umorzyć, wobec okoliczności, że równolegle toczyło się i zakończyło postępowanie prowadzone we właściwym trybie (dotyczące tego samego żądania wynikającego z tego samego stanu faktycznego) o skierowanie wnioskodawcy do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju, który to tryb był adekwatny do ustalonego stanu faktycznego i żądania strony – skutkiem których naruszeń było przyjęcie, że Prezes NFZ naruszył art. 153 p.p.s.a.;

3. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zawężenie przez Sąd granic rozpoznawanej sprawy (w zakresie oceny, czy organ uwzględnił wykładnię przepisów prawa oraz wytyczne co do dalszego postępowania) do badania zaskarżonej decyzji proceduralnej; a także poprzez nie odniesienie się przez Sąd do przebiegu postępowania [...] zakończonego decyzją merytoryczną nr [...], która dotyczyła tych samych stron oraz tego samego żądania, opartego o ten sam stan faktyczny – co skutkowało przyjęciem, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a;

4. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nienależyte skontrolowanie postępowania administracyjnego oraz wadliwe ustalenie i przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego sprawy, polegające na pominięciu okoliczności kontynuowania przez Prezesa NFZ postępowania [...] oraz wydania decyzji merytorycznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz nie zobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie dokumentów z postępowania prowadzonego pod nr [...], w sytuacji gdy Sąd powziął wątpliwość czy Prezes NFZ rozpoznał wnioski skarżącej w obu postulowanych trybach oraz czy w toku postępowania organ uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku NSA z dnia 31 grudnia 2013 r. – które to uchybienie uniemożliwiło Sądowi faktyczną kontrolę okoliczności, czy Prezes NFZ rozpoznał wniosek skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania NSA – co skutkowało przyjęciem, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a.;

5. art. 190 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 190 p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że Prezes NFZ mógł naruszyć ten przepis swoim działaniem, podczas gdy skierowany on jest do sądu ponownie orzekającego w sprawie.

Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ wniósł również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów załączonych do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż niektóre jej zarzuty nie są uzasadnione.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.

Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów o do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W zarzutach analizowanej skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przez Sąd pierwszej instancji wyłącznie wskazanych wyżej przepisów postępowania. Sposób ich wyartykułowania uzasadnia ich łączne rozpoznanie. Za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 190 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 190 p.p.s.a. polegającą na przyjęciu, że Prezes NFZ mógł naruszyć ten przepis swoim działaniem, podczas gdy skierowany on jest do sądu ponownie orzekającego w sprawie. W istocie rację ma skarżący kasacyjnie organ, że art. 190 p.p.s.a. skierowany jest do sądu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, czyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w świetle treści tego przepisu nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, ponieważ jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sad Administracyjny. Natomiast zauważyć należy, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny swój wyrok z dnia 31 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK1354/12) oparł na treści art. 188 p.p.s.a., a zatem: 1. uchylił wyrok WSA z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2083/11, 2) uchylił obie decyzje organu w tej sprawie, czyli wydał orzeczenie o charakterze reformatoryjnym, gdyż w istocie rozpoznał merytorycznie skargę M. W., uznając w oparciu o art.188 p.p.s.a., że nie ma w tej sprawie naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. W takiej sytuacji sprawa wróciła bezpośrednio do organu administracji, który w oparciu o art. 153 w zw. z art. 190 i art. 193 p.p.s.a. winien był uwzględnić ocenę prawną i wskazania zamieszczone w wyroku NSA.

Za zasadne uznał natomiast Naczelny Sąd Administracyjny pomieszczone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji: "art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez zawężenie przez Sąd granic rozpoznawanej sprawy (w zakresie oceny, czy organ uwzględnił wykładnię przepisów prawa oraz wytyczne co do dalszego postępowania) do badania zaskarżonej decyzji proceduralnej; a także poprzez nie odniesienie się przez Sąd do przebiegu postępowania [...] zakończonego decyzją merytoryczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., która dotyczyła tych samych stron oraz tego samego żądania, opartego o ten sam stan faktyczny – co skutkowało przyjęciem, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a" oraz "art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., poprzez nienależyte skontrolowanie postępowania administracyjnego oraz wadliwe ustalenie i przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego sprawy, polegające na pominięciu okoliczności kontynuowania przez Prezesa NFZ postępowania [...] oraz wydania decyzji merytorycznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz nie zobowiązanie organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie dokumentów z postępowania prowadzonego pod nr [...], w sytuacji gdy Sąd powziął wątpliwość czy Prezes NFZ rozpoznał wnioski skarżącej w obu postulowanych trybach oraz czy w toku postępowania organ uwzględnił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku NSA z dnia 31 grudnia 2013 r. – które to uchybienie uniemożliwiło Sądowi faktyczną kontrolę okoliczności, czy Prezes NFZ rozpoznał wniosek skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania NSA – co skutkowało przyjęciem, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a."

Przypomnieć należy, że z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika konieczność rozstrzygania przez Sąd I instancji w granicach danej sprawy, przy niezwiązaniu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie "sprawa" występuje w tym przepisie w znaczeniu materialnym, a nieprocesowym. Niewątpliwie trzeba przyznać rację skarżącemu kasacyjnie organowi, iż obie decyzje, zarówno decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]) w której organ w punkcie pierwszym: 1. stwierdził, że w dacie złożenia wniosku, tj. w dniu 11 maja 2010 r., istniały przesłanki umożliwiające skierowanie Pana T. W. do Klinik Für Allgemein, Visceral-und Transplantationschirurgie, Charitė Campus Virchow-Klinikum, Augustenburger Platz 1, [...] B., Republika Federalna Niemiec w celu radykalnego usunięcia zmiany płata wątroby; w punkcie drugim 2.odmwił skierowania zmarłego wnioskodawcy – Pana T. W. na radykalne usunięcie zmiany płata wątroby w Klinik Für Allgemein, Visceral-und Transplantationschirurgie, Charitė Campus Virchow-Klinikum, Augustenburger Platz 1, [...] B., Republika Federalna Niemiec, jak i decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] września 2015 r. (nr [...]) umarzającą postępowanie w całości - są decyzjami mieszczącymi się w granicach rozpatrywanej sprawy. Zatem właściwe zbadanie przez Sąd I instancji, w zaskarżonym tu wyroku, spełnienia przez organy administracji wymogów z art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku NSA z dni 31 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1354/12) winno objąć obie wskazane decyzje, ponieważ granice zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nr [...]) nie można było oceniać w oderwaniu od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nr [...]). Postępowania zakończone wskazanymi decyzjami są ze sobą ściśle powiązane i nie można, co zasadnie podniósł organ w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, oceniać jednego, bez zapoznania się z przebiegiem drugiego. "Okoliczność, że strona złożyła dwa wnioski, nie zmienia faktu, iż sprawa dotyczyła tego samego żądania opartego na tym samym stanie faktycznym.(...) Z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 31 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1354/12) wynika, że NSA w swojej ocenie prawnej oraz wskazaniach co do dalszego postępowania odniósł się zarówno do wniosku o skierowanie wnioskodawcy do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w kraju z dnia 18 maja 2010 r., jak i do wniosku o sfinansowanie leczenia z dnia 30 maja 2011 r. Zakresem postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte były zatem obydwa wnioski Skarżącej. Podkreślić należy, iż Sąd we wskazaniach zalecił rozważenie, który z omówionych przepisów (art. 25 czy art. 26 u.ś.o.z.) powinien mieć w sprawie zastosowanie (karta 13 wyroku)".

Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku badał tylko decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nr [...]), pomijając wydanie przez organ merytorycznej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. (nr [...]), co spowodowało, iż dokonana przez Sąd I instancji ocena co do naruszenia przez organ administracji art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że Prezes NFZ nie wykonał wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 grudnia 2013 r. (sygn. akt II GSK1354/12), jest przedwczesna.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2) p.p.s.a.