Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1432/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 210 § 1 i § 2, art. 217 § 2, art. 239
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA del. Marek Kraus, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn oddala skargę


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpoznaniu odwołania M. S. (zwanego dalej: "Skarżącym") z dnia 25 stycznia 2013 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn w łącznej wysokości 21.602 zł, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 21 listopada 2012r. Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn w wysokości 16.847 zł oraz 4.755 zł - łącznie 21.602 zł. Skarżący swoją prośbę umotywował ciężką sytuacją materialną związaną ze spłatą zobowiązań cywilnoprawnych w kwocie 10.902,59 zł. Ponadto wskazał, iż wraz z małżonką przyjmują leki, których koszty kształtują się w wysokości 200 zł miesięcznie. Z tego względu Skarżący nie jest w stanie zapłacić należności podatkowych objętych jego wnioskiem. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, działając na podstawie art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.) – zwanej dalej: "O.p." oraz art. 18 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010r., Nr 80, poz. 526 z późn. zm.), przekazał wniosek Skarżącego wraz z załącznikami oraz zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, do Prezydenta Miasta S. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn w łącznej kwocie 21.602 zł. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent Miasta S.nie wyraził zgody na umorzenie przedmiotowych zaległości, wskazując w uzasadnieniu swojego stanowiska na to, że Skarżący nie zamieszkuje w nieruchomości będącej przedmiotem spadku, zaś nabyte w drodze spadkobrania nieruchomości posiadają realną wartość i mogą stać się źródłem przyszłych dochodów. Wobec tego Prezydent Miasta S.uznał, iż w sprawie nie występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny, a argumenty podnoszone przez podatnika nie zasługują na uwzględnienie.

Następnie po rozpatrzeniu powyższego wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał w dniu [...] stycznia 2013 r. decyzję nr [...], w której odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych uzasadniając, że jest związany stanowiskiem Prezydenta Miasta S. zawartym w powyższym postanowieniu.

Pismem z dnia 25 stycznia 2013 r. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]stycznia 2013 r. nr [...], zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:

1) art. 120 i 122 O.p., przez wadliwe przeprowadzenie postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu braku ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego bez przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego,

2) art. 191 O.p., przez nieuznanie, że zamieszkiwanie w lokalu przez dzieci Skarżącego wraz z rodzinami nie stanowi przesłanki umorzenia zaległości podatkowej,

3) art. 239 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przez wydanie przez Prezydenta Miasta S. postanowienia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz niezamieszczenie opisu stanu faktycznego oraz prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.

Skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zaskarżył również postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia[...]grudnia 2012r., w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania:

1) art. 239 w związku z art. 210 pkt 7 i § 2 O.p. w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,

2) art. 52 § a i art. 53 § 1 i 2 w zawiązku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.",

3) art. 67a, art. 120, art. 121 i art. 122, art. 187 § 1, oraz art. 191 O.p. w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,

4) art. 239 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w związku z art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego;

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w związku z art. 67a O.p.

Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 233 § 2 O.p. oraz o:

a) uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji,

b) polecenie przeprowadzenia postępowania w sposób prawem przewidziany w szczególności poprzez wszechstronne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez Prezydenta Miasta S. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.; ewentualnie:

c) na zasadzie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p. uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji w całości oraz uwzględnienie wniosku Skarżącego w całości, a w konsekwencji umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w całości.

Dyrektor Izby Skarbowej po analizie akt sprawy oraz zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Przytaczając motywy swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej w W. podniósł na wstępie, iż w niniejszym postępowaniu przedmiotem sprawy jest umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku, który zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, stanowi w całości dochód gminy. W związku z tym ma do niego zastosowanie art. 18 ust. 2 tejże ustawy, który stanowi, iż w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat lokalnych, stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik urzędu skarbowego może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem organu odwoławczego z zawartego w art. 18 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy sformułowania "wyłącznie na wniosek lub za zgodą" jednoznacznie wynika, iż urząd skarbowy może zrealizować przyznaną mu kompetencję odnośnie podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, tylko zgodnie ze stanowiskiem organu reprezentującego jednostkę samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 zauważył również, iż postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny winien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzją dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że brak jest podstaw prawnych nakazania przez organ administracji podatkowej przeprowadzenia postępowania w sposób prawem przewidziany przez przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego, gdyż postanowienie przewodniczącego jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie zgody lub wniosku o udzielenie pomocy wskazanej w art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostki samorządu terytorialnego jest klasycznym przykładem postanowienia wydawanego w ramach współdziałania organów, o którym mowa w art. 209 § 1 O.p. Konieczność współdecydowania jest w tym przypadku uzasadniona koniecznością zapewnienia gminie, jako beneficjentowi dochodów z tytułu określonych podatków, możliwości współdecydowania o ograniczeniu bądź przesunięciu w czasie osiąganych przez nią dochodów, z których realizuje ona zadania publiczne, z uwagi na przyznanie ulg czy zwolnień.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał następnie, iż podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentów Skarżącego w wyniku, czego nie znalazł podstaw do uwzględnienia jego wniosku i umorzenia zaległości podatkowych. Zdaniem organu odwoławczego udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych jest instytucją wyjątkową, gdyż stanowi odstępstwo od zasady, iż podatki należy płacić w terminach i wysokości przewidzianej przepisami prawa podatkowego. Dlatego też wyjątkowe muszą być okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca wnosząc o przyznanie mu ulgi. Decyzja taka jest jednocześnie decyzją uznaniową, co oznacza, że prawodawca pozostawił organowi podatkowemu wybór sposobu rozstrzygnięcia sprawy, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego i rozpatrzeniu istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Z tego względu rozpatrując znaczenie przesłanki ważnego interesu podatnika należy mieć na uwadze to, iż o jej istnieniu decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o udzieleniu lub nie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Przy czym ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem danej osoby o potrzebie skorzystania z ulgi. Organ odwoławczy zauważył również, że w orzecznictwie i piśmiennictwie istnieje katalog zobiektywizowanych zdarzeń i sytuacji, które mogą być oceniane w kategoriach ważnego interesu podatnika. Rozumie się przez nie między innymi nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika, bądź zaistnienie losowych zdarzeń powodujących utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku, czy wreszcie sytuacje, w których niemożność spłaty zadłużenia wynika z działania czynników, na które podatnik nie miał wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Podobnie mając na względzie interes publiczny, który jest pojęciem nieostrym, zawierającym szeroki zakres pojęciowy, należy go rozumieć, jako dyrektywę postępowania, nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Przenosząc następnie powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, że na brak zapłaty zobowiązania podatkowego objętego wnioskiem Skarżącego nie miały wpływu żadne nadzwyczajne okoliczności lub zdarzenia losowe niezależne od woli i sposobu działania Skarżącego, zaś zaległość podatkowa powstała w związku z brakiem zapłaty podatku w terminie i wysokości wynikającej z decyzji ustalających wysokość zobowiązania. W ocenie organu odwoławczego, przedstawione przez Skarżącego w jego wniosku argumenty nie przemawiają za występowaniem w sprawie ważnego interesu strony, a tym bardziej interesu publicznego, gdyż za wykonywanie obowiązków podatkowych odpowiada wyłącznie podatnik. Przepisy prawa dotyczące opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn są jawne i powszechnie dostępne, wobec tego Skarżący występując do sądu o uregulowanie spraw spadkowych po zmarłych rodzicach powinien był liczyć się z koniecznością zapłaty podatku i zabezpieczyć środki finansowe na ten cel. Ponadto, co wynika z konstrukcji podatku z tytułu spadku, podatek ten obciąża nabytą masę spadkową i nie musi pochodzić z bieżących dochodów podatnika. Organ odwoławczy dokonał również następnie analizy aktualnej sytuacji materialnej Skarżącego oraz wysokości jego dochodów i wydatków z uwzględnieniem jego małżonki pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wskazując iż sytuacja materialna Skarżącego nie wskazuje na całkowity, bezsporny brak możliwości zapłaty zaległości podatkowych, szczególnie biorąc pod uwagę, iż Skarżący posiada majątek nieruchomy, który może stanowić zabezpieczenie wykonania przedmiotowych zobowiązań. Skoro, zatem obecnie brak jest innych zewnętrznych przyczyn i nadzwyczajnych okoliczności, niezależnych od sposobu działania Skarżącego, za jakie w orzecznictwie i doktrynie uważa się utratę możliwości zarobkowania, losową utratę majątku, które usprawiedliwiałyby brak zapłaty przedmiotowych zaległości, w przypadku gdy Skarżący posiada dochody, z których potrącane są jego prywatne zadłużenia, brak jest podstaw do umorzenia zaległości podatkowych. Końcowo organ odwoławczy odniósł się również w uzasadnieniu swojej decyzji do wniosków skarżącego zawartych w jego odwołaniu o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od tego organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W.z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:

1) art. 120, 122 O.p., przez wadliwe przeprowadzenie postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu braku ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego bez przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego na tę okoliczność,

2) art. 187 § 1 O.p., przez nie uwzględnienie dowodów przedłożonych przez Skarżącego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wskazującego na jego trudną sytuację materialną uniemożliwiającą zapłatę podatku,

3) art. 191 O.p., przez nie uznanie, iż zamieszkiwanie w lokalu przez dzieci Skarżącego wraz z rodzinami nie stanowi przesłanki dla umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych dzieci jest priorytetem dla rodziny, a ponadto gospodarka mieszkaniowa jest jedną z ważniejszych sfer działalności gminy, przejawiającej się w budownictwie lokali socjalnych oraz komunalnych, przez co okoliczność zapewnienia przez Skarżącego mieszkania swym dzieciom i rodzinom stanowiło wyręczenie Prezydenta Miasta Siedlce w zapewnieniu lokalu socjalnego lub komunalnego, co stanowi o istnieniu interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości – w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość nie została zbyta i Skarżący nie uzyskał z tego tytułu żadnych dochodów,

4) art. 239 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., przez wydanie postanowienia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz niezamieszczenie opisu stanu faktycznego oraz prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.

Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący w skardze z dnia [...] maja 2013 r. wniósł jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 i art. 135P.p.s.a. o dokonanie kontroli postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...]grudnia 2012 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości w podatku od spadków i darowizn w kwocie 21.602 zł, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów:

1) art. 239 w zw. z art. 210 § 1 pkt 7 i § 2 O.p., w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez zaniechanie zawarcia w postanowieniu pouczenia o prawie Strony do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszeń prawa,

2) art. 52 § 4 i art. 53 § 1 i 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., przez zaniechanie zawarcia w postanowieniu pouczenia o prawie Skarżącego do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszeń prawa,

3) art. 67a O.p. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przez zaniechanie oceny istnienia bądź nieistnienia przesłanek przemawiających za umorzeniem zaległości podatkowych Skarżącego z uwagi na jego ważny interes oraz interes publiczny i w efekcie niezastosowanie przepisu pomimo istnienia okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku,

4) art. 121 O.p. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady informowania podatnika na skutek zaniechania zamieszczenia pouczenia o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszeń prawa,

5) art. 120, 122 O.p. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. O dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegającego na przyjęciu braku ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego bez przeprowadzenia niemalże w całości postępowania dowodowego na tę okoliczność,

6) art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez nie uwzględnienie dowodów przedłożonych przez Skarżącego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wskazujących na jego trudną sytuację materialną uniemożliwiającą zapłatę podatku,

7) art. 191 O.p. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez nie uznanie, iż zamieszkiwanie w lokalu przez dzieci Skarżącego wraz z rodzinami nie stanowi przesłanki dla umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych dzieci jest priorytetem dla rodziny a ponadto gospodarka mieszkaniowa jest jedną z ważniejszych sfer działalności gminy, przejawiającej się w budownictwie lokali socjalnych oraz komunalnych, przez co okoliczność zapewnienia przez Skarżącego mieszkania swym dzieciom i rodzinom stanowiło wyręczenie Prezydenta Miasta S. w zapewnieniu lokalu socjalnego lub komunalnego, co stanowi o istnieniu interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości – w sytuacji gdy przedmiotowa nieruchomość nie została zbyta i Skarżący nie uzyskał żadnych dochodów z tego tytułu,

8) art. 239 O.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, poprzez wydanie postanowienia na podstawie niepełnego materiału dowodowego oraz niezamieszczenie opisu stanu faktycznego oraz prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.

9) art. 18 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w zw. z art. 67a O.p., przez nie wyrażenie zgody na umorzenie zaległości podatkowej pomimo istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego przemawiającego za uwzględnieniem żądania Skarżącego w całości.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, treści pism Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz podmiotu uprawnionego do wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych, tj. Prezydenta Miasta S. wynika, iż żaden z tych organów nie rozpoznał okoliczności ważnego interesu Skarżącego w umorzeniu zaległości podatkowej na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów. Skarżący zauważył, że Prezydent Miasta S. w ogóle nie zapoznał się z dowodami przedłożonymi przez Skarżącego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego na okoliczność jego złej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej zapłatę dochodzonej należności. Jednocześnie Prezydent Miasta S. stwierdził, że to wyłącznie Naczelnik Urzędu Skarbowego może zastosować przepis art. 67a O.p. i ocenić czy istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz wydać decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości lub udzielenia ulgi. Natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego nie rozpoznając sprawy merytorycznie i nie badając istnienia ważnego interesu Skarżącego w umorzeniu zaległości podatkowej na podstawie przedłożonych mu dowodów, nie ocenionych też w ogóle uprzednio przez Prezydenta Miasta S., stwierdził w swojej decyzji, że jest związany Stanowiskiem Prezydenta Miasta S.. Następnie identyczne stanowisko zajął organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Organy administracji publicznej nie rozpoznały, więc istoty sprawy. W tej sytuacji zdaniem Skarżącego konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W szczególności zachodzi konieczność przeprowadzenia w całości postępowania przez Prezydenta Miasta S. i wydanie przez niego postanowienia w przedmiocie udzielenia zgody po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Skarżący w uzasadnieniu skargi nie zgodził się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż Skarżący decydując się na uregulowanie kwestii spadkowych po rodzicach musiał liczyć się z obowiązkiem zgromadzenia środków pieniężnych na zapłatę należnego podatku od spadkobrania. Skarżący wskazał w tym zakresie, iż śmierć człowieka jest zdarzeniem nagłym i z reguły nie możliwym do przewidzenia. Z kolei uregulowanie kwestii spadkowych jest obowiązkiem spadkobiercy. W związku z tym nie sposób przyjąć, że wypełnienie obowiązku uregulowania kwestii spadkowych w czasie niemożliwym do przewidzenia jest zdarzeniem, na które Skarżący musiał być przygotowany. Jest to zdaniem Skarżącego nadzwyczajne zdarzenie uzasadniające również wniosek o umorzenie zaległości podatkowych.

Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna.

Rozpoznana sprawa dotyczy ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Podatek ten na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi w całości dochód własny gminy. Okoliczność ta powodowała, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, który stanowi, że w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu terytorialnego, naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczać pobór należności wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego. Z treści art. 18 ust. 3 wynika, że rozstrzygnięcie przewodniczącego zarządu samorządu terytorialnego w przedmiocie ulg w spłacie należności wskazanych w art. 18 ust. 2 powołanej ustawy ma formę postanowienia. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Stanowi o tym wprost art. 18 ust. 4 powołanej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 1 marca 2010 r., sygn. II FPS 9/09 stwierdził, że "Postanowienie przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego w przedmiocie ulgi podatkowej, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 ze zm.) nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny powinien jednak dokonać kontroli jego legalności przy rozpoznawaniu skargi na decyzję dyrektora izby skarbowej, stosownie do art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)."

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę w pełni podzielił stanowisko wyrażone w tej uchwale i mając na uwadze jej treść, dokonał kontroli zgodności z prawem postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia[...]grudnia 2012 r., którym organ nie wyraził zgody na umorzenie ciążącego na Skarżącym zobowiązania w podatku od spadków i darowizn. Postanowienie to zostało wydane na podstawie materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Świadczy o tym treść pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia[...]grudnia 2012 r., przy którym przekazano Prezydentowi Miasta S.wniosek Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowej. W piśmie tym wyszczególniono wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dowody zebrane w niniejszej sprawie przez organ podatkowy. Wśród tych dowodów znajdowały się dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane przez Skarżącego we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej tj. zły stan zdrowia Skarżącego i jego małżonki oraz istnienie innych zaległości niż zaległości podatkowe, do których spłaty Skarżący był zobowiązany. Prezydent dysponował także wykazem wartości majątku odziedziczonego przez Skarżącego.

W tym stanie rzeczy nie można było uznać za zasadne twierdzeń zawartych w skardze, według który postanowienie Prezydenta Miasta S.z dnia [...]grudnia 2012 r. zostało wydane bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz bez zebrania dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Z treści tego postanowienia wynika, że organ zapoznał się z sytuacją materialną Skarżącego i dokonał oceny wniosku o umorzenie zaległości podatkowej z uwzględnieniem tej sytuacji. Organ w uzasadnieniu tego postanowienia wskazał, że przyczyną odmowy udzielenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej było to, że określenie zobowiązania podatkowego, którego dotyczy niniejsza sprawa spodowane było odziedziczeniem przez Skarżącego majątku nieruchomego o znacznej wartości. Organ wskazał, że majątek ten może stanowić podstawę materialną do zapłaty zaległości w podatku od spadków i darowizn zwłaszcza, że jak wskazano w tym postanowieniu Skarżący nie zamieszkuje w odziedziczonym budynku mieszkalnym. Zdaniem Sądu zawarcie w uzasadnieniu postanowienia powołanych stwierdzeń czyniło zadość wynikającemu z art. 217 § 2 O.p. obowiązkowi zawarcia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego. Zgodnie z treścią tego przepisu Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz, gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Mając na uwadze powyższe konstatacje Sąd uznał, że bezzasadne były podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przez Prezydenta Miasta S.przepisów art. 120, 121,122, 187 § 1 i 191 O.p. przez pominięcie dowodów zebranych w sprawie oraz dowolną ocenę stanu faktycznego sprawy.

W skardze jej autor błędnie podnosił zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 O.p. w zw. z art. 239 O.p. przez nieopatrzenie przedmiotowego postanowienia uzasadnieniem prawnym. Z treści art. 219 O.p., który wskazuje przepisy O.p. dotyczące decyzji, które mają odpowiednie zastosowanie przy wydawaniu postanowień wynika, że spośród przepisów art. 210 O.p. do postanowień stosuje się art. 210 § 2a i § 3-5 O.p. Przepisy art. 210 § 1 i 2 O.p. nie mają zastosowania do postanowień, gdyż kwestie w nich uregulowane w zakresie postanowień normują przepisy art. 217 § 1 i 2 O.p. Powoływanie w skardze przepisu art. 239 O.p., jako podstawy do formułowania przeciwko powołanemu postanowieniu zarzutu naruszenia przepisów O.p. mających zastosowanie do decyzji także jest bezzasadne. Przepis art. 239 O.p., stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 16 Zażalenia Działu IV O.p. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W ocenie Sądu sam przepis art. 239 O.p. w postępowaniu stanowić może podstawę do powoływania naruszeń przepisów o odwołaniach tj. art. 220-235 O.p., które na podstawie art. 239 O.p. mają odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W rozpoznanej sprawie przedmiotem kontroli nie było postanowienie wydane w wyniku wniesienia zażalenia. Zatem podnoszenie w skardze naruszenia art. 239 w związku z przepisami O.p., które nie dotyczą odwołań oraz w związku z art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego należało uznać za działanie błędne.

Prezydent Miasta S. wskazał podstawę prawną postanowienia tj. art. 18 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art. 67a § 1 O.p. W uzasadnieniu postanowienia organ nie przytoczył treści tych przepisów. Mając na uwadze jednak to, że organ w uzasadnieniu postanowienia rozważył występowanie w niniejszej sprawie ważnego interesu Skarżącego w umorzeniu zaległości, brak przytoczenia w uzasadnieniu postanowienia treści powołanych przepisów należało uznać za naruszenie art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p., które nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. podstawą uchylenia zaskarżonego do Sądu aktu mogą być naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro przedmiotowe uchybienie nie mogło mieć istotnego charakteru to na podstawie powołanego przepisu a contrario nie mogło stanowić przyczyny uchylenia powołanego postanowienia.

W skardze bezzasadnie postanowieniu Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2012 r. zarzucono brak pouczenia o prawie do wniesienia skargi na to postanowienie po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Z powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. II FPS 9/09 wynika, że postanowienie, o którym mowa w art. 18 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie może być zaskarżone do Sądu w trybie wskazanym w art. 52 § 3 P.p.s.a. tj. przez wniesienie skargi do Sądu po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, które miało miejsce przy wydawaniu tego postanowienia. W powołanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że przedmiotowe postanowienie może być zbadane pod kątem zgodności z prawem wyłącznie w wyniku wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wydaną w postępowaniu, w którym organ rozstrzygnął o zaległościach podatkowych, których dotyczyło postanowienie wydane na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając niniejszą sprawę stanowisko to w pełni podzielił.

Bezzasadne były podnoszone w skardze zarzuty przeciwko decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]kwietnia 2013 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ zasadnie wskazał, że załatwiając niniejszą sprawę był związany stanowiskiem Prezydenta Miasta S. zawartym w postanowieniu z dnia [...]grudnia 2012 r. Organ prawidłowo też wskazał, że nie dysponował żadnymi środkami prawnymi umożliwiającymi mu uzyskanie zmiany tego stanowiska przed wydaniem decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wniosku Skarżącego o umorzenie zaległości podatkowych. Niezależnie od tego organ w zaskarżonej decyzji rozważył istnienie po stronie Skarżącego ważnego interesu w umorzeniu zaległości podatkowych w podatku od spadku i darowizn. Organ w sposób szczegółowy odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych występujących w sprawie. Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że argumentacja Skarżącego dotycząca jego trudnej sytuacji majątkowej nie mogła znaleźć aprobaty organu z uwagi na to, że powstanie zobowiązania podatkowego, którego dotyczyła niniejsza sprawa było konsekwencją odziedziczenia przez Skarżącego majątku o wartości około 350 000 zł. W tej sytuacji twierdzenie przez Skarżącego, że jego sytuacja materialna wyklucza uiszczenie zobowiązania podatkowego w wysokości 21 602 zł, organ zasadnie uznał za nieuzasadnione. Organ w decyzji zasadnie stwierdził, że podatnik dysponujący tak znacznym majątkiem może liczyć na poprawę jego sytuacji majątkowej po zakończeniu spłacania zobowiązań cywilnoprawnych, które wskazał we wniosku o umorzenie zaległości.

Zdaniem Sądu organ trafnie uznał, że okoliczność zamieszkiwania dzieci Skarżącego w odziedziczonym przez niego budynku nie może stanowić przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej. Organ oceniając ten argument trafnie, w ocenie Sądu wskazał, że Skarżący mógł zrzec się dziedziczenia na rzecz dzieci, które mogłyby, jako właściciele zamieszkiwać w budynku odziedziczonym przez Skarżącego i przejąć na siebie obowiązek zapłaty podatku od spadku i darowizn, związanego z dziedziczeniem przedmiotowej nieruchomości, który jest wielokrotnie niższy niż cena zakupu podobnej nieruchomości. Skoro jednak Skarżący zdecydował się przyjąć spadek to powinien także uwzględnić przy tym obowiązek zapłaty podatku, który ma charakter powszechny. Podnoszona przez Skarżącego okoliczność chęci wspierania dzieci przez zapewnienie im możliwości zamieszkiwania na nieruchomości odziedziczonej przez Skarżącego, także nie mogła być uznana za okoliczność uzasadniającą umorzenie zaległości podatkowej. Organ zasadnie wskazał, że przesłanką umorzenia zaległości podatkowej jest ważny interes podatnika. Zasadnie organ stwierdził, że powoływany argument świadczy o tym, że Skarżący błędnie interes ten utożsamia z interesem jego dzieci. Dzieci Skarżącego są osobami dorosłymi prowadzącymi odrębne gospodarstwa domowe. Z akt sprawy nie wynika żeby były one osobami, które z powodu obiektywnych przyczyn nie mogą zatroszczyć się o realizację swoich potrzeb życiowych. W tym stanie rzeczy udostępnienie przez Skarżącego odziedziczonej nieruchomości dzieciom do zamieszkania, należy traktować, jako jego suwerenną decyzję, która nie może być wiązana z obowiązkiem zapewnienia im lokali komunalnych przez Miasto S.. W sprawie brak było dowodów potwierdzających podnoszoną w skardze okoliczność, że dzieci Skarżącego uprawnione były do uzyskania od jednostki samorządu terytorialnego lokali komunalnych w celu zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy argument Skarżącego, że udostępniając odziedziczoną nieruchomość dzieciom zastępował niejako Prezydenta Miasta S. w obowiązku uczestniczenia w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców Miasta S. należało uznać za nieuzasadniony i nieznajdujący potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. W ocenie Sądu powoływanie przez Skarżącego tego argumentu świadczy o tym, że dokonał on zupełnie dowolnej wykładni użytego w art. 67a § 1 O.p. pojęcia ważny interes podatnika w wyniku, której Skarżący uznał, że interes ten oznacza każdy interes faktyczny występujący po stronie podatnika.

Należy przy tym podkreślić, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważył obciążające Skarżącego i jego żonę wydatki oraz osiągane przez nich przychody i w wyniku tego ustalił, że Skarżący znajduje się sytuacji materialnej pozwalającej mu na spłacania zaległości podatkowej. W ocenie Sądu wskazanie przez organ, że Skarżącemu i jego żonie na miesiąc pozostaje, po pokryciu wszystkich wydatków z wyjątkiem wyżywienia, kwota ponad 1400 zł stanowiło wystarczającą podstawę do uznania przez organ, że Skarżący ma możliwość spłaty zaległości podatkowych bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i żony. Przy tym organ trafnie wskazał na możliwość ubiegania się przez Skarżącego rozłożenia na raty zaległości podatkowej, której dotyczy niniejsza sprawa.

Mając na względzie te okoliczności Sąd uznał, że w rozpoznanej sprawie organy pierwszej i drugiej instancji orzekały w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej Skarżącego w oparciu o prawidłowo wyjaśniony stan faktyczny sprawy na podstawie dowodów zgromadzonych w sprawie. Organy dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem przesłanki ważnego interesu Skarżącego, o którym mowa w art. 67a § 1 O.p. Mając to na względzie Sąd uznał, że w skardze zaskarżonej decyzji niezasadnie zarzucano naruszenie art. 120, 122, 187 § 1 i 191 O.p. przez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, brak zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego oraz dowolną ocenę stanu faktycznego sprawy i występujących w sprawie dowodów.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a. ją oddalił.