Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1582/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Powiatu W. (dalej także jako: "Skarżący" lub "Powiat") jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] września 2015 r. nr [...], którą organ ten uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] i orzekł o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 752.266,28 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z dnia 4 listopada 2014 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów, w związku z wynikiem kontroli przeprowadzonej w Powiecie W. przez Urząd Kontroli Skarbowej we W., o uzyskaniu przez Powiat W. nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 853.365,77 zł. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że liczbę uczniów przeliczeniowych zawyżono o 195,5291 uczniów w wyniku błędów popełnionych przez dyrektorów: Gimnazjum Specjalnego w M., Szkoły [...] w W., Publicznego Gimnazjum [...] w W., Szkoły Podstawowej nr [...] w W., Publicznego Gimnazjum [...] w W., Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w W., Publicznego Gimnazjum [...] w W., Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...] w W. oraz Szkoły [...].

Następnie pismem z 17 listopada 2014 r. Minister Finansów powiadomił Powiat o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, a następnie decyzją z [...] grudnia 2014 r. zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 853.365,77 zł. W uzasadnieniu wskazano, że kwota części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla Powiatu została skalkulowana z uwzględnieniem liczby uczniów przeliczeniowych zawyżonej o 195,5291 uczniów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Powiat zarzucił, iż przy wydawaniu decyzji Minister Finansów niewłaściwie zastosował przepis art. 30 § 4, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1530 ze zm.) – dalej: "ustawa o dochodach".

Minister Finansów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] września 2015 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję z [...] grudnia 2015 r. i zobowiązał Powiat W. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 752.266,28 zł, tj. w wysokości niższej, niż ustalona w decyzji z [...] grudnia 2015 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister wskazał, że podlegająca zwrotowi kwota części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. w wysokości 752.266,28 zł, wynika z błędnego wykazania w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009 r., danych o liczbie uczniów przez dyrektora:

1) Gimnazjum Specjalnego w M. poprzez zawyżenie o 2 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P4 (w tym 1 z uczniów powinien zostać zakwalifikowany w wadze P2);

2) Szkoły Specjalnej [...] w W. poprzez zawyżenie o 6 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P2 (w tym 1 z uczniów zamiast jako zagrożony niedostosowaniem społecznym, powinien być wykazany z powodu niedostosowania społecznego);

3) Publicznego Gimnazjum Specjalnego [...] w W. poprzez zawyżenie o 27 uczniów liczby uczniów przeliczonych w wadze P2 wykazanych z powodu zagrożenia niedostosowaniem społecznym (w tym 15 uczniów zamiast zagrożenia niedostosowaniem społecznym powinno być wykazanych odpowiednio: 6 uczniów z powodu niedostosowania społecznego oraz 9 uczniów z powodu zaburzeń zachowania).

Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę treść orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia 3 września 2008 r. posiadanego przez ucznia klasy I oraz nr [...] z dnia 23 maja 2007 r. posiadanego przez ucznia klasy III należało wskazać, iż nie uprawniały one do wykazania uczniów w wadze P2 z uwagi na brak stwierdzonego w treści orzeczenia zagrożenia niedostosowaniem społecznym;

4) Szkoły Podstawowej nr [...] w W. poprzez zawyżenie o 3 uczniów liczby uczniów statystycznych i w wadze P40 oraz zawyżenie o 9 uczniów przeliczanych w wadze P2 (zagrożeni niedostosowaniem społecznym), w tym 2 uczniów powinno być wykazanych odpowiednio: 1 uczeń z powodu niedostosowania społecznego i 1 uczeń z powodu zaburzenia zachowania;

5) Publicznego Gimnazjum nr [...] w W. poprzez zawyżenie o 1 ucznia liczby uczniów statystycznych oraz liczby uczniów przeliczonych wagą P26, P40 oraz zawyżenie o 24 uczniów liczby uczniów przeliczanych wagą P2 (zagrożeni niedostosowaniem społecznym), w tym 6 uczniów powinno być wykazanych odpowiednio z powodu niedostosowania społecznego (4 uczniów) i z powodu zaburzeń zachowania (2 uczniów);

6) Publicznej Szkoły Podstawowej [...] w W. poprzez zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów statystycznych, zawyżenie o 7 uczniów liczby uczniów przeliczonych w wadze P5 (w tym 3 uczniów powinno być zakwalifikowanych w wadze P2 i 4 uczniów w wadze P4), zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych w wadze P2 oraz zaniżenie o 3 uczniów liczby uczniów przeliczanych w wadze P10. Minister Finansów zaznaczył przy tym, że w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego:

- nr [...] z dnia 19 października 2007 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym i Zespół Downa,

- nr [...] z dnia 22 maja 2009 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i Zespół Downa,

- nr [...] z dnia 24 sierpnia 2007 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym i Zespół Downa,

- nr [...] z dnia 27 kwietnia 2007 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i znacznym oraz zespół wad wrodzonych,

- nr [...] z dnia 8 lipca 2005 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu znacznym, wodogłowie, epilepsję, wadę wzroku,

- nr [...] z dnia 26 sierpnia 2005 r. wydane z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym i Zespół Downa,

nie zostało stwierdzone występowanie innej niepełnosprawności obok zdiagnozowanej niepełnosprawności, które uprawniają do wykazania uczniów jako posiadających niepełnosprawność sprzężoną. Wobec powyższego nie było podstaw do wykazania uczniów w wadze P5;

7) Publicznego Gimnazjum [...] w W. poprzez zawyżenie o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych w wadze P5 (w tym uczeń powinien być zakwalifikowany do wagi P4) oraz zaniżenie o 1 ucznia liczby uczniów przeliczanych w wadze P10;

Minister wskazał, iż w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia 26 lutego 2002 r. wydanym z uwagi na upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym oraz Zespół Downa nie zostało stwierdzone występowanie innej niepełnosprawności obok zdiagnozowanej niepełnosprawności, które uprawnia do wykazania ucznia jako posiadającego niepełnosprawność sprzężoną. Wobec powyższego nie było podstaw do wykazania ucznia w wadze P5;

8) Zasadniczej Szkoły Zawodowej [...] w W. poprzez zawyżenie o 5 uczniów liczby uczniów przeliczanych w wadze P5 (uczniowie powinni być zakwalifikowani do wagi P2).

Organ zaznaczył następnie, iż w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego:

- nr [...] z dnia 11 lipca 2008 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim,

- nr [...] z dnia 8 maja 2009 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim,

- nr [...] z dnia 3 lipca 2006 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim,

- nr [...] z dnia 26 września 2008 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim,

- nr [...] z dnia 25 maja 2007 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu lekkim,

w ocenie Ministra nie zostało stwierdzone występowanie innej niepełnosprawności obok zdiagnozowanej niepełnosprawności, które uprawniają do wykazania uczniów jako posiadających niepełnosprawność sprzężoną. Wobec powyższego nie było podstaw do wykazania uczniów w wadze P5;

9) Szkoły [...] poprzez zawyżenie o 2 uczniów liczby uczniów przeliczanych w wadze P5 (uczniowie powinni być zakwalifikowani do wagi P4).

W orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego:

- nr [...] z dnia 8 maja 2009 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu umiarkowanym,

- nr [...] z dnia 9 czerwca 2006 r. wydane z uwagi na upośledzenie w stopniu umiarkowanym oraz epilepsję,

nie zostało stwierdzone występowanie innej niepełnosprawności obok zdiagnozowanej niepełnosprawności, które uprawniają do wykazania uczniów jako posiadających niepełnosprawność sprzężoną. Wobec powyższego nie było podstaw do wykazania uczniów w wadze P5.

Podsumowując Minister Finansów stwierdził, że wskazane błędy spowodowały zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 172,3644 uczniów, tym samym zawyżając kwotę części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 dla Powiatu W. w wysokości 752.266,28 zł.

W skardze na powyższą decyzję Powiat wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej zobowiązania do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 oraz o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zastępstwa procesowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 30 § 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie, że w niniejszej sprawie nastąpiło wejście gminy W. - jako następcy prawnego - w obowiązki Powiatu W. w zakresie zwrotu nienależnej Powiatowi W. części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 w części dotyczącej szkół, dla których organem prowadzącym na dzień wydania decyzji jest gmina W. i w konsekwencji uznanie, że Powiat W. jest wyłącznie odpowiedzialny za zobowiązania określonych w decyzji placówek, których działania stanowiły podstawę do określenia kwoty przeznaczonej do zwrotu;

2. przepisów postępowania administracyjnego, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a., tj. naruszenie zasady legalności oraz przestrzegania prawa w postępowaniu administracyjnym poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia decyzji co do jej istoty oraz brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji;

3. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach, wskutek ustalenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej należnej Powiatowi W. na rok 2010 w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami na 30 września 2009 r.;

4. prawa materialnego, a mianowicie § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie określenia warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. nr 19, poz. 166), poprzez przyjęcie, że w kategorii "niepełnosprawności" nie mieści się "niedostosowanie społeczne" co uniemożliwia zakwalifikowanie niedostosowania społecznego i niepełnosprawności jako niepełnosprawności sprzężonej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4485/15, uwzględnił skargę uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa procesowego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Chodziło o naruszenie zasady określonej w art. 28 k.p.a. w świetle przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1445 z późn. zm.) – dalej: u.s.p., a w szczególności art. 47 ust. 1 tej ustawy. Sąd uznał natomiast, że Minister Finansów nie naruszył art. 30 § 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

Sąd przywołał treść art. 47 ust. 1 u.s.p. określający sposoby nabycia mienia przez powiat, a następnie wskazał, że w art. 47 ust. 2 tej ustawy określono, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi:

1) tryb przekazywania mienia przez Skarb Państwa powiatom, z uwzględnieniem potrzeb w zakresie wykonywania zadań powiatów;

2) kategorie mienia wyłączonego z przekazywania powiatom, przeznaczonego na zaspokojenie roszczeń reprywatyzacyjnych oraz realizację programu powszechnego uwłaszczenia.

Dalej Sąd zauważył, że jest bezsprzeczne, iż wskutek wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu W. statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu w. (Dz.U. z 2012 r. poz. 853), z dniem 1 stycznia 2013 r. miastu W. przywrócono status miasta na prawach powiatu, a gmina W. (jako równocześnie siedziba powiatu grodzkiego) stała się z tym dniem z mocy prawa organem prowadzącym dla kilku szkół wskazanych w protokole UKS, jak też i w obydwu decyzjach. W tym stanie rzeczy na organie ciążył obowiązek ustalenia, kto jest stroną toczącego się postępowania, czy tylko sam Powiat W. (powiat ziemski), czy też – jako organ prowadzący w odniesieniu do kilku szkół objętych postępowaniem dowodowym – gmina W. (będąca jednocześnie powiatem grodzkim). Brak tych ustaleń stanowił o naruszeniu dyspozycji wynikającej z treści ww. art. 28 k.p.a., w myśl której należy ustalić, kto jest stroną postępowania, tj. kto ma interes prawny lub czyjego obowiązku dotyczy postępowanie.

Na poparcie swojego stanowiska Sąd przywołał poglądy wyrażone w wyroku NSA z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 643/14 (dostępny na www.orzeczenia.gov.pl).

WSA w Warszawie podkreślił następnie, że w myśl przepisu art. 38 ust. 1 cyt. ustawy o dochodach - o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów w tym ustępie wskazanych. Nie zostały jednakże ze stosowania wyłączone przepisy Rozdziału 14 Ordynacji podatkowej – Prawa i obowiązki następców prawnych oraz podmiotów przekształconych, a w szczególności przepis art. 93a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w którym jest mowa, iż osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej, wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki, jak też i art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej, który określa, że osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku.

Powołując się na powyższe rozważania Sąd I instancji uznał, że pierwszą czynnością w sprawie, którą winien był przeprowadzić organ, było bezsporne ustalenie – po przeanalizowaniu treści porozumień zawartych pomiędzy Skarżącym a gminą W. – kto jest, w stosunku do każdej ze szkół objętych postępowaniem kontrolnym, organem prowadzącym oraz w jaki sposób nastąpił podział odnośnie majątku i obowiązków między powiatami, a tym samym stroną postępowania zobowiązaną do zwrotu uzyskanej subwencji oświatowej ogólnej. Organ takiej analizy nie dokonywał, dlatego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r., nakazując organowi przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku.

Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 22 czerwca 2016 r. podnosząc zarzuty:

1) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 47 ust. 1 pkt 2 u.s.p., poprzez uznanie, że zmiana z dniem 1 stycznia 2013 r. granic administracyjnych Powiatu W. i przejęcie niektórych zadań oświatowych, a w związku z tym niektórych szkół i placówek oświatowych prowadzonych dotychczas przez Powiat W., przez miasto na prawach powiatu W., wpłynęło na odpowiedzialność Powiatu W. za zobowiązanie z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010;

2) w granicach wskazanych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że w wyniku zmiany z dniem 1 stycznia 2013 r. granic administracyjnych Powiatu W. mogło dojść do tego, że stroną postępowania w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej przez Powiat W. w 2010 r. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej jest Miasto na prawach powiatu W.;

– art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 36 ust. 8 i art. 37 ust. 5 ustawy o dochodach, poprzez zobowiązanie organu administracji do ponownego rozpatrzenia sprawy w sytuacji uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z [...] września 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2014 r., wykluczającego ponowne merytoryczne rozpatrzenie przez organ administracji przedmiotowej sprawy zwrotu nienależnie uzyskanej przez Powiat W. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010, z powodu przedawnienia prawa do wydania decyzji w tej sprawie;

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazania co do dalszego postępowania organu administracji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, niemożliwego do wykonania w stanie faktycznym i prawnym sprawy, jaki zaistniałby po ewentualnym uprawomocnieniu się tego wyroku.

Wskazując na powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu administracyjnego I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpatrzenie sprawy na rozprawie.

Powiat W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 1091/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści NSA wskazał, że przedstawiona przez WSA w Warszawie wykładnia art. 47 ust. 1 pkt 2 u.s.p. nie jest prawidłowa, co doprowadziło Sąd I instancji do błędnego zastosowania tego przepisu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy i do uznania, że organ z naruszeniem art. 28 k.p.a. nie ustalił, czy miasto na prawach powiatu W. jest stroną postępowania.

Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 30 § 4 k.p.a. należy więc wskazać, że prawo przyznaje poszczególnym jednostkom samorządu terytorialnego podmiotowość prawną, przy czym podmiotowość tę dzieli się na publiczną i prywatną (cywilnoprawną). Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 2 u.s.p. powiat posiada osobowość prawną, która pozwala mu być zarówno podmiotem praw i obowiązków o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym. Analogicznie, gmina na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym posiada podmiotowość prawną w sferze prawa cywilnego i prawa publicznego.

Przepis § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. w sprawie przywrócenia miastu W. statusu miasta na prawach powiatu oraz ustalenia granic powiatu w. (Dz.U. z 2012 r., poz. 853) stanowi, że z dniem 1 stycznia 2013 r. w województwie [...] przywraca się miastu W. status miasta na prawach powiatu. W § 2 powołanego rozporządzenia wskazano zaś, że z dniem 1 stycznia 2013 r. w województwie [...] ustala się granice powiatu w. z siedzibą władz w W., który obejmuje gminy o statusie miasta: [...]. Z zestawienia cytowanych przepisów wynika zatem, że z dniem 1 stycznia 2013 r. przywrócono Miastu W. status miasta na prawach powiatu, wobec czego stało się konieczne ponowne ustalenie granic Powiatu W.

Powołane rozporządzenie z dnia 10 lipca 2012 r. zostało wydane na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.s.p., zgodnie z którym Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia tworzy, łączy, dzieli i znosi powiaty oraz ustala ich granice. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy, przez dzielenie powiatów należy również rozumieć wyłączenie jednej lub więcej gmin z terytorium powiatu z jednoczesnym przywróceniem statusu miasta na prawach powiatu miastu, które w trybie ust. 4 zostało połączone z powiatem mającym siedzibę władz w tym mieście.

Dodać należy, że Miasto W. posiadało już w przeszłości status miasta na prawach powiatu, jednakże rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie połączenia miasta na prawach powiatu W. z powiatem w. oraz ustalenia granic niektórych powiatów (Dz.U. Nr 93, poz. 821), z dniem 1 stycznia 2003 r. połączono w województwie [...] miasto na prawach powiatu W. z powiatem w. Połączenie to spełnia zatem warunki art. 3 ust. 4 u.s.p., do którego zawarto odesłanie w cytowanym wyżej art. 3 ust. 5 pkt 3 powołanej ustawy. Przepis art. 3 ust. 4 stanowi bowiem, że przez łączenie powiatów należy również rozumieć połączenie miasta na prawach powiatu z powiatem mającym siedzibę władz w tym mieście. Oznacza to, że powołanym wyżej kolejnym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 lipca 2012 r. doszło nie tylko do przywrócenia miastu W. statusu miasta na prawach powiatu oraz do ustalenia granic powiatu w., ale nastąpił także podział dotychczasowego Powiatu W. w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 pkt 3 ustawy o samorządzie powiatowym. Jak trafnie wskazał NSA nie oznacza to jednak, że jeżeli dzielenie dotychczasowego powiatu następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów wydawanego na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w okolicznościach faktycznych określonych w art. 3 ust. 5 pkt 3 tej ustawy, to w wyniku tego dzielenia przestaje istnieć dotychczasowy powiat, a w jego miejsce powstają dwie nowe i odrębne jednostki samorządu terytorialnego – powiat i miasto na prawach powiatu. Miasto na prawach powiatu jest gminą, tyle że wykonującą obok zadań gminy również zadania z zakresu właściwości powiatu. Miasto W. posiadało podmiotowość prawną przed wejściem w życie omawianego rozporządzenia Rady Ministrów i nie utraciło jej w wyniku odzyskania statusu miasta na prawach powiatu. Podobnie powiat w. przed wejściem w życie powyższego rozporządzenia posiadał podmiotowość prawną, zaś wejście w życie omawianego rozporządzenia wywołało jedynie skutek w postaci zmiany granic tego powiatu. Należy powtórzyć za NSA, że gdyby skutkiem wejścia w życie powyższego rozporządzenia miało być zniesienie dotychczasowego powiatu w. i powołanie w jego miejsce dwóch nowych jednostek samorządu terytorialnego – powiatu i miasta na prawach powiatu – to rozporządzenie to stwierdzałoby wprost, że znosi się dotychczasowy powiat w. i miasto W. oraz tworzy się nowy powiat w. oraz nowe miasto na prawach powiatu W.

Wskazać też należy na pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2003 r., sygn. akt Tw 80/02, w którym zwrócono uwagę, że specyfika połączenia miasta na prawach powiatu z powiatem ziemskim polega m.in. na modyfikacji dotychczasowych kompetencji wskazanych jednostek samorządu terytorialnego, bez zmiany granic gminy miejskiej. Z dniem połączenia organy przestają jedynie wykonywać powierzone im do tej pory zadania wynikające z ustawy o samorządzie powiatowym. Trybunał nie dopatrzył się zatem w tego rodzaju sytuacji podstaw do twierdzenia o zniesieniu podmiotowości prawnej powiatu ziemskiego oraz miasta i o utworzeniu nowego podmiotu prawa. Przenosząc powyższy podgląd TK na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że konsekwencją przywrócenia miastu statusu miasta na prawach powiatu będzie to, że miasto zacznie wykonywać zadania wynikające z ustawy o samorządzie powiatowym, wcześniej wykonywane na obszarze miasta przez powiat ziemski, co nie przekłada się na przekształcenia w sferze podmiotowości prawnej.

Należy zgodzić się przy tym z NSA, który zaznaczył, że powyższy pogląd o nieznoszeniu powiatu istniejącego przed przywróceniem statusu miasta na prawach powiatu miastu wchodzącemu w skład tego powiatu i niekreowaniu dwóch nowych jednostek samorządu terytorialnego, znajduje potwierdzenie w treści art. 3 ust. 5 pkt 3 u.s.p. Przepis ten stwierdza bowiem w części wstępnej, że przez dzielenie powiatów należy również rozumieć wyłączenie jednej lub więcej gmin z terytorium powiatu – o ile jednocześnie zachodzą okoliczności wymienione w punktach 1-3. Z mocy tego przepisu przez dzielenie powiatu należy zatem rozumieć nie tylko sytuację, gdy w miejsce jednego powiatu zostaną utworzone dwa powiaty, ale również sytuacje, gdy następuje zmiana granic powiatu.

Dokonanie zmiany granic powiatu rozporządzeniem wydanym na podstawie stosownej delegacji ustawowej wynikającej z u.s.p. (art. 3) otwiera możliwość dokonania zmian majątkowych odnoszących się do mienia powiatowego. Przekazanie miastu na prawach powiatu przez powiat ziemski określonych składników majątkowych nie oznacza jednak, że miasto na prawach powiatu wstępuje, z dniem odzyskania statusu miasta na prawach powiatu, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki powiatu ziemskiego pozostające w jakimkolwiek związku z uzyskanymi składnikami majątku. Pogląd ten koresponduje ze stanowiskiem Organu zgodnie z którym prawo do subwencji nie jest prawem zbywalnym ani dziedzicznym, jak również w sprawie nie miało miejsca zbycie praw. Nie można zatem przyjąć, że Gmina W. jest obecnie odpowiedzialna za subwencje, które nie zostały jej przyznane, a przyznane Powiatowi W.

Sąd podziela również stanowisko NSA, iż w przedmiotowej sprawie nie miały zastosowania art. 93a § 1 pkt 1 i art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej. W pierwszym z tych przepisów mowa jest bowiem o tym, że osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej, wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby lub spółki. Istotą przekształcenia (transformacji) jest zmiana formy prawnej, w której funkcjonuje dany podmiot. Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno zmiana granic powiatu ziemskiego, jak i odzyskanie statusu powiatu przez miasto nie wiążą się ze zmianą formy prawnej jednostki samorządu terytorialnego.

Zgodnie natomiast z art. 93c § 1 Ordynacji podatkowej osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku. Jak wynika z § 2 tego przepisu, warunkiem jego zastosowania jest, aby majątek osoby prawnej dzielonej stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Zaznaczyć jednak należy, że z art. 7 ust. 3 ustawy o dochodach wynika jednoznacznie, że subwencja ogólna, w tym i część oświatowa, nie pozostaje w takim związku ze składnikami majątku przekazywanymi miastu na prawach powiatu przez powiat ziemski w związku z przywróceniem miastu statusu powiatu, o jakim mowa w art. 93c Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi bowiem, że o przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. Z tego względu niezasadne jest twierdzenie, że część oświatowa subwencji ogólnej jest powiązana z poszczególnymi placówkami oświatowymi – proporcjonalnie do liczby uczniów w danej placówce. Nie można też wywodzić – jak czyni to Skarżący – że obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty jest powiązany z tymi placówkami, których działanie stanowi podstawę do wyliczenia kwoty do zwrotu.

Podsumowując tę część rozważań podkreślić należy, że w wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 1091/18 – którym Sąd ponownie rozpoznający sprawę jest związany – NSA przesądził, że przepisy u.s.p. oraz przepisy Ordynacji podatkowej nie dają podstaw do stwierdzenia, że w związku z odzyskaniem przez miasto W. statusu powiatu miasto to stało się następcą prawnym powiatu w. w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej przez powiat w. w 2010 r. kwoty części oświatowej subwencji ogólnej – w związku z przejęciem niektórych placówek oświatowych przez to miasto. Tym samym nie było potrzebne dokonywanie przez organ ustaleń dotyczących tego, czy stroną postępowania w sprawie jest miasto na prawach powiatu W. W konsekwencji za bezzasadny należało uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 30 § 4 k.p.a.

W ocenie Sądu niezasadne są również pozostałe zarzuty powołane w skardze.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 6, art. 7 i art. 107 k.p.a. wskazać należy, że art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji i w tym charakterze został w tej decyzji powołany. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o dochodach w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;

2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.

Sąd w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Ministra Finansów, jako mające oparcie w zebranym materiale dowodowym oraz wskazujące na nieprawidłowe naliczenie części oświatowej subwencji ogólnej za 2010 r. Stanowiły one wystarczającą podstawę do zastosowania w sprawie, względem Skarżącego, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach.

Minister Finansów dokładnie wyjaśnił stan faktyczny przedmiotowej sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozpoznał cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały ustalone m. in. w oparciu o wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia 23 czerwca 2014 r., przeprowadzonej u Skarżącego, w zakresie dotyczącym prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych, stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej w 2010 r. Podkreślić należy, że wynik kontroli jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., który stanowi, że dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił dowodu przeciwko treści ww. wyniku kontroli z dnia 23 czerwca 2014 r., nie wnioskował również o przeprowadzenie takiego dowodu.

Dodatkowo wskazać należy, że stanowisko organu znajduje również poparcie w argumentacji Ministra Edukacji Narodowej, który kilkukrotnie wypowiadał się w przedmiotowej sprawie (m.in. pismo MEN z dnia 5 marca 2015 r.).

W tej sytuacji nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że Minister przy wydaniu decyzji naruszył powołane powyżej przepisy k.p.a. Podkreślić też należy, że Organ nie mógł uwzględnić interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli i na tej podstawie odstąpić od zobowiązania Skarżącego do zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Decyzje wydawane na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. należą bowiem do tzw. decyzji związanych, co oznacza, że organ nie ma swobody w kwestii wyboru sposobu załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Natomiast wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ma zastosowanie w tych przypadkach w których rozstrzygnięcie sprawy powierzone zostało tzw. uznaniu administracyjnemu, co zachodzi wówczas gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość sposobu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 760/10, publ. htpps://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpoznawanej sprawy, odmienna od oczekiwanej przez Skarżącego, ocena zebranego materiału dowodowego, nie może potwierdzać zarzutów w zakresie wadliwości ustaleń faktycznych czy też dowolności oceny tego materiału.

Wbrew zarzutom Powiatu Minister właściwie zastosował przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach. W sytuacji zawyżenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej naliczonej dla Powiatu na rok 2010 na skutek błędnego wykazania danych o liczbie uczniów przez dyrektorów szkół i placówek w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r. i zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu (co jednoznacznie i szczegółowo zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), Minister Finansów zobligowany był do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej. Minister Finansów kierował się przy tym przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. z 2009 r., nr 222, poz. 1756) – dalej jako: "rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r."

Należy również wyjaśnić, że w okresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, obowiązywała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz.U. nr 49, poz. 463 ze zm.; dalej: "ustawa o SIO"). Stosownie do art. 4 ust.1 tej ustawy szkoły i placówki oświatowe prowadziły bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych określone w ustawie, między innymi zbiór danych o uczniach, słuchaczach, wychowankach i absolwentach. Zbiór ten, stosownie do art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy o SIO powinien obejmować między innymi zbiory danych o liczbie uczniów, słuchaczy, wychowanków oraz absolwentów z poprzedniego roku szkolnego, w tym niebędących obywatelami polskimi, według specjalnych potrzeb edukacyjnych wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o., albo posiadania zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki. Dane, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1, są aktualizowane i przekazywane według stanu na dzień 30 marca i 30 września każdego roku (art. 8 ust. 1 ustawy o SIO).

Orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o. nie stwierdzają u ucznia niepełnosprawności, gdyż orzeczenia o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności wydawane są przez Powiatowe Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności i Stopniu Niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu, z powyższych przepisów ustawy o systemie oświaty jednoznacznie wynika, że warunkiem objęcia dziecka kształceniem specjalnym jest posiadanie przez niego orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.

Konsekwencją uregulowań ustawowych dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. Zakres zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego ustalony został na podstawie danych uzyskanych z systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r.

Zatem w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez Skarżącego części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. Minister Finansów prawidłowo ustalił, że brak było podstaw do wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2009 r., a tym samym uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej dla Powiatu, zawyżonej liczby uczniów przy wskazanych w zaskarżonej decyzji wagach, co skutkowało skalkulowaniem kwoty subwencji z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych.

Podkreślić też należy, że Ministerstwo Edukacji Narodowej w Komunikacie z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wykazywania w systemie informacji oświatowej uczniów i wychowanków z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego w tym z niepełnosprawnościami sprzężonymi wyjaśniło pojęcie "niepełnosprawności sprzężonej" której definicja legalna została wprowadzona do prawa oświatowego od dnia 22 kwietnia 2009 r. W tym właśnie dniu weszła bowiem w życie ustawa z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 56 poz. 458). W art. 3 pkt 18 zmienianej ustawy zawarto definicję legalną niepełnosprawności sprzężonej rozumianej jako występowanie u dziecka niesłyszącego lub słabowidzącego, niewidomego lub słabowidzącego, z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności. Należy zwrócić uwagę na to, że wymienione w powyższym przepisie niepełnosprawności pokrywają się z niepełnosprawnościami wskazanymi w § 2 ust. 1 pkt 1-8 rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166).

Zatem od daty 22 kwietnia 2009 r., Skarżący nie powinien mieć – o ile wcześniej miał – jakichkolwiek wątpliwości, co należało rozumieć przez ten termin. Wejście w życie ww. przepisu dawało Skarżącemu możliwość prawidłowego wykazywania przez szkoły i placówki w systemie informacji oświatowej danych o uczniach objętych kształceniem specjalnym z uwagi na niepełnosprawności sprzężone, które stanowiło podstawę do kalkulacji kwoty części oświatowej subwencji ogólnej dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.

Zaznaczyć należy, że również Instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9., obowiązująca na dzień 30 września 2009 r., określająca zasady i wytyczne dotyczące wprowadzania danych do systemu informacji oświatowej wskazywała, iż "kategorie uczniów, dla których organizuje się kształcenie specjalne, wymienione w tabelach NP1, NP2, NP2a, NP3 i NP4, są zgodnie z kategoriami określonymi w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. W rozporządzeniu rozróżnia się dwie kategorie uczniów/dzieci wymagających stosowania w procesie kształcenia specjalnej organizacji nauki i metod pracy dydaktycznej, objętych kształceniem specjalnym: niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie. Kształcenie specjalne organizuje się dla uczniów niepełnosprawnych, wymienionych w § 2 ust. ; pkt 1-8 przywołanego rozporządzenia:

1) niesłyszących

2) słabo słyszących,

3) niewidomych,

4) słabo widzących,

5) z niepełnosprawnością ruchową,

6) z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,

7) z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

8) z autyzmem,

posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez publiczną poradnie psychologiczno-pedagogiczną.

W przypadku, gdy w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego poradnia wskaże występowanie u ucznia co najmniej dwóch z wyżej wymienionych niepełnosprawności, mówimy o występowaniu u niego niepełnosprawności sprzężonej, zdefiniowanej w art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty."

W przypadku orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przed wprowadzeniem definicji niepełnosprawności sprzężonej do prawa oświatowego (dnia 22 kwietnia 2009 r.), uwzględniono treść całego orzeczenia, tj. diagnozę, zalecenia, uzasadnienie, przy przypisaniu ucznia według stanu na dzień 30 września 2009 r. posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego do wagi P5.

W tej sytuacji Minister Finansów prawidłowo uznał, że na dzień 30 września 2009 r. przepisy prawa oświatowego określały rodzaje dysfunkcji stanowiących podstawę do obejmowania uczniów kształceniem specjalnym, w tym także przepisy te określały pojęcie niepełnosprawności sprzężonej. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w sytuacji gdy w treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nie wskazano występowania więcej niż jednej niepełnosprawności, to brak było podstaw do zgłaszania do SIO takiego ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Taki uczeń – co zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – powinien być zgłoszony do innej wagi zgodnie z informacjami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

Za niezasadny należało w końcu uznać zarzut naruszenia § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 18 stycznia 2005 r. Zauważyć należy, że przepis § 2 ust. 2 w zw. z ust. 1 ww. rozporządzenia wyłącza z zakresu niepełnosprawności zaburzenia rozwojowe dziecka, tj. niedostosowanie społeczne, zagrożenie niedostosowaniem społecznym, zagrożenie uzależnieniem czy zaburzenia zachowania. Wymienione w tym przepisie niepełnosprawności są tożsame z niepełnosprawnościami wymienionymi w obowiązującym od dnia 22 kwietnia 2009 r. przepisie art. 3 pkt 18 u.s.o., wprowadzającym definicję pojęcia "niepełnosprawność sprzężona". Niewątpliwie też waga upośledzeń i zaburzeń (np. w dostosowaniu społecznym) jest diametralnie różna, co wymaga innej organizacji i warunków pracy oraz metod nauczania, a co znalazło swoje odzwierciedlenie w wagach. Przykładowo wskazać można, że przyjęta w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. waga P2 (równoważna kwocie 1,40 zł) jest stosowana np. w przypadku dzieci z lekkim upośledzeniem i zaburzeniami zachowania czy niedostosowaniem społecznym, zaś waga P5 (równoważna kwocie 9,50 zł) - w stosunku do dzieci ze stwierdzonym głębokim upośledzeniem, autyzmem czy niepełnosprawnością sprzężoną. Treść wag pośrednio potwierdza zatem, że zaburzenia nie mogą być traktowane przy wyliczaniu przysługującej Powiatowi wysokości subwencji oświatowej wedle wagi dla niepełnosprawności sprzężonej, czyli wedle wagi wyższej, a do tego w istocie doszłoby gdyby podzielić pogląd Skarżącego, że niepełnosprawność sprzężoną rozumieć można jako występowanie co najmniej jednej z niepełnosprawności i jednego z zaburzeń. A zatem jednoczesne stwierdzenie u danego dziecka jednego z tych zaburzeń z autyzmem, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym czy z zaburzeniami psychicznymi nie oznacza, iż w sensie normatywnym zaistniała niepełnosprawność sprzężona. Dla stwierdzenia tej kategorii niepełnosprawności konieczne jest – co już wyjaśniono powyżej – współistnienie wyłącznie dwu lub więcej niepełnosprawności, z których każda wymaga odrębnej organizacji pracy i metod nauczania dziecka. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać działanie Ministra Finansów, że w przypadku dzieci, u których występowała jedna niepełnosprawność i innego rodzaju zaburzenie nie można było zastosować wagi P5. Zastosowanie tej wagi jest uprawnione tylko wówczas, gdy z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (opinii poradni) wynika jednoznacznie, że u dziecka stwierdzono niepełnosprawność sprzężoną albo że stwierdzono dwie lub więcej wymienione w orzeczeniu niepełnosprawności. Zespoły orzecznicze mogły bowiem wskazać jako przyczynę uzasadniającą kształcenie specjalne niepełnosprawność sprzężoną lub dwie współistniejące niepełnosprawności (tak też wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., II GSK 2375/11). Poza tym wskazana już wcześniej instrukcja wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.9. wyjaśniała, że we wspomnianym rozporządzeniu z dnia 18 stycznia 2005 r. rozróżnia się dwie kategorie uczniów: niepełnosprawnych i niedostosowanych społecznie.

Reasumując wskazać należy, że materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Minister Rozwoju i Finansów - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - dokonał wnikliwej analizy i oceny w świetle właściwych przepisów prawa materialnego, całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przyjmując jako podstawę orzekania stan faktyczny ustalony w oparciu o ten materiał, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym podjętej decyzji.

W świetle bezspornego stanu faktycznego niniejszej sprawy, organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Prowadząc postępowanie przestrzegał stosownych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny.

Mając powyższe na względzie, Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.