Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1030/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.F., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.05.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 1999r. postanawia: wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 07.05.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 1999 r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z.F. ur. w 1950r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Zatrudniony jest w PPH "N" Sp. jawna J.G., K. N., na ¼ etatu z wynagrodzeniem 400 zł., brutto.

Jego miesięczne koszty utrzymania obejmują : opłatę za energię elektryczną – 156,85 zł. , opłatę za gaz – ok. 90 zł., opłatę za telefon – ok. 150 zł. oraz czynsz – 254,86 zł. Wnioskodawca spłaca również raty kredytu zaciągniętego w Credit Agricole Bank Polska S.A. w wysokości 314,63 zł., miesięcznie a jego zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej w K. z tytułu niepłacania czynszu wynosi ok. 4500 zł. Podaje też, iż jest zadłużony u znajomych na kwotę ok. 20 000 zł.

Z.F. jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 22,90 m2, nieruchomości gruntowej, położonej w L. o pow. 8 arów , oznaczonej jako pastwisko, obciążonej hipoteką przymusową zwykłą w wysokości 7459,51 zł., na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz samochodu osobowego marki Opel Astra, rok prod. 1999. Nie posiada natomiast oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.

Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Strona skarżąca będąca osobą fizyczną powinna więc partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienie NSA z dnia 22.12.2004r. , sygn. akt. OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11 ).

W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r.,sygn.akt II FZ 703/06).

Orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi więc dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak danych w tym zakresie lub ich niepełność skutecznie uniemożliwia taką analizę . To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy, nawet w części. Trzeba bowiem podkreślić, że przyznanie prawa pomocy stanowi w rzeczywistości przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się wszelkie wydatki związane z postępowaniem sądowym w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

W przedmiotowej sprawie wnioskodawca określił łączny swój dochód na poziomie 400 zł., miesięcznie i to brutto. Same opłaty nie licząc kosztów wyżywienia wynoszą natomiast 651,71 zł. (156,85 zł. + 90 zł. + 150 zł. +254,86 zł. = 651,71 zł.).

Przyjmując nawet, że czynsz nie jest płacony przez stronę skarżącą, to i tak podana suma wydatków (651,71 zł. – 254,86 zł.= 396,85 zł.) wraz z kosztami wyżywienia i kwotą miesięcznej raty kredytu w wysokości 314,63 zł. znacznie przewyższa wykazany dochód. Sytuacja ta z kolei, przeczy zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, które nieodzownie należy brać pod uwagą przy analizie przedstawionego stanu faktycznego (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Poddaje ona również pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń składanych przez stronę skarżącą. W takim wypadku wykluczone jest natomiast przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.

Na marginesie należy też zwrócić uwagę, iż nie bez znaczenia jest fakt spłacania przez wnioskodawcę rat kredytu, mimo jak twierdzi ciężkiej sytuacji finansowej.

Prywatne zobowiązania finansowe nie mają bowiem pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10). Zwolnienia od kosztów sądowych nie może zatem uzasadniać konieczność uregulowania zaciągniętych przez stronę pożyczek. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia , że jakiekolwiek prywatne zobowiązania mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10).

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm.).