Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1859/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 74 ust. 1,  art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Przemysław Szustakiewicz Protokolant Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uposażenia oraz innych należności pieniężnych oddala skargę


UZASADNIENIE

U Z A S D N I E N I E

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., którą odmówiono C. B. przyznania uposażenia za okres od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r. oraz niektórych innych należności pieniężnych.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] C. B. pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w R.

Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. wypowiedział C. B. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, z uwagi na przeformowanie jednostki wojskowej, w której oficer pełnił służbę wojskową. Powyższa decyzja stała się ostateczna.

Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Minister Obrony Narodowej zwolnił [...] C. B. z dniem 31 października 2003 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy. W związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oficer otrzymał należności pieniężne przysługujące z tego tytułu oraz uzyskał status emeryta wojskowego.

W dniu 7 października 2005 r. C. B. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 .

Powyższe decyzje Ministra Obrony Narodowej C. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1127/06 oddalił skargę.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej C. B., wyrokiem z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1986/06 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz decyzje Ministra Obrony Narodowej.

W następstwie powyższego wyroku Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

W związku z faktem uznania wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej za nieważne decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. określono status kadrowy oficera jako żołnierza pełniącego od dnia 2 czerwca 2008 r. zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej. W decyzji tej jako miejsce wykonywania obowiązków służbowych wskazano Wojskową Komendę Uzupełnień w R., a jako miejsce zaopatrzenia logistycznego i finansowego Jednostkę Wojskową Nr [...] w W.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Minister Obrony Narodowej wyznaczył [...] C. B. z dniem 1 października 2008 r. na stanowisko służbowe Wojskowego Komendanta Uzupełnień w I.

W wyniku złożonego przez C. B. w dniu 18 listopada 2008 r. wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, Minister Obrony Narodowej wydał w dniu [...] grudnia 2008 r. decyzję nr [...] (pkt 1) o zwolnieniu ww. z dniem 31 maja 2009 r. z zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie, Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., zgodnie z wnioskiem zainteresowanego, przeniósł [...] C. B. do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej do dyspozycji Wojskowego Komendanta Uzupełnień w R.

Pismem z dnia 3 marca 2009 r. C. B. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z wnioskiem o przyznanie uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 1 czerwca 2008 r. oraz innych należności pieniężnych wypłacanych obligatoryjnie żołnierzom zawodowym w latach 2004-2007 tj. nagrody rocznej za 2004 r., dodatkowych uposażeń rocznych, nagrody jubileuszowej za 35 lat służby, gratyfikacji urlopowych, zryczałtowanych ekwiwalentów pieniężnych za niewykorzystane przejazdy na koszt wojska, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie i wyekwipowanie.

Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] pismem przewodnim z dnia [...] marca 2009 r. przekazał przedmiotowy wniosek do rozpoznania Ministrowi Obrony Narodowej.

Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) oraz art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r., o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) odmówił przyznania [...] C. B. prawa do uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za okres od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r., a także innych należności pieniężnych za lata 2004-2007 wskazanych we wniosku

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż roszczenia zgłoszone przez C. B. nie mogą być wypłacone, gdyż są to należności oraz świadczenia pieniężne przysługujące wyłącznie żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową. Nie może więc omawianych należności otrzymać wnioskodawca, który od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 31 maja 2008 r. nie pełnił zawodowej służby wojskowej. Stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej został bowiem rozwiązany z dniem 31 października 2003 r. i z tym dniem oficer utracił status żołnierza zawodowego. W wyniku zaś rozwiązania stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, oficer otrzymał należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz został zwolniony z obowiązku świadczenia, wyłączony został także spod działania szeregu praw i obowiązków dotyczących żołnierzy zawodowych, rozkazodawstwa wojskowego, dyscypliny wojskowej i uzyskał status emeryta wojskowego.

W ocenie organu skutku polegającego na niepełnieniu zawodowej służby wojskowej, nie uchyla z mocą wsteczną późniejszy wyrok sądu administracyjnego w następstwie którego wycofane zostały z obrotu prawnego decyzje administracyjne, powodujące zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej. Zarówno bowiem przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak też przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają unormowań prawnych, których interpretacja prowadziłby do wniosku, że w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej żołnierz nie został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a okres pozostawania poza stosunkiem służbowym zawodowej służby wojskowej należy traktować jako okres pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ podkreślił, że prawo do uposażenia przysługuje żołnierzowi zawodowemu wyłącznie za okres pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z unormowań art. 3 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, jak też art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika związek prawa do uposażenia oraz innych należności pieniężnych z faktycznym pełnieniem służby wojskowej. Z przywołanych regulacji prawnych płynie zatem wniosek, że wyłącznie z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz otrzymuje określone w tych ustawach uposażenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska godziłoby bowiem w istotę uposażenia jako ekwiwalentu pieniężnego za wykonaną pracę.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy C. B. zarzucił zaskarżonej decyzji, że oparta jest na błędnych ustaleniach prawnych, gdyż ustawa pragmatyczna w żaden sposób nie wiąże prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych z faktycznym wykonywaniem zadań służbowych. Zarzucił ponadto organowi niedopuszczalne odwoływanie się do przepisów i interpretacji z zakresu Kodeksu Pracy. Podniósł też, że inni żołnierze zawodowi, którzy zostali przywróceni do zawodowej służby wojskowej na tych samych zasadach, jak on, otrzymali wszelkie należności pieniężne za okres pozostawania poza służbą. Ponadto, zdaniem skarżącego w niniejszej doszło do naruszenia właściwości rzeczowej organów, gdyż decyzję w przedmiotowej sprawie powinien wydać płatnik uposażenia oraz innych należności pieniężnych, tj. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]. Podkreślił, że wniosek z dnia 3 marca 2009 r. skierował właśnie do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] i nikt go nie poinformował o przekazaniu tego wniosku Ministrowi Obrony Narodowej. Zarzucił ponadto organowi naruszenie przepisów art. 35 i 36 k.p.a.

Minister Obrony Narodowej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji, powołując się na przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) oraz art. 72 ust. 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), organ podtrzymał wcześniejszą argumentację, że warunkiem otrzymywania przez żołnierza uposażenia oraz innych należności pieniężnych jest pełnienie służby wojskowej, rozumianej jako wykonywanie czynności służbowych. Podkreślił jednocześnie, iż pełnienia służby nie można utożsamiać z pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej.

W ocenie organu zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny nie uprawnia do uznania, że w okresie od dnia 31 października 2003 r. do dnia 1 czerwca 2008 r. C. B. pełnił zawodową służbę wojskową, co w konsekwencji skutkowałoby nabyciem przez niego prawa do uposażenia oraz innych należności pieniężnych. Tym samym zasadna jest odmowa przyznania za ten okres uposażenia oraz innych należności pieniężnych. W ocenie organu nie jest dopuszczalne przyjmowanie fikcji, iż w okresie skutecznego, jakkolwiek niezgodnego z prawem, zwolnienia C. B. z zawodowej służby wojskowej, pełnił on nadal zawodową służbę wojskową i w związku z tym posiadał prawo do uposażenia.

Na potwierdzenie swojej argumentacji organ powołał się na przepisy art. 7 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy oaz art. 76 ust. 1 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a także art. 11 ust. 4 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz art. 78 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Podkreślił jednocześnie, że na gruncie zarówno ustawy o uposażeniu żołnierzy, jak też ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych możliwe jest otrzymanie uposażenia, jak też innych należności pieniężnych przez żołnierza, który nie pełnił służby wojskowej, tj. nie stawiał się w określonym miejscu celem wykonywania zadań służbowych, jednak dotyczy to tylko enumeratywnie opisanych w tych ustawach sytuacji.

Odnosząc się z kolei do kwestii właściwości rzeczowej organu do rozpoznania sprawy wyjaśnił, że właściwość Ministra Obrony Narodowej w tej sprawie wynika z treści art. 104 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem organem właściwym w sprawach dotyczących uposażenia oraz innych należności pieniężnych jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę. Za dowódcę jednostki wojskowej - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - uznawany jest również Minister Obrony Narodowej w stosunku do bezpośrednio podporządkowanych mu żołnierzy zawodowych. C. B. od dnia 2 czerwca 2008 r. pełnił natomiast zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej Oznacza to, że jedynym organem władnym do wydania dyspozycji wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 1 czerwca 2008 r. oraz innych należności pieniężnych jest Minister Obrony

Narodowej. Kompetencji takich nie posiada natomiast Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], który jest upoważniony na podstawie przepisów prawa wewnętrznego, wyłącznie do realizacji ostatecznych decyzji administracyjnych, przyznających należności pieniężne żołnierzom zawodowym pozostającym w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik C. B., wniósł o stwierdzenie nieważności obu decyzji Ministra Obrony Narodowej z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), w przypadku decyzji wydanej w I instancji - art. 76 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a w przypadku decyzji wydanej w II instancji - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ w obydwu decyzjach inaczej zdefiniował ich przedmiot, gdyż w decyzji I instancji wskazano jako przedmiot "odmowę przyznania prawa...", a w decyzji II instancji "odmowę przyznania...".

Organ tym samym nie dostrzegał różnicy pomiędzy odmową przyznania prawa do (określonego świadczenia pieniężnego), a odmową przyznania konkretnego świadczenia pieniężnego (czyli jego wypłaty za wskazany w decyzji czas).

Rozstrzygnięcie organu wydane w I instancji, mając na uwadze jego przedmiot, winno być w ocenie pełnomocnika, w reformacyjnym postępowaniu odwoławczym uchylone w całości lub w części, zaś następnie sprawa ta rozstrzygnięta co do jej istoty od nowa, a nie utrzymane w całości w mocy. Uzasadnia to, tym samym stwierdzenie nieważności decyzji obydwu instancji.

Pełnomocnik skarżącego zakwestionował też podstawę prawną decyzji wskazaną przez organ. Podkreślił, że C. B. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych musi być traktowany jak żołnierz zawodowy pełniący służbę na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej (a nie z mocy "nowego powołania" do tej służby w trybie opisywanym w art. 9 i następnych ustawy pragmatycznej z 2003 r). Wykluczona jest zatem próba zaakceptowania zaskarżanymi decyzjami skutków nieważnej decyzji. Z mocy bowiem decyzji organu nr [...] z [...] lutego 2008 r. C. B. nie zaprzestał pełnienia służby po 31 października 2003 r., a zatem jego roszczenia o należności pieniężne kierowane do dowódcy JW Nr [...] w W. są należne i wymagalne i mogą być dochodzone na podstawie art. 417 k.c. od Skarbu Państwa, gdyby skarżący ich nie uzyskał w trybie administracyjnym.

W ocenie pełnomocnika skarżącego, szukanie przez organ wzorców rozstrzygnięć w przepisach prawa pracy jest nieporozumieniem, a forsowanie definicji, według której pełnienie służby to wykonywanie czynności służbowych, urąga zasadzie przyzwoitości. Przywołany zaś przez organ wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2005 r., sygn. akt. II SA/Wa 767/05, to wyrok wydany w konkretnej sprawie indywidualnej, który nie wiąże w sprawie niniejszej.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez C. B. skargi na decyzje Ministra Obrony Narodowej Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii właściwości rzeczowej organu należy podkreślić, iż zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

Z kolei art. 74 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73 dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje.

Skarżący C. B., w następstwie stwierdzenia nieważność decyzji wypowiadającej mu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. uzyskał status kadrowy żołnierza pełniącego od dnia 2 czerwca 2008 r. zawodową służbę wojskową w rezerwie kadrowej Ministra Obrony Narodowej. W decyzji tej jako miejsce wykonywania obowiązków służbowych wskazano Wojskową Komendę Uzupełnień w R., a jako miejsce zaopatrzenia logistycznego i finansowego Jednostkę Wojskowa Nr [...] w W.

Minister Obrony Narodowej, w którego rezerwie kadrowej skarżący pozostawał po przywróceniu go do służby, był zatem organem właściwym w sprawach przyznania uposażenia i innych należności pieniężnych, jako jego bezpośredni przełożony (dowódca jednostki wojskowej). Natomiast Jednostka Wojskowa Nr [...] w W., na zaopatrzeniu finansowym, której skarżący pozostawał, jako płatnik, byłaby właściwa jedynie do ewentualnej wypłaty przyznanych należności finansowych.

Z analizy przywołanych wyżej przepisów wynika bowiem jednoznacznie, że kwestia przyznawania i wysokości uposażenia i należności pieniężnych należy do dowódcy jednostki wojskowej, któremu z racji pełnienia służby żołnierz zawodowy podlega. Natomiast odrębną kwestią jest wypłata uposażenia i określenie płatnika należności finansowych, a więc jednostki wojskowej, na zaopatrzeniu której żołnierz pozostaje. (vide: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2007 r. I OSK 216/07, LEX nr 427639).

W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodziły też podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji z uwagi na rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Przedmiot rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wyznaczony został wnioskiem C. B. z dnia 3 marca 2009 r., w którym wnosił on o przyznanie uposażenia za okres od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r. oraz innych wskazanych we wniosku należności pieniężnych za lata 2004-2007. Z decyzji Ministra Obrony Narodowej, zarówno I jak i II instancji wynika, że organ orzekał w przedmiocie zgłoszonego przez stronę roszczenia. Występujące pewne rozbieżności w zdefiniowaniu tego przedmiotu w decyzjach I i II instancji nie miały jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia wydanego w sprawie i nie uzasadniają stwierdzenia, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Za bezzasadny w ocenie Sądu należy uznać także zarzut naruszenia przez organ art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zgodnie z tym przepisem prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy wynika, że C. B. po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 października 2003 r. do czasu przystąpienia do pełnienia służby po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego tj. do dnia 1 czerwca 2008 r. - służby nie pełnił. Jako żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej została mu przyznana odprawa i niezależnie od odprawy - otrzymywał co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, a po upływie tego okresu pobierał emeryturę wojskową.

Decyzją Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzona została nieważność decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. wypowiadającej C. B. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej.

Należy zatem rozważyć jaki skutek wywołała powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej, którą stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Decyzja stwierdzająca nieważność danego rozstrzygnięcia jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz (ex tunc) i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta.

Jednakże trzeba mieć na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera skutki w obrocie prawnym. Są to elementy konstytutywne decyzji nieważnościowej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie V, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 737-738; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze Wydanie II, s. 1000-1002).

Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są jednak odwracalne.

Decyzja wypowiadająca C. B. stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku służbowego. W efekcie skarżący został przeniesiony do rezerwy, a więc uzyskał status, z którym wiąże się prawo do odprawy i po spełnieniu odpowiednich przesłanek, prawo do emerytury wojskowej.

Nie może zatem ujść uwagi okoliczność, że faktycznie od dnia 1 listopada 2003 r. do dnia 1 czerwca 2008 r. skarżący nie pełnił służby, gdyż korzystał z prawa do emerytury.

Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. doszło wprawdzie do reaktywowania stosunku służbowego skarżącego, jednakże w ocenie Sądu, z faktu tego nie można wywodzić, że za okres od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r. przysługuje skarżącemu prawo do uposażenia oraz innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym. Prawo do tych świadczeń przysługuje bowiem żołnierzowi pełniącemu służbę lub co najmniej wyrażającemu gotowość jej pełnienia.

Przepis art. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że za żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową należy uważać żołnierza pełniącego służbę na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej za wyjątkiem służby wojskowej pełnionej na stanowisku służbowym w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz służby wojskowej pełnionej poza granicami kraju, a także żołnierza zawodowego będącego w rezerwie kadrowej oraz w dyspozycji. Żołnierz zawodowy pobierający świadczenia emerytalne nie należy zatem w rozumieniu tego przepisu do kręgu żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 września 2008 r. III UZP 1/08 (Biul. SN 2008/9/17), stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie powoduje obowiązku zwrotu emerytury wypłaconej po zwolnieniu ze służby. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby nie uchyla bowiem skutków wywołanych przez uznaną za nieważną decyzję w zakresie materialnego prawa emerytalnego.

Przyznanie skarżącemu uposażenia oraz innych należności pieniężnych za okres od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r., gdy faktycznie nie pełnił on zawodowej służby wojskowej, doprowadziłoby zatem do sytuacji, że jako osobie "przywróconej" do zawodowej służby wojskowej za ten sam okres przysługiwałaby mu zarówno emerytura, jak też inne świadczenia należne żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową. Jego sytuacja byłaby zatem korzystniejsza od osób, które w tym czasie faktycznie pełniły zawodową służbę wojskową.

W ocenie Sądu, z przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych organ prawidłowo wywiódł, że prawo do uposażenia oraz innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym jest ściśle powiązane z pełnieniem służby. Tymczasem skarżący w okresie od 1 listopada 2003 r. do 1 czerwca 2008 r. zawodowej służby wojskowej nie pełnił, a zatem nie przysługuje mu za ten okres prawo do uposażenia oraz innych należności pieniężnych związanych z pełnieniem służby.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że z dniem 1 stycznia 2008 r. do art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wprowadzona została nowa regulacja prawna, która przewiduje, że żołnierzowi zawodowemu, w razie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie w wysokości sześciokrotności kwoty uposażenia zasadniczego, wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokość, a w przypadku gdy stanowisko służbowe, które żołnierz zawodowy zajmował przed zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, nie istnieje, według stawek na porównywalnym pod względem stopnia etatowego i grupy uposażenia stanowisku służbowym, obowiązujących w dniu uprawomocnienia się orzeczenia lub decyzji wymienionych w ust. 1.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.