Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 754/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 § 1 i 4, art.70§ 6 pkt 1, art.70c
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie dokonania zabezpieczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2021r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2021r., nr [...], o dokonaniu zabezpieczenia na majątku "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej: Spółka/Skarżąca).

W stanie faktycznym sprawy Starosta zawiadomieniem z dnia 24 września 2020r. wszczął postępowanie skierowane przeciwko Spółce jako aktualnemu organowi prowadzącemu Policealną Szkołę w S., [...] Szkołę Policealną w S. oraz Liceum Ogólnokształcące w S. , w sprawie zwrotu dotacji w wysokości 948.424,33 zł za rok 2015 oraz 1.624.156,43 za rok 2016 - tj. łącznie 2.574.110,76 zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie i w nadmiernej wysokości. W związku z niedokonaniem przez Spółkę zwrotu powyższej kwoty organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o zabezpieczeniu, po uprzednim zawiadomieniu Spółki.

Decyzją z dnia [...] marca 2021r. Starosta orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Spółki, a ponadto określił przybliżone kwoty zobowiązania stanowiące sumę kwot dotacji przekazanych dla Liceum Ogólnokształcącego w S., [....] Szkoły Policealnej w S. oraz Policealnej Szkoły w S. za 2015 rok w wysokości 948.424,33 zł oraz za 2016 rok w wysokości 1.625.686,43 zł. Decyzji tej nadano nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ I instancji wskazał, że przybliżona kwota zobowiązania łącznie za lata 2015-2016 wynosi 2.574.110,76 zł, przybliżone należne odsetki naliczane jak od zaległości podatkowych wynoszą 885.906,00 zł, tj. łącznie 3.460.016,76 zł.

Na przybliżoną kwotę zobowiązania w wysokości 948.424,33 zł za 2015 rok składały się kwoty: 136.470,46 zł przekazana Liceum Ogólnokształcącym w S., 200.102,30 zł przekazana Policealnej Szkole w S., 611.851,57 zł przekazana [...] Szkole Policealnej w S. Ponadto określono przybliżoną kwotę odsetek od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem - 878.328,35 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia 1 stycznia 2016r. Od dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości - 70.095,98 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanych od dnia następującego po upływie terminu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości za 2015 rok.

Z kolei na przybliżoną kwotę zobowiązania w wysokości 1.625.686,43 zł. za 2016 rok składały się kwoty: 127.367,21 zł przekazana Liceum Ogólnokształcącym w S., 322.274,59 zł przekazana Policealnej Szkole w S., 1.176.044,63 zł przekazana [...] Szkole Policealnej w S. Natomiast przybliżona kwota odsetek od dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem została określona w wysokości 1.478.118,63 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia 1 stycznia 2017r. Od dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości - 147.567,80 zł wraz z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanych od dnia następującego po upływie terminu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości za 2016 rok.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2021r., SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do dopuszczalności dokonania zabezpieczenia przed ustaleniem zobowiązania, uznając za bezzasadny zarzut naruszenia art. 33 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020r. poz. 1325 ze zm. – dalej: O.p.). Nie podzielił natomiast twierdzeń Spółki, według której występuje brak spełnienia przesłanki jakoby brak zabezpieczenia mógł utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. W ocenie SKO, organ I instancji w świetle wniosków z przeprowadzonego postępowania kontrolnego oraz mając na uwadze postawę Spółki słusznie przyjął, że uzasadniona jest obawa co do skutecznie przeprowadzonej egzekucji bez uprzedniego zabezpieczenia zwrotu dotacji. W sprawie zabezpieczenia wcale nie musi dojść do udowodnienia, że Spółka posiada zaległość w określonej wysokości, lecz wystarczające jest wyłącznie uprawdopodobnienie, że organ miał podstawy, by żywić uzasadnione przypuszczenie co do istnienia tej zaległości podatkowej, jak i obawę co do jej zapłacenia. Organ odwoławczy podkreślił, że określenie przybliżonej kwoty zobowiązania jest wymogiem formalnym decyzji o zabezpieczeniu, nie zaś przesłanką zabezpieczenia. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, prowadzącego do wydania decyzji wymiarowej organ może określić prawidłową

wysokość zobowiązania podatkowego. W konsekwencji Spółka nie może oczekiwać od organu rekonstruowania stanu faktycznego i oceny całego materiału dowodowego w postępowaniu zabezpieczającym.

Zdaniem SKO, wskazane przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji dane w wystarczającym zakresie uprawdopodabniają istnienie zobowiązania Spółki. Przypuszczenia te oparte zostały o wyniki kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w Spółce, co stanowić może podstawę do formułowania podniesionych tez o istnieniu zobowiązania Spółki do zwrotu za lata 2015 i 2016. Poczynione w postępowaniu odwoławczym ustalenia potwierdzają uzasadnioną obawę, że zobowiązanie Spółki nie zostanie wykonane. Wynika z nich, że Spółka dysponuje kapitałem wynoszącym zaledwie 5.000,00 zł, a kwota ta w zestawieniu z przybliżoną kwotą zobowiązania za lata 2015 i 2016 wynoszącą wraz z odsetkami 3.460.016,76 zł jest rażąco niska. Według SKO, uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania na rzecz organu I instancji wzmacnia niezłożenie przez Spółkę wyjawienia majątku, zgodnie z art. 39 § 1 O.p. oraz okoliczność, że Spółka jako organ prowadzący przekazała nieodpłatnie 11 z 26 szkół niepublicznych nowemu podmiotowi, co spowoduje zmniejszenie kwoty otrzymywanych na ten cel dotacji oświatowych.

Dodatkowo organ wskazał, że przeciwko prezesowi Spółki prowadzone jest śledztwo w sprawie o usiłowanie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Powiatu S., a zatem w wypadku niezaspokojenia z egzekucji w odniesieniu do osoby prawnej, w świetle art. 116 i art. 116a O.p. rozważana może być także odpowiedzialność podatkowa samego członka zarządu Spółki. Ponadto, według SKO, obawa niewykonania zobowiązania wzrosła w wyniku odrzucenia przez sąd administracyjny sprzeciwów od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020r., nr [...], oraz [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty z [...] maja 2020r., w sprawie ustalenia skarżącej kwoty zwrotu do budżetu powiatu s. dotacji za 2015 i 2016r., z powodu nie uiszczenia należnych od sprzeciwów wpisów w wysokościach po 100 zł (postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia [...] marca 2021r., sygn. akt I SA/Rz [...] i I SA/Rz [...]).

Odnosząc się do zarzutów Spółki SKO stwierdziło, że w sprawie zaistniała sytuacja, w której zapewnienie prawa czynnego udziału strony w postępowaniu, groziłoby niepowetowaną szkodą materialną. Groźba szkody była realna z uwagi na rażącą dysproporcję pomiędzy przybliżoną kwotą dotacji do zwrotu wraz z odsetkami

tj. 3.449.860,76 zł, a majątkiem Spółki, którego dobrowolnego wyjawienia odmówiła Spółka, a organom znana jest tylko wysokość kapitału (5.000,00 zł). W ocenie SKO, nawet potencjalnie możliwe zaspokojenie przyszłej egzekucji zobowiązania ze środków wstrzymanej dla Spółki dotacji, pozostaje bez wpływu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, przy zapewnieniu Skarżącej czynnego udziału strony w postępowaniu, z uwagi na brak gwarancji co do właściwej postawy Spółki i jej legalnych działań przeciwko dochodzonym przez organ I instancji zobowiązaniom. Uzasadniało to, zdaniem organu, odstąpienie od zasady określonej w art.10 § 2 k.p.a.

Za nietrafny organ uznał tez zarzut naruszenia art.109 § 1 k.p.a., wobec doręczenia decyzji organu I instancji za pośrednictwem organu egzekucyjnego, bo taki sposób doręczenia był prawnie dopuszczalny i nie stanowi uchybienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu bezpodstawnego uznania, że Spółka dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie przyszłej egzekucji, organ II instancji wskazał na otwarty charakter katalogu okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania z art. 33 § 1 O.p., zaznaczając, że Spółka błędnie uznała, że aby zastosować art. 33 § 2 O.p. muszą koniecznie mieć miejsce czynności polegające na zbywaniu majątku.

Za niezasadny organ odwoławczy uznał również zarzut przedawnienia obowiązku w zakresie należności dotyczących 2015r., podzielając stanowisko organu I instancji, że nie doszło do przedawnienia tych należności, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 1 O.p. w wyniku wszczęcia postępowania karno-skarbowego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (postanowienie z dnia [...] czerwca 2020r.), w sprawie nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania w 2014, 2015 i 2016 roku środków otrzymanych z budżetu organu I instancji. Ponadto w sprawie toczyło się postępowanie sądowoadministracyjne, które zakończyło się dopiero w dniu 22 kwietnia 2021r.

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu w żadnym razie nie pozbawia Spółki możliwości kwestionowania ustaleń dokonywanych w przyszłym postępowaniu wymiarowym, z kolei kwestie związane z wymiarem nie mogą być przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania. Przy czym określenie

przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji wydanej w przedmiocie zabezpieczenia nie przesądza o ostatecznej wysokości tego zobowiązania.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego Spółka złożyła skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1.art. 10 § 2 k.p.a., przez przyjęcie, że załatwienie niniejszej sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną z uwagi na przekazanie przez Spółkę części szkół, dla których była organem prowadzącym innym podmiotom, podczas gdy w żaden sposób okoliczność ta nie wpływała na możliwości zarobkowe spółki, jej stan posiadania a takie stanowisko organu świadczy o całkowitej nieznajomości lub niezrozumieniu zasad finansowania szkół z środków publicznych, gdyż brak jest możliwości aby środki uzyskane z tego tytułu stanowiły jakikolwiek dochód spółki prowadzącej szkołę,

2.art. 10 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż odstąpienie przez organ I instancji od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym upoważnia organ do odstąpienia od bezpośredniego doręczenia stronie wydanej decyzji, pomimo iż przepisy prawa nie przewidują możliwości doręczenia decyzji za pośrednictwem innych organów lub przy okazji innego postępowania,

3.art. 33 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019r., poz. 869 ze zm. – dalej: u.f.p.) z uwagi na brak podstaw do uznania, że zachodzi obawa, że spółka nie wykona zobowiązania czy też że dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które w konsekwencji mogą utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie przyszłej egzekucji,

4.art. 33 § 1 pkt 1 EgzAdmU w zw. z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. tj. dokonanie zabezpieczenia w sytuacji gdy nastąpiło przedawnienie obowiązku w zakresie należności dotyczących 2015r.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że stanowisko organów świadczy o całkowitej nieznajomości lub niezrozumieniu zasad finansowania szkół ze środków dotacyjnych. Przepisy prawa bardzo precyzyjnie określają na jakie cele środki pochodzące z dotacji oświatowej mogą zostać przeznaczone - brak jest możliwości aby środki uzyskane z tego tytułu stanowiły jakikolwiek dochód spółki czy też innego podmiotu prowadzącego szkołę. Tym samym ilość prowadzonych szkół, biorąc pod

uwagę, iż we wszystkich nauka dla uczniów była nieodpłatna, nie ma żadnego przełożenia na majątek Spółki i jej możliwości finansowe. Zdaniem Skarżącej, bezpodstawne są zastrzeżenia co do zbyt niskiego kapitału zakładowego Spółki, skoro przepisy prawa dopuszczają zakładanie spółek z ograniczoną odpowiedzialnością z kapitałem w wysokości 5.000 zł. Ponadto Skarżąca zarzuciła brak bezpośredniego doręczenia jej decyzji wydanej przez Starostę Stalowowolskiego, wskazując, że o jej treści i fakcie jej wydania dowiedziała się z korespondencji otrzymanej od innego organu. Zdaniem Skarżącej, takie działanie naruszyło zarówno art. 10 § 2 k.p.a., jak i art. 109 § 1 k.p.a., stanowiąc działanie umyślnie nakierowane na uniemożliwienie stronie reakcji w postaci wniesienia odwołania w możliwie krótkim terminie, lecz dopiero po powzięciu informacji o treści decyzji od innych podmiotów.

Według Skarżącej, niedopuszczalnym było dokonanie zabezpieczenia przed ustaleniem kwoty zobowiązania z uwagi na brak spełnienia przesłanki jakoby brak zabezpieczenia mógł utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji w sprawie. Okoliczność zaprzestania prowadzenia przez Skarżącą części z dotychczas prowadzonych szkół nie ma żadnego przełożenia na możliwość przeprowadzenia przez ewentualnego wierzyciela egzekucji, gdyż prowadzenie szkół nie jest działalnością gospodarczą, nie prowadzi więc do pomnażania majątku spółki. Ponadto w ramach ewentualnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego Starosta mógłby zaspokoić swoje roszczenia z dotacji otrzymywanej przez szkoły, których zobowiązania dotyczą, co do których Skarżąca w dalszym ciągu jest organem prowadzącym, nie zaś z dotacji wypłacanych dla szkół z budżetu innych jednostek samorządu terytorialnego.

Skarżąca podkreśliła również, że [...] Szkoła Policealna w S., Policealna Szkoła w S. oraz Liceum Ogólnokształcące w S. od stycznia 2020 r., decyzją Starosty, mają wstrzymaną wypłatę dotacji, których suma na chwilę obecną wynosi niemal 2 mln zł, a tym samym dysponuje on środkami, z których może zaspokoić swoje ewentualne roszczenia bez potrzeby prowadzenia egzekucji z innych składników majątku Spółki.

Zarzuciła też, że prezes zarządu Spółki nie był powiadamiany o rzekomym postępowaniu karnoskarbowym, nie były wobec niego prowadzone żadne działania organów ścigania, więc jeśli w ogóle toczy się jakiekolwiek postępowanie jest ono prowadzone najwyżej "w sprawie", a nie "przeciwko" prezesowi spółki, na co nieprawdziwie powołują się organy obu instancji.

W ocenie Skarżącej, jako niedopuszczalne należy traktować dokonanie zabezpieczenia na rachunku bieżącym spółki, które to działanie całkowicie uniemożliwia dalsze jej prawidłowe funkcjonowanie, w oparciu o okoliczności wątpliwe, a dodatkowo w przypadku gdy potencjalny wierzyciel posiada zabezpieczone środki w postaci wstrzymanej dotacji w kwocie niemal równej wskazanej w decyzji przybliżonej kwocie zobowiązania za 2016r., gdyż tylko ta kwota winna być brana pod uwagę ze względu na podniesiony zarzut przedawnienia roszczeń co do należności wynikających z dotacji udzielonych w 2015r. Działanie organów administracji publicznej polegające na dokonywaniu zabezpieczenia należności przedawnionej, szczególnie w przypadku tak dużych kwot, należy traktować jako nadużycie prawa i działanie nakierowane na doprowadzenie podmiotu do sytuacji grożącej całkowitą utratą płynności finansowej.

Skarżąca podniosła, że w odniesieniu do dotacji udzielonej w 2015 r. termin przedawnienia upłynął z dniem 31 grudnia 2020r., co oznacza, że roszczenia Starosty w tym zakresie są bezpodstawne. Wbrew twierdzeniom SKO, w stosunku do Spółki nie nastąpiły żadne z przytoczonych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na bieg terminu przedawnienia. Wobec Spółki nigdy nie została wydana decyzja dotyczącą ewentualnej wysokości zobowiązania wynikającego z dotacji pobranej przez szkoły w 2015r. Postępowanie takie jest obecnie prowadzone przez Starostę, lecz jeszcze nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie, a już z pewnością nie było ono przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Również ani w stosunku do Spółki, ani do jej organów nie było prowadzone postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga jest niezasadna.

Podstawą prawną zaskarżonych decyzji jest m.in. przepis art.33 § 1 O.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być

zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.(...) Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji:

1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;

2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;

3) określającej wysokość zwrotu podatku.

W rozpoznawanej sprawie powyższy przepis ma odpowiednie zastosowanie, na podstawie art.67 ust.1 u.f.p.

Treść powołanego art.33 O.p. wskazuje, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu powinno poprzedzać ustalenie czy istnieje zobowiązanie lub toczy się postępowanie w celu wydania decyzji wymiarowej (określającej wysokość zobowiązania), a ponadto należy uprawdopodobnić obawę niewykonania tego zobowiązania.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione.

Nie ulega wątpliwości, że przed Starostą toczy się postępowanie w sprawie określenia wysokości kwoty dotacji za 2015r. i 2016r. do zwrotu. Wbrew zarzutom skargi, konieczną przesłanką zabezpieczenia nie jest istnienie decyzji określającej wysokość zobowiązania, bowiem brzmienie przepisu art.33 § 2 O.p. jednoznacznie wskazuje na możliwość dokonania zabezpieczenia przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania – w tym wypadku ustalenia kwoty dotacji do zwrotu.

Natomiast w odniesieniu do spełnienia przesłanki uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania, Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, które wyczerpująco wykazały z jakich względów istnieje uzasadniona obawa, że to przyszłe zobowiązanie nie zostanie wykonane. W tym zakresie słusznie wskazały organy na następujące okoliczności:

- rażąco niski kapitał Spółki (5.000zł) – w porównaniu do przybliżonej kwoty zobowiązania wraz z odsetkami (3.460.016,76 zł),

- odmowa złożenia oświadczenia o wyjawieniu majątku zgodnie z art. 39 § 1 O.p., uniemożliwiająca dokonanie ustaleń faktycznych co do istnienia majątku Spółki, który mógłby stanowić zabezpieczenie wykonania zobowiązania,

- nieodpłatne przekazanie połowy szkół, które prowadziła Skarżąca, innemu podmiotowi, czego skutkiem jest mniejsza kwota otrzymywanych na ten cel dotacji oświatowych.

- śledztwo prowadzone przeciwko prezesowi skarżącej "A" Sp. z o.o. w sprawie o usiłowanie doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Powiatu Stalowowolskiego.

Powyższe okoliczności mogą być uznane za równoznaczne z dokonywaniem czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, stąd obawa niewykonania zobowiązania jest uzasadniona.

W orzecznictwie podnosi się, że art. 33 § 1 O.p. posługuje się przesłanką o charakterze nieostrym, a ustawodawca jedynie przykładowo wymienia sytuacje, które mogą świadczyć o istnieniu uzasadnionej obawy nie wywiązania się z zobowiązania podatkowego. Ustanowienie otwartego katalogu okoliczności, które mogą wskazywać na niebezpieczeństwo uchylania się od wykonania powinności podatkowych oznacza, że organ podatkowy nie jest w tym zakresie ograniczony i może wykazywać ziszczenie się przesłanki zabezpieczenia wszelkimi możliwymi środkami. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2021r. sygn. akt I FSK 250/21).

W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba wskazać, że stosownie do art.33 § 4 O.p. określenia w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania dokonuje się na podstawie posiadanych przez organ danych. Te posiadane przez organ dane pozwoliły uznać, że przedmiotowe zobowiązania, w tym również co do obowiązku zwrotu dotacji za 2015r., nie uległy przedawnieniu. Nie ulega wątpliwości, że co do zasady roszczenia o zwrot dotacji przedawniają się z upływem 5 lat, na zasadach określonych w O.p. dla zobowiązań podatkowych, stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. Organy wskazały jednak na znane im okoliczności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku z wystąpieniem przesłanek, o których mowa w art.70 § 6 pkt 1 i 2 O.p. W tym zakresie powołano się na wszczęcie w dniu [...] czerwca 2020r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego postępowania w sprawie nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania w 2014, 2015 i 2016 roku środków otrzymanych z budżetu organu I instancji tj. o czyn z art. 82 § 1 kks oraz art. 61 § 1 kks. Zostało zatem wszczęte postępowanie karne skarbowe, a podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z informacji organu I instancji wynika, że Skarżąca otrzymała zawiadomienie w tej sprawie w dniu 21 października 2020r.

Ponadto w związku z wniesieniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], dotyczącej ustalenia kwoty zwrotu dotacji za 2015 r., zostało wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne, które stosownie do art.70 § 6 pkt 2 O.p. w zw. art. 64b § 1 P.p.s.a., spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Wydane w tym postępowaniu orzeczenie WSA w Rzeszowie z dnia [...] marca 2021r., sygn. akt. I SA/Rz [...], stało się prawomocne w dniu 22 kwietnia 2021 r.

W odniesieniu do zarzutów skargi o braku powiązań pomiędzy obecną sprawą Spółki, a sprawą zawisłą w WSA w związku z wniesionym sprzeciwem, Sąd stwierdza, że obie sprawy są tożsame przedmiotowo. Wprawdzie sprzeciw wniosła poprzedniczka prawna Skarżącej, ale zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonych na rzecz Policealnej Szkoły w S., [...] Szkoły Policealnej w S. oraz Liceum Ogólnokształcącego w S., czyli szkół, dla których obecnym organem prowadzącym jest Skarżąca. Zaskarżona sprzeciwem decyzja uchyliła rozstrzygnięcie organu I instancji z tego powodu, że zostało skierowane do podmiotu, który pobrał dotację, zamiast do obecnego organu prowadzącego te szkoły. Pomimo zmiany organu prowadzącego ww. szkoły, i zarazem adresata decyzji, nie zmienił się przedmiot decyzji.

Odnośnie zaś braku wiedzy obecnego prezesa Spółki o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, to wg organu I instancji Skarżąca otrzymała informacje o wszczęciu takiego postępowania w dniu 21 października 2020r.

W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania w wystarczający sposób uprawdopodobniono istnienie zobowiązania w kwotach wynikających z decyzji, w tym również z tytułu dotacji pobranej w 2015r. Ponadto trzeba dodać, że ustalenie kwoty zobowiązania nie jest niezbędną przesłanką zabezpieczenia, gdyż - jak wyżej wskazano - decyzja o zabezpieczeniu może zostać wydana przed wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty zobowiązania, o ile toczy się postępowanie w tym przedmiocie. Z tego względu decyzja o zabezpieczeniu określa przybliżoną kwotę tego zobowiązania, a ostateczna kwota zostanie ustalona (określona) w postępowaniu wymiarowym. W postępowaniu wymiarowym będą też szczegółowo zbadane kwestie ewentualnego przedawnienia, a w sytuacji wystąpienia przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, organ ustali dokładne okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia i zbada czy dopełnione zostały obowiązki informacyjne, o których mowa

w art.70§ 6 pkt 1 i art.70c O.p. Jeśli w tym postępowaniu okaże się, że istotnie roszczenie o zwrot dotacji za 2015r. uległo przedawnieniu, to organ ograniczy odpowiednio kwotę zabezpieczenia do kwoty zwrotu dotacji za 2016r., która dotąd nie uległa przedawnieniu.

Z tych względów nie można uznać postępowania zabezpieczającego za bezprzedmiotowe.

Sąd uznaje też za bezpodstawne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji miał podstawy do odstąpienia od obowiązków określonych w art.10 § 1 k.p.a., tj. zapewnienia stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji.

W myśl art.10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Wymienione w powołanym przepisie przesłanki pozwalają organom administracji na odstąpienie od zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

W ocenie Sądu, wskazana przez organy przesłanka tj. groźba wystąpienia niepowetowanej szkody materialnej, miała charakter realny, uzasadniona została rażącą dysproporcją pomiędzy przybliżoną kwotą dotacji do zwrotu wraz z odsetkami tj. 3.449.860,76 zł, a znanym majątkiem Spółki, przy czym kapitał Spółki to jedynie 5.000,00 zł, a wyjawienia innego posiadanego majątku Skarżąca odmówiła. Ani organy, ani Sąd, nie czynią przy tym zarzutu, że kapitał Spółki wynosi jedynie 5.000zł, bo nie narusza to prawa, jednak ta okoliczność może podlegać ocenie przy stosowaniu art.10 § 2 k.p.a.

Sąd podziela ocenę Kolegium, że na przeszkodzie zapewnienia Skarżącej czynnego udziału w postępowaniu stała obawa co do jej zachowania wobec działań organu w zakresie dochodzonych zobowiązań. Obawy te były usprawiedliwione w opisanych wyżej okolicznościach braku znanego majątku Spółki i nieodpłatnego przekazania 11 z posiadanych 26 szkół innemu podmiotowi, co słusznie zostało zrównane z czynnościami polegającymi na pozbywaniu się majątku.

Przyczyny odstąpienia zostały utrwalone w aktach sprawy w formie adnotacji, zgodnie z wymogiem ustanowionym w art.10 § 3 k.p.a.

Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art.109 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzje doręcza się stronom na piśmie. W niniejszej sprawie decyzja została stronie doręczona w formie pisemnej. Ani powołany przepis, ani żaden inny w postępowaniu administracyjnym, nie nakazuje doręczenia decyzji stronie bezpośrednio przez organ, który ją wydał. W tym zakresie słusznie wskazało Kolegium, że doręczenie Skarżącej decyzji organu I instancji wraz z zarządzeniem zabezpieczenia, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], nie zaś przez organ, który ja wydał, było prawnie dopuszczalne i nie stanowiło uchybienia. Taki sposób doręczenia nie wpływał ani na prawo strony do złożenia odwołania, czego dowodem jest skuteczne wniesienie odwołania, ani - wbrew zarzutom skargi - na wniesienie odwołania w możliwie krótkim terminie, ponieważ decyzja wydana w dniu [...] marca 2021r. została awizowana w dniu 14 kwietnia 2021r., a odebrana przez Skarżącą w dniu 28 kwietnia 2021r.

Nietrafny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art.33 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020r., poz.1427 – dalej: u.p.e.a.). Skarżąca nie uzasadniła, na czym miałoby polegać naruszenie przepisu dotyczącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowania zabezpieczającego nie można utożsamiać z postępowaniem egzekucyjnym, które w niniejszej sprawie się nie toczyło, stąd przepisy u.p.e.a. nie mogły zostać naruszone.

Biorąc powyższe po uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego na podstawie art.151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.