Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 585/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6366 Tabele wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 4, art. 110
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1016
law: Ustawa z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach  cywilnych
article: art. 145 a par. 1, art. 149, art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak (spr.) Protokolant: asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Stowarzyszenia A. oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1757/12 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza solidarnie od Stowarzyszenia A. oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II OSK 585/13

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r. (VII SA/Wa 1757/12), po rozpoznaniu skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. U podstaw rozstrzygnięcia Sądu legły następujące ustalenia.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak: [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 kwietnia 2011 r. umarzającą postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu organ podał, że C. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, w dniu [...] września 2006 r. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra z dnia [...] maja 2000 r. w sprawie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń S. – wskazując jako przesłankę wznowienia art. 145 a k.p.a. Organ podał, że w dniu 21 października 2010 r. weszła w życie ustawa zmieniająca ustawę o prawie autorskim – tj. ustawa z dnia 8 lipca 2010 r., która w art. 3 ust. 4 wskazuje, iż postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzeniu tabel wynagrodzeń i niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, umarza się. W związku z tym zapisem, wobec tego, że postępowanie nie zostało zakończone a ustawodawca nie wyłączył spod zakresu przepisu art. 3 ust. 4 ustawy postępowań toczących się na podstawie rozdziału 12 w dziale II k.p.a. – zasadnym było na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych umorzyć postępowanie.

Organ nadto podniósł, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym Minister nie uczestniczy w procesie zatwierdzenia tabel wynagrodzeń, a zatem brak jest podstawy prawnej do dalszego prowadzenia i rozstrzygnięcia sprawy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Sp. z o.o. C.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz art. 8, art. 12, art. 145 a, art. 149 i art. 151 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając obie decyzje wskazał, że przedmiotem oceny w sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2011 r. umarzającą postępowanie wznowieniowe. Pismo jakie w dniu [...].09.2006 r. złożyła skarżąca spółka zawierało wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Wznowienie postępowania jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych.

Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określone zostały przez ustawodawcę w przepisach art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz art. 145 a k.p.a. Co do zasady, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Jednakże wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145 a następuje tylko i wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które następnie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 149 § 3 k.p.a.). Omawiane postępowania składa się w zasadzie z dwóch etapów. W ramach pierwszego etapu, który można określić mianem "wstępnego", organ bada wyłącznie kwestie dopuszczalności wznowienia postępowania w kontekście podmiotowym i przedmiotowym a nadto ustala, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w ustawowym terminie. Badając aspekt podmiotowym organ administracyjny winien zatem ustalić, czy podanie pochodzi od strony. Oceniając natomiast aspekt przedmiotowy, organ bada, czy decyzja, której dotyczy żądanie wszczęcia postępowania posiada przymiot ostateczności i nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Postanowienie o wznowieniu postępowania może zapaść wyłącznie, gdy organ ustali zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Pozytywna ocena wspomnianych przesłanek, które – co podkreślił Sąd – muszą być spełnione łącznie, nakłada dopiero wtedy właściwy organ obowiązek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania.

Sąd I instancji zauważył, że wszczęcie postępowania wznowieniowego następuje nie poprzez wniesienie podania, ale w drodze postanowienia wznawiającego postępowania – bowiem o podjęciu tego postępowania lub odmowie podjęcia rozstrzyga stosownie do treści art. 149 k.p.a. właściwy organ. W rozpoznawanej sprawie takie postanowienie nie zostało wydane a więc postępowanie wznowieniowe nie toczyło się, gdyż w ogóle nie zostało wszczęte. Wobec tego decyzje objęte skargą zostały wydane z naruszeniem przepisów stanowiących ich podstawę prawną bowiem tak przepis art. 105 § 1 k.p.a. jak i przepis art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o prawie autorskim stanowią o umorzeniu toczącego się postępowania.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu pisma z dnia [...].09.2006 r. organu winien mieć na uwadze, że zawiera ono wniosek skarżącej spółki o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 a k.p.a., a wobec tego po rozpatrzeniu wniosku przeprowadzenie postępowania zgodnie z art. 145 do art. 158 k.p.a.

Skargi kasacyjne od wyroku Sądu I instancji wywiodły dwa podmioty: S. oraz Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

S. oparło skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych zarzucając skarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1016) w związku z art. 108 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w brzmieniu przed nowelizacją, w związku z art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), w związku z art. 105 k.p.a., w szczególności poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania, może zostać zakończone jedynie decyzją o wznowieniu postępowania (obecnie postanowienie o wznowieniu postępowania) albo decyzją o odmowie wznowienia postępowania, podczas gdy w sytuacji, kiedy zajdą okoliczności dające organowi prawną podstawę do umorzenia postępowania, tak jak w przedmiotowej spawie, postępowanie takie, tj. zainicjowane skargą o wznowienie powinno zostać zakończone decyzją o umorzeniu;

2. art. 105 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 108 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w brzmieniu przed nowelizacją poprzez niezastosowanie ww. przepisów, w szczególności, w sytuacji, w której postępowanie, które zostało wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzenie tabel wynagrodzeń i które niezakończone zostało do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej ustawę o prawie autorskim - jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie – powinno zostać, jak wynika wprost z przepisów ustawy, tj. art. 3 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, umorzone;

3. art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., t.j. nienależyte wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także niedokonanie oceny prawnej przez sąd I instancji wszystkich podnoszonych przez organ administracji a także przez Uczestnika w odpowiedzi na skargę zarzutów, a także przedstawienie niespójnej oceny prawnej, brak oceny materiału dowodowego, a także brak wyraźnych wskazań co do dalszego postępowania;

S. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte wnioskiem z dnia [...] września 2006 r. W dniu 24 stycznia 2006 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 108 ust. 3 w związku z art. 109 Prawa autorskiego jest niezgodny z Konstytucją. Zgodnie z wyrokiem Trybunału art. 108 ust. 3 utracił moc obowiązującą z dniem 1 września 2006 r. Nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych weszła w życie z dniem 21 października 2010 r. Strona skarżąca podkreśliła, że postępowanie wywołane jej wnioskiem nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie wspomnianej nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zdaniem Stowarzyszenia przepis art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej ustawę o prawach autorskich obejmuje swoim zakresem wszystkie rodzaje postępowań, czyli zarówno postępowania zwykłe jak i nadzwyczajne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie zarówno postępowanie zwykłe jak i postępowanie wznowieniowe dotyczą tej samej sprawy w rozumieniu materialnoprawnym.

Strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że nowelizacja z dnia 8 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wprowadziła całkowicie nowy system zatwierdzania tabel wynagrodzeń, w którym brak jest możliwości orzekania przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w oparciu o przepisy k.p.a. Zatem umorzenie postępowania w sprawie jest konieczne z uwagi na jej bezprzedmiotowość.

Uzasadniając zarzut trzeci skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów stawianych decyzji Ministra. Ponadto błędne uzasadnienie wyroku nie pozwala również na ustalenie przesłanek jakimi Sąd ten kierował się wydając zaskarżone orzeczenie. Fakt ten oznacza, że zaskarżone orzeczenie nie pozwala na jego kasacyjną ocenę. Uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia, nie poparte jakimikolwiek wyjaśnieniami. W szczególności Sąd I instancji nie dokonał w ogóle analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie wskazał on dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto, w ocenie skarżącego, Sąd I instancji nie wyjaśnił podstawy prawnej na podstawie której uwzględnił skargę. Sąd nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku zapewnienia wszechstronnego, całościowego i jasnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności wykazania tego, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydając przedmiotowe decyzje naruszył w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania.

Skarga kasacyjna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zarzuca wyrokowi Sądu I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. :

1. art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 149 k.p.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że wobec niewydania przez Ministra postanowienia nie toczyło się w sprawie postępowanie administracyjne,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 2010 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, polegające na błędnym uznaniu, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wyżej wspomnianego przepisu, stanowiącego podstawę do umorzenia postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd uchylił obie decyzje, podczas gdy w rzeczywistości nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, gdyż wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zainicjował postępowanie mające na celu zbadanie przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, a więc zachodziła sytuacja, w której art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. nakazywał jego umorzenie.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zdaniem Ministra wywód Sądu I instancji dotyczący poszczególnych etapów postępowania z wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, nie jest do końca spójny. Z jednej strony Sąd ten potwierdza, że postępowanie składa się z dwóch etapów: wstępnego oraz właściwego postępowania wznowieniowego, które jest inicjowane wydaniem postanowienia właściwego organu. Z drugiej strony wyraża opinię, że przed wydaniem wspomnianego postanowienia nie toczy się żadne postępowanie, które mogłoby zostać umorzone. Niezależnie od powyższego wskazano, że art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej nakazuje umorzyć postępowania wszczęte na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepis ten posługuje się pojęciem sprawy, które należy rozumieć szeroko, nie ograniczając jego stosowania do poszczególnych rodzajów i etapów postępowania w danej sprawie, a więc także do trybów nadzwyczajnych, w tym do postępowania wznowieniowego oraz do poszczególnych etapów postępowania w ramach postępowania z wniosku o wznowienie – w tym wypadku do etapu badania przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Dlatego też zdaniem skarżącego wykładnia art. 149 k.p.a. jest wadliwa. Również według wykładni celowościowej art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej należy przyjąć, że zasadne było umorzenie postępowania, bowiem według nowej regulacji Minister nie uczestniczy już w procesie zatwierdzania tabel wynagrodzeń.

W odpowiedzi na skargi kasacyjne C. spółka z o.o. spółka komandytowo-akcyjna wniosła o ich oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej S. wskazano, że przepis art. 3 ust. 4 ustawy nowelizującej nie nie obejmuje swoim zakresem przepisów k.p.a. szczególnie art. 145a k.p.a. Nie można też zgodzić się z poglądem, że postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe. Sam fakt niemożności orzekania co do istoty sprawy nie skutkuje jeszcze uznaniem bezprzedmiotowości dalszego postępowania (por. wyr. WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010 r. II SA/Kr 951/10). Z kolei odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Ministra zauważono, że nie doszło do naruszenia art. 105 § 1 k.p.a, bowiem przedmiotowe postępowanie nigdy nie zostało wszczęte. Wbrew zarzutom Sąd I instancji dokładnie wyjaśnił dlaczego uznał, iż nie toczyło się postępowanie wznowieniowe. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wszczęcie postępowania wznowieniowego nie następuje przez wniesienie podania lecz wyłącznie w drodze postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a. Ponadto Minister błędnie domniemywa, że w sprawie nawet w przypadku prawidłowego wszczęcia postępowania wznowieniowego doszłoby do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Organ nie bierze pod uwagę możliwości zakończenia prawidłowo wszczętego postępowania nadzwyczajnego w sposób określony w art. 151 § 2 k.p.a

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W skargach kasacyjnych zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargi kasacyjne w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że obie skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym, którą właściwy w sprawie organ umorzył postępowanie "z wniosku o wznowienie postępowania" zakończonego decyzją ostateczną, dotyczącą zatwierdzenia tabel wynagrodzenia S., w której jako podstawę prawną wskazał art. 105 § k.p.a. w związku z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 152, poz. 1016). Odnośnie zarzutów obu skarg kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania wznowieniowego przypomnieć należy, że złożenie wniosku o wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu postępowania skutkuje jego wstępną weryfikacją, której wynik powoduje przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia postępowania - wówczas wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie na podstawie art. 149 § k.p.a., lub o braku podstaw do wznowienia i wówczas wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Na tym wstępnym etapie postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez podmiot posiadający legitymację procesową do wystąpienia z takim żądaniem, czy zachowany został termin określony w art. 148 k.p.a. oraz czy wniosek został oparty na ustawowych przesłankach wznowienia postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną daje podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.), po którym organ wydaje decyzję o treści określonej w art. 151 k.p.a.

Rację ma Sąd I instancji dostrzegając wadliwość w postępowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego polegającą na umorzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie. Niewydanie przez ten organ postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Ministra Kultury z dnia [...] maja 2000r., oznaczał, że postępowanie wznowieniowe nie zostało skutecznie wszczęte. Zatem skoro nie wszczęto postępowania wznowieniowego to słusznie Sąd I instancji twierdzi, że nie było podstaw do umorzenia postępowania. Jest to istotne naruszenie przepisów postępowania, skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ organ ten nie mógł wydać takiego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu kwestionowanego wyroku błędnie wskazano, że ponownie rozpatrując pismo z dnia [...].09.2006 r. obowiązkiem organu będzie rozpatrzeniu wniosku i przeprowadzenie postępowania zgodnie z art. 145 do art. 158 k.p.a. (strona 3 in fine uzasadnienia wyroku). Zakres przepisów wskazany przez Sąd I instancji oprócz trybu wznowienia postępowania obejmuje tryby zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 i art. 155 k.p.a, a także tryb postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 156 – 158 k.p.a.). Jednak w świetle wcześniejszej argumentacji Sądu I instancji zasugerowanie procedowania przez organ w trybach art. 154, art. 155 i art. 156 i następnych k.p.a., należy uznać za oczywisty błąd pisarski.

Chybiony jest także zarzut skargi S. naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r.,).

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz rozpoznał sprawę sądowoadministracyjną zgodnie z jego kontrolnymi kompetencjami. Z wywodów Sądu wynika dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa. Lakoniczność uzasadnienia Sądu I instancji usprawiedliwia oczywistość i prostota stanu faktycznego w sprawie. Trudno czynić Sądowi I instancji zarzut niewskazania dowodów i okoliczności na których oparł rozstrzygnięcie skoro stan faktyczny był oczywisty. Z kolei problem prawny w sprawie sprowadzał się do udzielenia odpowiedzi na pytanie czy zasadnie umorzono postępowanie administracyjne w sprawie.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej wskazać należy, że jedną z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego jest orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (art. 145a § 1 k.p.a.). Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Nie ma sporu co do tego, że jest w obrocie prawnym ostateczna decyzja Ministra Kultury, działającego jako organ odwoławczy, z [...] maja 2000r., która dotyczyła zatwierdzenia tabel wynagrodzeń autorskich S.. Właściwość Komisji Prawa Autorskiego, jako organu I instancji w tej sprawie wynikała z art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 904 ze zm.).

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006r. sygn. SK 40/04 (ogłoszonym w Dz.U. Nr 21, poz. 164 z dnia 9 lutego 2006r.) Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że art. 108 ust. 3 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest niezgodny z art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał odroczył utratę mocy obowiązującej art. 108 ust. 3 ustawy do dnia 1 września 2006r. ze względu na to, że "uzupełnienie luki prawnej, jaka powstanie w wyniku wejścia wyroku TK w życie, wymaga przemyślanej pod względem systemowym ingerencji ustawodawcy pozytywnego".

Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowił podstawę wystąpienia dnia [...] września 2006r. Przez C. Sp .z o.o. w Warszawie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Kultury z dnia [...] maja 2000r., na podstawie art. 145a § 1 k.p.a.

Przed rozstrzygnięciem tego wniosku, dnia 21 października 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 8 lipca 2010r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 152, poz. 1016), zwana dalej ustawą zmieniającą, która wprowadziła odmienny tryb postępowania w sprawie zatwierdzania i zmian zatwierdzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub przedmiotów praw pokrewnych. Aktualnie, zgodnie z art. 110¹ ustawy zmieniającej, do postępowań przed Komisją Praw Autorskich zastosowanie mają odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym (przed zmianą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 108 ust. 4 ustawy o prawie autorskim), zaś uczestnik niezadowolony z orzeczenia Komisji może złożyć wniosek o zatwierdzenie albo odmowę zatwierdzenia tabeli wynagrodzeń w całości lub części do sądu powszechnego (art. 110 ze znaczkiem 14, ust. 1), co powoduje utratę mocy orzeczenia Komisji w całości lub w części, co do której wniosek został złożony (art. art. 110 ze znaczkiem 14, ust. 5). Powyższe uregulowanie wskazuje, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jedynie powołuje Komisję Praw Autorskich (art. 110¹ ust. 1 ustawy zmieniającej), nie jest natomiast organem odwoławczym od jej orzeczeń, jak przewidywał to przepis art. 180 ust. 4 ustawy o prawie autorskim przed jej zmianą.

Ustawa zmieniająca zawiera przepisy intertemporalne, które dotyczą postępowań wszczętych na podstawie dotychczasowych przepisów w sprawach o zatwierdzanie tabel wynagrodzeń i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy (tj. do dnia 21 października 2010r.). Stosownie do treści art. 3 ust. 4 postępowania takie umarza się. W ustawie zmieniającej brak jest natomiast przepisu, który zakazywałby stosowania do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 2006r. (w brzmieniu sprzed 21 października 2010r.) przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, czyli trybów nadzwyczajnych. To oznacza, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją, która zapadła przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, czyli przed dniem 21 października 2010r., obliguje właściwy organ (w sprawie niniejszej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w związku z art. 150 § 1 k.p.a.) do jego rozpoznania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Na tym etapie postępowania nie ma zastosowania wymieniony art. 3 ust. 4 ustawy zmieniającej. Skład orzekający NSA podziela pogląd tego Sądu wyrażony w podobnej sprawie w wyroku z 2.09.2014 r., II OSK 515/13, co trybu procedowania w przedmiocie rozpoznania skargi o wznowienie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania na etapie wstępnym Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 k.p.a., a następnie orzec na podstawie art. 151 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

-----------------------

11