Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1276/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art 32 ust 4 . art 35 ust 1 i 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 28 sierpnia 2019 r., znak: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego M.D. kwotę 500,00 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r poz. 2096 ze zm.) i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. D. od decyzji Prezydenta Miasta N. S. Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej I. F. pozwolenia na budowę obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej z montażem kotła gazowego dwufunkcyjnego i kuchenki gazowej 4p w lokalu mieszkalnym numer [...] na pierwszym piętrze budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na dz. nr [...] w obr[...] w N. S. (kat. obiektu – I/XVII) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Prezydent Miasta N. S., decyzją Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 28 marca 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestora I. F. obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej z montażem kotła gazowego dwufunkcyjnego i kuchenki gazowej 4p w lokalu mieszkalnym numer [...] na pierwszym piętrze budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na dz. nr [...] w obr. [...] w N. S. (kat. obiektu - I/XVII). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje nieruchomość nr ewid[...] w obrębie [...] w N. S.. Do wniosku o wydanie decyzji zostało dołączone oświadczenie inwestora złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. S. "[...] zatwierdzoną uchwałą Nr XV/147/2015 Rady Miasta N. S. z dnia 15 września 2015 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z dnia 1 października 2015 r. poz. 5651) – działka nr [...] w obrębie [...] położona jest w terenie oznaczonym symbolem B 17 U/M – tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej. Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych – zakres prac nie wymaga wyłączenia z produkcji rolniczej w trybie przepisów rozdziału 3 powołanej ustawy. Wchodzący w skład projektu budowlanego projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Inwestycja nie narusza interesów osób trzecich, chronionych art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy. W ocenie organu I instancji inwestor spełnił wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Pismem z dnia 9 maja 2019 r. odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta N. S. wniósł M. D. – współwłaściciel działki nr [...] w obr[...] przy [...]. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji brak możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. i wskazał na możliwość badania wiarygodności złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez organy. Odwołujący się podkreślił, że nie udziela zgody na dysponowanie działką nr [...] obr. [...] przy [...] na cele budowlane.

Na skutek odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 28 sierpnia 2019 r., którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że przedmiotowa inwestycja polega na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w N. S.. Jak wynika z projektu budowlanego, do przedmiotowego budynku podłączony jest już przyłącz gazowy doprowadzony do kurka głównego umieszczonego w obudowie szafki zlokalizowanej na zewnętrznej ścianie budynku. Włączenie projektowanej instalacji gazu dla przedmiotowego lokalu będzie wykonane z istniejącego rurociągu prowadzonego po zewnętrznej ścianie budynku – dziedziniec wewnętrzny od strony północnej. Dla potrzeb odczytu zużycia zaprojektowano na zewnętrznej ścianie szafkę na jeden gazomierz. Główny przewód zasilający gazu (pion) będzie poprowadzony po elewacji budynku do okapu, następnie rurociąg będzie zlokalizowany pod okapem i wprowadzony przez ścianę zewnętrzną do pomieszczenia łazienki.

W takiej sytuacji – jak zaznaczył Wojewoda – wymaga analizy, w jaki sposób zakres i charakter planowanych robót budowlanych będzie ingerował w części wspólne budynku. W przedmiotowym budynku wydzielono 6 lokali (potwierdza to wydruk z ewidencji gruntów – karta nr [...] w aktach organu I instancji, gdzie 5 lokali oznaczonych jest literą U, natomiast jeden literą M). Sąd Rejonowy w N. S., w dniu 25 października 2016 r., postanowieniem sygn. akt I Ns [...] (prawomocne w dniu 13 kwietnia 2017 r.), ustanowił J. H. zarządcą przymusowym Wspólnoty Mieszkaniowej [...] który wydał w dniu 6 sierpnia 2018 r. zgodę na wykonanie instalacji gazowej na cele komunalne. Zgodnie z art. 19 ust 1 ustawy o własności lokali, "Jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności". W analizowanej sprawie zarządca przymusowy został powołany na podstawie przepisów kodeksu cywilnego – tj. art. 203, który brzmi: "każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy, jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu albo jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość".

Rozważając – z uwagi na znajdującą się w aktach sprawy organu I instancji pisemną zgodę zarządcy przymusowego – kompetencje J. H. sprawującego ową funkcję, Wojewoda podał, że sąd ustanawia zarządcę w postępowaniu nieprocesowym (art. 611–616 k.p.c.). Zarządcą może być jeden ze współwłaścicieli lub osoba trzecia. Nie ma przeszkód, by sąd ustanowił zarządcą wnioskodawcę. Pozostali współwłaściciele nie mogą sprzeciwić się wyborowi konkretnej osoby na zarządcę. Samodzielne kompetencje zarządcy, wynikające z powołania, ograniczają się do czynności zwykłego zarządu. Jeżeli zaś chodzi o czynności przekraczające ów zakres, zarządca może je wykonywać za zgodą współwłaścicieli, a w przypadku jej braku - za zgodą sądu (art. 935 § 3 k.p.c). W związku z tym w odniesieniu do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu zachowuje aktualność, wyrażony w art. 200 k.c., obowiązek każdego ze współwłaścicieli do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Najczęściej przyjmuje się, że czynności zwykłego zarządu dotyczą bieżących spraw związanych ze zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej (co do zasady) w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia. Wszystko zaś co się w tych granicach nie mieści, należy do spraw przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością. Wraz z ustanowieniem zarządcy uprawnienie do sprawowania zwykłego zarządu tracą współwłaściciele, do których kompetencji należy jednak dokonywanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Od chwili ustanowienia zarządcy współwłaściciele mogą używać rzeczy tylko o tyle, o ile nie przeszkadza to w wykonywaniu zarządu. Na wniosek innego współwłaściciela lub zarządcy współwłaściciel może być pozbawiony używania rzeczy, jeżeli przeszkadza zarządcy w wykonywaniu czynności (art. 612 k.p.c). W okolicznościach niniejszej sprawy – zdaniem Wojewody – kwestią zasadniczą jest odpowiedź na pytanie, czy planowane roboty budowlane przekraczają zakres zwykłego zarządu. W tym też kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że dopiero szczegółowa analiza konkretnej sytuacji i stanu faktycznego sprawy może pozwolić na dokonanie pełnej oceny, czy ingerencja w części wspólne nieruchomości przy realizacji określonej inwestycji wykracza poza zakres zwykłego zarządu, a co za tym idzie, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Dokonując wspomnianej analizy, Wojewoda zauważył, że wprawdzie rurociąg biegnący po zewnętrznej ścianie elewacji oraz skrzynka z gazomierzem zlokalizowane są na części wspólnej, jednakże nie narusza to interesów pozostałych współwłaścicieli tego budynku, negatywnie oddziałując na ich prawa. Wykonanie takiej instalacji w lokalu nr [...], służącej do jego ogrzewania z całą pewnością zmierza do zabezpieczenia tej części budynku przed dewastacją, chociażby w postaci zawilgocenia, zagrzybienia. Bez wątpienia działania takie prowadzić będą do poprawy standardów życia codziennego użytkowników lokalu nr [...], w którym projektowane są analizowane roboty budowlane, ale także innych mieszkańców budynku i okolicy. Nie można zapomnieć, że wykonanie tej instalacji zapewni polepszenie jakości powietrza, co będzie miało pozytywny wpływ na środowisko. Wybór takiego sposobu ogrzewania wypełnia aktualne cele i kierunki ochrony środowiska przed nasilającym się "smogiem". Przebieg projektowanej instalacji gazowej przez części wspólne budynku w żaden bowiem istotny sposób nie wpływa ograniczająco na możliwość ewentualnego korzystania z tych części wspólnych przez pozostałych współwłaścicieli. Nie powoduje też zmiany przeznaczenia całości obiektu lub jego części. W ocenie Wojewody planowana inwestycja polegająca na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej z montażem kotła gazowego dwufunkcyjnego i kuchenki gazowej 4p, w tym poprowadzenie rurociągu po zewnętrznej ścianie elewacji oraz zlokalizowanie na części wspólnej skrzynki z gazomierzem, jest czynnością, która nie przekracza czynności zwykłego zarządu. Zatem zarządca przymusowy był uprawniony do wyrażenia zgody na realizację tej inwestycji.

Kontynuując argumentację, Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo wypełnił dyspozycję art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w tym sprawdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt budowlany opracowany dla tego zamierzenia budowlanego zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miasta N. S. z dnia 15 września 2015 r. – działka nr [...] w obrębie [...] położona jest w terenie oznaczonym symbolem B 17 U/M – tereny zabudowy usługowo-mieszkaniowej. Przedmiotowy budynek znajduje się na terenie wpisanym do rejestru zabytków jako historyczny układ urbanistyczny centrum miasta N. S. – nr rejestru A – [...] Zgodnie z § 6 pkt 3 powyższej uchwały "Prowadzenie robót budowlanych, prac konserwatorskich i restauratorskich, wpisanych do rejestru zabytków wymaga pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków". Na tę okoliczność inwestor w dniu 4 października 2018 r. uzyskał pozwolenie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, znak: [...], zmienione decyzją Nr [...] z dnia 13 lutego 2019 r., znak: [...] Omawiana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tym samym nie wymaga przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Projekt budowlany jest kompletny. Dołączono do niego opinie, uzgodnienia, pozwolenia wymagane przepisami prawa, stosownie do zamierzania budowlanego objętego omawianym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Projekt budowlany sporządzony został przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci dołączyli do projektu budowlanego oświadczenie o jego sporządzeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (strona 3 projektu budowlanego). Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, do wniosku zostały dołączone oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania działkami, na których realizowana ma być inwestycja, na cele budowlane (karta 3 akt organu pierwszej instancji). W punkcie 3 oświadczenia w miejscu gdzie trzeba wskazać tytuł, z którego wynika prawo do dysponowania wskazaną nieruchomością na cele budowlane, wpisano współwłasność oraz imiona i adresy pozostałych współwłaścicieli działki nr [...] i informację, że inwestor posiada ich zgodę. Nie było konieczności, aby wskazywać dane pozostałych współwłaścicieli, ponieważ w tym miejscu wpisuje się tylko tytuł, z którego wynika prawo – a w tym przypadku jest to współwłasność. Jednakże z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie inwestor posiada pisemną zgodę zarządcy przymusowego, który może podejmować decyzję w sprawach, które nie wykraczają poza zwykły zarząd, uznać należy, że inwestor posiada prawo do dysponowania działką nr [...] w obr. [...] N. S. na cele budowlane. Inwestycja została zaprojektowana zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, w tym z zapewnieniem odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wojewoda dodał, że wspólnota mieszkaniowa, a nie zarządca przymusowy, posiada podmiotowość administracyjną. Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawę dotyczą nieruchomości wspólnej odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. W małych wspólnotach mieszkaniowych w skład wspólnoty wchodzą wszyscy współwłaściciele lokali w budynku. Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron. Jednakże z uwagi na fakt, że dla tej wspólnoty mieszkaniowej został powołany zarządca przymusowy, rozstrzygnięcie wysłano do wiadomości J. H. – pełniącemu funkcję zarządcy przymusowego wspólnoty mieszkaniowej [...].

Pismem z dnia 15 października 2019 r. M. D. złożył skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, 2) nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się z zaskarżona decyzją. Organ wydał decyzję opieszale, a uzasadnienie jest niespójne i nie ma odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Skarżący podkreślił, że lokal numer [...] ma przyłącze gazowe z pomieszczeń kotłowni na parterze budynku, a zaskarżona decyzja ustanawia drugą linię gazu do tego lokalu. Podejmowanie czynności zarządu nieruchomością wspólną należy do kompetencji Wspólnoty Mieszkaniowej. Ustawa o własności lokali zróżnicowała zasady zarządu nieruchomością wspólną ze względu na kryterium liczby członków wspólnoty mieszkaniowej (liczby samodzielnych lokali mieszkalnych wchodzących w skład danej nieruchomości). Bezpośrednie sprawowanie zarządu przez samych właścicieli lokali, jako współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym i Kodeksie postępowania cywilnego, występuje jedynie w tzw. "wspólnocie małej", jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem (art. 19 ustawy o własności lokali). Zarządca sądowy, który został ustanowiony na przedmiotowej nieruchomości, ogranicza się do czynności zwykłego zarządu. Za czynności zwykłego zarządu uważa się załatwianie spraw związanych z normalną eksploatacją rzeczy, pobieranie pożytków i dochodów, uprawę gruntu, konserwację, administrację szeroko rozumianą ochronę w postaci różnych czynności zachowawczych. Czynność, którą dokonał wnioskodawca w postaci wybudowania kolejnego przyłącza gazowego, niewątpliwie nie ma charakteru czynności zachowawczej. Modernizacja, polegająca na założeniu nowej instalacji gazowej w budynku stanowiącym współwłasność, należy niewątpliwie do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, a w związku z tym zgoda współwłaścicieli jest niezbędna, aby można było mówić o posiadaniu pełnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 powołanej ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Oznacza to, że pozwolenie na budowę może być wydane temu, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przepis art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego stanowi, że przez prawo to należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Prawo to należy zatem oceniać według prawa cywilnego, wykazanego przez inwestora. W tym wypadku to nie inwestor złożył oświadczenie, a zarządca przymusowy – który nie był inwestorem, a tym samym nie był uprawniony do złożenia takiego oświadczenia. Błędne przyjęcie oświadczenia od zarządcy przymusowego, zamiast od inwestora, jak również wykonanie prac niezgodnie z projektem w istotny sposób narusza interes pozostałych współwłaścicieli. Skarżący powołał się na opracowanie inż. J. M. "protokół stanu technicznego budynku - przegląd roczny 2019", w którym – w odniesieniu do ściany budynku (północnej) od podwórza wskazano "Naprawić i ocieplić elewację budynku od strony podwórza z malowaniem". Przez wykonanie prac niezgodnie z projektem wykonanie tego zalecenia stoi pod znakiem zapytania, a nawet może okazać się niemożliwe. W ocenie skarżącego, organy nie badały wnikliwie zasadności wniesionych przez skarżącego zastrzeżeń dotyczących prawidłowości złożonego oświadczenia; zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zakwestionowanie przez chociażby jednego ze współwłaścicieli złożonego przez inwestora oświadczenia, w sytuacji kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ decyzji o pozwoleniu na budowę. Ingerencja instalacji gazowej w części wspólne budynku jak ściany zewnętrzne wykracza poza zakres zwykłego zarządu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 9 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. dalej jako "pr.bud.") "pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2214 oraz z 2019 r. poz. 125 i 730), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Z kolei art. 35 ust. 1 pr.bud. stanowi, że "przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; 4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7". Dopełnieniem tych uregulowań jest art. 35 ust. 4 pr.bud., który przesądza, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W świetle powołanych przepisów sprawa o pozwolenie na budowę ma precyzyjne wyznaczone granice faktyczne i prawne, a sama decyzja w tej sprawie nosi znamiona aktu związanego – organ jest obowiązany ją wydać, ilekroć stwierdzi spełnienie określonych wymagań. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie spełnienie wspomnianych wymagań budzi jednak zasadnicze wątpliwości przede wszystkim, gdy idzie o prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, a także gdy idzie prawidłowość oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Zgodnie z art. 3 pkt 11 pr.bud. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Na inwestorze ciąży wprawdzie obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale organ może i w określonych sytuacjach powinien badać jego prawdziwość celem ustalenia rzeczywistego stanu prawnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2019 r., II SA/Kr 1421/18, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo).

Przy ocenie oświadczenia inwestora, o którym mowa w 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud., trzeba rozróżnić dwie kwestie: pierwsza sprowadza się do pytania, czy inwestor naprawdę ma tytuł do nieruchomości, który sam wskazał jako źródło prawa do dysponowania nieruchomością, a druga – do pytania, czy ten tytuł za wspomniane źródło rzeczywiście może uchodzić, innymi słowy, czy spełnia wymogi z art. 3 pkt 11 pr.bud. Gdy idzie o pierwszą kwestię, organ może poprzestać na swego rodzaju domniemaniu zgodności z prawdą odnośnego oświadczenia i nie podejmować czynności weryfikacyjnych, chyba że w toku postępowania zostanie sformułowany stosowny zarzut. Z kolei druga kwestia w zasadzie zawsze powinna być przedmiotem uwagi organu – nie jest to już bowiem kwestia ustalania faktu, lecz kwestia jego prawnej kwalifikacji.

W niniejszej sprawie inwestor powołał się na tytuł do nieruchomości w postaci "współwłasności" oraz zgodę pozostałych współwłaścicieli. W toku postępowania okazało się, że przynajmniej jeden ze współwłaścicieli – skarżący M. D. – zgody takiej nie wyraża. W tym stanie rzeczy punktem odniesienia dla oceny prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stało się złożone do akt oświadczenie (zgoda) zarządcy przymusowego, który w świetle przepisów prawa cywilnego, w szczególności art. 935 § 3 k.p.c., umocowany jest do czynności zwykłego zarządu. Zdaniem Sądu, zważywszy na te uwarunkowania, Wojewoda trafnie zidentyfikował kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię, która sprowadza się do pytania, czy planowane roboty budowlane, a tym samym wyrażenie zgody na nie – mieszczą się w zakresie czynności zwykłego zarządu, czy też zakres ten przekraczają. Gdy jednak idzie o odpowiedź na to pytanie, Sąd już nie podziela stanowiska organu odwoławczego. W ocenie Sądu, planowane roboty budowlane (obejmujące w szczególności przeprowadzenie rurociągu po zewnętrznej stronie elewacji budynku), a tym samym wyrażenie zgody na nie – sytuują się poza zakresem czynności zwykłego zarządu; są niewątpliwie czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu. Wypada podkreślić, że przeprowadzenie rurociągu po elewacji budynku – jak w niniejszym przypadku – siłą rzeczy rzutuje choćby na estetykę obiektu, a ponadto może utrudnić – co podkreślono w skardze – wykonanie ocieplenia, malowania, remontu czy też innych tego typu prac. W orzecznictwie podkreśla się w tym kontekście nadto, że "Zrealizowanie instalacji gazowej w budynku objętym współwłasnością spowoduje, że instalacja stanie się częścią składową tej nieruchomości, co oznacza, że stanie się również własnością pozostałych współwłaścicieli, z czym mogą wiązać się dodatkowe dla nich obciążenia faktyczne i prawne. Nie można się zatem zgodzić (...), iż przedmiotowa inwestycja nie narusza interesów pozostałych współwłaścicieli. Instalacji gazowej w tej sytuacji nie można uznać za czynności zwykłego zarządu, gdyż czynności zwykłego zarządu zmierzają do utrzymania rzeczy wspólnej w stanie niepogorszonym, to czynności związane z bieżącą jej konserwacją i naprawami, natomiast instalacja gazowa w budynku objętym współwłasnością nie ma na celu utrzymania rzeczy wspólnej w dotychczasowym stanie, ale ma na celu jej zmianę, która może spowodować dodatkowe obciążenia współwłaścicieli" (wyrok WSA w Lublinie z dnia 3 listopada 2011 r., II SA/Lu 621/11, CBOSA; por. też powołany w skardze wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2007 r., VII SA/Wa 1836/06, CBOSA). Również w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. (IV SA 700/01, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny sformułował tezę, że: "Montowanie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku będącym współwłasnością jest czynnością faktyczną, która znacznie utrudnia współwłaścicielom korzystanie z tego budynku (choćby na czas realizacji inwestycji), wymaga współdziałania i dlatego uznać ją należy za czynność przekraczającą zwykły zarząd. W tej sytuacji budowa przedmiotowej inwestycji wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak takiej zgody – w dacie wydawania decyzji jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przesądza o odmowie wydania pozwolenia na budowę. Wydanie zaś pozwolenia na budowę mimo braku takiej zgody stanowi wprost naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane".

Niezależnie od powyższego, trzeba zauważyć, że projekt na stronie tytułowej datowany jest na sierpień 2018 r.; na sierpień 2018 r. datowane jest też oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z kolei na włączonych do projektu rysunkach wskazano, że stanowią one "projekt budowlany zamienny" i zostały sporządzone w grudniu 2018 r. W opisie technicznym do "projektu budowlanego zamiennego" zaznaczono, że został on wykonany w związku ze zmianą trasy prowadzenia instalacji gazu po elewacji budynku. W świetle złożonych na rozprawie wyjaśnień uczestniczki postępowania I. F. pierwotnie nitka gazowa miała być przeprowadzona przez klatkę schodową, ale zdecydowano o jej przebiegu po ścianie od strony podwórka – i w związku z tym projektant sporządził zmianę projektu. Stwierdzić zatem należy, że odnośna zmiana miała dla całokształtu inwestycji charakter zasadniczy, co znajduje wyraz choćby w tym, że dokumenty obejmujące nowe rozwiązanie zostały nawet nazwane "projektem budowlanym zamiennym". W tej sytuacji, w ocenie Sądu, trudno uznać za miarodajne i spełniające wymóg z art. 20 ust. 4 pr.bud. wspomniane wyżej oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, skoro jest ono datowane na sierpień 2018 r. i siłą rzeczy było zrelatywizowane do projektu w pierwotnej, zupełnie innej wersji, przewidującej przeprowadzenie nitki gazowej przez klatkę schodową.

W ponownym postępowaniu w sprawie organ powinien uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku, a w szczególności zreasumować ustalenia co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowalne.

Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając je od organu na rzecz strony skarżącej; koszty te obejmują uiszczony wpis od skargi (500 zł).