Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 19/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 64, art. 140
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 7 ust. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Anna Siedlecka /spr./, , Protokolant Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. W., E. W. i M. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. – podając w podstawie prawnej art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – po rozpatrzeniu odwołania C. W. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji w uchylonej przez wojewodę decyzji odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. i C. W. pozwolenia na budowę dla inwestycji, obejmującej budowę siedmiokondygnacyjnego budynku mieszkalno-usługowego wraz z garażem podziemnym oraz przyłączami infrastruktury technicznej (wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, cieplnym i energetycznym) przy ul. Z. we W..

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wojewoda podał, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] stała się ostateczna i rozpoczęto jej realizację. W dniu 31 grudnia 2009 r. C. W. złożył w Urzędzie Miejskim W. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, uzasadniając swoje żądanie przerwaniem budowy na okres ponad 3 lat oraz śmiercią inwestorki A. W. w dniu 27 października 2008 r. W toku prowadzonego postępowania Prezydent W. ustalił, iż decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. udzielił pozwolenia na użytkowanie siedmiokondygnacyjnego budynku mieszkalno-usługowego wraz z garażem podziemnym oraz przyłączami infrastruktury technicznej (wodociągowym, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, cieplnym i energetycznym) przy ul. Z. we W.. Decyzja stała się ostateczna. Wraz z wydaniem przedmiotowej decyzji proces inwestycyjny został zakończony.

Wobec powyższego Prezydent W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jako bezprzedmiotowe. Inwestor odwołał się do Wojewody D., który decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że zrealizowanie decyzji o pozwoleniu na budowę poprzez wybudowanie obiektu budowlanego i oddanie go do użytkowania nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie było zatem podstaw do uznania postępowania w tej sprawie za bezprzedmiotowe.

W tym stanie prawnym Prezydent W. zobowiązany był do powtórnego rozpatrzenia wniosku C. W. z dnia 31 grudnia 2009 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ uznał, iż nie jest przesłanką stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę śmierć jednego z inwestorów, ponieważ uprawnienia wynikające z tej decyzji może wykonywać pozostały z dwojga inwestorów. Nie zachodzi także okoliczność przerwania procesu inwestycyjnego na okres trzech lat. Organ stwierdził, że po ostatnim wpisie kierownika budowy, dotyczącym jego rezygnacji z tej funkcji, prace inwestycyjne były kontynuowane. Roboty budowlane prowadzone były przez przyszłych nabywców lokali w budynku na mocy wyroków sądowych (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z dnia [...] r., sygn. akt [...] oraz postanowienia częściowego Sądu Okręgowego we W., Wydział II Cywilny - Odwoławczy z dnia [...] r., sygn. akt [...]). Zatem trzyletni termin określony w przepisie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie rozpoczął biegu. Za potwierdzenie tej tezy organ uznał wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzji z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku.

Od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] inwestor wniósł odwołanie do Wojewody D.. W odwołaniu sprecyzował, iż dotyczy ono tylko i wyłącznie odmowy wygaśnięcia pozwolenia na budowę z powodu trzyletniej przerwy w budowie. Skarżący uważa, iż organ pierwszej instancji pominął kluczowe znaczenie zapisów z dziennika budowy, ponieważ powinien przyjąć to, co jest w nim zapisane. Jedynie przeprowadzenie postępowania przeciw zapisom dziennika budowy może podważyć te zapisy, a takiego postępowania nie było. Na dowód swojego twierdzenia (o trzyletniej przerwie w robotach budowlanych) skarżący przytoczył między innymi decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...] o wstrzymaniu budowy. Ponadto skarżący utrzymuje, iż podjął wraz z żoną A. W. decyzję o natychmiastowym wstrzymaniu prac zgodnie z zapisami w dzienniku budowy, tj. w dniu 14 sierpnia 2006 r. lub 25 września 2006 r., na skutek niepodporządkowania się nielegalnych lokatorów wezwaniom do opuszczenia lokali.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda D. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazano, że przez Prezydenta W. prowadzone było drugie postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...] Postępowanie to wszczęto na wniosek A. W., córki A. i C. W., spadkobierczyni A. W.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W. odmówił stwierdzenia wygaśnięcia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...].

W wyniku rozpatrzenia odwołania A. W., decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wojewoda D. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie wskazując, iż w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] prowadzone jest przez ten organ postępowanie z wniosku C. W.. Wobec tego pismo A. W. należało potraktować jako pismo strony, a wszystkie przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji wskazywane przez wnioskodawców rozpatrywać łącznie w jednym postępowaniu. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 753/10, uchylił ją. Ten wyrok został zaskarżony przez Wojewodę D. skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarga oczekuje na rozpoznanie. Postanowienie Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] zostało zaskarżone przez C. W. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił je w całości. W tym stanie rzeczy wojewoda zobowiązany był do kontynuowania postępowania odwoławczego.

Kolejno wskazano, że w dniu 16 stycznia 2012 r. w kancelarii D. Urzędu Wojewódzkiego złożono wniosek o uznanie P. H., D. P., E. F., R. S., A. K., M. M. K., M. W., K. M. oraz B. M. za strony postępowania. Wnioskodawcy wskazali, że są właścicielami lokali wyodrębnionych w wybudowanym na podstawie "wygaszanej" decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] budynku przy ul. Z. we W. oraz współwłaścicielami części wspólnych. W tej sytuacji są stronami postępowań administracyjnych w sprawach, których przedmiotem jest pozwolenie na budowę dla tej inwestycji. Wezwani do przedłożenia prawomocnego wyroku, potwierdzającego ich prawo w tym zakresie, złożyli w dniu 22 marca 2012 r. kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem wyroku Sądu Okręgowego - Wydział I Cywilny (sygn.akt [...]) z dnia [...] r., opatrzonego klauzulą prawomocności.

Po otrzymaniu akt sprawy od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie organ przystąpił do rozpatrzenia sprawy i stwierdził, że przedmiotem obecnego postępowania jest decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Ponieważ ani Kodeks postępowania administracyjnego, ani ustawa Prawo budowlane nie definiuje w sposób odrębny stron postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę należy uznać, że strony te definiuje przepis określający strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, czyli art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Stanowi on, że "stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". W decyzji ostatecznej Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stronami byli: inwestorzy, tj. A. i C. W., oraz A. Sp. z o.o., Zarząd Zasobu Komunalnego i Zarząd Dróg i Komunikacji (obecnie Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta) jako zarządcy nieruchomości sąsiednich. Także w postępowaniu, zakończonym zaskarżoną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. za strony postępowania uznano ww. osoby i instytucje (z wyłączeniem A. W., która nie żyje).

Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie postępowania w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] r. nr [...] zmienił się stan własnościowo-prawny nieruchomości przy ul. Z. (działki nr [...], AM-1, obręb S.) we W.. Właścicielami lokali wyodrębnionych w wybudowanym budynku, a także współwłaścicielami części wspólnych i nieruchomości gruntowej stały się osoby dotychczas nieuczestniczące w prowadzonym postępowaniu. Należy podkreślić, że nabycie własności nieruchomości na podstawie przytoczonego wcześniej wyroku sądowego nastąpiło już w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji. Rodziło to obowiązek zawiadomienia przez organ pierwszej instancji "nowych" stron postępowania o prowadzonym postępowaniu (art. 61 § 4 k.p.a.). Wobec tego, rozpatrując odwołanie należy wziąć pod uwagę obecny stan własnościowo-prawny nieruchomości. Uwzględnić należy również kwestie właściwej reprezentacji właścicieli lokali wyodrębnionych, stosownie do przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Organ odwoławczy nie może rozstrzygnąć sprawy merytorycznie, ponieważ pominięcie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji udziału ww. stron spowodowałoby, że dla tych stron postępowanie przebiegałoby jednoinstancyjnie, co jest niezgodne z zasadą dwuinstancyjności, określoną w art. 15 k.p.a.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody D. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli M. W., A. W. i E. W. (będący spadkobiercami zmarłego C. W.). Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydano ją z naruszeniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Zdaniem skarżących wojewoda nieprawidłowo uznał, że przedstawione przez wymienione w uzasadnieniu osoby wyroki sądu (tzw. oświadczenia woli o ustanowieniu własności lokali i przeniesieniu własności) wskazują, że osoby te stały się właścicielami lokali i współwłaścicielami nieruchomości, na której prowadzona była inwestycja. Wyroki te bowiem, ani nie są prawomocne, ani też nie mają charakteru konstytutywnego. Wyroki choć mają pieczątkę o stwierdzeniu prawomocności, to nie przysługuje im walor prawomocności. Jest to spowodowane okolicznością, iż sąd nie był uprawniony do przybicia pieczątki o prawomocności bez wydania prawomocnego postanowienia stwierdzającego prawomocność wyroku. Przytoczono stosowne cytaty z komentarza do Kodeksu postępowania cywilnego i podano, że aktualnie trwa postępowanie zażaleniowe przed sądem apelacyjnym w sprawie stwierdzenia prawomocności wyroku o wyodrębnieniu lokali i przeniesieniu własności. Zatem wyrok powyższy nie ma waloru prawomocności w myśl art. 364 kpc, przez co w myśl art. 365 kpc nie ma mocy wiążącej dla organów administracji publicznej.

Dalej podkreślono, że wyrok o oświadczeniu woli wyodrębnienia lokali i przeniesienia własności nie ma charakteru konstytutywnego. Brak jest bowiem konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej. I tu również zacytowano fragment komentarza do ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Na dowód, że brak jest konstytutywnego wpisu do księgi wieczystej przedstawiono odpis z księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości.

Odpowiadając na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i musiała zostać oddalona.

Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest zaskarżona decyzja Wojewody D., którą uchylono decyzję Prezydenta W. i przekazano mu sprawę stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę do ponownego rozpatrzenia. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła sąd rozpatrujący skargę do przekonania, że decyzja organu II instancji co do swej istoty odpowiada prawu, choć nie do końca można podzielić wszystkie argumenty podnoszone w jej uzasadnieniu. Zważyć należy, iż sąd mógłby uchylić tę decyzję wyłącznie, gdyby stwierdził takie naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Takiego naruszenia prawa sąd jednak się nie dopatrzył, a nadto pozytywnie sąd ocenia istotę rozstrzygnięcia dokonanego przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności trzeba powiedzieć, że w myśl art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego. Możliwym przypadkiem takiego naruszenia prawa jest sytuacja, w której w postępowaniu wyjaśniającym w rażący sposób naruszono przepisy procesowe i na przykład stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu. W takich przypadkach wystąpi przesłanka wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem sądu w zaskarżonej decyzji trafnie wskazano, że na skutek uchybienia regułom prowadzenia postępowania administracyjnego organ I instancji pozbawił szereg stron możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, co oznacza, iż decyzję pierwszoinstancyjną należało uchylić.

Zdaniem sądu rozpatrującego skargę, prawidłowo organ wywiódł, że pozostawanie w obrocie prawnym wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) ma znaczenie dla ukształtowania katalogu stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Istotą przywołanego wyroku jest nakazanie pozwanym A. W. i C. W. złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności poszczególnych lokali w budynku przy ul. Z. we W. i przeniesieniu prawa własności tych lokali wraz z prawem własności udziałów w części wspólnej budynku za wymienione w tym wyroku ceny, które zostały przez powodów uiszczone na rzecz pozwanych w całości. Zgodnie z art. 64 Kodeksu cywilnego, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Trzeba zatem powiedzieć, że osoby wymienione w komparycji omawianego wyroku jako powodowie (K. M., R. S., R. S., B. M., G. Z., G. Z., P. Z., M. W., Z. K., G. W., A. M., M. S., M. M. K., A. K., J. K., Ł. B., P. O., D. P., M. P., Z. S., K. O., P. H., E. F., S. D.) dysponują oświadczeniem woli inwestorów budowy przy ul. Z. we W. o sprzedaży na ich rzecz poszczególnych lokali i udziałów w częściach wspólnych nieruchomości. Do przeniesienia prawa własności na poszczególne osoby wymagane będzie jeszcze zawarcie przez nie umów sprzedaży w formie aktu notarialnego (art. 158 Kodeksu cywilnego).

Wziąwszy pod uwagę znany organowi II instancji stan faktyczny, należy powiedzieć, że prawidłowo organ ten uznał, iż osoby, które mają roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży poszczególnych lokali w budynku są stronami postępowania administracyjnego w przedmiocie wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Nie jest jednak uprawniony pogląd strony skarżącej, że dopiero wpis do księgi wieczystej wykreuje po stronie nabywców lokali interes prawny w postępowaniu administracyjnym w sprawie wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Nie podziela sąd również tego nurtu argumentacji wojewody, który sugeruje, że interes prawny nabywców lokali wynika w niniejszej sprawie z przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem podstawę do ustalania kręgu stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Z tego powodu przymiot strony w sprawie dotyczącej wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie może być oceniany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Do wszelkich innych spraw, do których również należy sprawa wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, ma zastosowanie zasada ogólna oceny przymiotu strony wynikająca z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego kładąca nacisk na interes prawny strony w danej sprawie, a nie na znajdowanie się w obszarze oddziaływania. Dla wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest zatem istotne, czy określony podmiot znajduje się w obszarze oddziaływania, lecz znaczenie ma kwestia, czy domagający się dopuszczenia do udziału w takiej sprawie podmiot ma interes prawny w jej rozstrzygnięciu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1479/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem sądu rozpatrującego skargę, interes prawny w postępowaniu dotyczącym wygaśnięcia pozwolenia na budowę po stronie osoby, która jest nabywcą lokalu w budynku, wynika z przepisów prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 140 Kodeksu cywilnego, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. To zaś powoduje, że nabywca (właściciel) lokalu, aby móc korzystać ze swojej rzeczy w sposób zgodny z jej przeznaczeniem, musi mieć zapewnioną chociaż minimalną możliwość brania udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Znaczenie w tym kontekście ma to, w jakim stanie (fizycznym, prawnym) są rzeczy będące przedmiotem umowy sprzedaży – w tym wypadku lokale mieszkalne i części wspólne nieruchomości.

Pamiętać przy tym należy, że w myśl art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Jak wynika z akt administracyjnych doręczonych sądowi, skarżący twierdzą, że roboty budowlane zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata, a przeciwnego zdania jest część nabywców lokali w budynku. Zadaniem organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu o wygaśnięcie pozwolenia na budowę jest ustalenie w sposób niewątpliwy, czy zaszły przesłanki uzasadniające ewentualne wygaśnięcie pozwolenia na budowę. W tym celu konieczne będzie dokonanie oceny przeciwstawnych stanowisk inwestorów i nabywców lokali. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest bowiem "typowym" postępowaniem administracyjnym, w którym stosuje się wszystkie unormowania dotyczące zasad i sposobu prowadzenia postępowania dowodowego wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie można również stracić z pola widzenia przepisu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego, który kreuje prawo do wznowienia budowy w razie uprzedniego wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Aby przepis ten mógł mieć realne zastosowanie, stroną postępowania o wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi być każdy, czyjego interesu prawnego pozwolenie na budowę dotyczy. Niewątpliwie zaś interes prawny nabywców poszczególnych lokali jest powiązany z istnieniem w obrocie prawnym pozwolenia na budowę i jego ewentualnym wygaśnięciem. Słuszna zatem była istota rozstrzygnięcia organu w zaskarżonej decyzji, choć – o czym już była mowa – w uzasadnieniu decyzji należało wyeksponować kwestię interesu prawnego nabywców lokali w kontekście art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. To uchybienie wojewody nie miało jednak wpływu na wynik sprawy i nie mogło spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

Przechodząc na grunt argumentacji strony skarżącej zaprezentowanej w skardze, należy powiedzieć, że sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie jest uprawniony do oceny tego, czy omówiony już wyrok Sądu Okręgowego we W. słusznie otrzymał klauzulę prawomocności czy nie. Co więcej, kwestia ta zdaje się nie mieć istotnego znaczenia w sprawie, ponieważ uprawnienie do bycia stroną postępowania administracyjnego wynika z faktu posiadania roszczenia o nabycie lokalu w budynku, które to roszczenie zostało w wyroku przez sąd cywilny potwierdzone (art. 189 w związku z art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego). Okoliczność, że strona skarżąca kwestionuje nadanie prawomocności wyrokowi Sądu Okręgowego we W. nie oznacza, że organy administracji publicznej mają pomijać okoliczności faktyczne, które wynikają zarówno z tego wyroku, jak i z pism składanych przez nabywców lokali. Roszczenia nabywców lokali wynikają przecież z faktycznie istniejących stosunków prawnych między skarżącymi a nabywcami lokali, a do oceny ich istnienia wyrok sądu cywilnego nie był niezbędny. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego rolą organu administracji jest dążenie do ustalenia prawdy materialnej (obiektywnej), a nie poprzestawianie na prawdzie formalnej. Zatem ustalenie istnienia określonych stosunków cywilnoprawnych i ich roli dla ustalenia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym jest zadaniem organu administracji publicznej.

Podobnie bez znaczenia pozostają uwagi skarżących, że brak jest konstytutywnego wpisu prawa własności poszczególnych lokali do ksiąg wieczystych, co miałoby pozbawiać nabywców lokali interesu prawnego. Otóż brak wpisu w księdze wieczystej wynika przecież z faktu, że to inwestorzy uchylali się od złożenia oświadczeń woli o sprzedaży lokali, co doprowadziło do wydania omówionego wyroku Sądu Okręgowego we W.. Jak już powiedziano, nabywcy po zawarciu umów sprzedaży w formie aktów notarialnych, będą mogli złożyć wnioski o wpis do księgi wieczystej. Niemniej, jeszcze zanim tego dokonają, mają interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę budynku, w którym znajdują się nabywane przez nich lokale, co słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji. Nie kwestie formalne (klauzula prawomocności wyroku czy wpis do księgi wieczystej), ale prawo materialne kształtują w tym wypadku po ich stronie interes prawny. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewody D..

Biorąc pod uwagę powyższe i uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skargę oddalił.