Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1243/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 174, art. 183 § 1, art, 184, art. 209 i 210
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 7, art. 9 oraz art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Jerzy Stankowski Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 265/06 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt IV SA/GI 265/06, oddalił skargę K. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych sprawy.

Starosta Powiatu L. decyzją z dnia [...] uznał K. P. z dniem 8 października 2004 r. za osobę bezrobotną i odmówił mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 8 października 2004 r. Z kolei decyzją z dnia [...] przyznał skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych od dnia 7 stycznia 2005 r. do dnia 8 października 2005 r., po czym decyzją z dnia [...] stwierdził utratę prawa do tego zasiłku z uwagi na upływ maksymalnego okresu pobierania przedmiotowego świadczenia.

Postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 145 §1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) wznowiono w powyższych sprawach postępowanie. Następnie Starosta Powiatu L. decyzją z dnia [...] uchylił własne decyzje z dnia [...], dnia [...] i z dnia [...] oraz orzekł o odmowie uznania K. P. za bezrobotnego i przyznania mu prawa do zasiłku.

W uzasadnieniu decyzji wskazano że K. P. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. w dniu 8 października 2004 r., poświadczając własnoręcznym podpisem złożonym w karcie rejestracyjnej, iż nie jest właścicielem ani posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych powyżej 2 ha przeliczeniowych. Dnia 4 listopada 2005 r. organ zatrudnienia uzyskał z Urzędu Gminy w P. informację, że skarżący wraz z żoną jest właścicielem gospodarstwa o powierzchni 4,6913 ha przeliczeniowych. Dlatego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) organ, po wznowieniu postępowania, odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną oraz przyznania mu prawa do zasiłku.

Od powyższej decyzji K. P. złożył odwołanie, zarzucając, że organ I instancji nie dokonał ustaleń niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Oparł się bowiem wyłącznie na literalnym brzmieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pominął natomiast fakt, że znaczna część spornego terenu jest przeznaczona na cele nierolne (zabudowę mieszkalną). W przekonaniu strony nieruchomość, której jest współwłaścicielem, utraciła charakter gospodarstwa rolnego (nieruchomości rolnej) w rozumieniu art. 461 kc, a zatem oświadczenie złożone w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. było zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.

Wojewoda Ś. odwołania K. P. nie uwzględnił i decyzją z dnia [...] rozstrzygnięcie Starosty Powiatu L. z dnia [...] utrzymał w mocy. Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy omówił zgromadzone w sprawie dowody, w tym dokumenty przestawione przez stronę, z których wynika, że skarżący na zasadach wspólności ustawowej jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 4,6913 ha przeliczeniowych. Okoliczność ta, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uniemożliwia przyznanie K. P. statusu bezrobotnego, a także prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Status bezrobotnego przysługuje wyłącznie osobie, która m.in. nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Taki charakter mają nieruchomości które mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej. W przypadku właściciela gospodarstwa rolnego nie ma przy tym znaczenia czy gospodarstwo to znajduje się w jego posiadaniu, gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości niezaliczania do powierzchni gospodarstwa rolnego obszarów rolnych oddanych w dzierżawę lub wniesionych jako wkład do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną.

Decyzję Wojewody Ś. K. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wnosząc o jej uchylenie, podkreślił, że nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a grunty, których stał się właścicielem , obecnie i przed zawarciem umowy darowizny, nieprzerwanie użytkowane są przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną "W." w G.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu powołanego wyroku stwierdził, że skarga K. P. jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podzielić wyrażone w niej stanowisko, iż regulacja zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) wyłącza dopuszczalność przyznania statusu bezrobotnego osobie, która jest właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny bez względu na to, czy nieruchomość ta stanowi dla właściciela źródło jakichkolwiek profitów. Skoro ekonomiczne walory gruntów rolnych stanowiących własność osoby ubiegającej się o przyznanie statusu bezrobotnego pozostają bez znaczenia, to kryterium określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest spełnione niezależnie od tego czy grunty rolne o wskazanej powierzchni są objęte jedną księgą wieczystą. Pojęcie nieruchomości rolnej definiuje art. 461 kc, zgodnie z którym nieruchomościami rolnymi są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. O rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób jego aktualnego wykorzystywania (por. postanowienie SN z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. III CKN 140/98, LEX nr 50652).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący wraz z żoną od 2002 r. są właścicielami nieruchomości, które wykorzystywane są do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Grunty te (o łącznej powierzchni 4, 6913 ha przeliczeniowych) objęte są małżeńską wspólnością ustawową, a zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, nie może również rozporządzać, ani zobowiązywać się do rozporządzenia udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Zatem uprawnienia właścicielskie K. P. do gruntów stanowiących przedmiot darowizny dokonanej aktem notarialnym z dnia 4 marca 2002 r. nie mogą być kwestionowane.

Z akt sprawy wynika również, że całość gruntów jest opisana w ewidencji gruntów jako grunty orne, łąki trwałe oraz użytki rolne zabudowane i jest faktycznie użytkowana jako gospodarstwo rolne (była w ten sposób użytkowana już w okresie, gdy stanowiła własność darczyńcy, a obdarowani nie zmienili jej przeznaczenia). Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1682 ze zm.), podstawę ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, która w myśl art. 76 k.p.a.- jako dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa -stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone. Wskazana ewidencja objęta jest zatem domniemaniem zgodności z prawdą, a weryfikacja danych w niej zawartych nie należy do kompetencji organów zatrudnienia.

Na uwagę zasługuje ponadto pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 1998 r. sygn. akt II 97/98 (LEX nr 41844) w którym wskazano, iż osoba, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni powyżej 2 ha przeliczeniowych, nie jest uznawana za osobę bezrobotną i w związku z tym nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, bez względu na to, czy gospodarstwo to sama prowadzi czy je wydzierżawia innym osobom. Skoro zatem ustawodawca nie różnicuje uprawnień do nabycia statusu osoby bezrobotnej w zależności od tego czy osoba ta sama użytkuje nieruchomość rolną, stanowiącą jej własność, czy też wydzierżawia ją innym podmiotom, to w sprawie bez znaczenia jest fakt, iż grunty, których właścicielem jest K. P., zostały w znacznej części wydzierżawione. W konsekwencji, zdaniem WSA w Gliwicach, organy obu instancji zasadnie przyjęły, że skarżący spełnia określone w art.2 ust.1 pkt.2 lit.d cyt. ustawy kryterium wyłączające nabycie przez niego statusu bezrobotnego

Skargę kasacyjną od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł K. P. reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o jego uchylenie jak również uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt. 2 lit. d. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy w zw. z art. 461 kc poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwał status bezrobotnego, gdyż był właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 461 kc, podczas gdy faktycznie o uznanie za bezrobotnego ubiegał się jako współwłaściciel, co w literaturze przedmiotu nasuwa zasadnicze wątpliwości interpretacyjne oraz nieuwzględnienie faktu, iż nieruchomości rolne stanowiące przedmiot sprawy utraciły charakter zorganizowanej całości gospodarczej, na skutek pozostawania ich części w użytkowaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "W." w G.

Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 kpa, art. 7 kpa i art. 9 kpa oraz art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym przyjęcie, iż umożliwienie skarżącemu przez organ pierwszej instancji wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału było niecelowe, gdyż dokumenty zgromadzone w sprawie okazały się wystarczające do ostatecznego rozpoznania, sprawy podczas, gdy stworzenie stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów jest gwarancją, o której stanowi art. 10 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywiódł, iż WSA w Gliwicach dokonał wprawdzie szczegółowej analizy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ale nie uwzględnił szczególnej sytuacji prawnej, w jakiej znalazł się skarżący. K. P. wraz z żoną jest współwłaścicielem nieruchomości. Gdy o uznanie za bezrobotnego ubiega się nie właściciel, a współwłaściciel to taka sytuacja - w ocenie kasatora - z prawnego punktu widzenia nie jest już klarowna. W przypadku powstania współwłasności każdy ze współwłaścicieli może wykonywać prawo własności w stosunku do całej rzeczy, jego prawo ograniczone jest jedynie takim samym prawem innych współwłaścicieli. Nie ma przy tym znaczenia, czy będzie to współwłasność w częściach ułamkowych czy też łączna. Współwłaściciel wykonuje swoje prawo względem nieruchomości w takim samym zakresie, jak czyni to pojedynczy właściciel. Jego uprawnienia ograniczone są tylko tożsamymi uprawnieniami innych współwłaścicieli.

Skarżący podniósł nadto, iż zasadnicza część nieruchomości gruntowych jest w faktycznym władaniu Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "W.". Grunty te wniesione zostały przy tym przez poprzedniego właściciela T. J. (ojca żony skarżącego) tytułem wkładu gruntowego. Powyższa okoliczność wprawdzie nie jest równoznaczna ze zbyciem nieruchomości, jednak prawo użytkowania spółdzielni jest znacznie silniejsze od zwykłego użytkowania i cechuje je znaczny stopień trwałości. Zdaniem kasatora Sąd I instancji nie dokonał analizy i prawidłowej oceny tej okoliczności z punktu widzenia definicji gospodarstwa rolnego jako gospodarczej całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a sposób jej sformułowania wskazuje na niepełne zrozumienie zasad postępowania kasacyjnego, w tym wymogów związanych z poprawnym procesowo konstruowaniem przedmiotowego środka odwoławczego.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami kasacyjnymi, gdyż rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami kasacyjnymi wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów, którym - zdaniem kasatora - uchybił Sąd I instancji i uzasadnienia zarzutu ich naruszenia.

Stosownie do art. 174 ustawy P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1.) oraz naruszenia przepisów postępowania, o ile uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta jest na obu wskazanych podstawach. Niezrozumiałe jest więc domaganie się przez kasatora uchylenia zaskarżonego wyroku i zaskarżonej decyzji. Stosownie do art.188 ustawy P.p.s.a. uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi jest możliwe tylko w sytuacji, gdy sąd stwierdzi naruszenie wyłącznie prawa materialnego, a nie także przepisów postępowania.

Całkowicie chybiony jest również wniosek autora skargi kasacyjnej o uchylenie "zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy dotychczasowych decyzji wzruszonych zaskarżoną decyzją". Przedmiotem wniesionej do WSA w Gliwicach skargi była decyzja Wojewody Ś. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu L. z dnia [...], a nie "wzruszająca decyzje dotychczasowe". Ponadto sąd administracyjny nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, a zatem może jedynie uchylić zaskarżoną decyzję, ewentualnie - w trybie art. 135 ustawy P.p.s.a.- także decyzję pierwszoinstancyjną, a nie orzec o utrzymaniu w mocy dotychczasowych rozstrzygnięć.

Przechodząc do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, należy przede wszystkim zauważyć, że zastosowanie norm prawa materialnego pozostaje każdorazowo w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być jednak uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych oraz zamiarem kwestionowania oceny takich ustaleń przez Sąd pierwszej instancji. Próba zwalczania ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku nie może zatem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art.174 pkt 1 ustawy P.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art.174 pkt 2 ustawy P.p.s.a (por. między innymi wyrok NSA z 6 lipca 2004 r. sygn. akt FSK 192/04 ONSAiWSA 2004, nr 3, poz.68).

W ramach podstawy określonej w art.174 pkt 2 ustawy P.p.s.a. skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym - w jego ocenie uchybił Sąd I instancji, a więc wskazać określone normy zawarte w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem kasator ograniczył się do wytknięcia uchybień przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Jest rzeczą oczywistą, że WSA w Gliwicach nie mógł naruszyć przepisów art. 6, art. 7, art. 9 oraz art. 77 § 1 kpa, ponieważ ich w ogóle nie stosował. Przepisy te regulują bowiem postępowanie administracyjne, a nie postępowanie przed sądami administracyjnymi. Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest w tej sytuacji całkowicie nieskuteczny, co jednocześnie oznacza, że w sprawie całkowicie miarodajny jest stan faktyczny tkwiący u podstaw zaskarżonego wyroku.

Wadliwie skonstruowany i nietrafny jest zarzut naruszenia prawa materialnego. W tym zakresie kasator wytknął Sądowi I instancji: " naruszenie w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 461kc". W skardze kasacyjnej, o czym była już mowa, należy wskazać konkretne, a zatem wszystkie przepisy, naruszone zaskarżonym wyrokiem. Zwrot "w szczególności" - używany powszechnie w praktyce adwokacko-radcowskiej przy opisywaniu podstaw kasacyjnych przed wymienieniem przepisów uznawanych przez skarżącego za naruszone - jest

semantycznie pusty. Oznacza to, że rozpoznając skargę kasacyjną, Sąd uwzględnia tylko przepisy, które zostały wyraźnie wymienione przez kasatora jako naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie może natomiast domniemywać intencji skarżącego i samodzielnie ustalać naruszenie, jakich jeszcze przepisów - oprócz przykładowo wymienionych - zamierzał on wytknąć Sądowi I instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2000r sygn. IV CKN 1518/00, OSNC 2001, z.1, poz.39).

Pierwszy z powołanych przepisów, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) stanowi, że bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, (...) zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie jest właścicielem albo posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Norma ta w materii w niej uregulowanej nie przewiduje żadnych wyjątków. Jednoznacznie przy tym wynika z niej, że statusu bezrobotnego - pomimo spełnienia innych wymaganych prawem warunków - nie może uzyskać osoba, która jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym albo zależnym) nieruchomości rolnej.

Powyższy przepis, chociaż nie posługuje się pojęciem "współwłaściciela", odnosi się również do sytuacji, gdy własność nieruchomości przysługuje kilku osobom. W orzecznictwie, w ostatnim okresie czasu, przyjmuje się jednak, że w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych wskazane kryterium obszarowe dotyczące właściciela, należy odnieść do współwłasności nieruchomości rolnej. Status bezrobotnego może zatem uzyskać ten współwłaściciel nieruchomości rolnej, którego udział we współwłasności nieruchomości rolnej nie przekracza 2 ha przeliczeniowych ( wyroki NSA I OSK 918/05, I OSK 692/06 i I OSK 732/06). Nie dotyczy to jednak współwłasności łącznej. W przeciwieństwie do współwłasności w częściach idealnych współwłasność łączna nie jest bowiem samoistnym stosunkiem prawnym. Opiera się zawsze na szczególnym stosunku prawnym o charakterze osobistym, w tym - tak jak w rozpoznawanej sprawie - związku małżeńskim. W czasie trwania małżeńskiej wspólności ustawowej K. P. wspólnie z żoną może korzystać oraz rozporządzać nieruchomością stanowiącą ich współwłasność. Skarżący nie ma oznaczonych w tej współwłasności udziałów, które mogłyby wyznaczać i ograniczać zakres jego uprawnień do nieruchomości. Może korzystać z pożytków z całej nieruchomości o pow. 4, 6913 ha przeliczeniowych, tj. wielkości ponad dwukrotnie przewyższającej ustalony limit ustawowy. Ma więc potencjalnie możliwości uzyskania w ten sposób środków utrzymania, co zgodne jest z założeniem ustawodawcy, które niewątpliwie uległo u podstaw wprowadzenia omawianego rozwiązania.

Z powyższych względów WSA w Gliwicach bezbłędnie uznał, że okoliczność, iż skarżący wydzierżawił część gruntów, których jest współwłaścicielem, nie ma prawnego znaczenia. Podobnie nie jest istotna wysokość osiąganego z nieruchomości dochodu. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sam tytuł władania nieruchomością rolną i powierzchnia nieruchomości liczona w hektarach przeliczeniowych pozbawia właściciela (posiadacza samoistnego lub zależnego) atrybutu "bezrobotnego" w rozumieniu tej ustawy wraz ze wszystkimi tego konsekwencjami, w szczególności zaś z brakiem uprawnień do korzystania z zasiłku dla bezrobotnych.

Prawidłowe jest także stanowisko Sądu I instancji, iż omawiany przepis, wskazując na nieruchomość rolną odsyła do definicji tego pojęcia zawartej w art. 461 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 461 w zw. z art. 46 kc nieruchomością rolną jest część nieruchomości ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności, jeśli jest lub może być wykorzystywana do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej. O rolniczym charakterze przesądza nie faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości, ale rolnicze przeznaczenie, czyli możliwość jej wykorzystania do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej lub ogrodniczej, sadowniczej czy rybnej. Nieruchomość rolna nie obejmuje nieużytków, ale niewątpliwie stanowią ją między innymi wchodzące w skład gospodarstwa rolnego grunty pod budynkami mieszkalnymi i grunty niezbędne do korzystania z tych budynków.

W niniejszej sprawie z niepodważonych przez kasatora ustaleń faktycznych wynika, że grunty, których współwłaścicielem jest K. P., są i mogą być wykorzystywane na cele określone w art. 461 kodeksu cywilnego. Stanowią one zatem nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 461 kodeksu cywilnego. Zarzut naruszenia prawa materialnego jest zatem chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dokonał bowiem prawidłowej wykładni powołanych przepisów i właściwie je zastosował.

W tym stanie, uznając że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne lub zostały wadliwie skonstruowane, Naczelny Sąd Administracyjnych orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia. Przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 ustawy P.p.s.a., po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.