Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 568/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 6 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].11.2016 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] działając na podstawie:

. art. 104 i 107 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.),

. art. 29 ust. 1, 2, 4, 7 i 8 ustawy z dnia [...] maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1512),

. art. 5 ust. 1, ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.),

. art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. zmieniającego rozporządzenia (WE) nr [...](UE) nr [...] w odniesieniu do metody naliczania odpowiednich odsetek od nienależnych płatności do odzyskania od beneficjentów systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr [...], wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ustanowionego rozporządzeniem Rady nr 1698/2005 oraz wsparcia sektora wina ustanowionego rozporządzeniem Rady (WE) nr [...] (Dz. Urz. L Nr [...] z [...].10.2012, str. 2),

. art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr [...] w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z [...].12.2009 r., str. 65 ze zm.),

. art. 54 ust 1 rozporządzenia (UE) Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...], (WE) nr [...](WE) nr [...] (Dz. Urz. UE, L 347 z [...].12.2013 r., str. 549 - 607) w związku z art. 41 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 255 z [...].08.2014 r., str. 18-58),

. art. 43 i 44 rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z [...].06.2014 r., str. 48),

. art. 3 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr [...], s. 1 z [...].12.1995 r. ze zm.),

. art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 53 § 3, art. 54 § 4, art. 56 § 1 i 3, art. 68 § 1 i 5 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.),

w wyniku wszczętego w dniu [...].08.2016 r. z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustalił K. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w łącznej wysokości: [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].04.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek o przyznanie płatności na rok [...] złożony przez M. K.. We wniosku producent ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 45,75 ha.

W dniu [...].07.2014 r. brat beneficjenta złożył skrócony odpis aktu zgonu M. K. z dnia [...].07.2014 r. K. K. został poinformowany o zasadach przejęcia płatności obszarowych, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych, co potwierdził własnoręcznym podpisem.

W dniu [...].07.2014 r. K. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR we [...] wniosek na rok 2014 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w przypadku śmierci rolnika, informację o zarejestrowanym testamencie notarialnym oraz akt notarialny Rep A Nr [...] z dnia [...].07.2014 r. - testament.

W dniu [...].08.2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku z dnia [...].07.2014 r., złożony w dniu [...].07.2014 r. do Sądu Rejonowego w A. K. z/s w R., a w dniu [...].01.2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR we [...] wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w A. K. z/s w R. z dnia [...].10.2014 r., sygn. akt V Ns 277/14 o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym M. K. w całości przez K. K.. Zgodnie z adnotacją na postanowieniu, postanowienie uprawomocniło się w dniu [...].11.2014 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...], po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli, wydał w dniu [...].04.2015 r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego K. K., w tym przyznał jednolitą płatność obszarową do łącznej powierzchni gruntów wynoszącej 44,16 ha oraz kwotę zwrotu dyscypliny finansowej.

Zawiadomieniem z dnia [...].03.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powodem wszczęcia postępowania było podejrzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa na skutek nie rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

W dniu [...].04.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W wyniku ponownego postępowania w sprawie, w dniu [...].05.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie której odmówił przyznania K. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które wnioskodawca ubiegał się na rok 2014. W wyniku rozpatrzenia odwołania, w dniu [...].08.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W dniu [...].08.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W dniu [...].09.2016 r. do Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wpłynęła skarga K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].08.2016 r., nr [...].

W dniu [...].11.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we [...] wydał decyzję nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której ustalono K. K. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł. Kwota ta odpowiadała różnicy pomiędzy unieważnioną przez Dyrektora OR decyzją Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a decyzją nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W odwołaniu od powyższej decyzji K. K. podniósł, że złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].08.2016 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] (wniosek został złożony wraz z odwołaniem). Odwołujący wskazał, że do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wykonalności decyzji przez WSA w Bydgoszczy, uważa za zasadne odwołanie się od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...].

Wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nr [...] został w dniu [...].11.2016 r. przekazany do WSA w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia [...].01.2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. po rozpatrzeniu odwołania, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].11.2016r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W ocenie organu odwoławczego, odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji umożliwiła merytoryczne rozpatrzenie odwołania strony od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...].

W skardze do sądu K. K. powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16, którym uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wskazując przy tym, że zaskarżone decyzje uchylone cyt. wyrokiem zostały wyeliminowane z obiegu prawnego w związku z czym w jego ocenie złożenie skargi stało się konieczne.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].11.2016 r. w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Dla wydania wyroku w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miała okoliczność związana z wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16, na mocy którego uchylono decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].05.2016 r. w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i decyzję organu I instancji.

Powyższe skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego obu decyzji (Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr 9002-2016-007770 oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).

Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji była zaś konsekwencją decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].04.2016 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji ostatecznej Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we [...] nr [...] z dnia [...].04.2015 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wydanej w jej miejsce następnie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która to jednak płatność została już uprzednio skarżącemu wypłacona.

Zważywszy wobec tego, że decyzje orzekające o odmowie przyznania płatności zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, nie ma podstaw do wydania orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranych płatności zwłaszcza, że w następstwie wyroku Sądu z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 1249/16 organ przyznał skarżącemu płatność.

W okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała więc sytuacja, iż decyzja stanowiąca przedmiot postępowania została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. stanowi kwalifikowaną wadę prawną decyzji. Zaistnienie przesłanki wznowieniowej wymaga uchylenia decyzji będącej przedmiotem skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

Stwierdzone uchybienie dające podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwiało dokonanie merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, w tym odniesienie się do zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.

O kosztach, na które złożył się wpis stosunkowy, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 Ppsa.