Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 333/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi B. L.B. i L. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r.,

nr[...], po rozpatrzeniu odwołania B. L. B. i L. B. (zwanych dalej: "Skarżącymi") od decyzji Starosty A. z dnia [...] lutego 2017 r. nr[...], znak [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze oraz miejscami parkingowymi na poziomie piwnic, na działce nr [...] po granicy z działkami ([...], [...], [....],[....]położonymi w A. przy ul. W. i K., utrzymał

w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Skarżący występujący jako wspólnicy Spółki cywilnej J.

w A., złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze oraz miejscami parkingowymi na poziomie piwnic, na działce nr [...] położonej w A. przy ul. W.

W postępowaniu zainicjowanym powyższym wnioskiem Starosta A.w dniu [...] listopada 2012 r. odmówił wydania pozwolenia na budowę, zaś Wojewoda P.decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne utrzymał w mocy.

W wyniku skargi inwestorów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2013 r. w sprawie II SA/Bk 154/13 decyzje organów administracji architektoniczno – budowlanej uchylił, stwierdzając liczne naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

W ponownie prowadzonym postępowaniu, postanowieniem z dnia

19 listopada 2013 r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Starosta wezwał inwestorów do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej, poprzez dołączenie analizy nasłonecznienia okien budynku na działce nr [...], dołączenie ekspertyzy fundamentów istniejących budynków na działce nr [...] wraz z rysunkami przedstawiającymi sposób ich zabezpieczenia, przedłożenie zgody zarządców sąsiednich ulic na korzystanie z ich parkingów przez klientów lokalu usługowego oraz gości mieszkańców projektowanego budynku, określenie rodzajów planowanych usług.

Inwestorzy przedłożyli analizę nasłonecznienia oraz pozostałe dokumenty włączając je do projektu budowlanego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]Starosta A. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Skarżącym pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym na parterze oraz miejscami parkingowymi w poziomie piwnic na działce nr [...] przy ul. W.

w A., bezpośrednio przy granicy działek [...], [...], [...],[...]. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżących, Wojewoda P. decyzją z dnia

[...] lutego 2014 r., nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 367/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] lutego 2014 r. i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty A. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze oraz miejscami parkingowymi na poziomie piwnic, na działce nr [...] po granicy z działkami ([...], [...], [...],[...]położonymi w A. przy ul. W. i K.).

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy wyjaśnić kwestię legalności istnienia otworów okiennych w ścianie bocznej budynku na działce nr [...] znajdującej się po granicy z działką inwestycyjną nr[...]. W tym celu organ podejmie próbę zgromadzenia dokumentacji dotyczącej tej kwestii. Zalecił, żeby od Skarżących lub uczestników postępowania, ewentualnie od organów nadzoru budowlanego zasięgnął informacji na temat postępowań legalizacyjnych, jeśli takowe się toczyły.

Na niniejsze rozstrzygnięcie WSA Skarżący złożyli skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2934/14 skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny podzielił pogląd zawarty w wyroku WSA w Białymstoku dotyczący wyjaśnienia kwestii legalności istnienia otworów okiennych w budynku na działce nr [...] stanowiącej własność Skarżących. Nie zgodził natomiast z poglądem Sądu I instancji w zakresie zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 k.p.a. przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, w przypadku gdy po próbie zgromadzenia dokumentacji, organ ten nie wyjaśni legalności istnienia otworów okiennych

w budynku Skarżących. Zdaniem NSA, prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego doprowadziłoby do wydłużenia załatwienia sprawy, uwzględniając kolejne instancje postępowania administracyjnego i sądowego.

Mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku WSA i NSA, Starosta A. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z zapytaniem czy dokonywał kontroli legalności bytu okien w ścianie szczytowej w budynku na działce [...] i prowadził w tym zakresie postępowanie legalizacyjne.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., PINB w A. wyjaśnił, że w kwestii legalności istnienia otworów okiennych w ścianie budynku Skarżących nie dokonywał żadnych czynności kontrolnych i nie przeprowadzał żadnego postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., Starosta A. wystąpił do Skarżących o udzielenie informacji kiedy i w jakich okolicznościach zostały wykonane otwory okienne. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. ww. wyjaśnili, że nieruchomość została nabyta przez ojca Skarżącego w 1952 r., a Skarżący są właścicielami od 1996 r. Oświadczyli, że nie posiadają żadnej dokumentacji architektoniczno- budowlanej. Posiadają oryginały dokumentów prawnych, które są ich własnością

z których można wnioskować, że omawiany budynek powstał przed 1928 r. Poinformowali również, że budynek jest objęty ochroną konserwatorską i posiada Kartę Katalogową nr [...] w Urzędzie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

w Delegaturze w S.

W dniu [...] stycznia 2017 r. organ pierwszej instancji wystąpił również

z zapytaniem do Inwestorów, czy posiadają wiedzę lub dokumenty dotyczące okoliczności powstania okien w budynku na sąsiedniej działce Skarżących.

W dniu [...] stycznia 2017 r. Starosta A.przeprowadził wizję lokalną na okoliczność wyjaśnienia legalności otworów okiennych w ścianie budynku na działce nr [...] położonej przy ul. W. w A. Podczas wizji lokalnej (co udokumentowano w protokole oraz dokumentacji zdjęciowej) stwierdzono, że w ścianie szczytowej budynku na działce nr [...] usytuowanej po granicy działki nr[...] przy ul. W. w A. znajdują się dwa okna o wymiarach 105 x 119, które doświetlają strych nieużytkowy i nieużytkowany. Właściciele oświadczyli, że nie posiadają żadnych dokumentów świadczących

o legalności przedmiotowych otworów okiennych oraz, że nie posiadają wiedzy kiedy zostały one wykonane. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Starosta A. stwierdził, że w chwili obecnej nie ma możliwości ustalenia okoliczności i okresu wykonania omawianych okien i wykazania ich legalności,

a obowiązujące w XX wieku kolejno obowiązujące przepisy prawa budowlanego nie zezwalały na lokalizację otworów okiennych w ścianach budynków zlokalizowanych po granicach działek. W związku z powyższym organ przyjął, że otwory te zostały wykonane nielegalnie i mając na uwadze wskazania zawarte w wyroku NSA przyjął, iż istniejące, wykonane niezgodnie z prawem otwory okienne nie mogą uniemożliwiać realizacji wnioskowanej przez Inwestora inwestycji, dlatego też decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. zatwierdził Inwestorom projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalem usługowym w parterze oraz miejscami parkingowymi na poziomie piwnic, na działce

nr [...] po granicy z działkami [...], [...], [...], [...] położonymi

w A. przy ul. W. i K.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda P.decyzją z dnia[...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja zlokalizowana na działce nr [...], położona jest na terenie oznaczonym symbolem MU w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta A. dla terenów położonych w centrum A. ograniczonych ulicami:

[...], K., M., W. P. i R. Z. A., zatwierdzonym uchwałą Nr [...]Rady Miejskiej w A. z dnia

[...] listopada 2001r. Podniósł, że szczegółowe ustalenia dla rozpatrywanego zagadnienia zawarte są w § 26 ust 1 pkt 4 części tekstowej planu. Określają one przedmiotowy teren jako zabudowę mieszkaniowo-usługową z preferencją dla zabudowy mieszkaniowej, przy czym uciążliwość usług nie może przekroczyć granic lokalu, w którym jest wykonywana. Ponadto wskazują, że wysokość zabudowy nie może przekroczyć 10 m, a projektowana zabudowa nie może posiadać więcej niż

3 kondygnacje w tym użytkowe poddasze. Część graficzna niniejszego planu wyznacza nieprzekraczalne, obowiązujące oraz obowiązujące linie zabudowy pierzejowej.

Organ zaznaczył, że Inwestor do wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę złożył wszystkie dokumenty określone w art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tj. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami

i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu. Przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. oraz pozwolenie P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w S., na prowadzenie robót budowlanych na obszarze części układu urbanistycznego miasta A. wpisanej do rejestru zabytków.

Analizując przedłożone dokumenty organ odwoławczy sprawdził w trybie art. 35. ust. 1 ustawy Prawo budowlane zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego zakresie wymaganych opinii, uzgodnień pozwoleń sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,

o której mowa w art. 20 ust.1 pkt 1b oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy.

Organ odwoławczy badając materiał zgromadzony w kwestii legalności okien w istniejącym budynku stwierdził, że postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący. Stwierdził, że okna te należy uznać za wykonane nielegalnie, ponieważ Inwestorzy i ich prawni poprzednicy nigdy nie wydali zgody na usytuowanie okien na granicy działki, jak również odwołujący się jej nie przedłożyli. W związku z czym odwołując się do przepisów, tj. ustawy rosyjskiej z 1900 r. i aktów wykonawczych w tym dekretu naczelnika Państwa z dnia [...] lutego 1919 r, organ stwierdził, że lokalizacja okien

w ścianie szczytowej nie spełnia wymogów legalności, a Skarżący tej okoliczności nie udowodnili.

Ponadto Wojewoda P. zaznaczył, że z karty zabytków na dzień lipca 1986 r. wynika, że okna w przedmiotowym budynku Skarżących już istniały i ta okoliczność jest bezsporna. Skarżący w protokole stwierdzili, że okna również istniały w dacie zakupu budynku przez C. B., tj. 1952r. a zatem żaden przepis od 1928 r. nie zezwalał na sytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4,0 m. Również zgodnie z art. 277 ust.1 rozporządzenia z 1928 r. nowe budynki ogniotrwałe posiadające otwory od strony granicy, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi, powinny być wznoszone

z zachowaniem co najmniej 4 m od granicy działki sąsiedniej, a nie posiadające od strony granicy otworów - co najmniej 3 m. Organ odwoławczy podniósł, że w art. 352 ww. rozporządzenie zawarty był kategoryczny zapis, że: "od postanowień i warunków udzielonego pozwolenia, jako też zatwierdzonego projektu, odstępować nie wolno". Ewentualna zmiana warunków pozwolenia, polegająca na wykonaniu robót określonych w art. 333 pkt. B - w tym wszelkich zmian konstrukcji budynku przeróbek wpływających na bezpieczeństwo budynków od ognia - nie przewidzianych

w udzielonym pozwoleniu, wymagała przedstawienia właściwego projektu do zatwierdzenia, w celu wydania przez właściwą władzę pozwolenia na wykonanie stosownych robót budowlanych (art. 353 rozporządzenia). Zdaniem Wojewody wykonanie okien w ścianie szczytowej budynku należy uznać niewątpliwie za zmianę, o której mowę w przywołanym przepisie. Skarżący nie przedłożył wskazanego wyżej pozwolenia władzy, a z oświadczeń składanych w toku postępowania, jak też z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w A., wynika jednoznacznie, ze pozwolenie takie nie było udzielane.

Mając na uwadze całość materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że Inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Została przedłożona szczegółowa analiza nasłonecznienia, mimo uprzedniego wyjaśnienia tej kwestii w projekcie budowlanym. Dodatkowo Inwestor przedłożył ekspertyzę, która została zredagowana przy uwzględnieniu sąsiadującego budynku Skarżących i została opracowana

z uwzględnieniem istniejącego budynku i metod planowanych robót.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc jednocześnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu

I instancji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 8 k.p.a., poprzez kategoryczne zarzucenie przez organ stronie postępowania bezprawności istnienia przedmiotowych otworów okiennych, wskutek przypisania wyłącznie Skarżącym ciężaru dowodu wykazania legalności istnienia tychże otworów okiennych, co doprowadziło do rozstrzygnięcia niedającej się usunąć wątpliwości na niekorzyść Skarżących, jako strony postępowania naruszając ponadto ich prawo nabyte do korzystania z istniejących otworów okiennych;

2) art.. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a., poprzez niedokonanie wystarczających ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący i bezstronny materiału dowodowego oraz pominięcie faktów powszechnie znanych zakresie historii regionalnej, a także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie,

a w szczególności zaniechanie:

a) oceny dowodu w postaci:

- karty ewidencyjnej zabytku - budynku znajdującego się w A. przy

ul. W., w której jako datę powstania budynku wskazano koniec XIX w.;

- ekspertyzy mgr inż. M. H. wskazującej na datę powstania budynku

ok. 1919 r.;

b) przeprowadzenia dowodu z opinii właściwego rzeczoznawcy co do daty powstania

przedmiotowego budynku oraz daty wykonania przedmiotowych otworów okiennych;

c) ustalenia możliwie dokładnej daty powstania budynku zlokalizowanego na działce

oznaczonej nr ewid. [...] oraz daty wykonania w jego ścianie posadowionej po

granicy nieruchomości przedmiotowych otworów okiennych w sytuacji, gdy:

- było koniecznym wyjaśnienie, czy budynek powstał przed 5 marca 1928 r., czy po tej dacie, gdyż brak tego ustalenia uniemożliwiał ustalenie stanu prawnego zgodnie

z którym legalność otworów winna podlegać ocenie;

- było koniecznym wyjaśnienie, czy przedmiotowe otwory okienne na działce oznaczonej nr ewid. [...] zostały wykonane po powstaniu budynków, albowiem

w przypadku niemożności ustalenia, że powstały po powstaniu budynku koniecznym było przyjęcie, że istniały od momentu wybudowania przedmiotowego budynku;

- wybudowanie przedmiotowych otworów okiennych przed dniem 5 marca 1928 r.

i ich istnienie przez okres co najmniej 10 lat przed dniem 1 stycznia 1947 (ewentualnie przez okres 10 lat przed dniem 5 marca 1928 r.) kazałby rozważyć, czy nie doszło do zasiedzenia służebności gruntowej (w postaci możliwości umieszczenia i korzystania z okna w ścianie budynku posadowionej po granicy nieruchomości) zgodnie z prawem rosyjskim;

- czasookres istnienia przedmiotowych otworów okiennych jest istotny dla ustalenia, czy, a jeśli tak w jakiej dacie skarżący nabyli przez zasiedzenie służebność gruntową "okna" w sytuacji, gdy zostanie ustalone, że skarżący nie są w stanie wykazać legalności ich istnienia, a inwestorzy nielegalności ich istnienia;

- ustalenie orientacyjnej daty powstania budynku pozwoliłoby wskazać czy zasoby archiwalne za dany okres (dokumenty administracji miejskiej, skorowidze notarialne lub inne podobne dokumenty) zachowały się w jakiejkolwiek części, co pozwoliłoby na rzeczywiste ustalenie, czy wymagana zgoda na usytuowanie otworów okiennych w dacie powstania budynku lub później udzielona została zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, czy też żadna dokumentacja za przedmiotowy okres nie zachowała się, a skutkiem czego brak przedłożenia odpowiedniego dokumentu nie może zostać uznany za dowód braku właściwego wyrażenia zgody;

d) zwrócenia się do właściwych archiwów państwowych w celu ustalenia, czy zachowały się w jakiejkolwiek części dokumenty, które pozwoliłyby na ustalenie, czy wymagana zgoda na usytuowanie otworów okiennych w dacie powstania budynku lub później została udzielona zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, czy też żadna dokumentacja za przedmiotowy okres nie zachowała się, a skutkiem czego brak przedłożenia odpowiedniego dokumentu nie może zostać uznany za dowód braku właściwego wyrażenia zgody przez poprzedników prawnych inwestorów;

3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 4 k.p.a., poprzez rażąco błędną ocenę materiałudowodowego, której skutkiem było przyjęcie przez organ, że brak możliwości przedłożenia przez skarżących aktu notarialnego sporządzonego przed ponad 100 laty, a zawierającego oświadczenie ówczesnego właściciela nieruchomości obecnie oznaczonej jako działka o nr ewid. [...] (obręb ewidencyjny 3 przy ul. W. w A.) stanowi dowód braku wyrażenia zgody na umieszczenie otworów okiennych w ścianie posadowionej po granicy nieruchomości w sytuacji, gdy powszechnie znanym jest fakt, że w rejonie A. w wieku XX miały miejsce co najmniej trzy okresy katastrof powszechnych (dwie wojny światowe i wojna roku 1920; wielokrotne przechodzenie frontów, intensywne walki o miasto), których skutkiem było zniszczenie lub zaginięcie prawie całości dokumentów urzędowych i archiwów;

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez zaniechanie zasięgnięcia opinii specjalisty mającego wiadomości specjalne z zakresu historii prawa, w celu ustalenia treści wszystkich obowiązującego na terenie A. przepisów prawa (budowlanego i cywilnego) istotnych dla prawy w okresie od końca wieku XIX do 1 stycznia 1947 r. w sytuacji, gdy kompetencje prawnicze organu w tym zakresie są w sposób oczywisty niewystarczające, czego dowodem jest brak rozważenia mocy obowiązującej całości prawodawstwa rosyjskiego z pominięciem konieczności ustalenia również zakresu obowiązywania prawa cywilnego mającego swe źródło w nadal ówcześnie obowiązującym Kodeksie Cywilnym Napoleona, jak też brak rozważanie możliwości zasiedzenia odpowiedniej służebności, co wyklucza prawidłowość wniosku organu, że brak dokumentu zgody przesądza o kierunku ustaleń faktycznych w sprawie

5) art. 6 k.p.a., poprzez ocenę legalności zdarzeń prawnych (budowy budynku po granicy nieruchomości z otworami okiennymi skierowanymi na nieruchomość sąsiednią) bez ustalenia właściwych przepisów, a jedynie ogólnikowo powołanie się na różne stany prawne i to nie wszystkie mogące mieć znaczenie dla oceny sprawy;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

6) obowiązujących do dnia 1 stycznia 1947 r. przepisów rosyjskiego prawa cywilnego

na terenie A., jak też przepisów Kodeksu Cywilnego Napoleona w zakresie przepisów pozostających w mocy na obszarze dawnego Królestwa Polskiego- A. pod koniec XI wieku i w XX wieku do 1 stycznia 1947 r. (w szczególności art. 675 i 2265 w zw. z art. 2268), poprzez stwierdzenie bezprawności istnienia przedmiotowych otworów okiennych wskutek stwierdzenia braku złożenia przez skarżących właściwej zgody poprzednik prawnego inwestorów na wybudowanie przedmiotowych okien w sytuacji, gdy stwierdzenie braku zgody nie wykluczało, że doszło do wyrażenia zgody w sposób dorozumiany lub też nabycia przez poprzedników prawnych inwestorów przez zasiedzenie służebności polegającej na możności umieszczenia okna w ścianie budynku posadowionej po granicy nieruchomości i niezakłóconego korzystania z niego.

W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli podniesione w niej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko

w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów, a tylko w takim zakresie zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji.

Organ po przeanalizowaniu przedłożonych dokumentów i ich sprawdzeniu

w trybie art. 31 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stwierdził, iż spełniają one wymogi określone przepisami prawa i jednocześnie po stwierdzeniu, że okna w ścianie szczytowej budynku zlokalizowanego po granicy z działką inwestora zostały wykonane nielegalnie zatwierdził projekty budowlany i udzielił pozowlenia na budowę dla J. K. i J. P. D. wspólników sp.c.

J. obejmującego realizację inwestycji zgłoszonej wnioskiem z dnia [...].10.2012 r.

Zarzuty skarżących zmierzają do wykazania, że ustalenie o nielegalnym wykonaniu otworów okiennych w ścianie szczytowej ich budynku nie mają dostatecznego oparcia w materiale dowodowym sprawy bowiem organ zaniechał zebrania wszystkich niezbędnych dowodów na podstawie których należało ustalić datę powstania budynku, oraz nie rozważył należycie zebranego materiału dowodowego.

Istotnie organ nie sprecyzował w jakiej dokładnie dacie powstał budynek, tym niemniej dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy wskazał na datę jego powstania przed rokiem 1928 i na tę datę wskazywali też sami skarżący w piśmie z dnia [...].01.2017 r. (k. 47 akt administracyjnych).

Przyjmując taki okres powstania budynku organ jednocześnie wskazał, że poczynając od ustawy rosyjskiej z roku 1900 i kolejno wydawanych aktów wykonawczych w wieku XX od dekretu Naczelnika Państwa z [...].02.1919 r.

w przedmiocie tymczasowych przepisów budowlanych na obszarze byłego zaboru rosyjskiego i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. żadne przepisy tych aktów prawnych nie zezwalały na sytuowanie ściany

z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m. Ewentualne odstępstwo od tego warunku dopuszczalne było w przypadku zgody sąsiada, jednakże w toku postępowania skarżący nie wykazali aby taka zgoda była kiedykolwiek udzielona, również organ nie znalazł na potwierdzenie tego faktu żadnych dowodów.

W tych okolicznościach nie można zarzucić organowi, że poczynił niewystarczające ustalenia zarówno daty powstania budynku jak i przyjęcia, że okna zostały wykonanie nielegalnie.

Co do daty wykonania okien organ przyjął, że nastąpiło to przed rokiem 1952, w tej bowiem dacie poprzednicy skarżących nabyli przedmiotową nieruchomość i jak oświadczyli skarżący w dacie nabycia nieruchomości przedmiotowe okna w budynku już były.

Zasadnie tedy organ przyjął, że do stwierdzenia legalności czy też nielegalności okien mają zastosowanie wskazane powyżej przepisy które nie przewidywały sytuowania okien w szczytowej ścianie budynku posadowionego po granicy z sąsiednią działką.

Nie ma też podstaw do przyjęcia, że nie dające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść skarżących z uwagi na sprzeczność interesów skarżących i inwestorów.

Inwestorzy zamierzają wznieść obiekt budowlany zgodnie z założeniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę na której zlokalizowano inwestycję, pozbawienie ich tego prawa uzasadnione by było jedynie w przypadku wykazania legalności wykonania okien w ścianie budynku skarżących czego jednak w sprawie nie wykazano.

Zarzut skarżących, iż organ nie poczynił ustaleń w zakresie dotyczącym, czy nie doszło przed 1947, ewentualnie przed 1928 r. zgodnie z prawem rosyjskim do zasiedzenia przez nich służebności gruntowej w postaci możliwości umieszczenia

i korzystania z okna w ścianie szczytowej jest niezasadny. Zasiedzenie służebności jest instytucją prawa cywilnego i do jej ustalenia właściwy jest sąd powszechny,

a skarżący przez okres 5 lat trwania postepowania w sprawie żadnych kroków w tym przedmiocie nie czynili.

Z powyższych względów Sąd uznał skargę za bezzasadną, co uzasadniało jej oddalenie zgodnie z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.


ZDANIE ODRĘBNE

V O T U M S E P A R A T U M

Zdanie odrębne sędziego WSA Mirosława Wincenciaka do wyroku WSA w Białymstoku, z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 333/17.

Zgłaszam zdanie odrębne zarówno do sentencji, jak i uzasadnienia w/w wyroku WSA w Białymstoku. Uważam, że decyzje organów obu instancji powinny zostać uchylone. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy okna w ścianie szczytowej budynku Skarżących zostały wybudowane legalnie czy też nie. Zdaniem moim nie ma w sprawie żadnych dowodów potwierdzających fakt usytuowania spornych okien niezgodnie z obowiązującym prawem. Jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowy budynek powstał najprawdopodobniej na początku XX wieku. Z karty zabytku z lipca 1986 r., wynika, że okna w przedmiotowym budynku już istniały. Ponadto z oświadczeń Skarżących wynika, że w dacie zakupu budynku przez C. B., tj w 1952 r. okna również już istniały.

W okolicznościach sprawy, kiedy nie ma żadnej dokumentacji technicznej dotyczącej budowy obiektu i usytuowania okien w ścianie szczytowej "przerzucanie" na Skarżących obowiązku wykazania, że okna zostały wybudowane legalnie narusza przepisy i zasady postępowania administracyjnego. Art. 7 k.p.a. wskazuje na konieczność podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej przez organ oceny. W myśl zasady ustalonej w art. 8 k.p.a., organy administracji zobowiązane są przy tym prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co wyraża się m.in. w podejmowaniu czynności zmierzających do zbadania wszystkich okoliczności sprawy.

W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że organy powinny próbować ustalić precyzyjnie datę budowy obiektu aby określić, które przepisy miały zastosowanie. W tym celu potrzebna jest kwerenda i zapytania do stosownych archiwów. Ponadto należałoby wystąpić do konserwatora zabytków, czy na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru organ ten wyrażając swoje stanowisko w zakresie projektu planu zwracał uwagę na okoliczność istnienia obiektu zabytkowego z oknami w ścianie szczytowej, w sytuacji gdy postanowienia planu nakazują budowę po granicy. Wreszcie nie przeanalizowano zmian w strukturze własności i podziałów działek z tego kwartału. Nie można wykluczyć, że w dacie budowy działka, na której wybudowano wspomnianą kamienicę, obejmowała większą część gruntu, a w konsekwencji w stanie pierwotnym ściana ze spornymi oknami nie musiała być posadowiona po granicy. Zwrócić należy uwagę, że według materiału zdjęciowego kamienica na sąsiedniej działce, która sprawia wrażenie wybudowanej w tym samym okresie, także posiada okna w ścianie szczytowej wychodzącej obecnie na drogę dojazdową.