Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1031/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2019-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104 ust. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 43
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia WSA Marek Kraus, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie: art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) – dalej jako "O.p", art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2, ust. 8, ust. 9, ust. 11, art. 105 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 43 ze zm.) – dalej jako "u.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J.R. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2018 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Chrysler Town & Country o nr VIN [...] w wysokości 14.357,- zł, w tym podatek do zapłaty 10.051,- zł – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

W dniu 31 sierpnia 2017 r. J.R. złożyła deklarację AKC-U wraz z dokumentami zakupu pojazdu marki Chrysler Town & Country o poj. silnika 3 604 cm3, rok produkcji 2016 i nr VIN [...], dokumentami odprawy celnej z B. i wnioskiem o wydanie potwierdzenia zapłaty podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu. Z dokumentu Bill of Sale z dnia 25 kwietnia 2017 r. wynikało, że samochód został zakupiony przez W.S. w USA za kwotę 5.500 USD, a następnie dopuszczony do swobodnego obrotu na terenie Niemiec w dniu 19 czerwca 2017 r., gdzie zostały zapłacone należności celne przywozowe. Do dokumentu sprzedaży sporządzono aneks, w którym jako kupujący została wskazana J.R..

W dniu 18 sierpnia 2017 r. dokonano nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu. W deklaracji jako podstawę opodatkowania wskazano kwotę 23.148,- zł, stawkę podatku 18,6% i kwotę podatku akcyzowego do zapłaty 4.306,- zł.

Na podstawie ofert zamieszczonych na portalu otomoto.pl organ ustalił, że średnia wartość rynkowa podobnych pojazdów w Polsce kształtuje się na poziomie 55.175,- zł netto. Wobec powyższego wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej.

W odpowiedzi na wezwanie strona wskazała, że samochód nabyła na aukcji internetowej od "A", jako samochód używany i powypadkowy za cenę 5.500 USD. Pojazd był uszkodzony i po pożarze. Wyjaśniła, że na rynku amerykańskim samochody używane, powypadkowe są tańsze niż w Polsce.

Organ I instancji w ramach czynności sprawdzających odnalazł w archiwalnych zasobach internetowych aukcję dotyczącą spornego pojazdu. Wynika z niej, że pojazd posiadał uszkodzenia od ognia oraz lekkie uszkodzenia przodu i tyłu. Biorący udział w aukcji zaoferowali za ww. samochód cenę 11.700 USD.

Z dokonanej wyceny pojazdu w systemie Eurotax wynika, że średnia wartość rynkowa podobnych pojazdów na rynku polskim w stanie nieuszkodzonym w dacie powstania obowiązku podatkowego wynosiła 112.600 zł brutto.

Organ ustalił, że samochód został po raz pierwszy zarejestrowany w kraju w dniu 1 września 2017 r. Jego sprzedaży dokonano w dniu 6 listopada 2017 r.

Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia [...] 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego.

Organ I instancji wezwał stronę do nadesłania dokumentów handlowych związanych z zakupem i naprawą nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu oraz wyjaśnień odnoszących się do importu i nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu.

W odpowiedzi na ww. wezwanie strona wskazała, że nie posiada faktur ani rachunków, ponieważ samochód został naprawiony we własnym zakresie. Wyjaśniła, że samochód został zakupiony za cenę 5.000 USD, oraz załączyła kopię przelewu. Nadto wskazała, że w dokumentach celnych nie widnieje jej nazwisko, ponieważ firma od której dokonano zakupu, do odprawy celnej przesłała rachunek z błędnymi danymi kupującego, po czym został sporządzony aneks.

W odpowiedzi na pismo organu, Starostwo Powiatowe nadesłało dokumenty przedłożone do pierwszej rejestracji przedmiotowego pojazdu w kraju.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2018 r. wydał decyzję, w której określił stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego w wysokości 14.357,- zł, w tym podatek do zapłaty 10.051,- zł. Organ za średnią wartość rynkową samochodu przyjął wartość brutto pojazdu zawartą w systemie Eurotax (112.600,- zł) pomniejszoną o 23% podatku VAT i o 18,6% podatku akcyzowego. Podstawa opodatkowania wyniosła 77.188 zł, natomiast podatek 14.357 zł, a podatek do zapłaty 10.051 zł.

Strona odwołała się od powyższej decyzji

Organ odwoławczy wezwał J.R. do przedłożenia dokumentacji fotograficznej pojazdu oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Strona na pismo organu nie udzieliła odpowiedzi.

Dyrektor przeprowadził dowód z przesłuchania świadka Z.R., co zostało utrwalone w protokole z dnia 4 lutego 2019 r.

Po wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. art. 2 pkt 9, art. 100 ust. 1 pkt 2, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 6, art. 104 ust. 8, 9 i 11 u.p.a. wskazał, że na gruncie przepisów ustawy o podatku akcyzowym, wysokość podstawy opodatkowania nie powinna znacznie odbiegać od średniej wartości rynkowej samochodu. Za uzasadnioną przyczynę pozwalającą na zastosowanie podstawy opodatkowania samochodu osobowego znacznie odbiegającej od jego wartości na rynku należy przyjąć oparty na obiektywnych racjach i podstawach, słuszny i usprawiedliwiony czynnik wywołujący w sposób pośredni lub bezpośredni dane zjawisko.

Dyrektor podał, że z wyjaśnień strony wynikało, że samochód został zakupiony za kwotę 5.000 USD, co potwierdziła kopią przelewu, natomiast fracht w kwocie 500 USD został zapłacony gotówką do rąk S.S. Strona wskazywała również, że naprawy pojazdu dokonała we własnym zakresie i że nie posiada faktur i rachunków. Przesłuchany w charakterze świadka w dniu 27 września 2018 r. Z.R. zeznał, że dokonywał naprawy przedmiotowego samochodu, gdyż prowadzi warsztat samochodowy. Opisał uszkodzenia jakie posiadał pojazd oraz części podlegające wymianie. Nie potrafił jednak wskazać dokładnie źródła ich zakupu i nie posiadał rachunków zakupu.

W związku z powyższym organ uznał, że wskazana w deklaracji podstawa opodatkowania w kwocie 23.148,- zł, znacznie, gdyż prawie 3-krotnie, odbiega od średniej wartości rynkowej podobnych pojazdów - 77.188,- zł netto. Zatem zaistniały przesłanki do weryfikacji wysokości podstawy opodatkowania.

W ocenie organu przyczyny wskazywane przez stronę, jako uzasadniające podanie podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Cena uwidoczniona w dokumencie przeniesienia własności jest niewiarygodna, bowiem na aukcji internetowej licytacja spornego samochodu zakończyła się na kwocie 11.700 USD. Ponadto organ nie dał wiary zeznaniom świadka Z.R. odnoszącym się do zakresu uszkodzeń auta, ponieważ nie korespondowały w tym zakresie z informacjami zamieszczonymi w opisie aukcji oraz zdjęciami. Strona nie przedstawiała także żadnych rachunków na zakup części, ani też żadnych dowodów zapłaty za ewentualnie zakupione części. Brak dokumentów świadczących o rzeczywiście poniesionych kosztach usprawnienia samochodu uniemożliwił dokonanie obniżenia wysokości podstawy opodatkowania.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że kalkulacja naprawy z dnia 23 października 2018 r. samochodu będącego przedmiotem niniejszego postępowania, sporządzona przez Z.R. nie jest wyceną na dzień dokonywania napraw, lecz na dzień jej sporządzenia wg której koszt naprawy wyniósł 73.061,16 zł brutto. Jednak strona nie przedstawiła żadnych rachunków potwierdzających poniesione koszty napraw. Z materiału dowodowego wynika, że samochód był po pożarze i miał uszkodzony przód oraz delikatne otarcia z tyłu. Potwierdza to opis aukcji zamieszczony na stronie serwisu aukcyjnego oraz towarzysząca jej dokumentacja fotograficzna.

W ocenie organu odwoławczego zdjęcia pojazdu pochodzące z aukcji nie wskazują na podane w kalkulacji uszkodzenia, uzasadniające tak wysoki koszt naprawy. Ponadto za nieuzasadnione ekonomicznie należałoby uznać naprawianie używanego pojazdu za ponad 73.000,- zł, przy średniej wartości rynkowej 112.600,- zł. Dodatkowo podkreślić trzeba, że strona za samochód zapłaciła w przeliczeniu na PLN nieco ponad 21.000,- zł. Tym bardziej zatem ryzykowne byłoby przeznaczenie na jego naprawę kwoty ponad trzykrotnie przekraczającej cenę zakupu.

Organ podkreślił, że zarówno kalkulacja jak i naprawa dokonywane były przez Z.R.. W świetle poczynionych przez organ ustaleń i zebranych dowodów, a także brak udokumentowania zakupu niezbędnych do naprawy części zdaniem organu kalkulacja nie może stanowić podstawy do określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym. Dowód ten nie może zostać uznany za wiarygodny i nie sposób stwierdzić, że obszerna kalkulacja naprawy przedstawia faktyczne prace naprawcze przeprowadzone w pojeździe. Strona mimo wezwania organu nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających zakup potrzebnych do naprawy części.

W ocenie Dyrektora zeznań świadka Z.R. nie można uznać za wiarygodne. Świadek jako osoba zawodowo trudniąca się naprawą samochodów, nie był w stanie podać szczegółowych informacji związanych z przeprowadzoną naprawą samochodu swojej żony. Nie potrafił on także wskazać, ile czasu poświęcił na naprawę samochodu. W ocenie organu odwoławczego, gdyby zakres prac był tak obszerny jak to wynika z zeznań świadka Z.R. oraz kalkulacji, to czas niezbędny do dokonania zakupu wszystkich niezbędnych części plus prace naprawcze zapewne przekroczyłby 2 tygodnie (tj. od dnia nabycia do badania technicznego).

Zdaniem organu nie ma żadnych wątpliwości, iż wykazana w deklaracji AKC-U podstawa opodatkowania samochodu marki Chrysler Town & Country w wysokości 23.148,- zł znacznie odbiega od jego średniej wartości rynkowej. Pomimo, iż strona przedłożyła wraz z odwołaniem kalkulację naprawy Dyrektor nie uznał jej za dowód wiarygodny. Strona nie wykazała dowodami, iż rzeczywiście koszt napraw przedmiotowego samochodu oscylował w granicach 73.000,- zł.

W ocenie organu nie udało się ustalić ceny zakupu samochodu na rynku amerykańskim. Udowodnione jedynie zostało, iż pojazd został sprzedany na aukcji za kwotę 11.700 USD, a jego nabywcą mogła być firma "A". Do tego jak twierdzi strona należałoby doliczyć koszty aukcjonera wynoszące 455 USD. Natomiast strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów wskazujących kwotę za jaką dokonała zakupu, a kwota podana na dokumencie Bill of Sale nie może zostać uznana za całkowitą cenę pojazdu.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, skarżąca J.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji organów I i II instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Wydanej decyzji strona zarzuca naruszenie przepisów:

I. art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a. poprzez:

a) uznanie, że wysokość podstawy opodatkowania nie powinna znacznie odbiegać od średniej wartości rynkowej samochodu, podczas gdy przepis ustawy nie wprowadza wymogu unifikacji cen wszystkich sprowadzanych z zagranicy samochodów lecz wskazuje, że rozbieżność musi wynikać z uzasadnionej przyczyny, a sądy administracyjne wyraźnie stanęły na stanowisku, że uzasadnioną przyczyną może być również specyfika rynku, na którym dokonano nabycia,

b) nieuwzględnienie - przy ocenie istnienia uzasadnionych przyczyn - specyfiki rynku nabycia pojazdu i związanego z tym zróżnicowaniem cen względem cen uzyskiwanych w Polsce,

c) przyjęcie jako podstawy opodatkowania cen z polskiego rynku dla pojazdów nieuszkodzonych, podczas gdy w rzeczywistości zanegowano cenę nabycia pojazdu w wysokości 5.000 USD i przyjęto że pojazd nabyty został za cenę 11.700 USD,

d) nieuwzględnienie koniecznych kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu tylko z tego powodu, że strona nie dysponowała dokumentami potwierdzającymi zakupy (faktury, paragony).

II. art. 121 §1 w zw. z art. 124 w zw. z art. 187§ 1 w zw. z art. 191 O.p. poprzez uznanie, że strona nie mogła dokonać zakupów części i naprawy we własnym zakresie w terminie nieprzekraczającym 2 tygodni mimo, że twierdzenia tego nie poparto żadnymi argumentami, wyliczeniami i ustaleniami, a co wpłynęło na odmówienie prawa do uwzględnienia kosztów naprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga J.R. podlega oddaleniu.

Kwestia sporna dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wartość i podstawę opodatkowania, nabytego wewnątrzwspólnotowo przez skarżącą samochodu osobowego marki Chrysler Town & Country o nr VIN [...], a w rezultacie, czy zasadnie określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości 14.357,- zł.

Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a., w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ww. ustawy, za nabycie wewnątrzwspólnotowe uznaje się przemieszczanie wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p.a. obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju.

Z kolei przepis art. 102 ust. 1 u.p.a. wskazuje, iż podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2.

Przepis art. 104 ust. 6 u.p.a. wskazuje, iż podstawa opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dopuszczonego wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z przepisami celnymi, ale niezarejestrowanego na terytorium innego państwa członkowskiego jest wartość, o której mowa w ust. 1 pkt 3 (wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło - w przypadku importu tego samochodu), z uwzględnieniem prowizji, kosztów transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały uwzględnione w cenie, ale zostały już poniesione do miejsca, w którym nastąpiło objęcie towarów procedurą celną.

Stosownie do art. 104 ust. 8 u.p.a. jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.

Zgodnie z art. 107 ust. 9 u.p.a. w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania.

W art. 104 ust. 11 u.p.a. wskazano, że średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.

Celem wskazanych wyżej regulacji nie jest utrudnianie obrotu samochodami osobowymi, czy też ujednolicanie cen, lecz przeciwdziałanie nadużyciom podatkowym polegającym na celowym zaniżaniu ceny nabycia w stosunku do ceny rzeczywiście zapłaconej, a w konsekwencji zaniżenia opłat i podatków.

Z ww. przepisów wynika, że w sytuacji, gdy organ poweźmie wątpliwości co do poprawności zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania, to na podatniku spoczywa obowiązek wskazania przyczyn, z powodu których zadeklarowana przez niego wysokość podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu odnoszonej do notowanej na rynku krajowym w dniu powstania obowiązku podatkowego, jego średniej ceny. Na tym etapie postępowania podatnik powinien przedstawić dowody uzasadniające i uwiarygodniające, jako prawidłową, zadeklarowaną przez niego wysokość podstawy opodatkowania, a organ podatkowy zobowiązany jest ocenić, czy dowody te rzeczywiście potwierdzają zaistnienie sytuacji uzasadniającej kwalifikowanie jej jako "uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu przepisu art. 104 ust. 8 u.p.a. Na podatniku spoczywa zatem obowiązek wykazania okoliczności towarzyszących nabyciu danego samochodu, uzasadniających jego umowną cenę odbiegającą od kwoty, o której mowa w art. 104 ust. 8 w związku z ust. 11 u.p.a.

W sytuacji zaś, gdy podatnik nie przedstawi wiarygodnych wyjaśnień uzasadniających różnicę pomiędzy kwotą, o której mowa w art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a. – tj. kwotą, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy, (cenę nabycia), a średnią wartością rynkową, o której mowa w art. 104 ust. 8 w związku z ust. 11 u.p.a., ani nie dokona zmiany pierwotnie deklarowanej wysokości podstawy opodatkowania, to uzasadnione jest wszczęcie przez organ postępowania podatkowego w sprawie określenia należnego podatku akcyzowego w prawidłowej wysokości.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest wyjaśnienie znaczenia niedookreślonych zwrotów użytych przez ustawodawcę w treści art. 104 ust. 8 u.p.a., tj. "uzasadnionej przyczyny" oraz "znacznie odbiega". W konsekwencji należy udzielić odpowiedzi na pytanie, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, co nakłada na organ podatkowy obowiązek podwyższenia zadeklarowanej przez stronę podstawy opodatkowania i określenia podatku akcyzowego w należnej wysokości.

Odnosząc się do pierwszego z wymienionych zwrotów "uzasadnionej przyczyny" należy wskazać, że według Słownika Języka Polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl/sjp) "uzasadniony" to oparty na obiektywnych racjach, podstawach, zaś "przyczyna" to czynnik lub zespół warunków wywołujący jakieś zjawisko jako swój skutek. Wobec powyższego należy przyjąć, że uzasadnienie przyczyny polega na przedstawieniu dowodów, argumentów, motywów potwierdzających podjęte działania.

Odnosząc się do rozumienia zwrotu "znacznie odbiega", należy zauważyć, że według SJP PWN "znacznie" oznacza, w znacznym stopniu, o wiele, bardzo, wyraźnie, jawnie, w sposób widoczny, natomiast "odbiega" znaczy być dalekim od czegoś, różnić się.

W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo odczytały znaczenie ww. zwrotów ustalając, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wysokość podstawy opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W wyniku sprawdzenia wartości podobnych pojazdów na rynku polskim na podstawie katalogu Eurotax organ ustalił, że średnia wartość rynkowa podobnych pojazdów w Polsce w sierpniu 2007 r. wyniosła 112.600,- zł. Zadeklarowana zaś przez stronę postawa opodatkowania wyniosła 23.148,- zł. Dlatego też prawidłowo organ stwierdził, że odbiega ona znacznie od średniej wartości rynkowej podobnych pojazdów. W tej sytuacji zaistniały przesłanki do weryfikacji wysokości podstawy opodatkowania.

W rozpoznawanej sprawie w wyniku przeprowadzonej analizy złożonych dokumentów uznano, iż przyczyny wskazywane przez skarżącą, jako uzasadniające podanie podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Analiza przedstawionej przez skarżącą kalkulacji, w świetle poczynionych przez organ ustaleń i zebranych dowodów, a także brak udokumentowania zakupu niezbędnych do naprawy części wskazuje na to, iż nie może ona stanowić podstawy do określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym. Tym samym dowód ten nie może zostać uznany za wiarygodny i nie sposób stwierdzić, że obszerna kalkulacja naprawy przedstawia faktyczne prace naprawcze przeprowadzone w pojeździe.

W niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość organy ustaliły, że wartość zadeklarowana przez stronę jest wartością sztucznie zaniżoną w państwie sprzedaży przez strony tej transakcji. Z dokumentu sprzedaży wynika bowiem że samochód został zakupiony przez skarżącą za kwotę 5.500 USD, co jest sprzeczne z danymi pozyskanymi przez organ I instancji dotyczącymi wylicytowania tego samochodu na portalu internetowym. Skarżąca zaś nie odniosła się do kwestii rozbieżności ceny wskazanej w dokumencie sprzedaży i kwoty z licytacji.

Odnosząc się do stanu technicznego pojazdu należy zwrócić uwagę, że jego wady były opisane w ogłoszeniu sprzedażowym i uwidocznione na załączonych zdjęciach. Istotne jest, zaś to, że dokument sprzedaży nie odzwierciedla faktycznej, całkowitej kwoty, którą skarżąca była zobowiązana zapłacić za ten samochód. W sytuacji, gdy zadeklarowana przez podatnika kwota odbiegała od rynkowej średniej wartości takiego samochodu w kraju, nie można było przyjąć, że manipulowanie przez strony umowy rzeczywistą ceną sprzedaży wynika z realiów rynku kraju nabycia.

W ocenie Sądu również argumentacja przedstawiona przez stronę w odwołaniu wskazuje, że cena samochodu została sztucznie zaniżona. Skarżąca bowiem uznała, że w sprawie należałoby przyjąć jako podstawę opodatkowania średnią wartość rynkową ustaloną przez organ 112.600,- zł, bądź kwotę za jaką dokonała sprzedaży naprawionego samochodu 100.000,- zł, pomniejszając ją o wyliczony przez nią koszt naprawy. W świetle tego wyjaśnienia należy wyciągnąć wniosek, że strona posługując się dokumentem sprzedaży sama poddaje w wątpliwość zapisy dotyczące rzeczywistej ceny zakupu samochodu. Powyższe zdaniem Sądu świadczy jednoznacznie o tym, że załączony do odwołania kosztorys napraw został stworzony jedynie w celu uwiarygodnienia wysokich napraw pojazdu, a w konsekwencji nieuprawnionego obniżenia podstawy opodatkowania. Z doświadczania życiowego wynika bowiem, że nabywca towaru w celach chociażby reklamacyjnych gromadzi paragony bądź faktury, natomiast nie ma znaczenia czy dokumentowanie zakupu następuje do celów prywatnych czy do prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku braku jakichkolwiek rachunków dokumentujących poczynione naprawy oraz niewskazanie skonkretyzowanych podmiotów sprzedających części, nie można było uznać, że przedstawiony kosztorys stanowi dowód na poniesienie kosztów napraw na kwotę ok. 73.000,- zł. Tym samym wyjaśnienie skarżącej i jej męża należało ocenić jako niewiarygodne.

Z treścią oświadczenia strony powinien korespondować konkretny materiał dowodowy, samo bowiem oświadczenie strony, co do stanu technicznego pojazdu i jego wartości nie ma dostatecznej mocy dowodowe, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek dowodów, potwierdzających fakt, iż przedmiotowy pojazd został nabyty w stanie dalece uszkodzonym, wymagającym wielu kosztownych napraw.

Skarżąca polemizując w skardze z oceną dokonaną przez organy podatkowe, przedstawia jedynie własny pogląd w tej kwestii, pomijając przy tym, że nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających liczne uszkodzenia tego pojazdu, a także dowodów zakupu części oraz napraw mechaniczno-blacharskich, których koszt miał wynosić ponad 73.000,- zł. Tymczasem wszystkie transakcje w obrocie gospodarczym odbywają się w oparciu o dokumentację handlową, którą to podatnik jest zobowiązany posiadać i okazać w czasie i na żądanie właściwego organu. W sytuacji gdyby rzeczywiście strona lub jej małżonek dokonywali zakupów części samochodowych na aukcjach internetowych, to dysponowaliby potwierdzeniem dokonania takich transakcji. Przykładowo mogliby okazać rachunki lub wydruki z portalu Allegro, czy też wydruki z poczty e-mail wysyłanych z tego portalu do użytkowników. Zawartych transakcji mogłyby dowodzić również polecenia przelewu, zawarte w historii rachunku bankowego, dotyczące zapłaty za zakupione części.

W tej sytuacji nielogiczna i niezgodna z doświadczeniem życiowym jest argumentacja skarżącej o poniesieniu kosztów naprawy pojazdu w kwocie trzykrotnie przewyższającej jego wartość w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów zakupu części. Co więcej, mąż skarżącej nie udzielił w czasie przesłuchania wyczerpującej odpowiedzi na temat zakresu prac, jego wyjaśnienia były lakoniczne, nie potrafił wskazać ile czasu poświęcił na naprawę, co zdaniem Sądu uprawniało organ podatkowy do wydania rozstrzygnięcia na podstawie posiadanych danych.

Rację ma przy tym organ, że należy odróżnić kwestię ceny, jaką ustalają pomiędzy sobą strony umowy, kierując się zasadą swobody umów, od wartości transakcji określanej dla celów podatkowych. Organ nie ingerował w to, jak strony umowy ukształtowały wzajemnie swoje prawa i obowiązki. Natomiast jego obowiązkiem, zgodnie z powołanymi przepisami prawa, było określenie prawidłowej wysokości podstawy opodatkowania oraz należnego podatku akcyzowego, co też prawidłowo uczynił.

W ocenie Sądu, wobec dokonanych ustaleń w sprawie, nietrafne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 121 § 1, art. 124, art. 187 i art. 191 O.p. To, że materiał dowodowy został oceniony niezgodnie z intencją skarżącej nie oznacza, że organy naruszyły art. 191 O.p., czy też wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Zdaniem Sądu, organ rozważył cały, zebrany materiał dowodowy, dokonał na jego podstawie prawidłowych ustaleń, a w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wyjaśnił, podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, odnosząc się jednocześnie do argumentów i dowodów przedstawionych przez stronę. Natomiast skarżąca nie podważyła tych ustaleń, a zaprezentowała jedynie własną ocenę materiału dowodowego, wskazując wnioski, które w jej ocenie należy z nich wyprowadzić. Polemika skarżącej odnosząca się do zebranego materiału dowodowego i dokonanie jego odmiennej oceny, nie mogło podważyć trafnych ustaleń i ostatecznie, prawidłowych wniosków organów podatkowych obu instancji.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.