Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 942/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 4, , art, 12 ust. 1b, art. 18 ust. 5, art. 75, art. 89 ust. 1, art. 92, art. 93
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: art. 10, art. 24 par. 1 i 2, art. 75, art. 77, art. 78, art. 107 par. 3, art. 123, art. 124, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 125
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2010 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2009 r. wniesionego przez skarżącą spółkę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] kwietnia 2009 r. o godz. [...] na parkingu przed halą odlotów portu lotniczego [...] przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...], kierowanego przez I. J.

Kierowca okazał do kontroli: dowód osobisty, prawo jazdy, ubezpieczenie OC, zaświadczenie o zatrudnieniu, wydruki z kasy fiskalnej, protokół z okresowego przeglądu technicznego kasy fiskalnej, książkę serwisową kasy fiskalnej o nr [...], wypis Nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób udzielonej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., ważnej do dnia [...] grudnia 2054 r. Kierowca nie przedstawił natomiast żadnego dokumentu dotyczącego zainstalowanego w pojeździe urządzenia pomiarowego – taksometru.

Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz dokonano oględzin pojazdu, na podstawie których inspektorzy stwierdzili, że w pojeździe zainstalowany jest taksometr C. o numerze [...]. Sporządzony protokół oględzin pojazdu z dnia [...] kwietnia 2009 r. został odczytany w obecności kierowcy i przez niego podpisany., Natomiast kierowca odmówił składania zeznań w charakterze świadka, co zostało odnotowane w protokole przesłuchania go jako świadka z dnia [...] kwietnia 2009 r.

Protokół kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r. kontroli Nr [...] został podpisany przez kierującego pojazdem.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. skarżąca Spółka została zawiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. producent urządzeń pomiarowych C. poinformował organ, że urządzenie oznaczone jako C. o nr [...] jest taksometrem. Instrukcja obsługi oraz oryginał świadectwa legalizacji pierwotnej zostały zaś wydane klientowi.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję, na podstawie której – działając w oparciu m.in. o przepisy art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 4 w związku z art. 18 ust. 5 lit. a) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., dalej nazywanej: "u.t.d.") oraz na podstawie lp. 2.9 pkt 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 5.000 zł z tytułu wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że kontrolowany pojazd nie jest taksówką, gdyż nie spełnia wymogów określonych w § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.). Został potraktowany jako pojazd wykonujący okazjonalny przewóz osób.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji stwierdziła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d.

Skarżąca stwierdziła, że art. 18 ust. 5 u.t.d. budzi istotne wątpliwości interpretacyjne, zarówno co do podmiotowego, jak i przedmiotowego zakresu jego zastosowania. Trudności w ich rozstrzygnięciu pogłębia fakt, iż nie został on umieszczony w przepisach ogólnych ustawy (Rozdział 1), lecz dodany do dotychczasowej treści art. 18 u.t.d., dotyczącego zezwoleń na wykonywanie niektórych rodzajów przewozów, a mianowicie: przewozów regularnych i regularnych specjalnych w krajowym i międzynarodowym transporcie drogowym oraz wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym, sam zaś art. 18 znajduje się w Rozdziale 3 ustawy "Transport drogowy osób".

Strona zakwestionowała dowody, na podstawie których nałożono karę pieniężną w wysokości 5.000 zł, stwierdzając jednocześnie, że została ona nałożona z pominięciem przesłanki wykonywania przez stronę przewozu okazjonalnego. Kwestionując ustalenia organu, strona zauważyła, że w skontrolowanym pojeździe, poza kierowcą, nie znajdowała się żadna osoba, która mogłaby poświadczyć fakt wykonywania przewozu.

Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącej, przepisy art. 18 ust. 5 u.t.d. mogą zostać uznane za sprzeczne z Konstytucją, w szczególności z przepisami art. 2, 20 i 22 (zasada demokratycznego państwa prawnego oraz zasada legislacji i ochrony interesów oraz zasada swobody i wolności działalności gospodarczej). Pozostają w kolizji z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz kolidują z przyjętymi w prawie Unii Europejskiej zakazami podejmowania działań ograniczających podaż usług transportowych oraz różnicowania warunków działania przewoźników świadczących usługi równoważne.

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepisy prawa materialnego, w tym m.in. art. 4 pkt 11, i art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. oraz art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 2.9. pkt 1 załącznika do u.t.d. także na wyniki przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. kontroli pojazdu należącego do skarżącej Spółki powołaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdził, że skarżąca, wykonując transport drogowy osób, dopuściła się naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Należący do strony pojazd niebędący taksówką osobową bowiem był wyposażony w taksometr, co potwierdziła zgromadzona w aktach dokumentacja fotograficzna, protokół kontroli oraz protokół oględzin pojazdu. Podaną okoliczność potwierdził również w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. producent zainstalowanego i używanego w pojeździe urządzenia firma C., oświadczając, że urządzenie jest taksometrem.

Zdaniem organu odwoławczego, nie budził wątpliwości także fakt, że strona wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, mimo że w chwili kontroli w zatrzymanym pojeździe nie znajdował się pasażer.

Odwołując się do definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy o działalności gospodarczej, organ odwoławczy podkreślił, że o wykonywaniu przez stronę działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozu świadczy fakt, iż pojazd został oznaczony w sposób jednoznacznie wskazujący, że wykonywany jest nim przewóz osób. Przedsiębiorca poprzez umieszczenie na pojeździe oznaczenia wykazuje zamiar zawarcia umowy z potencjalnym pasażerem o odpłatne wykonanie usługi przewozu. Kierowca okazał inspektorom wykonującym czynności kontrolne wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, co oznacza, że przedsiębiorca podjął kroki celem wykonywania działalności gospodarczej w sposób ciągły i zorganizowany.

Odnosząc się do przymiotu zarobkowości, Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że każda działalność ukierunkowana jest na osiągnięcie zysku, którego brak nie wskazuje, że przedsiębiorca nie wykonuje działalności gospodarczej. Zatem okoliczność, że w pojeździe nie znajdowała się poza kierowcą żadna inna osoba, która w momencie kontroli korzystałaby z odpłatnej usługi przewozu, nie przesądza, że przedsiębiorca nie wykonywał działalności gospodarczej.

Podczas kontroli wykonano wydruk z zamontowanej w pojeździe kasy fiskalnej, z którego co prawda nie wynika rodzaj świadczonej usługi transportowej (podkreślał to odwołujący). Jednakże oceniając całokształt okoliczności organ przyjął, że wykonywana usługa dotyczyła przewozu osób.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy;

- na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c) p.p.s.a.:

1. naruszenie art. 75 i art. 89 ust 5 u.t.d., gdyż karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożono decyzją administracyjną, którą wydano na podstawie protokołu sporządzonego podczas kontroli, tymczasem art. 75 u.t.d., zawierając zamknięty katalog postępowań, które mogą być wszczynane na podstawie wyników kontroli, nie pozwala na wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Ponadto, w art. 89 ust. 5 u.t.d. ustawodawca nie zawarł umocowania ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia prawa organu administracyjnego do wszczęcia i prowadzenia postępowania o naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wykraczającego poza katalog określony w art. 75 u.t.d. oraz nie zawarł umocowania do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia ustawy o transporcie na podstawie protokołu kontroli,

Powołując się na art. 93 ust. 1 u.t.d. oraz § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. o prawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. Nr 76, poz. 454), wydanego na podstawie art. 89 ust. 5 u.t.d., strona uznała, że § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia jest niezgodny z art. 75 oraz art. 56 ust. 1 u.t.d. i wykracza poza umocowanie ustawowe wynikające z art. 93 i art. 75 oraz art. 89 ust. 5 u.t.d.,

2. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a."), art. 10 k.p.a., art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który nie ustalił, czy skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny osób pojazdem, na dachu którego umieszczono lampy lub urządzenie techniczne, z zamontowanym wewnątrz używanym taksometrem, podczas gdy są to podstawowe przesłanki przemawiające za odpowiedzialnością skarżącej spółki za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d,

3. naruszenie art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z § 6 ust 4 i 5 obowiązującego w dacie przeprowadzania kontroli drogowej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, poprzez ustalenie rodzaju usługi wyłącznie na podstawie zeznań świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu, podczas gdy powyższy dowód przeprowadzono z naruszeniem § 6 ust 4 i 5 obowiązującego w dacie kontroli drogowej w/w rozporządzenia, gdyż wspomniany kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącą (udostępniał w toku kontroli dokumenty pojazdu, wnosił uwagi do protokołu, udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącej, podpisywał protokół), zaś jego czynności jako podejmowane w imieniu skarżącej były wiążące dla niej, zatem winien zostać przesłuchany w charakterze strony po przeprowadzeniu wszystkich dostępnych dowodów, a nie w charakterze świadka w toku kontroli, ewentualnie winien zostać przesłuchany w charakterze świadka w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji dowód z przesłuchania świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu dopuszczono jako sprzeczny z § 6 ust 4 i 5 ww. rozporządzeniem, z mającym wpływ na wynik postępowania naruszeniem art. 75 § 1 zd. pierwsze k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.,

4. naruszenie art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 140 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 i 4 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, podczas gdy została ona wydana przez inspektora transportu drogowego, który podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu od sporządzenia decyzji organu I instancji zgodnie z art. 24 § 1 ust. 1 i 4 k.p.a.,

5. naruszenie art. 123 § 1 i § 2 oraz art. 124 k.p.a. w związku z art. 78 § 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez niewydanie przez organ I instancji postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych strony, podczas gdy powyższe postanowienie jest zaskarżalne w trybie określonym w art. 142 k.p.a.,

6. naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 78 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.a., gdyż z całokształtu materiału dowodowego nie wynikał rodzaj wykonywanej usługi oraz okoliczność wykonywania przewozu okazjonalnego osób, a także poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony podczas, gdy organ nie ustalił okoliczności istotnych w sprawie oraz oddalił wnioski dowodowe strony;

- na podstawie art. 145 § 1 ust 1 pkt a) p.p.s.a.:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., poprzez bezzasadne przyjęcie na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż na dachu pojazdu była zamontowana podświetlana lampa, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracyjne obydwu instancji w tym zakresie oraz oddalenie odwołania na decyzję wydaną przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego,

2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 11 u.t.d., poprzez przyjęcie, iż strona wykonywała przewóz okazjonalny w ramach krajowego transportu drogowego, podczas gdy z akt sprawy nie wynika, okoliczność ustalenia przez organy administracyjne przewozu jakiejkolwiek osoby i ustalenia na czym miałaby polegać usługa wykonana przez skarżącą,

3. naruszenie art. 20, art. 22 w zw. z art. 31 ust 3 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 18 ust 5 ustawy o transporcie drogowym, podczas gdy powyższy przepis jest sprzeczny z ww. przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona wniosła o zawieszenie postępowania w związku z toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniem zarejestrowanym pod sygn. TS 224/09, dotyczącym stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d., celem właściwego zabezpieczenia interesu prawnego strony w postępowaniu. W ocenie strony sama tylko możliwość wznowienia postępowania po uznaniu niekonstytucyjności przepisu nie stanowi właściwego zabezpieczenia interesu prawnego strony postępowania, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W wypadku wyegzekwowania kar administracyjnych w wysokości kilku milionów złotych łącznie działalność gospodarczą prowadzona przez skarżącą zostanie w sposób oczywisty zniweczona. Zaś sama możliwość odzyskania kar administracyjnych nie daje możliwości ponownego rozpoczęcia jej dalszego prowadzenia.

Zdaniem skarżącej z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynikała okoliczność wykonywania przewozu okazjonalnego osób (art. 4 ust. 11 u.t.d.) bądź krajowego transportu drogowego (art. 4 ust. 4 i ust. 1 u.t.d.), zatem nie można było przypisać odpowiedzialności skarżącej za naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym.

Okazana podczas kontroli licencja na krajowy transport drogowy nie zawierała ograniczeń w zakresie wykonywania przewozów w krajowym transporcie, o którym mowa w art. 4 pkt 7, 9, 10, 11, 112 u.t.d. Jednocześnie zgodnie z art. 11 ust. 7 pkt 7 u.t.d., licencja zawiera określenie przewozu, na który została wydana. Jeżeli w licencji wydanej przez Prezydenta m.st. Warszawy nie ograniczono licencji na krajowy transport drogowy poprzez wskazanie rodzaju przewozu, to licencjobiorca może wykonywać wszelkie określone ustawą rodzaje przewozu. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na transporcie drogowym rzeczy samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t. Przewoźnik incydentalnie wykonuje przewóz osób (obsługa konferencji, wesel, rautów) z wyłączeniem zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. Strona uznała, że organ nie wskazał faktów potwierdzających, że strona wykonywała przewóz okazjonalny osób w momencie kontroli, gdyż licencja nie wskazywała rodzaju przewozu. Ponadto, wszystkie urządzenia w pojeździe były wyłączone.

Definicja przewozu okazjonalnego nie ma charakteru indywidualnego przewozu przypisanego do licencji, o której mowa w art. 5 u.t.d. Z treści art. 5 i art. 18 ust. 4 u.t.d. wynika, że przewóz okazjonalny wykonywany jest nie tylko na podstawie licencji, ale także na podstawie zezwoleń. Stąd, nie można wywieść dychotomicznego podziału przewozu okazjonalnego z uwagi na licencję określoną w art. 5 i 6 u.t.d. W ramach licencji, o której mowa w art. 5 mogą być wykonywane przewozy regularne, regularne specjalne oraz przewóz kabotażowy. Przewóz okazjonalny może być wykonywany także na podstawie zezwolenia określonego w art. 18 u.t.d. Zatem licencja określona w art. 6 u.t.d. nie jest wyszczególniona z powodu rodzaju przewozu, jaki jest wykonywany w ramach jej realizacji, albowiem transport drogowy taksówką realizuje przewozy okazjonalne.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z § 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, strona podała, że kierowca w toku kontroli drogowej reprezentował faktycznie skarżącą Spółkę, co potwierdza § 2 ust. 2 rozporządzenia. Skoro ustawodawca zastrzegł dla kierowcy pojazdu wykonującego przewóz rolę osoby reprezentującej przedsiębiorcę, nie może występować w charakterze świadka po wszczęciu postępowania administracyjnego, kiedy przedsiębiorca ma już status strony postępowania administracyjnego. Zatem dowód z przesłuchania świadka kierowcy kontrolowanego pojazdu dopuszczono jako dowód na rodzaj wykonywanej przez skarżącą usługi z mającym wpływ na wynik postępowania zastosowaniem art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. Powyższy dowód jest jedynym, z którego wynika, że skarżąca mogła wykonywać w dniu kontroli przewóz okazjonalny. Wobec ustalenia przesłanki przewozu okazjonalnego za pomocą dowodu sprzecznego z prawem (§ 6 ust. 4 i 5 rozporządzenia) zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżąca podała, że z protokołu sporządzonego na miejscu kontroli nie wynika okoliczność dokonania oględzin urządzenia umieszczonego na dachu pojazdu oraz urządzenia umieszczonego w pojeździe. Sporządzone na miejscu kontroli fotografie nie pozwalają na stwierdzenie czy baner (plastyk) umieszczony na dachu był podświetlony i zaopatrzony w instalację elektryczną. Ograniczenie się do zeznania świadka - kierowcy skontrolowanego pojazdu - nie może przesądzić wspomnianego faktu. Rozstrzygające znaczenie w tym zakresie mają cechy konstrukcyjne rzeczy umieszczonej na dachu pojazdu. W ocenie strony dokonanie oględzin powyższego urządzenia oraz prawidłowe utrwalenie jego cech konstrukcyjnych, ewentualnie dowód z opinii biegłego bądź zabezpieczenia przez organy administracyjne dokumentacji technicznej baneru lub jego instalacji elektrycznej mogłoby przesądzić o spełnieniu przesłanek wynikających z art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości, zarówno materialnych, jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. Sp. z o.o. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą TS 224/09 postępowanie dotyczące stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 18 ust. 5 u.t.d. Pod wskazaną sygnaturą została zarejestrowana w dniu 23 września 2009 r. skarga konstytucyjna z dnia 18 września 2009 r. zgłoszona w trybie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, w której zawarto wniosek o stwierdzenie niezgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z art. 2, art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 Konstytucji RP. Jednakże, jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu odwoławczego złożonego na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2010 r., Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r. odmówił nadania biegu powyższej skardze (oświadczenie pełnomocnika organu, k.-51 akt sądowych). Postanowienie to jest prawomocne.

Ponadto, zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przez Trybunałem Konstytucyjnym. Jest to podstawa fakultatywnego zawieszenia postępowania, a o jego zawieszeniu decydują względy celowościowe, które pozostawione są do uznania Sądu.

Rozstrzygając zgłoszony przez stronę w niniejszej sprawie wniosek Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjnym w wyroku z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 202/09, który stwierdził, że przy rozpatrywaniu wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie zainicjowane skargą konstytucyjną nie można abstrahować, że skarga ta została zgłoszona na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Na mocy tego przepisu jednostka zyskała środek ochrony na drodze szczególnego postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wniesienie skargi konstytucyjnej jest bowiem możliwe tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu było ostateczne. Natomiast każdy sąd na mocy art. 193 Konstytucji może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Użyte w art. 193 Konstytucji określenie "może" należy rozumieć w ten sposób, że to sąd określa jaki jest stopień niezgodności danego przepisu z Konstytucją i od jego oceny zależy, czy uznaje go za zgodny z Konstytucją, czy też poweźmie poważne wątpliwości co do niezgodności z Konstytucją. Zgodnie bowiem z art. 178 ustawy zasadniczej, sędziowie podlegają również Konstytucji, a to oznacza, że w razie rozpoznawania konkretnej sprawy, szczególnie gdy strona podnosi istnienie niezgodności pomiędzy przepisami ustawy a Konstytucją, sąd rozpoznający sprawę ma obowiązek zbadać, czy wskazany przepis jest zgodny z Konstytucją z uwagi na uregulowania zawarte w art. 193 tej Ustawy. Sąd winien ocenić argumenty strony przedstawione w tym względzie. Oznacza to, że wszystkie wyżej przedstawione aspekty sąd jest zobowiązany uwzględnić rozpoznając wniosek o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie powziął wątpliwości co do zgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP, co zostanie wykazane poniżej.

Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego dnia [...] września 2009 r. nie naruszają ani przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, nakładając karę pieniężną w wysokości 5.000 zł organy obu instancji, powołując się na zebrane w toku postępowania dowody, prawidłowo uznały, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. skarżąca Spółka wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru co wyczerpało znamiona naruszenia określonego w art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. Przewóz był wykonywany przez podmiot świadczący usługi przewozowe na rzecz skarżącej Spółki, na co wskazuje treść zaświadczenia z dnia [...] maja 2008 r. wystawionego przez A. Sp. z o.o. (k.- [...] akt administracyjnych).

W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podejmowanie i wykonywanie transportu drogowego, jako gospodarczej działalności usługowej, stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d., wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.

Według ustaleń organów obu instancji dokonanych w niniejszym postępowaniu, skarżąca Spółka posiadała licencję nr [...], uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, której stosownym wypisem legitymował się podczas kontroli kierujący pojazdem (w aktach administracyjnych sprawy kserokopia wypisu Nr [...] z licencji nr [...]).

Okazana licencja nie spełniała warunków określonych w art. 6 ust. 4 u.t.d. dla licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie była bowiem wydana na kontrolowany pojazd oraz nie precyzowała, zgodnie z tym przepisem – obszaru, na którym przedsiębiorca był uprawniony do świadczenia usług transportowych osób. Zatem przedstawiona do wglądu organom kontroli licencja, która nie odpowiadała warunkom licencji taksówkowej, uprawniała do wykonywania przewozów okazjonalnych zdefiniowanych w art. 4 pkt 11 u.t.d., jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Dowód w postaci okazanego do kontroli wypisu z licencji (k.- [...] akt administracyjnych) oraz zaświadczenie o wykonywaniu przewozów przez kierowcę na rzecz skarżącej (k.- [...] akt administracyjnych) jednoznacznie wskazują na charakter świadczonych usług transportowych. Bez znaczenia dla przyjętego rozstrzygnięcia pozostaje rzeczywiste wykonywanie przewozów w dniu kontroli, jak również fakt, iż w chwili kontroli w pojeździe nie znajdował się pasażer, który potwierdziłby powyższą okoliczność. Dowodami wspierającymi zasadność przejętego stanowiska, że w dniu kontroli był wykonywany przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób są kopie paragonów fiskalnych stanowiących wydruk z kasy fiskalnej typu V. wyprodukowanej przez O. S.A. w 2004 r. o nr seryjnym [...] (k.-[...],[...] akt administracyjnych) połączonej z taksometrem elektronicznym C. o nr [...] (protokół kontroli, k.-[...],protokół oględzin, k.-[...] oraz pismo C. z dnia [...] maja 2009 r., k.- [...] – [...] akt administracyjnych), a więc urządzeniem rejestrującym długość odbytej w ramach usługi transportu trasy oraz należność za jej wykonanie.

W art. 5 ust. 1 u.t.d. ustawodawca wyraźnie wskazał, iż na wykonywanie transportu drogowego wymagana jest odpowiednia licencja, do otrzymania której przedsiębiorca musi spełniać konkretne warunki, inne dla licencji na przewozy okazjonalne oraz inne dla licencji "taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). W następstwie tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na podstawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie licencji "taksówkowej". Znalazło to stanowisko jednoznaczny wyraz w dyspozycji przepisu art. 12 ust. 1b u.t.d., według którego licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką.

Konsekwencją zróżnicowania przewozów okazjonalnych i przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką było wprowadzenie w ustawie o transporcie drogowym art. 18 ust. 5 lit. a) – c), zgodnie z którym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru,

b) umieszczania w pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, a także,

c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

W skardze strona wskazuje zarzuty dotyczące naruszenia przez organy art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., tj. zarzuty kwestionujące zasadność nałożenia kary z tytułu umieszczenia na dachu kontrolowanego pojazdu lampy lub innego urządzenia technicznego. Podniesione przez skarżącą argumenty nie będą przedmiotem rozważań Sądu, gdyż kara w wysokości 5.000 zł została nałożona na stronę w związku z naruszeniem zakazu umieszczania w pojeździe, który nie jest taksówką, taksometru, a przedmiotem treści uzasadnień decyzji organów obu instancji są wyłącznie argumenty potwierdzające zasadność nałożonej podanej kary.

Okoliczność, że nie zostały nałożone kary za naruszenie zakazów z art. 18 ust. 5 lit. b) i c) u.t.d. nie może oznaczać, że przez skarżącego nie był wykonywany przewóz okazjonalny pojazdem, a oznakowanie i wyposażenie pojazdu nie sugerowało potencjalnym klientom, że stanowi on taksówkę.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że organy prawidłowo ustaliły, że w pojeździe poddanym kontroli zamontowany był taksometr, co wynika wprost z załącznika do protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], dokumentacji fotograficznej pojazdu wykonanej przez kontrolującego inspektora, protokołu oględzin pojazdu, informacji udzielonych przez C. w piśmie z dnia [...] maja 2009 r. oraz instrukcji obsługi taksometru załączonej do podanego pisma. Zatem, prawidłowo ustalono zakres naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, jakiego dopuściła się strona w niniejszej sprawie.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 uznając, że organy administracji w sposób wyczerpujący zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organy wskazały w uzasadnieniu decyzji dowody, na podstawie których został ustalony stan faktyczny.

Na wstępie należy zauważyć, że podmioty wymienione w art. 89 ust. 1 u.t.d., które uprawnione są do nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnych, wydają je w imieniu organów administracji publicznej. Oznacza to, że inspektor Inspekcji Transportu Drogowego decyzję administracyjną w tym przedmiocie wydaje z mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 93 ust. 1 u.t.d. w imieniu wojewódzkiego inspektora drogowego, właściwego ze względu na miejsce przeprowadzonej kontroli (art. 93 ust. 1a u.t.d.). Zatem, art. 93 ust. 1 u.t.d. stanowi klauzulę generalną dotyczącą upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych o nałożeniu kar pieniężnych za naruszenie przepisów z zakresu przewozów drogowych i to przez osoby przeprowadzające kontrolę.

Fakt stwierdzenia w trakcie kontroli określonych naruszeń nie spowodował, wbrew twierdzeniom skargi, zawiązania stosunku prawnego między kontrolującym inspektorem, a skarżącą, a wynik sprawy, tj. nałożenie kary pieniężnej na skarżącą nie miał żadnego wpływu na prawa i obowiązki inspektora. W tym stanie rzeczy, zarzut skargi o naruszeniu art. 24 § 1 i 4 k.p.a., który stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki bądź w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3 cytowanego przepisu, jest całkowicie bezpodstawny.

Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., tj. zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że strona była powiadomiona o wszczętym postępowaniu administracyjnym pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Do czasu zakończenia postępowania nie wniosła żadnego pisma w sprawie, nie złożyła również wniosków dowodowych. W związku z powyższym, organ administracji, wbrew zarzutom skargi, nie miał podstaw do wydawania postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, tym samym nie dopuścił się naruszenia art. 123 k.p.a. oraz art. 124 k.p.a. w związku z art. 78 § 2 k.p.a.

Jak podano powyższej, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zostało skierowane do skarżącej Spółki. W momencie podjęcia przez inspektorów inspekcji drogowej pierwszej czynności w sprawie skarżąca stała się stroną postępowania, gdyż to ona jest podmiotem, na którego rzecz kierowca skontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz drogowy (zaświadczenie o zatrudnieniu k.-[...] akt administracyjnych), naruszając warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d.). W tym stanie rzeczy ewentualne zeznania kierowcy, które w niniejszej sprawie wbrew twierdzeniom strony nie były złożone (v. protokół zeznania świadka), stanowiłyby dowód w sprawie w postaci zeznań świadka, a nie strony postępowania czy też osoby uprawnionej do reprezentowania skarżącej.

Nadto, skarżąca sformułowała zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. w związku z przyznaniem wartości dowodowej zeznaniom świadka w osobie kierowcy skontrolowanego pojazdu, na podstawie których organy ustaliły, że nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje przy tym zasadę równej mocy środków dowodowych, nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustalaniu faktu. W przepisach k.p.a. nie ma zatem podstaw do wprowadzenia zróżnicowania środków dowodowych. (p. Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, str. 393, Wyd. C.H. Beck, 2005 r.). Ustalenie bez wyraźnej podstawy ustawowej, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, jest sprzeczne z art. 75 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 1992 r. sygn. akt III SA 1838/91).

Na marginesie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie sformułowany zarzut jest chybiony, gdyż kierowca skontrolowanego pojazdu odmówił złożenia zeznań w charakterze świadka, co zostało odnotowane w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] kwietnia 2009 r., nie wnosił żadnych uwag do protokołu, nie udzielał wyjaśnień w imieniu skarżącego.

Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 75 u.t.d. Uregulowania tego nie można odczytywać bez odwoływania się do innych zapisów u.t.d., jak art. 48, mówiącego, że inspekcja transportu drogowego została powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego i niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi, z wyjątkiem pojazdów, o których mowa w art. 3 ustawy. Wyłączenie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie miało zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zostało wykazane, że kontrolowanym pojazdem nie był wykonywany niezarobkowy przewóz drogowy osób. Ponadto z art. 93 ust. 1 u.t.d. wynika, że uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 (w tym inspektorzy inspekcji transportu drogowego w zw. z art. 87 u.t.d.), mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W tym kontekście art. 75 u.t.d. wskazuje, w jakich jeszcze postępowaniach protokół kontroli jest podstawą do formułowania wniosków o ich wszczęcie.

Reasumując, skoro przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą był wykonywany w dniu [...] kwietnia 2009 r. przez skarżącą z ewidentnym naruszeniem zakazu umieszczania i używania w pojeździe taksometru, organy administracji drogowej prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 2.9. pkt 1 załącznika do tej ustawy, nakładając na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 5.000 zł.

Zdaniem Sądu organy oparły się na materiale dowodowym prawidłowo i wyczerpująco zebranym w toku kontroli, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.