Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 951/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2010r. sprawy ze skargi Gminy B. B. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy B. B. uchyla zaskarżoną uchwałę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 951/09

UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] 2009r. Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. stwierdziło nieważność uchwały Rady Gminy B. z dnia [...] 2009r. Nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie procedury uchwalania budżetu oraz rodzajów i szczegółowości materiałów informacyjnych towarzyszących projektowi budżetu.

Podstawa orzeczenia o nieważności uchwały w całości było, stwierdzenie przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej naruszenia przez Radę Gminy B. przepisu

art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2009r. o funduszu sołeckim (Dz. U. Nr 52, poz. 420).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium Izby wskazało, że Rada Gminy B. uchwałą z dnia [...] 2009r. Nr [...] nie wyraziła zgody na wyodrębnienie w budżecie na 2010r. środków stanowiących fundusz sołecki, zmieniając tym samym swoje stanowisko wyrażone w uchwale z dnia [...] 2009r. Nr [...]. Zdaniem RIO podjęcie uchwały o nie wyrażeniu zgody na utworzenie funduszu sołeckiego w budżecie gminy na 2010r. wskazuje, że zapis w uchwale Rady Gminy B. Nr [...] z dnia [...] 2009r. dotyczący zmiany uchwały o procedurze uchwalania budżetu, polegający na ujęciu w projekcie budżetu na 2010 rok załącznika o planach finansowo-rzeczowych, sporządzonych zgodnie ze statutami poszczególnych sołectw w sposób istotny narusza art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim.

W skardze skierowanej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższej uchwały RIO z dnia [...] 2009r. zarzucając jej naruszenie art. 48 ust. 1,

art. 51 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W uzasadnieniu strona wskazała, że w statutach sołectw wskazano wysokość puli środków finansowych, których sołectwo może wskazać przeznaczenie w projekcie budżetu gminy, przy czym o podziale tych środków decyduje ostatecznie rada gminy w uchwale budżetowej. Zapisy te mają umocowanie w art. 48 ust. l i 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w § 11 statutu gminy określono uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy. Jednostka pomocnicza przedstawia plan podziału środków finansowych do projektu budżetu gminy, po czym rada albo ten plan zatwierdza, albo dokonuje w nim zmian.

W ocenie strony skoro ustawa o funduszu sołeckim, nie uchyliła art. 48 ust. 1

i 51 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, regulujących gospodarkę finansową sołectw, to możliwie jest funkcjonowanie gospodarki finansowej sołectw ograniczonej

do obowiązywania zasad określonych w statucie gminy, gdy rada podjęła uchwałę

o niewyrażeniu zgody na uruchomienie funduszu sołeckiego z ustawy z 2009r. lub też obok siebie dwóch rozwiązań, gdzie funkcjonuje pula sołecka ze statutu gminy i pula z funduszu sołeckiego, gdy rada gminy wyraziła zgodę na uruchomienie na dany rok funduszu sołeckiego. Dopuszczalne jest pozostawienie w statucie gminy własnych rozwiązań, które traktują odmiennie niż model funduszu sołeckiego o zasadach partycypacji sołectw w decydowaniu o wydatkach budżetu gminy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uchwale z dnia [...] 2009r. Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1267) kontrolę pod względem zgodności z prawem uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza prawa.

W myśl art. 3 § 1 i 2 pkt 5-7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie m. in. w sprawach skarg na: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

Zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego, zadania, uprawnienia

oraz funkcje nadzorcze zostały ujęte w art. 163-172 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która nadaje jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie przyznanych im uprawnień samodzielność i zapewnia na mocy art. 165 ochronę sądową. Jednocześnie w art. 171 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej poddaje działalność samorządu terytorialnego z punktu widzenia legalności nadzorowi, wykonywanemu przez Prezesa Rady Ministrów i wojewodów, a w zakresie spraw finansowych przez regionalne izby obrachunkowe. Kryterium nadzoru jest zgodność działalności samorządu z Konstytucją i ustawami (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2003 r. Sygn. akt II SA/Wr 854/03, opubl. OSS 2004/2/43). W celu umożliwienia sprawowania nadzoru przez regionalne izby obrachunkowe w zakresie spraw finansowych, w ustawie z dnia 8 marca 1990r.

o samorządzie gminnym (tekst jednolity z 2001 r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)

w art. 90 ust. 2 określony został obowiązek przedkładania regionalnym izbom obrachunkowym uchwał rady gminy objętych nadzorem regionalnej izby obrachunkowej

w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały. Natomiast w art. 91 ustawy o samorządzie gminnym określono, iż uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem

są nieważne.

O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub części orzeka organ nadzoru, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały, lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90 cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych orzekanie o nieważności uchwał i zarządzeń, o których mowa w art. 11 ust. 1 przypisano kolegium regionalnej izby obrachunkowej.

Zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w B. (uchwała z dnia [...] 2009r. Nr [...]) stwierdzające nieważność uchwały Rady Gminy dotyczącej spraw procedury budżetowej i spraw konstrukcji wydatków budżetu narusza prawo a konkretnie art. 53 ust. 1 ustawy

o samorządzie gminnym na mocy którego "Procedurę uchwalania budżetu oraz rodzaje

i szczegółowość materiałów informacyjnych towarzyszących projektowi określa rada gminy".

Zmiana uchwały Rady Gminy nr [...] z dnia [...] 2008r. w sprawie procedury uchwalania budżetu oraz rodzajów i szczegółowości materiałów informacyjnych towarzyszących projektowi budżetu dokonana uchwałą nr [...] z dnia [...] 2009r. zmieniającą uchwałę w sprawie procedury uchwalania budżetu oraz rodzajów i szczegółowości materiałów informacyjnych towarzyszących projektowi budżetu poprzez dodanie ustępu 4 w § 5 o treści "począwszy od roku 2010 projekt budżetu przedkładany Radzie Gminy zawiera osobne załączniki o planach finansowo - rzeczowych sporządzonych zgodnie ze stosownymi zapisami poszczególnych sołectw"

była uprawnione.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Regionalnej Izby Obrachunkowej,

iż wprowadzoną zmianą w projekcie budżetu na 2010r. zostały wyodrębnione środki funduszu sołeckiego, przeznaczone na realizacje zadań własnych gminy, co narusza

art. 1 ust. 1 ustawy o funduszu sołeckim, gdyż uprzednio Rada Gminy podjęła uchwałę

o nie wyrażeniu zgody na utworzenie funduszu sołeckiego (uchwała nr [...]

z dnia [...] 2009r. zmieniająca uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na wyodrębnienie w budżecie gminy środków stanowiących fundusz sołecki)

Przede wszystkim stwierdzić należy, że instytucja funduszu sołeckiego wprowadzona została do porządku prawnego ustawą z dnia 20 lutego 2009r. o funduszu sołeckim (Dz. U. Nr 52, poz. 420 ze zm. – zwana dalej u.f.s.), która weszła w życie 1 kwietnia 2009r.

Utworzenie funduszu sołeckiego choć nie jest obligatoryjne to możliwe jest jedynie w oparciu o procedurę zawartą we wskazanej wyżej ustawie. Na postawie

art. 1 ust. 1 u.f.s. decyzje w tej sprawie podejmuje Rada Gminy do 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy. W tym też roku w przypadku podjęcia przez Radę Gminy uchwały o wyodrębnieniu środków funduszu sołeckiego wykonywane są dalsze czynności związane z uchwaleniem wniosku. Czy środki funduszu sołeckiego zostaną przyznane konkretnym sołectwom zależy od tego czy złożony zostanie stosowny wniosek odpowiadający warunkom formalnym zakreślonym w art. 4 u.f.s. oraz czy zadania określone we wniosku będą spełniały określone ustawą wymogi.

Uchwała Rady Gminy w sprawie wyrażenia zgody bądź nie na utworzenie funduszu sołeckiego dotyczyć może tylko danego roku budżetowego. Termin 31 marca roku poprzedzającego rok budżetowy należy uznać za nieprzekraczalny, przy czym zgodnie z art. 6 u.f.s. w roku 2009 Rada Gminy mogła podjąć rzeczoną uchwałę do dnia

30 czerwca 2009r. Po upływie tych terminów Rada Gminy traci uprawnienie do podjęcia uchwały o której mowa w art. 1 ust. 1 u.f.s. co skutkuje brakiem możliwości wyodrębnienia funduszu w budżecie dotyczącym roku budżetowego w odniesieniu do którego uchwała została podjęta.

W niniejszej sprawie wbrew stanowisku RIO została podjęta pozytywna uchwała

na wyodrębnienie w budżecie gminy na rok 2010 środków stanowiących fundusz sołecki (uchwała Rady Gminy B. z dnia [...] 2009r. Nr [...]) Tak więc Rada Gminy skorzystała ze swojego uprawnienia i wyraziła w przepisanym terminie zgodę na wyodrębnienie funduszu.

W ocenie Sądu uchwała Rady Gminy B. z dnia [...] 2009r. Nr [...] zmieniająca uchwałę z dnia [...] 2009r. nie ma mocy sprawczej jako podjęta po terminie wskazanym w ustawie, a więc po dniu 30 czerwca 2009r.

Zgodzić się należy też ze skarżącą, że nie ma również przesłanek do uznania,

iż wyodrębnienie środków funduszu sołeckiego wyklucza inne formy finansowania działalności sołectw. Ustawa o funduszu sołeckim nie uchyla ani nie zmienia przepisów ustawy o samorządzie gminnym dotyczących prowadzenia przez jednostki pomocnicze

(w tym sołectwa) gospodarki finansowej. Wyodrębnienie środków funduszu służy wykonywaniu konkretnych ściśle określonych przedsięwzięć opisanych we wniosku sołectwa, a nie zadań przekazanych sołectwu w statucie czy korzystaniu z mienia przekazanego sołectwu.

Biorąc pod uwagę treść przepisu art. 48 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym "Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym w statucie" należało stwierdzić, że prawo do zarządzania tym mieniem, korzystania zeń i rozporządzania dochodami z tego mienia wynika z zakresu określonego w statucie tej jednostki. Zasady przekazywania jednostkom pomocniczym składników mienia do korzystania ustala Rada Gminy co wynika z kolei z art.. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 148 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony akt.