Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SO/Kr 52/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-06-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Odrzucenie zażalenia
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Odrzucono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 58 par 1 pkt 3 w zw. z art., 194 par 4 , art. 175 i 176
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowego w K. za niewykonanie obowiązków postanawia: zażalenie odrzucić P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 przedmiocie odrzucenia wniosku w sprawie o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowego w K. za niewykonanie obowiązków postanawia: zażalenie odrzucić


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 27 marca 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek Stowarzyszenia w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Zarządzenie to doręczono Stowarzyszeniu 17 marca 2009 r. i dnia 24 marca 2009 r. wniosło ono zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i wskazując, że nie ma żadnego wymogu własnoręcznego podpisywania pism procesowych składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ponieważ zażalenie to nie zostało podpisane, zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. strona skarżąca została wezwany do podpisania własnoręcznym podpisem wniesionego zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to odebrało Stowarzyszenie w dniu 19 maja 2009 r.

Do dnia 26 czerwca 2009 r. zażalenie nie zostało podpisane własnoręcznym podpisem strony skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarżące Stowarzyszenie "[...]" wniosło zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Na zarządzenie wzywające do podpisania tego zażalenia, strona skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi ani nie podpisała własnoręcznie zażalenia.

Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 P.p.s.a., każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Takie stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym.

Strona skarżąca uważa, że w zakresie sposobu składania pism procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym zastosowanie ma albo Kodeks postępowania administracyjnego, albo Kodeks cywilny. Sąd nie podziela, należy dodać, po raz kolejny tego stanowiska.

Sądowi z urzędu jest znane wielokrotnie powtarzana stronie skarżącej argumentacja, że przepisy Kodeksu cywilnego regulują zasady składania oświadczeń woli zmierzających do nawiązania lub zmiany stosunku prawnego, a takim oświadczeniem woli nie jest zażalenie. Oświadczenie woli zmierza np. do zawarcia umowy sprzedaży, najmu, pożyczki, itp., a złożenie zażalenia (czy też skargi kasacyjnej) w postępowaniu sądowoadministracyjnym z definicji nie może spowodować nawiązania tak rozumianego stosunku prawnego. Nie jest stosunkiem prawnym regulowanym w Kodeksie cywilnym wniesienie skargi czy wniosku inicjującego postępowanie przed sądem administracyjnym. Sąd może tylko wskazywać, że Kodeks cywilny nie zawiera żadnego przepisu regulującego wnoszenie skarg czy wniosków nie tylko w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nawet w postępowaniu cywilnym. Nie jest to ani przypadek, ani niedopatrzenie ustawodawcy. Jest to celowy i świadomy zabieg ustawodawcy, bo np. ani skarga, ani wniosek, ani sprzeciw ani zażalenie nie są oświadczeniami woli w rozumieniu prawa prywatnego (w szczególności Kodeksu cywilnego). Było to już wielokrotnie wyjaśniane stronie skarżącej. Niezasadnym jest również stanowisko, jakoby modelowa ustawa Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Międzynarodowego Prawa handlowego – UNCITRAL, mogła mieć jakiekolwiek zastosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi. Ta modelowa ustawa (nie obowiązująca formalnie w naszym kraju) – nie dotyczy postępowań przed sądami administracyjnymi.

Analogicznie nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy stosować zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. K.p.a. odrębnie reguluje zasady wnoszenia pism przed organami administracyjnymi i tam właśnie znajdują się szczegółowe przepisy dopuszczające posługiwanie się formą elektroniczną transmisji danych. Z takimi ustaleniami zgadza się sama strona skarżąca wyraźnie wskazując na np. art. 391 K.p.a. Przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi nie odsyłają jednak w tym zakresie do stosowania K.p.a.

Strona skarżąca podnosi, że w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu zakazującego stosowania podpisów elektronicznych do podpisywania wnoszonych pism, a skoro tak to i taki podpis może być skutecznie złożony na zażaleniu. Dalej podnosi, że również sądy administracyjne miały obowiązek wykorzystywania komunikacji elektronicznej i ten obowiązek spełnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Sąd w tej sprawie odmienne ocenia wnioski wynikające w ww. założeń. Przede wszystkim w ocenie Sądu przepisy P.p.s.a. odrębnie regulują zasady wnoszenia pism do sądu administracyjnego. Teza, jakoby brak przepisu wyraźnie dopuszczającego możliwość stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oznacza jego dopuszczalność – jest nieuzasadniona. Gdyby tak było, to wówczas nie potrzebna byłaby zmiana K.p.a., który tylko dlatego dopuszcza stosowanie drogi elektronicznej do skutecznego wnoszenia pism, że znajdują się w tym Kodeksie odpowiednie przepisy. Takich przepisów brak w procedurze przed sądem administracyjnym i może to być co najwyżej wniosek de lege ferenda, a nie wykładnia de lege lata.

Obowiązek stosowania przez Sąd systemu elektronicznego dotyczy tylko części administracyjnej funkcjonowania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tak jak i inne sądy, nie tylko rozpoznaje sprawy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (czyli wykonuje czynności sądownicze), ale również wykonuje szereg czynności typowo administracyjnych. I właśnie do takich czynności o charakterze administracyjnym, jak np. umożliwianie dostępu do informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stosuje przepisy, które dopuszczają podpis elektroniczny i elektroniczną wymianę informacji.

Wobec braku spełnienia przesłanki formalnej, Sąd zobowiązany był zażalenie odrzucić i tym samym nie mógł, poza stanowiskiem dotyczącym podpisu pod zażaleniem, odnieść się do uwag merytorycznych dotyczących samego reprezentowania Stowarzyszenia.

Nie znajduje żadnego potwierdzenia opinia strony skarżącej co do błędnych pouczeniach o środkach zaskarżenia. W aktach sprawy (karta nr [...]), znajduje się zarządzenie o zasadach pouczenia strony skarżącej o środkach zaskarżenia i zapisano tam wyraźnie, że na postanowienie o odrzuceniu zażalenia przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie skarga kasacyjna.

W ocenie Sądu nic nie stoi na przeszkodzie, żeby strona skarżąca podpisała swoje zażalenia, sprzeciwy bądź inne pisma i w ten sposób pozwoliła na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jeżeli bowiem strona skarżąca uważa, że ma rację, to najlepszym sposobem dowiedzenia tego będzie dokonanie własnoręcznego podpisania jakiegoś środka zaskarżenia, co umożliwi przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stoi na stanowisku, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń, sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braków formalnych w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie brak jego podpisania.

W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 8 i art. 194 § 3 P.p.s.a., art. 197 § 2 P.p.s.a., w związku z art. 193 P.p.s.a. i w związku z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 odrzucił skargę kasacyjną Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II S0/Kr 52/07 przedmiocie odrzucenia wniosku w sprawie o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Okręgowego w K. za niewykonanie obowiązków.

Postanowienie to doręczono Stowarzyszeniu w dniu 17 marca 2009 r. i dnia 24 marca 2009 r. wniosło ono na to postanowienie zażalenie, domagając się jego uchylenia i wskazując, że nie ma żadnego wymogu własnoręcznego podpisywania pism procesowych składanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ponieważ zażalenie to nie zostało podpisane, zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. strona skarżąca została wezwany do podpisania własnoręcznym podpisem wniesionego zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie to odebrało Stowarzyszenie w dniu 19 maja 2009 r.

Do dnia 26 czerwca 2009 r. zażalenie nie zostało podpisane własnoręcznym podpisem strony skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 3 P.p.s.a., każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Takie stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym.

Strona skarżąca uważa, że w zakresie sposobu składania pism procesowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym zastosowanie ma albo Kodeks postępowania administracyjnego, albo Kodeks cywilny. Sąd nie podziela, należy dodać, po raz kolejny tego stanowiska.

Sądowi z urzędu jest znane wielokrotnie powtarzana stronie skarżącej argumentacja, że przepisy Kodeksu cywilnego regulują zasady składania oświadczeń woli zmierzających do nawiązania lub zmiany stosunku prawnego, a takim oświadczeniem woli nie jest zażalenie. Oświadczenie woli zmierza np. do zawarcia umowy sprzedaży, najmu, pożyczki, itp., a złożenie zażalenia (czy też skargi kasacyjnej) w postępowaniu sądowoadministracyjnym z definicji nie może spowodować nawiązania tak rozumianego stosunku prawnego. Nie jest stosunkiem prawnym regulowanym w Kodeksie cywilnym wniesienie skargi czy wniosku inicjującego postępowanie przed sądem administracyjnym. Sąd może tylko wskazywać, że Kodeks cywilny nie zawiera żadnego przepisu regulującego wnoszenie skarg czy wniosków nie tylko w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale nawet w postępowaniu cywilnym. Nie jest to ani przypadek, ani niedopatrzenie ustawodawcy. Jest to celowy i świadomy zabieg ustawodawcy, bo np. ani skarga, ani wniosek, ani sprzeciw ani zażalenie nie są oświadczeniami woli w rozumieniu prawa prywatnego (w szczególności Kodeksu cywilnego). Było to już wielokrotnie wyjaśniane stronie skarżącej. Niezasadnym jest również stanowisko, jakoby modelowa ustawa Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Międzynarodowego Prawa handlowego – UNCITRAL, mogła mieć jakiekolwiek zastosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi. Ta modelowa ustawa (nie obowiązująca formalnie w naszym kraju) – nie dotyczy postępowań przed sądami administracyjnymi.

Analogicznie nie można uznać, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy stosować zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. K.p.a. odrębnie reguluje zasady wnoszenia pism przed organami administracyjnymi i tam właśnie znajdują się szczegółowe przepisy dopuszczające posługiwanie się formą elektroniczną transmisji danych. Z takimi ustaleniami zgadza się sama strona skarżąca wyraźnie wskazując na np. art. 391 K.p.a. Przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi nie odsyłają jednak w tym zakresie do stosowania K.p.a.

Strona skarżąca podnosi, że w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu zakazującego stosowania podpisów elektronicznych do podpisywania wnoszonych pism, a skoro tak to i taki podpis może być skutecznie złożony na zażaleniu. Dalej podnosi, że również sądy administracyjne miały obowiązek wykorzystywania komunikacji elektronicznej i ten obowiązek spełnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Sąd w tej sprawie odmienne ocenia wnioski wynikające w ww. założeń. Przede wszystkim w ocenie Sądu przepisy P.p.s.a. odrębnie regulują zasady wnoszenia pism do sądu administracyjnego. Teza, jakoby brak przepisu wyraźnie dopuszczającego możliwość stosowania podpisu elektronicznego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oznacza jego dopuszczalność – jest nieuzasadniona. Gdyby tak było, to wówczas nie potrzebna byłaby zmiana K.p.a., który tylko dlatego dopuszcza stosowanie drogi elektronicznej do skutecznego wnoszenia pism, że znajdują się w tym Kodeksie odpowiednie przepisy. Takich przepisów brak w procedurze przed sądem administracyjnym i może to być co najwyżej wniosek de lege ferenda, a nie wykładnia de lege lata.

Obowiązek stosowania przez Sąd systemu elektronicznego dotyczy tylko części administracyjnej funkcjonowania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, tak jak i inne sądy, nie tylko rozpoznaje sprawy na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (czyli wykonuje czynności sądownicze), ale również wykonuje szereg czynności typowo administracyjnych. I właśnie do takich czynności o charakterze administracyjnym, jak np. umożliwianie dostępu do informacji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stosuje przepisy, które dopuszczają podpis elektroniczny i elektroniczną wymianę informacji.

Nie znajduje żadnego potwierdzenia opinia strony skarżącej co do błędnych pouczeniach o środkach zaskarżenia. W aktach sprawy (karta nr [...]), znajduje się zarządzenie o zasadach pouczenia strony skarżącej o środkach zaskarżenia i zapisano tam wyraźnie, że na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie skarga kasacyjna.

Ponadto istnieje w tej sprawie dodatkowa przesłanka odrzucenia zażalenia. Strona skarżąca została wyraźnie pouczona, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może zostać sporządzone tylko przez adwokata lub radcę prawnego (akta sądowe sprawy, karta nr [...]). Podstawą nałożenia takiego obowiązku jest art. 194 § 4 P.p.s.a. o czym również stronę skarżąca poinformowano. Mimo to zażalenie wniosło samo Stowarzyszenie.

Wobec braku spełnienia tych przesłanek formalnych, Sąd zobowiązany był zażalenie odrzucić i tym samym nie mógł, poza stanowiskiem dotyczącym podpisu pod zażaleniem, odnieść się do uwag merytorycznych dotyczących samego reprezentowania Stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stosowanym odpowiednio do zażaleń, sąd administracyjny odrzuca zażalenie, jeżeli nie uzupełniono jego braków formalnych w wyznaczonym terminie, a takim brakiem jest w tej sprawie brak jego podpisania. Ponadto kolejnym brakiem formalnym, wynikającym z art. 175 § 1 P.p.s.a. i art. 176 P.p.s.a. w związku z art. 194 § 4 P.p.s.a. jest sporządzenie jej osobiście przez stronę skarżącą, a nie przy udziale adwokata lub radcy prawnego.

W związku z powyższym należało, stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 8 i art. 194 § 3 i § 4 P.p.s.a., art. 197 § 2 P.p.s.a., w związku z art. 193 P.p.s.a.i art. 175 i 176 P.p.s.a oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzec jak w sentencji i zażalenie odrzucić.