Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2554/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 września 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Jacek Chlebny sędzia del. WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant starszy asystent Anna Sidorowska - Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 797/11 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Komenda Głównego Policji z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 7 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 797/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie rozpoznając skargę R. G. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...] działając z urzędu orzekł o cofnięciu R. G. pozwolenia na posiadanie broni palnej małokalibrowej bocznego zapłonu udzielonego decyzją tegoż organu z [...] listopada 1997 r. W podstawie prawnej swej decyzji organ powołał się na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52 z 2004 r., poz. 525 ze zm., zwana dalej "Ubia") oraz art. 104 i 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej K.p.a.). Podstawą faktyczną prowadzenia postępowania było uzyskanie informacji o prowadzonym wobec R. G. postępowaniu przygotowawczym, a następnie skierowaniu aktu oskarżenia o to, że działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez K. R. wprowadzając w błąd co do wartości usługi holowania pojazdu, powodując stratę w wysokości 140 zł. Przywołano dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia nakazującego cofnąć pozwolenie na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych m. in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Zebrany w sprawie materiał ma potwierdzać, że R. G. jest oskarżony o popełnienie czynu z art. 286 § 3 kodeksu karnego, tj. za przestępstwo przeciwko mieniu. Przywołując także pogląd wyartykułowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2008 r. II OSK 1238/07 uznano, że samo skierowanie aktu oskarżenia za przestępstwo przeciwko mieniu nakazuje uznać z mocy prawa taką osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, o której stanowi w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Organ podał ponadto, że w toku postępowania uzyskano o stronie opinie Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w B. oraz Zarządu Koła Łowieckiego [...] w M. Opinie te są pozytywne, wobec R. G. nie toczy się i nie toczyło się postępowanie dyscyplinarne, ma on być etycznym myśliwym, angażującym się w prace koła. Z rozpytania w miejscu zamieszkania wynikać ma, że R. G. posiada dobrą opinię, nie nadużywa alkoholu, nie stwierdzono, aby utrzymywał kontakty ze środowiskiem przestępczym. Również sposób przechowywania posiadanej przez niego broni nie budzi zastrzeżeń. Te okoliczności w ocenie organu nie mogły jednak wpłynąć na treść podjętego rozstrzygnięcia, w tym aspekcie wskazywano na prymat interesu społecznego, obligatoryjność przepisów nakazujących cofnięcie pozwolenia na broń, potrzebę ścisłej reglamentacji dostępu do niej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R. G. domagając się jej uchylenia oraz umorzenia postępowania. Wskazując na swą dobrą opinię, prawidłowe obchodzenie się z bronią, odwołujący się wywodził, że postępowanie karne prowadzone przeciwko niemu zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z [...] grudnia 2010 r. warunkowo umarzającym postępowanie. W tym zakresie postawiono zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Dodatkowo decyzja organu I instancji ma być niezgodna z "kierunkiem, jakie powzięło orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego", tu przytoczono pogląd zaczerpnięty z motywów wyroku tego Sądu z 31 października 2008 r., II OSK 1302/07, eksponując nakaz dla organu przeprowadzenia szerokiej analizy w aspekcie tego, czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa niezgodnego z prawem użycia broni przez uprawnionego do jej posiadania.

Komendant Główny Policji odwołania nie uwzględnił, albowiem decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się w podstawie prawnej na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz te same przepisy prawa materialnego, na które powołał się Komendant Wojewódzki Policji w B. Rekapitulując stan faktyczny oraz argumenty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy podał, że decyzja wydana przez I instancję jest prawidłowa. Przyznając, że należy uwzględnić w stanie faktycznym sprawy wydany wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wobec odwołującego się, organ odwoławczy wyeksponował, że w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń organy nie są związane treścią tego wyroku co do zastosowanej instytucji warunkowego umorzenia. Za bezsporne w sprawie ma być popełnienie przez R. G. zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu, tj. popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, co skutkować powinno zaliczeniem go do osób, które pozwolenia na broń posiadać nie powinny. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lutego 2009 r. VI SA/Wa 1963/08 i z 19 maja 2006 r. VI SA/Wa 2182/05) sam fakt popełnienia przestępstwa uzasadniać ma cofnięcie pozwolenia na broń, nie ulega bowiem wątpliwości, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest stwierdzeniem, że sprawcy przypisano winę. Powołano także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2006 r. II OSK 1366/05 wywodząc, że ocena prawnokarna w orzeczeniu umarzającym warunkowo postępowanie karne nie jest równoznaczna z obawą użycia broni w sposób, o jakiej mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Za pozbawione znaczenia uznano wywody pełnomocnika odwołującego się, podkreślającego ustalenie w orzeczeniu sądu karnego okresu próby dla wykluczenia obawy nielegalnego posłużenia się przez R. G. posiadaną bronią. Zebrane w sprawie pozytywne opinie o odwołującym się w ocenie organu odwoławczego nie mogły przeważyć nad koniecznością ścisłej reglamentacji dostępu do broni.

Skargę na powyższą decyzję wniósł R. G. działający przez pełnomocnika domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 1 Ubia. W skardze wyeksponowano warunkowe umorzenie postępowania karnego, co pozwalać ma na twierdzenie, że skarżący rokuje iż nie popełni w przyszłości przestępstwa, w szczególności przy użyciu broni. Podkreślano niski stopień szkodliwości społecznej popełnionego czynu, niewysoką szkodę jaką wyrządził swym działaniem. Błędnie organ odwoławczy miał uznać, że w sprawie nie mają znaczenia pozytywne opinie zebrane o skarżącym. Nie negując stanowiska prezentowanego w orzecznictwie, a przywoływanego przez organ odwoławczy (wyrok II OSK 1366/05) podkreślano odmienność stanu faktycznego, na tle którego wydano powoływane orzeczenie. Skarżący eksponuje obowiązek organu wszechstronnej oceny materiału dowodowego, nakazu uwzględnienia pozytywnej prognozy wobec R. G., a brak takiego zachowania organu skutkować miał naruszeniem także przepisów procesowych (art. 6-8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a.). Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 września 2011 r. II SA/Wa 796/11 uwzględnił skargę R. G. uchylając skarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., zasądzając także na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Podzielając zarzuty skargi Sąd I instancji przywołał treść przepisów prawa materialnego, jakie stanowiły podstawę do wyrzekania w sprawie – art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Za pozbawiony podstaw uznano prezentowany przez organy Policji wywód, jakoby sam wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne skutkować miał automatycznie nakazem uznania, że zachodzi obawa użycia przez ukaranego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przywołano w uzasadnieniu uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r. II OPS 4/09. Przytaczając fragmenty jej uzasadnienia podkreślano, że z punktu widzenia przesłanek do rozstrzygania sprawy o cofnięcie pozwolenia na broń, należy różnicować sytuację osób prawomocnie skazanych od osób, wobec których warunkowo umorzono postępowanie karne (czy też wobec których wszczęto postępowanie karne). Przyznając, że w tej kwestii istnieje rozbieżność w judykaturze, wojewódzki sąd administracyjny przywołał poglądy doktrynalne odnoszące się do instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego. Zwrócono uwagę, że ustawodawca dokonał nowelizacji art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia ustawą z 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 51, poz. 263) rezygnując z sankcji cofnięcia pozwolenia na broń, wobec osób, w stosunku do których wszczęto postępowanie karne. Na potrzebę odstąpienia od wykładni gramatycznej w sprawach dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń wskazywać ma także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 marca 2011 r. II OSK 559/10, odwołujący się do prezentowanej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zasady proporcjonalności. W przypadkach warunkowego umorzenia postępowania karnego, organy Policji powinny nie stosować automatyzmu w postaci cofnięcia pozwolenia na broń, ale przeprowadzić wszechstronne postępowanie pozwalające na ustalenie, czy zachodzi obawa użycia broni w sposób, o jakim mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Oceny takiej należy dokonywać również przez pryzmat popełnionego czynu. Takiej analizy w sprawie organy nie przeprowadziły, nie odniesiono się do zebranych dowodów, dokonując błędnej wykładni prawa materialnego co doprowadziło do uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł w terminie Komendant Główny Policji działając przez pełnomocnika – radcę prawnego M. S., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od strony przeciwnej. Powołując się na dyspozycję art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia, poprzez błędną wykładnię, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wydany w sprawie skarżącego nie stanowi przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, podczas gdy ma on obligować organy do podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie, skoro potwierdza winę sprawcy przestępstwa przeciwko mieniu,

2) naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż organ nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w konsekwencji uwzględniono skargę i uchylono zaskarżoną decyzję, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń było popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu stwierdzone wyrokiem sądu karnego.

Kasator wywodzi, że istotą sprawy jest rozstrzygnięcie kwestii charakteru wyroku sądu karnego warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec sprawcy przestępstwa przeciwko mieniu, w aspekcie cofnięcia pozwolenia na broń. Przywołując wyrok Sądu Najwyższego z 9 stycznia 2002 r. III KKN 303/00 podkreślono, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest równoznaczne ze stwierdzeniem popełnienia przestępstwa i winy jego sprawcy. Argumentuje dalej, że skoro przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest chociażby prowadzenie postępowania karnego wobec sprawcy określonej kategorii przestępstw, to tym bardziej obawa użycia broni sprzecznie z prawem zachodzić ma wobec osób, co do których zapadł wyrok sądu karnego warunkowo umarzający postępowanie. Skarżący kasacyjnie organ administracyjny polemizuje z Sądem I instancji odnośnie sposobu rozumienia wykładni przepisów prawa materialnego dokonanych w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r. II OPS 4/09, podkreślając że treść tej uchwały była implikacją wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Z jej motywów wyprowadza zaś odmienne wnioski, wskazując iż co prawda odnosiła się do sytuacji osób prawomocnie skazanych, ale powinno się ją odczytywać także w stosunku do osób, wobec których prowadzone jest postępowanie karne (tu powołano się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2010 r., II OSK 1400/09, z 14 czerwca 2011, II OSK 1112/10, z 13 października 2010 r., II OSK 1576/09, z 20 listopada 2008 r., II OSK 1390/07, z 17 maja 2010 r., II OSK 864/09, z 15 lipca 2010 r., II OSK 1154/09). Chybione ma być także przywoływanie przez Sąd I instancji nowelizacji przepisów Ubia w zakresie podstaw cofania pozwolenia na broń, skoro w sprawie obowiązywały przepisy sprzed wskazanej przez Sąd jej nowelizacji. Za nieuzasadnione uznano nakaz odstąpienia od gramatycznej wykładni przepisów prawa, motywowany konstytucyjną regułą proporcjonalności w prawie publicznym, raz jeszcze podkreślono nakaz restrykcyjnej wykładni przepisów prawa dotyczących dostępu do broni, który to nakaz ma mieć oparcie także w judykaturze. Przywołując szereg orzeczeń sądowych Komendant Główny Policji podkreśla, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest stwierdzeniem popełnienia przestępstwa i zarazem winy sprawcy. Nietrafny ma być zatem pogląd Sądu I instancji, że nie daje to podstaw do uznania, że istnieje obawa bezprawnego użycia broni, fakt warunkowego umorzenia postępowania karnego zaś nie ma mieć żadnego znaczenia dla oceny zasadności pozostawienia sprawcy przestępstwa pozwolenia na broń. W konsekwencji nietrafne mają być zarzuty wobec organu, że nie dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie przesłanek nieważności Sąd się nie dopatruje, zatem związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obie te podstawy zostały w skardze kasacyjnej przytoczone oraz wskazano, na czym miało polegać naruszenie prawa, jakiego dopuścić się miał Sąd I instancji.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej przekonuje, że istota sprawy sprowadza się do prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, jakie miały zastosowanie w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń. Stan faktyczny nie jest kontrowersyjny, R. G. dopuścił się przestępstwa oszustwa, a Sąd Rejonowy w M. z tego tytułu wyrokiem z [...] grudnia 2010 r. warunkowo umorzył postępowanie karne. Podkreślić przy tym należy, że z mocy art. 11 Ppsa "Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny". W doktrynie wskazuje się, że rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym (por. M. Romańska, [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 150). Powstaje jednak zasadniczy problem, czy warunkowe umorzenie postępowania karnego wywołuje skutki tożsame z prawomocnym skazaniem za popełnione przestępstwo? R. G. w dacie popełnienia przestępstwa legitymował się pozwoleniem na broń. Podstawą orzekania w kwestii ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń stanowiły przepisy ustawy o broni i amunicji ( Ubia, która w art. 18 ust. 1 pkt 2 stanowi, że "Właściwy organ Policji cofa pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6". Niesporne jest, że R. G. popełnił przestępstwo należące do kategorii czynów, o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń wydana na podstawie art. 18 ust. 1 Ubia nie ma charakteru uznaniowego, przekonuje o tym chociażby wykładnia systemowa, skoro w art. 18 ust. 4 i 5 Ubia określono przypadki, w których organy policji mogą cofnąć pozwolenie na broń. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". W sprawie nie ulega wątpliwości, że R. G. popełnił przestępstwo przeciwko mieniu. Z tego tytułu odpowiadał przed sądem karnym, który warunkowo umorzył postępowanie. W takim przypadku podstawą wydania decyzji o cofnięciu mu pozwolenia na broń winno być przekonanie, że istnieje "uzasadniona obawa" użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. WSA w Warszawie prezentuje przy tym pogląd, wedle którego prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne o przestępstwo zakwalifikowane jako przeciwko mieniu nie wiąże się automatycznie z woli ustawodawcy z obawą użycia broni przez posiadającego pozwolenie w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pogląd ten podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

Trafnie Sąd I instancji wskazał w motywach swego stanowiska, że sposób rozumienia podstawy wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, daje się wyinterpretować przy pomocy uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r. II OPS 4/09. W uzasadnieniu cyt. uchwały podniesiono, że z literalnego brzmienia przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia wynika, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie, w takim bowiem przypadku osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Innymi słowy, sam fakt skazania za popełnienie takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. uchwale stanął na stanowisku, że skoro w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej ( szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Jak wskazano w uzasadnieniu uchwały, przyjęcie przez ustawodawcę w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia konstrukcji prawnej polegającej na użyciu słów "w szczególności", poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia przez nich broni. W tym zakresie podmiotowym organ Policji jest więc zwolniony z obowiązku dokonywania powyższej oceny. Inna sytuacja ma miejsce, gdy wobec posiadacza pozwolenia na broń zostało warunkowo umorzone postępowanie karne, co zasadnie zauważył Sąd I instancji.

Nie można zaakceptować wywodów skargi kasacyjnej argumentującej o zrównaniu skutków warunkowego umorzenia postępowania karnego z prowadzeniem takiego postępowania wobec sprawcy przestępstwa, czy tym bardziej z prawomocnym skazaniem za popełnione przestępstwo. Prawodawca różnicuje tego typu sytuacje, czego przykładem może być art. 7 ust. 2 nieobowiązującej już ustawy z 6 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 159 z 2003 r., poz. 1547 ze zm.), w którym prawa wybieralności odmawiano zarówno osobom "karanym za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego" (pkt 1), jak i osobom "wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego" (pkt 2). Na temat warunkowego umorzenia postępowania karnego obszernie wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku 24 listopada 2008 r. sygn. K 66/07 (OTK-A 2008, nr 9, poz. 158). Sąd karny może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne jest orzeczeniem stwierdzającym popełnienie przestępstwa, wyrok ten nie jest jednak wyrokiem skazującym. W literaturze wskazuje się, że warunkowe umorzenie jest stosowane nie tyle zamiast kary, lecz zamiast wyroku skazującego (por. B. Kunicka-Michalska,w: E. Bieńkowska, B. Kunicka-Michalska, G. Rejman, J. Wojciechowska, Kodeks karny – część ogólna, Komentarz, Warszawa 1999, s. 1017). Co się tyczy przywołania przez Sąd I instancji nowelizacji przepisów Ubia w zakresie podstaw cofania pozwolenia na broń w stosunku do osób, wobec których wszczęto postępowanie karne, to z wywodów zawartych w uzasadnieniu skarżonego wyroku wynika, że uczyniono to wyłącznie dla potrzeb ilustracji poprawności wykładni przepisów prawa materialnego, aby rozróżnić sytuacje osób wymienionych w art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia. Jest to zarazem potwierdzenie, aby posiadaczy pozwolenia na broń, wobec których toczy się postępowanie karne, względnie toczyło się i zostali prawomocnie skazani za określone przestępstwo, albo wobec których zostało im warunkowo umorzone postępowanie karne, nie traktować w aspekcie orzekania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, w jednakowy sposób. Podobny, akcesoryjny charakter miało wyeksponowanie zasady proporcjonalności w prawie publicznym, obydwie te kwestie nie miały zasadniczego wpływu na treść wydanego wyroku.

W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie dla podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń osobie, wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne, jest prawidłowe, zgodne z wymogami K.p.a. odnośnie reguł postępowania wyjaśniającego, ustalenie że zachodzi "uzasadniona obawa" użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd w tym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 sierpnia 2010 r. II OSK 1277/09 (Lex nr 746440), wedle którego wyrok nie będący wyrokiem skazującym, nie przesądza jeszcze o istnieniu obawy, o której mówi art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia, nadto wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego nie może być w toku prowadzonego postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń wyłącznie jedynym elementem materiału dowodowego i stanowić wyłączną przesłankę wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec posiadacza pozwolenia na broń nie oznacza, że stanowi okoliczność wystarczającą do podjęcia decyzji o cofnięciu takiego pozwolenia. Nie oznacza także i tego, że stanowi przeszkodę do podjęcia decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Okoliczność, że w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu zakończone wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, powinna być przez organ rozważona w toku postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń, jednak ustalenia zawarte w orzeczeniu o warunkowym umorzeniu powinny podlegać swobodnej ocenie organu na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w przywoływanym wyroku oznacza to, że organy Policji są zobowiązane przeprowadzić postępowanie dowodowe, które umożliwiłoby dokonanie oceny istnienia, bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia, w szczególności zebrać i poddać wnikliwej ocenie wszystkie istotne w sprawie dowody, w tym znajdujące się w aktach administracyjnych opinie o skarżącym. Kontynuując wywody w sprawie II OSK 1277/09 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "nie można zgodzić się z tezą (...), że sam fakt popełnienia każdego przestępstwa przeciwko mieniu, nawet gdy nie nastąpiło skazanie za to przestępstwo, automatycznie uzasadnia tę obawę, a co za tym idzie ( powinno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. W takim ujęciu, cofnięcie pozwolenia na broń, nabiera charakteru kary dodatkowej, orzekanej w związku z samym popełnieniem dowolnego przestępstwa przeciwko mieniu, a taki pogląd jest zbyt daleko idący i nie ma oparcia w treści przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia". Poglądy prezentowane w wyroku II OSK 1277/09 podziela w całości Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie.

Niewątpliwie zgodzić należy się z tymi wywodami skargi kasacyjnej, które eksponują nakaz reglamentacji dostępu do broni, dodać trzeba jednak, że stosowanie przepisów Ubia w zakresie podstaw cofnięcia pozwolenia na broń nie może odrywać się od nakazu przestrzegania zasad prawidłowej wykładni prawa, całkowicie ignorującej konkretny stan faktyczny sprawy, tak aby doszukiwać się w jego unormowaniach jedynie nastawienia ustawodawcy na elementy represyjności wobec posiadaczy pozwolenia na broń. Bezprzedmiotowe były zatem wywody strony skarżącej kasacyjnie, która przywołując tezy wyrażone w judykaturze, starała się posiłkować tymi orzeczeniami, które zapadły na tle cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku wszczęcia postępowania karnego wobec posiadacza pozwolenia.

Zasadniczym powodem uchylenia przez WSA w Warszawie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji było zarzucenie orzekającym organom Policji braku oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, pominięcia analizy czynu za który R. G. został uznany winnym pod kątem zaistnienia obawy, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia. W konsekwencji Sąd I instancji doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy dopuściły się także naruszenia prawa materialnego, skoro stosując niejako automatyzm, za wystarczające dla pozbawienia skarżącego pozwolenia na broń uznały warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec niego. Stanowisko to akceptuje Naczelny Sad Administracyjny. Przesądza to o niezasadności zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię.

Co się tyczy zarzutu naruszenia przepisów procesowych, to poza jego sformułowaniem w petitum, nie został on w skardze kasacyjnej rozwinięty. Argumentacja strony skarżącej kasacyjnie koncentrowała się na wątku błędnej wykładni prawa materialnego, czego Naczelny Sąd Administracyjny się nie dopatrzył. Niesporne jest, że organy Policji pominęły zebrane w toku postępowania administracyjnego dowody i ich nie oceniły dla potrzeb wydania decyzji w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia. Skoro Sąd I instancji jest uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa wówczas, gdy dojdzie do przekonania, że miało miejsce naruszenie przepisów postępowania, innych niż dające podstawę do wznowienia, o ile mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to tym bardziej uzasadnione jest uchylenie przedmiotu skargi, gdy Sąd ten dochodzi do przekonania, że naruszenie to nie tylko potencjalnie, ale realnie, miało wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 80 § 1 K.p.a. wynika, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd I instancji dokonując prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, poprawnie doszedł do wniosku, że organy obu instancji błędnie pominęły część zebranego w sprawie materiału dowodowego, czym niewątpliwie naruszono cyt. przepis K.p.a. Czyni to zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów o postępowaniu nieusprawiedliwionym.

Niesporne w sprawie jest to, że organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń, prowadził postępowanie dowodowe, które miało na celu ustalenie opinii wobec osoby posiadającej pozwolenie, w stosunku do której wszczęto postępowanie karne. Zasięgano opinii, dokonywano ustaleń na temat jej poprzedniej karalności, ewentualnego wchodzenia w konflikt z prawem, sposobu obchodzenia się z bronią. Gdyby zaakceptować prezentowany w skardze kasacyjnej, jak i wydanych decyzjach administracyjnych pogląd, że ustalenia poczynione w powyższym zakresie przez organy Policji nie miałyby żadnego znaczenia dla potrzeb odkodowania desygnatu "uzasadniona obawa" z art. 18 ust. 1 pkt 2 Ubia, rodziłoby to retoryczne pytanie – w jakim celu organy Policji prowadziły takie ustalenia? Dlaczego organ Policji wydatkował środki publiczne na te działania, skoro miałyby być one całkowicie zbędne z punktu widzenia treści podejmowanej decyzji administracyjnej? Konkludując: WSA w Warszawie trafnie uznał, że uzasadnione było uchylenie decyzji obu instancji, skoro w istocie błędnie przyjęto, że warunkowe umorzenie postępowania karnego jest wystarczającą przesłanką, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 Ubia do przyjęcia zaistnienia podstawy cofnięcia pozwolenia na broń dla R. G., pomijając zebrany materiał dowodowy odnośnie osoby skarżącego, charakteru i okoliczności popełnionego przez niego przestępstwa.

Wyłożone względy legły u podstaw oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 184 Ppsa.