Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 873/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-03-01 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
*Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M. W.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia .... w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia .... stwierdzającym niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.z dnia .... uchylającym postanowienie z dnia .... Burmistrza Gminy T. w sprawie zawiadomienia skarżących, iż organem właściwym do rozparzenia zażalenia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. i umarzającym postępowanie organu I instancji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, skarżący D. i M.W. złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że uzyskiwany przez nich łącznie dochód wynosi 1.849 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m2.

W piśmie z dnia 16 lutego 2013 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że całą swoją sytuację materialną przedstawili już ww. wniosku. Dodała, że ich wydatki wynoszą 1.925 zł, a "brakujące środki pożyczają od znajomych, którym oddają je po otrzymaniu emerytury". Do pisma załączyła kserokopię tzw. odcinka emerytalnego, z którego wynika, że przyznane jej świadczenie emerytalne wynosi brutto 1.425 zł, a otrzymuje jej w wysokości 840, 71 zł netto.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)).

W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie- mimo wezwania- wnioskodawcy nie wyjaśnili wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie przedłożyli aktualnego zaświadczeń o wysokości dochodu wnioskodawcy i innych osób prowadzących z nimi gospodarstwo domowe; nie złożyli dokumentów potwierdzających fakt swojego zadłużenia (kredyt) i jego wysokość oraz dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów sądowych w deklarowanych wysokościach; nie wskazali od kogo konkretnie i w jakiej wysokości otrzymują środki finansowe na swoje wydatki, które przekraczają wysokość ich dochodu; nie przedstawili i nie udokumentowali struktury swoich wydatków (których wysokość określili w swoim piśmie na kwotę 1.925 zł); nie wskazali także dlaczego -jeśli według swoich twierdzeń znajduje się w niedostatku- nie wystąpi do dwójki swoich dorosłych dzieci o świadczenie alimentacyjne (art. 133 § 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy [Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.]); nie wyjaśnili dlaczego z tego samego źródła z którego pokrywali wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (działającego w innych postępowaniach sądowoadministracyjnych) nie mogą także opłacić kosztów niniejszego postępowania. Niedopuszczalnym jest, aby strona, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy w konkretnym postępowaniu, odsyłała Sąd do innych spraw, przenosząc tym samym na niego ciężar poszukiwania dowodów oraz okoliczności mających potwierdzić zasadność jej wniosku.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Ma ono przy tym charakter wyjątkowy i może zatem zostać przyznane wyłącznie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżących kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpią one środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich).

Wnioskodawcy nie mają nikogo na utrzymaniu, wskazany przez nich dochód (1.849 zł) oraz nie przedstawienie i nie udokumentowanie struktury ich niezbędnych wydatków oraz uwzględniając wysokość jedynego na tym etapie postępowania kosztu sądowego (wpis sądowy od skargi- 200 zł) pozwala na uznanie, że wnioskodawców stać na to, aby sfinansować ww. opłatę sądową.

W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Wnioskodawcy posiadają składniki majątkowe, które nie są im niezbędne do utrzymania (a za takie Sąd uważa np. posiadanie udziałów we własności działek budowlanych), to w przedstawianej przez nich sytuacji finansowej zbycie zbędnych składników majątkowych byłoby zupełnie racjonalne i uzasadnione. Okoliczności uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym przez nich zakresie nie stanowi również fakt prowadzenia przez nich szeregu postępowań sądowych. Strona, decydując się bowiem na ich prowadzenie, musi liczyć się z faktem, że każde z nich będzie wiązało się z obowiązkiem partycypowania w jego kosztach, a sytuacja finansowa strony będzie rozpoznawana odrębnie w każdej ze spraw. Nie bez znaczenia dla oceny wniosku pozostaje również okoliczność, iż skarżący niedawno w kilkunastu już sprawach (np. o sygn. akt II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11 itd.) zatrudnili adwokata z wyboru (adwokat A. K.), co świadczy bezsprzecznie o tym, iż posiadają oni środki na opłacenie kosztów postępowania.

Istotny jest również fakt, iż syn i córka wnioskodawców są osobami współskarżącymi. Pamiętać należy, że uiszczenie kosztów sądowych przez jednego ze skarżących zwolni z tego obowiązku pozostałych.

Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata powtórzyć należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu może mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.).

W niniejszym przypadku podjęto czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcom przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nich zakresie. Niestety wskazane we wniosku okoliczności nie pozwalają na stwierdzenie, czy poniesienie kosztów postępowania jest dla skarżących niemożliwe, albowiem z winy samych wnioskodawców nie sposób stwierdzić jak jest ich rzeczywista sytuacja materialna (prezentowane przez nich informacje mają charakter wybiórczy), a tym samym nie sposób zweryfikować twierdzeń zawartych we wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.