Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1306/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: art. 48 i 49 b
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2010 r. sprawy ze skargi J.G. i R.G. na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 kwietnia 2009 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących J.G. i R.G. kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

IISA/Kr 1306/09

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) odmówił nałożenia na inwestora A.R., obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową i remontem części budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego na dz. Nr 1 w T. do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie organ stwierdził, że w części budynku mieszkalno- usługowego będącej własnością A.R. w okresie od maja do czerwca 2007 r. prowadzone były następujące roboty budowlane:

• Wykonanie w poziomie piwnic od strony ul. K. otworu o szerokości 2.40 m nad którym wykonano nadproże żelbetonowe

• Wykonanie w poziomie piwnic, parteru, poddasza pionu kominowego, składającego się z dwóch przewodów wentylacyjnych oraz jednego spalinowego

• Wymurowanie w poziomie parteru ścianek działowych gr. 12 cm w wyniku czego powstało pomieszczenie łazienki o wymiarach 1.5 x 2.0 m

• Wykonanie ścianek działowych na poziomie poddasza czego efektem było powstanie łazienki o wymiarach 1.65 x 1.90m

• Zamurowanie dwóch otworów drzwiowych w ścianie na poziomie parteru

• Wykonanie wieńca żelbetonowego na poddaszu o wymiarach 0.3 x 0.3 m

• Wykonanie w stropie nad parterem belki żelbetonowej, na której wymurowano na poziomie poddasz ściankę działową gr. 12 cm. (pomiędzy stropem drewnianym a żelbetowym)

• Wykonanie na poziomie parteru i poddasza od strony ul. K. otworów okiennych o innych wymiarach niż wcześniej istniejące.

W ocenie organu powyższe roboty budowlane zakwalifikować należy jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a prawa budowlanego. Pozostałą zaś część wykonanych robót budowlanych polegających na usunięciu części istniejącego stropu drewnianego nad parterem i wykonaniu nowego stropu żelbetowego gr. 12 cm o wymiarach 4.2 x 4.2 m oraz na całej długości korytarza wzdłuż granicy dz. nr 2 organ zakwalifikował jako remont, powołując się na regulację art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. Dalej organ wskazał, że w myśl art. 28 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Od takiego obowiązku nie zostały zwolnione roboty budowlane polegające na przebudowie obiektu budowlanego, w związku z czym na tego typu roboty wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej organ zaznaczył, że przedmiotowy obiekt nie został wpisany do rejestru zabytków zatem na wykonanie jego remontu nie było wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych, jednakże przed przystąpieniem do ich wykonywania należało je zgłosić właściwemu organowi. Z akt zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor nie posiadał skutecznego zgłoszenia, ani decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Tym samym przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane samowolnie. W świetle przepisów prawa budowlanego, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a mianowicie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach - właściwy organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych a następnie wydaje jedną z decyzji o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 prawa budowlanego. W dniu 30 marca 2008 r. przeprowadzone zostały oględziny spornej nieruchomości, które wskazywały, że stan faktyczny robót budowlanych od dnia 24 lipca 2007 r. nie zmienił się. Ustalono również, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały zakończone. Ponadto wykonane zostały inne roboty budowlane zgodnie z nakazem zawartym w decyzji PINB z dnia [...].12.2006 r. oraz ze zgłoszeniami złożonymi w Starostwie w N. . W ocenie organu I instancji roboty budowlane dotyczące nieruchomości A.R. zostały zakończone, w związku z czym nie ma podstaw do ich wstrzymania w myśl art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane. Ponadto organ wskazał na podstawie materiału dowodowego (oględzin oraz eksperyzy technicznej), iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska. W odpowiedzi na postulaty wnioskodawcy o rozebranie wszystkich samowolnie wykonanych elementów budowlanych i przywrócenia budynkowi stanu poprzedniego, organ jako podstawę prawną wskazując art. 51 ust. 7 zastosował odpowiednio przepisy art. 50 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3. Wynika z nich, że jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określonych w art. 48 albo 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 organ stwierdza, iż nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia do stanu poprzedniego. Mając zatem na uwadze fakt, że roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska i są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast uzasadnionym jest wydanie decyzji odmawiającej wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż zostały one wykonane prawidłowo.

Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli dnia 11 lutego 2009 r. J.G. i R.G. , podnosząc sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych leżących u podstawy rozstrzygnięcia z rzeczywistym stanem sprawy. W szczególności strona odwołująca się postuluje błędność stwierdzenia, iż roboty budowlane nie zagrażają życiu i zdrowiu ludzi pozostałych mieszkańców argumentując, iż nieruchomości Nr 1 w T. pomimo usytuowania na trzech działkach jest konstrukcyjnie jedną całością i wykonywanie robót budowlanych w jednej części budynku odnosi skutek dla pozostałej części. Wątpliwości poddana została również rzetelność opinii sporządzonej przez J.C. , na którą powoływał się organ I instancji. J.C. był wykonawcą robót realizowanych samowolnie przez A.R. a więc zachodzi uzasadniona obawa o brak obiektywizmu oraz stronniczość z jego strony. W takiej sytuacji doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosku strony odwołującej się o dopuszczenie dowodu z opinii niezależnego biegłego z zakresu budownictwa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak:[...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania J.G. oraz R.G. utrzymał w mocy skarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy zważył, iż roboty budowlane dokonane przez A.R. , częściowo zostały wykonane na podstawie zgłoszeń dokonanych w Starostwie Powiatowym w N. oraz Urzędzie Miejskim w K. , częściowo stanowiły wykonanie nakazów zawartych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., a w pozostałym zakresie zostały wykonane samowolnie. Ponadto część robót organ zakwalifikował jako przebudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane oraz jako remont - zgadzając się z ustaleniami organu I instancji. Dodatkowo organ administracji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo zastosował w postępowaniu tryb z art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Roboty budowlane w przedmiotowej sprawie zostały zakończone, co zostało potwierdzone podczas oględzin dokonanych w dniu 30 września 2008 r. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. organ II instancji wskazał, iż w momencie gdy roboty budowlane zostały wykonane i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, iż: "przepis ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49 b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa a w art. 50 ust. 1". W związku z powyższym, biorąc pod uwagę brak zagrożenia i niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia i mienia, a nawet lepszy stan budynku po wykonanych robotach budowlanych niż przed nimi, co wynika z ekspertyzy technicznej J.C. , brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Ponadto zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2005 r. nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego, winien on być orzekany jedynie wówczas gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutu stronniczości ekspertyzy wykonanej przez J.C. organ odwoławczy stwierdził, że jest on bezzasadny. Powyższa ekspertyza została wykonana przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane i bez znaczenia jest, iż J.C. był wykonawcą robót budowlanych dla A.R. ponieważ przepis prawny nie zabrania takiej sytuacji, a w myśli przepisu art. 75 § 1 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co przyczynić się może do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto strona odwołująca się miała prawo do przedłożenia ekspertyzy budowlanej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane, ale z uprawnienia takiego nie skorzystała.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J.G. i R.G. zarzucając naruszenie art. 50 ust. 1 i ust. 4, art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2, ust. 7 oraz art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez przyjęcie, aby niektóre roboty budowlane wykonane przez A.R. w budynku mieszkalno-użytkowym w T. stanowiły remont, podczas gdy wszystkie wykonane roboty dotyczyły przebudowy tego budynku. Skarżący zarzucili również naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa i nie uwzględnienie słusznego interesu skarżących.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sądy administracyjne zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a sprawują kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a kontrola sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty- w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Sądu skarga podlegała uwzględnieniu.

Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei, art. 3 pkt 7 i 6 Prawa budowlanego zalicza do robót budowlanych budowę czyli wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, jak również prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przepis art. 329 ust 2 pkt 1 przesądza, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Remont obiektu budowlanego, zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę podlega zgłoszeniu właściwemu organowi na podstawie art. 30 ust 1 okt 2 ustawy.

Inwestycja, na której wykonanie wymagane jest uzyskanie pozwolenie na budowę lub dokonanie zgłoszenia i przeprowadzona bez spełnienia tych warunków stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ust. 1 oraz art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten jako przesłankę nakazu rozbiórki wskazuje budowę obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sankcja ta, zgodnie z brzmieniem art. 48 Prawa budowlanego, znajduje zastosowanie, także w przypadku budowy części obiektu budowlanego. Z kolei art. 49b stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

W przedmiotowej sprawie doszło do wykonania szeregu prac budowlanych w obiekcie budowlanych należącym do A.R. . Z ustaleń organu I instancji wynika, iż część prac została wykonana na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiat N. z dnia [....].12.2006 r. oraz po uprzednim zgłoszeniu ich do właściwego organu, a część w ramach samowoli budowlanej bez wymaganego pozwolenia na budowę lub skutecznego zgłoszenia, co organy I jak i II instancji zakwalifikowały w sposób dla Sądu niezrozumiały i bezpodstawny jako wyczerpujący dyspozycję przepisów art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz art. 51 ust. 7. ustawy Prawo budowlane.

Powołany przez organ pierwszej instancji przepis art. 50 ust. 1 pkt stanowi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z kolei z art. 51 ust 1 wynika, iż przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania

Dyspozycja art. 50 ust. 1 wyraźnie wskazuje, iż reguluje on inne przypadki niż określone w art. 48 ust i 49b. A.R. dokonała przebudowy obiektu budowlanego w zakresie prac wymagających pozwolenia na budowę oraz (według ustaleń organów administracji) wykonała prace budowlane podlegające trybowi zgłoszeniowemu, bez dokonania tego zgłoszenia. W żadnym wypadku wykonanych przez nią robót budowlanych nie można zakwalifikować jako innych (w stosunku do art. 48 ust 1 oraz art. 49b ust 1) przypadków. Wyłącza to stosowanie art. 50 i 51 ustawy, gdyż prace te wykonane bez uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia dotyczyły obiektu budowlanego. Zdaniem sądu natomiast, nie budzi wątpliwości, i przepisy art. 50 i 51 mają zastosowanie jedynie do inwestycji realizowanych w ramach samowoli budowlanej - innych niż obiekty budowlane, gdyż te są w sposób wyraźny objęte hipotezą art. 48 i 49b. Przepisy art. 50 i 51 dotyczą zaś innych przypadków - a zatem nie obiektów budowlanych lub ich części realizowanych bez pozwolenia na budowę lub wymaganego zgłoszenia. Nie budzi wątpliwości sądu, iż obowiązkiem organu w stosunku do prac realizowanych w przedmiotowym budynku bez pozwolenia na budowę było zatem zastosowanie wprost regulacji zawartej w art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wywieść można (aczkolwiek nie zostało to precyzyjnie stwierdzone), iż wyłączenie zastosowania przepisu art. 48 związane jest z faktem zakończenia robót budowlanych w przedmiotowej nieruchomości i niemożność wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Istotnie art. 48 ust 2 ma niezbyt precyzyjną konstrukcję. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Z kolei przepis art. 48 ust 3 stanowi, iż w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Z brzmienia literalnego tych przepisów wnosić by można, iż jedyną czynnością organu nadzoru budowlanego mającą na celu legalizację samowoli budowlanej jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót, w którym to postanowieniu nakłada on jednocześnie obowiązek zabezpieczenia budowy i przedłożenia dokumentacji o której mowa w art. 48 ust 3 - a zatem że przepis ten ma zastosowanie jedynie do robót budowlanych niezakończonych. Zdaniem sądu jest to niezręczność w redakcji przepisu, co nie może jednak wpływać na jego prawidłową wykładnię, iż ma ona zastosowanie tak do robót budowlanych niezakończonych jak i zakończonych. Zgodnie bowiem, z dyspozycją art. 48 ust 5 ustawy przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Tym samym, w sytuacji zakończenia robót budowlanych przedłożenie żądanych przez organ żądanych dokumentów, jest traktowane jedynie jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Wprost za tą wykładnią przemawia brzmienie art. 49 ust 4 (który to przepis normuje dalszą część postępowania w sprawie samowoli budowlanej). Stanowi on, iż w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję:

1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;

2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.

Brak zatem jakichkolwiek podstaw, by uznać iż hipotezy art. 48 oraz 49 ustawy Prawo budowlane regulują wyłącznie postępowanie w sprawie samowoli budowlanej w sytuacji, kiedy budowa nie została zakończona. Przepisy te mają zastosowanie tak do obiektów budowlanych, wznoszonych bez wymaganego pozwolenia na budowę jak i tych których budowa została już zakończona. Jedyną różnicą w postępowaniu organów nadzoru budowlanego jest wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, kiedy obiekt budowlany nie został ukończony i brak tego postanowienia w sytuacji przeciwnej. W razie postępowania dotyczącego obiektu już ukończonego, organ stosując tryb postępowania określony przepisami art. 48, art. 49 wydaje jedynie postanowienie o obowiązku przedłożenia przez inwestora dokumentów o których mowa art. 48 ust 3, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń, dokonuje ustaleń o których mowa w art. 49 ust 1, nakłada w razie konieczności obowiązek usunięcia nieprawidłowości (art. 49 ust 3). Po spełnieniu przez inwestora wskazanych mu obowiązków – wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 ust 4) i ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. W przeciwnym razie (nie spełnienia przez inwestorów w/w obowiązków) wydaje decyzję o nakazaniu rozbiórki nielegalnie wybudowanego obiektu.

Analogiczny tryb postępowania w stosunku do budowanych, lub wybudowanych obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ale objętych trybem zgłoszeniowym, wprowadza art. 49b ustawy Prawo budowlane. Przepis ten redakcyjnie został już sformułowany prawidłowo i nie budzi żądnych wątpliwości, że ma zastosowanie do obu w/w sytuacji. W ustępie 2 mówi on bowiem, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:

1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;

2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Kwestią, która podlega również krytycznej w ocenie Sądu jest ekspertyza wykonana przez J.C. , w oparciu o którą organy poczyniły ustalenia odnośnie prawidłowości wykonanych w przedmiotowym budynku prac budowlanych. Należy się zgodzić ze stroną skarżącą, iż fakt, wykonywania robót budowlanych przez J.C. dla inwestora A.R. oraz przygotowanie później przez niego ekspertyzy budzi zastrzeżenia, co do obiektywności tejże ekspertyzy. Postępowanie organów administracji stoi w sprzeczności z art. 75 K.p.a. Na podstawie tego przepisu jako dowód należy dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Opinia sporządzona przez wykonawcę samowoli budowlanej z całą pewnością nie może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Organy administracji nie powinny spodziewać się po takiej opinii zachowania jakiejkolwiek obiektywności, a z całą pewnością z góry bez żadnej dodatkowej weryfikacji tą obiektywność zakładać. Podkreślić należy, iż zdaniem sądu ekspertyza ta jest jedynie prywatnym stanowiskiem inwestora. Wprawdzie A.R. do przedłożenia ekspertyzy została zobowiązana na mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. Postanowienie to zostało jednak uchylone postanowieniem organu II instancji z dnia [...] lutego 2008 r. Ponownie zaś organ I instancji do przedłożenia ekspertyzy ją nie zobowiązał.

W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 48 i 49b ustawy Prawo budowlane poprzez jego nie zastosowanie i złą interpretację oraz art. 75 § 1 k.p.a i art. 77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności. Uznając, iż naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 w/w ustawy.