Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1029/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 40, art 2 ust 1, art 3 ust 1, art 5 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 1092/11 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1092/11 oddalił skargę T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.

Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 40 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz art. 104 k.p.a. odmówił przyznania T. W. zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu położonego w T. (działki nr [...]) budynku mieszkalnego, który uległ uszkodzeniu w czasie powodzi w maju i czerwcu 2010 r.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 40 ust. 2 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z nim zasiłek celowy może być także przyznany osobom albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Niezbędne jest zatem ustalenie czy osoba ubiegająca się o takie świadczenie, rzeczywiście poniosła stratę na skutek klęski żywiołowej, w tym powodzi. W przypadku zasiłku celowego przeznaczonego na pokrycie kosztów remontu lub odbudowy istotne jest także oszacowanie strat w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy. W sprawie bezsporne jest, że dom T. W. został zniszczony w wyniku powodzi. Biegły rzeczoznawca oszacował stratę na kwotę 90661,11 zł brutto. W tej sytuacji należało jeszcze zbadać czy dom w T. jest dla rodziny wnioskodawcy miejscem zamieszkania na terenie Polski oraz czy stanowi on miejsce stałego pobytu w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zasiłki na remont lub odbudowę domu nie są bowiem przyznawane i wypłacane jako rekompensata za straty poniesione w wyniku powodzi. Ich istotą jest pomoc rodzinom, które na skutek powodzi utraciły miejsce zamieszkiwania i wykonywania w nim podstawowych funkcji życiowych. Celem pomocy, w tym zasiłków do 100 tysięcy złotych na remont lub odbudowę domu, jest przekazanie osobom lub rodzinom poszkodowanym przez powódź środków na realizację niezbędnych potrzeb życiowych. W przypadku zdarzenia losowego pomoc powinna być skierowana do osób, które na skutek takich zdarzeń znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, jakiej nie są w stanie same, przy wykorzystaniu własnych zasobów i możliwości przezwyciężyć. Chodzi tu zatem o osoby zamieszkujące w domach czy lokalach mieszkalnych, które na skutek zdarzeń losowych uległy zniszczeniu bądź uszkodzeniu, ewentualnie osoby, które budowały budynek mieszkalny, nie będąc właścicielem innego budynku, w którym zamieszkują.

Z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń wynika, że T. W. wraz z żoną i dzieckiem przebywa w Irlandii, gdzie pracuje jego żona, on zaś pozostając od kwietnia 2009 r. bez pracy, otrzymuje zasiłek socjalny przeznaczony na utrzymanie. Okoliczności te potwierdzają przedłożone przez wnioskodawcę zaświadczenia oraz wywiad przeprowadzony w dniu 7 lipca 2011 r. z jego ojcem. Rodzina wnioskodawcy zamieszkuje zatem w Irlandii i tam przebywała w okresie powodzi. Jej pobyty w Polsce są okazjonalne, uzależnione od obowiązków, które spoczywają na nich w Irlandii. Nadto rodzina jest wspomagana przez system opieki socjalnej w Irlandii, co pozwala wnioskować, że pomimo braku pracy sytuacja ekonomiczna rodziny jest na tyle dobra, że jej członkowie nie zdecydowali się na powrót do Polski.

T. W. zaskarżył powyższą decyzję SKO w T. do WSA w Rzeszowie. Domagając się jej uchylenia, wskazał że za środki finansowe uzyskane z pracy w Irlandii oraz zaciągnięty kredyt zakupił działkę i rozpoczął budowę domu. W chwili powodzi dom ten był w stanie surowym zamkniętym. Po zakończeniu budowy planował powrót do kraju. Jednakże zniszczenia powstałe w wyniku powodzi oraz utrata pracy spowodowały, że znalazł się w trudnej sytuacji finansowej. Z tego względu zdecydował się wraz z rodziną na dalsze przedłużenia ich pobytu w Irlandii.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w T. podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływana jako P.p.s.a.), skargę T. W. oddalił.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że zniszczony na skutek powodzi dom skarżącego był niezamieszkały oraz że straty spowodowane powodzią oszacowane zostały na około 100 tys. złotych. Niesporne również jest, że T. W. wraz z żoną od 5 lat przebywa w Irlandii. Tam też urodziło się jego dziecko. Żona skarżącego pracuje, a on -z zawodu technik budowlany- od 3 lat jest bezrobotnym.

Sąd podkreślił ponadto, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Zgodnie z art. 40 ust. 1 – 3 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany osobom lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Za takie zdarzenie losowe uznaje się także podtopienie domu w wyniku powodzi. Powyższe świadczenie można przyznać niezależnie od dochodu i może ono nie podlegać zwrotowi. Rozstrzygnięcia w przedmiocie omawianych zasiłków celowych wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. W takim przypadku przedmiotem kontroli sądowej jest zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego nie został przez organ rozstrzygający w sprawie przekroczony, a także czy orzeczenie jest uzasadnione w sposób należyty i poddający się weryfikacji. Podkreślenia wymaga, że działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 k.p.a. załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.

Zauważyć również należy, że zasiłek, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie stanowi odszkodowania przyznawanego ze środków publicznych, lecz ma on na celu doraźną pomoc tym osobom, które we własnym zakresie nie są w stanie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej. Skoro budynek mieszkalny, który uległ zalaniu na skutek powodzi, był w trakcie budowy, a skarżący wraz z rodziną w nim nie mieszkał, to organy zasadnie uznały, że niemożliwym jest przyjęcie braku możliwości zaspokojenia potrzeby mieszkaniowej, gdyż ta była realizowana przez niego wraz z rodziną w Irlandii. Środki przeznaczone na pomoc społeczną powinny być kierowane przede wszystkim do rodzin, które w wyniku powodzi zostały pozbawione dachu nad głową. Przeznaczenie zasiłków dla tych właśnie osób odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej zdefiniowanemu w art. 2 ust. 1 ustawy. Zatem organy orzekające w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, które wyznacza przepis art. 7 k.p.a.

W skardze kasacyjnej T. W., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył powyższego wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1/ naruszenie art. 3 pkt. 2 w związku z art. 1 i 2 oraz art. 35 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz.U. Nr 123, poz. 835) przez ich niezastosowanie,

2/ naruszenie art. 40 § 1 i § 2 w związku z art. 3 w związku z art. 5 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącemu nie należy się zasiłek celowy w myśl powołanej ustawy;

3/ obrazę art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji stanu faktycznego, który organy ustaliły bez wyczerpującego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego i bez właściwej jego oceny, tj. poprzez przyjęcie, że skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w innym miejscu- Irlandii, a zalany budynek był w budowie;

4/ naruszenie art. 32 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że w odniesieniu do skarżącego nie doszło do dyskryminacji;

5/ naruszenie art. 1 protokołu nr 12 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że z przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. wynika, że Ministerstwo przekazuje specjalne środki pieniężne między innymi dla poszkodowanych w wyniku powodzi jednostek samorządu terytorialnego na realizację ich zadań własnych związanych z usuwaniem jej skutków, które to środki – jak w tym przypadku- miasto przekazuje poszkodowanym, którzy doznali szkody majątkowej lub zostali pozbawieni, choćby czasowo, możliwości korzystania z posiadanej nieruchomości. Zapisów ustawy o pomocy społecznej nie można analizować w oderwaniu od przepisów ustawy związanej z usuwaniem skutków powodzi, która nie warunkuje przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego od posiadania stałego miejsca zamieszkania na terytorium Polski. Ponadto w art. 5 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca nie posłużył się pojęciem "stałego miejsca zamieszkania", czy też "stałego przebywania na terytorium Polski". Skarżący regularnie przyjeżdża do Polski, tu jest zameldowany, wyjazd za granicę jest jedynie tymczasowy. Zatem jest on uprawniony do otrzymania zasiłku celowego, ma on bowiem miejsce zamieszkania i przebywania na terenie Polski. Skarżący nie posiada na terenie Irlandii prawa własności do żadnego lokalu bądź nieruchomości. To właśnie wyjątkowo ciężka sytuacja, w jakiej się znalazł spowodowała, że wspólnie z żoną podjął decyzję o wyjeździe z Polski, gdyż tylko w ten sposób mógł zdobyć środki na budowę własnego domu. Od początku pobytu za granicą wszelkie zarobione pieniądze skarżący przeznaczał na budowę domu, w tym celu zaciągnął kredyt w wysokości 100 tysięcy złotych. W chwili powodzi dom miał wykonaną stolarkę okienną, położone tynki, pomalowane ściany, był również wyposażony we wszystkie media, a ponadto ogrzewanie podłogowe. Podkreślić należy, ze skarżący nigdy nie miał zamiaru stałego zamieszkania za granicą, a wybudowany dom miał stanowić jego centrum życiowe.

Skarżący kasacyjnie podniósł również, że zalany w wyniku powodzi dom jest jedynym budynkiem, którego skarżący jest właścicielem. Dom został przygotowany do zamieszkania jednak dwukrotna powódź pozbawiła skarżącego "dachu nad głową" i w tym momencie nawet nie ma gdzie wrócić. Tym samym niezbędne jest udzielenie pomocy skarżącemu w celu przezwyciężenia tej trudnej sytuacji życiowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna rozpatrywana pod tym kątem nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie nie są trafne. Sąd ten prawidłowo zinterpretował i właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz nie naruszył powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 P.p.s.a., w związku z tym w pierwszej kolejności wymagają oceny zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, gdyż wytyki złamania prawa materialnego mogą podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.

Za całkowicie chybiony należy uznać wytyk dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie za podstawę wyrokowania niewłaściwie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Analizując uzasadnienie wyroku WSA w Rzeszowie pod tym kątem stwierdzić należy, że sporządzone zostało zgodnie z wymogami zawartymi w art. 141 § 4 P.p.s.a. i zawiera wszystkie wymagane tym przepisem elementy konstrukcyjne. Sąd I instancji zwięźle przedstawił stan sprawy i odniósł się do zarzutów zawartych w skardze. Słusznie również zaakceptował dokonane przez organy orzekające w sprawie ustalenia faktyczne, nie odnajdując w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym uchybień przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowym postępowaniu sądowym został oceniony i rozważony cały materiał dowodowy zebrany przez organy, jak również wnikliwie przeanalizowano stan faktyczny mający wpływ na rozstrzygnięcie. Co więcej skarżący nie podważył skutecznie ustaleń dokonanych w postępowaniu administracyjnym, że od kilku lat przebywa wraz ze swoją rodziną w Irlandii, gdzie korzysta z zasiłku socjalnego, a jego żona pracuje zawodowo. Do Polski zaś przyjeżdża tylko w ramach odwiedzin raz w roku, na okres nieprzekraczający 14 dni, co potwierdził w postępowaniu administracyjnym ojciec i jednocześnie pełnomocnik skarżącego. W aktach administracyjnych znajduje się również wywiad przeprowadzony przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G., z którego bezsprzecznie wynika, że T. W. wyjechał do Irlandii w 2006 r. i przebywa tam do chwili obecnej. Nadto jego ojciec jednoznacznie wskazał, że termin powrotu syna wraz z rodziną do Polski nie jest sprecyzowany, gdyż praca zawodowa synowej i świadczenie socjalne pobierane przez syna stanowią gwarancję zabezpieczenia podstawowych potrzeb życiowych właśnie w Irlandii. Niesporne jest też, że przed powodzią w domu stanowiącym własność skarżącego nikt nie zamieszkiwał. Okoliczność tę przyznał w składanych pismach procesowych sam T. W., wskazując, że jego dom znajdował się w stanie "surowym zamkniętym oraz że do budowanego obiektu zamierzał się przeprowadzić dopiero po zakończeniu wszystkich prac wykończeniowych i po powrocie do Polski. Zatem określenie przez Sąd I instancji, że obiekt skarżącego przed powodzią znajdował się "w budowie", jakkolwiek niezbyt precyzyjne, to jednak nie było istotnym błędem, mogącym podważać trafność poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, zwłaszcza że – jak wynika z akt administracyjnych sprawy-przedmiotowy budynek nie został zgłoszony do użytkowania. W tej sytuacji mimo, że uszkodzenie w wyniku powodzi budynku mieszkalnego położonego w T. jest bezsporne i zostało przez właściwe organy potwierdzone, to odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu tego domu słusznie została uznana przez Sąd I instancji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Trafność takiej oceny potwierdzają zarówno poczynione ustalenia faktyczne jak i regulacje materialnoprawne mające zastosowanie w sprawie.

Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa zmierzającą do umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężenie sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust.1). Celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz bytowania w warunkach odpowiadających godności człowiek (art. 3 ust. 1). Pomoc państwa ma charakter subsydiarny. Potrzeby osoby i rodziny powinny być zaspokojone, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Świadczenie z pomocy społecznej winno być dostosowane do konkretnej sytuacji beneficjenta, zaś określone potrzeby mogą być zrealizowane tylko wówczas, gdy odpowiadają celom pomocy społecznej. Jak słusznie przyjęły organy orzekające w sprawie, a następnie pogląd ten zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zasiłek celowy, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany także osobom albo rodzinom, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Wówczas omawiane świadczenie może być przyznane niezależnie od dochodu. Z treści powołanego przepisu wynika, że omawiany zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkrety cel – stratę, jaką doznała osoba dotknięta powodzią. Taki cel świadczenia oraz uchylenie kryterium dochodowego przy jego przyznawaniu nie oznaczają jednak, że organ przy udzielaniu przedmiotowej pomocy nie jest zobowiązany do respektowania ogólnych zasad przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, w tym dotyczących wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3 ustawy).

Mając zatem na uwadze treść art. 2 ust.1 oraz art.3 ust.1 i ust.4 ustawy o pomocy społecznej w połączeniu z treścią art. 40 tej ustawy, przyjąć należy, że poniesienie szkody na skutek powodzi stanowi niewątpliwie podstawę do ubiegania się o świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, jednakże nie przesądza jeszcze o obowiązku jego przyznania. Dlatego błędne są zapatrywania skarżącego, że przedmiotowy zasiłek przysługuje wszystkim osobom, które poniosły szkodę materialną na skutek klęski żywiołowej. Świadczenia z pomocy społecznej nie mają charakteru odszkodowania, nie stanowią też rekompensaty ze strony Państwa za straty poniesione w wyniku takiej klęski. Ma ona służyć obywatelom w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjonalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Pomoc społeczna finansowana jest ze środków publicznych pochodzący od podatników, z zatem obowiązek udzielania świadczeń z pomocy społecznej powinien obejmować nie wszystkich poszkodowanych, a jedynie tych, którzy takiej pomocy rzeczywiście potrzebują. Oznacza to, że przypadku, gdy osoba ubiegająca się o zasiłek celowy na pokrycie skutków powodzi ma zapewnione warunki bytowe we własnym zakresie w innym miejscu, czy w innej miejscowości lub kraju, niż dotknięte żywiołem, uznać należy, że ma zapewnione minimum egzystencji, co wskazuje i świadczy zarazem o tym, że pomoc socjalna ze strony państwa nie jest niezbędna. Taka sytuacja z kolei wyklucza możliwość udzielenia jej przedmiotowej pomocy socjalnej.

W niniejszej sprawie WSA w Rzeszowie prawidłowo zaakceptował stanowisko Kolegium, że organ I instancji odmawiając skarżącemu zasiłku celowego na remont lub odbudowę budynku mieszkalnego zniszczonego w czasie powodzi, nie przekroczył granic uznania administracyjnego i nie złamał prawa. Sytuacja majątkowa, życiowa i osobista T. W.- chociaż niewątpliwie trudna- nie była wystarczająca do udzielenia żądanego świadczenia. Zaistniałe w wyniku powodzi straty nie pozbawiły go bowiem możliwości funkcjonowania i zaspakajania potrzeb bytowych, gdyż te w pełnym zakresie mógł- tak jak przed powodzią- realizować poza omawianym domem. Budynek ten, o czym była już mowa, nie był jeszcze zamieszkały, a zatem nie stanowił centrum życiowego skarżącego i jego rodziny. Samo zdarzenie losowe i straty powstałe w wyniku zdarzenia w sytuacji, gdy osoba ma zabezpieczone minimum egzystencji w innym miejscu, nie mogą stanowić wyłącznej przesłanki udzielenia pomocy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji i organów, że środki przeznaczone na pomoc osobom poszkodowanym powodzią i rozdysponowane w oparciu o art.40 ustawy o pomocy społecznej, winny być kierowane przede wszystkim do tych osób, które zostały pozbawione przysłowiowego "dachu nad głową", czyli głównie do tych osób, które zostały pozbawione domu (lokalu), w którym dotychczas koncentrowało się ich życie i nie posiadają innego lokalu, w którym mogą mieszkać przez czas usuwania skutków powodzi. Zatem przeznaczenie zasiłków dla takich poszkodowanych odpowiada celowi pomocy społecznej, polegającemu na pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Należy przy tym podkreślić, że podstawy przyznania omawianych świadczeń, udzielanych w ramach pomocy społecznej nie mogą stanowić przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. Ustawa ta dotyczy przyspieszenia i ułatwienia w załatwieniu niektórych spraw przez osoby dotknięte klęską powodzi i osunięć ziemi w 2010 r. Zawiera również regulacje umożliwiające umorzenie pożyczek uzyskanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415, ze zm.). Kwestie przyznania ofiarom powodzi środków finansowych na usunięcie skutków klęski żywiołowej rozstrzygane są natomiast w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej, tj. wspomnianego art. 40 ust. 2 i pozostałych przepisów tej ustawy. Dlatego też zarzut naruszenia (poprzez niezastosowanie) art. 3 pkt. 2 w związku z art. 1 i 2 oraz 35 wymienionej ustawy jest całkowicie bezzasadny.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pomoc społeczna jest więc w pierwszej kolejności kierowana do obywateli polskich mieszkających i przebywających na terenie Polski. Niewątpliwie T. W. jest obywatelem polskim, jednakże przebywa wraz ze swoją rodziną (żoną i dzieckiem) w Irlandii, gdzie jego żona pracuje zawodowo, a on pobiera zasiłek socjalny przeznaczony na utrzymanie od kwietnia 2009 r., powyższych przesłanek nie spełnia. Bez znaczenia dla oceny zasadności wniosku skarżącego pozostaje akcentowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej okoliczność, że T. W. nie posiada na terenie Irlandii prawa własności do żadnego lokalu bądź nieruchomości. Istotne bowiem jest nie to czy osoba poszkodowana posiada tytuł prawny do innego domu czy lokalu, lecz jedynie to czy w innym miejscu, innej miejscowości czy kraju ma zabezpieczone minimum egzystencji. Również okoliczność, że jako właściciel nieruchomości położonej w T. skarżący opłaca stosowne podatki nie mogła mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku, bowiem kwestia ta nie ma wpływu na udzielanie świadczeń z pomocy społecznej, a fakt opłacania podatku nie może uchylić rozwiązań przyjętych w ustawie o pomocy społecznej.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się również naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wyrażonej tam zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. O ich naruszeniu można mówić tylko wówczas, gdy organy państwa różnicują zarówno dyskryminująco, jak i faworyzująco podmioty, które charakteryzują się istotną cechą wspólną. Zasada równości wobec prawa oznacza bowiem równe traktowanie wszystkich tych podmiotów, które charakteryzują się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną). W sytuacji gdy skarżący z mocy art. 5 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej jest wyłączony spod zakresu przedmiotowego tej ustawy, organy odmawiając przyznania mu zasiłku celowego, jak również WSA w Rzeszowie aprobujący ich orzeczenia, nie mogły wskazanych wyżej zasad naruszyć. Stan faktyczny sprawy, który przesądził o negatywnym rozstrzygnięciu wniosku, nie pozwala także twierdzić, że naruszony został art. 1 protokołu nr 12 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przez jego niezastosowanie, gdyż w sprawie nie miała miejsca jakakolwiek dyskryminacja skarżącego.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.