Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 354/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.33 pkt 1 i 2, art. 34
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2014 r. w sprawie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym uznającego za niezasadny zarzut wniesiony do postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec O. Sp. z o.o. (dalej zwana Skarżącą lub Spółką) na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...] i nr SM[...] obejmujących zobowiązanie tej Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r.

Z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika, że [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wydał decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

DIS wskazał, że z uwagi na nie uiszczenie w terminie należnego podatku wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił [...]września 2012 r. tytuł wykonawczy nr SM [...] i SM [...]. Zawiadomieniami z 24 października 2012 r. organ egzekucyjny poinformował dłużników zajętej wierzytelności Bank [...]S.A., [...] Bank S.A., G. S.A. o przekształceniu postępowania zabezpieczającego w postępowanie egzekucyjne oraz wniesiono o przekazanie zabezpieczonych kwot na konto depozytowe organu egzekucyjnego. Jednocześnie, organ egzekucyjny wezwał zarząd Spółki do udzielenia niezbędnych wyjaśnień dotyczących ujawnienia majątku. Z protokołu o stanie majątkowym Spółki wynika, iż jedynym jej majątkiem są należności zabezpieczone w Banku [...] S.A., oraz należności zgromadzone na rachunkach w banku w P. w Republice Czeskiej.

Postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. Naczelnik Skarbowego W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Skarżącej z uwagi na bezskuteczność.

W wyniku zażalenia wierzyciela - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. DIS uchylił w/w postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w związku ze zmianą siedziby Spółki przekazał ww. postanowienie wraz z aktami sprawy do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w celu dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w ramach pomocy udzielonej przez Republikę Czeską na wniosek Ministerstwa Finansów dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez S. a.s.

Skarżąca wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo z 23 października 2013 r. z załączonym odwołaniem, w którym wniosła o uchylenie nakazu egzekucji i odstąpienie od podejmowania jakichkolwiek działań egzekucyjnych skierowanych do rachunku Spółki prowadzonego przez S. a.s. w P.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] stycznia 2014 r., jako wierzyciel, uznał za niezasadny zarzut strony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr SM [...] i nr SM[...] obejmujących zobowiązanie Skarżącej w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do grudnia 2011 r.

Spółka w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniu DIS z [...] listopada 2014 r. oraz poprzedzającemu postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] stycznia 2014 r. zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 poz. 267 ze zm. - dalej kpa) poprzez jego zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że w istocie wniosek Spółki objęty jest kognicją organów i podlega rozpoznaniu merytorycznemu przez polskie organy podatkowe - podczas gdy wnioskiem z 23 października 2013 r. Skarżąca wnosiła jedynie o przekazanie odwołania, wniesionego od rozstrzygnięcia czeskich organów podatkowych; art. 221 w zw. z art. 222 kpa poprzez ich niezastosowanie w sprawie i nadanie pismu Skarżącej z 23 października 2013 r. innego niż faktyczne znaczenia, tj. przyjęcie, iż stanowi ono zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, podczas gdy stanowiło ono przejaw zapobiegliwości Spółki i zmierzało jedynie do przesłania środków odwoławczych Spółki od postanowienia czeskich organów podatkowych; art. 105 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa - poprzez ich niezastosowanie w sprawie przez DIS i zaniechanie uchylenia postanowienia Naczelnika US W. mimo oczywistej bezprzedmiotowości postępowania.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postanowień organów obu instancji bądź o ich uchylenie i stwierdzenie bezprzedmiotowości działań Urzędu Skarbowego W.

DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona aczkolwiek głównie z przyczyn w niej niewskazanych.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Sąd stwierdza, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Tym niemniej wskazać należy, że Sąd nie podziela zarzutów skargi, iż polskie organy podatkowe nie były władne do podejmowania rozstrzygnięć w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 36 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych z dnia 11 października 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz.1289) spory dotyczące istnienia lub wysokości należności pieniężnych, wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych lub doręczenia decyzji, postanowienia, orzeczenia lub innego dokumentu wydanego w Rzeczpospolitej Polskiej, odnoszących się do należności pieniężnych, ich dochodzenia lub zabezpieczenia, rozstrzygane są na podstawie odrębnych przepisów obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

A zatem skoro w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w ramach pomocy udzielonej przez Republikę Czeską na wniosek Ministerstwa Finansów dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego prowadzonego przez S. a.s. o numerze [...]. Następnie w dniu 25 października 2013 r. "O." Sp. z o.o. wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo z 23 października 2013 r. wystosowane w związku z doręczeniem Stronie w dniu 8 października 2013 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. nakazu egzekucji w celu przekazania należności z rachunku K nr [...] (w oryginale wraz z tłumaczeniem na język polski) wydanego przez czeski organ podatkowy wobec "O." Sp. z o.o. W konsekwencji przedmiotowe pismo wraz z odwołaniem zostało przekazane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. przy piśmie z dnia 30 października 2013 r. nr [...] do Ministerstwa Finansów Departament Administracji Podatkowej. W odpowiedzi na pismo z dnia 30 października 2013 r. nr [...], Biuro Wymiany Informacji Podatkowej w K. przy piśmie z dnia 4 grudnia 2013 r. nr [...], odesłało w załączeniu pismo z dnia 23 października 2013 r. wraz z odwołaniem. Jednocześnie informując, że administracja czeska w dniu 12 listopada 2013 r. przesłała do Ministerstwa Finansów ww. dokumenty wraz z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przy piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. nr [...] przekazał ww. dokumenty do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w celu rozpatrzenia.

Tym samym, mając na uwadze treść art. 36 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych oraz stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zobligowany był, jako wierzyciel do zajęcia stanowiska. Zgodnie bowiem z treścią art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 (...) organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 ustawy egzekucyjnej). "Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela (...), wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów (...), na które służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie" (art. 34 § 4 i § 5 ustawy egzekucyjnej).

Podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej określone zostały w art. 33 pkt 1-10 ustawy egzekucyjnej.

Z powyższego wynika, że zobowiązanemu przysługuje, w zakresie wyznaczonym art. 33 ustawy egzekucyjnej i w terminie, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, uprawnienie do zgłoszenia zarzutów, zaś na wierzycielu ciąży obowiązek wyrażenia, w przewidzianej do tego formie, swojego stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów, przy czym stanowisko to w odniesieniu do zarzutów z art. 33 pkt 1-5 wiązało organ egzekucyjny. Oznacza to również, że wierzyciel jest zobowiązany do wypowiedzi w zakresie wszystkich zgłoszonych zarzutów, a nie tylko tych, co do których wypowiedź wierzyciela ma charakter wiążący, bądź też tylko co do niektórych zarzutów.

O ile stanowisko wierzyciela, udzielone w trybie art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej, nie obejmuje wszystkich zgłoszonych zarzutów mieszczących się w zakresie wynikającym z art. 33 tej ustawy, wypowiedź taka, jako niepełna, narusza wskazane przepisy i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Dodać także należy, że brak wypowiedzi wierzyciela co do prawidłowo zgłoszonego zarzutu oznacza niemożność orzekania przez organ egzekucyjny w sprawie takiego zarzutu, a tym samym i rozstrzyganie w tym przedmiocie.

Jak wynika z akt sprawy Skarżąca złożyła zarzuty w sprawie przedmiotowej egzekucji podnosząc:

- niedopuszczalność prowadzenia egzekucji przez czeskie organy skarbowe z uwagi na niezakończenie postępowania egzekucyjnego przez polskie organy egzekucyjne tj. naruszenie art. 11 ust. 2 Dyrektywy Rady 2010/24/UE w sprawie pomocy przy odzyskaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń;

- że decyzja DUKS w B. z [...] sierpnia 2012 r. została zaskarżona, a tym samym doszło do naruszenia art. 11 ust. 1 Dyrektywy;

- że do części zajętej w czeskim banku kwoty osoba trzecia złożyła wniosek o wyłączenie spod egzekucji tj. naruszenie art. 11 ust. 2 lit. a Dyrektywy.

W postanowieniu z [...] listopada 2014 r. DIS stwierdził, że "O." Sp. z o.o. wnosiła o uchylenie nakazu egzekucji i odstąpienie od podejmowania jakichkolwiek działań egzekucyjnych skierowanych do rachunku Spółki prowadzonego przez S. a.s. w P. To zdaniem DIS oznacza postawienie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Dalej DIS wskazał, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, w rozumieniu art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oznacza, że w przypadku określonego obowiązku w ogóle nie powinna być wszczęta egzekucja administracyjna bądź też egzekucja może być niedopuszczalna wobec danej osoby korzystającej z immunitetu lub może być niedopuszczalna z innych formalnych przyczyn. W ocenie DIS w przepisie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji chodzi zatem o niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy. W związku z tym DIS stwierdził, że skoro należności z tytułu podatku od towarów i usług, dochodzone w spornym postępowaniu egzekucyjnym, mieszczą się w katalogu obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej zawartym w art. 2 § 1 ww. ustawy i w związku z tym podlegają ściągnięciu w trybie przepisów tej ustawy to w rozpatrywanej sprawie nie występują okoliczności, które pozwalałyby na uznanie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za uzasadniony.

Mając na uwadze treść pisma Skarżącej z 23 października 2013 r. oraz stanowisko zawarte w postanowieniu DIS, Sąd stwierdza, że wierzyciel nie zidentyfikował wszystkich zarzutów podnoszonych przez zobowiązanego przez co naruszył przepis art. 33 i 34 ustawy egzekucyjnej i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając sprawę ponownie wierzyciel wyda nowe stanowisko, w którym uwzględni wszystkie podnoszone przez zobowiązanego zarzuty w granicach zgłoszonych w wyznaczonym do tego terminie.

Z tych przyczyn Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie narusza prawo w sposób opisany w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012. 270) i na mocy tego przepisu oraz 200 orzekł jak w wyroku.