Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3251/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138  par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją [...] nr [...] z dnia 23 lipca 2013 r Wojewoda [...] (dalej jako organ) działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako: kpa) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 518 – dalej jako ugn) po rozpatrzeniu odwołania M. S. uchylił decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekającą o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy[...]., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 83 m2 przejętą pod drogę publiczną; i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Ww działka nr [...] w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm. – dalej jako ustawa) z dniem 1 stycznia 1999r. przeszła z mocy samego prawa na własność Gminy [...] ( obecnie Miasta [...]). Dla wyniku sprawy o ustalenie odszkodowania za odjęcie prawa własności ww nieruchomości istotne było kto był jej właścicielem w wyznaczonym ww ustawą dniu 31 grudnia 1998 r. Orzekający w sprawie organ I instancji uznał, że wnioskodawczyni czyli M. S. nie wykazała tytułu własności we wskazanej dacie i odmówił ustalenia na jej rzecz wysokości odszkodowania. Po rozpatrzeniu jej odwołania organ II instancji uznał natomiast, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 1999 r. o sygn. akt [...] ustalający własność spornej działki na rzecz M. S. jak i decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].03.2011 r. oraz decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...].09.2011 r. znak: [...] w wystarczający sposób potwierdzają, iż prawo własności do przedmiotowego gruntu na dzień 31.12.1998 r. przypisane było M. S.. Wojewoda wyjaśnił przy tym, że ostateczna decyzja o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości stanowi nie tylko o tym jakie nieruchomości lub ich części zostały zajęte pod drogi i czy drogi te mają status dróg publicznych, ale także kto był właścicielem nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. oraz który z podmiotów publicznoprawnych władał tą nieruchomością w dniu 31.12.1998 r. W konsekwencji organ podał, że decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].03.2011 r. ma charakter wiążący dla organów prowadzących postępowanie w przedmiocie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r. (I SA/Wa 1226/07), zgodnie z którym o tym kto był właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r. przesądza decyzja wydana w sprawie o stwierdzenie nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Kwestia ta nie podlega natomiast ustaleniu w sprawie o odszkodowanie, ponieważ organ jest w tym zakresie związany ustaleniami ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie nabycia mienia zajętego pod drogę.

Uchylając decyzję Prezydenta [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa organ stwierdził, iż narusza ona art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, zobowiązujące organ administracyjny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzygnięcia jej po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] złożyło Miasto [...] (dalej jako skarżący) zarzucając jej:

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, iż osoba nie wskazana w deklaratoryjnej decyzji wydanej w trybie w/w przepisu jako właściciel nieruchomości na dzień 31.12.1998 r., a jedynie powołana w rozdzielniku decyzji, jest uprawniona do otrzymania odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę, pomimo iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwalał na takie ustalenie,

naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 4 ustawy poprzez uznanie przez, iż w postępowaniu o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości toczącym się w trybie art. 73 ust. 4 w/w ustawy, nie prowadzi się ustalenia właściciela nieruchomości na dzień 31.12.1998 r. w sytuacji gdy takie ustalenia nie zostały przeprowadzone w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 w/w ustawy;

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z decyzji Wojewody [...]

Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. w żaden sposób nie da się wyprowadzić wniosku, że Wojewoda [...] ustalił, iż M. S. była właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień [...].12.1998 r. Skarżący przyznał, że postępowanie toczyło się na wniosek złożony przez M. S. i została ona wskazana w rozdzielniku tejże decyzji ale z treści decyzji wynika jedynie, że nieruchomość zajęta pod część ulicy [...]. w W. stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność osoby fizycznej, nie wskazano jednak czyją ta nieruchomość była własnością. Wobec tego zdaniem skarżącej gminy organ ustalający odszkodowanie winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestii osoby właściciela gdyż w postępowaniu administracyjnym toczącym się w trybie art. 73 ust. 4 ustawy należy bezwzględnie ustalić strony postępowania, w tym niewątpliwie właściciela nieruchomości na dzień 31.12.1998 r.

Skarżący wskazał, że podobna sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie I SA/Wa 1889/11 stwierdził, że "nie wskazanie w deklaratoryjnej decyzji wydanej na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy, osoby właściciela przejętej nieruchomości nie stanowi przeszkody do jej ustalenia w postępowaniu odszkodowawczym. Tylko wówczas obowiązek taki nie istnieje, jeżeli ustalenia te zostały poczynione w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy. Wówczas to w postępowaniu odszkodowawczym nie dokonuje się ponownego ustalenia osoby właściciela."

Gmina zarzuciła, że strona nie dostarczyła dokumentu potwierdzającego własność przedmiotowego gruntu na dzień 31.12.1998 r. a przedstawiony przez nią wyrok Sądu Rejonowego dla W., Wydział [...] z dnia [...] marca 1999 r. sygn. akt. [...] ustala właściciela gruntu położonego w W. Gmina [...] przy ul. R. [...] o numerze ewidencyjnym [...] i [...] z obrębu [...] o powierzchni 162 m2 na dzień 3 marca 1999 r., nie zaś 31.12.1998 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Rację ma strona skarżąca, że jednym z elementów postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania za "przewłaszczoną" pod drogę publiczną część nieruchomości w pierwszej kolejności jest kwestia ustalenia istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy tj. kwestia ustalenia osoby jej właściciela w określonej ustawą dacie 31 grudnia 1998r. Kwestionowanie jako właściciela osoby, do której skierowano decyzję wojewody ale nie będącej imiennie wymienioną w deklaratoryjnej decyzji wojewody potwierdzającej przejście z mocy samego prawa prawa własności gruntu zajętego pod drogę publiczną może mieć miejsce wyjątkowo, w zależności od stanu faktycznego sprawy, gdy istnieją poważne wątpliwości co do osoby właściciela bądź udziału przypadającego mu w ww dacie w prawie własności do gruntu objętego decyzją wojewody. W kontrolowanej sprawie nie ma jednak żadnych wątpliwości, że wnioskodawczyni była właścicielką spornej nieruchomości w istotnej dla wyniku sprawy dacie a okoliczność ta, co wyjątkowo rzadkie, wynika wprost z wyroku Sądu powszechnego, którym zarówno organy administracji (jak i Sąd orzekający w niniejszej sprawie) są związane. W 1997r. skarżąca zainicjowała proces sądowy o ustalenie, że jest właścicielką ww nieruchomości i okoliczność tę Sąd potwierdził w przywoływanym wyżej wyroku z dnia 3 marca 1999r. Wyrok ten ma charakter deklaratoryjny a nie, jak twierdzi strona skarżąca, konstytutywny. Skoro nie istnieje żadna okoliczność zaprzeczająca treści ww wyroku (w szczególności inne orzeczenie Sądu bądź decyzja administracyjna dowodząca, że kto inny był właścicielem spornego gruntu ostatniego dnia roku 1998) to negowanie tegoż wyroku Sądu powszechnego uwzględniającego w marcu 1999r. kończącego sprawę zainicjowaną przez M. S. powództwem z 1997r. nie znajduje uzasadnienia. A zatem decyzja wojewody wydana w oparciu o art. 138 § 2 kpa nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi w oparciu o art. 151 ppsa.