Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 15/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 150 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia WSA (del.) Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 2 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Świdnickiego z dnia 23 marca 2022 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Świdnickim a Starostą Jaworskim w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: wskazać Starostę Świdnickiego jako organ właściwy do załatwienia sprawy.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 marca 2021 r. Starosta Świdnicki, działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu o właściwość pomiędzy Starostą Świdnickim a Starostą Jaworskim i wskazanie organu właściwego "do rozpoznania sprawy związanej z wydaniem decyzji nr [...] o zatrzymaniu Panu M. S. [...] dokumentu prawa jazdy [...]".

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Starosta Świdnicki wydał wobec Pana M. S. zamieszkałego wówczas na terenie powiatu świdnickiego decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy z powodu przekroczenia dozwolonej prędkości na obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, licząc od dnia zwrotu dokumentu prawa jazdy do organu.

Następnie w marcu 2021 r. do Zamiejscowego Referatu Komunikacji w Strzegomiu wpłynęło zawiadomienie z Komendy Powiatowej Policji w Dzierżoniowie z dnia 23 marca 2021 r. wraz z notatką służbową, informujące o kierowaniu przez Pana M. S. (zam. w powiecie jaworskim) pojazdem pomimo wydanej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Po przeprowadzeniu weryfikacji dokumentów ustalono, że obecne miejsce zamieszkania Pana M. S. to: M.- powiat jaworski.

W dniu 20 kwietnia 2021 r. Starosta Świdnicki przekazał dokumenty zgodnie z właściwością miejscową do rozpatrzenia Staroście Jaworskiemu.

Następnie w dniu 31 maja 2021 r. Starosta Jaworski przesłał Staroście Świdnickiemu sprawę według właściwości wraz z pismem Kancelarii Radcy Prawnego M. K., w którym radca ten zgłosił swój udział w postępowaniu w charakterze pełnomocnika Pana M. S. oraz załączył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II W 828/18. Z przesłanego wyroku wynikało, że Pan M. S. w dniu 21 kwietnia 2018 r., przekroczył dopuszczalną prędkość o 12,5 km/h nie zaś o 52 km/h.

Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy Starosta Świdnicki w dniu 10 czerwca 2021 r. przekazał sprawę według właściwości Staroście Jaworskiemu.

Wobec powyższego, Starosta Jaworski wystąpił z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu właściwość pomiędzy organami.

Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt II GW 74/21 wniosek Starosty Jaworskiego został oddalony.

Następnie w dniu 14 lutego 2022 r. Starosta Jaworski ponownie przesłał do Starosty Świdnickiego zgodnie z właściwością miejscową wniosek pełnomocnika M. S.

W ocenie Starosty Świdnickiego organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy, jest organ który posiada w danej sprawie kompetencje w dacie, kiedy strona złożyła określone żądanie, co oznacza, że jest właściwy rzeczowo, miejscowo i instancyjne do podjęcia określonego działania w przewidzianej formie i na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Starosta Świdnicki uznał, że na mocy art. 19 w związku z art. 21 k.p.a., nie jest właściwy miejscowo do załatwienia tej sprawy, ponieważ M. S. zamieszkuje w miejscowości M. (Powiat Jaworski) i w związku z tym organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy jest Starosta Jaworski.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Jaworski wskazał, że biorąc pod uwagę rodzaj sprawy, a mianowicie złożenie przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, które zostało zakończone decyzja ostateczną wydana przez Starostę Świdnickiego, organem właściwym do załatwienia sprawy jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Pojęcie sporu, którym na gruncie przywołanego przepisu prawa operuje ustawodawca odnosi się do sytuacji, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Innymi słowy, spór o właściwość (spór kompetencyjny) najogólniej rzecz ujmując ma miejsce wówczas, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej dotyczy jednoczesnego przyjmowania lub wyłączania przez te organy własnych kompetencji do załatwiania indywidualnej sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a., a więc sprawy, która w toku administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego przed organem administracji publicznej podlega załatwieniu w drodze aktu administracyjnego, bądź też w innej prawnej formie działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OW 51/06; 18 lutego 2009 r., sygn. akt I OW 14/09; 17 listopada 2009 r. I OW 180/09).

Ma to tę konsekwencję, że przedmiot sporów o właściwość (sporów kompetencyjnych) między organami wymienionymi w art. 4 p.p.s.a. należy wiązać z prawnymi formami działania administracji, poddanymi kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne, zaś istotą rozstrzygnięcia tego sporu – co ma zasadnicze znaczenie – jest zapobieżenie sytuacji, w której w tożsamej sprawie toczyłyby się równolegle dwa postępowania, w których zostałyby wydane dwa rozstrzygnięcia (spór pozytywny) albo zapewnienie ochrony prawnej podmiotowi, który domaga się działania organów administracji (spór negatywny).

Podkreślając w rekapitulacji przedstawionych uwag wprowadzających, że wymienione spory Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga (na wniosek) przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy, w świetle tychże uwag oraz formułowanych na ich podstawie wniosków trzeba stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zaktualizowały się określone przepisem art. 4 p.p.s.a. przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia, o wydanie którego zabiega wnioskodawca, a o którym mowa w art. 15 § 2 p.p.s.a.

W świetle faktów, które – co trzeba podkreślić – są aktualnie przedstawiane przez pozostające w sporze organy administracji publicznej – i abstrahując już nawet od niezręczności, czy też braku precyzji wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, który zdaniem wnioskodawcy miałby dotyczyć "sprawy związanej z wydaniem decyzji Nr [...] o zatrzymaniu [...] dokumentu prawa jazdy na okres 3 miesięcy", co w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana przez właściwy organ, ma walor ostateczny i wywołuje określone nią skutki prawne siłą rzeczy powoduje, że nie sposób jest wnioskować o istnieniu jakiegokolwiek sporu w tym zakresie – za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. Nr [...], należy uznać Starostę Świdnickiego.

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt GW 74/21, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Starosty Jaworskiego z dnia 12 lipca 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Jaworskim a Starostą Świdnickim w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, podnosząc w jego uzasadnieniu, że "[...] że zarówno w aktach sprawy, jak i w treści wniosku o rozstrzygnięcie zgłoszonego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość brak danych co do tego, czy ustalono czy intencją M. S. – reprezentowanego przez pełnomocnika – [...] było wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania i w jakim przedmiocie. Brak w tym zakresie pozwala przyjąć, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu.", zaś w rekapitulacji prezentowanego stanowiska, że "[...] skoro nie doszło do złożenia przez uprawnioną do tego stronę wniosku o wszczęcie postępowania, a w konsekwencji postępowanie nie zostało wszczęte na wniosek strony, a jednocześnie oba pozostające w sporze organy uważają, że sprawa o wznowienie wskazanego postępowania, nie mieści się w zakresie ich właściwości, to znaczy, że nie nastąpiło w sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu. W tej sytuacji w sprawie nie mogło dojść i nie doszło do powstania sporu o właściwość."

W tym też kontekście trzeba podnieść, że z pisma Starosty Jaworskiego z dnia 6 czerwca 2022 r. stanowiącego odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wynika, że organ wystąpił do pełnomocnika M. S. o udzielenie informacji odnośnie do intencji towarzyszących załączeniu w dniu 17 maja 2021 r. – przy zgłoszeniu udziału w postępowaniu – prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II W 828/18 (którym Sąd ten przyjął, że obwiniony przekroczył w dniu 21 kwietnia 2018 r. dopuszczalną prędkość o 12,5 km/h, a nie o 51 km/h), a mianowicie, czy stanowiło to wystąpienie z wnioskiem o wszczęcie postępowania i w jakim przedmiocie, uzyskując w dniu 31 stycznia 2021 r. odpowiedź, z której wynika, że złożenie wymienionego wyroku miało na celu wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Świdnickiego Nr [...] w celu jej uchylenia lub zmiany, co będzie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zawieszonego postępowania prowadzonego w sprawie przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy.

W relacji do wynikających z postanowienia wydanego w sprawie II GW 74/21 powodów skutkujących oddaleniem wniosku Starosty Jaworskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, aktualnie przedstawione w jego piśmie procesowym okoliczności uzasadniają przyjęcie, że powody te – wobec ich wyjaśnienia i usunięcia – ustały, zaś wyjaśniona istota rzeczy dotyczy wniosku w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Świdnickiego z dnia 28 czerwca 2018 r., Nr [...]oraz rozstrzygnięcia sporu o właściwość, a mianowicie wskazania organu właściwego do rozpatrzenie wymienionego wniosku.

Jeżeli tak, to wobec znaczenia konsekwencji wynikających z treści art. 150 § 1 k.p.a. – w tym wobec tego, że nie uległa zmianie właściwość rzeczowa, ani też miejscowa organu, o którym mowa w przywołanym przepisie prawa i jednocześnie nie aktualizują się przesłanki wyłączenia tego organu, o których mowa w § 2 i § 3 – za organ właściwy do rozpoznania sprawy z wymienionego wniosku należy uznać Starostę Świdnickiego, albowiem jest on organem, który wydał decyzję w sprawie w ostatniej instancji.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

3