Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1078/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 168, art. 172, art. 170
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2013 r., wydaną po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] września 2013 r., sprawy z wniosku A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "wnioskodawca") o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...] udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "uprawniony", "skarżący"), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.; dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SLANTCHEW BRJAG o nr R.[...] z dniem [...] kwietnia 2013 r.

We wniosku z dnia [...] kwietnia 2013 r. wnioskodawca powołując się na treść art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wskazał, że sporny znak towarowy w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat poprzedzających niniejszy wniosek nie był stosowany w Polsce do oznaczania napojów alkoholowych, w odniesieniu do których decyzją z dnia [...] października 2006 r. prawo wyłączne zostało udzielone przez Urząd Patentowy RP. Wnioskodawca powołał treść przepis art. 169 ust. 6 p.w.p., który nakłada na uprawnionego obowiązek używania znaku towarowego lub wykazania powodów usprawiedliwiających jego nieużywanie.

Interesu prawnego wnioskodawca upatruje w fakcie, iż uprawniony skierował do wnioskodawcy pismo w dniu [...] kwietnia 2013 r. zawierające żądanie zaniechania naruszania prawa ochronnego na sporny znak towarowy o nr R.[...] oraz wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Ponadto na rozprawie w dniu [...] września 2013 r. wnioskodawca powołał się na zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i 22 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na wniosek, uprawniony w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., zakwestionował istnienie interesu prawnego wnioskodawcy, którego, w jego ocenie, nie można poszukiwać w wolności i swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, nie wskazując przy tym konkretnego przepisu prawa materialnego. Ponadto wnioskodawca nie wskazał, iż jego interes prawny jest aktualny, realny, indywidualny i bezpośredni. Uprawniony wskazał również, iż jego zdaniem, nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowego prawa na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Poinformował, że nawet jeżeli przyjąć, iż pięcioletni okres nieużywania minął, to istnieją ważne powody nierozpoczęcia używania zarejestrowanego znaku towarowego w latach 2006-2011, których przyczyną jest nieotrzymanie przez uprawnionego decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie udzielenia prawa ochrony na znak towarowy o nr R.[...]. W uzasadnieniu swojego stanowiska uprawniony odniósł się do treści uchwały Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GPS 2/08 w którym stwierdzono, że w przypadku nierozpoczęcia używania znaku towarowego po wydaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, termin pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. rozpoczyna się po dacie wydania decyzji. Zdaniem uprawnionego, wykładnia NSA jest błędna i sprzeczna z wykładnią językową art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., w którym to art. jest mowa o nieużywaniu zarejestrowanego znak towarowego. Znakiem zarejestrowanym nie jest natomiast, w ocenie uprawnionego, znak towarowy w dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, ponieważ zgodnie z art. 147 ust. 1 p.w.p. decyzja w przedmiocie udzielenia znaku ochronnego stanowi jedynie potwierdzenie zakończenia postępowania zgłoszeniowego i potwierdza spełnienie ustawowych warunków do uzyskania ochrony. Dopiero po uiszczeniu opłaty następuje udzielenie prawa ochronnego, kolejnym warunkiem jest dokonanie wpisu do rejestru znaków towarowych (art. 149 p.w.p.), natomiast stwierdzenie udzielenia prawa ochronnego następuje w wyniku wydania Świadectwa Ochronnego (art 150 p.w.p.) Wobec powyższego, zdaniem uprawnionego, znakiem zarejestrowanym jest znak znajdujący się w Rejestrze znaków towarowych i dopiero od tego momentu osoby trzecie mogą uzyskać informację czy znak jest zarejestrowany. W tej sytuacji, okres pięciu lat, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., może być liczony od daty wpisu znaku towarowego do Rejestru znaków towarowych, zatem skoro sporny znak towarowy o nr R.[...] został wpisany do Rejestru w dniu [...] kwietnia 2011 r., to od tej daty powinien być liczony pięcioletni okres jego nieużywania. Stanowisko takie, zdaniem uprawnionego, nie stoi w sprzeczności z zapisem w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. "po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego".

Podczas rozprawy w dniu [...] września 2013 r. wnioskodawca podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z dniem [...] kwietnia 2013 r. Odniósł się do kwestionowanego przez uprawnionego interesu prawnego wnioskodawcy i powołał art. 20 i 22 Konstytucji RP, ponadto stwierdził, że wnioskodawca używa podobnego znaku i w związku z tym uprawniony wezwał go do zaniechania używania przedmiotowego znaku. W tej sytuacji wniosek jest aktualny. Uprawniony natomiast ponownie przedstawił swoje stanowisko dotyczące uchwały Sędziów NSA.

Urząd Patentowy, w zaskarżonej decyzji, zważył, że celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 p.w.p.

W ww. przepisie ustawodawca wskazał jako przesłankę wystąpienia z wnioskiem, wykazanie istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy (art. 169 ust. 2 p.w.p.). Chodzi o wykazanie normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa, obowiązki lub sytuację w której znalazł się wnioskodawca stanowi podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania spornego. Organ wskazał, iż w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, to jest art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (m.in. wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/2002, nie publ.). Niezależnie od powyższego przyjmuje się, iż normy prawne wskazane powyżej, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy stanowi przeszkodę dla wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem wnioskodawca oprócz powołania się na normy tworzące prawo do działalności gospodarczej wskazał również na okoliczność używania podobnego znaku także przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 33, czego potwierdzeniem jest pisemne wystąpienie uprawnionego z wezwaniem do zaniechania używania znaku przez wnioskodawcę. Zatem, przedstawione wyżej okoliczności uzasadniają żądanie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W ocenie Kolegium Orzekającego wnioskodawca wskazał konkretne normy prawne - przepisy Konstytucji RP, potwierdził, że interes ten jest realny i aktualny, a więc, że uprawniony wystąpił w dniu [...] kwietnia 2013 r. z określonym żądaniem wobec wnioskodawcy, a wnioskodawca złożył niniejszy wniosek w dniu [...] kwietnia 2013 r., interes ten jest indywidualny i konkretny, ponieważ to wnioskodawca jest adresatem żądań uprawnionego.

W myśl art. 255 ust. 1 pkt 3 p.w.p. sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy rozpatruje się w trybie postępowania spornego. W świetle zaś art. 169 ust. 1 p.w.p. zdarzeniem prawnym, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa jest nieużywanie znaku towarowego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. Zgodnie z treścią ww. art. termin od którego, liczy się okres pięciu lat nieużywania znaku towarowego rozpoczyna się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. W myśl powyższego, w niniejszej sprawie, to uprawniony był zobowiązany do wykazania używania znaku towarowego SLANTCHEW BRJAG o nr R.[...] od następnego dnia po dacie udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy, czyli od dnia [...] października 2006 r. W ocenie Kolegium Orzekającego uprawniony w żaden sposób nie wykazał powyższych okoliczności.

W ocenie Kolegium bezzasadne jest również twierdzenie uprawnionego, iż wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa jest przedwczesny, bowiem początek pięcioletniego terminu określonego w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. powinien być liczony od daty wniesienia opłaty za ochronę znaku towarowego. Organ wskazał, iż przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w aktualnym brzmieniu (mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) jednoznacznie wskazuje, że pięcioletni termin powinien być liczony od dnia następnego po dniu udzielenia ochrony. Przesądza o tym użycie sformułowania w pkt 1 ust. 1 art. 169 p.w.p. "(...) po dniu wydania decyzji o udzieleniu ochrony (...)". Stanowisko to nie było dotychczas kwestionowane, ani przez orzecznictwo sądowo - administracyjne, ani przez doktrynę.

Kolegium Orzekające wskazało na niezasadne powoływanie się przez uprawnionego na wykładnię art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. dokonaną przez Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r, bowiem ww. uchwała dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 29 czerwca 2007 r. (Dz. U. z 2007 r., nr 136, poz. 958), obowiązującej od dnia 1 listopada 2007 r. Zatem uprawniony błędnie powołał się na stan prawny w rzeczywistości nieaktualny w dacie wniesienia wniosku w niniejszej sprawie, tj. w dniu [...] kwietnia 2013 r.

Zdaniem Kolegium w sprawie nie zachodzą także ważne powody nieużywania spornego znaku towarowego, na które powołał się uprawniony w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Zarówno ustawa Prawo własności przemysłowej, podobnie jak i wcześniej obowiązująca ustawa o znakach towarowych, nie wylicza okoliczności, które usprawiedliwiają nieużywanie znaku towarowego w obrocie. Natomiast zgodnie z poglądami doktryny, ważnymi powodami nieużywania znaku w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, "nieobciążające" uprawnionego, których nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego (Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Michał du Vail w: "Prawo Własności Przemysłowej, Przepisy i omówienie" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003 r., s. 245). Zatem, powołanie się uprawnionego na okoliczność "nie otrzymania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego we właściwym terminie", nie można uznać za ważne powody nieużywania znaku. Po pierwsze, uprawniony nie wykazał, że brak decyzji o udzieleniu prawa należy do ważnych powodów jego nieużywania, po drugie, uprawniony nie wyjaśnił o jaki "właściwy termin otrzymania decyzji" o udzieleniu prawa wyłącznego chodzi uprawnionemu. W ocenie organu okoliczności związane z otrzymaniem decyzji o udzieleniu prawa na znak towarowy o nr R.[...] w 2009 r, nie mogą stanowić uzasadnionych przyczyn nieużywania znaku towarowego, ponieważ obowiązek używania znaku towarowego związany jest z udzieleniem na taki znak prawa, co znajduje odzwierciedlenie w decyzji, nie zaś z faktem doręczenia decyzji o udzieleniu prawa. Ponadto z akt rejestrowych wynika, że w czerwcu 2007 r. pełnomocnik uprawnionego – rzecznik patentowy W.J. - podejmował czynności w postępowaniu rejestrowym. Zatem zarówno uprawniony i jego pełnomocnik był świadom, iż ochrona na znak towarowy o nr R.[...] została udzielona w dniu [...] października 2006 r., co wynika z pisma UP RP z dnia [...] lipca 2009 r. i pisma uprawnionego z dnia [...] sierpnia 2010 r., którym rzecznik patentowy W.J. poinformował o uiszczeniu odpowiedniej opłaty za pierwszy i drugi okres ochrony.

Niezależnie od powyższego, organ zauważył, że między datą otrzymania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na sporny znak towarowy, a wszczęciem niniejszego postępowania spornego upłynęło około trzech lat i w tym czasie uprawniony miał możliwość podjęcia używania znaku towarowego SLANTCHEW BRJAG o nr R.[...], co skutkowałoby zastosowaniem instytucji z art. 170 ust. 1 - 3 p.w.p. Niemniej z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że uprawniony w ogóle nie podjął działań zmierzających do używania spornego znaku towarowego o nr R.[...].

Reasumując organ wskazał, że najwcześniejsze stwierdzenie wygaśnięcia prawa na znak towarowy z powodu jego nieużywania przypada po upływie pięciu lat i jednego dnia od daty udzielenia ochrony, w przedmiotowej sprawie był to dzień [...] października 2011 r., zatem, skoro wnioskodawca wystąpił z żądaniem stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa na znak towarowy z późniejszą datą, tj. dniem [...] kwietnia 2013 r., to żądanie takie w ocenie Kolegium Orzekającego należało uwzględnić.

Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uprawniony, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, o ile Urząd Patentowy uznał, iż termin pięcioletniego okresu nieużywania znaku towarowego rozpoczyna się następnego dnia po dacie wydania decyzji prawo ochronne na znak towarowy SLANTCHEW BRJAG, nr rej. R.[...];

- art. 169 ust. 1 pkt. 1 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, o ile Urząd Patentowy uznał, iż niedoręczenie decyzji administracyjnej stronie nie jest ważnym powodem nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego SLANTCHEW BRJAG, nr rej. R.[...];

- art 169 ust. 2 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, o ile UP uznał, iż Wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy SLANTCHEW BRJAG, nr rej. R.[...].

2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie:

- art. 110 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] października 2006 r. wywiera skutki prawne od dnia [...] października 2006 r., pomimo jej niedoręczenia stronie postępowania administracyjnego;

- art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez nierozważnie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuzasadnienie w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, a w szczególności:

W związku z przedstawionymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2013 r. oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący ponownie wskazał na brak interesu prawnego wnioskodawcy do wystąpienia z wnioskiem w niniejszej sprawie, podnosząc, iż powoływanie się przez niego na wolność i swobodę prowadzenia działalności gospodarczej jest niewystarczające, tym bardziej, że wnioskodawca posiada prawa do znaku wspólnotowego SLANTCHEW BRJAG zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia [...] listopada 2010 r., tj. znaku CTM[...] zarejestrowanego [...] grudnia 2011 r. oraz CTM[...] zarejestrowanego [...] stycznia 2012 r. Ponadto, w ocenie uprawnionego, wnioskodawca nie tylko nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, na którym opiera swój interes prawny, lecz również nie wykazał, iż jego interes jest aktualny, realny, indywidualny i bezpośredni, jak również nie wykazał w jaki sposób i w jakim zakresie wygaśnięcie prawa ochronnego na przedmiotowy znak może wywierać skutek w sferze jego sytuacji prawnej.

W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący powołał się na naruszenie przez organ art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., który to przepis mówi, iż prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Uprawniony wskazał, iż znakiem zarejestrowanym znakiem towarowym jest znak znajdujący się w rejestrze znaków towarowych, bowiem w myśl art. 147 ust. 1 p.w.p. decyzja prawo ochronne stanowi jedynie potwierdzenie zakończenia postępowania zgłoszeniowego i potwierdza spełnienie przez zgłaszającego ustawowych warunków do uzyskania ochrony. Dopiero po uiszczeniu opłaty za I okres ochrony (art. 147 ust. 2 p.w.p.) następuje udzielenie prawa ochronnego. Kolejnym warunkiem konicznym do uzyskania rejestracji jest dokonanie wpisu do rejestru znaków towarowych (art. 149 p.w.p.), natomiast stwierdzenia udzielenia prawa ochronnego następuje w wyniku wydania świadectwa ochronnego (art. 150 p.w.p.). W ocenie skarżącego, okres 5 letni o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. należy liczyć od daty wpisu znaku towarowego do Rejestru znaków towarowych prowadzonego przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowy znak towarowy R. [...] został wpisany do rejestru w dniu [...] kwietnia 2011 r.

Abstrahując od powyższego, skarżący wskazał na naruszenie przez organ art. 169 ust.1 pkt 1 p.w.p. w zakresie obliczania terminu nieużywania znaku towarowego, bowiem decyzja prawo ochronne została doręczona uprawnionemu dopiero [...] sierpnia 2009 r. i wbrew twierdzeniom organu, skarżący do dnia doręczenia mu ww. decyzji nie wiedział o jej istnieniu, a zatem w ww. okolicznościach nieużywanie przez uprawnionego zarejestrowanego znaku towarowego nr R. [...] z powodu nie doręczenia stronie postępowania decyzji prawo ochronne winno stanowić ważny powód, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. W ocenie skarżącego, okoliczność, iż skarżący nie posiadał wiedzy o wydaniu decyzji prawo ochrony, potwierdza treść pisma pełnomocnika z dnia [...] czerwca 2007 r. zaadresowane do Departamentu Badań Znaków Towarowych, z którego jednoznacznie wynika, że uprawniony domaga się zakończenia postępowania trwającego ponad 13 lat.

W ocenie skarżącego organ naruszył również art. 110 § 1 k.p.a poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] października 2006 r. wywiera skutki prawne od dnia jej sporządzenia. Natomiast z treści art. 110 § 1 k.p.a. wynika, że organ administracji państwowej jest związany decyzją od chwili jej doręczenia. Decyzja prawo ochronne została doręczona skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2009 r., tj. w tym dniu weszła do obrotu prawnego i od tego dnia wywiera skutki prawne, w tym również skutki wynikające z treści przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Zdaniem skarżącego, organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a co za tym idzie nie ustalił w sposób prawidłowy stanu faktycznego, czym naruszył dyspozycję art. 107 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o oddalenie skargi. W ocenie Urzędu Patentowego zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione i stanowią powielenie twierdzeń podnoszonych w toku postępowania. Organ w pełni podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której w sposób wyczerpujący wyjaśnione zostało jej rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2012 r., poz. 270, z późn. zm..; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2013 r., którą po rozpoznaniu sprawy o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...], udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na powyższy znak z dniem [...] kwietnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. zwłaszcza art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz przepisów postępowania, a w szczególności art. 110 § 1 oraz art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a.

W literaturze przedmiotu (por. red. U. Promińska, Prawo własności przemysłowej, wyd.II, Difin, Warszawa 2005, str. 275 i n.) uważa się, że katalog przyczyn wygaśnięcia prawa ochronnego jest zamknięty. Jest on zawarty w art. 168 i 169 p.w.p.

Zgodnie z art. 168 p.w.p., Prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek:

1) upływu okresu, na który zostało udzielone;

2) zrzeczenia się prawa przez uprawnionego przed Urzędem Patentowym, za zgodą osób, którym służą na nim prawa; w tym przypadku Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego.

W rozpatrywanej sprawie ma natomiast zastosowanie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. W tych przypadkach Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny.(ust. 2).

Jak się wskazuje w literaturze (op. cit., str. 276) "Decyzja o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania może być podjęta, o ile łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki. Po pierwsze, znak zarejestrowany (lub różniący się od zarejestrowanego w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru) nie był używany rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. nie był nakładany na towar (opakowanie) i wprowadzony do obrotu w Polsce lub na towar (opakowanie) przeznaczony na eksport, nie był używany w reklamie w związku z wprowadzeniem oznakowanych towarów do obrotu lub dostępnych na rynku krajowym. Po drugie, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych). Po trzecie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat. Rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przerywa bieg wskazanego okresu. Skutek powyższy nie powstaje w przypadku, o którym mowa w art. 170 ust. 2 p.w.p. Zgodnie ze wskazanym przepisem rozpoczęcie lub wznowienie używania znaku nie wyłącza wydania decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego, jeżeli nastąpiło już po upływie 5-letniego okresu nieużywania i w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia, natomiast przygotowania do rozpoczęcia lub wznowienia używania miały miejsce już po tym, jak uprawniony dowiedział się, że taki wniosek może być złożony.

Nie wydaje się decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego z omawianej przyczyny, jeżeli istnieją ważne powody jego nieużywania (art. 28 u.z.t. mówiło usprawiedliwionych powodach). Trudno o ocenę, czy chodzi o ten sam "ciężar gatunkowy" powodów. Próbując zakreślić granicę tych powodów, można przyjąć, że powinny to być poważne przeszkody natury faktycznej lub prawnej "nieobciażające" uprawnionego, których nie można przypisać jego niedbałości lub niezaradności.

Zgodnie z art. 172 p.w.p. prawo ochronne na znak towarowy wygasa, z zastrzeżeniem art. 170, w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego. Data wygaśnięcia prawa ochronnego powinna być potwierdzona w decyzji.

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały łącznie trzy wymienione wyżej przesłanki, które powinny poprzedzać wydanie przez Urząd Patentowy decyzji o wygaśnięciu prawa ochronnego na skutek jego nieużywania.

I tak, po pierwsze, prawo ochronne na sporny znak towarowy słowny SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...] zostało przez Urząd Patentowy RP udzielone decyzją z dnia [...] października 2006 r. na rzecz D. Sp. z o.o., z siedzibą w W. (pod warunkiem uiszczenia opłaty).

Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2011 r., wydana w następstwie zawartej między stronami umowy cesji, która spowodowała wystąpienie ze stosownym wnioskiem, dokonano zmiany w rejestrze znaków towarowych pod numerem R-[...] w rubryce A :

- przez wykreślenie wpisu w brzmieniu:

D. Sp. z o.o., W., Polska

- dokonanie wpisu o brzmieniu:

S. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, W., Polska

Powyższa zmiana miała wyłącznie charakter podmiotowy (uprawnionego do przedmiotowego znaku) i nie wpływała na termin przyznania prawa do tego znaku towarowego.

W ocenie Sądu, zarejestrowany znak towarowy słowny SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...], przysługujący dotychczas S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., nie był używany w Polsce rzeczywiście dla towarów objętych rejestracją, tzn. napojów alkoholowych klasy 33.

Po drugie, przedmiotowy znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych (uprawnionego z prawa ochronnego, licencji lub innego upoważnienia, współuprawnionego, uprawnionych do używania znaków wspólnych).

I, po trzecie wreszcie, nieużywanie miało miejsce w ciągu nieprzerwanego okresu 5 lat, następujących po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, tzn. po dniu [...] października 2006 r., zgodnie z brzmieniem art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.

Sąd podziela stanowisko Urzędu Patentowego, że wniosek o wygaśnięcie przedmiotowego znaku nie był przedwczesny, a nieotrzymanie decyzji o udzieleniu prawa na znak towarowy SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...] nie może stanowić uzasadnionej przyczyny (powodu) nieużywania znaku towarowego. Obowiązek używania znaku towarowego związany jest z udzieleniem na taki znak prawa, nie zaś z faktem doręczenia decyzji o udzieleniu prawa.

Sąd nie podzielił również zarzutu strony skarżącej o braku interesu prawnego po stronie wnioskodawcy (A. S.A.), który upatruje go w fakcie, iż uprawniony skierował doń pismo w dniu [...] kwietnia 2013 r. zawierające żądanie zaniechania naruszania prawa ochronnego na sporny znak towarowy SLANTCHEW BRJAG o numerze R.[...] oraz wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a ponadto powołał się na zasadę swobody prowadzenia działalności gospodarczej tj. art. 20 i 22 Konstytucji RP. W ocenie sądu organ trafnie wskazał, iż w dotychczasowym orzecznictwie przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, to jest również powołane wyżej przepisy art. 20 i art. 22 Konstytucji RP.

Potwierdza to jeden z ostatnich wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1500/12, LEX nr 1457646), w którym wprost stwierdzono, że " Źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawne, a więc także te przepisy prawa materialnego, z których wynika prawo do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej (np. art. 6 ust. 1 u.s.d.g.). Jeżeli należna przedsiębiorcy swoboda działalności gospodarczej jest zagrożona przez cudze prawo do znaku towarowego, to przedsiębiorca ten ma interes prawny do Podobny jest tenor praktycznie wszystkich wyroków WSA w Warszawie w ostatnich latach w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.