Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1292/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.73 ust.3 i 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg J. B., B. C., A. B. i I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargi


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg jest decyzja Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2015 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej: u.g.n.) po rozpatrzeniu odwołania: E. S., E. M., C. L. i J. B. występującej w imieniu własnym i w imieniu B. C., I. S., A. B., A. S. oraz J. L. działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik A. L. od decyzji Prezydenta W. (dalej: organ I instancji) Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. orzekającej o odmowie uwzględnienia wniosku z 1 czerwca 2009 r. dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położonych w W. przy ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2 oraz ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, zajętych pod drogi publiczne.

W decyzji z [...] marca 2015 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W decyzji Nr [...] z [...] czerwca 2011 r. organ I instancji odmówił E. S., E. M., W. K., M. S., I. S., K. S. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S. i J. B. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L. i B. M., M. K., M. K., A. S., A. L. i G. L. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w W. przy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m² oraz ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, zajętych pod drogi publiczne.

Od powyższej decyzji odwołali się: E. S., E. M., K. S., C. L., A. S., J. B.: i B. C., A. B., I. S., B. M., M. K., G. L., J. L. działający w imieniu własnym i w imieniu i A. L. kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie.

W decyzji Nr [...] z [...] marca 2014 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. w całości.

W wyniku rozpoznania skargi na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] marca 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 września 2014 r., sygn. I SA/Wa 1275/14 stwierdził nieważność ww. decyzji i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu z uwagi na orzeczenie nią o prawach i obowiązkach osoby zmarłej, której nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu odwoławczym – E. S., który zgodnie z odpisem skróconym aktu zgonu z [...] lutego 2014 r., wydanym przez Urząd Stanu Cywilnego w W. zmarł w dniu [...] lutego 2014 r.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie, organ II instancji pozyskał akt poświadczenia dziedziczenia z [...] lutego 2014 r., Rep. A nr [...] w którym stwierdzono, że do spadku po E. S. powołano E. M. - córkę co do całości spadku, a następnie w decyzji z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2015 r. Wojewoda wyjaśnił, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w W. przy ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m² oraz ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m², zajętych pod drogi publiczne, na braku złożenia wniosku przez osoby uprawnione w ustawowym terminie. Według Wojewody, organ I instancji zbadał, czy w odniesieniu do E. S., E. M., W. K., I. S., K. S. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S. i J. B. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L., B. M., M. K., A. S., A. L., G. L., A. L. i A. L. - wniosek złożony w dniu 9 grudnia 2003 r. przez J. L. w imieniu własnym i w imieniu A. L. jest skuteczny.

Organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. organ I instancji uznał, że wniosek odszkodowawczy z 9 grudnia 2003 r. w części niedotyczącej samego J. L. i A. L. nie wywołuje skutku prawnego przewidzianego w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w stosunku do pozostałych spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, a pismo z 1 czerwca 2009 r. stanowi wniosek złożony po ustawowym terminie, nie zaś uzupełnienie wniosku z 9 grudnia 2003 r. J. L., co przesądza o złożeniu wniosku odszkodowawczego przez spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, abstrahując od kwestii terminowości wniosku odszkodowawczego złożonego przez J. L. w imieniu własnym oraz A. L., co będzie przedmiotem rozstrzygnięcia przez Prezydenta W. w odrębnej decyzji administracyjnej, po ustawowym terminie przewidzianym w art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zdaniem organu II instancji, do powołanego wniosku doszedł organ I instancji analizując dołączone do odwołań oświadczenia i pełnomocnictwa do reprezentowania przez J. L. G. L., E. S. i E. M. podnieśli w swym odwołaniu, że J. L. działał skutecznie w ich imieniu w dniu 9 stycznia 2003 r. jako "negotiorum gestio" tj. prowadził cudze sprawy bez zlecenia, nie wskazując, że J. L. jest ich pełnomocnikiem obecnie.

Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 209 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej: k.c.) stanowiący, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. Roszczenie odszkodowawcze z art. 73 ust. 4 ww. ustawy jest roszczeniem o wypłatę odszkodowania za odjętą własność nieruchomość jest roszczeniem o świadczenie podzielne. Według Wojewody, przewidziana w cytowanym przepisie konstrukcja upoważnienia każdego współwłaściciela do podjęcia wszelkich czynności zachowawczych, nie opiera się na przedstawicielstwie ustawowym jednego współwłaściciela przez drugiego, tylko na wzajemnej reprezentacji interesów jednych przedstawicieli przez drugich. Czynności te należą do zarządu rzeczą wspólną. Zdaniem organu odwoławczego, każdy ze współwłaścicieli może we własnym imieniu i w odpowiednim zakresie odpowiadającym udziałowi we współwłasności, domagać się należnego odszkodowania. Złożenia wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie oznacza automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.

Wojewoda zgodził się z organem I instancji, że pismo z 9 grudnia 2003 r. złożone przez J. L. w imieniu własnym i w imieniu A. L. nie odnosi skutku w postaci wszczęcia postępowania odszkodowawczego za drogę publiczną w tej dacie przez pozostałe strony - spadkobierców dawnych współwłaścicieli. Pismo to podpisane zostało jedynie przez J. L., działającego w imieniu własnym oraz na podstawie dołączonego do akt sprawy przy piśmie z 11 marca 2011 r. pełnomocnictwa w formie poświadczonej za zgodność z oryginałem - w imieniu A. L. i nie może być uznane za złożone przez pełnomocnika pozostałych osób, będących stronami niniejszego postępowania, co w ocenie organu odwoławczego, należycie rozważył w decyzji z [...] grudnia 2013 r. organ I instancji, w szczególności na podstawie oświadczeń z 2011 r., że J. L. miał udzielone w 2003 r. przez nich pełnomocnictwo do złożenia w ich imieniu wniosku odszkodowawczego na podstawie art. 73 ust. 4 ww. ustawy, w stosunku do nieruchomości położonych w W. przy ulicy [...] - oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m² oraz ulicy [...] - oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2, zajętych pod drogi publiczne.

Organ II instancji podkreślił, że w badanej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 33 § 4 k.p.a., odnoszący się do przypadków "mniejszej wagi", a więc prostych życiowych spraw, nie mających charakteru majątkowego, które nie wymagają udzielenia pełnomocnictwa. Ustalenie i wypłacenie odszkodowania z art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zarówno ze względu na swój wyjątkowy charakter jak i doniosłość skutków finansowych dla strony takim przypadkiem nie jest.

Dodatkowo, odnosząc się do argumentów odwołań od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z [...] grudnia 2013 r., Wojewoda stwierdził, że przepis art. 73 cytowanej ustawy określający właścicielowi lub współwłaścicielowi termin do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania nie nałożył na właściwe organy obowiązku informowania jego w stosownym czasie i przejęciu z mocy prawa nieruchomości ani o skutku wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie w przypadku niezłożenia wniosku w określonym terminie.

W ocenie Wojewody, w niniejszym postępowaniu organ I instancji nie uchybił przepisom postępowania administracyjnego, gromadząc materiał dowodowy zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz podejmując rozstrzygnięcie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 80 k.p.a. Rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza także przepisu prawa materialnego, będącego podstawą jej wydania - art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W piśmie z 15 kwietnia 2015 r. A. B. zaskarżyła decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego: art. 7, 80 k.p.a. "i 170 § III k.p.a." poprzez brak wyjaśnienia przez organy obu instancji okoliczności sprawy, art. 138 § 2 k.p.a. polegające na nie uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ przepisu postępowania w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze A. B. podniosła, że J. L. działał w imieniu wszystkich spadkobierców. Zdaniem skarżącej, jeżeli z winy J. L., nie zostały dostarczone upoważnienia to Sąd Administracyjny powinien zażądać pełnomocnictw bezpośrednio od spadkobierców.

Skarżąca wyjaśniła, że nie zgadza się z decyzją Wojewody [...], a zaistniała sytuacja nie może być karą i nie może krzywdzić pozostałych spadkobierców za błędy innych osób i instytucji.

W piśmie zatytułowanym "ODWOŁANIE" z 9 kwietnia 2015 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. B. w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C. "odwołała się" od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. dotyczącej odmowy wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość i oświadczyła, że nie zgadza się z wyżej wymienioną decyzją. Według skarżącej, Polska jest państwem prawa, gdzie właścicielowi za zabraną własność należy się odszkodowanie. W tym przypadku Państwo własność odebrało prawowitym właścicielom, a do wypłaty odszkodowania nie tylko się nie poczuwa, ale dodatkowo tworzy szereg rozlicznych problemów. Zdaniem skarżącej, zdumiewa i bulwersuje fakt, że od samego początku Urząd prowadził postępowanie odszkodowawcze obejmujące wszystkich współwłaścicieli, w których imieniu (również skarżącej) występował J. L. i nikt temu nie zaprzeczał, a w konsekwencji do odszkodowania wyodrębnił i wskazał tylko dwoje ze współwłaścicieli. Według skarżącej, nie można zgodzić się z decyzją z której wynika, że tylko dwojgu z równoprawnych współwłaścicieli może przysługiwać odszkodowanie, a innym nie. Urząd powinien powiadomić wszystkich współwłaścicieli o konieczności osobistego złożenia wniosku, gdyż przeciętny obywatel takiej wiedzy nie posiada.

W skardze z 8 kwietnia 2015 r. I. S. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. utrzymującą decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2013 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: 1) art. 7, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia prze organy obydwu instancji istotnych okoliczności sprawy oraz 2) art. 138 § 2 k.p.a., polegające na nie uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji, pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy zignorował zarzuty podniesione w odwołaniu skarżącej bez rozważenia zarówno przedstawionej tam argumentacji w przedmiocie ustanowienia "Pana A. L." pełnomocnika męża skarżącej, co zostało uprawdopodobnione kopią pełnomocnictwa złożoną do akt sprawy, jak również przytoczonych orzeczeń sądów administracyjnych, w świetle których organy administracji miały obowiązek wyjaśnić kwestię udzielenia pełnomocnictwa. Zdaniem skarżącej, sprawa w drugiej instancji nie została wyjaśniona co stanowi naruszenie art. 7 i 107 § 3 k.p.a. i zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a. W ocenie skarżącej, naruszenie przepisów wskazanych w skardze związane jest z brakiem wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co powinno prowadzić do wydania przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

W odpowiedziach na złożone skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tego powodu podlegały oddaleniu.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpatrywania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji Nr [...] Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przechodząc do oceny zarzutów skarg wskazać należy, że zdaniem Sądu, Wojewoda w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów k.p.a., u.g.n. oraz ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm., dalej: Przepisy wprowadzające (...), pwur). Działania organu II instancji nie naruszały zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. Z art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Sąd nie stwierdził zatem naruszenia art. 8 k.p.a.

W niniejszej sprawie stosownie do regulacji art. 11 k.p.a. organ II instancji wyjaśnił skarżącym zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia zasady wynikającej z art. 11 k.p.a. W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji Wojewody z [...] marca 2015 r. jest skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania powołanych w decyzji organu II instancji przepisów, które doprowadziły do wydania orzeczenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Według Sądu, Wojewoda w decyzji z [...] marca 2015 r. dokonał niewadliwej analizy zebranego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu, jest prawidłowo zebrany i kompletny, a wnioski jakie zostały z niego wysnute przez orzekające w niniejszej sprawie organy, są logicznie uzasadnione i nie noszą cech dowolności. Materiał dowodowy oraz postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy obu instancji są zgodne z wymogami określonymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Organy podjęły czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.

W ocenie Sądu, uzasadnienie decyzji Wojewody z [...] marca 2015 r. stanowi uzewnętrznioną motywację podjętego w nim rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu tej decyzji znalazło się bowiem ustalenie, jakie normy obowiązują w związku z wydaniem przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, że organ odwoławczy jest organem ponownie merytorycznie rozpoznającym sprawę, a nie organem kontrolującym, a to oznacza, że ponowne rozstrzygnięcie co do istoty w niniejszej sprawie było efektem przeprowadzenia postępowania po rozpatrzeniu odwołań skarżących od decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2013 r., w której odmówiono uwzględnienia wniosku z 1 czerwca 2009 r. E. S., E. M., W. K., M. S., I. S., K. S. złożonego w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S., J. B. złożonego w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L., B. M., M. K., A. S., A. L., G. L., J. L. i A. L. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² oraz ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowaną w księdze hipotecznej "[...]", zajętą pod drogę publiczną.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda w decyzji z [...] marca 2015 r. ustosunkował się także do twierdzeń skarżących zawartych w odwołaniach, a także przeprowadził kontrolę instancyjną działania, które podjął organ I instancji wydając decyzję Nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Ustalenia te znajdują bowiem swój wyraz w decyzji Wojewody z [...] marca 2016 r. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, że stan faktyczny został ustalony nieprawidłowo. Wnioski organów są bowiem logiczne, a materiał zebrany dostatecznie wyczerpująco. Z tych względów zarzuty skarg odnoszące się do naruszenia w sprawie administracyjnej art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów skarg dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że postępowanie o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, oparte jest na zasadzie skargowości, albowiem może być wszczęte wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu. Wniosek taki stanowi podanie składane w postępowaniu administracyjnym. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998r. – Przepisy wprowadzające (...) zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie to ustalane jest i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Z powyższego wynika, że postępowanie odszkodowawcze wszczynane jest jedynie na wniosek właściciela nieruchomości i to tylko w zakresie przysługujących wnioskodawcy uprawnień. Roszczenie o odszkodowanie jest bowiem prawem podzielnym, przysługującym każdemu współwłaścicielowi w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wystąpienie przez jednego ze współwłaścicieli o ustalenie i wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi we współwłasności nie jest czynnością, której celem jest ochrona wspólnego prawa własności (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 marca 2013 r. sygn. I SA/Wa 131/13 oraz z 3 października 2012 r. sygn. I SA/Wa 511/12; https://cbois.nsa.gov.pl).

Wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie i wypłatę odszkodowania może nastąpić wyłącznie na wniosek uprawnionego podmiotu i brak jest podstaw do przyjęcia, że złożenie w ustawowym terminie wniosku przez choćby jednego z właścicieli, automatycznie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego względem pozostałych współwłaścicieli. Z przepisów ustawy – Przepisy wprowadzające (...) wynika bowiem, że każdy współwłaściciel, po spełnieniu koniecznych wymogów, może uzyskać odszkodowanie w zależności od przysługującego mu prawa, czy udziału w tym prawie, niezależnie od tego, co postanowią pozostali współwłaściciele. Nie ulega więc wątpliwości, że każdy ze współwłaścicieli - aby uzyskać odszkodowanie za przysługujące mu prawo własności - powinien wystąpić z osobnym wnioskiem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, który w pełni podziela Sąd orzekający w tym składzie, według którego "Prawidłowa wykładnia art. 73 ust. 4 pwur winna być taka, że wniosek każdego ze współwłaścicieli wszczyna odrębną sprawę o odszkodowanie" (zob. wyrok NSA z 21 października 2015 r., sygn. I OSK 2535/14, https://cbois.nsa.gov.pl). Odszkodowanie związane jest z wartością nieruchomości, jak też wartością udziału we współwłasności nieruchomości każdego z właścicieli. Oznacza to, że w sprawie wszczynanej na wniosek, każdy ze współwłaścicieli występuje samodzielnie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego jego udziałowi w prawie własności nieruchomości, zajętej pod drogi publiczne, spełniającej przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...).

Odnosząc się do powoływanych w skargach działań podejmowanych przez J. L. wskazać należy, że wyżej wymieniony wezwany przez organ do przedstawienia stosownych umocowań od pozostałych "spadkobierców nieruchomości przy ul. [...]" przedstawił jedynie pełnomocnictwo udzielone J. L. przez A. L. Jego wniosek z 9 grudnia 2003r. w części niedotyczącej jego samego i A. L. pozostał bez rozpoznania (zawiadomienie z [...] września 2011 r.). Wniosek J. L. oraz E. S., E. M., W. K., M. S., I. S., K. S. złożony w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S., J. B. złożony w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L., B. M., M. K., M. K., A. S., A. L., G. L. i A. L. złożony w dniu 1 czerwca 2009r. stanowi nowy wniosek złożony po ustawowym terminie. Należy podkreślić, że wniosek ten nie stanowi uzupełnienia wniosku z 9 grudnia 2003r., ponieważ J. L. nie przedstawił na wezwanie organu stosownych pełnomocnictw świadczących, że działał w imieniu kogoś innego niż tylko swoim i A. L. W związku z tym wniosek z 9 grudnia 2003 r. pozostał w części niedotyczącej J. L. i A. L. bez rozpoznania.

Z uwagi na to, że wniosek w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², został złożony po terminie ustalonym w powołanym wyżej przepisie prawnym, prawidłowo organ I instancji zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku z 1 czerwca 2009r. E. S., E. M., W. K., M. S., I. S., K. S. złożonego w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S., J. B. złożonego w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L., B. M., M. K., A. S., A. L., G. L., J. L. i A. L. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 oraz ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, uregulowaną w księdze hipotecznej "[...]", zajętą pod drogę publiczną.

Należy wyjaśnić, że wnioski o odszkodowanie E. S. - którego spadkobierczynią jest E. M., E. M., W. K., M. S. (obecnie nieżyjącej), po której prawa do spadku nabyła A. B., I. S., K. S. (która zmarła [...] marca 2016 r.) działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik L. S., K. S. i J. B. działającej w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. C., C. L., B. M., M. K., A. S., A. L. i G. L. z 9 grudnia 2009 r. złożone zostały z naruszeniem przesłanki z art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, tj. po upływie okresu od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., a zatem, prawidłowo organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku o odszkodowanie co do ww. osób.

Wskazać należy również, że w wyroku z 20 lipca 2004 r., SK 11/02, Trybunał Konstytucyjny orzekając o zgodności art. 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP zwrócił uwagę, że "uprawnione podmioty (wywłaszczeni) miały możliwość dochodzenia swoich praw, czego jednak w odpowiednim czasie nie czyniły. Warto tu przypomnieć w pełni aprobowaną w demokratycznych państwach prawnych rzymską zasadę: Ius civile vigilantibus scriptum est, co oznacza, że prawo cywilne wymaga dbałości zainteresowanego o swoje prawa. Na znaczenie tej zasady Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 9/98". Złożenie w ustawowym terminie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przez jednego ze współwłaścicieli powoduje, że roszczenie nie wygasa w stosunku do pozostałych (uzasadnienie wyroku I OSK 1770/13, który to pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela).

Mając na uwadze, że decyzja Wojewody z [...] marca 2015 r. podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, skargi nie mogły zostać uwzględnione, a Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji.