Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2212/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 134, art 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art 10 par 1, art 77 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska del. WSA Dariusz Dudra (spr.) Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1480/10 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 23 marca 2011r. sygn. akt: II SA/Bd 1480/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę [...] (skarżącego) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], Prezydent G., działając na podstawie art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.), zwanej dalej "Prawem działalności gospodarczej", w związku z art. 66 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004r., Nr 173, poz. 1808 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. orzekł o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego w dniu [...] listopada 1991 r. pod numerem [...], dotyczącego działalności: pośrednictwo handlowe artykułami branży przemysłowej, samochodami oraz częściami samochodowymi, zgłoszonej przez [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o wykreślenie wpisu nr [...]z ewidencji działalności gospodarczej z dniem faktycznego zakończenia działalności gospodarczej, tj. z dniem [...] grudnia 1992 r. Skarżący wyjaśnił, że w latach 1991 - 92 prowadził w [...] działalność gospodarczą (sklep przy ul. [...]), w związku z którą dokonano dwóch wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta [...] - w dniu [...] listopada 1991 r. pod nr [...]wpisano działalność polegającą na handlu artykułami branży przemysłowej pochodzenia krajowego i zagranicznego, a w dniu [...] listopada 1991 r. pod nr [...]wpisano działalność scharakteryzowaną jako pośrednictwo handlowe artykułami branży przemysłowej, samochodami oraz częściami samochodowymi. Wpis nr [...]wykreślony został z ewidencji na jego wniosek z dniem [...] maja 1992 r. Skarżący był przekonany, że z tym też dniem wykreślony został z ewidencji wpis nr [...], jednakże tak się nie stało. Skarżący wyjaśnił, że po 1992 r. nie prowadził już żadnej działalności gospodarczej, a z dniem [...] grudnia 1992 r. został wykreślony przez Urząd Skarbowy w [...] z ewidencji podatników. Wytłumaczył, że wnosi o wykreślenie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] grudnia 1992 r. z uwagi na fakt wszczęcia przez Powiatowy Urząd Pracy w [...] postępowania wyjaśniającego mającego na celu zbadanie zasadności posiadania przez niego statusu osoby bezrobotnej, co nastąpiło w związku z uzyskaniem informacji o istnieniu przedmiotowego wpisu. Podniósł, iż nieuwzględnienie przez organ odwoławczy zawartego w odwołaniu żądania spowoduje dla niego poważne konsekwencje, tzn. będzie musiał zwrócić kwotę odpowiadającą pobieranym przez 19 lat zasiłkom dla bezrobotnych oraz nie otrzyma dotacji na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 7b ust. 1, art. 7e ust. 1 pkt 1, art. 7g ust. 1 Prawa działalności gospodarczej oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na przepisy Prawa działalności gospodarczej, stwierdził, iż organ I instancji w sposób właściwy dokonał wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego skarżącego zgodnie z obowiązującymi przepisami i z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy. Podkreślono, że nie ma możliwości wydania decyzji, w drodze której następowałoby wykreślenie określonego podmiotu z ewidencji działalności gospodarczej z mocą wsteczną, w związku z czym nie można uczynić zadość żądaniu strony. Kolegium zauważyło, że skarżący zarówno w okresie od 1992 r. do dnia złożenia wniosku w sprawie wykreślenia przedmiotowego wpisu, jak i w toku toczącego się postępowania administracyjnego, nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do wykazania, iż wykreślenie dotyczącego jego osoby wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nastąpiło w sposób niewłaściwy. Nie przedłożył oryginałów dokumentów związanych z toczącym się w 1992 r. postępowaniem w sprawie wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej dotyczącego go wpisu, zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r.

Organ odwoławczy wskazał również, że podjął szereg czynności zmierzających do całościowego i kompleksowego wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania właściwej decyzji. W ramach wszczętego z urzędu postępowanie badano dopuszczalność stwierdzenia nieważności wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego w dniu [...] listopada 1991 r. pod nr [...]. Jednak z uwagi na fakt, że w okresie, w którym dokonano tego wpisu, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r.o działalności gospodarczej, zaś pod rządami tej ustawy wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie następował w formie decyzji administracyjnej, lecz posiadał charakter czynności materialno-technicznej niedopuszczalne było stwierdzenie nieważności tego rodzaju czynności. W związku z powyższym postępowanie umorzono.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona zarzuciła, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w odpowiednim zakresie, w szczególności nie uzyskał oryginału decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r., na mocy której wykreślono prowadzone przez nią przedsiębiorstwo z ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto skarżący zauważył, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji błędnie wskazał jego adres i numer wpisu objętego żądaniem wykreślenia z ewidencji. Wskazał na możliwość stwierdzenia nieważności objętej skargą decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. Ponownie wniósł o wykreślenie wpisu nr [...]z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] grudnia 1992 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na gołosłowność zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Kolegium wskazało, iż brak w aktach sprawy oryginału decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r. stanowi okoliczność, na którą nie miało wpływu. Wyjaśniło również skarżącemu wątpliwości związane z oznaczeniem decyzji organu I instancji i numerem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Stwierdziło, że błędne wskazanie adresu skarżącego w zaskarżonej decyzji nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a orzeczenie zostało wysłane na właściwy adres i skutecznie doręczone stronie skarżącej. Organ odwoławczy ocenił ponadto, iż nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym.

Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd I instancji uznał, że nie podważa ona legalności zaskarżonej decyzji. Za nieistotne i nie mające wpływu na wynik sprawy Sąd uznał uchybienia, na które powołuje się skarżący w treści skargi. Błędy popełnione w numerze wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz w adresie zamieszkania skarżącego stanowią omyłki pisarskie, w związku z czym nie są to uchybienia skutkujące uwzględnieniem skargi.

W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., nakładająca na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. W powyższym przepisie nie chodzi bowiem o sytuacje, w których adresat decyzji w wyniku jej wykonania poniesie konsekwencje w postaci negatywnych dla siebie skutków procesowych, np. zostanie zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych pieniędzy. Przepis ten dotyczy sytuacji, w których w wyniku wydania decyzji i jej wykonania dojdzie do popełnienia czynu zagrożonego karą.

Sąd I instancji stwierdził ponadto, że nie może uwzględnić skierowanego przez skarżącego do Sądu wniosku o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego jego osoby ponieważ sąd administracyjny nie posiada uprawnień do orzekania merytorycznego, a żądnie skarżącego dotyczy zajęcia stanowiska merytorycznego.

Sąd wskazał, że dokumenty dotyczące działalności wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej pod nr ew. [...] w dniu [...] listopada 1991 r. po przekazaniu do archiwum zakładowego uległy zniszczeniu z uwagi na obowiązującą kategorię archiwalną. W aktach sprawy znajduje się jednak nieuwierzytelniona kserokopia decyzji z dnia [...] czerwca 1992 r., na mocy której wykreślono przedmiotowy wpis z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] maja 1992 r. w związku z oświadczeniem przedsiębiorcy o rezygnacji z prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzja ta nie dotyczy działalności o nr ew. [...].

W konsekwencji w ocenie Sądu pierwszym przejawem woli potwierdzającym rezygnację z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przedsięwzięcia zarejestrowanego pod nr [...] było oświadczenie złożone przez skarżącego w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] czerwca 2010 r.

Zdaniem Sądu organ I instancji postąpił zgodnie z prawem dokonując w dniu [...] czerwca 2010 r. (data orzeczenia) niezwłocznego wykreślenia działalności wpisanej pod nr ew. [...] z ewidencji działalności gospodarczej. Stanowisko organu odpowiada przepisom prawa, ponieważ zgodnie z art. 7e ust. 1 pkt 1 Prawa działalności gospodarczej wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. W świetle obowiązujących przepisów nie jest zatem możliwe wykreślenie działalności gospodarczej z datą wsteczną. Dopiero zawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej daje podstawę do wykreślenia wpisu.

Na przedstawiony wyżej wyrok strona, działając za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji, o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i przez to niezastosowanie art. 19 ust. 1 pkt. 1 Ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej w brzmieniu na dzień 31 maja 1992r. Strona sformułowała ponadto zarzut naruszenia art. 7e ust. 1 pkt. 1 Prawa działalności gospodarczej poprzez błędną jego wykładnię i jego zastosowanie w sytuacji, w której zastosowanie winien znaleźć przepis wskazany powyżej.

Ponadto skarżący na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na niezbadaniu przez Sąd, czy nie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów o postępowaniu dowodowym, w szczególności art. 7 kpa, art. 10 § 1 kpa i art. 77 § 1 kpa i ograniczeniu się przez Sąd do rozpoznania zarzutów skargi.

Skarżący podniósł, że złożył zawiadomienie o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej do organu ewidencyjnego - Prezydenta Miasta [...] dnia [...] maja 1992 r. Jego zawiadomienie dotyczyło prowadzonej działalności w ogóle, nie zaś jednej z kilku, bo kilku działalności w istocie nie prowadził. Nie określało ono wybiórczo numeru wpisu czy też części działalności, odnosząc się do całokształtu jego aktywności na tym polu. Wskazał przy tym na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, w którym mowa o "zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej". Tymczasem organ ewidencyjny - decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. dokonał wykreślenia tylko jednego wpisu, nie rozpoznając zawiadomienia co do drugiego z wpisów ewidencyjnych dokonanych jako czynność materialno-techniczna - nie w formie decyzji. W związku z powyższym zdaniem skarżącego zaskarżona pierwotnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, albowiem przy zastosowaniu art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, a zatem na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów podczas, gdy zastosowanie winny mieć przepisu wyżej cytowanej ustawy o działalności gospodarczej z 1988 r. , tj. art. 19 ust. 1 pkt 1. Wniosek skarżącego był bowiem złożony dnia 31 maja 1992 r. i dotychczas nie został rozpoznany.

Zdaniem skarżącego ponowny wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] czerwca 2010 r. został błędnie przez organ potraktowany jako nowy, nie zaś jako wniosek o rozpoznanie uprzednio (w maju 1992 r.) złożonego wniosku. Z treści jednak można i należało wyczytać, że skarżący domaga się wykreślenia wpisu z datą w 1992 r., nie zaś z datą aktualną (2010r.). Domagał się zatem rozpoznania w całości uprzednio złożonego wniosku.

Strona podkreśliła, że czynność materialno-techniczna - dokonanie drugiego wpisu była wadliwa i okoliczność ta nie została wyjaśniona, zaś postępowanie dowodowe było prowadzone błędnie. Na brak ten wskazano w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ale nie został on usunięty w toku tak postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Skarżący prowadził zawsze jedną działalność gospodarczą. Wskazane przez niego zmiany - rozszerzenie przedmiotu działalności - zostały potraktowane jako założenie nowej działalności gospodarczej i jako czynność materialno-techniczna wpisane pod nowy numer. W istocie było to wyłącznie wykonanie ustawowego obowiązku poinformowania o zmianach w prowadzonej działalności gospodarczej, nie zaś założenie nowej - odrębnej firmy. Zarzut skarżącego w tym zakresie zawarty w skardze, a dotyczący nie przeprowadzenia w niezbędnym zakresie postępowania wyjaśniającego w ogóle nie został rozpoznany przez Sąd, który ograniczył się do ścisłego zbadania zarzutów podniesionych przez skarżącego i to w ich literalnym brzmieniu, bez podjęcia starań chociażby o odczytanie ich rzeczywistej treści i woli strony je formułującej. Organy winny podjąć w niniejszej sprawie trud ustalenia okoliczności związanych z prawidłowością rozstrzygnięcia o wykreśleniu wpisu, zapadłego w dniu [...] czerwca 1992 r., a dotyczące przedmiotu zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej i rzeczywistej treści zgłoszenia, na które powoływał się skarżący. Nie powinien stać temu na przeszkodzie fakt zniszczenia akt tego postępowania, wobec upływu okresu ich obowiązkowej archiwizacji - okoliczności te mogły bowiem stanowić przedmiot np. dowodu z przesłuchania świadków, innych dokumentów, zaś w razie potrzeby możliwe było przeprowadzenie postępowania w zakresie odtworzenia akt.

Skarżący zarzucił ponadto, ze Sąd nie dokonał weryfikacji zgodności zaskarżonej decyzji z art. 9 i art. 10 kpa. Zapewnienie skarżącemu udziału w postępowaniu w sposób należyty, jak również zadbanie przez organ, aby strona nie poniosła negatywnych konsekwencji nieznajomości przepisów procedury administracyjnej (udzielanie stronie stosownych pouczeń) mogłoby prowadzić do wyjaśnienia sygnalizowanych wątpliwości i przyczynić się wydatnie do wydania prawidłowej decyzji.

Konkludując skarżący stwierdził, że Sąd nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się jedynie do ogólnych uwag odnośnie treści decyzji z dnia [...] czerwca 1992r. oraz [...] czerwca 2010 r., nie badając w ogóle tego, czego dotyczył wniosek (zgłoszenie) skarżącego, a co miało zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i zastosowania określonych norm prawnych w zakresie Ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej lub Ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, iż podstawy kasacyjne skonstruowane przez skarżącego nie pozwalały na pełną kontrolę zaskarżonego orzeczenia.

W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

W zakresie podstawy kasacyjnej pomieszczonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, autor skargi powołał zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. polegający na niezbadaniu przez Sąd, czy nie doszło do naruszenia przez organ administracji przepisów o postępowaniu dowodowym, w szczególności art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. i ograniczeniu się przez Sąd do rozpoznania zarzutów skargi. W zakresie tak postawionego zarzutu przede wszystkim stwierdzić należy, że wskazanie naruszenia przepisów prawa poprzez określenie "w szczególności" jest nieskuteczne w zakresie przepisów niewskazanych w skardze kasacyjnej. Konstrukcja tego środka zaskarżenia dla swej skuteczności wymaga powołania konkretnych przepisów prawa poprzez podanie oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że w petitum skargi strona podniosła zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a w związku z art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., natomiast w uzasadnieniu wskazała na naruszenia art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. W myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego wiąże się z obligatoryjnym wskazaniem, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że składający skargę kasacyjną zobowiązany jest do wykazania i uzasadnienia, że orzekający w sprawie sąd I instancji naruszył i to w sposób realny przepisy procedury sądowoadministracyjnej, przy czym to naruszenie było na tyle istotne, że gdyby do niego nie doszło, to wynik sprawy mógłby być inny.

Ze względu na powołane przez skarżącego zarzuty procesowe warto przedstawić poglądy NSA prezentowane na tle omawianego zagadnienia. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297).

Obowiązkiem kasatora jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji. Zatem powołać należy, jakie konkretnie naruszenie prawa spowodowało, że wyrok jest błędny, a treść decyzji byłaby inna.

W skardze kasacyjnej w części dotyczącej naruszenia procedury brak jest takiego precyzyjnego wykazania wpływu wskazywanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy. Nie spełnia tego warunku opis stanu faktycznego i stwierdzenie, że organy zaniechały ustalenia okoliczności, na które powoływał się skarżący, związanych z prawidłowością rozstrzygnięcia o wykreśleniu wpisu, zapadłego w dniu [...] czerwca 1992 r., a dotyczące przedmiotu jego zgłoszenia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący bowiem konsekwentnie twierdził, iż już w 1992 r. zaprzestał wykonywania jakiejkolwiek działalności gospodarczej, o czym zawiadomił właściwy organ dokonujący wpisu. Tym stwierdzeniem skarżący kwestionuje w zasadzie prawidłowość decyzji z dnia 2 czerwca 1992 r. o wykreśleniu wpisu ujętego pod nr [...], nie wskazując przy tym jaki to miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest zawarta w wyroku ocena Sądu dotycząca decyzji o wykreśleniu wpisu o nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

Wskazana wada zarzutów procesowych w postaci braku wykazania ich istotnego wpływu na wynik sprawy skutkuje stwierdzeniem o niezasadności w tym zakresie złożonej skargi.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12, LEX nr 1219250).

Zauważyć w kontekście powyższego jeszcze należy, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11, LEX nr 1069025). W skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 229/09, LEX nr 596327 oraz wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 97/08, LEX nr 521952).

Godzi się w tym miejscu jeszcze raz powtórzyć, że konstrukcja tego środka zaskarżenia dla swej skuteczności wymaga powołania konkretnych przepisów prawa poprzez podanie oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, punktu a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów. W orzecznictwie NSA zarysowała się w tym zakresie jednoznaczna teza, że skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (oznaczonych numerem artykułu, paragrafu, ustępu, a także miejsca publikacji wymienianych w podstawach skargi przepisów), którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 140/10, LEX nr 990041, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 217/11, LEX nr 1081761, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 349/10, LEX nr 1080116).

Przedmiotowa skarga kasacyjna warunków w postaci wskazania wpływu naruszenia procedury na wynik sprawy oraz zamieszczenia informacji o miejscu publikacji kwestionowanych przepisów nie spełnia.

Skoro nie podważono skutecznie stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji, w szczególności uznania tegoż Sądu, że pierwszym przejawem woli potwierdzającym rezygnację z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przedsięwzięcia zarejestrowanego pod nr [...] było oświadczenie złożone przez skarżącego w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] czerwca 2010 r., stwierdzić należy, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne. W uznanych przez Sąd I instancji okolicznościach faktycznych sprawy decyzja o wykreśleniu wpisu o nr [...] nie podlegała zakwestionowaniu.

Stwierdzić wobec powyższego należy w zakresie zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 19 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię i przez to niezastosowanie, że jest on nieusprawiedliwiony. Przepis ten w dniu złożenia wniosku [...] czerwca 2010 r., nie obowiązywał, tym samym nie znajdował zastosowania na gruncie stanu faktycznego tej sprawy.

Odnosząc się zaś do zarzutu postawionego w pkt 2 skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że powołany w jego ramach art. 7c ust 1 pkt 1 Prawo działalności gospodarczej w związku z niepodważeniem stanu faktycznego ustalonego przez Sąd i instancji został zastosowany w sposób prawidłowy.

Warto w tym miejscu dodatkowo podnieść, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art.174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 166/11, LEX nr 1082668, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 662/07, LEX nr 418209 oraz wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 920/07, LEX nr 468874).

Niezależnie od przedstawionych wywodów wskazać należy, że w zaistniałym stanie faktycznym strona może rozważyć, w celu wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 1992 r. o wykreśleniu wpisu nr [...], zastosowanie trybów nadzwyczajnych, w szczególności trybu zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a.

Ponadto godzi się też w sposób znaczący zaakcentować, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej, które to domniemanie w przypadku innego stanu faktycznego, można obalić w innym postępowaniu, np. postępowaniu dotyczącym statusu bezrobotnego, przedstawiając na tę okoliczność stosowne dowody. Takim dowodem może być fakt wykreślenia przez Urząd Skarbowy w [...] skarżącego z dniem [...] grudnia 1992r. z ewidencji podatników.

W zakresie zagadnienia obalenia domniemania prowadzenia działalności gospodarczej warto też przywołać wyroki Sądów zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego. NSA w swym orzecznictwie skonstatował, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności (por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 529/10, LEX nr 745255 oraz wyrok NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 526/10, LEX nr 694356). Sąd Najwyższy stwierdził natomiast, że osoba twierdząca, że mimo niewykreślenia wpisu z ewidencji nie prowadziła okresowo działalności ("zawiesiła" jej prowadzenie), winna udowodnić tę okoliczność, czyli obalić domniemanie, jeżeli dąży do zmiany decyzji organu rentowego ustalającej objęcie ubezpieczeniami społecznymi, a w konsekwencji obowiązek uiszczenia składek na te ubezpieczenia (por. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I UK 297/07, LEX nr 469166). Sąd Apelacyjny w Katowicach w zakresie omawianego zagadnienia postawił zaś następującą tezę – "Jakkolwiek sam wpis działalności gospodarczej do prowadzonej przez upoważniony organ ewidencji działalności gospodarczej, który nie tylko legalizuje wykonywanie działalności gospodarczej, ale też wyznacza czasowe granice bycia przedsiębiorcą, stwarza domniemanie prowadzenia objętej wpisem działalności, to jednak nie można wykluczyć możliwości obalenia przez osoby zainteresowane tego domniemania przez wykazanie udokumentowanej i uzasadnionej przerwy w faktycznym prowadzeniu tej działalności bądź nierozpoczęcia w ogóle jej prowadzenia" (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt III AUa 2850/04, LEX nr 217125).

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa. W przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu stosowne rozstrzygniecie na podstawie art. 224 p.p.s.a. zobowiązany będzie wydać Sąd I instancji.