Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2098/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą stwierdzono zdolność do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem, położonego w głębi działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił tok postępowania:

Decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. zatwierdzono plan realizacji budowy budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologiczny z garażem na terenie położonym przy ul. [...] w [...] stwierdzając, że planowana inwestycja jest zgodna z planem ogólnym miasta zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 1982 r. Następnie decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. zezwolono na budowę budynku z przeznaczeniem na gabinet stomatologicznym w łączniku z pergolą na ww. nieruchomości. Ze względu na odstępstwa od zatwierdzonego projektu tj. podwyższenie budynku mieszkalnego i przebudowę łącznika, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1991 r. Urząd Dzielnicowy [...] wstrzymał roboty budowlane wykonywane na terenie budowy położonej przy ul. [...] w [...] i nałożył obowiązek dostarczenia inwentaryzacji i orzeczenia technicznego. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Orzekając ponownie w sprawie Burmistrz Dzielnicy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. wstrzymał roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązek wykonania szeregu prac. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 1992 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Urząd Dzielnicy-Gminy [...] w [...] pozwolił inwestorom, M. W. i K. M., na budowę budynku gospodarczego i łącznika z gabinetem stomatologicznym wg projektu zamiennego pod warunkiem wypełnienia luksferami lub pustakami szklanymi okien w ścianie północnej budynku (w przypadku zabudowy działki sąsiedniej) i ukształtowaniu terenu tak aby wody opadowe nie były odprowadzane na teren działek sąsiednich i nie powodowały zawilgocenia istniejącego budynku gospodarczego na działce nr [...]. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda m.in. stwierdził, że sporny "budynek został wybudowany". Orzekając w sprawie po raz czwarty organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r. nakazał inwestorom wykonać określone roboty i sporządzić dokumentację a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 1993 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 marca 1995 r. (Sygn. akt IVSA 2174/93) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji ją poprzedzającą. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 1993 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 1995 r. (Sygn. akt IVSA 37/94) uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1993 r., utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1993 r., nakładającą na inwestora obowiązki w uzupełnieniu dokumentacji. W swoim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "(...) dopiero po wykluczeniu, iż wzniesiony obiekt nie powoduje zagrożeń w nim (art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) określonych i rozważeniu przez organ budowlany konieczności zmian bądź przeróbek we wzniesionym obiekcie, powstaje możliwość legalizacji takiego obiektu w trybie art. 42 Prawa budowlanego. Zastosowanie zaś art. 40 Prawa budowlanego w rozpoznawanej sprawie, bez wcześniejszego upewnienia się, że obiekt ten nie podlega przymusowej rozbiórce, mogłoby doprowadzić do legalizacji zabudowy sprzecznej z art. 37 Prawa budowlanego".

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Urząd Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. nakazał inwestorom dostarczenie określonych dokumentów dotyczących przedmiotowej inwestycji i wykonanie określonych czynności. Decyzja ta została w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych czynności uchylona przez Wojewodę [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2000 r. (Sygn. akt IV SA 582/98) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. uchylił ją i nałożył na inwestorów nowy zakres obowiązków wskazując termin ich wykonania. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r. (Sygn. akt IV SA 908/01) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję [...] z dnia [...] lutego 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie należy jednoznacznie przesądzić, czy inwestycja ta powinna podlegać przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. czy też jest możliwe doprowadzenie tego obiektu w drodze nakazu, wydanego w oparciu o art. 40 ww. ustawy, do stanu zgodnego z przepisami.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego z łącznikiem na nieruchomości przy ul. [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. umorzył ww. postępowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. S. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej wybudowanego budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "[...]" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "[...]" na nieruchomości przy ul. [...] w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Natomiast wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2004 r. (sygn. akt 7/IV SA 1878/03) stwierdzono nieważność ww. decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] prowadząc przedmiotowe postępowanie po wyroku WSA postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej budynku mieszkalno-usługowego, oznaczonego nr [...] na planie zagospodarowania działki przy ul. [...] w [...] uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki oraz oceny technicznej w zakresie zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami i polskimi normami. Postanowienie to ostatecznie zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ponownie rozpatrując sprawę budowy budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "[...]" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "[...]" na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] biorąc pod uwagę rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uwagi na datę wszczęcia postępowania administracyjnego (1991 r.) dotyczącego przedmiotowego budynku stwierdził, że w prowadzonej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), co jest zgodne z normą prawną zawartą w art. 103 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, stanowiącym, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy te umożliwiają legalizację obiektu budowlanego, jeżeli jego lokalizacja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie jego budowy a obiekt nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia lub nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy ewentualnym zastosowaniu środków przewidzianych w art. 40 tej ustawy, w przypadku konieczności wykonania zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

W celu podjęcia rozstrzygnięcia w ramach posiadanych właściwości w sprawie budowy budynku mieszkalnego w głębi działki, oznaczonego jako budynek "[...]" z łącznikiem przeznaczonym na gabinet stomatologiczny, oznaczony jako budynek "[...]" na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożono na M. W. i K. M. obowiązek sporządzenia i przedłożenia inwentaryzacji budowlanej budynku mieszkalnego z łącznikiem położonych na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem, że spełniają one wymogi określone w przepisach i warunkach technicznych oraz nie naruszają interesu osób trzecich oraz inwentaryzacji geodezyjnej ww. budynku sporządzonej przez uprawnionego geodetę.

W dniu 2 lipca 2012 r. zobowiązani dostarczyli wymaganą dokumentację. Inwestor przedłożył inwentaryzację geodezyjną uwzględniającą przedmiotowy budynek. Ze złożonej inwentaryzacji budowlanej, sporządzonej przez zespół autorski: mgr inż. arch. M. P., inż. arch. M. J., mgr inż. arch. K. O. oraz mgr inż. K. G. wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny z łącznikiem jest wykonany prawidłowo i nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z wymogami określonymi w przepisach prawa budowlanego oraz zgodnie z przepisami i Polskimi Normami Technicznymi, jednocześnie poprzez zastosowanie rozwiązania nie naruszają interesów osób trzecich. Pomiędzy budynkiem inwentaryzowanym i opiniowanym a budynkiem sąsiednim usytuowanym w ostrej granicy zastosowano przekładkę dylatacyjną co wyeliminowało zagrożenia bezpieczeństwa budynku sąsiedniego. Stwierdzono, że przedmiotowy budynek bez zastrzeżeń nadaje się do użytkowania i może być zasiedlony. Z tego względu organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 37 nakazującego rozbiórkę obiektu oraz do nakładania w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obowiązku wykonania jakichkolwiek zmian lub przeróbek w tym budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 42 ww. ustawy stwierdził zdatność do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem położonego w głębi działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

W postępowaniu odwoławczym od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu [...] lutego 2013 r. czynności kontrolne na nieruchomościach położonych przy ul. [...] i [...] a także rozprawę administracyjną. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. S. wnosząc o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Skarżący podniósł, że w jego ocenie oględziny nie zostały przeprowadzone zgodnie z zaleceniem Sądu i organu odwoławczego, a decyzja organu powiatowego została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 10, 77 i 107 § 3 kpa. Skarżący wskazał, że izolacja pozioma jego budynku przy ul. [...] jest w dobrym stanie i spełnia zadanie, natomiast jedyną przyczyną przenikania wilgoci i kruszenia się tynku jest stykający się ze ścianą tego budynku fundament budynku przy ul. [...] nie posiadający izolacji pionowej tj. dylatacji. Skarżący popierając skargę wnosił o nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania K. M. i M. W. wnosili o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., którą stwierdzono zdolność do użytkowania budynku mieszkalnego z łącznikiem położonego w głębi działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

Podstawę materialno-prawną decyzji jest przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane który stanowi, że inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie wydanego przez właściwy organ. Podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu jest stwierdzenie zdolności do użytku wykonanego obiektu. Przepis art. 40 tejże ustawy przewiduje, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. mają w niniejszej sprawie zastosowanie, bowiem wszczęcie postępowania nastąpiło w 1991 r., zaś rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, oparte na tych przepisach i skonkretyzowane w kolejnych postanowieniach i decyzjach poddawane były również kontroli sądowoadministarcyjnej. W szczególności w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie o sygn. akt IV SA 908/01 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że już decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1991 r. Burmistrz Dzielnicy [...]wstrzymał roboty budowlane ze względu na poczynione odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że analiza planu winna być przeprowadzona w oparciu o plany miejscowe obowiązujące w okresie budowy przedmiotowej inwestycji, jak również że ocenę zrealizowanego obiektu w odniesieniu do przepisów rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm.), należy przeprowadzić w celu wykluczenia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Zostało więc ostatecznie przesądzone, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. Prawo budowlane, przepis art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie ma zastosowania do przedmiotowych obiektów zrealizowanych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a więc przed 1 stycznia 1995 r. W sprawie mają zatem zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tego Prawa, a więc wykluczenie sprzeczności z planem miejscowym oraz niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jak wyżej bowiem wskazano postępowanie legalizacyjne na gruncie ustawy z 1974 r. jest kilku etapowe.

Końcowym etapem tego postępowania jest wydanie decyzji na podstawie art. 42 ustawy. Właściwe zastosowanie tego przepisu wymaga jednak uprzedniego rozstrzygnięcia na podstawie zebranego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych, czy obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami, a więc obowiązującymi w dacie budowy warunkami technicznymi a w przypadku, gdyby przepisy te zostały naruszone organ powinien wydać decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.). Zastosowanie przepisu art. 40, jest możliwe tylko jednak wówczas, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Przymusowej rozbiórce podlega bowiem obiekt budowlany lub jego część wybudowany niezgodnie z przepisami o warunkach technicznych obowiązujących w okresie jego budowy, również gdy powoduje on niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia a także gdy znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Organ pierwszej instancji stosując właściwe przepisy odnośnie trybu legalizacji postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nałożył na M. W. i K. M. obowiązek przedłożenia w dniu inwentaryzacji budowlanej i geodezyjnej, która została przedłożona 2 lipca 2012 r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kierował się również wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie o sygn. akt IV SA 908/01, w którym Sąd ten zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie należy jednoznacznie przesądzić, czy inwestycja ta powinna podlegać przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., czy też jest możliwe doprowadzenie tego obiektu w drodze nakazu wydanego w oparciu o art. 40 ww. ustawy do stanu zgodnego z przepisami. Organ stwierdził, że z Perspektywicznego Planu Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzonego dnia [...] grudnia 1982 r., który obowiązywał w 1990 r. (data budowy budynku) wynika, że przedmiotowa nieruchomość przy ul. [...] w [...] znajdowała się w strefie funkcjonalnej [...]w rejonie urbanistycznym [...], gdzie przeważała funkcja mieszkaniowo – usługowa, a teren zakwalifikowany był jako obszar zainwestowania intensywnego.

Organ pierwszej instancji na podstawie otrzymanej dokumentacji z dnia 2 lipca 2012 r. stwierdził, że przedmiotowy budynek wykonany jest prawidłowo i nie zagraża bezpieczeństwu konstrukcji, a zastosowanie przekładki dylatacyjnej wyeliminowało zagrożenie bezpieczeństwa budynku sąsiedniego usytuowanego w ostrej granicy tj. budynku skarżącego.

W toku postępowania przed organem odwoławczym [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego skarżący przedłożył ekspertyzę rzeczoznawcy budowlanego H. S., dotyczącą tego budynku, której ustalenia i wnioski stały w opozycji do ustaleń i wniosków zawartych w dokumentacji inwestorów z dnia 2 lipca 2012 r., w szczególności poprzez wskazanie, że brak wykonania właściwych izolacji przeciwwodnych (dylatacji) między fundamentami na etapie wznoszenia budynku przy ul. [...], jest przyczyną zawilgocenia ściany budynku skarżącego. Przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie uzupełniające dowody w sprawie wykazało stopień zawilgocenia budynku skarżącego. W trakcie kontroli dokonano za pomocą miernika wilgoci pomiarów ścian od wewnątrz budynku przy temperaturze powietrza (wewnątrz budynku +3 stopnie Celsjusza), które dały następujące wyniki:

- ściana od sąsiada ([...]) pomieszczeniu od ulicy na wysokości sufitu-20% (w rogu),

- w środkowej części skala została przekroczona tj. ponad 20%,

- ściana od sąsiada ([...]) w pomieszczeniu od ogrodu na wysokości 1,20 m-13%,

- ściana od podwórka w pomieszczeniu ulicy na całej wysokości-0%.

Nie dokonano pomiarów przy podłodze (ściana od sąsiada – [...]) ponieważ właściciel oświadczył, że ułożył tam izolację z papy od wewnątrz pomieszczenia. Ponadto stwierdzono w pomieszczeniu od ulicy widoczne zawilgocenia na ścianie od sąsiada ([...]) powodujące odpadanie farby i tynku oraz rysę w odległości 11,20 m – licząc od wewnątrz do rogu pomieszczenia (od ulicy). Stwierdzono również, że poziom gruntu nieruchomości przy ulicy [...] jest podniesiony w stosunku do poziomu gruntu nieruchomości przy ulicy [...] o około 50-70 cm od strony ulicy i około 40 cm, od strony ogrodu. Ponadto stwierdzono niedostateczną szczelinę dylatacyjną między budynkami.

Stwierdzone zawilgocenia w ocenie organu nie pozostają w związku przyczynowym z wzniesionym budynkiem, szczególnie wobec faktu wykonania dylatacji. Dylatacja ta jak wynika z ustaleń poczynionych w oparciu o dokumenty i wyniki rozprawy administracyjnej nie obejmuje fundamentów (jest pionowa).

Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że stan budynku skarżącego związany jest raczej z jego zużyciem, gdyż powstał on w latach 30-tych ubiegłego wieku, a także okolicznością, że poziom jego podłogi jest zlokalizowany 11 cm poniżej poziomu działki na której jest zlokalizowany. Kolejną przyczyną jest różnica poziomu terenu działek sąsiednich i ewentualne naruszenie stosunków wodnych, które to kwestie nie leżą w kompetencjach organów nadzoru budowlanego.

Organ odwoławczy zdaje się jednak zapominać, że kolejność etapów postępowania legalizacyjnego na gruncie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wymaga, aby w pierwszej kolejności wykluczyć niezgodność obiektu z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego a także, iż obiekt wzniesiony powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Każda z tych przesłanek jest bowiem wystarczająca dla nakazania rozbiórki obiektu. Organ nie dokonał również sprawdzenia czy obiekt został wybudowany zgodnie z przepisami o warunkach technicznych obowiązujących w dacie budowy i czy możliwe jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie zmian lub przeróbek. Tym samym stwierdzić należy, że nie zostały wykonane wytyczne Sądu zawarte w cytowanym prze organy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r., w sprawie o sygn. akt IV SA 908/01.

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, jak również sąd orzekający w sprawie.

Dlatego też stwierdzić należy, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania – art. 7, 77 i 107 § 2 K.p.a. są zasadne.

Organ pominął bowiem analizę przesłanki pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia wymienioną w przepisie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Następnie organ nie dokonał oceny przedmiotowego obiektu w aspekcie art. 40 ww. ustawy, tj. czy został on wybudowany zgodnie z przepisami o warunkach technicznych z chwili jego budowy, a więc ww. rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., a o ile nie, to czy możliwe jest doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem w drodze nakazu na podstawie art. 40.

Bez przeprowadzenia tych dwóch etapów postępowania legalizacyjnego nie można bowiem stwierdzić czy nie doszło do naruszenia przepisu art. 42 Prawo budowlane z 1974 r. Organ dysponuje obszernym materiałem dowodowym, który może uzupełnić w trybie art. 136 kpa z tego względu Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, a na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono zwrot kosztów postępowania.