Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1880/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1, art. 94 ust.1, art. 95 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: § 2  i § 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 864
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu  mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga G. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. (dalej: "KWP", "organ I instancji") wpłynął wniosek G. G. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") - funkcjonariusza Policji Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K., w służbie stałej (od dnia [...] listopada 2010 r.), w sprawie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w B. przy ul. [...], składającego się z 10 izb o łącznej powierzchni mieszkalnej około 110 m2.

Do wniosku skarżący załączył następujące dokumenty: 1) akt notarialny nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. - przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości B., składającej się z działek o nr [...] i [...], której stronami byli skarżący, jako kupujący oraz sprzedający S. G. i T. G.; 2) kartę mieszkania funkcjonariusza, 3) akt notarialny - zmiana przedwstępnej umowy sprzedaży - Rep. [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. 4) akt notarialny - umowę sprzedaży i oświadczenie o ustanowieniu hipoteki - Rep. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2017 r., mocą którego skarżący nabył za cenę 440.000 zł nieruchomość zabudowaną, położoną w miejscowości B., składającą się z działek nr [...] i [...] wraz z zabezpieczeniem spłaty wynikającej z wierzytelności [...] S.A. w postaci hipoteki umownej.

Pismem z dnia [...] maja 2018 r. (znak [...]) organ I instancji poinformował skarżącego, iż przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego i przeprowadzenie wizji lokalnej w domu jednorodzinnym położonym w B. przy ul. [...], w celu zbadania warunków mieszkaniowych wnioskodawcy. Poinformował również skarżącego, iż stosowna decyzja w niniejszej sprawie zostanie wydana niezwłocznie po dopełnieniu ww. formalności, nie później niż do dnia [...] czerwca 2018 r.

W dniu [...] maja 2018 r. powołana przez KWP komisja dokonała oględzin stanowiącej własność skarżącego nieruchomości, wskutek czego ustalono, iż dom jest zamieszkały, znajduje się w dobrym stanie technicznym, składa się z dwóch kondygnacji, a zawiadomienie o zakończeniu budowy skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nosi datę [...] marca 2017 r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. KWP, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.), § 2, § 3 ust. 1 oraz § 3a ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864 ze zm.), dalej: "rozporządzenie", orzekł o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, iż wniosek skarżącego o przyznanie pomocy finansowej został złożony dopiero w dniu [...] kwietnia 2018 r., a zatem po upływie blisko 11 miesięcy od dnia zakupu nieruchomości oraz po upływie 9 miesięcy od zamieszkania domu jednorodzinnego, na uzyskanie którego chciał uzyskać pomoc finansową. Powyższe wyklucza istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy faktem ubiegania się przez skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie ww. nieruchomości, a jej faktycznym uzyskaniem.

Powołując treść obowiązujących w spornej materii przepisów (art. 88 ust. 1, art. 94 ust. 1 i art. 95 ust. 1 ustawy o Policji) KWP wywiódł, iż policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, przysługuje policjantowi w sytuacji, gdy nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Podstawę wydania decyzji odmownej w zakresie przydzielenia funkcjonariuszowi Policji lokalu mieszkalnego stanowi m.in. posiadanie przez policjanta lub jego małżonka, w miejscowości, w której policjant pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego.

Zdaniem organu I instancji, skoro w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej skarżący był właścicielem domu jednorodzinnego w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, a zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i znajdował się w położeniu prawnym wyczerpującym dyspozycję art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, to w niniejszym stanie faktycznym nie spełnia przesłanek do przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Przesłankę przyznania pomocy stanowi bowiem niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta na dzień złożenia wniosku.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ powołał się również na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 7 marca 2006 r., sygn. I OSK 554/05, publ. LEX nr 198217), z którego wynika, iż żaden przepis prawa nie zawiera informacji, iż pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego może być przeznaczona na spłatę kredytu zaciągniętego w związku z jego zakupem lub budową. Przesłanką otrzymania pomocy finansowej w tym zakresie jest zatem niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych policjanta na dzień złożenia wniosku.

W odwołaniu złożonym na powołaną wyżej decyzję skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji

i orzeczenie co do meritum poprzez przyznanie wnioskodawcy pomocy finansowej na wskazany we wniosku cel. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że możliwość uzyskania pomocy określonej w tym przepisie ocenia się na dzień złożenia wniosku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który ta pomoc jest przeznaczona, bez ograniczenia czasowego składania wniosku, zaś wymogi formalne wniosku o pomoc finansową w postaci m.in. dokumentów potwierdzających nabycie prawa własności lokalu, dopuszczają możliwość uzyskania pomocy finansowej pomimo wcześniejszego nabycia własności lokalu lub domu.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł również, iż literalne brzmienie przepisu § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wskazuje na to, że ustawodawca dopuścił możliwość złożenia wniosku przez policjanta o przyznanie pomocy finansowej już po zakupie mieszkania lub domu jednorodzinnego, albowiem jednym z dokumentów dołączanych do rzeczonego wniosku może być również umowa kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzona w formie aktu notarialnego lub umowa przedwstępna. Ponadto, w ocenie skarżącego przepisy ustawy o Policji nie limitują czasu, w jakim pomoc finansowa może zostać przyznana, zaś wnioski organu, iż pomoc ta może nastąpić tylko przed uzyskaniem lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego są nieuzasadnione i nie znajdują oparcia w obowiązujących na dzień wydania decyzji przepisach.

Wskazaną na wstępie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 94 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 3 i § 4 rozporządzenia, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy w całości podtrzymał argumentację wywiedzioną przez organ I instancji wskazując, iż prawo policjanta do lokalu jest wyraźnie powiązane w przepisach prawa z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego funkcjonariusza. W ocenie organu odwoławczego prawo do lokalu mieszkalnego, jak również udzielenie pomocy finansowej na cel wskazany w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie przysługują policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ponadto ocena, czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej, tj. czy posiada lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny nadający się do zamieszkania, winna być rozpatrywana na dzień wszczęcia postępowania w sprawie, a więc na dzień złożenia stosownego wniosku przez policjanta. KGP podzielił stanowisko skarżącego, iż przepisy ustawy o Policji co prawda nie wyznaczają czasu, w jakim ma być przyznana pomoc finansowa, jednakże odnosi się to jedynie do terminu złożenia wniosku o przyznanie pomocy, który to wniosek może być złożony w każdym czasie. Za prawidłowe uznał też twierdzenie organu I instancji, iż jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to w konsekwencji nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a także z tego powodu nie przysługuje mu pomoc finansowa.

W skardze złożonej na powołaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego - art. 94 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwość uzyskania pomocy określonej w powołanym przepisie ocenia się na dzień złożenia wniosku, podczas gdy w ocenie skarżącego uzyskanie lokalu oznacza jedynie cel, na który ta pomoc jest przeznaczona, zaś przepisy ustawy o Policji dopuszczają możliwość uzyskania pomocy finansowej pomimo wcześniejszego nabycia własności lokalu lub domu jednorodzinnego;

2) przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie istoty sprawy i brak wystarczających ustaleń, czy na dzień złożenia wniosku skarżący spełniał warunki do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał w całości swoją dotychczasową argumentację podniesioną na etapie postępowania administracyjnego. Dodatkowo, uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazał, iż orzekające w sprawie organy dokonały błędnej wykładni przepisów i nie poczyniły dostatecznych ustaleń celem weryfikacji, czy na dzień złożenia wniosku wnioskodawca spełniał warunki do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. W ocenie skarżącego organy błędnie skoncentrowały się jedynie na fakcie posiadania przez niego - w dniu złożenia wniosku - domu jednorodzinnego na własność, co skutkowało nieprzyznaniem pomocy finansowej policjantowi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych do spełnienia żądań skarżącego i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe twierdzenia i wnioski zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji powołana została właściwa komisja, która oceniła warunki mieszkaniowe skarżącego. W sprawie zebrany został kompletny, wiarygodny materiał dowodowy, który stanowił wystraczającą podstawę do ustalenia uprawnień skarżącego do pomocy finansowej i rozstrzygnięcia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji stanowią przepisy 88 ust. 1, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1 i art. 97 ust. 5 ustawy o Policji oraz § 2 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Przepis art. 94 ust. 1 ww. ustawy stanowi zaś, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Kwestię pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego załatwia się - jak stanowi art. 97 ust. 5 ww. ustawy - w drodze decyzji administracyjnej. Pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej, na wniosek policjanta (§ 2 i § 3 ust. 1 zd. 1 ww. rozporządzenia).

Z regulacji art. 95 ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94; 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3.

Niesporny w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący pełni służbę w Policji od dnia [...] listopada 2007 r., zaś funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany [...] listopada 2010 r. Nie kwestionowaną jest także okoliczność, iż w dniu [...] maja 2017r. skarżący nabył własność działek nr [...] i [...]o łącznej powierzchni 0,1057 ha zabudowanych budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, jak również okoliczność, iż w ww. budynku skarżący zamieszkał od dnia [...] sierpnia 2017 r. Nie budzi też wątpliwości fakt, iż dom jednorodzinny spełnia podwójną normę zaludnienia, a nadto, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie ww. domu skarżący złożył do organu I instancji w dniu [...] kwietnia 2018 r.

Sporną natomiast w niniejszej sprawie jest kwestia, czy wobec posiadania przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2018 r. - tj. w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego - własności domu, w którym wnioskodawca wraz z żoną zamieszkiwał, był on uprawiony do uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie jest uprawnieniem, które przysługuje każdemu policjantowi tylko z tego tytułu, że jest funkcjonariuszem. Z przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że pomoc finansowa przysługuje tylko wówczas, jeżeli policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Nie chodzi tutaj jednak o wszystkie sytuacje kiedy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, lecz tylko o takie sytuacje kiedy policjant, mimo spełniania przesłanek do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, takiego lokalu nie otrzymał (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 726/16, publ. CBOSA). Oznacza to, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi konsekwencję niezrealizowania przysługującego policjantowi uprawnienia do uzyskania lokalu mieszkalnego wymienionego w art. 90 ww. ustawy (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 556/17, publ. CBOSA).

Co istotne, stosownie do § 3 ust. 1 zd. Pierwsze ww. rozporządzenia omawianą pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Skoro zaś pomoc finansowa jest świadczeniem udzielanym na wniosek, a nie z urzędu, to dopiero po złożeniu wniosku wraz ze stosowną dokumentacją jest rozważana kwestia, czy funkcjonariusz spełnia warunki od otrzymania świadczenia. Spełnienie przesłanek musi być zatem ocenione na dzień złożenia wniosku, a nie na dzień zakupu lokalu (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1784/15, publ. CBOSA).

Zaznaczyć należy, że regulacje prawne w zakresie prawa do lokalu mieszkalnego funkcjonariuszy Policji wynikają ze specyfiki służby w Policji, której nieodłącznym elementem jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a więc ich gotowość do pełnienia obowiązków służbowych w określonym miejscu w każdym czasie. W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r. (sygn. akt OPS 1/99, publ. ONSA 1999/3/77) wskazano, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy".

W świetle powyższych rozważań przyjąć należy, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji - jako zastępcza (subsydiarna) forma realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej - jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia przez policjanta, który legitymuje się prawem do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (art. 90 w związku z art. 97 ust. 5 ww. ustawy). Tym samym prawo do przyznania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy, przysługuje tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy określony policjant spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do przydziału lokalu mieszkalnego. Omawiane bowiem uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ww. ustawy. Oznacza to, że funkcjonariuszowi nie przyznaje się pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeżeli nie przysługuje mu prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na wystąpienie jednej z przesłanek negatywnych przewidzianych w art. 95 ust. 1 ww. ustawy. Taką negatywną przesłanką jest stwierdzenie posiadania przez policjanta - w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej - lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).

Jeżeli więc policjant posiada w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny spełniający przysługujące policjantowi normy zaludnienia (określone w § 2 i § 3 ww. rozporządzenia), to należy przyjąć, że ustawowy cel posiadania przez funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jest spełniony i tym samym funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Jednocześnie stwierdzić należy, że przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu pełnienia służby w charakterze policjanta, lecz jedynie jako jedna z form pomocy nakierowanej na uzyskanie przez policjanta mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli zatem policjant wykorzystując własne środki finansowe nabył lokal mieszkalny spełniający określone wymogi (przysługujące policjantowi oraz członkom jego rodziny wymienionym w art. 89 ustawy o Policji normy zaludnienia), to tym samym zaspokoił już swoje potrzeby mieszkaniowe, a w konsekwencji prawo do pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ww. ustawy, mu nie przysługuje. Jak wskazano powyżej, miarodajny dla oceny tego prawa jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej - organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny istniejący w tym dniu, a zatem to na ten właśnie dzień dokonuje oceny, czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie, czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

W niniejszej sprawie ustalono, że skarżący w dniu [...] maja 2017 r. nabył dom jednorodzinny w miejscowości B. przy ul. [...], w którym zamieszkał od dnia [...] sierpnia 2017 r., zaś wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego złożył [...] kwietnia 2018r. Do wniosku dołączył umowy notarialne potwierdzające zakup ww. nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, natomiast w treści wniosku wyraźnie określił, iż w dacie jego złożenia zamieszkiwał już w nabytym domu jednorodzinnym.

Jak przedstawiono powyżej regulacja art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji wyraźnie stanowi, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. W ocenie Sądu, z uwagi na subsydiarność świadczenia w postaci pomocy finansowej w odniesieniu do przydziału lokalu, przepis ten w pełni znajduje zastosowanie przy sprawach dotyczących udzielania pomocy finansowej dla policjantów. Właściwie zatem organy orzekające oceniły, że w niniejszej sprawie spełniona została negatywna przesłanka określona art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji warunkująca przyznanie wnioskowanej przez skarżącego pomocy. Prawo do pomocy finansowej na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza Policji aktualizuje się bowiem tylko w sytuacji niezaspokojenia potrzeb w tym zakresie. Z chwilą, kiedy te potrzeby zostają zaspokojone, uprawnienie do uzyskania pomocy finansowej traci rację bytu. Biorąc pod uwagę sytuację innych grup zawodowych, pomoc finansowa na uzyskanie lokalu (domu jednorodzinnego) nie może być traktowana jako przywilej policjantów, lecz jako instytucja podyktowana interesem służby - sprawnego wykonywania obowiązków przez funkcjonariusza.

Z przepisów ustawy o Policji nie wynika również, aby omawiane świadczenie można było traktować jako swoistą rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można utożsamiać z bezzwrotnym - co do zasady - świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem lokalu czy domu jednorodzinnego. Z żadnego z przepisów ustawy o Policji nie wynika, aby powyższe świadczenie miało być przyznawane na spłatę zobowiązań kredytowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (wyroki NSA: z dnia 7 marca 2006 r., sygn. akt I OSK 554/05; z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1203/05; z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 33/09)., publ. CBOSA). Warto w tym miejscu powołać także pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 1361/16 (publ. j.w.), zgodnie z którym "sprzeczne z ratio legis instytucji świadczeń pieniężnych (w tym świadczeń z zakresu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego), stanowiących zastępcze formy realizacji ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego, byłoby przyznanie tym świadczeniom formy następczej refundacji kosztów poniesionych przez funkcjonariusza samodzielnie i bez uzgodnienia z nadrzędnymi organami służby. Funkcjonariusz odpowiedniej służby (np. policyjnej) uzyskuje bowiem pomoc finansową w razie ubiegania się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a nie w razie samodzielnego (bez uprzedniego uzyskania akceptacji właściwego organu w drodze decyzji administracyjnej) uzyskania lokalu mieszkalnego. Pomoc finansowa jest zatem przyznawana na uzyskanie lokalu, a nie na refundację poniesionych już indywidualnie kosztów nabycia lokalu. Tylko takie podejście gwarantuje uprzednią kontrolę właściwych organów nad formami i sposobami zaspokajania potrzeb mieszkaniowych przez funkcjonariuszy odpowiednich służb".

W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że orzekające w sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że organy prawidłowo i kompletnie zebrały materiał dowodowy oraz właściwie go oceniły.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 94 ust. 1 w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia) stwierdzić należy, że przesłanki przyznania pomocy finansowej, w odniesieniu do konkretnego przypadku, rozpatruje się na dzień złożenia przez policjanta wniosku w spawie pomocy finansowej.

W powołanej zarówno przez organy jak i skarżącego uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 7/08), która, choć odnosiła się bezpośrednio do funkcjonariuszy Służby Więziennej, to jej tezy znajdują zastosowanie również w sprawach dotyczących pomocy finansowej dla policjantów wobec tożsamości regulacji dotyczących uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy obu tych służb, NSA orzekał w odpowiedzi na zagadnienie prawne, które przedstawił Rzecznik Praw Obywatelskich, a dotyczące tego, czy uprawnienie funkcjonariusza Służby Więziennej do pomocy finansowej należy oceniać w dniu nabycia przez niego domu mieszkalnego, czy też w dniu złożenia wniosku. NSA stwierdził, że wyjaśnianego zagadnienia prawnego nie można wiązać wyłącznie z datą nabycia przez funkcjonariusza domu (lokalu) mieszkalnego, ani też wyłącznie z datą złożenia wniosku o pomoc finansową, albowiem istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz ma zaspokojone prawo do mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Nabycie domu (lokalu) przed datą zgłoszenia roszczenia o pomoc finansową automatycznie nie wyklucza uprawnień przewidzianych w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a zatem pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Istotne zatem jest to, jak należy rozumieć zaspokojenie prawa funkcjonariusza do lokalu, a inaczej mówiąc zaspokojenie jego potrzeb mieszkaniowych z uwzględnieniem przysługującej normy powierzchni mieszkalnej (...). Warunek ten w kontekście prawa funkcjonariusza do pomocy finansowej (...) należy - co do zasady - powiązać z istnieniem (...) przesłanek do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ww. ustawy pomoc finansowa dotyczy uzyskania: 1) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, 2) domu jednorodzinnego, 3) lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Bezspornym zatem jest, że pomoc ta nie przysługuje funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) taki lokal lub dom w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Chodzi tu przy tym niewątpliwie o dom (lokal) nadający się do zamieszkania. Trudno bowiem mówić o zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych na przykład w sytuacji nabycia domu w budowie, czy w stanie surowym. NSA stwierdził zatem, że nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie organy nie odmówiły pomocy finansowej skarżącemu tylko dlatego, że złożył on wniosek o pomoc w nabyciu domu jednorodzinnego, lecz z tego względu, iż uznały, że na dzień złożenia wniosku skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a zatem pomoc finansowa już mu nie przysługiwała. W żaden zatem sposób zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie są sprzeczne z tezami powołanej uchwały, ani wskazanymi przepisami prawa materialnego.

W kontekście powyższego w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową skarżący miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jednocześnie nie znalazły żadnej okoliczności, która uzasadniałaby przyznanie tej pomocy w sytuacji złożenia wniosku po nabyciu domu jednorodzinnego. Sąd podziela wyrażone w skardze stanowisko skarżącego, iż przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia dotyczącego pomocy finansowej dla policjantów nie określają czasu, kiedy wniosek o taką pomoc należy złożyć, za nieuzasadnione uznaje jednak jego twierdzenia, że wniosek o pomoc finansową można złożyć również po zakupie lokalu mieszkalnego lub domu, skoro ustawodawca wymaga dokumentu aktu notarialnego umowy sprzedaży. Ocena prawna, czy policjantowi przysługuje to świadczenie mieszkaniowe, musi być dokonywana wyłącznie w oparciu o ustawowe przesłanki, wynikające nie tylko z art. 94 ust. 1, ale i z art. 88 ust. 1 i 4 oraz art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Treść rozporządzenia, pomimo wydania na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 94 ust. 2 ww. ustawy nie może zmieniać oceny prawnej dokonanej na podstawie przepisów samej ustawy. Dlatego nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w § 3 ust. 2 rozporządzenia.

Ponadto stwierdzić należy, że przepis art. 95 ust. 1 ustawy o Policji wskazuje przesłanki, które wykluczają możliwość przydzielenia lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. Jedną z nich jest fakt posiadania w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego (pkt 2). Oceniając spełnienie przesłanek ustawowych organ bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny na dzień złożenia stosownego wniosku. To właśnie na ten dzień dokonuje oceny, czy policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie, czy przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to zgodnie z art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, nie przysługuje mu lokal na podstawie decyzji przydziału, a w konsekwencji - nie przysługuje też pomoc finansowa. Za taką wykładnią opowiedział się NSA w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2625/15 (publ. CBOSA). Sąd wskazał, że niewątpliwie przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia ze stosownym wnioskiem, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i w przypadku, gdy potrzeby te są już zaspokojone, nie przysługuje pomoc finansowa.

Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.