Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 344/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 43 PAR. 8
journal: Dz.U. 2021 poz 53
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.
article: art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

A. W. złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości, w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2022r. o udostępnienie informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. skarżący zwrócił się do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z prośbą o wyjaśnienie sprawy stosowania systemu [...] w Polsce.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów dnia [...] stycznia 2022 r. poinformowała skarżącego, że dysponentem Funduszu Sprawiedliwości jest Minister Sprawiedliwości i tam powinien kierować pytanie.

Pismem z [...] stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do Ministerstwa Sprawiedliwości z zapytaniem: "czy [...] system przeznaczony do działań przeciwko terrorystom i przestępcom został zakupiony przez Polskę z wykorzystaniem środków pochodzących z FS?".

W odpowiedzi, pismem z [...] lutego 2022 r. poinformowano skarżącego, że w 2017 r. Fundusz Sprawiedliwości udzielił wsparcia dla Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zgodnie z prawem i celami, które realizuje. Jest wśród nich wspieranie działalności prewencyjnej, mającej wykrywać i przeciwdziałać przestępczości, co jest zbieżne z zadaniami ustawowymi CBA. Przekazano skarżącemu link do oświadczenia Ministerstwa Sprawiedliwości w tej sprawie.

Wskazano ponadto, iż podstawa przekazania środków do CBA wynikała wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego - w szczególności art. 43 Kodeksu karnego wykonawczego i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej - Funduszu Sprawiedliwości (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 683).

Następnie pismem z [...] lutego 2022 r. przesłanym drogą elektroniczną skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze zapytanie oraz zwrócił się z kolejnym: "czy MS, będące jedynym gestorem FS, posiadało wiedzę, ze środki przekazane z FS do CB, w kwocie 25 mln zł, będą przeznaczone na zakup systemu [...], [...] firmy .Proszę o jednoznaczną odpowiedź".

W dniu [...] marca 2022 r. przekazano skarżącemu informację o podtrzymaniu odpowiedzi z dnia [...] lutego 2022 r., udzielonej w zakresie właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości oraz zgodnie z posiadaną wiedzą.

Przesłanym drogą elektroniczną pismem z dnia [...] marca 2022 r. skarżący ponowił pytania skierowane we wcześniejszych pismach.

Pismem z [...] marca 2022 r. skarżący uzupełnił poprzednie pismo o kolejne, następujące pytania:

1. Czy M. W., jako Sekretarz Stanu w MS, podpisywał stosowne dokumenty przekazania 25 mln. zł na rzecz CBA, które MS w swoim piśmie [...] z [...] lutego br, określiło jako "wsparcie dla CBA"?

2. Czy zgodnie z odpowiednimi przepisami w tym art.43 kkw i rozporządzenia MS z 13 września 2017 r. "wsparty" CBA złożył stosowny wniosek do MS aby uzyskać środki z Funduszu Sprawiedliwości?

3. Czy MS uzyskało stosowny dokument potwierdzający fakt zakupu systemu [...], a tym samym potwierdzeniem "wsparcia na rzecz CBA" przez FS?

W odpowiedzi z dnia [...] marca 2022 r. poinformowano skarżącego, że przekazanie środków z Funduszu Sprawiedliwości dla CBA odbyło się w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i miało precyzyjną podstawę w art. 43 § 8 pkt 1 c) k.k.w. i art. 43 § 8 pkt 4 k.k.w. Wskazano również, że treść umowy zawartej w 2017 roku wraz z informacjami dotyczącymi jej przedmiotu oraz sposobu rozliczenia, obejmuje informacje niejawne, podlegające ochronie w trybie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 742).

W dniu [...] kwietnia 2022 r. skarżący skierował kolejne pytania:

1. Czy środki określane przez MS "jako wsparcie dla CBA" przekazane były zgodnie z obowiązującymi przepisami (rozp. MS z 13,09.2017 r.), w tym na podstawie stosownego wniosku złożonego przez beneficjenta - CBA?

2. Czy to M. W. - Sekretarz Stanu w MS, podpisywał stosowne dokumenty dotyczące tego "wsparcia dla CBA"? Podpowiadam, że dotacja z FS do CBA trafiła [...] września 2017 r., wspomniana faktura opisana podobno była jako "zakup środka techniki specjalnej służącej do wykrywania i zapobieganiu przestępczości",

3. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w MS (rozp. z 13 .09.2017 r.) określone są zasady rozliczania dotacji i stąd pytanie: czy MS uzyskało stosowny dokument potwierdzający ten zakup środka techniki specjalnej przez CBA?

Pismem z [...] kwietnia 2022 r, poinformowano skarżącego, że odpowiedzi zostały już udzielone pismami z [...] lutego 2022 r., [...] marca 2022 r. oraz [...] marca 2022 r.

Skarżący w skardze z dnia 1 maja 2022 r. wskazuje, że nie uzyskał z Ministerstwa Sprawiedliwości żadnej konkretnej odpowiedzi na swoje pytania i ponownie wskazuje, że interesuje go czy Ministerstwo Sprawiedliwości przekazało środki z Funduszu Sprawiedliwości dla CBA, czy CBA złożyło do MS stosowny wniosek w tej sprawie zgodnie z rozporządzeniem z 13 września 2017 r., czy faktycznie dokument przekazania środków podpisał M. W. i czy Ministerstwo Sprawiedliwości otrzymało stosowny dokument potwierdzający fakt zakupu tego sprzętu przez CBA. Skarżący wskazuje, że nie pytał o treść umowy i sposób rozliczenia, które mogłyby być traktowane jako informacje niejawne. Pytał się wyłącznie o to czy MS przekazało środki z FS dla CBA, czy CBA złożył do MS stosowny wniosek w tej sprawie, zgodnie z rozporządzeniem MS z 13 września 2017r , czy faktycznie dokument przekazania środków podpisał M. W., o czym informowały media, i czy MS otrzymało stosowny dokument potwierdzający fakt zakupu tego sprzętu przez CBA. Na te zapytania nie uzyskał natomiast odpowiedzi.

Minister Sprawiedliwości wnosił o oddalenie skargi w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. póz. 137, z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r., poz. 329) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności.

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt W 14/94, (Dz. U. Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny - możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury. Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 dalej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mocą art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje sprawy wymienione w tym przepisie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem jej art. 57a. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Wyjaśnienia wymaga także, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wniesienie tej skargi jest zatem czasowo ograniczone jedynie trwaniem niepożądanego stanu bezczynności, a więc np. do czasu wydania decyzji, postanowienia czy załatwienia wniosku strony. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze i w piśmiennictwie - por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006 r. o sygn. akt II OSK 52/06, ONSAiWSA 2006, Nr 4, poz. 100; postanowienia NSA: z dnia 13 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 2020/08; z dnia 19 lipca 2013 r. o sygn. akt I FSK 1325/13 oraz T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2005, s. 243; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 143.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w sprawie bezsporne jest, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Minister Sprawiedliwości, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, wobec czego prowadzenie wywodu w tym zakresie Sąd uznał za zbędne.

Organ udzielał parokrotnie odpowiedzi na zapytania skarżącego, wskazując m.in., iż sposób wykorzystania środków Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 września 2017 r. (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 683). Rozporządzenie określa m. in. szczegółowe zadania, na które przeznaczane są środki Funduszu. Działania Dysponenta skierowane są na bezpośrednią oraz systemową pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem. Przekazanie dotacji Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu było zgodne z art. 43 § 8 k.k.w., który precyzyjnie wskazuje przesłanki przeznaczania środków z Funduszu Sprawiedliwości. Jeżeli zatem środki te przekazywane są jednostce sektora finansów publicznych, to mogą być one przeznaczane wyłącznie na realizację określonych celów ustawowych tej instytucji związanych z ochroną interesów osób pokrzywdzonych przestępstwem i świadków, a także wykrywaniem i zapobieganiem przestępczości oraz likwidacją skutków pokrzywdzenia przestępstwem.

W ocenie Sądu organ odpowiedział na pytania skarżącego w tym zakresie w jakim stanowiły one zapytanie o informacje publiczną. To, iż odpowiedzi te nie były dla wnioskodawcy satysfakcjonujące jest natomiast odrębną kwestią. Należy wskazać, iż użycie oprogramowania [...] jest przedmiotem prac Komisji Śledczej Parlamentu Europejskiego. Natomiast kwestia finasowania zakupu oprogramowania przy udziale środków przekazanych przez Fundusz Sprawiedliwości była wyjaśniania przez Ministerstwo Sprawiedliwości również w oficjalnych komunikatach.

Pismem z dnia [...] lutego 2022 r. organ poinformował skarżącego, że w 2017r. Fundusz Sprawiedliwości udzielił wsparcia dla Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zgodnie z prawem i celami, które realizuje. Jest wśród nich wspieranie działalności prewencyjnej, mającej wykrywać i przeciwdziałać przestępczości, co jest zbieżne z zadaniami ustawowymi CBA. Przekazano skarżącemu link do oświadczenia Ministerstwa Sprawiedliwości w tej sprawie. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. poinformowano skarżącego, że przekazanie środków z Funduszu Sprawiedliwości CBA odbyło się w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i miało precyzyjną podstawę w art. 43 § 8 pkt 1 c) k.k.w. i art. 43 § 8 pkt 4 k.k.w.

Skarżący może nie zgadzać się z tymi wyjaśnieniami organu, jednak ocena prawna i wykładnia przepisów nie jest materią, którą obejmuje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informacji takiej nie stanowi jednak ocena prawna czy wykładnia obowiązujących przepisów prawa.

W przedmiotowej sprawie należy zatem uznać, iż organ udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skoro nie istniała faktycznie żądana przez wnioskodawcę informacja publiczna, a oprócz niej organ uczynił zadość wnioskowi w pozostałym zakresie - to tym samym bezzasadny był zarzut bezczynności.

Na marginesie należy dodać, że gdyby wnioskodawca żądał przekazania treści umowy zawartej w 2017r. wraz z informacjami dotyczącymi jej przedmiotu oraz sposobu rozliczenia a ww. dokumenty obejmowały informacje niejawne, podlegające ochronie w trybie ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2019r., poz. 742) organ winien wydać w tej sprawie stosowną decyzję. Skarżący jednak jasno określił, iż nie tego dotyczył jego wniosek.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.