Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2377/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6167 Rybołówstwo morskie, i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 190,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37 ,   ART. 36 UST. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2004 nr 62 poz 574
law: Ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz J. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia [...] maja 2009 r., wniesionej przez J.W. (dalej jako Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. z dnia [...] maja 2006 r. wydaną w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Decyzją z [...] maja 2006 r. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S. wymierzył J.W.– armatorowi i kapitanowi statku rybackiego [...] – karę pieniężną w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] grudnia 2005 r. armatorzy łodzi rybackich [...] R.M. i [...] R.R. zgłosili na piśmie inspektorowi rybołówstwa morskiego w D., że [...] grudnia 2005 r. kuter rybacki [...], prowadząc połowy trałowe na łowisku [...] uszkodził wystawione tam przez nich, oznakowane sieci stawne (nety dorszowe). Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ uznał, że J.W. świadomie spowodował uszkodzenie wystawionych na tym samym łowisku sieci netów dorszowych należących do armatorów łodzi rybackich [...] i [...] poprzez niezachowanie bezpiecznej odległości trałowania swoim statkiem.

Takie działanie – zdaniem organu - stanowiło naruszenie przepisów art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62 poz. 574 z p. zm., dalej jako ustawa o rybołówstwie) oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. Nr 172 poz. 1806 z p. zm.). Z tego względu, zgodnie z § 3 pkt 27 i pkt 28 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671), armatorowi i kapitanowi statku rybackiego [...] - J.W.organ I instancji wymierzył karę pieniężną w wysokości [...]zł.

Decyzją z [...] listopada 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 345/07, uchylił decyzję organu odwoławczego ze względów procesowych. Sąd wskazał, że do organu wpłynęły dwa odwołania: strony i pełnomocnika strony, natomiast organ nie rozpoznał odwołania złożonego przez pełnomocnika strony. Wyrok nakazujący rozważenie argumentacji obydwu odwołań uprawomocnił się.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jednakże na skutek skargi J.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1493/08, uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] stycznia 2008 r. z uwagi na niezastosowanie się przez ten organ do oceny prawnej zawartej w pierwszym wyroku WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - rozpoznając sprawę po raz trzeci - decyzją z [...] kwietnia 2009 r. ponownie utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S.. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew zarzutom Skarżącego podmioty prowadzące połowy za pomocą innych metod niż trałowanie nie miały obowiązku szczególnego zachowania się w postaci wcześniejszego powiadamiania o dokładnym położeniu geograficznym wystawionych sieci w tych obszarach. Zdaniem organu zebrany materiał dowodowy wskazywał, że narzędzie stosowane przez jednostki [...] i [...] w dniu [...] grudnia 2005 r. były oznakowane w sposób zapewniający ich odpowiednią widoczność, tj. były wyposażone m.in. w reflektory radarowe na skrajnych bojkach, pasy taśmy odblaskowej oraz chorągiewki. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że Skarżący, mając przekonanie lub tylko przypuszczenie, że na kursie jego statku mogą znajdować się wystawione sieci, powinien natychmiast zaprzestać trałowania w celu uniknięcia kolizji z wystawionymi sieciami.

Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

- obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 36 ust 1 w zw. z art. 37 ust. 1 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż brak winy osoby, która dokonała naruszenia cudzych narzędzi połowowych nie ma wpływu na jej karalność;

- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, dowodów, na których organ się oparł oraz którym odmówił wiarygodności - przez co decyzja nie zawiera oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, odniesienia do dowodów przemawiających na korzyść skarżącego, uzasadnienia odmowy przyznania im wiarygodności i mocy dowodowej oraz uzasadnienia stanowiska organu co do rozbieżności w zebranym materiale dowodowym;

- obrazę przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wydanie decyzji nie uwzględniającej oceny prawnej i wskazań Sądu co do dalszego toku postępowania.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł w szczególności, że decyzja organu II instancji stanowi powtórzenie argumentacji zawartej w decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2008 r. Powiela zarówno wykaz dowodów uznanych przez organ II instancji za podstawę rozstrzygnięcia, jak i stanowisko będące oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał na przebieg zdarzenia morskiego oraz błędy popełnione – jego zdaniem – przez organ w postępowaniu dowodowym.

Skarżący stwierdził ponadto, że przepisy karne administracyjne ustawy o rybołówstwie wymagają dla ich zastosowania działania umyślnego, a nie przypuszczenia czy też przekonania, na co wskazuje uzasadnienie decyzji organu II instancji. Dodał też, że zaskarżona decyzja narusza art. 153 p.p.s.a. gdyż w toku instancyjnym powtarzając argumenty i uzasadnienie decyzji uchylonej, nie wskazuje faktów i dowodów potwierdzających okoliczności będące podstawą ukarania strony skarżącej administracyjną karą pieniężną, a powołuje się jedynie na fakty i dowody będące już przedmiotem oceny sądowej i stanowiące podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji.

Wyrokiem z 4 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1225/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.W. na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego prawidłowo i niespornie ustalono, że skarżący w dniu [...] grudnia 2005 r., prowadząc połów ryb polegający na trałowaniu włokiem dennym, spowodował uszkodzenie narzędzi połowowych należących do innych osób. Wobec niewystąpienia w sprawie okoliczności prawnych wyłączających obowiązywanie zakazu naruszania stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych, tj. zaistnienia takiej konieczności ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi oraz potrzeby ratownictwa lub nadzoru nad wykonywaniem rybołówstwa (art. 36 ust. 1 ustawy z 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie - Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.), stwierdzone uszkodzenie narzędzi połowowych przez skarżącego dawało podstawę do wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji ustalenie przez organy stanu faktycznego nastąpiło na podstawie prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J.W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10, oddalił skargę kasacyjną J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09, w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2009 r.

W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że odpowiedzialność na podstawie ustawy o rybołówstwie jest odpowiedzialnością administracyjną i nie jest oparta na zasadzie winy w rozumieniu prawa karnego. Dokonanie w postępowaniu administracyjnym ustaleń, że Skarżący uszkodził cudze narzędzia połowowe, mimo że nie było to konieczne ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi ani potrzeby ratownictwa lub nadzoru, uzasadniało nałożenie kary związanej z tymi naruszeniami bez konieczności ustalenia winy Skarżącego.

J.W. pismem z [...] marca 2012 r. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego powyższym wyrokiem NSA, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2009 r. Jako przesłanki wznowienia wskazano:

1. środki dowodowe w postaci dzienników połowowych jednostek [...] oraz [...] z dnia [...] i [...] grudnia 2005 r. oraz faktury VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. i faktury VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wystawione przez armatora łodzi [...] (R.M. Połów i Sprzedaż Ryb L. [...] ), wykryte ze względu na treść Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "Opinia w przedmiocie [...]" po prawomocnym oddaleniu skargi J.W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10), z których to dokumentów wynika, że kuter [...] nie uszkodził netów dorszowych wystawionych przez załogę jednostki [...] , albowiem 100 sztuk netów dorszowych wystawionych uprzednio przez załogę łodzi [...] zostało w całości wybranych przez załogę łodzi [...] w dniu [...] grudnia 2005 r., a nie strałowanych przez kuter [...] (art. 273 § 2 p.p.s.a.)

2. okoliczności faktyczne wynikające z Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "Opinia w przedmiocie [...]", wykryte po prawomocnym oddaleniu skargi J.W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10) (art. 273 § 2 p.p.s.a.), zgodnie z którymi:

- nety strałowane w dniu [...] grudnia 2005 r. przez kuter [...] nie były prawidłowo oznakowane w rozumieniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 lipca 2004 r. w sprawie wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 172, poz. 1806), albowiem wyłowione sieci nie były wyposażone w tabliczki identyfikacyjne z oznaką rybacką właściwej jednostki, a boje nie były wyposażone w reflektory radarowe i lampy dające światło koloru żółtego, co skutkowało koniecznością uznania ich za narzędzia połowowe porzucone z zamiarem wyzbycia się ich własności w rozumieniu art. 36 ust. 2 ustawy o rybołówstwie i wykluczało traktowanie tych netów jako sprzętu połowowego stanowiącego cudzą własność w świetle treści art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie;

- obserwowane w dniu [...] grudnia 2005 r. od godziny [...] przez szypra kutra [...] (J.W.) echa radarowe pochodziły od reflektorów radarowych sieci rybackich wystawionych przez załogę kutra [...] , a nie łodzi [...] i [...] , albowiem te nie posiadały reflektorów radarowych i lamp, których odbicie byłoby widoczne na radarze.;

3. uzyskanie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10) za pomocą przestępstwa złożenia fałszywych zeznań przez armatorów łodzi [...] (R.M.) oraz [...] (R.R.) - art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W oparciu o tak sformułowane podstawy wznowienia J.W. wniósł o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. (sygn. akt II GSK 375/10), ewentualnie jego zmianę poprzez uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1225/09), w obu zaś przypadkach zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2012 r. po rozpoznaniu wniosku J.W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 375/10 w sprawie ze skargi kasacyjnej J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1225/09 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie orzekł o wznowieniu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a następnie uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 375/10 i poprzedzający go wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1225/09, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zgodnie z przepisem art. 282 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznał sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśliła podstawa wznowienia. Rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego została oparta o podstawy wznowienia określone w art. 273 § 1 pkt 2 oraz § 2 p.p.s.a., z których ta druga okazała się uzasadniona i skargę o wznowienie postępowania należało uwzględnić.

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Wskazano, że podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie stanowiło ujawnienie środków dowodowych w postaci dzienników połowowych jednostek [...] oraz [...] z dnia [...] i [...] grudnia 2005 r. oraz faktur VAT nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. i nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., wystawionych przez armatora łodzi [...] (R.M. Połów i Sprzedaż Ryb L. [...] ). Dowody te zostały później, tj. po prawomocnym oddaleniu skargi kasacyjnej J.W. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 375/10, przez niego "wykryte" (odwołując się do terminologii z art. 273 § 2 p.p.s.a.) w związku z treścią Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "Opinia w przedmiocie [...]".

Stwierdzono również, że przedłożone przy skardze o wznowienie postępowania dokumenty niewątpliwie istniały już w trakcie poprzedniego postępowania, jednakże nie były one znane ani Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, gdy wyrokował w dniu 20 kwietnia 2011 roku, ani Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ani organom administracji orzekającym w sprawie, i nie znajdują się w aktach sprawy.

Dlatego też NSA przyjął, że wskazane dokumenty stanowią środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a., tj. są one nowymi dowodami w przedmiotowej sprawie, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stwierdzono również, że takiego waloru w sposób oczywisty nie można przypisać samej "Opinii w przedmiocie [...]", gdyż dowód ten (Raport nr [...] z dnia [...] stycznia 2012r.) nie istniał w dniu [...] kwietnia 2011 r., tj. w dacie wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II GSK 375/10. Natomiast Sąd zgodził się z opinią autora skargi o wznowienie, że w rezultacie sporządzenia Raportu nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. "Opinia w przedmiocie [...] ", w przedmiotowej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne (fakty) z ekspertyzy tej wynikające.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następnie, że owe nowe okoliczności faktyczne wskazywać mogą na to, że gdyby zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny znały te okoliczności, być może wyraziłyby inny pogląd co do tego, czy w trakcie przedmiotowego zdarzenia morskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. rzeczywiście doszło do uszkodzenia ("naruszenia") przez J.W. narzędzi połowowych stanowiących "cudzą własność", czy też nie, i nie ograniczyłyby się wyłącznie do analizy przesłanek, o których mowa w art. 36 ust. 1 ww. ustawy o rybołówstwie, całkowicie pomijając treść ustępu 2 tego artykułu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpatrując sprawę zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 , dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Jednocześnie - stosownie do treści art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 558/12 wydanym w następstwie wniosku o wznowienie i skargi kasacyjnej Skarżącego.

Badając zaskarżoną decyzję we wskazanym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku wskazał, że orzekając w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w toku postępowania administracyjnego prawidłowo i niespornie ustalono, iż Skarżący w dniu [...] grudnia 2005 r. prowadząc połów ryb polegający na trałowaniu włokiem dennym spowodował uszkodzenie narzędzi połowowych "będących własnością innych osób". Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny (tak jak i wcześniej orzekające w tej sprawie organy), uznał za " niesporne, że w dniu [...] grudnia 2005 r. J.W., wykonując połowy włokiem na łowisku E-2, uszkodził sieci stawne – nety dorszowe należące do armatora łodzi rybackiej [...] R.M. i armatora [...] R.R." . W konsekwencji przyjętego założenia, że Skarżący dopuścił się naruszenia stanowiących "cudzą własność" ("będących własnością innych osób") narzędzi połowowych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w swoim wyroku, że "wobec niewystąpienia w sprawie okoliczności prawnych wyłączających obowiązywanie zakazu naruszania stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych, tj. zaistnienia takiej konieczności ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi oraz potrzeby ratownictwa lub nadzoru nad wykonywaniem rybołówstwa (art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie), stwierdzone uszkodzenie narzędzi połowowych przez Skarżącego dawało podstawę do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej".

NSA wskazał w wyroku, że powołany art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie stanowi, iż "zabrania się naruszania stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych, chyba że jest to konieczne ze względu na działanie siły wyższej, bezpieczeństwo żeglugi oraz na potrzeby ratownictwa lub nadzoru nad wykonywaniem rybołówstwa" Natomiast ust. 2 tego artykułu stanowi, że "narzędzia połowowe wystawione w polskich obszarach morskich, które nie są oznakowane, uznaje się za porzucone z zamiarem wyzbycia się ich własności".

Tak więc, w świetle przepisów art. 36 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o rybołówstwie, warunkiem sine qua non przypisania armatorowi jednostki czynu polegającego na naruszeniu narzędzi połowowych stanowiących cudzą własność, jest ustalenie sposobu oznakowania tychże narzędzi. Jeżeli bowiem narzędzia połowowe nie są oznakowane, ustawodawca w art. 36 ust. 2 wyraźnie wskazał, że wówczas są one traktowanie jako narzędzia porzucone ("porzucone z zamiarem wyzbycia się ich własności"), a zatem nie stanowiące cudzej własności w rozumieniu art. 36 ust. 1, których ewentualne uszkodzenie ("naruszenie") nie jest zakazane (i penalizowane) na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie.

Sąd wskazał przy tym, że sposób oznakowania narzędzi połowowych określało (obowiązujące wówczas, tj. w czasie przedmiotowego zdarzenia morskiego) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie wymiarów i okresów ochronnych organizmów morskich oraz szczegółowych warunków wykonywania rybołówstwa morskiego (Dz. U. z 2004r., Nr 172, póz. 1806).

W kontekście przywołanych wyżej przepisów – zdaniem NSA - przypisanie Skarżącemu naruszenia narzędzi połowowych stanowiących "cudzą własność" w rozumieniu art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie i nałożenie nań na tej podstawie kary pieniężnej, z całkowitym pominięciem treści ustępu 2 art. 36 ustawy oraz wynikającej z tego przepisu przesłanki, nakazującej traktować nieoznakowane narzędzia połowowe jako narzędzia porzucone z zamiarem wyzbycia się ich własności, było – w świetle wszystkich obecnie znanych okoliczności sprawy – przedwczesne i zbyt powierzchowne, bez głębszej analizy wszystkich aspektów tej sprawy.

NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał ponadto na dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, w tym pominięcie faktów mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i dowodów, którym w sprawie odmówiono wiarygodności (m.in. dot. ilości operacji połowowych w dniu [...] – [...] grudnia 2005r., rozmiaru i ilości użytych sieci, a także czas połowów, co wskazywało na niezbędność dokonania ustaleń w tym zakresie wobec jednostek [...] , [...] , [...] ), Podniesiono ponadto sprzeczność stanowiska organu II instancji oraz WSA z przepisami ustawy o rybołówstwie, z którego to stanowiska wynikało, iż regulacja prawna art. 36 ust. 1 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o rybołówstwie, zawierająca sankcję administracyjną, znajduje uzasadnienie poprzez sam fakt naruszenia stanowiących cudzą własność narzędzi połowowych, i jest uzależniona od zaistnienia konkretnych okoliczności uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej bez wskazywania dodatkowych okoliczności jej nałożenia na stronę, a nadto, iż tylko przesłanki z art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie stanowią podstawę do zwolnienia od odpowiedzialności ustawowej.

Reasumując NSA - przekazując Sądowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpoznania - wskazał, że podnoszone przez Skarżącego kwestie (zarzuty) związane z wadliwością dokonanych przez organ, a zaakceptowanych przez Sąd, ustaleń w zakresie stanu faktycznego powinny być szczegółowo przeanalizowane ponownie w świetle wszystkich nowych okoliczności ujawnionych w skardze o wznowienie, potwierdzonych nowymi środkami dowodowymi w postaci przedłożonych wraz z nią ww. kopii dzienników połowowych jednostek [...] oraz [...] z dnia [...] i [...] grudnia 2005 r. oraz faktur VAT, wystawionych przez armatora łodzi [...] R.M..

W tej sytuacji Sąd rozpoznając sprawę ponownie uznał, że jest zasadnym uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] , i poprzedzającej ją decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S.z dnia [...] maja 2006 r. dot. wymierzenia kary pieniężnej Skarżącemu za naruszenie przepisów o rybołówstwie, z uwagi na treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uchylenie decyzji lub postanowienia z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego nastąpi w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek tego wznowienia określonych w odpowiedniej ustawie procesowej. Chodzi tu głównie o przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 k.p.a. oraz w art. 240 § 1 pkt 1-8 ustawy- Ordynacja podatkowa.

Naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy(patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011).

J. Borkowski w aprobującej glosie do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08 (OSP 2011, z. 2) wskazał, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie może być wykładany jako samodzielna podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji, bo jest to jedynie norma odsyłająca, a "naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego" muszą być ustalane na podstawie regulacji zawartych w ustawach odrębnych.

W literaturze przeważa pogląd, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję (postanowienie), jeżeli stwierdzi jedną z przesłanek wznowienia postępowania (patrz: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., 2007, s. 452, 453 i T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu..., 2005, s. 453). Podobne stanowisko zajmuje T. Kiełkowski (patrz: Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa procesowego lub wyjątkowo materialnego. Autor uważa, że za przyjęciem, iż każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego może być przesłanką uchylenia decyzji przez sąd, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyspieszy i uprości osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tamże, s. 62). Zbliżone stanowisko zajmuje J.P. Tarno (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2008, s. 360–361).

Natomiast NSA w wyroku z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04 (M. Pod. 2006, nr 3 s. 45), zajął odmienne stanowisko i uznał, że uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania administracyjnego możliwe będzie wówczas, gdy przesłanką tego wznowienia było naruszenie prawa. Podobny pogląd NSA sformułował w tej kwestii m.in. w wyrokach z dnia 23 września 2004 r. (sygn. akt I FSK 641/04, LEX nr 133764) oraz z dnia 25 listopada 2005 r.(sygn. akt I FSK 306/05, LEX nr 187617). Stanowisko przyjęte w przywołanych wyrokach należy uznać za słuszne. Podzielając powyższy pogląd, należy wskazać, że zasadność uznania, iż art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. dotyczy tylko tych podstaw wznowienia postępowania, które są tożsame z "naruszeniem prawa", potwierdzają wnioski wypływające z wykładni gramatycznej tego przepisu. Uzasadniony wydaje się także pogląd, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jako unormowanie określające jedną z podstaw orzeczenia sądu administracyjnego, nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej (patrz: komentarz do art. 145 p.p.s.a, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, K. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu....).

Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W sprawie, jak to stwierdził w swoim wyroku z dnia 22 czerwca 2012r. Naczelny Sąd Administracyjny, zaistniały owe nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, które istniały w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, które nie były znane organowi i nie były brane przez niego pod uwagę podczas wydawania decyzji z dnia [...] maja 2006r.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego w S.ma obowiązek odnieść się do wszystkich wskazanych wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012r. sygn. akt II GSK 558/12, jak również mieć na względzie powyższe uwagi oraz treść obowiązujących przepisów prawa, w szczególności ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62 poz. 574 z p. zm.) i po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu wszystkich okoliczności związanych ze zdarzeniem morskim zaistniałym w dniu [...] grudnia 2005 r. oraz zastosowaniem art. 36 ust. 1 ustawy o rybołówstwie jako podstawy nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej, winien merytorycznie rozpoznać sprawę, ze szczególnym uwzględnieniem nowych okoliczności ujawnionych w wyniku wznowienia postępowania przed sądem, po ewentualnym pozytywnym zweryfikowaniu tych okoliczności w kontekście przesłanki, o której mowa w art. 36 ust. 2 ustawy o rybołówstwie.

Z uwagi na powyższe, nie przesądzając ostatecznego merytorycznego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 152 oraz art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.