Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2911/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 73
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska sędzia NSA Wiesław Morys sędzia del. WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 520/12 w sprawie ze skargi M.M. G. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od M. M. G. na rzecz Ministra Infrastruktury i Rozwoju kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1190/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: "WSA") w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości.

Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

Zarząd Powiatu Wysokomazowieckiego wnioskiem z dnia 12 października 2007 r. wystąpił do Wojewody Podlaskiego o wydanie decyzji potwierdzającej własność powiatu m. in. w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej drogę powiatową nr [...] Wysokie Mazowieckie – Kulesze Kościelne – Kobylin Borzymy w miejscowości Osipy Lepertowizna.

Wojewoda Podlaski decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. dalej: "ustawa wprowadzająca"), stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Wysokomazowiecki prawa własności przedmiotowej nieruchomości, należącej do M. G., zajętej pod drogę powiatową i pozostającej w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa.

Na skutek odwołania M. G., Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] uchylił powyższe rozstrzygnięcie, wskazując na istotne naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu osób będących właścicielami przedmiotowych działek w dniu 31 grudnia 1998 r., tj. J.W. i M. D.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda Podlaski kolejną decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Powiat Wysokomazowiecki prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Wysokomazowiecki własności nieruchomości gruntowej położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gm. Wysokie Mazowieckie, oznaczonej jako działki: nr A/1 o pow. 0,0232 ha, nr B/5 o pow. 0,0030 ha i nr B/7 o pow. 0,0080 ha, zajętej pod drogę publiczną i pozostającą w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu wskazał, że komunalizacja nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej uzależniona jest od spełnienia trzech przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz braku przysługiwania powołanym podmiotom prawa własności tej nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy działka nr A (z której wydzielono działkę nr A/1), działka nr B/2 (z której wydzielono działkę nr B/5) oraz działka nr B/4 (z której wydzielono działkę nr B/7) stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. W. i M. D., a następnie na podstawie aktów notarialnych z dnia 12 maja 2005 r. i z dnia 7 maja 2007 r. prawa do ww. działek nabyła M. G.. Ponadto, w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowe działki zajęte były pod drogę publiczną, która na podstawie rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), zaliczona została do kategorii dróg wojewódzkich jako droga nr 2B12 relacji Wysokie Mazowieckie – Gołasze Puszcza – Kulesze Kościelne. Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), a tym samym na podstawie art. 103 ustawy wprowadzającej, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. Uchwałą Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 18 marca 2003 r. nr [...] w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego ww. drodze nadano nr [...]. Zajęcie przedmiotowych działek pod drogę potwierdza dokumentacja geodezyjna przedłożona przez Zarząd Powiatu Wysokomazowieckiego, sporządzona przez uprawnionego geodetę – W. B.. Ponadto z pisma Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 7 listopada 2007 r. i 6 kwietnia 2010r. wynika, że przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. wchodziły w skład korony drogi nr 2B12 (2052B). Wydzielenie działek zajętych pod drogę publiczną zostało dokonane po obecnej linii użytkowania, a do pasa drogowego została zaliczona część działek, które stanowią jezdnię, pobocze drogi, rowy przydrożne, skarpy, zadrzewienie przydrożne, a granica pasa drogowego została wyznaczona po krawędzi ogrodzeń, po istniejącej granicy orki, krawędzi dna skarpy, ok. 0,5m za linią drzew lub 0,75m za przeciwskarpą rowu. Tym samym organ uznał, że wydzielenie działek zajętych pod drogi nastąpiło zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o grogach publicznych. Zdaniem organu spełniona została również przesłanka władztwa publicznoprawnego w dniu 31 grudnia 1998 r., co potwierdza oświadczenie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych zawarte w piśmie z dnia 7 listopada 2007 r., w którym wskazano na prace związane z utrzymaniem nawierzchni, realizację zadań w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz utrzymaniem zieleni w pasie drogowym, a także dokonywanie bieżących napraw nawierzchni, ustawienie i wymiana znaków drogowych, koszenie poboczy, pielęgnację zadrzewienia przydrożnego poprzez podkrzesywanie i wycinkę drzew suchych, uszkodzonych, zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, wycinkę krzaków, pogłębianie oraz podczystkę rowów przydrożnych. Wykonywanie władztwa potwierdza również oświadczenie Kierownika Grupy Robót w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2010 r.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G., żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że zaskarżona decyzji oparta została jedynie na oświadczeniach Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych oraz dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę W. B., przy czym nie wiadomo z jakiej daty ona pochodzi. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 2005 r. nabyła ona własność działek nr A i B/2. Z załączonych do tego aktu wypisów z rejestru gruntów z dnia 7 kwietnia 2005 r. wynika, że na dzień zawarcia powyższej umowy nie istniały działki ewidencyjne nr A/1 i B/5. Następnie na podstawie umowy sprzedaży z dnia 7 maja 2007 r. skarżąca nabyła działkę nr B/4. Z załączonego do umowy wypisu z rejestru gruntów z dnia 17 kwietnia 2007 r. wynikało, że nieruchomość stanowiąca działkę nr B/1 uległa podziałowi na dz. nr B/3 i B/4 i była nieruchomością rolną. Również z zaświadczenia Urzędu Gminy Wysokie Mazowieckie z dnia 2 kwietnia 2007 r. wynikało, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z dnia 3 lipca 2006 r. działka nr B/1 zlokalizowana jest na terenie upraw polowych, w tym sadowniczych i ogrodniczych. Jak zatem można wnosić z powyższych dokumentów, nabyta przez nią nieruchomość w żadnym wypadku nie mogła być we władaniu Gminy Wysokie Mazowieckie, a także nie była zajęta pod drogę publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 13 września 2012 r., II SA/Wa 1190/12 uchylił decyzję Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] uznając, że rozstrzygnięcia te naruszają przepisy prawa, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Nabycie własności nieruchomości na podstawie tego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:

1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,

2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz

3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.

W sprawie bezspornym jest, że działka nr A (z której wydzielono działkę nr A/1), działka nr B/2 (z której wydzielono działkę nr B/5) oraz działka nr B/4 (z której wydzielono działkę nr B/7) stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność J. W.i M. D., a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.

Droga, w której granicach (w granicach pasa drogowego) miały znajdować się w dniu 31 grudnia 1998 r. działki nr A/1, B/5 i B/7 – została zaliczona do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy ww. rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich, zaliczające ww. drogę do kategorii dróg wojewódzkich o nr 2B12 relacji Wysokie Mazowieckie – Gołasze Puszcza – Kulesze Kościelne. Droga ta, jako niewymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich, na podstawie art. 103 ustawy wprowadzającej, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się następnie drogą powiatową. Uchwałą Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 18 marca 2003 r. nr [...] w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego ww. drodze nadano nr 2052B.

Zaliczenie ww. drogi do kategorii drogi publicznej jest niesporne, o tyle uzasadnione wątpliwości, w ocenie Sądu, budzi przebieg granicy nieruchomości zajętej pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt sprawowania nad zajętą częścią władztwa publicznoprawnego. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy dokumentów nie wynika jaki na dzień 31 grudnia 1998 r. był stan zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władanie publicznoprawne w tej dacie. Organy orzekające w sprawie, prowadząc postępowanie wyjaśniające co do granic zajętości działki na dzień 31 grudnia 1998r., nie mogły poprzestać jedynie na znajdujących się w aktach mapach uzupełnionych projektem podziału nieruchomości: jedna znajdująca się w wypisie z rejestru gruntów sporządzona w dniu 7 września 2007 r. przez uprawnionego geodetę – Witolda Bagińskiego i obrazująca stan ww. drogi publicznej na 2007 r., na której zaznaczono jedynie kolorem czerwonym, które części działek nr A, B/2, B/4 wydzielono pod drogę publiczną i jaki nadano im numer; druga mapa w skali 1:500 (bez daty), przedstawiająca stan zainwestowania pasa drogowego, jednak nie wiadomo na jaką datę, również z uwzględnieniem przedmiotowych działek powstałych po podziale, a załączona do wniosku Zarządu Powiatu w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 12 października 2007 r. o wszczęcie postępowania. Granic zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną nie można także odczytać ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii mapy, obrazującej stan drogi nr 2052B na dzień 25 lutego 1997 r., która obrazuje jedynie położenie działek nr B i A i w żaden sposób nie odnosi się do daty 31 grudnia 1998r. Na dokumencie tym brak jest ponadto jakichkolwiek adnotacji świadczących o tym, iż powyższe działki stanowiły w dniu 31 grudnia 1998 r. np. pobocze drogi publicznej, zatokę, rów odwadniający. Organ poprzestał jedynie na oznaczeniu działek nr B i A na kolor żółty. Mapa ta nie zawiera żadnego szczegółowego opisu. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku przedłożonych do akt sprawy przy piśmie z dnia 21 maja 2010 r. przez Starostwo Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem, map w skali 1:1000 z 1997 r. i 1993 r., z których nie wynika, jaką na dzień 31 grudnia 1998 r. część ww. drogi publicznej stanowiły przedmiotowe działki. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, świadczących o zasadności stanowiska organów.

W konsekwencji, wobec niewykazania przez organy administracji granic zajęcia działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., nie można też ocenić władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością. Wprawdzie organy przedłożyły złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie Kierownika Grupy Robót w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Białymstoku Zarząd Dróg w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 4 czerwca 2010 r., w którym wskazano na dokonywanie bieżących napraw nawierzchni, ustawienie i wymianę znaków drogowych, koszenie poboczy, pielęgnację zadrzewienia przydrożnego poprzez podkrzesywanie i wycinkę drzew suchych, uszkodzonych, zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, wycinkę krzaków, pogłębianie i podczystkę rowów przydrożnych, jednakże nie wyjaśniono nawet w jakiej dacie ww. osoba pełniła funkcję Kierownika takich robót.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stanął na stanowisku, że kwestia zajętości działek nr A/1, B/5 i B/7 pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego. Po wyjaśnieniu powyższego koniecznym będzie z kolei wykazanie faktu władania w tej dacie sporną nieruchomością przez Skarb Państwa. Powyższe oznacza brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy orzekające w sprawie.

Sąd podkreślił, że zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, dokumenty geodezyjne sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazujące stan zajęcia przedmiotowej działki w dniu 31 grudnia 1998 r. (tzw. mapa synchronizacyjna). Dopiero po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń, organ wyda decyzję, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji Sąd uznał, że wydając zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia 9 października 2008 r. organy naruszyły przepis art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepis art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, reprezentowany przez pełnomocnika, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a podniósł zarzut naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy administracji nie zgromadziły dowodów potwierdzających zaistnienie w stosunku do przedmiotowych działek nr A/1, nr B/5 i nr B/7 przesłanek 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

Jak podniesiono w uzasadnieniu, Sąd I instancji stanął na stanowisku, że kwestia zajętości działek nr A/1, B/5 i B/7 pod drogę publiczną w dniu 31.12.1998r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego, a po wyjaśnieniu powyższego koniecznym będzie z kolei wykazanie faktu władania w tej dacie sporną nieruchomością przez Skarb Państwa.

Ze stanowiskiem tym nie zgadza się skarżący. W jego ocenie, fakt zajęcia przedmiotowych działek pod drogę publiczną, jak i władztwo publicznoprawne w stosunku do nich potwierdza dokumentacja geodezyjna przedłożona przez Zarząd Powiatu Wysokomazowieckiego, sporządzona na zlecenie przez uprawnionego geodetę - Witolda Bagińskiego. Ponadto z pism Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 7.11.2007 r. oraz z dnia 6.04.2010 r. wynika, że m. in. przedmiotowe działki nr B/5, nr B/7 i nr A1/1 w dniu 31 grudnia 1998 r. wchodziły w skład korony drogi nr 2B12 (2052B). W pismach tych wskazano także, że wydzielenie działek zajętych pod drogę publiczną zostało dokonane po obecnej linii użytkowania, a do pasa drogowego została zaliczona część działek, które stanowią jezdnię (na części działek), pobocze drogi (ok. 1,0 - 1,5m.), rowy przydrożne (tam gdzie istnieją ok. 2,0 m.), skarpy (na części działek 1,0 - 2,0 m.), zadrzewienie przydrożne (na części działek 1,50-2,0 m.), a także, że granica pasa drogowego została wyznaczona po krawędzi ogrodzeń, po istniejącej granicy orki, krawędzi dna skarpy, ok. 0,5 m. za linią drzew lub 0,75 m. za przeciwskarpą rowu.

Zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną zostało udowodnione w oparciu o znajdująca się w aktach sprawy mapę zasadniczą z 1997 r., na której uwidocznione są elementy sytuacji terenowej wzdłuż ww. drogi publicznej na wysokości działek nr B i nr A. Z mapy tej można odczytać, iż w granicach działek nr B i nr A, wzdłuż ww. drogi publicznej, znajdują się takie elementy pasa drogowego jak: rów przydrożny, skarpa, zadrzewienia. Elementy te zostały naniesione na mapę w formie graficznej i ich odczytanie, zdaniem kasatora, nie wymaga wiadomości specjalnych, gdyż możliwe jest na podstawie instrukcji technicznej "K-1 Mapa zasadnicza", wprowadzonej do stosowania zarządzeniem Prezesa GUGiK z dnia 9.02.1979 r., zmienionej zarządzeniem nr I Prezesa GUGiK z dnia 24.02.1984 r. (Dz Urz GUGiK Nr 1, poz. 1). Instrukcja ta zawiera katalog znaków umownych służących do przedstawienia i opisu elementów sytuacji na mapie zasadniczej, wśród których znajdują się znaki umowne stosowane do przedstawiania m. in. drzew, rowu, skarpy, co wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, pozwala jednoznacznie stwierdzić stan zagospodarowania i przeznaczenia ww. działek.

Jak wynika z porównania ww. mapy zasadniczej z 1997 r. z kopią mapy zasadniczej datowanej na 2007 r., sporządzonej przez geodetę uprawnionego W. B., sytuacja terenowa obejmująca ww. elementy, tj. rów, skarpę, zadrzewienia, nie zmieniła się.

Z pisma Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 7.11.2007 r. wynika, iż przedmiotowa droga była budowana w latach 60-tych, zaś w latach 70-tych wykonano nawierzchnie bitumiczne.

Skoro zatem zarówno w 1997 r., jak i w roku 2007, na rzeczonych działkach znajdował się rów, skarpa oraz zadrzewienie, to sytuacja taka miała również miejsce w dniu 31.12.1998 r., a więc granice zajęcia przedmiotowych działek mogły zostać wydzielone zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.1998 r., zgodnie z którym droga lub pas drogowy to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Wskazać przy tym należy, iż sporządzony przez uprawnionego geodetę W. B. projekt podziału nieruchomości, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w dniu 21.09.2007 r. za nr 2280-121/2007 przedstawiający przestrzenne granice zajęcia części działek nr B/2, nr B/4 i nr A, oznaczonych jako projektowane do wydzielenia pod drogę publiczną działki nr B/5, nr B/7 i nr A, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone przez uprawnionego geodetę. Dokumentację taką geodeta obowiązany jest sporządzić z należytą starannością, zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami prawa ( art. 42 ust.3 ustawy z dnia 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), pod rygorem odpowiedzialności karnej wskazanej w art. 46 tej ustawy.

Niezrozumiałe jest w tej sytuacji, w ocenie kasatora, stanowisko Sądu I instancji, jakoby prowadząc postępowanie wyjaśniające co do granic zajętości działki na dzień 31 grudnia 1998 r. organy nie mogły poprzestać jedynie na znajdujących się w aktach sprawy mapach uzupełnionych projektem podziału nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, iż mapa sporządzona przez uprawnionego geodetę i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie stanowi dokumentu potwierdzającego fakt położenia nieruchomości w granicach drogi publicznej według stanu na dzień 31.12.1998r Proste porównanie tego opracowania z mapą zasadniczą sporządzoną na 1997 r. potwierdza ustalenia organu I instancji.

W świetle zasad prowadzenia postępowania dowodowego, wynikających zwłaszcza z art. 75 k.p.a., określona okoliczność może być wykazana przy użyciu różnych dowodów. Nie można zatem uznać, że dowodem na zajęcie przedmiotowych działek pod ww drogę publiczną winna wyłącznie być mapa sporządzona dla niniejszego postępowania przedstawiająca stan na 31.12.1998 r. Porównanie mapy zasadniczej z 1997 r. z mapą z 2007 r., które stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a., również pozwala na ustalenie stanu zajęcia i zagospodarowania przedmiotowych działek na dzień 31.12.1998 r.

W tej sytuacji brak jest również podstaw do przyjęcia za uzasadnione twierdzeń Sądu I instancji, iż wobec niewykazania przez organy administracji granic zajęcia działki pod drogę publiczną w dniu 31.12.1998 r. nie można też ocenić władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością oraz, że wprawdzie organy przedłożyły złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie Kierownika Grupy Robót w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w Białymstoku Zarząd Dróg w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 4.06.2010 r., w którym wskazano na dokonywanie bieżących napraw nawierzchni, ustawienie i wymianę znaków drogowych, koszenie poboczy, pielęgnację zadrzewienia przydrożnego poprzez podkrzesywanie i wycinkę drzew suchych, uszkodzonych, zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, wycinkę krzaków, pogłębianie i podczystkę rowów przydrożnych, jednakże nie wyjaśniono w jakiej dacie ww. osoba pełniła funkcję kierownika takich robót.

W ocenie kasatora, spełnienie przesłanki w postaci wykazania władztwa publicznoprawnego w stosunku do gruntów zajętych pod drogi publiczne nie wymaga udowodnienia stanu posiadania nieruchomości, a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Ponadto powołana powyżej ustawa o drogach publicznych zakłada, że podmioty publiczne jako właściciele wykonują obowiązki nałożone przez prawo względem dróg publicznych. Wykonywanie ich w okresie, gdy drogi nie były ich własnością, było więc faktycznym korzystaniem z nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, tak jakby stanowiły własność państwową. Władanie nieruchomością nie jest stanem jednorazowym, w tym znaczeniu, iż winno się ono przejawiać w postaci określonych działań podejmowanych przez władającego w stosunku do określonej nieruchomości w dłuższym przedziale czasowym. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarzucają organom obu instancji brak ustalenia, w jakiej dacie oświadczający pełnił funkcję kierowniku prowadzonych na przedmiotowych działkach robót, pominął fakt, iż Dyrekcje Okręgowe Dróg Publicznych funkcjonowały do dnia 31.12.1998 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej - Dz. U. nr 156, poz. 1027). Zatem wskazane w powołanym oświadczeniu prace, świadczące niewątpliwie o sprawowaniu władztwa publicznoprawnego w stosunku do ww. drogi, musiały być wykonywane najpóźniej do dnia 31.12.l998r. Władztwo publicznoprawne wykazane zostało także oświadczeniem Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych zawartym w piśmie z dnia 7.112007 r., w którym wskazano, że prowadzone były prace związane z utrzymaniem nawierzchni, realizacją zadań w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz utrzymaniem zieleni w pasie drogowym, a także następujące robot): dokonywanie bieżących napraw nawierzchni, ustawienie i wymiana znaków drogowych, koszenie poboczy, pielęgnacja zadrzewienia przydrożnego poprzez podkrzesywarae i wycinkę drzew suchych, uszkodzonych, zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego, wycinka krzaków, pogłębianie i podczystka rowów przydrożnych.

Kasator zwraca uwagę na fakt, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów, które mogłyby podważać moc dowodową ww. oświadczeń, jako dowodów potwierdzających stan władania przedmiotowymi działkami również na dzień 31.12.1998 r. Zatem organy nie miały podstaw, aby nie uznać ww. oświadczeń jako dowodów potwierdzających istnienie władztwa publicznoprawnego również w dniu 31.121998 r.

W konkluzji stwierdza, iż w świetle przedstawionych powyżej zarzutów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 17 012012 r. oraz poprzedzającą ją decyzje Wojewody Podlaskiego z dnia 9.102008 r. niezasadnie przyjął, iż wskazane w uzasadnieniu wyroku uchybienia przez organ przepisom postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem - zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. - nie rozpoznaje sprawy w jej całokształcie, lecz w granicach skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, czyli wskazanie, które konkretnie przepisy zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało. Uwzględniając więc treść przepisu art. 176 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. stwierdzić należy, że zarzut "błędnej wykładni" lub "niewłaściwego zastosowania" prawa materialnego albo zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polega błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, naruszenie którego zarzuca skarżący, przy jednoczesnym wykazaniu, jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być on stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu, dlaczego powinien być zastosowany, zaś w zakresie odnoszącym się do naruszenia przepisów postępowania wykazanie i wyjaśnienie potencjalnego wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a kasator podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organy administracji nie zgromadziły dowodów potwierdzających zaistnienie w stosunku do przedmiotowych działek nr A/1, nr B/5 i nr B/7 przesłanek 73 ustawy z dnia 13.10.1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, dalej: "ustawa wprowadzająca").

Jak podniesiono w uzasadnieniu, Sąd I instancji stanął na stanowisku, że kwestia zajętości działek nr A/1, B/5 i B/7 pod drogę publiczną w dniu 31.12.1998r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego, a po wyjaśnieniu powyższego koniecznym będzie z kolei wykazanie faktu władania w tej dacie sporną nieruchomością przez Skarb Państwa.

Zgodnie z normą zamieszczoną w art. 73 ust. 1 z dnia 13 października 1998 r.

Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy następuje wówczas, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. zostały spełnione łącznie trzy przesłanki: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawanie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego oraz brak przysługiwania praw własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego (wyrok NSA z dnia 4 lutego 2013 r., I OSK 532/12, LEX nr 1356999). W rozumieniu tego przepisu termin "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed dniem 1 stycznia 1999 r. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., I SA/Wa 1843/12, LEX nr 1321355).

Zgodnie z unormowaną w art. 7 zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (wyrok SN z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83).

Przepis art. 80 nie wyznacza organowi administracji publicznej merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co skłania doktrynę i orzecznictwo do wniosku, że przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów. Jest ona przeciwieństwem legalnej (formalnej) teorii dowodowej, zgodnie z którą organ administracji publicznej jest związany przepisami prawa co do przyjęcia za miarodajne lub odrzucenia niektórych dowodów oraz przyznania pewnym dowodom wyższej mocy dowodowej przed innymi. (A.Wróbel, w: M.Jaśkowska, A.Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 470).

Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3). Tylko bowiem w ten sposób ocena dowodów może być sprawdzona w toku instancji i w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Dokonując oceny zarzutów podnoszonych w skardze kasacyjnej w kontekście zasadności tezy, przyjętej przez WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którą doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, 77 § 1 i art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Wysokomazowiecki z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. wskazanych wyżej działek, uznać przyjdzie je za uzasadnione.

Sporna, w istocie rzeczy, pozostawała jedynie kwestia granic działek zajętych pod drogę publiczną i co za tym idzie granic w jakich organy administracji sprawowały władztwo publiczne nad tymi działkami.

W punkcie wyjścia należy zauważyć, iż przepis art. 73 ust. 1 ustawy odwołuje się do "władania", które winno być w tym wypadku rozumiane jako pozostawianie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2011 r., I SA/Wa 1116/11,LEX nr 1150648).

Przepis art. 73 ustawy posługuje się terminem "nieruchomości", a nie pojęciem "działki". Nie jest zatem niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki lecz wystarczy ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę (wyrok WSA w Krakowie

z dnia 5 marca 2012 r., II SA/Kr 1655/11, LEX nr 1126130) "Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dacie 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r.,I SA/Wa 454/09,LEX nr 600049)..

Powyższą tezę potwierdza analiza ustawowych zamian w definiowaniu "pasa drogowego" oraz "drogi". Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 25 marca 1985r. o drogach publicznych (wersja obowiązująca w dniu 1 stycznia 1990 r.) "droga lub pas drogowy" to wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.

Obecnie obowiązująca definicja, wprowadzona na mocy ustawą zmieniającej ustawę o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 14 listopada 2003 r. (Dz.U. Nr 200, poz. 1953) przyjmuje, iż "pas drogowy" to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt. 1). "Droga" to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt.2).

Zatem w celu wykazania granic pasa drogowego, przy obecnej regulacji, niezbędnym będzie przedłożenie planu gruntu z wyraźnie zaznaczonymi liniami granicznymi tego gruntu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 17 czerwca 2008 r., II GSK 171/08, LEX nr 522456. Wyrok dotyczył sprawy roszczeń odszkodowawczych za grunty zajęte pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy, ale teza ta ma także znaczenie dla ustalania przesłanek przejścia z mocy prawa takich gruntów na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego). Natomiast z regulacji obowiązującej w dniu 1 stycznia 1999 r. wymogu takiego nie można wyprowadzać. Przestrzenne granice "zajęcia pod drogę" były wyznaczone w sposób faktyczny (a nie prawny), przez usytuowanie na gruncie wszystkich urządzeń mieszczących się w pasie drogowym (jezdnia, pobocze, chodnik, mijanka, zatoka, rów przydrożny).

Powyższe uwagi prowadzą także do wniosku natury procesowej: zakres przestrzennego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie musi zostać wykazany przy pomocy dokumentów geodezyjnych precyzujących jej granice. Można to uczynić korzystając także z innych źródeł dowodowych, aniżeli dokumenty geodezyjne

Wbrew ocenie WSA w Warszawie, tak rozumiane oznaczenie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, a tym samym i zakres przestrzenny władztwa publicznego nad tymi nieruchomościami został dostatecznie wykazany.

Potwierdza to w szczególności analiza dokumentacji geodezyjnej przedłożonej przez Zarząd Powiatu Wysokomazowieckiego, sporządzonej przez uprawnionego geodetę - Witolda Bagińskiego. Ponadto z pism Zarządu Dróg Powiatowych w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 7.11.2007 r. oraz z dnia 6.04.2010r. wynika, że m. in. przedmiotowe działki nr B/5, nr B/7 i nr A1/1 w dniu 31 grudnia 1998 r. wchodziły w skład korony drogi nr 2B12 (2052B). W pismach tych wskazano także, że wydzielenie działek zajętych pod drogę publiczną zostało dokonane po obecnej linii użytkowania, a do pasa drogowego została zaliczona część działek, które stanowią jezdnię (na części działek), pobocze drogi (ok. 1,0 - 1,5m.), rowy przydrożne (tam gdzie istnieją ok. 2,0 m.), skarpy (na części działek 1,0 - 2,0 m.), zadrzewienie przydrożne (na części działek 1,50-2,0 m.), a także, że granica pasa drogowego została wyznaczona po krawędzi ogrodzeń, po istniejącej granicy orki, krawędzi dna skarpy, ok. 0,5 m. za linią drzew lub 0,75 m. za przeciwskarpą rowu.

Zajęcie przedmiotowych działek pod drogę publiczną zostało wykazane w oparciu o znajdująca się w aktach sprawy mapę zasadniczą z 1997 r., na której uwidocznione są elementy sytuacji terenowej wzdłuż ww. drogi publicznej na wysokości działek nr B i nr A. Z mapy tej można odczytać, iż w granicach działek nr B i nr A, wzdłuż ww. drogi publicznej, znajdują się takie elementy pasa drogowego jak: rów przydrożny, skarpa, zadrzewienia. Elementy te zostały naniesione na mapę w formie graficznej i ich odczytanie, jak zasadnie podnosi kasator, nie wymaga wiadomości specjalnych, gdyż możliwe jest na podstawie instrukcji technicznej "K-1 Mapa zasadnicza", wprowadzonej do stosowania zarządzeniem Prezesa GUGiK z dnia 9.02.1979 r., zmienionej zarządzeniem nr I Prezesa GUGiK z dnia 24.02.1984 r. (Dz Urz GUGiK Nr 1, poz. 1). Instrukcja ta zawiera katalog znaków umownych służących do przedstawienia i opisu elementów sytuacji na mapie zasadniczej, wśród których znajdują się znaki umowne stosowane do przedstawiania m. in. drzew, rowu, skarpy, co pozwala na ustalenie stanu zagospodarowania i przeznaczenia ww. działek.

Z porównania mapy zasadniczej z 1997 r. z kopią mapy zasadniczej datowanej na 2007 r. wynika, iż sytuacja terenowa obejmująca ww. elementy, tj. rów, skarpę, zadrzewienia, nie zmieniła się. Nie budzi zatem wątpliwości, iż także w dniu 31.12.1998 r. sytuacja była taka sama. W tym stanie rzeczy granice zajęcia przedmiotowych działek mogły zostać wydzielone zgodnie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.1998 r.

Wobec tego, że przesłanki nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną zostały w trakcie postępowania wykazane, zarzutu o niedostatecznym wyjaśnieniu sprawy, co stanowiło podstawę do uchylenia rozstrzygnięć podjętych przez organy administracji, nie można podzielić.

Skoro zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej okazały się usprawiedliwione Sąd postanowił orzec jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt. 2 p.p.s.a.