Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2926/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz(spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B.D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego I. Uchyla zaskarżone postanowienie; II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/ M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

Decyzja Dyrektora UKS z dnia [...]r. w sprawie nr [...] została wysłana do B. D. dnia 6.08.[...]r. i została awizowana przez pocztę dnia 7.08.[...]r. Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę wobec jej niepodjęcia dnia 18.08.[...]r. Ponownie została ona przesłana do B. D. w dniu 19.08.[...]r. została awizowana przez pocztę dnia 20.08.[...]r. i również wobec niepodjęcia w terminie została zwrócona do nadawcy w dniu 28.08.[...]r. W okresie od 1.08. do 31.08.[...]r. B. D. wraz z żoną i dziećmi przebywał na wczasach nad morzem. Po powrocie z zawiadomienia Poczty Polskiej w skrzynce pocztowej dowiedział się, że była dla niego awizowana przesyłka, którą może odebrać w terminie 14 dni.W Urzędzie Pocztowym uzyskał informację, że przesyłka została już zwrócona do nadawcy. Dnia 10.09.[...]r. z pisma UKS dowiedział się, że została wydana decyzja. W tym samym dniu zwrócił się do UKS o doręczenie mu decyzji z dnia 4.08.[...]r. Decyzja ta została mu doręczona wraz z pismem przewodnim w dniu 23.09.[...]r., w którym poinformowano go, że termin do złożenia odwołania upłynął po 14 dniach od dnia doręczenia zastępczego. Pouczono go także, że w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Pismem z dnia 2.10.[...]r., złożonym w UKS tego samego dnia B. D. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wskazał , że w okresie od 1.08. do 30.08.[...]r. przebywał poza domem i siedzibą przedsiebiorstwa, a mianowicie z całą rodziną na wczasach nad morzem. Z przyczyn niezależnych nie mógł odebrać korespondencji, w tym od UKS. Z uwagi na wczasy nie było w domu osób dorosłych, które mogłyby odebrać korespondencję. Zwrot przesyłki nastąpił po 7 dniach w czasie jego nieobecności.

Postanowieniem z dnia 6.11.[...]r., Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art.216 § 1 oraz art.163 § 2 w zw. z art.162 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4.08.[...]r. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja z 4.08.[...]r. była dwukrotnie przesłana do podatnika. W obu przypadkach nie została podjęta w terminie. W tym przypadku dzień zwrotu drugiej przesyłki uznano z mocy art.150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej jako dzień dokonanego doręczenia. Podniesiono, że do wniosku o przywrócenie terminu nie dołączono odwołania. Możliwość przywrócenia terminu istnieje, gdy zainteresowany uprawdopodobni, że naruszenie terminu nastapiło bez jego winy, złoży wniosek w terminie 7 dni i gdy wraz z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Brak winy występuje tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemozliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przebywanie na urlopie nie stanowi o braku winy w rozumieniu art.162 Ordynacji podatkowej. Podpisując protokół zapoznania się z materiałem dodowowym w dniu 16.07.[...]r. podatnik zdawał sobie sprawę z tego, że w najbliższym czasie zostanie doręczona mu decyzja.

Pismem z dnia [...]r. B.D. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i wniósł o jego uchylenie jako niezgodnego z prawem. Uzasadniając wskazał, że urlop wypoczynkowy powiązany był z wyjazdem wraz z całą rodziną na wczasy poza miejsce zamieszkania. Po przyjeździe skarżący znalazł w skrzynce pocztowej awizo, z którego wynikało, że listonosz 20.08.[...]r. nie zastał osoby upoważnionej do odbioru listu poleconego. Z informacji na odwrocie wynikało, że na odbiór korespondencji ma 14 dni. Zawiadomienie nie informowało, że jest to list urzędowy i że zostanie do niego zastosowany przepis art.150 Ordynacji podatkowej. Nastąpiło więc domniemanie doręczenia. W dniu 1.09.[...]r. B. D. dowiedział się, że list został odesłany do nadawcy. Uznał, że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy i nie mógł dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do skargi dołączył rachunek na noclegi za okres od 1.08. do 31.08.[...]r. i awizo z dnia 20.08.[...]r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do przepisu art.97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. u. Nr 74 poz.368 ze zm.).

Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo - administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ( zakaz reformationis in peius ).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Słusznie w niniejszej sprawie skarżący wskazywał, iż błędnie zostało podniesione przez organ podatkowy jakoby termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg dla niego już dnia 28.08.[...]r., kiedy to upłynął termin do odbioru korespondencji z Urzędu Pocztowego. Od tego momentu bowiem rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania. Przyjmując taką logikę organu podatkowego należałoby przyjąć, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest krótszy aniżeli termin do wniesienia samego odwołania. Przepis art.162 §2 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, że bieg terminu (nieprzywracalnego) do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Terminu tego zgodnie z art.162 §3 Ordynacji podatkowej nie można przywrócić. Bieg terminu zatem dla skarżącego rozpoczął się dnia 25.09.[...]r., kiedy to otrzymał odpis decyzji, z którego dopiero dowiedział się jakiej treści zapadła decyzja. Sposób doręczenia zastępczego uregulowany w art.150 Ordynacji podatkowej stanowi jedynie domniemanie doręczenia i opiera się na przyjęciu fikcji prawnej doręczenia pisma. Wystarczającym jest zatem, jeżeli adresat pisma uprawdopodobni , że nie wiedział o złożeniu pisma. Nie można zaś w niniejszej sprawie przyjąć, że skarżący ponosi jakąkolwiek postać winy, albowiem w momencie awizowań nie było go w miejscu zamieszkania. Przeszkoda do złożenia odwołania ustała zatem dopiero w dniu wejścia przez B. D. w fizyczne posiadanie odpisu decyzji, z której czerpał on wszechstronną wiedzą o swojej sytuacji prawnej. Składając wobec tego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w dniu 2.10.[...]r., jak to przyjęły organy obydwu instancji pomimo prezentaty z dnia 3.10.[...]r., zachował termin 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Bezzasadne są twierdzenia organu podatkowego , że podatnik liczący się z możliwością wydania decyzji nie może opuszczać swojego miejsca zamieszkania na dłużej aniżeli 7 dni, w tym korzystać z gwarantowanego art.66 Konstytucji RP prawa do wypoczynku. Z wypoczynku korzystała cała rodzina skarżącego w związku z tym nie mógł on upoważnić żadnego z dorosłych członków rodziny do odbioru korespondencji. Poza tym jedynie w przypadku wyjazdu za granicę i to na okres co najmniej 6 miesięcy przepisy obligują stronę postępowania podatkowego do ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń (art.147 § 1 Ordynacji podatkowej). Przebywając zatem na wczasach podatnik nie mógł nawet przy dołożeniu należytej staranności odebrać kierowanej do niego korespondencji. Wyliczenie okoliczności podane w uzasadnieniu decyzji w ślad za jednym z orzeczeń NSA jak przerwa w komunikacji, nagła choroba czy powódź nie mają wyczerpującego charakteru, a są jedynie przykładami braku winy zainteresowanego.

Godzi się także zauważyć, że nie dołączenie do wniosku o przywrócenie terminu odwołania stanowi brak formalny takiego pisma , który powinie skutkować wezwaniem wnioskodawcy do uzupełniania braków formalnych w trybie art. 169 Ordynacji podatkowej. Nie stanowi to zaś przesłanki do odmowy przywrócenia terminu.

Ponadto z uwagi na wyrażoną w art.121§ 1 Ordynacji podatkowej zasadę zaufania do organów podatkowych należy podnieść, że UKS w piśmie z dnia 15.09.[...]r., do którego dołączono odpis decyzji poinformował skarżącego , że termin do wniesienia odwołania upłynął po 14 dniach od doręczenia zastępczego, tj. od dnia 28.08.[...]r. Jednocześnie poinformowano skarżącego o przepisach dotyczących przywrócenia terminu. Dokonując tego organ podatkowy pierwszej instancji uczynił zadość obowiązkowi z art.121§ 2 Ordynacji podatkowej, zakładając , iż podatnikowi przysługuje prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Z tych zatem powodów, wobec naruszenia przez oran podatkowy przepisów postępowania podatkowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt.1) lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.), które obejmują wpis od skargi w wysokości 10,- zł oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego w kwocie 240,- zł.

/-/ M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/ J.Ruszyński

uk