Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 4081/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm.), zwanej dalej u.d.i.p., po rozpatrzeniu wniosku K. J. z dnia [...] października 2021 r., odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2021 r. do Służby Kontrwywiadu Wojskowego w formie elektronicznej wpłynął wniosek K. J. o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie przesłania na wskazany adres e-mail kopii treści (scan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Kontrwywiadu Wojskowego miesiącu wrześniu 2021 roku.

Organ podał, że pismem z dnia [...] listopada 2021 r. wystosował do wnioskodawcy wezwanie o wykazanie, iż uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ zakreślił wnioskodawcy 14 dniowy termin na udzielenie odpowiedzi na ww. wezwanie. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. wnioskodawca wyraził stanowisko, wniosek nie dotyczy informacji przetworzonej, a nadesłane wezwanie jest bezpodstawne.

Szef SKW uzasadniając decyzję przywołał art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazał m.in., że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że informacja publiczna przetworzona to taka, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń zestawień statystycznych, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskiwanie określonych środków osobowych i finansowych (wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r. I OSK 293/15). Z przetworzeniem informacji publicznej mamy do czynienia, kiedy wiąże się to z jej zebraniem lub zsumowaniem, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości, znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie dysponuje na dzień złożenia wniosku gotową informacją, a jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej, wtedy wytworzenie dokumentu żądanej treści wskazywać będzie na proces jej przetworzenia. Wówczas żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, czyli co do zasady wymagającej podjęcia stosownych działań/czynności (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. II SA/Wa 112/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2007 r. II SA/Wa 1048/07).

Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie żądana przez wnioskodawcę informacja jest bez wątpienia informacją przetworzoną. Wnioskowana informacja jest jakościowo nową informacją i w celu udostępnienia musiałaby zostać przez organ specjalnie przygotowana. W chwili składania wniosku organ nie dysponuje gotowymi dokumentami o udostępnienie, których wnosi wnioskodawca. Organ przywołał pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 310/16.

Szef SKW wskazał, że w chwili składania przedmiotowego wniosku organ nie posiadał informacji, która odpowiadałaby treści złożonego wniosku. Celem udzielenia odpowiedzi na wniosek i udostępnienia żądanych umów organ musiałby podjąć szerokie działania mające na celu wytworzenie materiałów/dokumentów odpowiadających treści złożonego wniosku.

Mając na uwadze powyższe, organ ustalił, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesadza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] października 2021 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej.

Organ wskazał, że uwzględnienie wniosku wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem, analizowaniem i kopiowaniem (skanowaniem) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej, nieszablonowej analizy dokumentów, a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji. Szef SKW podkreślił, że już samo ustalenie ilości umów zawieranych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa tej Służby jest informacją przetworzoną. Podniósł, że Służba nie prowadzi rejestru wszystkich zawieranych umów. SKW nie prowadzi wykazu lub zestawienia umów zawieranych przez SKW lub Szefa SKW w związku z realizacją zadań we wszystkich jednostkach organizacyjnych Służby. Z tych względów powyższe działania już na etapie ustalania liczby umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW wiążą się z koniecznością podjęcia przez organ dodatkowych, ponadstandardowych czynności w celu przygotowania informacji będącej odpowiedzią na złożony wniosek. Już na tym etapie, konieczność zaangażowania wszystkich jednostek organizacyjnych SKW w ustalenie ilości umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW uzasadnia zdaniem organu przyjęcie, iż żądana informacja jest informacją o charakterze przetworzonym. Organ wskazał, iż w skład SKW wchodzi 21 jednostek organizacyjnych. Powyższe wynika z zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (M.P. z 2017 r.poz.431). Organ celem zadośćuczynienia wnioskowi musiałby bowiem zwrócić się do wszystkich jednostek organizacyjnych SKW kierując zapytanie dotyczące ilości zawieranych umów w związku z realizacją zadań przez te jednostki organizacyjne SKW.

Powyższe w opinii organu uzasadnia twierdzenie, że żądana przedmiotowym wnioskiem informacja publiczna jest informacją przetworzoną.

W tym stanie rzeczy uzasadnione było wezwanie wnioskodawcy do wykazania przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z treści tego przepisu wynika, że informacja publiczna przetworzona podlega udostępnieniu tylko w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ wskazał m.in, że wnioskodawca powinien przy tym wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga. Brak jest natomiast podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie zapewnia, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa (wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11, wyrok NSA z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12).

Szef SKW stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał - po uprzednim wezwaniu przez organ - że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a co za tym idzie - brak jest podstaw do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Wnioskodawca nie wskazał też żadnych realnych i konkretnych możliwości wykorzystania żądanej informacji publicznej dla dobra ogółu lub ochrony interesu publicznego, a co za tym idzie - nie można przyjąć, że istnieją jakieś realne, konkretne, możliwości wykorzystania żądanej informacji w sposób, który mógłby znacząco wpłynąć na poprawę realizacji interesu publicznego. Przedmiotem złożonego wniosku jest informacja przetworzona, składająca się z szeregu informacji prostych. Wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, iż jest w stanie wykorzystać wnioskowane dane dla szeroko rozumianego dobra publicznego, ponadto treść wniosku jednoznacznie wskazuje, iż wnioskowana informacja musiałaby być przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy, po uprzednim zaangażowaniu sił i dodatkowej pracy znacznej ilości osób.

Wnioskodawca nie wykazał w jaki sposób wykorzysta powyższe informacje dla dobra ogółu, w jaki sposób posiadając umowy zawierane przez organ doprowadzi do poprawy funkcjonowania państwa albo polepszenia działania jego organów.

Organ wskazał nadto, że wniosek, którego niniejsza decyzja dotyczy, jest kolejnym wnioskiem składanym do SKW w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie zawieranych przez SKW lub Szefa SKW umów w kolejnych miesiącach. Podkreślił, że od ponad roku (od września 2020 r.) do SKW regularnie/cyklicznie wpływają wnioski w ramach dostępu do informacji publicznej dot. przesłania skanów umów (zawieranych we wskazanym miesiącu), których stroną jest SKW bądź Szef SKW. Działania te organ określił jako stanowiące nadużycie prawa do dostępu do informacji publicznej. Generują bowiem znaczną ilość czasu na ich rozpatrzenie, a tym samym ograniczają czas na realizację ustawowych zadań organu. Organ zaznaczył, że do chwili obecnej wnioskodawca nie wykazał celu składanych wniosków. Wnioskodawca (wzywany przy każdym składanym wniosku) nawet nie podjął próby wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, uznać należy, iż składane wnioski w ramach dostępu do informacji publicznej mają na celu wyłącznie uzyskanie interesu prywatnego wnioskodawcy.

W opinii SKW działania wnioskodawcy nie świadczą o zamiarze uzyskania Informacji publicznej w celu wykorzystania jej dla dobra publicznego. Działania, które podejmuje wnioskodawca nie mają na celu usprawniania działania państwa i jego organów, ale mają na celu uzyskanie informacji wyłącznie dla celów prywatnych wnioskodawcy. Realizacja żądań zawartych we wnioskach powodowałaby konieczność podejmowania przez organ szeroko zakrojonych działań wielu osób mających na celu przygotowanie materiałów spełniających treści złożonych przez wnioskodawcę wniosków. Organ wskazał też m.in., że słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2017 r., sygn. I OSK 2777/16, iż realizacja prawa do informacji publicznej nie może służyć zaspokajaniu indywidualnych potrzeb wnioskodawcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być stosowana w celu innym niż wynika to z jej uzasadnienia i przeznaczenia.

Decyzja Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 61 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają przesłanki ograniczania konstytucyjnego prawa do informacji, poprzez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na ograniczeniu konstytucyjnego prawa, które to ograniczenie nie spełnia przesłanek konieczności i proporcjonalności, a ponadto nie znajduje uzasadnienia w potrzebie ochrony wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wartości prawnie chronionych,

2. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten normuje instytucję informacji przetworzonej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że przedmiotem wniosku była informacja przetworzona,

W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że stanowisko organu jest błędne, a przynajmniej zaprezentowana przez organ argumentacja jest niewystarczająca. Niezasadne jest rozszerzanie kategorii "informacji przetworzonej" również na taką informację, która składa się z informacji prostych, lecz w ocenie Organu zakres wniosku uzasadnia potraktowanie jej jako przetworzonej. Skarżący podniósł, że wydobycie informacji, o które wnioskował nie wymaga pracy kreatywnej, ani wytworzenia nowej informacji przez organ, a wyłącznie wyszukania określonych informacji i ich anonimizacji, zupełnie jak w przypadku każdej innej informacji prostej.

Skarżący wskazał też m.in., że z uzasadnienia decyzji nie wynika o jak wielu kserokopiach mowa, jakie działania organizacyjne są potrzebne, i Jakie środki osobowe (tj. ilu pracowników) trzeba zaangażować do realizacji wniosku. Z decyzji w żaden sposób nie wynika, ile faktycznie pracy jest konieczne do udzielenia odpowiedzi na wniosek. W obecnym stanie rzeczy nie można zatem podjąć polemiki ze stwierdzeniami organu (a zatem stwierdzić, że organ zawyża liczbą potrzebnych godzin), ponieważ są one zbyt ogólne i przedstawiają jedynie subiektywne stanowisko organu. Skarżący wskazał, że organ nie wskazał choćby informacji na temat liczby zawartych umów, chociaż jest to fakt, który umożliwiałby jakąkolwiek obiektywną ocenę opinii Organu, a ustalenie tych danych wymaga jedynie prostej kwerendy do systemu informatycznego rejestru umów, który Organ prowadzi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2020 r., sygn. akt. II SAB/Wa 514/20).

Skarżący podniósł też m.in., że bezpodstawne jest stwierdzenie organu, jakoby skarżący nadużył prawa do informacji. Wskazał, że organ próbuje wywieść takie nadużycie z faktu, iż w ciągu 13 miesięcy zostało złożonych do niego 14 wniosków - nie precyzując, kto składał te wnioski. Wychodzi z tego zaledwie 1 wniosek na miesiąc i trudno uznać, by taka liczba mogła w jakikolwiek sposób świadczyć o nadużyciu jakiegokolwiek prawa. Skarżący wskazał, że złożył w ciągu ostatniego pół roku zaledwie 3 wnioski.

Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik odniósł się do zarzutów skargi wskazując, że skarga jest niezasadna. Podał, że już samo ustalenie przez organ ilości umów zawieranych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa tej Służby uznać należy za informację przetworzoną. Organ w wydanej decyzji wskazał, iż nie prowadzi rejestru czy zestawienia wszystkich umów zawieranych przez SKW i Szefa SKW. Samo ustalenie ilości umów zawieranych przez SKW i Szefa SKW jest związane z podjęciem dodatkowych, specjalnych ponadplanowych działań przez organ. W celu tylko ustalenia ilości wszystkich zawieranych przez SKW i Szefa SKW umów organ musiałby zaangażować wszystkie jednostki organizacyjne Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Powyższe bez wątpienia dowodzi, iż żądana przez wnioskodawcę informacja jest informacją o charakterze przetworzonym, a zatem wnioskodawca winien wykazać szczególny interes w jej uzyskaniu. Pełnomocnik wskazał, iż w skład Służby Kontrwywiadu Wojskowego wchodzi 21 jednostek organizacyjnych Służby. Celem realizacji wniosku organ musiałby wysłać zapytania do każdej z tych jednostek, aby ustalić ilość zawieranych umów, następnie podjąć kolejne działania mające na celu przygotowywanie materiału będącego przedmiotem złożonego wniosku. Do działań tych zaliczyć należy między innymi dokonanie przeglądu umów, analiza tych umów, badanie treści załączników, animizacja itp. Wszystkie tego typu działania są działaniami ponadstandardowymi, wymagającymi poświęcenia dodatkowe czasu i środków. Nie bez znaczenia jest fakt, iż od września 2020 r. do Służby Kontrwywiadu Wojskowego regularnie wpływają wnioski o treści zbliżonej jak wniosek K. J.

Pełnomocnik podał, że realizacja przez organ wniosku skarżącego wymagałaby podjęcia szeregu dodatkowych czasochłonnych czynności i działań o znacznym nakładzie pracy, niebędących standardowymi czynnościami pracowników organu, które zakłóciłyby normalny tok działania organu oraz wywarłyby negatywny wpływ na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na Służbę. Przygotowanie informacji nie polegałoby tylko na przejrzeniu umów, ale przede wszystkim w pierwszej kolejności na szczegółowej analizie znajdujących się w tych umowach (nierzadko) kilkuset stron dokumentów w celu dokonania ich anonimizacji, oraz ich zeskanowanie i przesłanie skarżącemu, które to czynności musiałyby zostać przeprowadzone wyłącznie w celu realizacji wniosku skarżącego. Organ w wydanej decyzji wskazał, iż nie prowadzi wykazu lub zestawienia umów zawieranych przez SKW lub Szefa SKW w związku z realizacją zadań we wszystkich jednostkach organizacyjnych Służby.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł, że w jego ocenie decyzja miała taki stopień ogólności, który nie pozwalał na merytoryczne odniesienie się do kwestii przetworzenia. Dopiero w odpowiedzi na skargę wskazano, że realizacja wniosku polegałaby na szczegółowej analizie znajdujących się w tych umowach kilkuset stron dokumentów w celu dokonania ich anonimizacji. Powyższe nie może, jak wskazała skarżący, "wstecznie sanować decyzji". Skarżący podniósł też, że przedstawiona struktura organizacyjna wskazuje na zasoby osobowe, które umożliwiają realizację wniosku. Wskazał, że nie ma przeszkód, aby odpowiedź dla wnioskodawcy była udzielona przez komórki organizacyjne, skoro właśnie to komórki organizacyjne samodzielnie zawierają umowy.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. stanowiącym wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika wniosło o uwzględnienie skargi. Sąd postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. We wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie podzieliło argumentację skarżącego, wskazało m.in., że organ nie wykazał, aby wnioskowana informacja miała charakter informacji przetworzonej. Podniesiono, że organ nie wskazał żadnej pracy kreatywnej, jaka byłaby konieczna do przygotowania informacji. Sama konieczność zapytania każdej z jednostek organu nie stanowi o przetworzeniu informacji. Podkreślono też m.in., że wniosek nie zawierał żądania udostępnienia jakiejś szczególnej kategorii umów, ani wydobycia z tychże umów jakiejś konkretnej informacji, a zaledwie udostępnienia treści (skan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa SKW w danym miesiącu. Zakres prac, wskazanych przez organ w odpowiedzi na skargę, jest zdaniem Stowarzyszenia wyolbrzymiony i byłby adekwatny do innego, znacznie bardziej skomplikowanego i szczegółowego wniosku. Wobec powyższego, jak wskazano, rozważania organu dotyczące szczególnie istotnego interesu publicznego są bez znaczenia, skoro w sprawie mamy do czynienia z informacją prostą a nie przetworzoną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, tak Konstytucji RP, jak również u.d.i.p. W sprawie nie zostały naruszone również przepisy prawa procesowego. Wszystkie zarzuty skargi Sąd uznał za nieuzasadnione.

W sprawie jest bezsporne, że Szef SKW jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. Nie ma też wątpliwości, że informacje żądane we wniosku kopie treści (skan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w miesiącu wrześniu 2021 r. stanowią informację o sprawie publicznej.

W ocenie Sądu trafnie Szef SKW zakwalifikował żądaną informację publiczną jako informację publiczną przetworzoną, a w związku z tym w sprawie tej zachodziła konieczność wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że o informacji przetworzonej można mówić wtedy, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, który negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych elementów i danych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, publ. LEX nr 1068557, z 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133).

Pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym

i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. W orzecznictwie wskazuje się,

że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (v. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; orzeczenia.nsa.gov.pl). W pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób pomimo iż składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (v. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 792/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Szef SKW wykazał w decyzji z dnia [...] listopada 2021 r., że żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Argumentacja organu przedstawiona w decyzji w zakresie uznania żądanej informacji za informację przetworzoną jest w ocenie Sądu wystarczająca i nie daje podstaw do zakwestionowania zajętego przez organ stanowiska. Odmienna ocena czy pogląd skarżącego, co do możliwości przedłożenia mu żądanej informacji jako prostej stanowi polemikę ze stanowiskiem organu.

Organ zobowiązany wskazał w zaskarżonej decyzji, że Służba nie prowadzi rejestru wszystkich zawieranych umów, SKW nie prowadzi wykazu lub zestawienia umów zawieranych przez SKW lub Szefa SKW w związku z realizacją zadań we wszystkich jednostkach organizacyjnych Służby. W sprawie tej nie sposób w świetle powyższego – mimo, że wniosek obejmuje jedynie jeden miesiąc 2021 r.(wrzesień) - podważyć twierdzenia organu, że z uwagi na to, już na etapie ustalania liczby umów zawartych przez SKW lub Szefa SKW, organ musiałby podjąć dodatkowe, ponadstandardowe czynności w celu przygotowania żądanej informacji. Już zatem na etapie wstępnym, samego ustalenia ilości umów, konieczne byłoby zaangażowanie wszystkich jednostek organizacyjnych SKW. W decyzji wskazano, że w skład SKW wchodzi 21 jednostek organizacyjnych. Choć z zarządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 kwietnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (M.P. z 2017 r., poz. 431) wynika, że są 23 jednostki organizacyjne, a nie 21, jak podano w decyzji, nie zmienia to zdaniem Sądu prawidłowości oceny Szefa SKW co do konieczności zaangażowania wszystkich jednostek organizacyjnych, skoro żądanie wnioskodawcy dotyczy "wszystkich pisemnych umów zawartych przez Służbę Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Kontrwywiadu Wojskowego (...)". Przy tak sformułowanym wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącym wszystkich umów, bezspornie – w sytuacji, gdy organ nie prowadzi rejestru "wszystkich zawieranych umów" – niewątpliwie konieczne byłoby zaangażowanie wszystkich jednostek organizacyjnych w proces przygotowania żądanej informacji. Już sama ta okoliczność w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę do jakich zadań utworzona została SKW, wskazuje na konieczność podjęcia ponadstandardowych działań w celu wytworzenia żądanej informacji publicznej.

Nadto, w zaskarżonej decyzji organ jednoznacznie wskazał, że w celu udzielenia odpowiedzi na wniosek i udostępnienia żądanych umów organ musiałby podjąć szerokie działania mające na celu wytworzenie materiałów/dokumentów odpowiadających treści złożonego wniosku. Jest oczywiste i zostało wskazane w decyzji, że udostępnienie żądanej informacji wymaga nie tylko zwykłych czynności technicznych związanych z przeglądaniem, analizowaniem i kopiowaniem (skanowaniem) dokumentów, lecz znacznego nakładu pracy związanego z koniecznością ponadstandardowej, nieszablonowej analizy dokumentów, a także wykonywaniem szczegółowej, szerokiej anonimizacji. Powyższa argumentacja pozwala na stwierdzenie, że ocena organu co do przetworzonego charakteru żądanej informacji publicznej, nie jest dowolna.

Zdaniem Sądu organ w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia tej sprawy wykazał, że udostępnienie żądanej informacji wiązałoby się z podjęciem przez organ szeregu ponadstandardowych czynności. W sprawie nie ma przy tym wątpliwości, że realizacja wniosku wymagałaby zaangażowania pracownika, czy pracowników wszystkich tych jednostek, do których należałoby się zwrócić o odszukanie żądanych informacji.

Biorąc pod uwagę, że zadaniem SKW jest ochrona przed zagrożeniami wewnętrznymi dla obronności Państwa, bezpieczeństwa i zdolności bojowej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych jednostek organizacyjnych podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej, jest oczywiste, że realizacja wniosku żądającego przesłania kopii treści (skanów) wszystkich pisemnych umów zawartych we wrześniu 2021 r. mogłaby powodować – wobec koniecznych do podjęcia w tym zakresie czynności – utrudnienia w realizacji zadań, do których Służba została powołana.

W ocenie Sądu przedstawione w decyzji stanowisko organu co do tego, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, jest wystarczająco uzasadnione. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia tych ustaleń organu.

Wnioskodawca zasadnie wezwany został do wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o czym jest mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona podlega bowiem udostępnieniu w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Za prawidłowe Sąd uznał ustalenie organu, że w sprawie tej nie została spełniona przez wnioskodawcę przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Pojęcie interesu publicznego jest pojęciem szerokim i nieostrym. Niewątpliwie jednak obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), nie zaś interes indywidualny (v. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, zatem działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (v. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2721/13).

Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych

z funkcjonowaniem Państwa oraz innych ciał publicznych. W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego społeczności (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. 2016 r., str. 81).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 1068/16 wskazał, że zasadniczo obowiązek realizowania interesu publicznego charakteryzuje kompetencje szeroko rozumianych organów państwa. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika jednak, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Pogląd ten w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

W art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mowa jest o kwalifikowanym interesie publicznym. Istotne jest zatem wykazanie, że żądana informacja stwarza konkretną możliwość wykorzystania dla poprawy funkcjonowania Państwa, czy danej instytucji. Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie wskazał konkretnych możliwości wykorzystania wnioskowanej informacji przetworzonej dla dobra ogółu, w tym dla poprawy funkcjonowania Służby.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wymagane prawem elementy

i w sposób wystarczający, dla oceny jej zgodności z prawem, wskazuje, z jakich powodów żądana we wniosku informacja publiczna nie podlega udostępnieniu wnioskodawcy. Kwestionowane w skardze zakwalifikowanie żądanej informacji jako informacji przetworzonej stanowi polemikę z ustaleniami organu, która nie daje podstaw do uwzględnienia skargi.

Podniesiona dodatkowo w zaskarżonej decyzji kwestia nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie miała wpływu na wynik sprawy. Niezależnie od tego wskazania wymaga jednak, że u.d.i.p. nie zawiera przesłanki w postaci nadużycia prawa do informacji, jako warunkującej odmowę dostępu do informacji. Sąd nie dokonywał oceny działań wnioskodawcy pod tym kątem. Znaczenia w sprawie nie miała tym samym również kwestia liczby złożonych przez skarżącego dotychczas do organu wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w wyroku.