Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1359/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2; art. 3 ust. 1 pkt 1; art. 4; art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 88 poz 983
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw.
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 art. 35
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2012 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. w P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. od decyzji nr [...], wydanej w dniu [...] stycznia 2012 r. przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na latach 2007-2013, Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 9 września 2011 r. B. Sp. z o.o. zwana dalej "Grupą" złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 27 sierpnia 2010 r. do dnia 26 sierpnia 2011 r.

W wyniku weryfikacji złożonego przez Grupę wniosku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił, iż w trzecim roku działalności, tj. w okresie od dnia 27 sierpnia 2010 r. do dnia 26 sierpnia 2011 r., Grupa nie osiągnęła minimalnej rocznej produkcji towarowej.

W związku z powyższym wystosował do Grupy wezwanie do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na powyższe Grupa złożyła wyjaśnienia w których wskazała, iż w 2011 r. wszyscy członkowie Grupy wyprodukowali łącznie 1800 ton rzepaku, jednakże z uwagi na niską cenę rzepaku zmagazynowali wyprodukowany towar celem jego sprzedaży wiosną 2012 r.

W dniu [...] stycznia 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której odmówił Grupie przyznania środków finansowych za okres od dnia 27 sierpnia 2010 r. do dnia 26 sierpnia 2011 r. tj. za trzeci rok działalności.

Uznając trafność powyższej decyzji organ II instancji przypomniał, że szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia GPR, pomoc finansowa jest udzielana grupie producentów, która została utworzona ze względu na określone produkty lub grupę produktów.

Stosownie z kolei do art. 8 ust. 1 rozporządzenia GPR, wysokość udzielonej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu, na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.

Ponadto w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków producentów rolnych została określona minimalna roczna wielkość produkcji towarowej w województwie dolnośląskim w przypadku kategorii "nasiona roślin oleistych" w wysokości 900 ton, a minimalna liczba członków grupy producentów rolnych tworzonej w celu produkcji nasion roślin oleistych wynosi 5.

Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Mając na uwadze powyższe zauważono, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 oraz art. 2 ustawy GPR, celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów do celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w trzecim roku działalności spółki dwóch z sześciu członów grupy w ogóle nie dostarczyło produktu, dla produkcji którego przedmiotowa grupa została utworzona, a rzeczywistą produkcję nasion roślin oleistych (rzepak) za pośrednictwem grupy w sposób niewątpliwy prowadziły cztery podmioty. Ponadto Grupa wyprodukowała w okresie objętym wnioskiem 259,60 ton rzepaku czyli poniżej minimalnej rocznej wielkość produkcji towarowej w województwie dolnośląskim.

W konsekwencji, mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych rzeczywiście przeprowadzone i nieprzeprowadzone operacje grupy w trzecim roku jej działalności oraz wielkość produkcji towarowej wskazują na sztuczny i pozorny charakter warunków do przyznania pomocy za okres od dnia 27 sierpnia 2010 r. do dnia 26 sierpnia 2011 r.

W związku z tym organ II instancji stwierdził, iż w analizowanym stanie faktycznym, przyznanie Grupie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" za trzeci rok działalności, spowodowałoby uzyskanie wsparcia przez podmiot, którego działalność nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona, a w szczególności celu określonego w ust. 1 lit. b Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. W konsekwencji doprowadziłyby to do naruszenia celów i istoty działania, wynikających z przedmiotowej regulacji.

Odnosząc się do złożonego przez stronę odwołania podkreślono, iż nie zawiera wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy przypomniał, iż w okresie referencyjnym, tj. w okresie od dnia 27 sierpnia 2010 r. do dnia 26 sierpnia 2011 r. Grupa sprzedała tylko produkty wytworzone w gospodarstwach członków w ilości 259,60 ton, zatem nie osiągnęła wymaganej przepisami minimalnej wielkości produkcji towarowej na poziomie 900 ton. W art. 35 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005 prawodawca unijny stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów: a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Istota rzeczy wyraża się więc we wspieraniu działalności realizującej swoistego rodzaju wspólne przedsięwzięcie, polegające na wspólnej produkcji i wspólnym wprowadzaniu produktu do obrotu. W ramach grupy, producenci zobowiązani są więc działać wspólnie, zarówno w płaszczyźnie produkcyjnej, jak i zwłaszcza w płaszczyźnie sprzedaży produktu ze względu na który grupa ta została utworzona, albowiem tylko i wyłącznie w ten sposób jej działalność będzie korespondowała ze wskazanymi wyżej celami.

Podkreślono również, iż element w postaci cechy wspólnego działania, widoczny jest również na gruncie art. 35 ust. 2 rozporządzenia 1698/2005. Z przepisu tego wynika, że wsparcie udzielane jest w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres pierwszych 5 lat przepadających po dacie, w której grupa producentów została uznana, a oblicza się je na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek – (w tej mierze chodzi więc o produkt wytworzony i sprzedany w danym roku referencyjnym). Skoro zatem, wsparcia grupie producentów udziela się przez okres pierwszych 5 lat przypadających po dacie w której grupa powstała, a jego wysokość zdeterminowana jest roczną produkcją grupy skierowaną na rynek, to w pełni zasadnie należy przyjąć, że produkcja grupy stanowi sumę produkcji poszczególnych jej członków.

Organ odwoławczy uznał, więc zasadność stanowiska, że przyznanie pomocy, o której mowa w art. 35 rozporządzenia 1698/2005 w związku z § 1 i § 3 rozporządzenia GPR zdeterminowane jest, jako warunkiem podstawowym "wspólnego działania" producentów w ramach grupy, tj. działaniem podejmowanym przez wszystkich ich członków. Tylko w ten sposób realizować się może bowiem istota samej pomocy.

Podkreślił także, iż nie kwestionuje spełniania przez B. Sp. z o.o. formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych.

Jednakże w ocenie organu, w trzecim roku działalności grupy, w którym dwóch jej członków nie dostarczyło do grupy produktu ze względu na który grupa została utworzona, a czterech z sześciu członków Grupy dostarczyło rzepak poniżej minimalnej rocznej wielkość produkcji towarowej w województwie dolnośląskim Spółka w sposób sztuczny stworzyła warunki wymagane do otrzymania pomocy. Odmienną kwestią jest bowiem spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (o czym decyduje właściwy miejscowo marszałek województwa), a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, określonych w przepisach wspólnotowych, czy też krajowych.

Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła B. Spółka z o.o. wnosząc o jej uchylenie, a nadto o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonym decyzjom zarzucono:

1) Naruszenie § 1 (wraz z załącznikiem) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków producentów rolnych w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz w związku z § 3, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przez chybione przyjęcie, że Skarżąca – Grupa Producentów Rolnych wyprodukowała w okresie objętym wnioskiem 259, 60 ton rzepaku czyli poniżej minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej w województwie dolnośląskim oraz że wielkość tej produkcji towarowej wyprodukowało tylko 4 członków Grupy czyli poniżej minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych tworzonej w celu produkcji nasion oleistych.

2) Naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez chybione przyjęcie, że Skarżąca – Grupa Producentów Rolnych sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyść sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

3) Naruszenie art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz art. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach poprzez chybione przyjęcie, że działalność Skarżącej nie stanowiła realizacji celu, dla którego grupa została utworzona.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że skarżąca wyjaśniła oraz złożyła dokumentację potwierdzającą, że Grupa wyprodukowała 1800 ton rzepaku oraz, że uczynili to wszyscy 6 członkowie grupy. Obydwa organy, natomiast przyjęły stanowisko, że decydujące znaczenie ma załącznik nr 2 do wniosku stanowiący wykaz faktur VAT i rachunków, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych grupie produktów przez poszczególnych jej członków i na tej podstawie przyjęły, że B. Sp. z o.o. wyprodukowała 259,60 ton rzepaku oraz, że wielkość tej produkcji towarowej wyprodukowało jedynie 4 członków grupy. W ocenie strony, jest to stanowisko błędne ponieważ § 7 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia GPR stanowiący, że do wniosku dołącza się wykaz faktur VAT i rachunków, potwierdzających wartość i ilość dostarczonych grupie produktów lub grupy produktów przez poszczególnych jej członków nie ma konstrukcji decydującej i przesądzającej o tym, że jedynie wymienione w nim faktury VAT i rachunki przesądzają o zakwalifikowaniu danej wielkości produkcji towarowej. Stanowi on jedynie dyspozycję dla grupy-wnioskodawcy, że jeżeli takie faktury VAT i rachunki były wystawiane winny być załączone do wniosku, co nie oznacza że jest to cała produkcja towarowa grupy.

Zdaniem skarżącej oczywistym jest, że do czasu sprzedaży produkcji, poszczególni członkowie grupy mogą ją przechowywać (magazynować) i nieuzasadnionym byłoby twierdzenie, że muszą ją w tym czasie przekazać na podstawie faktury VAT lub rachunku grupie.

W tej sytuacji zdaniem strony pierwszeństwo należy przyznać stanom magazynowym i księgowym członków grupy, które potwierdzają spełnienie przez grupę wymogów minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy, nad fakturami VAT, które w sposób niepełny dokumentują produkcję towarową grupy. Ponadto brak sprzedaży wyprodukowanego rzepaku przez Grupę podyktowany był niskimi cenami panującymi na rynku w 2011 r. i oczekiwaniem na poprawę koniunktury, co było niezależne od grupy.

Ponadto zdaniem Skarżącej, rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. nie przez przypadek definiuje limity do których zobowiązana jest grupa producentów rolnych jako "minimalną roczną wielkość produkcji towarowej", decydując że to produkcja towarowa członków grupy, a nie sprzedaż tej produkcji do grupy lub na zewnątrz ma charakter decydujący. Definiując w ten sposób limity grupy, ustawodawca dał wyraz stanowisku, że zainteresowany jest produkcją towarową grupy, a więc przeznaczoną na sprzedaż z pozostawieniem grupie swobody kiedy w zależności od sytuacji rynkowej i przyjętej strategii sfinalizuje sprzedaż. Z pewnością ustawodawca nie miał na celu skłaniania członków grupy producentów rolnych, aby natychmiast po wyprodukowaniu w sposób niedostosowany do warunków rynkowych dokonywali sprzedaży.

Zdaniem strony nie do przyjęcia jest interpretacja według której to sprzedaż w okresie wnioskowanym, a nie produkcja przeznaczona na sprzedaż decyduje czy Grupa spełnia wymóg ustawowy w zakresie minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych.

Stanowisko Prezesa ARiMR, wyrażone w uzasadnieniu Decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., że pomoc finansowa dla Skarżącej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w okresie od 27 sierpnia 2010 r. do 26 sierpnia 2011 r., to jest za 3 rok działalności, nie może być udzielona również w myśl art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, ponieważ nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, jest zdaniem strony bezzasadne i stoi w sprzeczności z treścią wniosku o płatność, zgromadzonym materiałem w toku postępowania oraz obowiązującymi w tym przedmiocie przepisami prawa.

Zdaniem skarżącej bezoporne jest to, że spełnia kryteria przewidziane w art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy GPR, zarówno pod względem formalnym jak i celów powstania grupy. Ponadto Spółka wnioskując o płatność spełniła wymogi przewidziane w § 3 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia GPR, a treść wniosku o płatność nie budzi zastrzeżeń co do prawdziwości i rzetelności umieszczonych tam danych.

W tej sytuacji niedopuszczalne jest uznanie, iż Spółka sztucznie stworzyła warunki wymagane do otrzymania płatności oraz że jej postępowanie jest sprzeczne z celami programu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych".

Skarżąca przypomniała, że w myśl art. 2 ustawy GPR, grupy producentów rolnych tworzone są w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Skarżąca jest zdania, że nie sposób zarzucić jej niedostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości oraz koncentracji podaży i organizowania sprzedaży produktów rolnych, o czym świadczy całokształt jej zachowań, a jednoznacznie przesądza faktycznie dokonany zbyt produkcji towarowej Grupy w 2011 r. oraz na początku 2012 r. Natomiast wstrzymanie się ze sprzedażą zdecydowanej części produkcji Grupy do 2012 r. zdecydowanie wypełnia normę (cel) poprawy efektywności gospodarowania, albowiem jedyną przesłanką takiego działania była maksymalizacja efektów dochodowości Grupy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).

Stosownie do art. 2 ustawy GR – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.

Ustawa określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, miedzy innymi grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art. 3 ust. 1 pkt 1). W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).

W art. 6 ustawy GR zawarta jest delegacja dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii organizacji wskazanych w ustawie, wykazu produktów i grup produktów dla których mogą by tworzone grupy producentów rolnych, minimalną roczną wielkość produkcji towarowej oraz minimalną liczbę członków grupy. Wypełniając delegację ustawową Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).

W punkcie 16 załącznika do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów nasion roślin oleistych to 5 podmiotów.

Spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie GR oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy GR, czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r. stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy. Marszałek dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa.

Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa.

Warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" określa wydane na podstawie art. 29 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz.427 ze zm.) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. Pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.

Natomiast w art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w ww. rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r.

Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.

Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.

Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.

Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1975/2006".

Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:

a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;

b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.

W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia.

Jest bezsporne i niekwestionowane przez skarżącą spółkę, że w roku 2011 grupa nie sprzedała nasion roślin oleistych, dla produkowania i sprzedaży których została utworzona, ze względu na niskie ceny rzepaku na rynku.

W tej sytuacji mimo uzyskania przez skarżącą spółkę warunku formalnego uznania za grupę producentów rolnych (wpis do rejestru), w okresie objętym wnioskiem cel przepisów polegający na ułatwianiu wspólnego wprowadzenia do obrotu nasion roślin oleistych nie został osiągnięty. Wobec powyższego należało uznać, że warunki do otrzymania płatności zostały stworzone sztucznie, a wypłata dofinansowania byłaby sprzeczna z określonymi w wyżej wymienionych przepisach celami wsparcia.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko zgodnie, z którym istotą pomocy przyznawanej w ramach działania "grupy producentów rolnych" jest wsparcie wspólnej produkcji określonego produktu realizowanej za pośrednictwem grupy przez wszystkich producentów zakładających grupę. Za stanowiskiem tym przemawia, w ocenie Sądu, sformułowanie przytoczonych wyżej przepisów wspólnotowych mówiące o działaniu wspólnym, czyli ze swej istoty działaniu wszystkich członków grupy. Za stanowiskiem tym przemawia również treść przywołanych wyżej przepisów prawa krajowego określających, że grupa może zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy GR) oraz określających minimalną liczbę członków grupy w zależności od rodzaju produkowanego towaru (art. 6 ustawy GR i rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r.).

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie byłoby jednak wystarczające nawet przyjęcie (jak chce tego skarżąca), iż wszyscy członkowie grupy byli producentami rzepaku.

W ramach grupy jej członkowie zobligowani są bowiem do wspólnego działania także w kwestii sprzedaży wytworzonego produktu.

Ust. 2 przywoływanego wcześniej art. 35 rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 wskazuje, że wsparcie oblicza się na podstawie rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek.

Nie chodzi więc o produkt wytworzony i magazynowany (np. w celu oczekiwania na jego wyższą cenę), ale taki który po wyprodukowaniu zostanie przeznaczony do sprzedaży w danym roku produkcyjnym. Jest tak dlatego ponieważ grupie producentów rolnych udziela się wsparcia przez okres 5 lat przypadających po dacie w której grupa powstała, a wysokość tego wsparcia uzależniona jest właśnie od rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek.

Twierdzenie skarżącej, iż prawo do otrzymania pomocy przez grupę jest niezależne od ilości sprzedaży wytworzonego produktu jest nie do zaakceptowania. Gdyby tak w istocie było grupa mogłaby w ogóle niczego nie sprzedawać (w kolejnych latach od powstania), a podstawą żądania przez nią dofinansowania byłaby jedynie wykazana produkcja poszczególnych jej członków.

Zdaniem Sądu cytowane i omawiane wcześniej przepisy prawa taką sytuację wykluczają.

Z powyższych względów skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.