Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 1024/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 641/18 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Stowarzyszenia, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawiać mają uchybienia przepisom w toku postępowania administracyjnego. Wykonanie decyzji spowoduje istotną i trwałą zmianę sytuacji życiowej, komfortu i warunków życia lokalnej społeczności, przyczyni się do pogorszenia warunków zdrowotnych miejsca zamieszkania, które powinno być oazą spokoju, miejscem wypoczynku, a nie miejscem przysparzającym o dodatkowy stres i wpłynie istotnie na obniżenie wartości nieruchomości mieszkalnych okolicznych mieszkańców. Wykonanie decyzji pociągnie za sobą trudne do odwrócenia skutki, gdyż stanowi dla organu architektoniczno-budowlanego podstawę decyzji o pozwoleniu na budowę, co spowoduje istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości przez powstanie obiektu przemysłowego, wywołując nieodwracalne skutki. Stowarzyszenie podniosło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter sui generis "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia i pełni względem niego w istocie funkcję prejudycjalną i nie podlega poprawianiu na kolejnych etapach z urzędu przez Organ. Jej rozstrzygnięcie jest wiążące dla organu budowlanego, dlatego prawidłowość jej rozstrzygnięcia powinna poprzedzać wszelkie dalsze etapy realizacji inwestycji. Stąd wniosek skarżącego jest jak najbardziej uzasadniony.

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie nadaje się do wykonania. Decyzja taka nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Stowarzyszenie [...] zarzuciło naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wniosło o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

W odpowiedzi na zażalenie T. G. prowadzący działalność pod firmą [...] wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 P.p.s.a). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54). Wstrzymanie wykonania dotyczy zatem sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Przesłanki mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu można rozważać dopiero po stwierdzeniu, że akt ten nadaje się do wykonania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie przyjął, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zatem nie można mówić o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub zaistnieniu trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem wskazać, że decyzja środowiskowa nie stanowi samodzielnej podstawy do rozpoczęcia realizacji inwestycji przez inwestora, lecz otwiera drogę do podjęcia dalszych czynności prawnych. Decyzja ta ustala jedynie warunki jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji. Wydanie zatem takiej decyzji nie spowoduje rozpoczęcia przez inwestora jakichkolwiek prac budowlanych. Sama obawa, że w przyszłości zostaną wydane akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej (por. postanowienia NSA z dnia 14 maja 2009 r., II OSK 715/09, z dnia 22 maja 2012 r., II OZ 419/12, treść [w:] CBOSA).

Argumentacja zawarta w zażaleniu sprowadza się do kwestionowania prawidłowości zaskarżonej decyzji, jak również odnosi się do przyszłego postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji. Nie przedstawia żadnych zasadnych przesłanek przemawiających przeciwko stanowisku, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie jest aktem, który podlega wykonaniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 P.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.