Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1989/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, 8,77 § 1 i 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 50 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2021 r. sygn. akt. VII SA/Wa 2214/20 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w W. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2020 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2021 r. VII SA/Wa 2214/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2020 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych.

W skardze kasacyjnej Spółdzielnia Mieszkaniowa "K." z siedzibą w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 290 ze zm. dalej: Prawo budowlane) przez błędne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie i przyjęcie przez Sąd, że organ mógł z niego skorzystać w sytuacji gdy brak jest wykazania zarówno przez Sąd jak i organ okoliczności faktycznych uprawniających do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie istnieje ryzyko zagrożenia środowiska, a co za tym idzie nieuprawnione jest wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych - gdy okoliczności te powinny być szczegółowo przez organ wyjaśnione i udokumentowane,

II. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1,107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego przez oddalenie skargi Spółdzielni na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sytuacji gdy ww. postanowienie naruszało przytoczone przepisy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jako że organ przeprowadzając postępowanie dowodowe w sprawie nie udowodnił, że wystąpiły w sprawie okoliczności dające podstawy do zastosowania art. 50 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jednocześnie nie opierając swojego rozstrzygnięcia na podstawie przeprowadzonych dowodów, wskazujących że przytoczony przepis prawa materialnego nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2020 r. w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku przedłożenia opinii ornitologicznej.

Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało zaistnienie przesłanki do zastosowania w sprawie art. 52 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska.

Jak wynika z akt sprawy, organy nadzoru budowlanego dokonały ustaleń wskazujących, że prowadzone przez skarżącą roboty budowlane związane z termomodernizacją budynku stwarzają zagrożenie dla siedlisk lub gniazd ptaków, w tym jerzyków i wróbli.

Mianowicie podczas oględzin w dniu 14 lipca 2020 r. stwierdzono częściowe wykonanie prac przy elewacji przedmiotowego budynku oraz zaślepienie jednego z gniazd ptaków objętych ochroną.

Co ważne, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska już pismem z dnia 8 maja 2020 r. poinformował o interwencji dotyczącej spornej inwestycji oraz wydanej decyzji z 5 marca 2020 r., którą zezwolił Spółdzielni Mieszkaniowej na czynności podlegające zakazom w stosunku do dziko występujących gatunków objętych ochroną, lecz w terminie do dnia 30 kwietnia 2020 r.

Z kolei pismem z 8 lipca 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że decyzją z 6 lipca 2020 r. zezwolił na wykonanie czynności podlegających zakazom w stosunku do wróbli, jerzyków i szpaków w obrębie przedmiotowego budynku, nakładając na inwestora szereg warunków, które mają na celu nie dopuścić do zniszczenia lęgów. Następnie w piśmie z 17 lipca 2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska udzielił informacji Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, że decyzja z 6 lipca 2020 r. nie jest ostateczna i prawomocna, przy czym stwierdził, że Spółdzielnia Mieszkaniowa narusza zakazy w stosunku do wymienionych gatunków ptaków, bez wymaganego zezwolenia.

Ponadto do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z 15 lipca 2020 r. z informacją o wydanym pozwoleniu na roboty budowlane z 17 czerwca 2020 r. oraz interwencji fundacji P. "N." dotyczącej zamurowania gniazda i miejsca lęgowego ptaków podczas prac budowlanych przy elewacji przedmiotowego budynku Spółdzielni Mieszkaniowej. Zaznaczyć również należy, że w aktach sprawy zgromadzono obszerną dokumentację fotograficzną dotyczącą prowadzonych robót budowlanych oraz gniazd ptaków umiejscowionych na przedmiotowym budynku.

W takim stanie faktycznym Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że zgromadzony materiał dowodowy wskazywał na zagrożenie, jakie przedmiotowe roboty budowlane mogły stwarzać dla siedlisk lub gniazd ptaków. Oceniając przesłanki do wszczęcia trybu naprawczego, Sąd Wojewódzki słusznie zwrócił uwagę na obowiązki inwestora związane z ochroną środowiska przy realizacji robót budowlanych, wynikające z: art. 75 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, art. 52 ust. 1 pkt 7, 8 i 13 oraz art. 56 ustawy o ochronie przyrody, a także przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt.

W tym kontekście istotne znaczenie miała okoliczność, że w dacie rozpoczęcia spornych robót budowlanych inwestor nie dysponował ostatecznym pozwoleniem właściwego organu ochrony środowiska na podjęcie działań w stosunku do chronionych prawem gatunków ptaków, które w świetle zgromadzonych dowodów miały swoje siedliska lub gniazda na przedmiotowej nieruchomości.

W ustalonych okolicznościach sprawy uprawnione było zatem wnioskowanie organów nadzoru budowlanego, a także Sądu Wojewódzkiego, co do zasadności wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku uzyskania opinii ornitologicznej w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.

Zauważyć również należy, że Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku przedstawił szczegółową argumentację prowadzącą do konstatacji, że każdy przypadek ewentualności istotnego zagrożenia bezpieczeństwu środowiska ze względu na sposób wykonywania robót budowlanych wymaga zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił także prawidłowo, że celem wydania postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego jest przeprowadzenie dowodów koniecznych dla prawidłowego rozpoznania sprawy i umożliwienie stronie wykazania zgodności prowadzonej inwestycji z przepisami prawa, w tym wymogami w zakresie ochrony środowiska.

Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

4