Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 498/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [..]. (nr [..]) wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1, art. 150 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej: "k.p.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) – odmówiło wznowienia B. C. (dalej: strona, skarżąca) postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [..] nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [..]r. nr [..] Samorządowe Kolegium w [..] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [..] z dnia [..] r. nr [..] ustalającą wysokość niewykorzystanej do końca roku budżetowego dotacji przekazanej w 2014 r. tytułem wyrównania dotacji należnej za 2012 r. i 2013 r. dla organu prowadzącego [...] (dalej P.) przypadającej do zwrotu w wysokości [..] zł i [..] zł i określającą termin naliczania odsetek od tych kwot.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 1084/15 oddalił skargę skarżącej uznając, że kwotom przekazywanym przez Gminę w 2014 r. należy przypisać charakter dotacji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2019 r. sygn. akt I GSK 1174/18 oddalił skargę kasacyjną skarżącej.

Skarżąca [..] października 2015 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w [..] z dnia [..] r., jako podstawę wskazując art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w dniu [..] października 2015 r. złożyła rozliczenie wypłaconych w 2014 r. kwot stanowiących odszkodowanie z tytułu zaniżonych dotacji jako rozliczenie wyrównania dotacji. Kwoty te zostały pobrane przez osobę prowadzącą P. jako wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji dyrektora. Wynagrodzenie zostało pobrane i rozliczone w całości z dotacji łącznie z "odszkodowaniem" wypłaconym jako wyrównanie dla P.. Jej zdaniem mogła pobierać wynagrodzenie na podstawie art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm. - dalej u.s.o.). Wskazała, że nie przedstawiła w rozliczeniu rocznym tych wypłat, gdyż uznawała, że otrzymanego wyrównania nie można kwalifikować jako dotacji i nie podlega ono rozliczeniu. Jednak praktycznie w tym czasie kwoty te zostały już wypłacone jako wynagrodzenie, przy czym nie były wpisane do rocznego rozliczenia, składanego do Urzędu Gminy. W ocenie strony decyzja z dnia [..] r. powinna zostać wydana w innym stanie faktycznym niż przyjęty w decyzjach obu instancji. W decyzjach bowiem przyjęto, że kwoty wypłacone tytułem wyrównania zaniżonych dotacji za lata 2012-2013 nie były wydatkowane zgodnie z przepisami, i w istocie prowadzono postępowanie na podstawie przesłanek wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, o których mowa w art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. – dalej u.f.p.) a wydano decyzję na podstawie art. 251 u.f.p. jako dotację niewykorzystaną do końca roku budżetowego. Zdaniem skarżącej istnieją istotne dla sprawy nowe okoliczności oraz ujawnione zostały fakty, nieznane organowi wydającemu decyzję, które powodują odmienne traktowanie podstaw faktycznych i prawnych decyzji.

Kolegium ww. postanowieniem z dnia [..] r. odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [..] r.

Organ powołując niesporną treść art. 145 § 1 oraz art. 148 § 1 k.p.a. wskazał, że podanie o wznowienie postępowania uruchamia postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe, bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania.

Organ nie uznał, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania wynikające z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z tym, że zostały ujawnione nowe okoliczności, nieznane organowi w dacie wydania decyzji, a mające istotne znaczenie dla sprawy polegające na tym, że kwoty wypłacone tytułem wyrównania dotacji za rok 2012 r. oraz za 2013 r. zostały w roku 2014 wypłacone osobie prowadzącej jako wynagrodzenie za pełnioną funkcję dyrektora placówki oświatowej.

Odnosząc się do pierwszej okoliczności wskazanej przez skarżącą, złożenia przez stronę w dniu [..] października 2015 r. rozliczenia kwot wypłaconych w roku 2014, "stanowiących odszkodowanie" z tytułu zaniżonych dotacji, jako rozliczenia wyrównania dotacji za rok, w którym kwoty zostały wypłacone organ wskazał, że okoliczność ta nie istniała w dniu [..] r. w którym został wydana ostateczna decyzja, o której wznowienia strona wnosi. Skoro wskazana okoliczność wystąpiła po wydaniu ostatecznej decyzji, to nie świadczy o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. która mogłaby być badana we wznowieniowym postępowaniu a zatem nie przemawia za uruchomieniem przez organ tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji tej decyzji.

Odnosząc się do kolejnej wskazanej przez stronę okoliczności, jaką jest pobranie przez stronę kwot wypłaconych w 2014 r. jako wynagrodzenia za rok 2014 z tytułu pełnienia funkcji dyrektora p., które nie zostały wpisane do rocznego rozliczenia dotacji organ wskazał, że strona dowiedziała się o tej okoliczności w roku 2014, a wobec tego wnosząc [..] października 2015 r. o wznowienie postępowania uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku.

W ocenie organu składając [..] października 2015 r. wniosek o wznowienie postępowania skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a ponadto jako podstawę wznowienia powołała okoliczności nieistniejące jeszcze w dacie wydania decyzji ostatecznej, czego konsekwencją jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

W skardze skarżąca wnosząc o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [..] 2019 r. zarzuciła:

1.naruszenie art. 145 § 1 k.p.a. przez odmowę wznowienia postępowania, gdy zachodzą przesłanki do jego wznowienia;

2.naruszenie art.7 i art. 8 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego, oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażąco naruszający zaufanie do władzy publicznej;

3.naruszenie art. 80 k.p.a. przez brak wyczerpującego rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych;

4.naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak w uzasadnieniu opisania i określenia okoliczności przekroczenia 1-miesięcznego terminu przez stronę, który przyjął organ, szczególnie wskazania początku tego terminu i jego okoliczności faktycznych (zdarzeń od którego organ liczy termin).

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuca organowi, że nie uzasadnił w postanowieniu, w jaki sposób liczony jest 1-miesieczny termin na złożenie wniosku, od jakiego zdarzenia i dlaczego został przekroczony. Zdaniem strony nie można określić jego początku. Strona w 2014 r. nie wiedziała na jakiej podstawie zostanie wydana decyzja. Dopiero z ostatecznej decyzji dowiedziała się jakie fakty i okoliczności były podstawą wydania decyzji. Okoliczność w postaci wypłaty wynagrodzenia dyrektorowi nie była znana organowi. Zdaniem strony okoliczność ta "wyszła na jaw" [..] października 2015, gdy strona złożyła rozliczenie kwot. Podkreśla, że nie przedstawiła w roku 2015 w rozliczeniu rocznym wypłat wynagrodzeń, pokrywanych z dotacji, gdyż konsekwentnie uznawała, że otrzymanego wyrównania nie można kwalifikować jako dotacji i wobec tego nie podlega ono rozliczeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia bądź o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W piśmie procesowym z dnia [..] lutego 2020 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy skarżąca powołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że nie zgadza się z organem, że istnienie określonych dowodów już w 2014 r. stanowi o naruszeniu terminu wniesieniu podania, gdy w tym czasie nawet nie toczyło się jeszcze postępowanie administracyjne, a decyzja stała się ostateczna w dniu [..]r. (doręczenie decyzji).

Zdaniem strony zgodnie z art. 147 k.p.a. tylko wznowienie na podstawie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony, zatem wznowienie z przyczyn z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może być także z urzędu co oznacza, że nawet hipotetyczne naruszenie przez stronę terminu miesięcznego nie może stanowić przyczyny odmowy wznowienia postępowania.

Dodatkowo strona zaznaczyła, że w sprawie zaistniała także inna okoliczność w postaci odmiennych wyroków NSA z 30 lipca 2019 r., co samo w sobie także winno stanowić okoliczność do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie należy odnieść się do zawnioskowanego przez organ odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania przez skarżącą środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, tj. niezłożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z kolei zaś po myśli art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 "Zażalenia" do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to zatem, że do postanowień wydanych przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, od których przysługuje zażalenie, ma zastosowanie instytucja wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Stosownie do art. 52 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3). Zdaniem Sądu zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa cytowanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest środkiem zaskarżenia, od złożenia którego uzależniona jest możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wspomnianą ustawą o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw wykreślono go z katalogu środków zaskarżenia zawartego w art. 52 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem prawnym przysługującym zarówno od decyzji, jak i postanowień wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, z którego strona może skorzystać. Fakultatywny charakter tego środka prawnego potwierdza regulacja art. 52 § 3 p.p.s.a. Należy w pełni podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że literalne brzmienie przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. odnoszące się wyłącznie do decyzji, a nie do postanowienia nie ma żadnego wpływu na wynikający z treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1271/18, postanowienie NSA z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1269/18, postanowienie NSA z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt I OSK 3522/18).

Następnie z uwagi na tryb w jakim zostało wydane zaskarżone postanowienie, niezbędne jest przybliżenie instytucji wznowienia postępowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że instytucja wznowienia postępowania należy do tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania, a jej celem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, według określonych w prawie kryteriów, lecz zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Postępowanie w trybie wznowienia ma charakter szczególny i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 K.p.a. Zasada trwałości decyzji oznacza, że rozstrzygnięcia, od których nie służy odwołanie w postępowaniu administracyjnym, stają się ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Zasada ta ma służyć pewności obrotu prawnego, ponieważ chodzi o zapewnienie podmiotom ochrony praw nabytych. Możliwość podważenia decyzji ostatecznej narusza ład systemu prawnego, gdyż stanowi odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania oraz stabilności decyzji ostatecznych. Tylko wyraźnie określone przyczyny, stanowiące o najdalej idących wadliwościach decyzji (postanowienia) lub poprzedzającego ją postępowania, mogą prowadzić do wzruszenia decyzji (postanowienia) ostatecznej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w art. 145 k.p.a. W postępowaniu tym nie można badać na nowo wszystkich zarzutów strony. Postępowanie to nie może przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym i nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień związanych z tym postępowaniem, o tyle w przypadku wznowienia postępowania organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy zaistnieją przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a.

Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Analiza treści art. 145 § 1 prowadzi do wniosku, że postępowanie wznowieniowe nie może być poświęcone powtórnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Temu celowi służy bowiem postępowanie zwykłe, instancyjne odwoławcze.

W sprawie jako podstawę wznowienia strona wskazała art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w przypadku, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy; - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe; - istnienie "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów" w dniu wydania ostatecznej decyzji; - "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu jako przesłanki wznowienia postępowania muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania określonej w pkt 5 art. 145 § 1 k.p.a.

Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012r. sygn. akt I FSK 558/11; z dnia 30 października 2012r. sygn. akt I FSK 1985/11,dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).

Kiedy mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. o ,,nowych dowodach" istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który je wydał, chodzi o dowody w znaczeniu środków dowodowych, czyli w ujęciu przedmiotowym, a więc np. zeznania świadków istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który je wydał, a nie samych źródeł dowodowych, czyli bytu w dniu wydania decyzji nieznanych organowi świadków, którzy mogli złożyć stosowne zeznania, lecz nie uczynili tego przed dniem wydania decyzji ostatecznej. (za wyrokiem NSA z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2191/10). Odnośnie natomiast nowych okoliczności, to przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012r. sygn. akt II FSK 1337/10, opubl. CBOSA). Pojęcie "okoliczności faktycznej" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnych oznacza zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 398/10, opubl. CBOSA).

Z akt wynika, że ocenie w zakresie spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. podlegało w postępowaniu złożone przez stronę w dniu [.] października 2015 r. rozliczenia kwot wypłaconych w roku 2014, "stanowiących odszkodowanie" z tytułu zaniżonych dotacji, jako rozliczenia wyrównania dotacji za rok, w którym kwoty zostały wypłacone oraz okoliczność pobrania przez stronę kwot wypłaconych w 2014 r. jako wynagrodzenia za rok 2014 z tytułu pełnienia funkcji dyrektora [..], które nie zostały wpisane do rocznego rozliczenia dotacji

W ocenie Sądu organ zasadnie wskazał, że pierwsza okoliczność nie istniała w dniu [..] r. w którym została wydana ostateczna decyzja, o której wznowienia strona wnosi. Skoro wskazana okoliczność wystąpiła po wydaniu ostatecznej decyzji, to nie świadczy o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. która mogłaby być badana we wznowieniowym postępowaniu a zatem nie przemawia za uruchomieniem przez organ tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji tej decyzji.

Odnosząc się do kolejnej wskazanej przez stronę okoliczności, jaką jest okoliczność pobrania przez stronę kwot wypłaconych w 2014 r. jako wynagrodzenia za rok 2014 z tytułu pełnienia funkcji dyrektora [..]., które nie zostały wpisane do rocznego rozliczenia dotacji nie można zarzucić organowi dowolności w przyjęciu, że strona dowiedziała się o tej okoliczności w roku 2014 , a wobec tego wnosząc [..] października 2015 r. o wznowienie postępowania uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że podanie o wznowienie postępowania podlega najpierw badaniu pod względem formalnym, a w szczególności organ winien ustalić, czy został zachowany termin do jego wniesienia. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie jest bowiem dopuszczalne w każdym czasie.

W myśl bowiem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu.

Jednym zatem z warunków procedowania w przedmiocie wznowienia postępowania jest uprzednie ustalenie, że spełniony został wskazany wyżej warunek formalny. Mimo że z regulacji zawartej w przepisie art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., I OSK 463/11, LEX nr 1145113). Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2624/18, LEX nr 2699564).

Należy wskazać, że zarówno we wniosku o wznowienie postępowania jak i w trakcie jego prowadzenia nie wskazano dowodów na dochowanie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania. Co istotne w skardze strona skarżąca stwierdziła, że w odniesieniu do terminu 1-miesięcznego nie można w żaden sposób określić jego początku. Twierdzenie to dowodzi, że skarżąca nie zdołała udowodnić, iż okoliczności na które się powołuje, a które mają dowodzić, że zaistniała przesłanka do wznowienia postepowania w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wystąpiły w okresie miesięcznym przed złożeniem wniosku.

Wbrew twierdzeniom skargi organ przy ustalaniu kwestii terminowości nie odwołał się do dwóch dat.

Pierwszą datę tj. [..] października 2015 r. organ odniósł do kwestii kiedy to strona złożyła rozliczenie kwot wypłaconych w roku 2014 i uznał, że rozliczenie to zostało złożone po dniu ostatecznej decyzji i nie istniało w dacie wydawania decyzji.

Z kolei odnosząc się do okoliczności pobrania przez skarżącą wypłaconego w roku 2014 uzupełnienia należnej dotacji jako wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji dyrektora [..] organ odnosząc się do kwestii terminowości właściwie przyjął, że strona dowiedziała się o tej okoliczności już w 2014 r. a zatem uchybiła miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku.

Należy jeszcze raz podkreślić, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją ostateczną, jeżeli została wydana w postępowaniu dotkniętym ciężką, kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadniczą przesłanką dopuszczającą wznowienie postępowania administracyjnego jest rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie. Tak wyznaczona przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania ma znaczenie dla wykładni regulacji prawnej zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie w sprawie postępowania. Ciężka, kwalifikowana wadliwość procesowa wyliczona w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego to wadliwość, którą zostało dotknięte postępowanie zakończone ostateczną decyzją.

Strona powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że termin do złożenia żądania wznowienia postępowania nie może być liczony od daty zdarzeń, które miały miejsce przed zakończeniem postępowania w sprawie.

Należy jednak wskazać, że to sama strona powoływała się na okoliczności pobrania przez nią wypłaconego w roku 2014 uzupełnienia należnej dotacji jako wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji dyrektora [..].

Strona bowiem we wniosku o wznowienie postępowania wskazywała, że nie przedstawiła w roku 2015 w rozliczeniu rocznym wypłat wynagrodzeń, pokrywanych z dotacji, gdyż uznawała, że otrzymanego wyrównania nie można kwalifikować jako dotacji i wobec tego nie podlegało ono rozliczeniu. Jednak praktycznie w tym czasie kwoty zostały już wypłacone jako wynagrodzenie, przy czym nie były wpisane do rocznego rozliczenia składanego do Urzędu Gminy. Jak wskazywała bowiem sama strona jest to okoliczność faktycznie istniejąca w roku 2014 i aż do wydania wszystkich decyzji w toku administracyjnym. Nie była ona jednak brana pod uwagę i podnoszona w postępowaniu administracyjnym.

Sąd nie podziela także poglądu strony wyrażonego w piśmie procesowym z dnia [..] lutego 2020 r., że regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu. Termin jednomiesięczny do złożenia podania o wznowienie obowiązuje względem wszystkich przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Skład orzekający w niniejszej sprawie za słuszny uznaje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1657/15 (dostępne w CBOiS), w którym stwierdził, że wykładnia art. 148 § 1 k.p.a. ograniczająca miesięczny termin jedynie do przypadków, gdy wznowienie może nastąpić tylko na żądanie strony, nie znajduje uzasadnienia w treści przepisów prawa. Taka wykładnia prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym prowadzonym na wniosek strony a postępowaniem prowadzonym z urzędu. Strona nie może skutecznie kwestionować postanowienia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego podnosząc, że kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie ma znaczenia, ponieważ postępowanie może zostać wznowione z urzędu na podstawie art. 147 k.p.a.

W ocenie Sądu organ nie uchybił w zaskarżonym postanowieniu przepisom prawa, w tym nie naruszył wskazywanych w skardze przepisów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a., wznowienia postępowania i zasad jego prowadzenia. Kolegium odniosło się w sposób wystarczający do każdego podniesionego przez stronę zagadnienia i uzasadniło, dlaczego jego zdaniem nie spełnia ono przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.