Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1057/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1390/10 w sprawie ze skargi I.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 6 maja 2010 r. nr BO4i-787-WP-110/10 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz I. M. kwotę 380 zł (trzysta osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1390/10 oddalił skargę I. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 6 maja 2010 r., nr BO4i-787-WP-110/10 o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Orzeczeniem z dnia 29 listopada 1952r., nr Sa.ll.1250/52 wydanym na podstawie art. 1, 10, 21, 24 i 40 ust. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 31), dalej określanego także jako "dekret", Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa m. in. nieruchomość położoną w dawnej Wsi (...), oznaczoną jako działka nr (...) o pow. 15297 m2, nr gosp. (...), stanowiącą własność J. i M. W. małż. L. (punkt 11 orzeczenia).

Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. I. M. oraz A. L. (następczynie prawne byłych współwłaścicieli tej nieruchomości) wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia w części dot. działki nr (...).

Decyzją z dnia 4 lutego 2010 r., nr BO4f-787-R-32/09 Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego we wskazanej części.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. M. i A. L. podniosły, że cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu oraz że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu. Zarzuciły ponadto, że kwestionowana decyzja Ministra nie zawiera rozstrzygnięcia w kwestii oceny legalności decyzji odszkodowawczych.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia 6 maja 2010 r., nr B04i-787-WP-110/10 utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4 lutego 2010 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności organ nadzoru ocenia prawidłowość decyzji administracyjnej stosując przepisy i ich wykładnię obowiązującą w dacie wydania ocenianej decyzji, a nie dokonując aktualnie wykładni tych przepisów. Wskazał, że podstawę prawną kwestionowanego orzeczenia wywłaszczeniowego stanowiły przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Wnioskodawcą wywłaszczenia był Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie. Inwestycja została zatwierdzona w planie budownictwa na 1950-52. Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego zostało zainicjowane przez uprawniony organ władzy państwowej występujący jako wykonawca narodowych planów gospodarczych. Organ podkreślił, że zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354), określenie "wykonawca" oznaczało tego spośród wymienionych w art. 2 wykonawców narodowych planów gospodarczych, który wystąpił z wnioskiem o przekazanie mu nieruchomości niezbędnej dla realizacji narodowego planu gospodarczego. Zgodę na nabycie przedmiotowej nieruchomości wyraził Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwoleniem z dnia 10 sierpnia 1950 r., znak: IN.E.OI539/50, wskazując jednocześnie, że ostateczna wielkość gruntów przeznaczonych na realizację narodowego planu gospodarczego zostanie określona w decyzji Prezydium Rady Narodowej w Lublinie.

Mając powyższe na uwadze, Minister Infrastruktury stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 1, 4, 5, 6 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., bowiem uzyskanie zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego stanowiło formalny warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Z kolei wezwaniem z dnia 18 lutego 1952 r. Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, powołując się na zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, zwrócił się do właścicieli nieruchomości niezbędnych dla realizacji planu z ofertą: odstąpienia nieruchomości za cenę określoną na podstawie art. 28 dekretu o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych i zatwierdzoną przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego lub na wniosek właścicieli, przejęcia nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną, o ile takowe zostałyby przekazane do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Lublinie przez Prezydia Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w Lublinie. Oferta spełniała zatem wymagania wskazane w art. 8 w związku z art. 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Powyższe wezwanie do odstąpienia nieruchomości zostało skutecznie doręczone stronom postępowania poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w L., Prezydium Gminnej Rady Narodowej w W. oraz Prezydium Gminnej Rady Narodowej w Z. Na zastosowanie formy zbiorowego wezwania właścicieli wszystkich nieruchomości wyraził zgodę Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w piśmie z 14 sierpnia 1951 r., nr INIE/Ol539/50, stanowiącym uzupełnienie zezwolenia z dnia 10 sierpnia 1950 r., co było zgodne z art. 7 ust. 3 dekretu w brzmieniu opublikowanym w Dz. U. z 1949 r. Nr 27, poz. 197. Natomiast w dacie skierowania oferty do właścicieli nieruchomości przeznaczonych do wywłaszczenia obowiązywał od 18 dni tekst jednolity znowelizowanego dekretu (Dz. U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31), w którym przepis art. 8 ust. 3 odpowiadał przepisowi art. 7 ust. 3 dekretu sprzed ujednolicenia. Zdaniem organu, nie można zatem mówić o błędnej podstawie prawnej twierdzeń organu, co sugerują następczynie prawne byłych właścicieli, bowiem jedynie naruszenie przepisów wpływające na treść rozstrzygnięcia może być uznane za rażące naruszenie prawa.

Minister Infrastruktury wskazał, że w dalszej kolejności pismem z 22 marca 1952 r. Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. zwrócił się do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości o łącznej powierzchni 31 ha 73 arów 44 m2 jako niezbędnych dla realizacji narodowego planu gospodarczego - budowy obiektu wojskowego. We wniosku wywłaszczeniowym wystąpiono o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne objęcie wnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości w związku z koniecznością realizacji inwestycji w ramach narodowego planu gospodarczego. Do wniosku załączono rejestr pomiarowy na rok 1952 (w którym wymieniona była działka ewid. nr (...)), wezwania właścicieli nieruchomości do zawarcia umów sprzedaży lub zamiany, odpis zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, egzemplarze planu sytuacyjnego nieruchomości z zaznaczeniem granic wywłaszczenia oraz odpis opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. W uzasadnieniu wskazano, iż za zgodą właścicieli na wnioskowanych nieruchomościach przystąpiono w 1950 r. do budowy obiektu wojskowego i inwestycja będzie kontynuowana, a zatem, wobec niemożności nabycia przedmiotowych nieruchomości w drodze dobrowolnych umów sprzedaży lub zamiany, konieczne było prawne objęcie nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych celem kontynuacji prac. Powyższe w ocenie organu bynajmniej nie dowodzi, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany przed wydaniem decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, co podnoszą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca oraz A. L.. Z planu orientacyjnego z 28 lipca 1950 r. wynika, że wnioskowany teren sąsiadował z parcelami zajętymi już przez wojsko.

Minister wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 dekretu, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie decyzją z 6 czerwca 1952r. L.dz. Sa.11-1250/52 zezwoliło Wojewódzkiemu Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego na niezwłoczne objęcie wnioskowanych do wywłaszczenia nieruchomości po uprzednim dokonaniu ustaleń niezbędnych do określenia odszkodowania. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie obwieszczeniem z dnia 6 czerwca 1952 r. zawiadomiło J. i W. L. o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...). Z protokołu rozprawy wywłaszczeniowej przeprowadzonej 7 października 1952 r. wynika, że J. L. wziął w niej czynny udział, bowiem oprócz zgłoszenia wniosku o przyznanie nieruchomości zamiennej, wniósł o przyznanie odszkodowania za zniszczone buraki cukrowe na skutek mijania się przyczep.

Organ wskazał, że w orzeczeniu o wywłaszczeniu podano, iż wywłaszczenie polega na odjęciu prawa własności nieruchomości dotychczasowym właścicielom ujawnionym w załączonym wykazie, z przeznaczeniem na cele inwestycji realizowanej przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L.. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 2 dekretu organ wywłaszczeniowy poinformował strony o możliwości złożenia odwołania od orzeczenia o wywłaszczeniu w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub dokonania obwieszczenia.

Odnosząc się do zarzutu braku rozstrzygnięcia co do oceny legalności decyzji z dnia 29 listopada 1952 r., nr Sa.ll. 1250/52 dotyczącej przyznania odszkodowania za zniszczone uprawy i plony oraz decyzji z dnia 18 listopada 1953 r., nr Sa.II-I 250/52 dotyczącej przyznania J. i W. L. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, Minister Infrastruktury wskazał, że decyzje te są objęte odrębnym postępowaniem nadzorczym prowadzonym odpowiednio pod nr BO4f-787-R-600/09 i B04f-787-R-601/09 i w stosunku do nich zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Skargę na decyzję ostateczną wniosła I. M. zarzucając naruszenie:

- art. 2 dekretu poprzez przeprowadzenie wywłaszczenia na wniosek i rzecz podmiotu, który nie powinien być uznany za wykonawcę narodowych planów gospodarczych oraz to, że wobec wcześniejszego zajęcia nieruchomości i zrealizowania inwestycji odjęcie własności nie mogło nastąpić w trybie wywłaszczenia,

- art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 dekretu poprzez nieokreślenie w ofercie konkretnej ceny nabycia,

- art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu poprzez niezaproponowanie wywłaszczanym nieruchomości zamiennej,

- art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 6, art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych,

- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności powołanego orzeczenia wywłaszczeniowego pomimo istnienia przesłanek wskazujących na rażące naruszenie prawa.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła w pierwszym rzędzie, że faktyczne przejęcie nieruchomości nastąpiło na dwa lata przed wydaniem orzeczenia o wywłaszczeniu, wobec czego stosowanie dekretu nie było możliwe. Przeczy to istocie wywłaszczenia i narusza zasadę ochrony własności wyrażoną w art. 12 obowiązującej wówczas Konstytucji. Zarzuciła także, iż Minister Infrastruktury nie wyjaśnił, z jakich powodów uznał, że Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego był uprawniony do złożenia wniosku o wywłaszczenie w trybie dekretu. Zdaniem skarżącej, Urząd ten nie był wykonawcą narodowych planów gospodarczych (w tym względzie wskazano na wyrok NSA z dnia 20 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1532/06). Skarżąca podniosła także, iż oferta odstąpienia nieruchomości nie spełniała wymagań stawianych przepisami dekretu. Wskazała na uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 2/2008, w której w pkt 1 stwierdzono, że w wezwaniu właściciela do odstąpienia nieruchomości, o którym mowa w art. 8 ust. 1 dekretu, wykonawca narodowych planów gospodarczych był zobowiązany wskazać cenę konkretnie określoną, zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Równocześnie w tezie 2-giej tej uchwały NSA stwierdził, że określenie ceny w wezwaniu przez odesłanie do art. 23 dekretu nie stanowiło naruszenia art. 8 ust. 1 dekretu, uzasadniającego z tego powodu stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu. Jednak, zdaniem skarżącej, uzasadnienie uchwały wyjaśnia, iż "tylko z tego względu" nie można przyjąć, że orzeczenie o wywłaszczeniu rażąco narusza prawo. W niniejszej sprawie jest więcej uchybień, a zatem druga teza uchwały nie ma tu zastosowania. Skarżąca podniosła ponadto, że - mimo iż nieruchomość przed wywłaszczeniem stanowiła gospodarstwo rolne - w wezwaniu do odstąpienia nieruchomości nie zaproponowano nieruchomości zamiennej. O takim braku oferty świadczy zawarty w odwołaniu W. i J. L. wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej, na który nie udzielono konkretnej odpowiedzi, a jedynie wskazano, że może być nieruchomość zamienna przyznana, o ile takowe zostaną przekazane do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa. Wobec powyższego oferty nie można uznać za spełniającą wymogi art. 8 ust. 2 dekretu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oddalił skargę. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i w związku z tym może dotyczyć tylko decyzji administracyjnej dotkniętej najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego Sąd wskazał, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, który dotyczył błędnego uznania, że doszło do naruszenia art. 2 dekretu wywłaszczeniowego, Sąd wskazał, iż w jego świetle formalnie Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego był uprawniony aby wystąpić z wnioskiem o wywłaszczenie nieruchomości. Ponadto zezwoleniem z 10 sierpnia 1950 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wyraził zgodę na nabycie wskazanych nieruchomości w celu realizacji narodowych planów gospodarczych. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949r., Nr 47, poz. 354), określenie "wykonawca" oznaczało tego spośród wymienionych w art. 2 dekretu wykonawców narodowych planów gospodarczych, który wystąpił z wnioskiem o przekazanie mu nieruchomości niezbędnej dla realizacji narodowego planu gospodarczego. Nie można zatem, w ocenie Sądu, absolutnie mówić o rażącym naruszeniu art. 2 dekretu wywłaszczeniowego, należy wręcz wyrazić stanowisko, że z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił właściwy podmiot.

Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, iż w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu cel został już zrealizowany. Samo zaś zajęcie nieruchomości w oparciu o zgodę właścicieli - co wynika z treści wniosku wywłaszczeniowego - oznacza, że wywłaszczenie nie służyło legalizacji bezprawnego zajęcia nieruchomości, lecz wystąpiła sytuacja, kiedy pomimo udzielenia przez właścicieli zgody na rozpoczęcie realizacji obiektu - nie doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Nie można zatem mówić o rażącym naruszeniu jakiejkolwiek normy, jeżeli spełnione zostały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 dekretu wywłaszczeniowego przez nieokreślenie w ofercie konkretnej ceny nabycia oraz art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu wywłaszczeniowego poprzez nie zaproponowanie wywłaszczanym nieruchomości zamiennej, Sąd wskazał, że punktem wyjścia dla rozważań w tej materii jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 2/08. W uchwale tej stwierdzono, że okoliczność, iż wykonawca narodowych planów gospodarczych, na podstawie art. 8 ust. 1 dekretu, był obowiązany do zaproponowania przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego konkretnie ustalonej ceny, lecz poprzestał na określeniu ceny w nawiązaniu do art. 28 dekretu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyjęcie tylko z tego względu stanowiska, że decyzja wydana w postępowaniu wywłaszczeniowym rażąco narusza prawo. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Brak jest bowiem jakichkolwiek innych naruszeń, które w skumulowaniu z naruszeniem art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 dekretu wywłaszczeniowego wypełniałyby znamiona rażącego naruszenia prawa. Również – zdaniem Sądu - brak jest jakichkolwiek podstaw, aby ofertę przyznania nieruchomości zamiennej uznać za rażąco naruszającą art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu wywłaszczeniowego. Użycie sformułowania, że Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. wyraża gotowość na życzenie właściciela zawarcia umowy o przejęciu powyższych nieruchomości lub ich części w zamian za nieruchomość zamienną, o ile takowe zostaną przekazane do dyspozycji tego organu, nie prowadziło w żadnym razie do naruszenia prawa wywłaszczanych podmiotów do otrzymania nieruchomości zamiennej. W sytuacji ewentualnego zgłoszenia wniosku istniała możliwość przewidziana w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie dostarczania nieruchomości zamiennych w zamian za nieruchomości niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 355) do wystąpienia o odpowiednią nieruchomość - w szczególności w trybie § 11 tego rozporządzenia tj. nieruchomość ujętą w wykazie centralnym.

Zdaniem Sądu, ocena legalności powołanego orzeczenia wywłaszczeniowego została przeprowadzona w sposób wszechstronny. Organ dokonał oceny poprawności wniosku wywłaszczeniowego oraz załączonych do niego dokumentów i zasadnie uznał, że uzasadniały one wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Kontroli został również poddany tryb zawiadomienia o wszczęciu postępowania i przebieg postępowania. Kontrola nadzorcza nie wykazała, aby doszło na tym etapie do rażącego naruszenia prawa. Również samo orzeczenie wywłaszczeniowe zawiera wszystkie konieczne elementy. Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że orzeczenie wywłaszczeniowe nie jest dotknięte żadną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a., a zatem uznał, że zaskarżona decyzja nadzorcza nie narusza prawa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. M., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła:

I. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

a) art. 1 dekretu na skutek nietrafnego przyjęcia, że:

- do nabycia/przejęcia nieruchomości w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy tego dekretu, co stanowi rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy wobec wcześniejszego zajęcia nieruchomości i realizacji inwestycji budowlanej na tej nieruchomości, z pominięciem uzyskania uprzedniej zgody właścicieli nieruchomości i przy jednoczesnym braku innej niż zgoda właścicieli podstawy prawnej objęcia nieruchomości, nabycie własności nie mogło nastąpić w drodze wywłaszczenia na podstawie przepisów dekretu, lecz na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów prawa cywilnego;

- nieruchomość będącą przedmiotem postępowania jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych, co stanowi rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy została ona zajęta i była wywłaszczona na cele inwestycyjne dla Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L., a zatem urzędu, który został powołany do walki z organizacjami niepodległościowymi, a jego celem była ochrona ustroju "ludowo-demokratycznego", a nie realizacja narodowych planów gospodarczych;

b) art. 2 dekretu na skutek nietrafnego przyjęcia, że postępowanie wywłaszczeniowe mogło być wszczęte na wniosek Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L., co stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem urząd ten nie powinien być uznany za wykonawcę narodowych planów gospodarczych, a nawet za urząd państwowy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 dekretu, ponieważ do zakresu jego kompetencji nie należała realizacja planów gospodarczych, lecz walka z organizacjami niepodległościowymi i ochrona ówczesnego ustroju "ludowo-demokratycznego";

c) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 dekretu na skutek nietrafnego przyjęcia, że wymóg wskazania ceny nabycia nieruchomości, określonej na podstawie art. 28 dekretu przez wykonawcę, a zatwierdzonej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej jest spełniony w przypadku, gdy w wezwaniu skierowanym do jej właściciela nie oznaczono konkretnej ceny, a jedynie stwierdzono, że cena "zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu i zatwierdzona przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego" oraz cena nie została oznaczona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej;

d) art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu wobec błędnego przyjęcia, że wymóg wyrażenia gotowości zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną został spełniony w sytuacji, gdy był jednocześnie obwarowany zastrzeżeniem: "o ile takowe zostaną przekazane do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. przez Prezydia Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w L.", gdy tymczasem dyspozycja art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu przewidywała, że oferta zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną miała być ofertą bezwarunkową, nie obwarowaną żadnym dodatkowym zastrzeżeniem, a ponadto na skutek nietrafnego przyjęcia, że do naruszenia tych przepisów nie doszło w sytuacji, gdy właścicielom nie zaofiarowano nieruchomości zamiennej, mimo istnienia w tym zakresie wniosku jak i przesłanek do zastosowania takiej formy odszkodowania;

e) § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354) na skutek nietrafnego przyjęcia, że norma w nim zawarta kreuje status Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, podczas gdy przepis ten definiuje pojęcie "wykonawcy" na potrzeby dalszych przepisów tego rozporządzenia i dokonuje tego poprzez odwołanie do art. 2 dekretu, a zatem podstawą oceny, czy dany organ jest uprawniony do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego jest art. 2 dekretu, a nie § 1 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia.

II. Naruszenie przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi:

a) art. 1 i art. 3 §1 w związku z art. 151, art. 134 §1 i art. 145 ust. 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz w związku z art. 1, art. 2, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 oraz art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) i wadliwie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż istniały przesłanki do "stwierdzenia nieważności decyzji" w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w sytuacji gdy organ administracji błędnie przyjął, iż orzeczenie o wywłaszczeniu w niniejszej sprawie zostało wydane zgodnie z przepisami obowiązujących przepisów prawa, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że przy wydawaniu tego orzeczenia doszło do rażącego naruszenia art. 1,2, 8 ust. 1 i 2 oraz art. 28 i 30 dekretu, jak opisano to wyżej w pkt I zarzutów;

b) art. 1 i art. 3 §1 w związku z art. 151, art. 145 ust. 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz w związku z art. 1, art. 2, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 oraz art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej oddalił skargę pomimo tego, że decyzje Ministra Infrastruktury podjęte zostały z rażącym naruszeniem prawa materialnego wobec przyjęcia, iż orzeczenie o wywłaszczeniu w niniejszej sprawie zostało wydane zgodnie z przepisami obowiązujących przepisów prawa, podczas gdy już zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, że przy wydawaniu tego orzeczenia doszło do rażącego naruszenia art. 1, 2, 8 ust. 1 i 2 oraz art. 28 i 30 dekretu w zakresie, w jakim opisano to wyżej w pkt I zarzutów;

c) art. 1 i art. 3 § 1 w związku z art. 133, 141 § 4, art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 80 w związku z art. 156 K.p.a. w związku z art. 1, art. 2, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 oraz art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo i bezkrytycznie akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji, pominął część zebranego w sprawie materiału i przedstawił stan faktyczny sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a tym samym dokonał niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej, w konsekwencji błędnie uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz nie zastosował środka określonego w ustawie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.) mimo, że istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości ze względu na naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. art. 7, 77 i 80 K.p.a. bowiem organ administracji nie zgromadził, a zwłaszcza nie ocenił w sposób wszechstronny materiału dowodowego, błędnie przyjmując za ustalone, że:

- przedmiotowa nieruchomość była niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych podczas, gdy z orzeczenia o wywłaszczeniu z 29 listopada 1952 r. wynika wprost, że wywłaszczenia dokonano na cele inwestycyjne dla Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L., a zatem na cele związane z walką z organizacjami niepodległościowymi oraz ochroną ustroju "ludowo-demokratycznego";

- Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego był wykonawcą narodowych planów gospodarczych podczas, gdy zakres kompetencji tego organu, wynikający z ówcześnie obowiązujących przepisów prawa obejmował walkę z organizacjami niepodległościowymi w celu ochrony ustroju ludowo-demokratycznego;

- objęcie w posiadanie nieruchomości oraz realizacja na niej "inwestycji budowlanej" przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. dokonano za zgodą właścicieli nieruchomości, co pozostaje w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w którym brak dowodów świadczących o wyrażeniu takiej zgody, gdyż za dowód nie może być uznane oświadczenie funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. złożone we wniosku o wywłaszczenie (zakwestionowane przez skarżącą);

- w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952 r. wzywającym do zawarcia umowy kupna nieruchomości została wskazana cena nabycia nieruchomości, zatwierdzona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej podczas, gdy w obwieszczeniu stwierdzono wyraźnie, że cena "zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu i zatwierdzona przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego";

a ponadto

w ustaleniach stanu faktycznego pominięto, że cena określona w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952 r. nie została zatwierdzona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej i w konsekwencji błędnie przyjęto, iż oferta kupna nieruchomości zawarta w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952 r. spełniała wymagania wskazane w art. 8 w związku z art. 28 dekretu i w efekcie tych uchybień w zakresie ustalenia i oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie niewłaściwie przyjął, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy orzekaniu w przedmiocie wywłaszczenia.

d) art. 1 i art. 3 § 1 w związku z art. 151 i 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 7, 75-77 i 80 k.p.a. w związku z art. 19-21 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. (Dz. U. Nr 36, poz. 341. ze zm.) przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo i bezkrytycznie akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji, pominął część zebranego w sprawie materiału i przedstawił stan faktyczny sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a tym samym dokonał niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, w konsekwencji wadliwie uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie oraz nie zastosował środka określonego w ustawie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a.) mimo, że istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości ze względu na naruszenie przez organ administracji przepisów postępowania art. 7, 75-77 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem organ ten błędnie ustalił, że właściciele nieruchomości wyrazili zgodę na jej objęcie przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. oraz na realizację na tej nieruchomości inwestycji budowlanej, podczas gdy w aktach sprawy brak stosownego oświadczenia właścicieli albo protokołu lub adnotacji o wyrażeniu takiej zgody, sporządzonych przez organ administracji zgodnie art. 19-21 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r., a za dowód, w świetle art. 75 i 76 k.p.a. nie może być uznane (zakwestionowane przez skarżącą) oświadczenie funkcjonariusza Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. złożone we wniosku o wywłaszczenie - brak wyrażenia zgody przez właścicieli na objęcie nieruchomości przed zakończeniem postępowania wywłaszczeniowego przy jednoczesnym braku innej niż zgoda właścicieli podstawy prawnej objęcia nieruchomości w posiadanie przez organ administracji i realizowania na niej inwestycji budowlanej świadczy o tym, że nabycie nieruchomości nie powinno nastąpić w drodze wywłaszczenia, lecz na podstawie przepisów prawa cywilnego;

e) art. 1 i art. 3 §1 oraz art. 133 §1 w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art.145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 151 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 1, art. 2, art. 8 ust. 1 w zw. z art. 28 oraz art. 8 ust. 2 w zw. z art. 30 dekretu poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów skargi dotyczących rażącego naruszenia prawa, tj.:

- naruszenia art. 1 dekretu polegającego na bezkrytycznym przyjęciu, że nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości mogło nastąpić w drodze wywłaszczenia na podstawie przepisów dekretu, zamiast na podstawie przepisów prawa cywilnego w sytuacji, gdy faktyczne objęcie tej nieruchomości przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. oraz realizacja inwestycji budowlanej na tej nieruchomości zostały dokonane bez zgody właścicieli nieruchomości i nastąpiły na dwa lata przed złożeniem wniosku o wywłaszczenie, przy czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie badał tego, że Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. nie działał na podstawie żadnego z przepisów dekretu dopuszczającego objęcie nieruchomości w posiadanie lub wykonywanie na niej prac przed zakończeniem postępowania wywłaszczeniowego (art. 6, 14-16, 19 Dekretu), a tym samym nabycie nieruchomości mogło nastąpić wyłącznie na podstawie przepisów prawa cywilnego;

- naruszenia art. 2 dekretu polegającego na bezkrytycznym przyjęciu, że wywłaszczenie było przeprowadzone dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w L. miał status wykonawcy narodowych planów gospodarczych, przy czym ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ani wcześniej organy administracji nie poddały badaniu celu wywłaszczenia określonego w orzeczeniu z dnia 29 listopada 1952 r. oraz zakresu kompetencji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L., które to kwestie mają decydujące znaczenie dla stwierdzenia, czy urząd ten był uprawniony do złożenia wniosku o wywłaszczenie;

- naruszenia art. 8 ust. 1 w związku z art. 28 dekretu polegającego na bezkrytycznym przyjęciu, że oferta nabycia nieruchomości zawarta w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952r. spełnia wymagania wskazane w art. 8 w związku z art. 28 dekretu bez badania znaczenia, jakie ma w tym względzie sformułowanie zawarte w tym obwieszeniu, że cena "zostanie określona na podstawie art. 28 dekretu i zatwierdzona przez Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego";

- naruszenia art. 8 ust. 1 w związku z art. 30 dekretu polegającego na bezkrytycznym przyjęciu, że oferta nabycia nieruchomości zawarta w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952r. spełnia wymagania wskazane w art. 8 w związku z art. 30 dekretu bez rozważenia, że wyrażenie w obwieszczeniu z dnia 18 lutego 1952 r. gotowości do przyznania nieruchomości zostało obwarowane zastrzeżeniem treści: "o ile takowe zostaną przekazane do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. przez Prezydia Miejskiej i Powiatowej Rady Narodowej w L.", podczas gdy w myśl powołanego przepisu oferta zawarcia umowy o przejęcie nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną miała być ofertą bezwarunkową; brak rozważenia przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w/w zarzutów skargi dotyczących rażącego naruszenia prawa skutkowało niewłaściwą kontrolą legalności działalności administracji publicznej oraz wadliwym uznaniem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a w konsekwencji niezastosowaniem środka określonego w ustawie mimo, że istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub do stwierdzenia nieważności decyzji w całości;

f) art. 1 i art. 3 § 1 w związku z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i art. 151 oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 1, art. 2 dekretu poprzez naruszenie zasady oficjalności wszelkich naruszeń prawa, tj. przez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceny zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nawet wówczas, jeżeli dany zarzut nie został podniesiony w skardze, a mianowicie:

- wyjaśnienia, czy Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego należy traktować jako "urząd państwowy" w rozumieniu art. 1 i 2 ust. 1 dekretu w sytuacji, gdy organ ten był powołany do walki z organizacjami niepodległościowymi oraz ochrony ustroju ludowo - demokratycznego, zwłaszcza w świetle wykładni systemowej, która nakazuje potrzebę uwzględnienia m.in. norm zawartych w ustawie z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), w której przyjęto regułę, że osobom zatrudnionym w aparacie bezpieczeństwa publicznego nie przysługują uprawnienia kombatanckie, a osoby, które miały przyznane uprawnienia kombatanckie, są ich pozbawiane,

- wyjaśnienia, jakie znaczenie w kontekście wymogów formalnych wniosku o wywłaszczenie ma brak zatwierdzenia ceny nabycia nieruchomości przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, skoro zatwierdzenie ceny przez ten organ było niezbędne w świetle w art. 8 ust. 1 dekretu.

Wskazując na powyższe uchybienia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w L., reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o oddalenie tej skargi w całości i zasądzenie na rzecz uczestnika kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powyższego wniosku odniosła się polemicznie do niektórych zarzutów skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.

Podstawy skargi kasacyjnej obejmują zarzuty odnoszące się zarówno do prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Wprawdzie podstawy te, ze względu na sposób ich zredagowania przez autora skargi kasacyjnej poprzez ujęcie zarzutów jako szeregi (zbitki) przepisów powiązanych ze sobą, z obszernie rozbudowaną treścią, zawierającą liczne powtórzenia, są mało czytelne, niemniej w części zasługują na uwzględnienie.

Za uzasadniony Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 oraz art. 133 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wadliwie przeprowadzoną sądową kontrolę zaskarżonej decyzji, wskutek niedostrzeżenia naruszenia w przeprowadzonym przez Ministra infrastruktury postępowaniu nadzorczym zarówno przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prawa materialnego.

Przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego zaskarżoną decyzją była kontrola, pod kątem istnienia wad nieważności, orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości wydanego przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. w dniu 29 listopada 1952 r., na podstawie dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Zakres postępowania nadzorczego obejmował rozstrzygnięcie odnoszące się nieruchomości oznaczonej w orzeczeniu jako działka nr (...), stanowiącej przed wywłaszczeniem własność J. i W. małż. L.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, jako jeden z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi, których katalog zawiera art. 156 § 1 K.p.a. Jest poza sporem, że wynikiem stwierdzenia nieważności decyzji jest zniesienie wszelkich skutków, jakie decyzja ta wywołała. Z tego powodu przedmiotem kontroli w trybie art. 156 K.p.a. może być tylko decyzja ostatecznie rozstrzygająca sprawę.

W rozpoznawanym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury nie dostrzegł, że organ ten prowadził postępowanie nadzorcze w stosunku do orzeczenia wywłaszczeniowego wydanego w pierwszej instancji, które w części dotyczącej nieruchomości J. i W. małż. L. nie posiada waloru ostateczności. Jak bowiem wynika z akt sprawy wywłaszczeniowej, od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia 29 listopada 1952 r. właściciele wnieśli odwołanie do Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej, w którym zakwestionowali wywłaszczenie, a także ustalone odszkodowanie oraz wnieśli o przyznanie nieruchomości zamiennej. W aktach sprawy brak jest decyzji organu odwoławczego, chociaż o tym, że postępowanie odwoławcze się toczyło, świadczą kserokopie: odwołania J. i W. L. z dnia 11 grudnia 1953 r. oraz dokumentu zatytułowanego "Postanowienie" adresowanego do odwołujących się małż. L. z wezwaniem do dostarczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej dowodów dotyczących posiadanych nieruchomości.

Powyższe ustalenia świadczą, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo przeprowadził sądową kontrolę działania organu administracji, naruszając tym samym wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania, tj. art. 3 § 1 i art. 133 P.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie wadliwej oceny przez organ nadzoru materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych, jak również naruszając art. 141 § 4 P.p.s.a. przez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego sprawy wywłaszczeniowej niezgodnego z jej rzeczywistym stanem (pominięcie faktu niezakończenia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do J. i W.L.), przy czym uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Powyższe świadczy także o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji normy materialnej zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez zaakceptowanie decyzji opartej na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu przez organ administracji. Niezależnie od tego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego polega na niedostrzeżeniu, iż organ nadzoru oceniając podniesiony przez stronę zarzut niedostarczenia nieruchomości zamiennej wywłaszczonym właścicielom, pominął zupełnie uregulowanie zawarte w art. 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., zgodnie z którym dostarczenie nieruchomości zamiennej powinno być uwzględnione z urzędu przez organ wywłaszczający przy orzekaniu o wywłaszczeniu, nie mówiąc o tym, że - jak wynika z treści art. 6 dekretu – kwestia ta powinna być rozważona jeszcze przed objęciem nieruchomości przez wykonawcę.

W świetle przedstawionych wywodów zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przytoczonych wyżej przepisów prawa należało uznać za zasadne, co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie oceniał pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do naruszeń prawa materialnego, bowiem dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie administracyjne może być podstawą do skontrolowania zastosowania przepisów prawa materialnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W sprawie kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.