Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3184/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 3 pkt 2, art. 5 § 2 pkt 5, art. 7, art. 77, art. 89, art. 106 § 1, art. 156 § 1 pkt 2, art. 268a
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 10 § 1, art. 11 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2291
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA (del.) Stefan Kowalczyk, Protokolant Agnieszka Kulesza, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 2508/16 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko notariusza 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. M. na rzecz Ministra Sprawiedliwości 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2508/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 15 czerwca 2016 r. Minister Sprawiedliwości odmówił powołania E. M. na stanowisko notariusza, uznając, że nie spełnia ona wymogów określonych w art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 164 ze zm., dalej jako: P.n.), tj. nie posiada przymiotu nieskazitelności charakteru oraz nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a nadto dotychczasowe postępowanie E. M. budzi wątpliwości co do jej rzetelności.

Decyzją z dnia 30 września 2016r., po rozpoznaniu wniosku E. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Sprawiedliwości orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 15 czerwca 2016 r. o odmowie powołania E. M. na stanowisko notariusza.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że ze wszystkich wizytacji kancelarii notarialnej E. M. przeprowadzonych zarówno przez wizytatorów samorządu notarialnego, jak również przez sędziego wizytatora do spraw notarialnych wynika, że w jej pracy stwierdzono szereg uchybień, które skutkowały w każdym z przypadków negatywnymi ocenami. Nieprawidłowości te dotyczyły zarówno kwestii standardu lokalu przeznaczonego na funkcjonowanie kancelarii, jego wyposażenia, sposobu przechowywania dokumentów i pieczęci, prawidłowości prowadzenia ksiąg biurowych, dokumentowania odprowadzania pobranych opłat sądowych i należności podatkowych, jak i prawidłowości formalnej i merytorycznej sporządzanych czynności notarialnych, pobieranych podatków oraz należnego wynagrodzenia. Co więcej, szereg z nich powtarzało się w całym okresie pracy E. M. na stanowisku notariusza, pomimo sygnalizowania ich przez kolejnych wizytatorów i skierowania do notariusz E. M. zarządzeń zmierzających do ich usunięcia.

Minister Sprawiedliwości podtrzymał także stanowisko co do nieprzestrzegania przez wnioskodawczynię wynikających z art. 20 P.n. zasad w zakresie dni i godzin, w jakich funkcjonować winna kancelaria notarialna a także nieprzyjmowania korespondencji. Wskazał, że wbrew stanowisku E. M., zgodnie z art. 21 § 2 ustawy - Prawo o notariacie w brzmieniu wówczas obowiązującym, to na niej, jako notariuszu, ciążył obowiązek wyznaczenia zastępcy podczas nieobecności powyżej 3 dni. Prezes rady izby notarialnej zobowiązany był wyznaczyć w kancelarii zastępcę jedynie w sytuacji nieobecności notariusza spowodowanej nieprzewidzianymi przyczynami. Takie zachowanie E. M. uniemożliwiło m.in. przeprowadzenie kolejnej wizytacji (zapisek urzędowy z dnia 19 czerwca 2002 r. sędziego wizytatora ds. notarialnych Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie - Andrzeja Palacza).

Minister wskazał również, że skargi, które wpływały do Rady Izby Notarialnej w Rzeszowie, a dotyczące dokonywanych przez skarżącą czynności notarialnych (skarga E. R. z dnia 18 maja 2001 r., skarga W. W. z 6 marca 2002 r.), jak i zaległości z zapłatą czynszu najmu lokalu przeznaczonego na kancelarię notarialną oraz czynszu dzierżawy wykorzystywanego na jej potrzeby sprzętu biurowego (skarga W.P. z dnia 1 września 2001 r., skarga G. S. z dnia 1 września 2001 r.), były zasadne.

Uchybienia wnioskodawczyni, zdaniem Ministra Sprawiedliwości były bardzo istotne, bo dotyczyły zarówno elementów merytorycznych sporządzanych czynności notarialnych, prawidłowego dokumentowania i odprowadzania pobranych opłat sądowych oraz należności podatkowych, a także ogólnego funkcjonowania kancelarii notarialnej.

Zdaniem organu marginalizowanie przez E. M. faktu niewypełniania obowiązków ustawowych świadczy o tym, że wnioskodawczyni lekceważy obowiązki nałożone przez ustawodawcę oraz nie zdaje sobie sprawy z możliwych dla niej oraz potencjalnych klientów, skutków prawnych wynikających z naruszenia ustawowych obowiązków, w tym z niewywiązywania się z obowiązku ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności notarialnych, co świadczy również o tym, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki nieskazitelności charakteru, o jakiej mowa w art. 11 pkt 2 ustawy.

Oddalając skargę E. M. Sąd I instancji wskazał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: k.p.a.) Minister Sprawiedliwości szczegółowo odniósł się także do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych i prawidłowo uznał, że nie zaistniała potrzeba przeprowadzenia rozprawy także z uwagi na fakt, że zebrany materiał dowodowy był kompletny, pełny, wyczerpujący i pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy.

WSA za prawidłowe uznał dokonane przez Ministra Sprawiedliwości ustalenia, że ze wszystkich wizytacji działalności notariusz E. M., przeprowadzonych zarówno przez wizytatorów samorządu notarialnego, jak również przez sędziego wizytatora wynikało, że w pracy skarżącej stwierdzono szereg uchybień, które skutkowały w każdym z przypadków negatywnymi ocenami. Nieprawidłowości te dotyczyły zarówno kwestii standardu lokalu przeznaczonego na funkcjonowanie kancelarii, jego wyposażenia, sposobu przechowywania dokumentów i pieczęci, prawidłowości prowadzenia ksiąg biurowych, dokumentowania odprowadzania pobranych opłat sądowych i należności podatkowych, jak i prawidłowości formalnej i merytorycznej sporządzanych czynności notarialnych, pobieranych podatków oraz należnego wynagrodzenia. Co więcej, szereg z nich, powtarzało się w całym okresie pracy E. M. na stanowisku notariusza, pomimo sygnalizowania ich przez kolejnych wizytatorów i skierowania do notariusz E. M. zarządzeń zmierzających do ich usunięcia. Skarżąca nie tylko nie wyeliminowała uchybień, mimo zaleceń zawartych w zarządzeniach powizytacyjnych, Iecz przez cały okres jej pracy powtarzały się one z coraz większym natężeniem.

Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 § 1 P.n. notariusz w zakresie swoich uprawnień tj. wykonywania czynności notarialnych, działa jako osoba zaufania publicznego. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne obdarzenie takim zaufaniem osoby, która nie przestrzega obowiązującego prawa i nie stoi na straży bezpieczeństwa obrotu prawnego. Przydatność kandydata do zawodu notariusza winna być oceniana na podstawie jego dotychczasowego postępowania, mogącego świadczyć o poziomie umiejętności prawniczych, gwarantującego prawidłowe i rzetelne wykonywanie obowiązków w ramach kancelarii notarialnej. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, że E. M. nie gwarantuje prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Zachowanie E. M., zarówno przy wykonywaniu zawodu radcy prawnego, jak i przy wykonywaniu zawodu notariusza, pozwala na wniosek, że nie jest ona nieskazitelnego charakteru. Okoliczność tę potwierdza choćby fakt zlekceważenia obowiązków zawodowych tj. obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o czym mowa w art. 19a P.n., a także obowiązku uiszczania składek na rzecz samorządu zawodowego radców prawnych.

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę oddalił.

E. M. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny w pływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wobec istnienia podstawy prawnej do stwierdzenia nieważności każdej z ww. decyzji lub też istnienia podstawy prawnej do uchylenia zaskarżonych decyzji z uwagi na zaistnienie naruszeń postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 2 lub art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 268a k.p.a. i art. 3 § 3 pkt 2 k.p.a. oraz art. 10 § 1 P.n. w związku z przepisami regulującymi organizację Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie objętym przedmiotem skargi kasacyjnej:

- art. 37 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 392, ze zm.),

- § 3 ust. 2, § 11 ust. 1 - 4 zarządzenia nr 59/15/BOF Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2015 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości (Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2015 r., poz.54, ze zm., zwanym dalej regulaminem organizacyjnym) w związku z art. 268a k.p.a.,

- § 1, § 2 pkt 8 i § 3 pkt 3 Statutu Ministerstwa Sprawiedliwości - załącznik do zarządzenia nr 8 Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 stycznia 2015 r. (M.P. z dnia 23 stycznia 2015 r., poz. 141) w zw. z art. 268a k.p.a.,

- § 4 ust. 1 i ust. 9 oraz § 4 ust. 3 pkt 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości Nr -41/16/BM z dnia 11 lipca 2016 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, które obowiązywało w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 30 września 2016 r. (Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lipca 2016 r., poz. 128),

- § 4 ust. 1 i ust. 9 oraz § 4 ust. 3 pkt 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2016 r., Nr 114/16/BM w sprawie ustalenia zakresu czynności członków kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, które obowiązywało w dacie wydania decyzji nieostatecznej z dnia 15 czerwca 2016 r. (Dziennik Urzędowy Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 maja 2016 r., poz. 107), poprzez przyjęcie stanowiska o niewadliwości umocowania ww. Dyrektora Departamentu (...) Iwony Kujawy i Zastępcy Dyrektora departamentu (...) Karola Dałka, w sytuacji, gdy upoważnionym do wydania decyzji był Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Marcin Warchoł w ramach stałego zastępstwa Ministra Sprawiedliwości lub Minister Sprawiedliwości z mocy ww. art. 10 § 1 P.n., co wobec naruszenia wskazanych w tej podstawie kasacyjnej przepisów, stanowiło podstawę prawną do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności ww. ostatecznej decyzji i poprzedzającej ją nieostatecznej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., lub też uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonych decyzji z przyczyn naruszenia postępowania w sposób i stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.),

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 268a k.p.a., poprzez zaniechanie kontroli instancyjnej ostatecznej decyzji z dnia 30 września 2016 r. i nieostatecznej decyzji z dnia 15 czerwca 2016 r.,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 5 § 2 pkt 5 k.p.a., art. 106 § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 P.n. poprzez brak udziału organu opiniującego wniosek o powołanie na notariusza: Rady Izby Notarialnej w Rzeszowie, co uniemożliwiło w toku postępowania administracyjnego konfrontację między organem opiniującym a wnioskodawczynią,

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 33 k.p.a., poprzez niezgodne z prawem umocowanie adw. Kingi Gąsior do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym Izby Notarialnej w Rzeszowie poprzez niezgodne z prawem umocowanie pełnomocnika Izby Notarialnej w Rzeszowie,

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 89 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez przyjęcie przez pierwszą instancję nieuzasadnionego prawnie stanowiska wyrażającego pogląd, iż wyznaczenie rozprawy administracyjnej nie było aktem związanym i tym samym Minister Sprawiedliwości nie był zobowiązany do wyznaczenia rozprawy w okolicznościach sprawy administracyjnej, co skutkowało wyprowadzeniem wadliwych wniosków ze stanu faktycznego sprawy.

II. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) wobec przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż brak było podstaw prawnych do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji z przyczyny naruszenia przez organ administracyjny prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. przyjęcie braku nieskazitelnego charakteru i braku rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza przez skarżącą, stanowiących warunek niezbędny powołania notariusza określony w art. 11 pkt 2 P.n.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumenty na jej poparcie.

W piśmie procesowym z dnia 14 września 2017 r. Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Pismem z dnia 26 października 2017r. E. M. wniosła replikę do pisma procesowego Ministra Sprawiedliwości.

Następnie pismem z dnia 22 maja 2019 r. E. M. wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów ze sprawy II GSK 434/19, a w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r. stwierdziła, że rozszerza uzasadnienie podstaw kasacyjnych o uzasadnienie zawarte w replice z dnia 27 października 2017 r. i o stwierdzenie, że przepis art. 268a k.p.a. nie jest wymieniony jako podstawa prawna rozstrzygnięcia ani w decyzji z 15 czerwca 2016 r. ani w decyzji z 30 września 2016 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została uwzględniona z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

Podobnie przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia.

W skardze kasacyjnej zarzuty zostały sformułowane w oparciu o obie podstawy kasacyjne.

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesione w pkt.I.1 i 2 petitum skargi kasacyjnej sprowadzają się w istocie do twierdzenia, że Sąd I instancji nie dostrzegł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej oraz decyzji ją poprzedzającej, podczas gdy w ocenie skarżącej kasacyjnie, osoby które wydały te decyzje nie posiadały należytego umocowania.

Zarzuty te są nieuzasadnione. Jak wynika z akt sprawy decyzje zostały wydane odpowiednio przez Iwonę Kujawę dyrektora Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej oraz Karola Dałka zastępcę dyrektora tego Departamentu, na podstawie imiennego upoważnienia udzielonego na podstawie art. 268a k.p.a. przez Ministra Sprawiedliwości każdej z wymienionych osób do dokonywania określonych czynności, w tym wydawania decyzji w sprawach powołania na stanowisko notariusza. W każdej z decyzji wskazano, że została wydana z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, w aktach sprawy znajdują się kopie upoważnień.

Zgodnie z art. 268a k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wystawienia upoważnień) organ administracji publicznej mógł upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienia, którymi legitymowali się Iwona Kujawa i Karol Dałek spełniają określone tym przepisem wymogi, co niezasadnym czyni zarzut wydania decyzji przez osoby nieuprawnione.

Przepis art. 268a k.p.a. został prawidłowo wskazany w każdym z udzielonych upoważnień, nie stanowił natomiast podstawy wydania decyzji, wobec czego zarzut o nieprzywołaniu go w decyzjach jest chybiony.

Z przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 37 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów wynika, że Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu, ich zakres czynności ustala właściwy minister, zawiadamiając o tym Prezesa Rady Ministrów. Sekretarza stanu i podsekretarza stanu powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek właściwego ministra, a odwołuje Prezes Rady Ministrów.

Ministra zastępuje sekretarz stanu w zakresie przez niego ustalonym lub podsekretarz stanu, jeżeli sekretarz stanu nie został powołany.

Nie ma racji skarżąca kasacyjnie wywodząc z ww. przepisu oraz przepisów dotyczących organizacji Ministerstwa Sprawiedliwości, w tym dotyczących podziału czynności pomiędzy członków kierownictwa Ministerstwa, że powierzając Podsekretarzowi Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości stałe zastępstwo w sprawach dotyczących podejmowania czynności określonych w ustawie - Prawo o Notariacie, Minister utracił w tym zakresie swoje kompetencje. Podsekretarze stanu wykonują bowiem powierzone im kompetencje na rachunek oraz w imieniu organu, do którego ustawowo te kompetencje należą, a których organ – co należy podkreślić wobec treści zgłoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów - nie wyzbywa się i wyzbyć się nie może powierzając ich wykonywanie określonym podmiotom.

Nie jest uzasadniony również zarzut sformułowany w punkcie I.3 petitum skargi kasacyjnej, ponieważ wbrew twierdzeniu skarżącej kasacyjnie Izba Notarialna w Rzeszowie reprezentowana przez Radę Izby była uczestnikiem postępowania administracyjnego w przedmiocie powołania skarżącej na stanowisko notariusza.

Odnosząc się do zarzutu z punktu I.4 petitum skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że zarzucając naruszenie prawa procesowego należy nie tylko wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, ale i wpływ naruszenia na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie uzasadniła w jaki sposób niezgodne, w jej ocenie, umocowanie pełnomocnika do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym Izby Notarialnej w Rzeszowie wpłynęło na treść wydanych w sprawie decyzji. Ponadto, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 33 k.p.a. nie wskazała, który z czterech paragrafów art. 33 k.p.a. został naruszony, a przytoczone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zastrzeżenia, co do sposobu udzielenia pełnomocnictwa w żaden sposób nie odnoszą się do treści art. 33 k.p.a., co uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do zarzutu.

Nie zasługuje na uwzględnienie również ostatni z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 89, 7 i 77 k.p.a., w którym strona zarzuca wyprowadzenie błędnych wniosków ze stanu faktycznego sprawy, głównie ze względu na nieprzeprowadzenie przez organ administracji rozprawy administracyjnej. Na wstępie należy zauważyć, że zarzut ten zawiera braki formalne, ponieważ nie zostały wskazane jednostki redakcyjne art. 77 i 89 k.p.a., których naruszenie skarżąca kasacyjnie zarzuca. Pomimo tych braków Naczelny Sąd Administracyjny uznał za możliwe merytoryczne odniesienie się do zarzutu. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób kompletny, a Minister Sprawiedliwości dokonał wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zebranego godnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Ustalenia dokonane w sprawie znajdują swoją podstawę przede wszystkim w wynikach dwóch przeprowadzonych w czasie gdy skarżącą pełniła funkcję notariusza, kolejnych wizytacji kancelarii notarialnej skarżącej przeprowadzonych przez wizytatorów samorządu notarialnego oraz wizytacji przeprowadzonej przez sędziego wizytatora ds. notarialnych Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. W wyniku wizytacji stwierdzono nieprawidłowości dotyczące zarówno kwestii standardu lokalu przeznaczonego na funkcjonowanie kancelarii notarialnej, jego wyposażenia, sposobu przechowywania dokumentów i pieczęci, prawidłowości prowadzenia ksiąg biurowych, dokumentowania odprowadzania pobranych opłat sądowych i należności podatkowych, jak i prawidłowości formalnej i merytorycznej sporządzanych czynności notarialnych, pobieranych podatków oraz należnego wynagrodzenia. Ustalono, że szereg z nich, powtarzało się w całym okresie pracy skarżącej na stanowisku notariusza, pomimo sygnalizowania ich przez kolejnych wizytatorów i skierowania do notariusz zarządzeń zmierzających do ich usunięcia.

Naczelny Sąd Administracyjny za trafne również uznaje stanowisko WSA, iż podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące zmiany numeru REGON, toczącego się przed Sądem Rejonowym w Rzeszowie postępowania w sprawie przeciwko PKP S.A. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, postanowienie Prokuratury Rejonowej w Kolbuszowej o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie działania przez urzędników Starostwa Powiatowego w Kolbuszowej oraz Sądu Rejonowego w Kolbuszowej na szkodę prowadzonej przez E. M. kancelarii notarialnej w K. (sygn. akt DS. 999/06), a także twierdzenia E. M. dotyczące braku doręczenia jej uchwały Rady Izby Notarialnej w Rzeszowie z dnia 8 października 2001 r. oraz przedstawiane w związku z tym dokumenty, nie mają wpływu na rozstrzygniecie rozpoznawanej sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji za uzasadnione uznał postanowienie Ministra Sprawiedliwości oddalające wniosek skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, wobec zebrania wyczerpującego materiału dowodowego poza rozprawą. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa.

W myśl § 2. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W skardze kasacyjnej skarżącą nie wyjaśniła, która z wymienionych w cytowanym przepisie przesłanek uzasadniających przeprowadzenie rozprawy, wystąpiła w rozpoznanej sprawie oraz jaki był wpływ nieprzeprowadzenia rozprawy na wynik sprawy. Brak było zatem podstaw do stwierdzenia, że WSA naruszył przepisy ustawy p.p.s.a. uznając, że w postępowaniu administracyjnym brak było podstaw faktycznych i prawnych do przeprowadzenia postępowania dowodowego na rozprawie.

Nie mógł został uwzględniony również zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 11 pkt 2 P.n. Przepis ten stanowi, że notariuszem może być powołany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Nie budzi wątpliwości, że kandydat na notariusza musi spełniać oba te wymagania.

Z ustalonego w rozpoznanej sprawie stanu faktycznego, który nie został skutecznie podważony skargą kasacyjną wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca w związku z wykonywaniem funkcji notariusza dopuściła się szeregu poważnych uchybień dotyczących zarówno elementów merytorycznych wykonywanych czynności notarialnych, prawidłowego dokumentowania i odprowadzania pobranych opłat sądowych i należności podatkowych oraz ogólnego funkcjonowania kancelarii notarialnej, co w konsekwencji doprowadziło do odwołania jej ze stanowiska notariusza. Należy zauważyć, że skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności dotyczące jej postępowania po odwołaniu ze stanowiska notariusza, w szczególności związane z drogą zawodową w okresie pomiędzy odwołaniem ze stanowiska notariusza a ponownym ubieganiem się o powołanie do pełnienia tej funkcji, które mogłyby być podstawą ustalenia, że obecnie daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

W sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują, że skarżąca nie spełnia wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, nie może zostać uznany za trafny zarzut niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji przepisu art. 11 pkt 2 P.n. w zakresie w jakim wymaga od notariusza dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu.

Przedstawione okoliczności będące podstawą uznania, że skarżąca nie spełnia wymogu dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza wskazują, że nie jest prawdziwa jej teza, iż to stwierdzenie, że nie posiada nieskazitelnego charakteru stanowiło przesłankę ustalenia, że nie daje ona rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał też zarzut naruszenia przepisu art. 11 pkt 2 P.n. przez jego błędne zastosowanie również w odniesieniu do drugiej z określonych w nim przesłanek. Nie świadczy o nieskazitelności charakteru niepłacenie składek związanych z przynależeniem do określonego samorządu zawodowego. Okoliczność, iż Sąd I instancji powiązał niepłacenie składek na rzecz samorządu zawodowego radców prawnych z wykonywaniem zawodu radcy prawnego przez skarżącą, a nie z przynależnością do samorządu zawodowego nie ma wpływu na ocenę faktu niepłacenia składek i w konsekwencji na prawidłowość zaskarżonego wyroku. Z akt sprawy i z treści uzasadnienia wyroku wynika, że ustalony w sprawie fakt niepłacenia składek na rzecz samorządu radcowskiego nie dotyczy okresu sprzed daty powołania skarżącej na stanowisko notariusza w 1997 r., ale okresu po skreśleniu jej z listy notariuszy, nie był zatem brany pod uwagę w 1997 r. przy ocenie czy spełnia ona przesłankę posiadania nieskazitelnego charakteru.

Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).