Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1630/98
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2000-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 1 pkt 2-3, art. 54 ust. 1, art. 71 ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowiąc o możliwości zgłoszenia sprzeciwu w drodze decyzji, wydanej przez organ do którego zostało zgłoszone zawiadomienie o zakończeniu budowy, nie określa z jakich powodów może nastąpić zgłoszenie sprzeciwu. Z przepisu jednak art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3 omawianej ustawy wnosić należy, iż nastąpić to może gdy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę, lub wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych zmian lub przeróbek w takim obiekcie. Przepis ten stanowi kiedy jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, ale instytucja ta jest następstwem zgłoszonego sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

TEZY

Art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowiąc o możliwości zgłoszenia sprzeciwu w drodze decyzji, wydanej przez organ do którego zostało zgłoszone zawiadomienie o zakończeniu budowy, nie określa z jakich powodów może nastąpić zgłoszenie sprzeciwu. Z przepisu jednak art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3 omawianej ustawy wnosić należy, iż nastąpić to może gdy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę, lub wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych zmian lub przeróbek w takim obiekcie. Przepis ten stanowi kiedy jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, ale instytucja ta jest następstwem zgłoszonego sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Maryli i Stanisława M. na decyzję Wojewody Z. z dnia 23 października 1998 r. (...) w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy - uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w H. z dnia 2 września 1998 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 20 sierpnia 1998 r. Maryla i Stanisław M. złożyli zawiadomienie do Kierownika Urzędu Rejonowego w H. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego na działce Nr 1040 położonej przy ul. Z. 31 w H.

Do wniosku tego zostały dołączone:

1/ dziennik budowy z istniejącymi wpisami:

2/ protokół sprawdzenia przewodów wentylacyjnych i dymowych,

3/ protokół z przyjęcia przyłącza energetycznego i sprawdzenia instalacji elektrycznej,

4/ mapkę z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej.

Kierownik Urzędu Rejonowego H. decyzją z dnia 2 września 1998 r. wydaną na podstawie art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 84 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ po rozpatrzeniu powyższego zawiadomienia M. i St. M. - zgłosił sprzeciw w stosunku do tego zawiadomienia.

W motywach tej decyzji podniesiono, że wiąże się ona z nie wykonaniem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w H. z dnia 11 maja 1998 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Z. z dnia 20 lipca 1998 r. nakazującej inwestorom M. i St. M. odprowadzenie wód opadowych z budowanego budynku mieszkalnego oraz terenu działki Nr 1040 w taki sposób, aby wody te nie przedostawały się na teren działki sąsiedniej stanowiącej własność A.S. Również wykonana kanalizacja sanitarna zrealizowana została niezgodnie z projektem technicznym i wydanym pozwoleniem na budowę w bezpośrednim sąsiedztwie spornej granicy z działką A.S. Ponadto gdyby decyzja z dnia 8 lipca 1998 r. nakazująca dostarczenie dokumentacji uwzględniającej odstępstwa pozwolenia na budowę stała się ostateczna, to obowiązywałoby inwestorów uzyskanie pozwolenia na użytkowanie /art. 55 ust, pkt 3 Prawa budowlanego/.

Odwołanie od tej decyzji do Wojewody wnieśli M. i St. M. z wnioskiem o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem art. 54 ust. 1, a zwłaszcza art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Motywy odwołania podnoszą, że wydany nakaz nie odprowadzania wód opadowych z budynku i z terenu działki na której on został wzniesiony na działkę A.S. nie może stanowić podstawy do wydania zaskarżonej decyzji, bo decyzja ustalająca ten nakaz jest dotknięta wadą nieważności.

Nadto jeśli chodzi o wykonaną kanalizację sanitarną z odstępstwem od udzielonego pozwolenia na jej budowę to protokołem z dnia 6 sierpnia 1998 r. Zakład Uzgadniania Dokumentacji przy Urzędzie Wojewódzkim w Z. stwierdził, że "(...) postanawia się uzgodnić dokumentację inwentaryzacyjną powykonawczą sieci wodno-kanalizacyjnej i energetycznej i dopuścić do użytkowania". Poza tym zmiany te zostały naniesione przez autorów projektu budowlanego z uzupełniającym opisem, a więc zachowane zostały w tym zakresie wymogi wynikające z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego. Kierownik budowy w dzienniku budowy uczynionym zapisem stwierdził, że budynek przedmiotowy jest przydatny do użytkowania. W świetle tego i art. 57 Prawa budowlanego nie zachodziły podstawy do wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu bodowy.

Z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Zagospodarowania Przestrzennego Urzędu Wojewódzkiego w Z. decyzją z dnia 23 października 1998 r., wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 84 i art. 87 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ - po rozpoznaniu powyższego odwołania od decyzji organu I instancji - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W świetle ustaleń tej decyzji odwołujący nie wykonali nakazanych robót i czynności określonych w powołanych decyzjach Kierownika Urzędu Rejonowego w H. z dnia 11 maja 1998 r. i Wojewody Z. z dnia 20 lipca 1998 r. a przedstawione przez nich protokoły i oświadczenia nie mają większego znaczenia, bo są rozbieżne z ich wcześniejszymi oświadczeniami zawartymi m.in. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody Z. z dnia 1 grudnia 1997 r. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że odwołujący przedstawili dokumenty /niektóre zapisy w dzienniku budowy/ niezgodne z prawdą. Dlatego zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.

W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Maryla i Stanisław M. wnoszą "o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności tych obu decyzji". Motywy skargi akcentują, że nie ma podstaw i dowodów na to, że przedłożone przez skarżących dokumenty przy zawiadomieniu o zakończeniu budowy są fałszywe. Dokumenty te, a zwłaszcza końcowy zapis w dzienniku budowy dokonany przez kierownika budowy stwierdza, iż budynek przedmiotowy wykonany został zgodnie z projektem technicznym i nadaje się do użytkowania. Wykonane przyłącza wodno-kanalizacyjne z odstępstwami od projektu technicznego zostały pozytywnie ocenione przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji przy Urzędzie Wojewódzkim w Z. co wynika z protokółu posiedzenia tego Zespołu z dnia 6 sierpnia 1998 r. Na planie realizacyjnym zmiany te zostały pozytywnie zaopiniowane i naniesione na tym planie przez projektantów tych przyłączy. Dlatego w świetle art. 57 Prawa budowlanego nie było podstaw do wydania decyzji przez organ I instancji utrzymanej w mocy przez decyzję zaskarżoną.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzyma stanowisko zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim poza skargą należy podnieść, że złożona przez skarżących kserokopia pisma z dnia 1 września 1998 r. (...) Urzędu Wojewódzkiego w Zamościu podpisanego z upoważnienia Wojewody przez Dyrektora Wydziału Gospodarki Przestrzennej, którego adresatem był Kierownik Urzędu Rejonowego w H. i które do adresata wpłynęło w dniu 2 września 1998 r., a którego nie ma w aktach sprawy, wskazuje iż decyzja wydana przez organ I instancji w sprawie wydana została na wniosek jednostki zwierzchniej. Na powyższe wskazuje treść powyższego pisma "(...) wnioskuje o wydanie sprzeciwu w trybie art. 54 prawa budowlanego (...)". Wydanie takiego "wniosku" przez jednostkę zwierzchnią, do której składane jest odwołanie od decyzji wydanej w sprawie przez organ I instancji i który rozpoznaje to odwołanie przez wydanie z upoważnienia i w imieniu Wojewody decyzji utrzymującej w mocy decyzję zaskarżoną dowodzi, iż w postępowaniu została naruszona kardynalna zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 15 Kpa. Naruszenie powyższej zasady wyrażonej we wskazanym przepisie przez decyzję zaskarżoną i decyzję organu I instancji powoduje uchylenie tych decyzji, w myśl art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.

Ponadto ubocznie już należy podnieść, że art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowiąc o możliwości zgłoszenia sprzeciwu w drodze decyzji, wydanej przez organ do którego zostało zgłoszone zawiadomienie o zakończeniu budowy, nie określa z jakich powodów może nastąpić zgłoszenie sprzeciwu. Z przepisu jednak art. 55 ust. 1 pkt 2 i 3 omawianej ustawy wnosić należy, iż nastąpić to może gdy organ stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę, lub wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych zmian lub przeróbek w takim obiekcie. Przepis ten stanowi kiedy jest wymagane uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, ale instytucja ta jest następstwem zgłoszonego sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

W odniesieniu do sprawy niniejszej podnieść należy, iż bezsporne jest wykonanie przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej przez skarżących niezgodnie z projektem technicznym i udzielonym pozwoleniem na budowę, ale nie mniej dokonanie tych odstępstw zgłoszone zostało przez skarżących do Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Urzędu Wojewódzkiego w Z., który w protokole z dnia 6 sierpnia 1998 r. uzgodnił dokumentację w zakresie wykonanych powyższych przyłączy uznając, iż mogą być one dopuszczone do użytkowania. Oznacza to jak wyjaśnił Dyrektor Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Urzędu Wojewódzkiego w Z., przy którym to Wydziale funkcjonował wskazany wyżej Zespół, w piśmie z dnia 27 listopada 1998 r. adresowanym do Wydziału Gospodarki Przestrzennej wskazanego Urzędu "(...) że wybudowane przyłącza nie kolidują z istniejącym uzbrojeniem terenu i nie wymagają zmiany lokalizacji". Wskazane stanowisko powyższego Zespołu nie jest aktem administracyjnym wiążącym w sprawie, bo Zespół ten nie jest organem administracyjnym, a jego uwagi i wnioski mają charakter opiniodawczy. Podlegają one jednak rozważeniu przez organ administracyjny przy rozpoznawaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na jego użytkowanie w zakresie oceny czy uczynione odstępstwa w trakcie budowy tych przyłączy od projektu są istotne /art. 57 ust. 2 omawianej ustawy/. Dodać należy, że autor projektu tych przyłączy na dokumentacji projektowej naniósł te zmiany, jak też złożył oświadczenie na piśmie, "pozytywnie opiniujące" dokonane zmiany "(...) przebiegu linii tych przyłączy (...)". Zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu I instancji nie wzięły powyższego pod uwagę.

Po drugie w sprawie nie zostały wydane żadne decyzje na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub też ust. 4 omawianej ustawy nakazujące dokonanie określonych zmian lub przeróbek w przedmiotowym obiekcie budowlanym. Akcentowanie w zaskarżonej decyzji, że decyzje wydane w sprawie na podstawie art. 5 ust. 6 ustawy nakazujące skarżącym odprowadzenie wód opadowych z przedmiotowego budynku oraz terenu działki na której on został wzniesiony w taki sposób, aby wody te nie przedostawały się na teren działki sąsiedniej A.S., na skutek dokonanego przez skarżących podwyższenia ich działki i wprowadzonej przez to zmiany stosunków wodnych na gruncie, nie stanowiły o konieczności dokonania zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku mieszkalnym.

Okoliczności te winny być wzięte pod uwagę w toku dalszego postępowania w sprawie.