Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 49/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA Jan Zimmermann WSA Robert Sawuła–del (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Linii Kolejowych S. A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wezwania do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowania hałasu I. uchyla zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 49/05

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi [...] Linii Kolejowych SA Zakładu [...] w K. (zwanych dalej "[...] w K.") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w [...] z [...] 10.2004r. Nr [...] w przedmiocie wezwania do złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska. W sprawie tej [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] przekazał do Urzędu Miasta K. wyniki pomiarów hałasu dla LK w K. wykonanych na stacji K-O. wraz z nastawnią dysponującą. Przeprowadzona kontrola dotyczyła pracy spalinowego agregatu prądotwórczego jako rezerwowego źródła zasilania. Wyniki tych badań doprowadziły do wniosku, iż może dochodzić do zagrożenia hałasem tamtejszej zabudowy mieszkaniowej z powodu przekroczenia wartości progowej poziomu hałasu w porze nocnej. Postanowieniem z [...] 06.2004r. Nr [...] Prezydent Miasta K. wezwał LK w K. do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska przez agregat prądotwórczy typ S322 Nastawni Dysponującej K-O. ul. R. W podstawie prawnej powołano się na art. 231 ust. 1 ustawy z 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz.627 ze zm., zwana dalej Upoś). Uzasadniając wydane postanowienie powołano się na wyniki badań przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. Wskazując, iż przyjęto dla tego obszaru wartości jak dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi wg tabeli 1 poz. 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (MOŚZNiL) z 13.05.1998r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 66, poz.436), organ I instancji podał, że równoważny poziom dźwięku A w porze dnia jest większy od wartości 50 dB o 1,6 dB. To przekroczenie stanowić ma podstawę do wezwania LK w K. do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia na emitowanie hałasu. Postanowienie zawiera także stosowne pouczenia o jego skutkach, a także o trybie zaskarżenia.

LK w K. wniosły zażalenie na powyższe postanowienie do SKO w [...]. Żaląca się spółka powołując się na dyspozycję art.125 i art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu zażalenia powołano się na dyspozycję art. 230 ust. 2 Upoś, z którego treści wywiedziono, że pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska nie jest konieczne, gdy hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów lub z działalnością osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą. Zdaniem żalącej się agregat prądotwórczy typ S322 jest ściśle związany z eksploatacją linii kolejowej K.-M., a w przypadku awarii zasilania jest uruchamiany celem utrzymania sygnałów świetlnych na semaforach oraz umożliwia bezpieczne prowadzenie pociągów. W zażaleniu wskazano ponadto, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dn. 24.06.2004r.

Organ I instancji przyznając, iż zażalenie wniesiono w terminie, nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia we własnym zakresie. W piśmie uzupełniającym z 23.07.2004r. żaląca się spółka przywoływała wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym w przedsiębiorstwie [...] i podtrzymała ocenę, iż agregat prądotwórczy jest ściśle związany z eksploatacją linii kolejowej i wszystkie urządzenia związane z ruchem pociągów na terenie zakładu, są traktowane być powinny jako jedna instalacja na terenach zamkniętych, zgodnie z art.3 pkt 6 Upoś oraz na podstawie decyzji Nr 42 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 28.12.2000r. (Dz. Urz. MTiGM Nr 7 z 2000r.). Podtrzymano także stanowisko, że nie jest koniecznym ubieganie się przez żalącą się o pozwolenie na emitowanie hałasu.

Opisanym na wstępie postanowieniem SKO w [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W podstawie prawnej tego postanowienia powołano się na art.3 pkt 6 lit. c, art.174, art.180, art.230 i art.231 Upoś, rozporządzenie MOŚZNiL z 13.05.1998r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 66, poz.436) oraz art.144 i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.. SKO przytoczyło stan faktyczny sprawy i doszło do przekonania, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone pod względem formalnym prawidłowo, a przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu stwierdzono w sposób jednoznaczny. Zdaniem organu newralgiczną kwestią jest zastosowanie w sprawie normy art.230 ust.2 Upoś, zdaniem Kolegium przepis ten ma charakter wyjątku od reguły, nie powinien zatem podlegać wykładni rozszerzającej. Dokonując wykładni cyt. przepisu, który wyłącza "linie kolejowe" spod obowiązku legitymowania się pozwoleniem na emitowanie hałasu Kolegium, odwołało się m.in. do tego, że linia kolejowa w rozumieniu art.3 pkt 1 i 3 prawa budowlanego stanowi budowlę, jest zatem instalacją w rozumieniu art.3 pkt 6 lit. c Upoś. Przytoczono definicję linii kolejowej, zawartą w art.4 pkt 2 ustawy z 27.06.1997r. o transporcie kolejowym (Dz.U. Nr 96, poz.591 ze zm., zwana dalej Utk), następnie organ doszedł do przekonania, że agregat prądotwórczy nie jest urządzeniem przeznaczonym do prowadzenia ruchu kolejowego, jest natomiast odrębną instalacją stanowiącą źródło rezerwowego zasilania w prąd, zatem nie może on być włączony do hipotezy art.230 ust.2 Upoś. Pomiary uzyskane przez WIOŚ uznano za wiarygodne i prawidłowo pozyskane, nadto przywołane, jako podstawa prawna, rozporządzenie według którego obliczone zostały wysokości poziomów hałasu uznano za aktualnie obowiązujące. Wskazując posiłkowo na dyspozycję art.144 Upoś zasygnalizowano, iż eksploatacja każdej instalacji nie powinna przekraczać standardów jakości środowiska, co w przedmiotowej sprawie nastąpiło. Organ II instancji zwrócił także uwagę na konsekwencje prawne złożenia wniosku o wydanie pozwolenia emisyjnego i braku złożenia takiego wniosku w terminie 6 miesięcy.

Skargę na powyższe postanowienie wniosły LK w K. domagając się jego uchylenia. Skarżący nie zgadza się z poglądem, jakoby agregat prądotwórczy nie był urządzeniem przeznaczonym do prowadzenia ruchu kolejowego. Przywołano w skardze wytyczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym i wywodzono, iż przedmiotowy agregat jest niezbędnym urządzeniem zasilającym w energię elektryczną na wypadek awarii. To urządzenie stacjonarne zespolone z zasilaniem prądu przemiennego z sieci energetycznej i przeznaczone tylko i wyłącznie do prowadzenia ruchu kolejowego. Takie zasilanie awaryjne jest warunkiem bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, nadto w rozumieniu art.4 pkt 2 Utk jest urządzeniem przeznaczonym do prowadzenia ruchu kolejowego i może być włączony do hipotezy normy art.230 ust.2 Upoś.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium zwróciło uwagę, że rozstrzygając sprawę opierało się na przepisach prawa, nie zaś na technicznym uzasadnieniu niezbędności agregatu prądotwórczego w ramach definiowanego terminu "linia kolejowa".

Skarżący pismem z 17.04.2007r. dołączył do akt sprawy stanowisko Urzędu Transportu Kolejowego Oddziału Terenowego w K. z 16.12.2004r., z którego wynikać ma aprobata argumentacji strony skarżącej, prosząc o włączenie do akt sprawy i uwzględnienie przy rozstrzyganiu zasadności skargi.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonego postanowienia jest jego legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa).

Zdaniem sądu skarga jest uzasadniona.

Podstawą materialno-prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 231 ust. 1 Upoś, zgodnie z którym "W przypadku stwierdzenia przez organ właściwy do wydania pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska, iż poza zakładem przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ w drodze postanowienia, wzywa prowadzącego zakład do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia; na postanowienie to służy zażalenie". Możliwość zastosowania powyższej podstawy do wydania postanowienia stwarza zaistnienie stanu, o jakim mowa w art. 230 ust.1 Upoś. Zgodnie z tym przepisem "pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska jest wymagane, gdy hałas w środowisku przekracza dopuszczalne poziomy, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 231 ust. 2". SKO w [...] błędnie przy tym przyjęło, że powołane przez organ I instancji rozporządzenie MOŚZNiL z 13.05.1998r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 66, poz.436) obowiązywało w dacie rozpoznawania zażalenia. Kolegium nie zwróciło uwagi, że z mocy art. 4 ust. 2 a ustawy z 27.07.2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz.1085 ze zm.) w/w rozporządzenie utraciło moc w dn.30.06.2004r.. Niewątpliwie w dacie rozstrzygania sprawy w I instancji akt ten obowiązywał, natomiast Kolegium przeoczyło, że w dacie wydawania postanowienia w II instancji obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z 29.07.2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 178, poz.1841). To naruszenie prawa materialnego, które jednak samo w sobie nie prowadziłoby do wzruszenia zaskarżonego postanowienia, albowiem przyjęte wartości dopuszczalnych poziomów hałasu przyjęte w obu w/w rozporządzeniach, dla terenu, który został uwzględniony w sprawie, były identyczne i wynosiły 50 dB.

Abstrahując od powyższej wadliwości zaskarżonego postanowienia, to jednak najistotniejszą kwestią, jest zwrócenie uwagi na to, czy w sprawie organy nie powinny odstąpić od wezwania do przedłożenia wniosku o wydanie pozwolenia w aspekcie treści art. 230 ust. 2 Upoś. Z kolei ten przepis stanowi, że "pozwolenie na emitowanie hałasu do środowiska nie jest wymagane, gdy hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów lub z działalnością osoby fizycznej nie będącej przedsiębiorcą".

Węzłowym zagadnieniem w sprawie jest zatem to, czy hałas wytwarzany przez uruchomienie agregatu prądotwórczy ty S 322 zlokalizowanego na terenie stacji K-O "powstaje w związku z eksploatacją ...linii kolejowych". Niespornym jest, że przez stację K. przebiega linia kolejowa. Zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko strony skarżącej, iż wytworzenie hałasu przy korzystaniu z powyższego agregatu prądotwórczego ma związek z eksploatacją linii kolejowej. W literaturze zwraca się uwagę, iż pojęcie "eksploatacji linii kolejowej" należy rozumieć szeroko, to zarówno utrzymanie, jak i zarządzanie (por. J.Jerzmański: Ustawa prawo ochrony środowiska, Komentarz, Wrocław 2001, s.537). Zdaniem Sądu istnieje bezpośredni związek funkcjonalny pracy tego agregatu, który służy wszak wyłącznie zapewnieniu prawidłowemu funkcjonowaniu, a więc i eksploatacji linii kolejowej. W konsekwencji organ I instancji nie miał podstawy do wydawania postanowienia, o którym mowa wart. 231 ust.1 Upoś, skoro hałas powstał w związku z eksploatacją linii kolejowej. W takim przypadku organ ochrony środowiska był uprawniony do podjęcia środków wskazanych w Dziale III Upoś odnoszących się wprost do linii kolejowych.

Uznając zatem, że zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 230 ust. 2 Upoś., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa) należało je uchylić. Wyrok opatrzono klauzulą ochrony tymczasowej, przewidzianej w art. 152 Ppsa na czas do jego uprawomocnienia się.