Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 2985/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 8 § 1 pkt 15
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Teza: Mając na względzie art. 19 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146 ze zm.), wypłacenie środków finansowych z funduszy europejskich w formie zaliczki, o której mowa w art. 8 § 1 pkt 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: „u.p.e.a."), należy łączyć ze sposobem rozliczenia jej w czasie (tj. jako przeciwieństwo refundacji), a nie z częściową płatnością środków finansowych. Zwolnienie spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. może zatem dotyczyć środków finansowych z funduszy europejskich przekazanych grantobiorcy w formie jednorazowej wypłaty.

TEZY

Mając na względzie art. 19 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146 ze zm.), wypłacenie środków finansowych z funduszy europejskich w formie zaliczki, o której mowa w art. 8 § 1 pkt 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: „u.p.e.a."), należy łączyć ze sposobem rozliczenia jej w czasie (tj. jako przeciwieństwo refundacji), a nie z częściową płatnością środków finansowych. Zwolnienie spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. może zatem dotyczyć środków finansowych z funduszy europejskich przekazanych grantobiorcy w formie jednorazowej wypłaty.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 1039/19 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z 15 stycznia 2020 r., I SA/Kr 1039/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi A. C. (dalej: "strona", "skarżący"), uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 4 lipca 2019 r. i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 22 maja 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku, w rozpoznawanej sprawie spór dotyczył możliwości prowadzenia egzekucji ze środków finansowych zgromadzonych na należącym do skarżącego koncie bankowym

Skarżący jako podstawę zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazał art. 33 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") podnosząc niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego, bowiem zgromadzone na nim środki pochodzą wyłącznie ze środków publicznych wypłacanych w formie dotacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osób długotrwale bezrobotnych i są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

Zdaniem zaś organu egzekucyjnego, wyłączenie przewidziane w przytoczonym unormowaniu nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie przede wszystkim dlatego, że wypłacone środki nie trafiały na wyodrębniony rachunek bankowy prowadzony dla obsługi dotacji. Ponadto, jak motywował organ odwoławczy, wypłata środków jednorazowo (w całości), niejako wyklucza potraktowanie wypłacanych środków jako zaliczki, a w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. ustawodawca mówi o środkach wypłacanych w formie zaliczki.

Uwzględniając skargę sąd pierwszej instancji uznał, że stanowisko organów nie jest prawidłowe, bowiem w świetle obowiązujących przepisów jak i zawartej umowy z 20 lutego 2019 r. przyznany grant ma formę zaliczki, a zatem nie podlega egzekucji zgodnie z art. art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. (pełny tekst uzasadnienia orzeczenia dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej: "CBOSA").

3. Od powyższego orzeczenia organ wniósł skargę kasacyjną żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."):

a) poprzez dokonanie błędnej wykładni i w konsekwencji zastosowanie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. polegające na wadliwym przyjęcie przez WSA, że w świetle obowiązujących przepisów jak i zawartej pomiędzy skarżącym a A. S.A. z siedzibą w K. umowy z 20 lutego 2019 r. przyznany grant ma formę zaliczki, a zatem nie podlega egzekucji zgodnie z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., co skutkowało dokonaniem przez WSA niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

b) poprzez dokonanie błędnej wykładni i w konsekwencji zastosowanie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. na skutek przyjęcia przez WSA, że organy bezpodstawnie koncentrując się na informacji z banku, wadliwie oceniły, że środki pochodzące z płatności w ramach umowy z dnia 20 lutego 2019r nie znajdują się na rachunku bankowym na wyodrębniony cel, co według organów stanowi warunek wyłączenia z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie przez WSA, iż w przedmiotowej sprawie organy błędnie uznały za niezasadne zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.; powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ gdyby sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny wydanego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z przepisami musiałby skargę oddalić, stosując przepis art. 151 p.p.s.a.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

4.1. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zrzekł się rozprawy, a skarżący nie zażądał jej przeprowadzenia.

4.2. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych) chyba, że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Nie ujawniono także podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego nie podlegała uwzględnieniu.

4.3. Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i naruszenia prawa materialnego. Co do zasady w takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny jako pierwsze rozstrzyga zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania, gdyż mają one z reguły wpływ na ustalenie stanu faktycznego przyjętego do orzekania. W rozpoznawanej sprawie odstąpiono jednak od takiej kolejności rozpoznawania zarzutów skargi kasacyjnej, ponieważ zawarty w niej zarzut naruszenia prawa materialnego odwołuje się do kluczowego problemu w sprawie (możliwości zwolnienia otrzymanych przez skarżącego środków pieniężnych z egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.), a jego ocena pozwoli na zweryfikowanie, czy organy prawidłowo nie uznały zasadności zgłoszonych zarzutów, a sąd pierwszej instancji czy dokonał prawidłowej kontroli działań organów egzekucyjnych.

4.4. Zgodnie ze wskazanym w skardze kasacyjnej art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. (w brzmieniu od 2 września 2017 r.) nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, wypłacone w formie zaliczki, chyba że wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone.

W analizowanym przepisie wskazano na dwa rodzaje źródła pochodzenia środków pieniężnych zgromadzonych przez stronę (zobowiązanego), co do których – przy spełnieniu określonych warunków – wyłączona jest możliwość prowadzenia egzekucji administracyjnej. Są to bowiem "środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele" oraz "środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych".

W rozpoznawanej sprawie nie jest przedmiotem sporu między stronami postępowania, że zgromadzone na zajętym przez organy egzekucyjne rachunku bankowym środki nie pochodziły z dotacji przyznanej z budżetu państwa. Jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w okolicznościach analizowanego postępowania egzekucyjnego organ nie kwestionował również, że wypłacone skarżącemu środki były finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej w rozumieniu regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2017.2077 ze zm.). Otrzymane przez skarżącego środki mają swoje źródła finansowania w Europejskim Funduszu Społecznym, co wynika wprost z pisma A. S.A. w K. z 9 maja 2019 r.

Sporne w sprawie pozostaje, jakie dodatkowe warunki musi spełnić skarżący, aby tego rodzaju środki pieniężne zwolnione były z egzekucji na podstawie analizowanego art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

4.5. Jak prawidłowo wyjaśnił sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom organów egzekucyjnych, w przepisie tym jedynie w odniesieniu do środków pochodzących z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele ustawodawca przewidział wymóg ulokowania ich na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji. Natomiast obowiązku takiego brakuje w odniesieniu do środków pochodzących z płatności w ramach programu finansowanego z udziałem środków o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, otrzymanych w formie zaliczki.

Niemniej jednak, na co również prawidłowo zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji, nawet gdyby analizować, czy zajęty w postępowaniu egzekucyjnym rachunek bankowy jest rachunkiem wyodrębnionym w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., to każdorazowo w konkretnym stanie faktycznym należy ustalić, czy dany rachunek jest faktycznie przeznaczony do obsługi tego rodzaju środków pieniężnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla ustalenia charakteru zajętego rachunku bankowego istotny jest rodzaj zdeponowanych na nim środków, ewentualnie także historia prowadzonych transakcji. W orzecznictwie wskazuje się na konieczność wyjaśnienia na podstawie okoliczności faktycznych, przy pomocy banku, czy obsługa zajętego rachunku potwierdza oświadczenie zobowiązanego, że rachunek rzeczywiście jest wyodrębniony w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. – pamiętając jednak o otwartym katalogu rachunków bankowych, zgodnie z art. 49 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Prawo bankowe (por. wyrok NSA z 19 października 2017 r., II GSK 156/16, publik. CBOSA). W tym kontekście, w rozpoznawanej sprawie skarżący wyjaśnił, że konto w B. S.A. założył jedynie do obsługi i późniejszego rozliczenia otrzymanych środków unijnych. W odpowiedzi na zapytanie organu bank również potwierdził, że na zajętym koncie znajdowały się jedynie środki otrzymane z A. S.A. w K. (pismo z dnia 20 maja 2019 r. – k. 24). Bank potwierdził dodatkowo, że na wskazany rachunek bankowy nie było innych wpłat. Wbrew jednak tym twierdzeniom, organ egzekucyjny uznał – na podstawie przedstawionej historii rachunku, że służył od również do innych celów, o czym miała świadczyć wpłata z 5 kwietnia 2019 r. w wysokości 100 zł. Na tę okoliczność skarżący wyjaśnił, że kwota ta nie została przez niego wpłacona na rachunek bankowy, a otrzymał ją od banku w ramach promocji za założenie konta. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności potwierdzają, że zajęty w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym rachunek bankowy należało uznać za "rachunek wyodrębniony" w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., choć – co warto ponownie podkreślić – w rozpoznawanej sprawie skarżący nie miał obowiązku posiadania tego rodzaju rachunku bankowego.

Otrzymane przez skarżącego środki stanowiły, czego nie kwestionuje autor skargi kasacyjnej, "środki pochodzące z programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych". Analizowany art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. co do tego rodzaju środków pieniężnych wymaga, aby wypłacono je w formie zaliczki. Tylko w takiej sytuacji możliwe jest uznanie, że nie podlegają egzekucji administracyjnej (wyjątek od tego wyłączenia stanowi nie mająca znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy "wierzytelność egzekwowana powstała w związku z realizacją projektu, na który środki te były przeznaczone"). Zdaniem organów egzekucyjnych znajdujące się na zajętym rachunku bankowym środki nie podlegają zwolnieniu z egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., bo choć mają swoje źródło finansowania w Europejskim Funduszu Społecznym, to zostały przekazane skarżącemu – jak stanowi umowa z 20 lutego 2019 r. – w formie jednorazowej wypłaty, a nie zaliczki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew temu stanowisku, słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że organy egzekucyjne błędnie skupiły się na potocznym (cywilistycznym) znaczeniu pojęcia "zaliczka" nie poszukując jego znaczenia na gruncie przepisów prawa, które regulują przyznaną dotację. Stąd też bezzasadnie uznały, że pojęcie zaliczki nie jest prawnie uregulowane.

Jak zasadnie wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1146 ze zm.) beneficjent wnioskując o płatność występuje o przekazanie dofinansowania w formie zaliczki lub refundacji. Ustawodawca nie wiążę zatem zaliczki z częściową płatnością środków finansowych, jak uznają organy egzekucyjne w rozpoznawanej sprawie, lecz sposobem rozliczenia jej w czasie. Beneficjenci składają wnioski o płatność w formie zaliczki na poczet realizowanego projektu, albo zwrotu poniesionych wydatków w projekcie (refundacja). Wypłata zaliczek uregulowana jest w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminu składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz.U. z 2009 r. nr 223, poz. 1786). Rozporządzenie to w § 3 wskazuje, że możliwość przekazania zaliczki beneficjentowi musi być ujęta w umowie o dofinansowanie. Zaliczka na ogół przekazywana jest w kilku transzach w kwocie wynikającej z harmonogramu realizacji projektu, przepisy dopuszczają również możliwość wypłaty zaliczki w jednej transzy (por. Poździk Rafał (red.), Komentarz do ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 . Opublikowano: Wyd. Sejmowe 2016. Wyd. LEX).

Za przyjęciem zaprezentowanej wykładni przemawia również uzasadnienie zmiany w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. od 2 września 2017 r. polegającej na dodaniu w nim zwrotu "wypłacone w formie zaliczki". Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 1475) "zaproponowana zmiana przepisu będzie oznaczała, że egzekucja będzie mogła być prowadzona ze środków pieniężnych, które zostaną przekazane beneficjentowi w formie refundacji, jak również po zakończeniu realizacji projektu, ze środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych". Powyższe wskazuje, że zawarte w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. sformułowanie "w formie zaliczki" przeciwstawiono sformułowaniu "w formie refundacji", a nie – jak chciałby autor skargi kasacyjnej – "w formie jednorazowej wypłaty".

Zgodnie natomiast z umową o powierzenie grantu na rozpoczęcie działalności gospodarczej z dnia 20 lutego 2019 r. zawartą A. S.A. z siedzibą w K. a skarżącym, przyznano mu środki finansowe w wysokości 24 800 zł na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Z § 2 ww. umowy w sposób jednoznaczny wynika, że kwota grantu została wypłacona w formie zaliczki, co oznacza, że została wypłacona "z góry" na realizację zadania opisanego w biznesplanie i wnikającego z ww. umowy. Zaliczka w tym znaczeniu jest przeciwieństwem refundacji czyli zwrotu środków poniesionych wcześniej przez beneficjenta.

4.6. Uznanie stanowiska organu za prawidłowe oznaczałoby prowadzenie egzekucji ze środków unijnych, a skarżący nie mógłby wywiązać się z umowy zawartej 20 lutego 2019 r. z A. S.A. W konsekwencji nie mógłby rozliczyć się z otrzymanych środków, do czego zobowiązuje go § 3 wskazanej umowy, i musiałby zwrócić otrzymaną dotację z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] 2014-2020 na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osób trwale bezrobotnych. Stanowisko organów egzekucyjnych nie może być więc uznane za trafne, gdyż w istocie nie chroni przed zajęciem należności pochodzących z bezpośrednich dopłat z Unii Europejskiej, podczas gdy zgodnie z art. 80 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25, ze zm.), państwa członkowskie upewniają się, że instytucje odpowiedzialne za dokonywanie płatności zapewniają, aby beneficjenci otrzymali pełną kwotę wkładu ze środków publicznych możliwie najszybciej i w całości. Nie potrąca się ani nie wstrzymuje żadnych kwot, ani też nie nakłada się żadnych opłat szczególnych lub innych opłat o równoważnym skutku, które powodowałyby zmniejszenie kwot wypłacanych beneficjentom.

4.7. Podsumowując, mając na względzie art. 19 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, wypłacenie środków finansowych z funduszy europejskich w formie zaliczki, o której mowa w art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., należy łączyć ze sposobem rozliczenia jej w czasie (tj. jako przeciwieństwo refundacji), a nie z częściową płatnością środków finansowych. Zwolnienie spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. może zatem dotyczyć środków finansowych z funduszy europejskich przekazanych grantobiorcy w formie jednorazowej wypłaty.

W świetle obowiązujących przepisów jak i zawartej umowy z 20 lutego 2019 r. przyznany w rozpoznawanej sprawie grant ma formę zaliczki, a zatem nie podlega egzekucji zgodnie z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji zastosowanie wskazanego przepisu jest więc nieskuteczny.

4.8. Niezasadny jest także podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił odrębnie tak sformułowanego zarzutu, a zatem – jak już wyjaśniono na wstępie niniejszego uzasadnienia - sam postrzega go jedynie jako konsekwencję zasadności zarzutu naruszenia art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a.

Nieuwzględnienie zarzutu naruszenia ostatnio powołanego przepisu przesądza więc o braku możliwości uznania zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skoro bowiem organy egzekucyjne dokonały wadliwej wykładni przepisu art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. i nieprawidłowo oddaliły zarzuty skarżącego w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, to tym samym naruszyły art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.

Podkreślić jedynie należy, że przepisy o ograniczeniach egzekucji mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zobowiązany nie może zrzec się wobec organu egzekucyjnego uprawnień wynikających z omawianej zasady, a organ egzekucyjny każdorazowo zobowiązany jest uwzględniać wyłączenia zawarte w art. 8 u.p.e.a. z urzędu (por. wyrok NSA z 25 września 2015 r., II GSK 1657/14, publik. CBOSA).

4.9. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

W wyroku nie orzeczono o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250, art. 254 § 1 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.

Stanisław Bogucki Jan Rudowski Jacek Pruszyński