Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 895/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 1 ust. 1, art. 43 ust. 3
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 108 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Protokolant starszy sekr. sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), w dniu [...] marca 2016 r. wydał rozkaz personalnym nr [...] w przedmiocie zwolnienia [...] R. D. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.) ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji KGP nadmienił, że w dniu [...] września 2015 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], w sprawie o sygn. akt [...], wydał postanowienie o przedstawieniu R. D. zarzutów o to, że:

1) w dniu [...] sierpnia 2014 r. w [...], będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...], nie dopełnił obowiązku podjęcia czynności służbowych i nadania stosownego biegu sprawie w związku z ujawnieniem uprawy konopi innych niż włókniste w rejonie miejscowości [...] - [...], czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 ustawy – Kodeks karny;

2) w dniu [...] września 2014 r. w [...], będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...], wspólnie i w porozumieniu z innym funkcjonariuszem tej jednostki Policji, nie dopełnił obowiązku podjęcia czynności służbowych i nadania stosownego biegu sprawie w związku z ujawnieniem uprawy konopi innych niż włókniste w rejonie miejscowości [...], czym działał na szkodę interesu publicznego, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.;

3) w dniu [...] stycznia 2015 r. w [...] i w [...], będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...], wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami tej jednostki Policji, przeprowadzając czynności służbowe zatrzymania H. B. w [...] i następnie jego rozpytania w budynku Komendy Powiatowej Policji w [...], w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] ([...]), przekroczył swoje uprawnienia poprzez stosowanie przemocy wobec tego zatrzymanego w postaci uderzania po klatce piersiowej i głowie, duszenia oraz wywieranie presji podniesionym głosem, zastraszanie i znęcanie się w ten sposób nad nim psychicznie, w celu uzyskania od niego informacji, oświadczeń oraz przyszłych wyjaśnień, czym działał na szkodę interesu publicznego i prywatnego (tj. H. B.), tj. o przestępstwo z art. z art. 231 § 1 i z art. 246 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

4) w dniu [...] stycznia 2015 r. w [...] w budynku Komendy Powiatowej Policji, będąc funkcjonariuszem Komendy, wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami tej jednostki Policji, przeprowadzając czynności służbowe rozpytania zatrzymanego E. D. – w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] ([...]), przekroczył swoje uprawnienia poprzez wywieranie presji podniesionym głosem, zastraszanie tego zatrzymanego i znęcanie się w ten sposób nad nim psychicznie, w celu uzyskania od niego informacji, oświadczeń oraz przyszłych wyjaśnień, czym działał na szkodę interesu publicznego i prywatnego (tj. E. D.), tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. i z art. 246 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;

5) w dniu [...] grudnia 2014 r. w [...], będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...], wspólnie i w porozumieniu z innym funkcjonariuszem tej jednostki Policji, działając na szkodę interesu publicznego, w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] ([...]), przekroczył swoje uprawnienia poprzez nakłonienie zatrzymanego D. L. do nieujawniania, iż posiadany przez niego susz konopi innych niż włókniste pochodził z prowadzonej przez niego uprawy oraz nie dopełnił obowiązku prawidłowego zabezpieczenia procesowego w ten sposób, że nie ujął w protokole przeszukania faktu znalezienia tabletek ecstasy, w efekcie czego D. L. uzyskał korzyść osobistą tj. o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k.;

6) w dniu [...] lutego 2015 r. w [...], będąc funkcjonariuszem Komendy Powiatowej Policji w [...], wspólnie i w porozumieniu z innym funkcjonariuszem tej jednostki Policji, działając na szkodę dla interesu publicznego w sprawie o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w [...] ([...]), przekroczył swoje uprawnienia poprzez nakłonienie zatrzymanego M. M. do nieujawniania osoby, od której nabył on amfetaminę oraz nie dopełnił obowiązku prawidłowego zabezpieczenia procesowego – poprzez nieujęcie w protokole przeszukania znalezienia wagi elektronicznej i woreczków strunowych, w efekcie czego osoba, której danych nie ujawniono – dostawca narkotyku, uzyskała korzyść osobistą, tj. o przestępstwo określone w art. 231 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy w [...], Wydział [...] postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. zastosował wobec wymienionego funkcjonariusza środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres jednego miesiąca, z zastrzeżeniem że środek ten ulegnie zmianie z chwilą złożenia poręczenia majątkowego w kwocie 20.000 złotych. W przypadku spełnienia powyższego warunku postanowił zastosować wobec wymienionego środki zapobiegawcze w postaci: zakazu opuszczania kraju, zatrzymania paszportu, a także dozoru Policji.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] w dniu [...] października 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia R. D. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby.

Organ wystąpił do Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] oraz Przewodniczącego Zarządu Terenowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów Komendy Powiatowej Policji w [...] o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji.

Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZP w [...] w piśmie z dnia [...] października 2015 r. wskazał, że zwolnienie funkcjonariusza jest działaniem przedwczesnym, mogącym przynieść negatywne skutki dla całej służby. Natomiast w opinii Przewodniczącego Zarządu Terenowego NSZZP Komendy Powiatowej Policji w [...], wskazano na pozytywne cechy funkcjonariusza, bez zajęcia stanowiska w przedmiocie zwolnienia go ze służby.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 pkt 5, art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 19 i § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. poz. 644, ze zm.), zwolnił funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2016 r. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Strona wniosła odwołanie od wskazanego rozkazu personalnego, zarzucając:

‒ obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez jej nieprawidłowe zastosowanie;

‒ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych, które dawały podstawę do niezwalniania funkcjonariusza ze służby;

‒ naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie pisemnego uzasadnienia w sposób, który uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania prowadzącego organ do wydania zaskarżonej decyzji.

Funkcjonariusz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpoznania niniejszej sprawy, a także dopuszczenie dowodu z artykułów prasowych.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] marca 2016 r. KGP stwierdził, że podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

W sprawie bezspornym jest, że R. D. podejrzany jest o popełnienie sześciu przestępstw związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych. Charakter i rodzaj zarzucanych przestępstw cechuje znaczny ciężar gatunkowy. Istotne jest również to, że postępowanie jest prowadzone w wyniku działań operacyjnych wewnętrznych organów kontrolnych, przekaz medialny zdarzenia jest duży i w większości negatywny.

W ocenie Komendanta Głównego Policji podejrzenie policjanta o popełnienie ww. przestępstw sprawia, że R. D. niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu.

Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i w świetle podstawowych zasad, na których opiera się działanie Policji, sam fakt podejrzenia naruszenia obowiązującego porządku prawnego, może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Policja jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, która dysponuje bardzo dolegliwymi dla obywateli środkami realizacji władztwa państwowego. Szczególna rola tej formacji i jej zhierarchizowana struktura wymaga dla skutecznego i prawidłowego działania przestrzegania także innych, poza normami prawa karnego, przepisów i zasad.

Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków uzasadnia społeczna rola formacji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji oraz konieczność budowania związanego z działalnością Policji zaufania społecznego. Służyć ma również przeciwdziałaniu takim zachowaniom, które mogłyby pozbawić Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej. Policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji w służbie i poza służbą, które godziłyby w dobre imię Policji. Ponadto osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą tego prawa ściśle przestrzegać. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania. Ponadto osoby te muszą znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, iżby miały łamać prawo.

KGP nadmienił, że z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji wynika m.in., że służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii. Dlatego nie do pogodzenia jest realizacja zadań służbowych przez policjanta, który utracił przymiot nieposzlakowanej opinii.

Podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby.

Policjant, któremu postawiono zarzuty popełnienia przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelnego charakteru". Traci on autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby.

Brak stosownych działań wobec policjanta, oskarżonego o popełnienie przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

Zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały, zdaniem organu II instancji nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z R. D. stosunku służbowego.

KGP wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, zapewniając stronie możliwość czynnego udziału w tymże postępowaniu na każdym jego etapie oraz należycie informując ją o wszelkich istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Jednocześnie podkreślone zostało, że organ administracji nie ma obowiązku weryfikowania zarzutów przedstawionych policjantowi w toku postępowania przygotowawczego. W szczególności nie musi wykazać winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanych mu przestępstw. Udowodnienie faktu popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu czynów należy bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Natomiast ocena dowodów mających uzasadniać popełnienie przestępstwa należy do organów wymiaru sprawiedliwości – właściwego sądu.

Okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, nie jest popełnienie przez policjanta przestępstwa, ale przedstawienie przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstw. Nie jest zatem celowym prowadzenie przez organy Policji postępowania dowodowego w postaci przesłuchań strony lub świadków, a zatem postępowania ukierunkowanego na ustalenie czy wymieniony dopuścił się zarzucanych mu czynów. Okoliczności dotyczące samego zdarzenia mogłyby mieć znaczenie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, jednakże w przypadku przyjętej podstawy prawnej istotnym jest fakt przedstawienia przez prokuratora zarzutów popełnienia przestępstwa.

Za niezasadny organ II instancji uznał zarzut naruszenia przepisów art. 7 k.p.a. W niniejszym postępowaniu interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym – tożsamym z interesem służby – pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania, których to kryteriów funkcjonariusz nie wypełnia. Wskazywanie na wieloletnią wzorową służbę czy zaangażowanie w wykonywanie obowiązków, wobec faktu pojawienia się okoliczności poddających w wątpliwość posiadanie przez policjanta cech umożliwiających dalszą służbę w szeregach Policji, nie przemawia za pozostawieniem wymienionego w służbie.

Znajdujące się w aktach sprawy "listy poparcia" czy artykuły prasowe, mając na uwadze całokształt dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, nie stanowią, zdaniem organu, dowodów uzasadniających pozostawienie policjanta w służbie.

Odnosząc się do pozytywnego dla strony stanowiska Zarządu Wojewódzkiego NSZZP w [...], organ wskazał, że nie ma ono mocy wiążącej dla organu.

KGP stwierdził, że KWP w [...], miał podstawę do tego by uwzględnić przy podejmowaniu decyzji wydźwięk społeczny wywołany przez publikacje medialne. Organ starał się nie dopuścić do sytuacji, gdy opinia społeczna utwierdzi się w przekonaniu, że w Policji może pełnić służbę osoba podejrzana o popełnienie ściganych z oskarżenia publicznego przestępstw ściśle związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych.

KGP wskazał, że słusznie organ I instancji nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ zwłoka w wykonaniu rozstrzygnięcia zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Organ I instancji nadając rygor natychmiastowej wykonalności, miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji.

W odniesieniu do wniosku o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji organ stwierdził, że nie może on zostać uwzględniony. W niniejszej sprawie nie zachodzi uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 135 k.p.a. Skutki prawne, jakie wywołało wykonanie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, mogą zostać odwrócone poprzez przywrócenie do służby na stanowisko równorzędne w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności tejże decyzji z powodu jej wadliwości.

R. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji.

Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie:

‒ art. 7, art. 77, art. 80, art. 86 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie okoliczności faktycznych, które dawały podstawę do pozostawienia funkcjonariusza w służbie w Policji;

‒ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, zaniechanie uwzględnienia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego: akt sprawy karnej, listu otwartego funkcjonariuszy Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], protokołów przesłuchań podejrzanych i świadków znajdujących się w aktach prowadzonego postępowania karnego, świadczących o bezzasadności zarzutów, czy pisma Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego NSZZP w [...] z dnia [...] października 2015 r.;

‒ naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię oraz przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą szczególne przesłanki uzasadniające zwolnienie ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu.

Skarżący zaznaczył, że z decyzji organów I i II instancji w żaden sposób nie wynika, jaka jest faktyczna podstawa zwolnienia ze służby w Policji. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, na mocy którego Komendant Główny Policji zwolnił skarżącego ze służby w Policji, ma charakter fakultatywny, zatem nakłada on na organ szczególny obowiązek zbadania istnienia przesłanek uzasadniających wydanie takiej decyzji. Natomiast organ oparł swą decyzję na fakcie, iż policjantowi przedstawione zostały zarzuty związane z pełnioną służbą, co było negatywnie komentowane w lokalnych mediach. Jednocześnie organ zaniechał zaznajomienia się z aktami sprawy karnej prowadzonej przeciwko skarżącemu.

Zdaniem policjanta nieprawidłowa jest interpretacja przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, według której samo prowadzenie postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszowi uzasadnia zwolnienie go ze służby. Fakt przedstawienia zarzutów i komentowania przez media nie może świadczyć o popełnieniu czynów opisanych w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów. Komendant Główny Policji nie wskazał, że informacja ujawniona w mediach, stanowiąca koronny argument uzasadniający decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, opublikowana została na skutek zawiadomienia lokalnych mediów dokonanego przez Komendanta Powiatowego Policji w [...].

Skarżący podniósł, że Komendant Główny Policji nie uznał za ważny fakt, iż w lokalnych mediach opublikowane zostały artykuły prasowe, w których krytykowana była decyzja o zawieszeniu policjantów oraz kontynuowaniu postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy postępowanie karne znajdowało się na początkowym jego etapie, zarzuty opierają się w głównej mierze na zeznaniach osób wielokrotnie karanych, które miały interes w tym, by go obciążyć. Z wymowy tych artykułów wynika, że właśnie zwolnienie funkcjonariusza ze służby jest krytycznie odbierane przez lokalną społeczność, a wydany rozkaz personalny godzi w dobro służby.

Decyzja o zwolnieniu ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oparta jest na uznaniu administracyjnym, powinna zatem wyważać interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym zasadą proporcjonalności. W zaskarżonej decyzji nie wskazano zindywidualizowanych okoliczności uzasadniających zwolnienie skarżącego.

Organ administracyjny mimo, że skarżący pełnił służbę wzorowo, nie wyprowadził z tego tytułu korzystnych wniosków.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga R. D. analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego rozkazu stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 289, poz. 1687 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użyte w powyżej cytowanym przepisie określenie "może zwolnić" wskazuje, iż organ w tym zakresie podejmuje decyzję uznaniową, a samo zwolnienie ze służby ma charakter fakultatywny. Dlatego też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 k.p.a.). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy ustawodawca używa tzw. wyrażeń nieostrych, jakim w niniejszej sprawie jest "ważny interes służby". Przy zwolnieniu policjanta ze służby z powołaniem się na art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji organ powinien zatem uwzględnić okoliczności konkretnego przypadku, dotyczące zachowania się policjanta w służbie i w życiu prywatnym, bądź zdarzenia, które uniemożliwiają lub utrudniają pełnienie służby (por. wyrok SN z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. akt III ARN 65/94, publ. OSNAPiUS 1995/3 poz. 31).

Jak wskazano powyżej "ważny interes służby" jest pojęciem nieostrym, niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jednak zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w praktyce, przyjęto, że na podstawie cytowanego przepisu można dokonać zwolnienia tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, ale nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej. Jednakże, co już wielokrotnie podkreślono w judykaturze, przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 553/07, publik. LEX nr 447276).

W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy w aktualnym stanie faktycznym skarżący może pełnić służbę w Policji i czy nie przeciwstawia się temu "ważny interes służby".

Skarżącemu R. D. przedstawiono zarzuty popełnienia sześciu czynów karalnych wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 231 § 1 i § 2 kk. Zarzucane skarżącemu czyny były popełnione w dniach: [...] sierpnia 2014 r., [...] września 2014 r., [...] stycznia 2015 r., [...] stycznia 2015 r., [...] grudnia 2014 r. i [...] lutego 2015 r. i polegały na niedopełnieniu obowiązku podjęcia czynności służbowej a także przekroczeniu uprawnień poprzez stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec osób zatrzymanych oraz nakłonienie zatrzymanych do nieujawniania okoliczności popełnienia czynu zabronionego. Wskazane zarzuty zostały przedstawione skarżącemu w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...], sygn. akt [...].

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że konieczność zwolnienia policjanta ze służby w omawianym trybie może wynikać z różnych okoliczności i zdarzeń, świadczących o tym, że dalsze pozostawienie policjanta w służbie nie jest możliwe. Stwierdzenie nieprzydatności do służby nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia przez policjanta obowiązków służbowych ani innych zachowań zawinionych lub niezgodnych z prawem. Może ono wynikać również z innych zachowań policjanta w służbie lub poza nią, jeżeli takie zachowania kolidują z dobrem macierzystej formacji i tym samym uniemożliwiają kontynuowanie służby z uwagi na ważny interes Policji – patrz wyrok NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2281/12 (publik. CBOIS).

W pisemnych motywach zaskarżonej decyzji Komendant Główny Policji wyszczególnił powody, dla których uznano, że w sprawie wystąpił ważny interes służby, uzasadniający rozwiązanie ze skarżącym stosunku służbowego. Należy w szczególności zwrócić uwagę na rodzaj i zakres zadań, które ustawodawca powierzył Policji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest ona umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obowiązek realizacji takich celów musi łączyć się z koniecznością zapewnienia strukturom policyjnym możliwości kształtowania właściwej polityki personalnej i doboru kadry w sposób najbardziej odpowiadający potrzebom Policji. W ramach tych kompetencji organy Policji uprawnione są też do rozwiązywania stosunku służbowego z funkcjonariuszami, których zachowanie w służbie jest niegodne policjanta oraz godzi w wizerunek i dobre imię formacji. Ze służbą w Policji bowiem łączą się nie tylko przywileje, w tym znaczna stabilność zatrudnienia, ale i obowiązek należytego zachowania się, nie tylko w służbie, ale i także w czasie wolnym od zajęć służbowych.

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, orzekające organy Policji w sposób prawidłowy rozważyły ważny interes skarżącego, przemawiający za pozostawieniem go w służbie i interes społeczny, tożsamy z interesem służby, wskazujący na potrzebę usunięcia go z szerów Policji oraz zasadnie dały pierwszeństwo ochronie interesu społecznego. To z kolei czyni zasadnym zarówno zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i nadanie rozkazowi personalnemu organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Okoliczności powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący tłumaczą, dlaczego w tej konkretnej sytuacji organ, ważąc interes społeczny z interesem policjanta, uznał prymat tego pierwszego interesu. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano ze względu na tożsamy z interesem służby ważny interes społeczny, co w tym przypadku zostało podyktowane koniecznością niezwłocznego zapewnienia ciągłości wykonywania zadań Policji, a także ochrony godności i dobrego imienia służby.

Zdaniem Sądu trafnie organ uznał, że już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść ważnego interesu służby. Policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13; z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1024/14 i z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 294/15 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2149/13; z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13).

Zasadnie zatem organ uznał, że podejrzenie policjanta o popełnienie wymienionych wyżej przestępstw, które są czynami spotykającymi się z jednoznacznie negatywnym odbiorem nie tylko społecznym, ale również całego środowiska policyjnego sprawia, że skarżący utracił przymiot nieskazitelności, nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1056/11).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał także za zasadne zarzutów naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Jest rzeczą bezsporną, że w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w [...] w sprawie sygn. akt [...] wydane zostało postanowienie o przedstawieniu skarżącemu sześciu opisanych powyżej zarzutów popełnienia czynów zabronionych, a także w dniu [...] września 2015 r. zarzuty te zostały skarżącemu przedstawione. Zbędne i niedopuszczalne jest zatem, zdaniem Sądu, dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionych R. D. zarzutów. Ocena taka może zostać dokonana w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego na etapie postępowania przygotowawczego lub na etapie postępowania sądowego (po ewentualnym wniesieniu aktu oskarżenia). Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstw.

Wobec powyższego Komendant Wojewódzki Policji w [...] zasadnie odmówił postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. uwzględnienia wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącego.

Nieuwzględnienie przez orzekające w sprawie organy stanowisk wyrażonych w "liście" otwartym funkcjonariuszy Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a także w piśmie Przewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] z dnia [...] października 2015 r., nie stanowi, wbrew twierdzeniom skargi, przekroczenia granic uznania administracyjnego. Stanowiska te zostały bowiem dołączone do akt sprawy i były przedmiotem rozważań organu. Komendant Główny Policji uznał jednak, że nie mogą one stanowić podstawy do pozostawienia skarżącego w służbie (k. 10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Organ odwoławczy wyjaśnił, że wymóg zasięgnięcia opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów wynikającej z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji nie oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy opinia ta jest pozytywna. Negatywna opinia organizacji zakładowej w kwestii zwolnienia funkcjonariusza nie ma mocy wiążącej dla organu.

Reasumując, zwolnienie skarżącego ze służby w trybie przewidzianym w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzedzone zostało wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności dotyczących wystąpienia przesłanek "ważnego interesu służby". Organy nie uchybiły przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie prowadzone było zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., obydwie decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 k.p.a., także w zakresie podpisu i uzasadnienia. Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a., organ właściwie umotywował to rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.