Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1047/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  aktu prawa miejscowego z naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1,  art. 35,  art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 10
journal: Dz.U. 2002 nr 41 poz 361
law: Ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K.Z. na zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania Zarządu Dzielnicy [...] 1) stwierdza, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa, 2) zasądza od Miasta [...] na rzecz K.Z. kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie powołania Zarządu Dzielnicy [...], działając na podstawie art. 10 ust. 4 i ust. 7 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta W. (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz § 44 ust. 2 i 5 Statutu Dzielnicy [...] stanowiącego załącznik nr 1 do uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy, powołał Zarząd Dzielnicy [...] w składzie: M. L. - Burmistrz Dzielnicy, G. P. - Zastępca Burmistrza, G. K. - Zastępca Burmistrza (§1). Określił, iż zarządzenie podlega ogłoszeniu w Biuletynie Informacji Publicznej (§ 2). Jednocześnie postanowił, że zarządzenie wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 3).

U uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. Rada [...] uchwałą nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...], stwierdziła nieważność m.in. uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru K. Z. na Burmistrza Dzielnicy[...] oraz uchwał nr [...] i nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru odpowiednio: J. G. i R. K. na Zastępców Burmistrza Dzielnicy [...] .

W wyniku stwierdzenia nieważności ww. uchwał wygasły mandaty osób powołanych tymi uchwałami. W efekcie Dzielnica [...] pozbawiona została organu zarządzającego.

Organ wskazał również, że w świetle art. 10 ust. 4 w związku z ust. 7 ustawy o ustroju m.st. Warszawy oraz § 44 ust. 2 i ust. 5 Statutu Dzielnicy [...] , rada dzielnicy zobowiązana jest do dokonania wyboru zarządu dzielnicy w terminie trzydziestu dni. Termin ten rozpoczął bieg od dnia następnego po dniu podjęcia przez Radę [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] i upłynął w dniu [...] września 2015 r.

Do dnia [...] września 2015 r. Rada Dzielnicy [...] nie dokonała wyboru Burmistrza oraz pozostałych członków zarządu dzielnicy.

W zaistniałej sytuacji, na podstawie art. 10 ust. 4 i 7 ustawy o ustroju m.st. Warszawy oraz § 44 ust. 2 i 5 ww. Statutu Dzielnicy [...], wobec bezskutecznego upływu trzydziestodniowego terminu na dokonanie wyboru zarządu dzielnicy przez radę dzielnicy, Prezydent [...] został zobowiązany do powołania zarządu dzielnicy.

Pismem z dnia [...] września 2015 r. K. Z. wezwał Prezydenta [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie zarządzenia nr [...] z dnia [...] września 2015 r. w sprawie powołania Zarządu Dzielnicy [...] .

Następnie, pismem z dnia [...] września 2015 r., K. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] września 2015 r. oraz o zwrot kosztów postępowania.

Skarżący podniósł, że ww. zarządzenie Prezydenta Miasta narusza jego interes prawny, bowiem powołanie tzw. "komisarycznego" Zarządu Dzielnicy [...] pozbawiło go funkcji Burmistrza Dzielnicy [...] , na którą został legalnie wybrany przez Radę Dzielnicy.

Wskazał, że skarżone zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. wydane zostało zaledwie po dwunastu dniach od zaistnienia sytuacji prawnej, w której teoretycznie miałby być odwołany Zarząd Dzielnicy. W dniu [...] września 2015 r., na wniosek Prezydenta, Rada [...] podjęła bowiem uchwałę nr [...] zmieniającą własną uchwałę nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] . Od tego dnia powinien zatem być liczony termin trzydziestu dni, w którym Rada Dzielnicy mogłaby zgodnie z prawem ponownie wybrać Zarząd. Wobec tego, że ww. termin ustawowy nie upłynął, skarżone zarządzenie należy uznać za przedwczesne i tym samym nieuprawnione wobec jednoznacznie brzmiących przepisów ustawy.

Ponadto skarżący stwierdził, iż nie było żadnych podstaw do zastosowania rozstrzygnięć organu nadzoru - Prezydenta i Rady [...] - względem prawidłowo podjętych uchwał Rady Dzielnicy [...] na sesji w dniu [...] stycznia 2015 r. i tym samym nigdy faktycznie nie zaistniała sytuacja, w której Zarząd Dzielnicy nie byłby wybrany przez Radę Dzielnicy.

Dodatkowo skarżący podniósł, że na uchwałę Rady [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] została również wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), dalej: "u.s.g.".

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej przez podmiot nieposiadający legitymacji czynnej do dokonania tej czynności. Organ wskazał, że wydanie zarządzenia z dnia [...] września 2015 r. nr [...] powołującego Zarząd Dzielnicy [...] nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na sytuację prawną skarżącego. Okoliczność, że K. Z. pełnił w przeszłości funkcję burmistrza dzielnicy nie może stanowić podstawy do kwestionowania legalności przedmiotowego zarządzenia Prezydenta [...] .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1832/15, odrzucił skargę K. Z. na zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] .

W uzasadnieniu Sąd powołał art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazując, iż źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest norma prawa materialnego. Przez interes prawny, w przeciwieństwie do interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego sytuację prawną. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo strony skarżącej wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na niej ciążący. Interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i ma mieć realny charakter. Naruszenie interesu prawnego musi powodować dla strony skarżącej negatywne konsekwencje prawne. Brak ochrony w obowiązujących przepisach prawa powoduje, że strona ma wyłącznie interes faktyczny to znaczy, że jest jedynie zainteresowana, aby zapadło korzystne dla niej rozstrzygnięcie w sprawie.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie ani interes prawny, ani uprawnienie skarżącego, nie zostało naruszone zaskarżonym zarządzeniem. Zainteresowania skarżącego sytuacją prawną osób wybranych na Burmistrza Dzielnicy [...] oraz Zastępców Burmistrza nie można utożsamiać z naruszeniem jego interesu prawnego. Powołanie wymienionych osób na te funkcje nie narusza uprawnień K. Z., nie powoduje też, ani nie wpływa na utratę przez skarżącego stanowiska Burmistrza.

Sąd uznał, że za podstawę materialnoprawną kwestionowania zarządzenia Prezydenta [...] w zakresie powołania Zarządu Dzielnicy [...] nie można uznać art. 10 ust. 4 i ust. 7 ustawy o ustroju [...] .

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że skoro skarżący nie wykazał, że przedmiotowe zarządzenie narusza jego konkretny, aktualny i realny interes prawny, przedmiotową skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Na skutek skargi kasacyjnej K. Z. od powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 407/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądził koszty postępowania kasacyjnego.

NSA wskazał, iż odrzucenie skargi nastąpiło bez rozważenia wszystkich aspektów sprawy, które mogły mieć wpływ na jej wynik. W szczególności dotyczy to zasadniczej dla sprawy kwestii wykazania przez skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, które to naruszenie przesądza o istnieniu lub braku legitymacji skargowej do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej. Z akt sprawy i wyjaśnień skarżącego wynika, że zaskarżonym zarządzeniem nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. został on pozbawiony funkcji Burmistrza [...] , na którą został wybrany przez Radę Dzielnicy. Wybory organów wykonawczych dzielnic Warszawy są uregulowane ustawowo i postanowieniami Statutu [...] i już to, a zwłaszcza ewentualne zastosowanie art. 10 ust. 4 ust. 7 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy wymagało rozważenia w kontekście naruszenia (lub nienaruszenia) interesu prawnego skarżącego. Tym bardziej należało kwestię tę rozważyć w odniesieniu do treści i podstaw prawnych zaskarżonego zarządzenia.

Zdaniem Sądu II instancji, naruszenie interesu prawnego może też wynikać z podniesionego w skardze kasacyjnej faktu zaskarżenia przez K. Z. i jego Zastępców uchwał Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru Burmistrza [...] i wyboru jego Zastępców, bez względu na ewentualne orzeczenia sądowe. Zaskarżone zarządzenie pozostaje w bezpośrednim związku ze wskazanymi uchwałami Rady [...] .

Konkludując NSA stwierdził, że odrzucenie skargi K. Z. bez rozważenia kwestii naruszenia jego interesu prawnego w oparciu o całokształt okoliczności prawnych sprawy sprawia, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za uzasadnione.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1047/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postepowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych zawisłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek zaskarżenia wyroków WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt: II SA/Wa 2006/15 oraz II SA/Wa 1815/15. Pierwszym z ww. wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi K. Z. stwierdził nieważność uchwały Rady [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. stwierdzającej nieważność uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie odwołania Burmistrza [...] . Natomiast drugim z ww. wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Z. na uchwałę [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru Burmistrza [...] .

Pismem z dnia [...] października 2017 r. K. Z. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując na wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroki w sprawach o sygn. akt: II OSK 1503/16 oraz II OSK 1536/16.

Wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1503/16 NSA oddalił skargi kasacyjne K. Z. oraz Rady [...] od wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2006/15, natomiast wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1537/16 NSA, na skutek skargi kasacyjnej K. Z., uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1815/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

W następstwie powyższego, wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1187/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że uchwała Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru Burmistrza [...] - została wydana z naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1047/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Jak wskazano w części sprawozdawczej uzasadnienia, na skutek skargi kasacyjnej K. Z., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 407/16 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1832/15 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

NSA stwierdził, że odrzucenie skargi K. Z. nastąpiło bez rozważenia kwestii naruszenia jego interesu prawnego w oparciu o całokształt okoliczności prawnych sprawy, dotyczących w szczególności zastosowania art. 10 ust. 4 w związku z ust. 7 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy i wydania zaskarżonego zarządzenia nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie powołania Zarządu [...] , oraz zaskarżenia przez K. Z. i jego Zastępców uchwały Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] oraz jego Zastępców. Zaskarżone zarządzenie, jak podkreślił NSA, pozostaje w bezpośrednim związku ze wskazanymi uchwałami Rady [...] .

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2016 r. W konsekwencji, Sąd zobowiązany był do kontroli legalności zaskarżonego zarządzenia przy uwzględnieniu wskazanego powyżej stanowiska Sądu II instancji.

Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W sprawie niniejszej, w jej stanie faktycznym, okoliczność, że zaskarżone zarządzenie dotyczy powołania Zarządu Dzielnicy [...] w składzie: M. L. - Burmistrz Dzielnicy, G. P.- Zastępca Burmistrza, G. K. - Zastępca Burmistrza, nie oznacza, że nie narusza ono interesu prawnego K. Z..

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Okoliczności tej sprawy, tj. podjęcie przez Radę Dzielnicy [...] uchwały z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie wyboru K. Z. na Burmistrza Dzielnicy [...] , następnie podjęcie przez Radę Dzielnicy uchwał z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie odwołania K. Z. z funkcji Burmistrza Dzielnicy (nr [...] ) i w sprawie wyboru K. Z. na Burmistrza Dzielnicy (nr [...] ) oraz wyboru Zastępców Burmistrza (nr [...] , nr [...] ), a w dalszej kolejności stwierdzenie przez Radę [...] w trybie nadzoru nieważności tych właśnie uchwał z dnia [...] stycznia 2015 r. (uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] ) oraz podjęcie w dniu [...] września 2015 r. uchwały nr [...] zmieniającej uchwałę nr [...] , powodują, że wobec kwestionowania przez K. Z. przed sądem administracyjnym uchwały Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz uchwały Rady [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] - skarżący ma interes prawny do wniesienia skargi na zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w sprawie powołania Zarządu Dzielnicy [...] . Postępowanie w sprawie ze skargi K. Z. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] wszczęte zostało w dniu [...] września 2015 r., tym samym nie można twierdzić, że interes prawny skarżącego nie został naruszony zaskarżonym w niniejszej sprawie zarządzeniem wydanym w tej samej dacie.

Zgodnie z art. 10 ustawy o ustroju miasta [...] , jeżeli w ciągu 30 dni od dnia pierwszego posiedzenia rady dzielnicy zarząd dzielnicy nie zostanie wybrany, Prezydent Miasta nie później niż w ciągu 14 dni od upływu tego terminu powołuje zarząd dzielnicy, w tym burmistrza dzielnicy (ust. 4). W przypadku odwołania zarządu dzielnicy ust. 4 stosuje się odpowiednio (ust. 7). Analogiczna regulacja zawarta jest w § 44 ust. 2 i ust. 5 Statutu Dzielnicy [...] . Stosownie natomiast do § 44 ust. 6 Statutu, Zarząd Dzielnicy pełni funkcję do czasu wyboru lub powołania nowego Zarządu Dzielnicy w trybie określonym w ust. 2. Skarżący zasadnie wywodzi swój interes prawny z ww. przepisów wskazując, że na skutek podjęcia przez Radę [...] uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] i nr [...] "wciąż obowiązywał pierwotny wybór z grudnia 2014 r. powołujący Zarząd Dzielnicy [...] w składzie 3-osobowym (K. Z., J. G., R. K.)". Wydanie zaskarżonego zarządzenia Prezydenta [...] i powołanie tzw. "komisarycznego" Zarządu Dzielnicy [...] , jak podnosił skarżący, "pozbawiło go funkcji Burmistrza Dzielnicy [...] , na którą został legalnie wybrany przez Radę Dzielnicy". Zatem zarządzenie to w sposób bezpośredni i realny ingerowało w sferę uprawnień skarżącego.

Powyższa sytuacja prawna skarżącego skutkuje uznaniem, że złożona przez niego skarga na ww. zarządzenie Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] jest dopuszczalna i merytorycznie uzasadniona.

Jak już wyżej wskazano, w dniu [...] sierpnia 2015 r. Rada [...] podjęła uchwałę nr [...] stwierdzającą nieważność uchwał Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2015 r.: nr [...] w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego Dzielnicy [...] (§ 1 pkt 1), nr [...] w sprawie odwołania Burmistrza Dzielnicy [...] (§ 1 pkt 2), nr [...] w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] (§ 1 pkt 3), oraz nr [...] i nr [...] w sprawie wyboru Zastępców Burmistrza Dzielnicy [...] (§ 1 pkt 4 i 5).

Następnie, w dniu [...] września 2015 r. Rada [...] podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] w ten sposób, że w uchwale nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. uchyliła § 1 pkt 2. Jednocześnie określiła, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia z mocą od dnia [...] sierpnia 2015 r. (§ 3).

Powyższa uchwała Rady [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi K. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 2006/15 stwierdził nieważność ww. uchwały.

Sąd wskazał, iż z art. 35 u.s.g. oraz przepisów § 62, § 63 i § 64 Statutu Dzielnicy [...] nie można wyinterpretować uprawnienia dla organu gminy sprawującego nadzór nad działalnością organu jednostki pomocniczej do zmiany swoich własnych rozstrzygnięć wydanych w związku ze sprawowanym nadzorem. Takiej bowiem czynności dokonał faktycznie organ uchylając własną uchwałę stwierdzającą nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy [...] w sprawie odwołania Burmistrza Dzielnicy [...] . Czynność ta nie ma umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Zaskarżona uchwała została więc wydana bez jakiejkolwiek podstawy prawnej, a działanie takie nosi znamiona istotnego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 1503/16 oddalił skargi kasacyjne K. Z. oraz Prezydenta [...] od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 2006/15. Powyższy wyrok uzyskał zatem przymiot prawomocności.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 2543/98, niepubl.).

Powyższy przepis statuuje związanie stron postępowania administracyjnego, sądu administracyjnego, innych sądów oraz pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym utworzonym prawomocnym orzeczeniem. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w tymże orzeczeniu.

Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego może być - w relacji do losów zaskarżonego aktu - negatywne lub pozytywne. Orzeczenie negatywne zawarte w wyroku uwzględniającym skargę - stwierdzające nieważność aktu - wywiera w stosunku do tego aktu skutek wsteczny. W jego rezultacie w postępowaniu przed organami administracji następuje powrót do sytuacji, która miała miejsce przed wydaniem aktu. Późniejsze (w stosunku do daty wydania aktu) orzeczenie sądu ma charakter konstytutywny i działa w tym zakresie ex tunc - od momentu wydania aktu administracyjnego dotkniętego wadliwością.

Skutki prawne stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego i jego uchylenia są odmienne. Uchylenie oznacza wyeliminowanie aktu ze skutkiem od daty uchylenia (ex nunc). Stwierdzenie nieważności wywołuje natomiast skutki od chwili jego podjęcia (ex tunc). Zastosowanie ma tu sankcja materialna w postaci bezskuteczności aktu administracyjnego od samego początku. W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to swoje znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie takiej uchwały (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1046/07, publ. LEX nr 384291).

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd jest więc związany stanem prawnym utworzonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2006/15, który wyeliminował z obrotu prawnego - ze skutkiem ex tunc - uchwałę Rady [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] . Stwierdzenie przez Sąd nieważności ww. uchwały oznacza, że uchwałą z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Rada [...] stwierdziła nieważność zarówno uchwały Rady Dzielnicy [...] nr [...] w sprawie odwołania Burmistrza Dzielnicy [...] , jak i uchwały nr [...] w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] wydanych w dniu [...] stycznia 2015 r. To z kolei oznacza, że w obrocie prawnym pozostawała pierwotna uchwała Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w sprawie wyboru Burmistrza Dzielnicy [...] , którą wybrano K. Z.. Brak było zatem podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia Prezydenta [...] z dnia [...] września 2015 r. [...] w sprawie powołania (nowego) Zarządu Dzielnicy [...] w składzie: Burmistrz Dzielnicy oraz jego Zastępcy.

W świetle powyższego uprawnione jest stanowisko skarżącego, że wyeliminowanie przez Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. uchwały Rady [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] ze skutkiem ex tunc wpływa na ocenę legalności zaskarżonego zarządzenia. Stwierdzenie nieważności ww. uchwały prowadzi do takiej zmiany stanu faktycznego, która wymagała eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego zarządzenia Prezydenta [...] .

Niezależnie od powyższego należy podzielić stanowisko skarżącego, iż podjęcie przez Radę [...] uchwały z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] nie dawało faktycznych i prawnych podstaw do wydania w dniu [...] września 2015 r. zaskarżonego zarządzenia Prezydenta [...] , w sytuacji gdy obowiązywała uchwała Rady Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] (wobec jednoczesnego stwierdzenia nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...] nr [...] i nr [...] ). Podstawy te - w ocenie Prezydenta [...] - miała stwarzać uchwała zmieniająca z dnia [...] września 2015 r. nr [...] , mocą której Rada [...] uchyliła § 1 pkt 2 uchwały z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] . Jednakże, nawet gdyby przyjąć takie stanowisko, nie sposób nie dostrzec, że od daty podjęcia uchwały zmieniającej do daty wydania zaskarżonego zarządzenia nie upłynął termin 30 dni, o którym mowa w art. 10 ust. 4 ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy i § 44 ust. 2 Statutu Dzielnicy [...] . Zaskarżone zarządzenie zostało więc wydane przedwcześnie i w sposób nieuprawniony w świetle art. 10 ust. 7 ww. ustawy oraz § 44 ust. 5 Statutu.

Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził nieważności zaskarżonego zarządzenia, albowiem od dnia jego podjęcia upłynął jeden rok. Z tego względu Sąd stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie to uwzględnia treść art. 127 § 2 p.p.s.a., który określa skutki zawieszenia postępowania sądowego m.in. z powodu zawieszenia fakultatywnego z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania - co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że już w dacie wydania przez Sąd postanowienia o zawieszeniu postępowania, tj. w dniu 1 grudnia 2016 r., minął termin jednego roku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 u.s.g., bowiem zaskarżone zarządzenie zostało podjęte w dniu [...] września 2015 r. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał skutek w postaci wstrzymania biegu ww. terminu ustawowego i rozpoczęcia jego biegu dopiero od początku od dnia podjęcia postępowania, co mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 u.s.g., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi (300 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w stawce minimalnej (480 zł), Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) - jak w punkcie 2 sentencji wyroku.