Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1029/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Maria Jagielska Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2007 r. zainteresowany – p. W. W. (skarżący) wniósł o zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym dla W. M. XIV Wydział Karny, sygn. akt [...].

Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 746/02, LEX nr 159205; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02, LEX 158939), nawet fakt skazania za jedno z przestępstw wyraźnie wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) nie stanowi sam w sobie uzasadnienia dla cofnięcia pozwolenia na broń. Wymaga to udowodnienia, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Skarżący nie został skazany i jest objęty domniemaniem niewinności. Co więcej, zarzucany mu czyn nie stanowi przestępstwa z użyciem przemocy, ani nawet przestępstwa, które dokonanego w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. W toku postępowania przygotowawczego wykonywał wszystkie zarządzenia, stawiał się we wskazanych przez organy postępowania terminach i w żaden sposób nie utrudniał postępowania. Nie stosowano wobec niego jakichkolwiek środków zapobiegawczych. Będąc niewinnym jest równie zainteresowany w zakończeniu postępowania, co organy postępowania karnego.

Zainteresowany od długiego czasu posiada pozwolenie na broń i nigdy nie dał podstaw, aby sądzić, że może ją wykorzystać w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Jednocześnie wskazano, że rozstrzygnięcie o cofnięciu pozwolenia na broń byłoby szczególnie niezasadne na etapie toczącego się postępowania karnego. W związku z powyższym skarżący złożył wniosek o jego zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z powoływanym wcześniej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2002 r., rozpoznanie takiego wniosku przed wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania.

Postanowieniem Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2007 r., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 98 § 1 oraz art. 123 i art. 268 a k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, odmówiono zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu przypomniano, że decyzją Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2003 r. skarżący uzyskał pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej w celach łowieckich.

Dnia [...] grudnia 2006 r. w związku z informacją o prowadzeniu przeciwko skarżącemu postępowania karnego przez Sąd Rejonowy dla W. M. - organ Policji, właściwy w sprawach pozwoleń na broń, wszczął z urzędu, postępowanie administracyjne, w kierunku cofnięcia wyżej wymienionemu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Po przypomnieniu motywów wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie organ Policji właściwy w sprawie pozwoleń na broń - odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego zawieszenia przedmiotowego postępowania - uznał, że w prowadzonej sprawie brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania na mocy art. 98 § 1 k.p.a. W myśl bowiem tego przepisu organ administracji może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

Zauważono, że postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską toczy się z urzędu - zostało wszczęte przez organ Policji, a nie na wniosek strony. Nie jest zatem spełniony jeden z warunków, wymienionych w art. 98 k.p.a., co czyni pozytywne rozpatrzenie wniosku strony niemożliwym.

Jednocześnie organ Policji właściwy w sprawie pozwoleń na broń zbadał, czy podnoszone przez stronę okoliczności nie dają podstawy do zawieszenia powyższego postępowania administracyjnego z urzędu - na mocy art. 97 § 1 k.p.a., a w szczególności pkt 4 tego przepisu.

Zgodnie bowiem z art. 97 § 1 k.p.a., organ administracji zawiesza postępowanie:

1. w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 k.p.a., a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.);

2. w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;

3. w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;

4. gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W związku z faktem, że przesłanki wymienione w trzech pierwszych punktach tego przepisu oczywiście nie zachodzą, organ Policji skupił się na ostatniej z wymienionych (w pkt 4).

W ocenie Komendanta [...] Policji, w sprawie skarżącego okolicznością mającą istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy jest akt oskarżenia skierowany przez Prokuraturę Okręgową, Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej w K., sygn. akt [...], z dnia [...] marca 2006 r., do Sądu Rejonowego w S. o to, że w okresie od [...] września 1999 r. do [...] sierpnia 2000 r. w W., na podstawie umowy z dnia [...] lipca 1999 r., jako dyrektor Departamentu Bankowości Inwestycyjnej w K. S.A. w W. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego, określonego w instrukcji [...] i instrukcji [...] oraz Regulaminie Organizacyjnym D. S.A w W. z czerwca 1999 r. w ten sposób, że nie wykazał należytego nadzoru nad prowadzonymi przez podległych mu pracowników, Departamentu Bankowości Inwestycyjnej czynnościami związanymi z opracowaniem wniosku spółki I. sp. z. o.o., dotyczącego emisji weksli inwestycyjno-komercyjnych, a ponadto nad czynnościami realizowanymi w trakcie trwania programu emisji weksli inwestycyjno-komercyjnych na rzecz firmy – I. sp. z. o.o., czym wyrządził K. S.A w W. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, w kwocie co najmniej 5. 000.000,00 złotych.

Podkreślono, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń, w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ustawodawca, używając w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (...), zwrotu "w szczególności" nie zamknął w ten sposób katalogu przesłanek, z których może wynikać obawa niezgodnego z prawem posiadania i używania broni. Przepis powyższy stanowi dla organów Policji, wytyczną interpretacyjną oceny postępowania osoby posiadającej pozwolenie na broń, w kontekście prawnych i faktycznych podstaw cofnięcia tego pozwolenia. Określając katalog rodzajów przestępstw wymienionych w przytoczonym przepisie ustawodawca wyróżnił więc, ze względu na charakter chronionych przez przepisy Kodeksu karnego dóbr prawnych, tj. zdrowia, życia czy mienia, te czyny zabronione, które wyraźnie uznał za szczególnie niebezpieczne, o bardzo dużym stopniu społecznej szkodliwości, przez co dyskwalifikujące osoby posiadające pozwolenie na broń palną. Oczywistym jest więc, że przepis ten daje możliwość uwzględnienia w tej ocenie także innych niż wymienione rodzaje przestępstw i z tej kompetencji w rozpatrywanej sprawie organ Policji skorzystał.

Wyżej wskazany przepis ustawy o broni i amunicji (...) ma charakter obligatoryjny, a nie fakultatywny, co oznacza, że organ Policji, po ujawnieniu wskazanych wyżej okoliczności jest zobowiązany do cofnięcia pozwolenia na broń.

Jak wynika z dyspozycji powyższego przepisu, ustawodawca istnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, związał z popełnieniem przez posiadacza pozwolenia na broń przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu – wyrządzenie szkody majątkowej znacznych rozmiarów, w kwocie co najmniej 5.000.00000 zł.

Organy Policji stoją zdecydowanie na stanowisku, że osoba, która jest podejrzana o popełnienie czynu prawem zabronionego, nie powinna posiadać pozwolenia na broń. Jej posiadanie ma bowiem ścisły związek z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W interesie społecznym dla ochrony tych dóbr należy cofnąć - wydając decyzję administracyjną - prawo do posiadania broni osobie, która łamie zasady porządku prawnego.

Reasumując, zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, w ocenie organu Policji właściwego w sprawach pozwoleń na broń, nie pozwala stwierdzić, że w sprawie zainteresowanego występuje zagadnienie wstępne, od którego uzależnione byłoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej.

W związku z tym Komendant [...] Policji, po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył zainteresowany wnosząc o jego uchylenie w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym dla W. M. XIV Wydział Karny, sygn. akt [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

W uzasadnieniu wskazano, iż w toku postępowania oraz przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, Komendant [...] Policji dopuścił się całego szeregu uchybień.

Art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, na który powołuje się Komendant [...] Policji przewiduje, że nie można wydać pozwolenia na broń osobie, w stosunku do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. To jest podstawowa przesłanka odmowy wydania pozwolenia lub jego cofnięcia, fakt skazania lub tym bardziej oskarżenia w postępowaniu karnym ma znaczenie tylko i wyłącznie wówczas, gdy istnieje wyżej wymieniona uzasadniona obawa.

Organ prowadzący postępowanie nie przeprowadził żadnych dowodów zmierzających do ustalenia istnienia takiej obawy. Jak wskazują powoływane natomiast już wcześniej orzeczenia sądów administracyjnych, sam fakt skazania a tym bardziej oskarżenia o przestępstwo nie stanowi podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń.

Reasumując, organ pierwszej instancji nie zebrał żadnych dowodów na istnienie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Bazował wyłącznie na akcie oskarżenia o czyn, który w żaden sposób nie pozostaje w związku z bronią, z użyciem przemocy, nadużywaniem alkoholu lub środków odurzających, ani jakimkolwiek innym działaniem, które mogłoby wskazywać na istnienie takiej obawy. Jednocześnie nie chce zawiesić postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego, w czym wykazuje się daleko idącą niekonsekwencją. Jego działanie narusza również normę art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, co może w konsekwencji doprowadzić nawet do skargi konstytucyjnej w przedmiotowej sprawie.

Postanowieniem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 97 § 1 i art. 98 § 1 oraz art. 268a k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia zainteresowanego utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.

W ocenie Komendanta Głównego Policji w sprawie zainteresowanego brak jest zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione byłoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej. Zagadnienie wstępne to problem prawny warunkujący rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Zagadnieniem wstępnym w rozpatrywanej sprawie ma być wynik prowadzonego postępowania karnego dotyczącego popełnienia przestępstwa z art. 296 § 3 kk.

Organ odwoławczy stwierdza jednak, iż w przedmiotowej sprawie przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie zachodzi. Sądowe rozstrzygnięcie postępowania karnego toczącego się wobec zainteresowanego nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym w tym przepisie mowa, ponieważ okoliczność ta dotyczy stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a nie kwestii prawnej, związanej z zastosowaniem przepisów prawa materialnego (tu: ustawy o broni i amunicji), bez rozstrzygnięcia której nie jest możliwe wydanie decyzji.

Ustawodawca przewidział bowiem, jako jedną z przesłanek ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń właśnie toczące się tylko postępowanie karne przeciwko posiadaczowi pozwolenia lub osobie o nie się ubiegającej (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy). Brak zatem prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego prowadzonego przeciwko stronie nie stanowi przeszkody prawnej do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty.

W świetle powyższego nie ma więc podstaw także do zastosowania dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia z urzędu niniejszego postępowania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 42 ust. 3 ustawy zasadniczej Komendant Główny Policji stwierdził, że jest on nieuzasadniony.

Dyspozycja tego przepisu stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Organy administracji publicznej, a takimi są organy Policji w postępowaniu administracyjnym, nie są właściwe do oceny winy bądź niewinności danej osoby, o tym decyduje wyłącznie niezawisły sąd. Wskazać jednak należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia zasadności zawieszenia postępowania, a nie ewentualnej zasadności cofnięcia stronie pozwolenia na broń.

Zatem zarzuty zainteresowanego związane z postępowaniem wyjaśniającym organu I instancji w sprawie głównej na tym etapie nie mogą zostać rozpatrzone. Decyzja rozstrzygająca ją co do istoty bowiem nie zapadła.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowany zarzucając jej: - 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji; - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń; -2. naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP,

i w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Komendanta [...] Policji z [...] marca 2007 r.

W uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że z zaskarżonym postanowieniem Komendanta Głównego Policji nie sposób się zgodzić z uwagi na następujące argumenty.

Przede wszystkim wskazano, iż skarżone postanowienie narusza art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy - podstawową przesłanką odmowy wydania pozwolenia na broń lub jego cofnięcia jest zaistnienie w stosunku do osoby, która dopiero ubiega się bądź już je posiada, uzasadnionej obawy, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy postępowania zaniechały jakichkolwiek ustaleń zmierzających do stwierdzenia istnienia stanu uzasadnionej obawy.

Jedyną przesłanką wszczęcia postępowania był fakt zarzucenia skarżącemu przestępstwa (nie będącego przy tym przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ani przestępstwem z użyciem przemocy, ani przestępstwem popełnionym pod wpływem środków odurzających). W związku z powyższym, mając na względzie całkowity brak zamiaru wykazywania przez organy postępowania administracyjnego istnienia stanu uzasadnionej obawy, tym bardziej istotne powinno być zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego. W innym przypadku dojdzie do ewidentnego naruszenia 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz art. 43 Konstytucji RP, abstrahując od faktu, że nawet skazanie nie stanowi samodzielnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń.

Zważono, iż wszczęcie przez Komendanta [...] Policji postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń zainteresowanemu, w związku z przyjęciem błędnego założenia, iż istnieją ku temu przesłanki przy jednoczesnym uznaniu braku zasadności jego zawieszenia (utrzymanym przez Komendanta Głównego Policji) oznacza, iż postępowanie to zmierza niewątpliwie do wydania decyzji cofającej przedmiotowe pozwolenie na broń z pominięciem zasady domniemania niewinności i wyniku toczącego się postępowania karnego. Skutkuje to naruszeniem przez skarżony organ normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, która jednoznacznie stanowi, iż każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.

Podniesiono również, iż skarżony organ dopuścił się jednocześnie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.

Nie można w przedmiotowej sprawie nie zauważyć, iż wyrok zapadły w sprawie skarżącego ma w pewnym zakresie znaczenie prejudycjalne dla toczącego się postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń palną, gdyż postępowanie administracyjne zostało wszczęte de facto z uwagi na toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne.

Wobec tego, nie podzielając stanowiska skarżonego organu, zasadne jest zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego.

Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z dotychczasowym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, a w szczególności wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 sierpnia 2001 r. (sygn. akt: II SA 1982/00, LEX nr 54554, "Zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa to okoliczność warunkująca (bądź jeden z warunków) rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Skoro ustawa uzależnia wydanie licencji od niekaralności za przestępstwo umyślne, zaś skarżący został w obliczu takiego właśnie zarzutu postawiony, to jasne jest, że wynik toczącej się sprawy karnej mieści się w kategorii zagadnienia wstępnego, o którym mowa w ww. przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zachodzi bowiem związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej w przedmiocie wydania licencji, a zagadnieniem wstępnym. W razie prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne skarżący nie mógłby otrzymać licencji, nie czyniąc zadość jednemu z bezwzględnych warunków, od których spełnienia ustawa uzależnia jej wydanie") oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 1999 r. (sygn. akt: III SA 5142/98, LEX nr 44689, "...Podstawą prawną zawieszenia postępowania był art. 97 ust. 1 pkt 4 kpa, który stanowi, iż organ administracji państwowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Za takie zagadnienie wstępne organy Policji zasadnie uznały rozstrzygnięcie sądu karnego co do popełnienia przez skarżącego przestępstwa zagrożonego karą od 6 miesięcy do 5 lat i ewent. wymiaru kary. Nie jest bowiem obojętne dla celów porządku i bezpieczeństwa publicznego, czy broń będzie w posiadaniu osób, które dają gwarancję, iż nie użyją jej sprzecznie z tymi celami, czy też osób, które naruszyły porządek prawny w takim stopniu, że stwarzają obawę użycia broni sprzecznie z tymi celami").

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że w sprawie zainteresowanego brak jest zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego uzależnione byłoby rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej. Zagadnienie wstępne to problem prawny warunkujący rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej lub sądu. Zagadnieniem wstępnym w rozpatrywanej sprawie ma być wynik prowadzonego wobec strony postępowania karnego.

Zwrócono jednak uwagę, że w przedmiotowej sprawie przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie zachodzi. Sądowne rozstrzygniecie postępowania karnego toczącego się wobec zainteresowanego nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym w tym przepisie mowa, bowiem dotyczy stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a nie kwestii prawnej, o charakterze materialnym, uniemożliwiającym zastosowanie przepisów ustawy o borni i amunicji, a tym samym wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne.

Ustawodawca przewidział bowiem, jako jedną z przesłanek ewentualnego cofnięcia pozwolenia na broń właśnie toczące się tylko postępowanie karne przeciwko posiadaczowi pozwolenia lub osobie o nie się ubiegającej (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy).

W świetle powyższego brak było zatem podstaw do zastosowania dyspozycji art. 97 § 1 pkt 4 kpa i zawieszenia z urzędu niniejszego postępowania.

Brak było także podstaw do zawieszenia postępowania na mocy art. 98 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organ administracji może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Tymczasem postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną bojową toczy się z urzędu - zostało wszczęte przez Komendanta [...] Policji w W., a nie na wniosek strony.

Zatem nie był spełniony jeden z warunków w przywołanym przepisie wymieniony, co także czyniło niemożliwym pozytywne rozpatrzenie wniosku strony na podstawie tego przepisu. Wymogi te muszą bowiem być spełnione łącznie.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika dotyczącego naruszenia przez organy Policji konstytucyjnej zasady domniemania niewinności Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż organy Policji nie są właściwe do dokonywania oceny winy czy też niewinności osoby. Te kwestie są pozostawione niezawisłym sądom. Nie można zatem przyznać racji skarżącemu, że organ I instancji, a następnie organ odwoławczy przyjęły z góry, że jest on winny. W przedmiotowej sprawie organy Policji badały wyłącznie kwestię wpadkową, tj. zasadność lub nie zawieszenia postępowania, nie zajmowały się natomiast oceną postępowania karnego, w tym aktu oskarżenia, bowiem takich uprawnień nie posiadają. Nie rozstrzygały też co do istoty sprawy cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną w postępowaniu administracyjnym. Zatem zarzut ten, jak również zarzut dotyczący naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest bezpodstawny.

Odnosząc się do przywołanych wyroków NSA stwierdzić należy, że pierwszy z nich rozstrzygał w innym stanie faktycznym niż niniejszy. Dotyczył bowiem wydania licencji pracownika ochrony. Jak wynika z przepisów ustawy o ochronie osób i mienia, osoba ubiegająca się o licencję nie może być skazana za przestępstwo umyślne. Z tego względu toczące się postępowanie karne przeciwko osobie ubiegającej się o licencję ma charakter zagadnienia prejudycjalnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i w takiej sytuacji organy Policji faktycznie zawieszają postępowanie administracyjne do czasu zakończenia sprawy karnej.

Drugi z wyroków, jak wskazuje data jego wydania, odnosił się do nieobowiązujących już przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, która istotnie w swoich przepisach nie określała, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń może być także toczące się postępowanie karne, w przeciwieństwie do aktualnej ustawy o broni i amunicji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r., utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2007 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania karnego.

Skarżący zarzucił powołanym postanowieniom naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art.18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z treścią art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, zamieszczonym w rozdziale "Wolności i Prawa Osobiste" ustawy zasadniczej, "Każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu."

W piśmiennictwie prawniczym powszechny jest pogląd, że we współczesnym społeczeństwie nie mogą istnieć prawa i wolności jednostki o charakterze absolutnym, bo konieczności życia publicznego i wzgląd na prawa i wolności innych osób wymagają od każdego poddania się określonym ograniczeniom. Konstytucja RP z 1997 r. dopuszcza – w art. 31 ust. 3 – co do zasady ustanawianie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności wymagając jednak, by były ustanawiane tylko w ustawie i tylko dla ochrony wartości wskazanych w powołanym przepisie, a mianowicie: bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób (L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Liber, wyd. 5, Warszawa 2001, str. 102 i n.).

W tym kontekście, nawet przy najszerszej wykładni art. 42 ust. 3 Konstytucji RP nie sposób uznać, iż art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi ograniczenie domniemania niewinności.

Powołany przepis ustawy stanowi, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Nie ulega wątpliwości, że przepis ten jednakowo traktuje skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z samym wszczęciem postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. Uznaje on również, że w obu przypadkach istnieje obawa, że osoby skazane za popełnienie przestępstw przeciwko wymienionym w nim dobrom (życie, zdrowie lub mienie), jak również osoby, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W obu przypadkach powinno to skutkować już to odmową wydania pozwolenia na broń, już to cofnięciem takiego pozwolenia. W tym drugim przypadku właściwe organy Policji wszczynają (są zobowiązane wszcząć) postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń z urzędu, po otrzymaniu informacji o wszczęciu postępowania karnego o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 6.

Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji uległ w okresie obowiązywania ustawy znaczącemu przekształceniu. Mianowicie, zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustawy (Dz.U. Nr z 1999 r. Nr 53, poz. 549) stanowił on, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom "co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa." W toku kolejnych zmian: z dnia 29 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 676); z dnia 12 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 451), redakcja tego przepisu pozostała niezmieniona. Dopiero zmianą wprowadzoną przez ustawę z dnia 1 kwietnia 2004 r. – (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 52, poz. 451) nadano mu obecne brzmienie, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw." Taka też redakcja została utrzymana w kolejnych zmianach: z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 104, poz. 708) oraz z dnia 1 października 2006 r. (Dz. U. Nr 104, poz. 711).

W ocenie sądów administracyjnych, niekwestionowanej przez organy Policji, redakcja art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter otwarty. Użycie określenia " w szczególności" sprawia bowiem, że wyliczenie rodzajów przestępstw nie ma charakteru zamkniętego, wobec czego ustawa umożliwia zastosowanie powołanego przepisu również do innych rodzajów przestępstw. Należy jednak zauważyć, że określenie "w szczególności" było również stosowane w poprzedniej redakcji tego przepisu – tyle, że w odniesieniu o przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Dokonana zmiana, polegająca na rezygnacji z określenia charakteru przestępstw ("z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej"), na rzecz określenia ich poprzez wskazanie dobra, przeciwko któremu zostały skierowane ("przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu") ma istotne znaczenie. W ten bowiem sposób ustawodawca ograniczył uznanie organów Policji, wynikające z określenia charakteru przestępstw, do przestępstw określonego rodzaju – nie tylko poprzez ich bezpośrednie wskazanie (wyliczenie dóbr, przeciwko którym są skierowane), lecz również poprzez dokonanie ich gradacji. Na tle powołanego przepisu w obowiązującej obecnie redakcji nie ulega bowiem wątpliwości, że popełnienie wymienionych w nim przestępstw powinno (musi) spowodować cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, a dopiero w przypadku pozostałych przestępstw organom Policji pozostawiono tę kwestię do uznania, ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami, jakie wiążą się z podejmowaniem decyzji w ramach tzw. swobodnego uznania administracji (głównie – z koniecznością określenia kryteriów podejmowania tego rodzaju decyzji).

Przy obecnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (a więc związku przyczynowego między uzasadnioną obawą zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego a posiadaniem pozwolenia na broń) jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa). W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.

Powyższy pogląd znajduje również podstawę w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06, w którym stwierdzono"...iż w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego."

Kwestie, o których wyżej mowa, mają odniesienie wyłącznie do postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, w tym również broń myśliwską. W tych sprawach organy Policji działają w ramach tzw. uznania związanego, a powołane wyżej przepisy ustawy o broni i amunicji nakazują im – w przypadku powzięcia wiadomości o popełnieniu przestępstw skierowanych przeciwko określonym dobrom (życie, zdrowie lub mienie) – obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń.

Należy przy tym zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym w tych sprawach nie jest w ogóle badana kwestia winy osoby skazanej za popełnienie wyżej wymienionych przestępstw lub wobec której toczy się postępowanie karne o ich popełnienie. W pierwszym przypadku, tj. skazania prawomocnym wyrokiem sądu karnego, organy Policji są związane tym wyrokiem, w drugim – wszczęcia postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw – są związane informacją o wszczęciu takiego postępowania. W obu przypadkach właściwe organy Policji nie odnoszą się do kwestii winy, gdyż – po pierwsze – w tej materii może rozstrzygać tylko sąd karny, którego orzeczeniem organy Policji są związane, po drugie zaś – kwestia ta nie ma znaczenia dla postępowania administracyjnego w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, wszczynanego bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego, bądź na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania o popełnienie przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Prowadzone w tego rodzaju sprawach postępowania nie mogą więc prowadzić do naruszenia zasady wyrażonej w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten mówi bowiem o stwierdzeniu winy dokonywanym prawomocnym wyrokiem sądu, a więc dotyczy postępowań, w których dokonuje się orzekania w sprawie winy. Natomiast postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter postępowania administracyjnego, w którym organy Policji działają jak organy administracji publicznej orzekając w istocie niezależnie od winy, w innej płaszczyźnie. Inaczej mówiąc, obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń ma charakter kary administracyjnej, polegającej na pozbawieniu szczególnego uprawnienia jakim jest pozwolenie na broń, nakładanej w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na podstawie prawomocnego wyroku o popełnieniu przestępstwa skierowanego przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, bądź wiążącej informacji o wszczęciu postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. Z tych też m.in. względów (odmiennego charakteru kar wymierzanych w postępowaniach o odmiennym charakterze) nie można traktować obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń jako kary dodatkowej wobec kary orzeczonej przez sąd karny za popełnienie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu; nie można również traktować jej nałożenia jako powtórnego ukarania za ten sam czyn, prowadzącego do złamania zasady ne bis in idem.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, iż nie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń należy stwierdzić, iż stanowisko organów Policji orzekających w sprawie, które odmówiły zawieszenia postępowania wobec braku ustawowych przesłanek, było prawidłowe.

Jak już wskazano, postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ma charakter szczególny. Wspomniana w tym ostatnim przepisie obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego uzasadniona jest bowiem zarówno skazaniem prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jak i "tylko" toczącym się postępowaniem karnym o popełnienie takich przestępstw. W tej sytuacji rozstrzygnięcie sądu karnego, wobec przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu, nie ma w oczywisty sposób charakteru zagadnienia prejudycjalnego. Właściwe organy Policji są bowiem zobowiązane do obligatoryjnego wszczęcia postępowania i orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń nie tylko na podstawie prawomocnego wyroku sądu karnego za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lecz również wtedy, gdy tylko toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji trafnie więc zwrócił uwagę na szczególny charakter postępowania w sprawie obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, odmienny od postępowań, których dotyczyły przytoczone przez skarżącego orzeczenia sądów administracyjnych.

Ponadto oceniając zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.