Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 753/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 16
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję E. sp. z o.o. siedzibą w P. z dnia 29 sierpnia 2022r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od E. sp. z o.o. siedzibą w P. na rzecz skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 stycznia 2022 r., które wpłynęło do E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej również jako: "E. " albo "Spółka") w dniu 17 stycznia 2022 r., M. M. (dalej jako: "wnioskodawczyni" albo "skarżąca") działając na podstawie art. 1 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), wniosła o udzielenie informacji publicznej dotyczącej realizowanych przez spółkę E. w okresie od dnia 01 stycznia 2017 r. do dnia 11 stycznia 2022 r. na podstawie przepisów art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1385), WN/SN P. gm. M. źródeł współpracujących z siecią, w tym instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 50 kW, poprzez:

I. udostępnienie dokumentów w postaci:

1. wszystkich złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, które to wnioski:

a. są w trakcie procedowania,

b. co do których wydano warunki przyłączenia,

c. na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci,

2. wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które nie utraciły ważności do dnia 12 stycznia 2022 r.,

3. wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które utraciły ważność (na skutek upływu określonego przepisami okresu lub na skutek ich uchylenia lub rozwiązania) wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy;

4. zawartych umów o przyłączenie do sieci,

II. udzielenie informacji o wnioskach o określenie warunków przyłączenia (w tym w szczególności dane wnioskodawcy, lokalizacja nieruchomości, data złożenia wniosku oraz określona we wniosku moc przyłączeniowa), które zostały cofnięte lub co do których odmówiono wydania warunków przyłączenia wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek E. w piśmie z dnia 4 lutego 2022 r., wyjaśniła, że zgodnie z art. 7 ust. 81 pkt 2 ustawy Prawo energetyczne spółka publikuje na swojej stronie internetowej m.in. informacje dotyczące podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym 1 kW, lokalizacji przyłączeń, mocy przyłączeniowej, rodzaju instalacji, dat wydania warunków przyłączenia, zawarcia umów o przyłączenie do sieci i rozpoczęcia dostarczania energii elektrycznej. W dokumencie tym ujęte są m.in. informacje o wydanych przez E. w okresie od dnia 01 lipca 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. warunkach przyłączenia dla źródeł planowanych do przyłączenia do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, o udostępnienie których zawnioskowano.

Niezależnie od udostępnienia danych objętych wskazaną powyżej informacją, E. poinformowała, że nie jest zobowiązana do udostępnienia treści złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia, warunków o przyłączenie oraz zawartych umów o przyłączenie do sieci. W ocenie półki informacje te nie stanowią informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sprawami publicznymi nie są bowiem konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej, a do tej kategorii bez wątpienia należą wnioski o określenie warunków przyłączenia. Podobnie sprawa się ma z warunkami wydanymi w oparciu o te wnioski oraz umowami zawartymi z odbiorcami energii elektrycznej. Ich przedmiotem nie jest bowiem problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.

M. M. w skardze z dnia 28 lutego 2022 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżyła bezczynność E. i wniosła o stwierdzenie, że spółka dopuściła się bezczynności, zobowiązanie spółki do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiającej jej wniosek z dnia 12 stycznia 2022 r. w całości w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku oraz zasądzenie od spółki zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zobowiązał E. sp. z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy; stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności oraz stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając powyższe stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei E. jako podmiot realizujący zadania publiczne, do których należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie Prawo energetyczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co zresztą nie budziło zastrzeżeń samej spółki.

Następnie Sąd wskazał, że informacją publiczną objęta jest działalność przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie obowiązków operatora systemu dystrybucyjnego o którym mowa art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi", wobec czego także działalność przedsiębiorstwa energetycznego nie mieszcząca się w katalogu wymienionym w art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne jeżeli dotyczy "sprawy publicznej" nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy. Zdaniem Sądu taki charakter mają niewątpliwie umowy o przyłączenie do sieci (przesyłowej lub dystrybucyjnej). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci (na zasadzie równoprawnego traktowania oraz z pierwszeństwem dla instalacji odnawialnych źródeł energii), jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Przy czym obowiązek przyłączenia określony w omawianym artykule, nie dotyczy jedynie odbiorców końcowych energii, ale również wytwórców energii elektrycznej. Treść tego przepisu oraz art. 7 ust. 2a ustawy Prawo energetyczne zawierającego treść umowy przyłączenia do sieci instalacji odnawialnego źródła energii nie pozostawia wątpliwości, że jego celem było podkreślenie wspierania i promowania odnawialnych źródeł energii, co związane jest ze zwiększeniem bezpieczeństwa energetycznego i ochrony środowiska, a w konsekwencji zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarki między innymi w wyniku efektywnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Właśnie obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci na zasadzie równoprawnego traktowania oraz z pierwszeństwem dla instalacji odnawialnych źródeł energii jest jednym z prawnych instrumentów umożliwiających zapewnienie zaspokajania wymienionych wyżej potrzeb. W ten sposób należało traktować wniosek skarżącej domagającej się udostępnienia informacji o przyłączeniach do sieci dystrybucyjnej.

W ocenie Sądu za błędne należało uznać stanowisko spółki, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Informacja o przyłączeniach do sieci odnawialnych źródeł energii dotyczy bowiem sprawy publicznej korespondującej w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu) jako bezpieczeństwo energetyczne rozumianego jako stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania odbiorców na paliwa i energię w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony, przy zachowaniu wymagań ochrony środowiska (art. 3 pkt 16 ustawy Prawo energetyczne).

Wobec uznania, że żądane przez skarżącą informacje stanowią informacje publiczne uznać należało, że spółka pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2022 r. W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy.

Równocześnie Sąd wskazał, że skoro wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznych, E. miała obowiązek udostępnić żądane informacje albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Przyjęcie, że dane informacje stanowią informację publiczną – co do zasady – nie wyklucza, że w treści poszczególnych, wnioskowanych dokumentów znajdą się informacje, których ujawnienie podlegać będzie wyłączeniu. W zależności od wyników przeprowadzonego postępowania adresat wniosku może zatem załatwić wniosek pozytywnie (udostępniając informację publiczną) albo negatywnie, odmawiając udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 ustawy, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa. Jednak jeśli podmiot zobowiązany odmawia z tego powodu udostępnienia informacji, musi tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 i art. 17 ustawy), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego lub umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy. Organ może zatem odmówić udostępnienia takiej informacji, ale stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy obligowany jest wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie. Załatwienie sprawy w takiej sytuacji pismem również oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji. Dodatkowo Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy żądana informacja zawiera dane osobowe podlegające ochronie nie oznacza, że traci ona walor informacji publicznej i nie zwalnia automatycznie zobowiązanego podmiotu z konieczności jej udostępnienia. Co prawda w świetle art. 5 u.d.i.p. udzielenie takiej informacji podlega ograniczeniom i może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej żądaniu, tym niemniej należy pamiętać, że istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych. W rozpoznawanej sprawie decydując o formie załatwienia wniosku organ winien mieć jednak na uwadze, że udostępnione dokumenty nie mogą być fragmentaryczne. W przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

W dniu 10 sierpnia 2022 r. E. zwróciła się do wnioskodawczyni o wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej. Stwierdzono, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła do organu w dniu 24 sierpnia 2022 r.

Następnie decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr [...], E. sp. z o.o. odmówił udostępnienia informacji publicznej, o której udostępnienie wystąpiła M. M. wnioskiem z dnia z dnia 12 stycznia 2022 r.

W ocenie Spółki, w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2022 r., przyjmując że wnioskowane informacje stanowią informację publiczną, w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania, E. może udzielić wnioskowanych informacji, odmówić udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 u.d.i.p., np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p.), co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego lub może umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Nie kwestionując stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, E. podniosła, że informacje, o których udostępnienie wniosła wnioskodawczyni zawierają informacje, których udostępnienie podlega wyłączeniu zgodnie z art. 5 u.d.i.p., tj. z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Co prawda, jak wskazał w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych, to należy zauważyć, iż niemalże całość wnioskowanych dokumentów wymagałaby zastosowania takiej anonimizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył jednocześnie, iż udostępnione dokumenty nie mogą być fragmentaryczne, natomiast w przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem E. w niniejszym przypadku anonimizacji - z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy bądź prywatność osoby fizycznej - podlegałaby znaczna część wnioskowanych dokumentów - pomijając standardowe zapisy wniosków i umów zawartych z E., dostępne na stronie internetowej spółki, zasadne jest odmówienie wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej wskazanej w treści wniosku.

W związku z powyższym, jak również w związku z brakiem wykazania w odpowiedzi na wezwanie E. szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego uzasadniającego konieczność jej przetworzenia przez E. oraz bezskutecznym upływem wymienionego terminu, po ponownym przeprowadzeniu analizy wniosku E. odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji i umarzyła postępowanie w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. M. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p. w zw. z art. 5 ust. 2 u.i.d.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niezastosowanie polegające na uznaniu, że Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o której udostępnienie wniesiono, w sytuacji w której - w jej opinii - zachodzi potrzeba ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa i brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, co uniemożliwia rekonstrukcję przyjętego toku rozumowania oraz niedokonanie obligatoryjnej analizy oceny proporcjonalności między tajemnicą a obywatelskim prawem do informacji, co doprowadziło do wydania decyzji niemającej oparcia zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym;

2. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.i.d.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacja, o której udostępnienie wniesiono, stanowi informację posiadającą walor przetworzonej, a jednocześnie w sprawie nie stwierdzono, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie mamy w ogóle do czynienia z informacją przetworzoną.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Spółki do udostępnienia wnioskowanej informacji w ciągu 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku uwzględniającego skargę oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Spółka wzywając skarżąca do wykazania interesu publicznego nie podała żadnych argumentów, które uzasadniałyby, że wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną. Zdaniem skarżącej wszystkie czynności wskazane przez Spółkę (tj. zebranie dokumentacji wyraźnie wskazanej we wniosku, odnalezienie i anonimizacia) doprowadziłyby do udostępnienia informacji prostej. Wbrew temu co twierdziła Spółka, nie będzie konieczne wytworzenie jakościowo nowej informacji nieistniejącej w przyjętej treści i postaci, jak również wykonania jakichkolwiek działań analitycznych. Treść wniosku nie pozostawia wątpliwości, że konieczne będzie wybranie jedynie kilku dokumentów, zeskanowanie ich treści i przesłanie ich do wnioskującej. Nie można zatem mówić o przetworzeniu jakichkolwiek informacji w świetle u.d.i.p.

Następnie skarżąca wskazała, że w treści decyzji podano, że wnioskowane w niniejszej sprawie informacje stanowią informację publiczna, a Spółka odmawia ich udostępnienia, ponieważ zawierają one informacje, których udostępnienie podlega wyłączeniu zgodnie z art. 5 u.o.d.p., tj. z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, zauważając, że co prawda istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych, ale w opinii Spółki niemalże całość wnioskowanych dokumentów wymagałaby zastosowania takiej anonimizacji - co w ocenie Spółki uzasadnia wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie skarżącej z uzasadnienia decyzji wynika zatem, że przyczyną odmowy udostępnienia informacji publicznej nie jest konieczność jej przetworzenia (co mogła sugerować treść wezwania dotyczącego wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego przetworzenia informacji publicznej), ale tajemnica przedsiębiorcy bądź prywatność osoby fizycznej.

Odnosząc się do powyższej kwestii skarżąca wskazała, że w orzecznictwie podnosi się, że zastrzeżenie danej informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa może być skuteczne dopiero wtedy, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, ze zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, przy czym jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi faktycznej tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie będzie musiało zostać uznane za bezskuteczne.

Skarżąca wyjaśniła, że niemożliwy do podzielenia jest pogląd, że o szczególnej wartości dla przedsiębiorcy określonych informacji świadczy wystarczająco to, że przedsiębiorca podjął decyzję o ich szczególnej ochronie i podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Przyjęcie takiego stanowiska za uprawnione czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, albowiem dla pozbawienia go dostępu do dowolnie szerokiego katalogu informacji wystarczającym byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę, iż określone informacje stanowią tajemnice przedsiębiorstwa

Finalnie skarżąca wskazała, że Spółka przyznaje wprost, że wnioskowane przez skarżącą informacje stanowią informację publiczna. Błędnie natomiast wywodzi, że zachodzi podstawa do ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy lub prywatność osoby fizycznej - nie uzasadniając jednocześnie tego stanowiska we właściwy sposób.

Odpowiadając na skargę pełnomocnik E. wniósł o jej oddalenie argumentując, że wnioskowana informacja nie może być udostępniona, gdyż stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, na dowód czego przedstawił dokumenty mające przesądzać o działaniach podjętych w celu utrzymania jej w poufności. Następnie pełnomocnik Spółki, odwołując się do stanowiska sądów administracyjnych, w tym wyroku II SAB/Po [...] przyjął, że konieczność anonimizacji dokumentu w znacznej części, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy powoduje, że zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia 29 sierpnia 2022 r., nr [...], którą E. sp. z o.o. odmówił udostępnienia informacji publicznej, o której udostępnienie wystąpiła M. M. wnioskiem z dnia z dnia 12 stycznia 2022 r.

Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy, że w granicach obecnie kontrolowanej sprawy administracyjnej, czyli sprawy o udostępnienie informacji publicznej, wydano już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, mocą którego zobowiązano E. sp. z o.o. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 12 stycznia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy. Jest to zatem orzeczenie wiążące organy jak i sądy (art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a., co jest o tyle istotne, że w uzasadnieniu wyroku II SA/Po [...] w sposób jednoznaczny przesądzono, że skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei E. jako podmiot realizujący zadania publiczne, do których należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie Prawo energetyczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co zresztą nie budziło zastrzeżeń samej spółki. Dodatkowo Sąd przesądził, że wnioskowane informacje stanowią informację publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...], Sąd wskazał, że skoro wniosek skarżącej dotyczył informacji publicznych, E. miała obowiązek udostępnić żądane informacje albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Sąd podkreślił, że w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania adresat wniosku może zatem załatwić wniosek pozytywnie (udostępniając informację publiczną) albo negatywnie, odmawiając udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 5 ustawy. W uzasadnieniu podkreślono, że co prawda w świetle art. 5 u.d.i.p. udzielenie takiej informacji podlega ograniczeniom i może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej żądaniu, tym niemniej należy pamiętać, że istnieje możliwość udostępnienia informacji w sposób, który nie naruszy dóbr chronionych, tj. poprzez anonimizację (zatarcie) danych wrażliwych. W rozpoznawanej sprawie decydując o formie załatwienia wniosku organ winien mieć jednak na uwadze, że udostępnione dokumenty nie mogą być fragmentaryczne. W przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Przenosząc rozważania zawarte w wyroku z dnia 13 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Po [...] do niniejszej sprawy wskazać należy, że obowiązkiem E. było udzielenie wnioskowanej informacji lub wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia. E. skorzystała z tej drugiej możliwości, uznając, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z art. 107 § 3 K.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Sąd podkreśla, że skoro decyzja administracyjna stanowi władcze rozstrzygnięcie konkretnej sprawy administracyjnej, to jej uzasadnienie musi w sposób równie stanowczy precyzować podstawę faktyczną i prawną decyzji. Dlatego za niedopuszczalne należy traktować takie postępowanie, które polega na przywoływaniu w uzasadnieniu różnych powodów wydania decyzji i to powodów wzajemnie się wykluczających. Nie jest bowiem rolą adresata decyzji, czy ewentualnie sądu administracyjnego, zastępowanie organu w obowiązku skonkretyzowania podstaw rozstrzygnięcia. Nie może więc mieć miejsca taka sytuacja, że autor decyzji pozostawia do wyboru Sądowi i stronie postępowania, kilka różnych, sprzecznych wewnętrznie motywów.

W świetle powyższego, odnosząc się do skarżonej decyzji uznać należy, iż nie spełnia ona powołanych powyżej wymogów, gdyż jej uzasadnienie nie zawiera koniecznych elementów sprecyzowanych na wstępie niniejszych rozważań.

Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano różne motywy rozstrzygnięcia, podnosząc w pierwszej kolejności, że informacje, o których udostępnienie wniosła skarżąca zawierają informacje, których udostępnienie podlega wyłączeniu zgodnie z art. 5 u.d.i.p., tj. z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Następnie E. wyjaśniła, że w niniejszym przypadku anonimizacji - z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy bądź prywatność osoby fizycznej - podlegałaby znaczna część wnioskowanych dokumentów - pomijając standardowe zapisy wniosków i umów zawartych z E., dostępne na stronie internetowej spółki, zasadne jest odmówienie wnioskodawczyni udostępnienia informacji publicznej wskazanej w treści wniosku. W konkluzji decyzji wskazano, że w związku z powyższym, jak również w związku z brakiem wykazania w odpowiedzi na wezwanie E. szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego uzasadniającego konieczność jej przetworzenia przez E. oraz bezskutecznym upływem wymienionego terminu, po ponownym przeprowadzeniu analizy wniosku odmówiono udostępnienia wnioskowanej informacji i umarzyła postępowanie w sprawie.

Zdaniem Sądu taka formuła uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazuje, że E. sporządzając uzasadnienie nie określiła w nim w sposób stanowczy podstawy swojego rozstrzygnięcia. Zamiast tego Spółka zawarł w nim różne podstawy wydania decyzji. Nie wiadomo bowiem, czy podstawą rozstrzygnięcia było uznanie, że odmowa jej udostępnienia jest podyktowana ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa lub prywatności osób fizycznych, czy też jest to informacja przetworzona. Konsekwentnie uzasadnienie kwestionowanej decyzji nie spełnia kryteriów poprawnego wyjaśnienia powodów rozstrzygnięcia. Lektura uzasadnienia pozostawia istotne wątpliwości, co do rzeczywistej podstawy odmowy udostępnienia żądanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej danych, tym bardziej, że w żadnym zakresie (a więc uznania, że wnioskowana informacja jest objęta ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa lub prywatności osób fizycznych, czy też uznania, że jest to informacja przetworzona) E. nie zawarła wyczerpującego uzasadnienia przyjętego stanowiska. Przy tak niewłaściwie sporządzonym uzasadnieniu nie sposób więc w sposób jednoznaczny stwierdzić, czym kierował się organ wydając skarżoną decyzję. Tym bardziej jako niemożliwe jawi się ocenienie poprawności skarżonego rozstrzygnięcia, skoro niedoprecyzowanymi pozostają jego podstawy. Powyższe w konsekwencji sprawia, że przedmiotowa decyzja nie poddaje się kontroli sądowej.

W tym miejscu Sąd zauważa, że rozwinięcie stanowiska Spółki zostało zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie szczegółowo uzasadniono podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej informacji. Zauważyć jednak należy, że działanie powyższe, gdzie w odpowiedzi na skargę dochodzi do doprecyzowania stanowiska organów (tu: E.) nie może zostać zaakceptowana. Sąd oczywiście ma na względzie, że naruszenia materialnoprawne lub proceduralne mogą być powodem uwzględnienia skargi, jeżeli miały lub odpowiednio mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jednakże zarazem należy pamiętać, iż nie oznacza to obowiązku akceptacji przez sąd zaniechań organów, gdy prowadzi to do przeniesienia ciężaru merytorycznego rozpoznania sprawy etap postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie doszło właśnie do takiej sytuacji. Obszerne motywy odmowy udostępnienia informacji publicznej zostały przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę, stanowiąc de facto stanowisko wyrażone po wydaniu decyzji. Odnosząc się co do meritum przedstawionej argumentacji w istocie Sąd kontrolowałby odpowiedź na skargę zamiast decyzji, co prowadziłoby do przeniesienia ciężaru rozstrzygnięcia administracyjnego na etap postępowania sądowoadministracyjnego.

W świetle powyższych wniosków, Sąd nie znając motywów jakimi kierował się E. nie jest w stanie odnieść się do zarzutów podniesionych w skardze. Będzie to możliwe dopiero wtedy, gdy E. należycie uzasadni swoje stanowisko, wyrażone w skarżonej decyzji.

Mając powyższe na względzie Sąd, stwierdzając naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 697,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,- zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł.

Ponownie rozpoznając sprawę E. zobowiązana jest wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko dotyczące odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.