Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 649/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2001-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Policja
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 41 ust. 1 pkt 3, art. 134 ust. 1 pkt 9, art. 139 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz. 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 97 par. 1 pkt 4, art. 145 par. 1 pkt 8
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 59
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: par. 24 ust. 1 pkt 2, par. 36 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 1998 nr 4 poz. 14
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów.
Teza: Wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia o wymierzeniu kary wydalenia ze służby, w tym też uchylenie w części orzeczenia o ukaraniu i wymierzenie innej kary, powoduje, iż decyzja o zwolnieniu ze służby wydana w trybie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ "traci" przesłankę /przyczynę/ jej wydania.

Rozstrzygnięcie o ukaraniu karą wydalenia ze służby /art. 134 ust. 1 pkt 9 pow. ustawy wchodzi w tym przypadku w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. "Odpadnięcie" tej podstawy prawnej musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego.

TEZY

Wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia o wymierzeniu kary wydalenia ze służby, w tym też uchylenie w części orzeczenia o ukaraniu i wymierzenie innej kary, powoduje, iż decyzja o zwolnieniu ze służby wydana w trybie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ "traci" przesłankę /przyczynę/ jej wydania.

Rozstrzygnięcie o ukaraniu karą wydalenia ze służby /art. 134 ust. 1 pkt 9 pow. ustawy wchodzi w tym przypadku w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. "Odpadnięcie" tej podstawy prawnej musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Roberta Ch. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 20 marca 2000 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. nr 12 z dnia 16 lutego 2000 r.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem z dnia 25 stycznia 2000 r. (...), wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ w związku z par. 24 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. 1998 nr 4 poz. 14/, Komendant Powiatowy Policji w R.-M. uznał st. post. Roberta Ch. - starszego aplikanta Komisariatu Policji w B.-R. za winnego tego, że jako policjant, mając ustawowy obowiązek wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców, posiadał informacje o działalności przestępczej Waldemara W. i nie podjął żadnych działań zmierzających do ujawnienia oraz ścigania sprawcy, czym dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem z dnia 10 lutego 2000 r. (...) - po rozpatrzeniu odwołania Roberta Ch. od wskazanego wyżej orzeczenia o ukaraniu - utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Decyzją z dnia 16 lutego 2000 r. (...) Komendant Powiatowy Policji w R.-M. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 6 lit. "f" i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ zwolnił st.post. Roberta Ch. - starszego aplikanta ze służby w Policji z dniem 22 lutego 2000 r..

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż w dniu 25 stycznia 2000 r. Komendant Powiatowy Policji w R.-M. wydał orzeczenie (...), w którym wymierzył st.post. Robertowi Ch. karę dyscyplinarną "wydalenia ze służby". Obwiniony wniósł odwołanie od wymierzonej kary dyscyplinarnej do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem z dnia 10 lutego 2000 r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Niniejszy rozkaz personalny jest zatem wykonaniem prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej "wydalenia ze służby", która polega na obligatoryjnym zwolnieniu ze służby ukaranego policjanta.

W odwołaniu od powyższej decyzji Robert Ch. zarzucił, iż rozkaz ten jest krzywdzący i nie ma uzasadnienia w zebranych materiałach dotyczących służby w policji. Ponadto opiera się na założeniu, że Robert Ch. jest oskarżony o przestępstwo kryminalne. Cały zaś związek ze sprawą W., polega na tym, że Robert Ch. znał podejrzanego i przekazał w sierpniu ub. roku Komendantowi informację o możliwości prowadzenia przez W. działalności niezgodnej z prawem. Zdaniem odwołującego się cała sprawa powinna być jeszcze raz rozpatrzona a decyzja powinna być podjęta zgodnie z obowiązującym prawem i zgodnie ze zdrowym rozsądkiem. Robert Ch. podniósł, iż Komendant Powiatowy Policji w R.-M. stara się usunąć ze służby policjanta, który miał dobre wyniki w pracy i otrzymał za te wyniki awans na wyższy stopień. Zaznaczył, że gdyby nie informacja co do możliwości prowadzenia przez W. działalności przestępczej, nie miałby dzisiaj kłopotów i nie doznałby poniżenia jakie go spotkało przez kwestionowany rozkaz personalny oraz wypowiedzi Komendanta Powiatowego w telewizji i prasie dotyczące czynnego udziału Roberta Ch. w przestępstwach (...).

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z dnia 20 marca 2000 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o zwolnieniu Roberta Ch. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 25 stycznia 2000 r. st.post. Robert Ch. został ukarany przez Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby. Od powyższej kary złożył odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem z dnia 10 lutego 2000 r. utrzymał wymierzoną karę w mocy.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w przypadku orzeczenia takiej kary zwolnienie policjanta ze służby jest obligatoryjne. W związku z powyższym Komendant Powiatowy Policji w R.-M. zwolnił st. post. Roberta Ch. ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy z dniem 22 lutego 2000 r. rozkazem personalnym (...).

Z treścią rozkazu wymieniony został zapoznany w dniu 16 lutego 2000 r. i w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. W odwołaniu skarżący nie podnosi zarzutów dotyczących wydanej decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego. Polemizuje natomiast z ustaleniami dokonanymi w postępowaniu dyscyplinarnym nie wnosząc przy tym żadnych nowych okoliczności. Podaje własna linię obrony, która była znana osobom prowadzącym postępowanie dyscyplinarne i nie znalazła odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny i prawny Komendant Wojewódzki Policji w Ł., stwierdził, iż zwolnienie wyżej wymienionego ze służby w Policji nastąpiło po prawomocnym orzeczeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby i stanowiło realizacje art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Robert Ch. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 20 marca 2000 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. z dnia 16 lutego 2000 r. o zwolnieniu ze służby w Policji. W skardze Robert Ch. zawarł wniosek o zawieszenie postępowania przed Sądem. Skarżący podniósł, iż w dniu 26 kwietnia 2000 r. złożył wniosek do Komendanta Głównego Policji o uchylenie prawomocnego orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną, wydalenia ze służby. Od rozstrzygnięcia tego wniosku zależy prawidłowość orzeczenia o rozwiązaniu stosunku służbowego w trybie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2000 r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o zawieszenie postępowania sądowego na okres trzech miesięcy na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. podkreślił, iż rozkaz zwolnienia ze służby jest uzależniony od utrzymania w mocy rozkazu o ukaraniu karą wydalenia ze służby a zatem rozpatrywanie skargi na ten pierwszy rozkaz personalny byłoby przedwczesne.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 lipca 2000 r. zawiesił postępowanie przed Sądem - na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA.

Orzeczeniem z dnia 30 czerwca 2000 r. (...), wydanym na podstawie par. 42 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 lit. "a" w związku z par. 43 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. 1998 nr 4 poz. 14/, Komendant Główny Policji - po rozpatrzeniu wniosku Roberta Ch. o uchylenie w trybie nadzoru orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby - uchylił orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 10 lutego 2000 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. orzeczeniem z dnia 29 sierpnia 2000 r. (...) uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. z dnia 25 stycznia 2000 r. (...) w części dotyczącej wymierzonej kary i wymierzył Robercie Ch. karę dyscyplinarną surowej nagany. Jako podstawę prawną orzeczenia powołano par. 32 ust. 1 w związku z par. 32 ust. 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W dniu 11 września 2000 r. skarżący Robert Ch. wniósł o podjęcie zwieszonego postępowania sądowego. Do wniosku skarżący załączył wskazane wyżej orzeczenie Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. Postanowieniem z dnia 26 września 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 20 marca 2000 r. i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. nr 12 z dnia 16 lutego 2000 r. w przedmiocie rozwiązania z Robertem Ch. stosunku służbowego.

Komendant Wojewódzki Policji w Ł. przedstawił przebieg postępowania dyscyplinarnego i kolejno wydane orzeczenia w przedmiocie wymierzenia Robertowi Ch. kary dyscyplinarnej. W szczególności Komendant Wojewódzki Policji w Ł. powołał się na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2000 r. i orzeczenie własne z dnia 29 sierpnia 2000 r., którym to uchylił orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. z dnia 25 stycznia 2000 r. w części dotyczącej wymierzenia kary wydalenia ze służby i wymierzył Robertowi Ch. karę dyscyplinarną surowej nagany. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. stwierdził, iż w tej sytuacji faktycznej i prawnej rozkazy personalne Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. (...) oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. (...) o zwolnieniu ze służby Roberta Ch. utraciły podstawy, na których było oparte ich wydanie.

Z tego względu powyższe rozkazy personalne podlegają uchyleniu, a Robert Ch., stosownie do art. 42 o Policji, przywróceniu do służby w Policji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm. - aktualnie t.j. Dz.U. 2000 nr 101 poz. 1092/ policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

W tym przypadku rozwiązanie stosunku służbowego jest następstwem orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby to jest kary, o której mowa w art. 134 ust. 1 pkt 9 powołanej wyżej ustawy. Wprawdzie uprawomocnienie się kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby nie powoduje automatycznego ustania stosunku służbowego, jednak obliguje organ do podjęcia decyzji zwalniającej ze służby. Wymierzenie kary dyscyplinarnej, o jakiej mowa w art. 134 ust. 1 pkt 9 ustawy o Policji, nie pozostawia zatem organowi żadnego marginesu swobody. Organ nie ma możliwości wyboru innej konsekwencji orzeczenia tej kary niż zwolnienie ze służby. /por. T. Kuczyński, Właściwość Sądu Administracyjnego w sprawach stosunków służbowych, Wrocław 2000, str. 170/.

Zasadne jest zatem stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., iż wydanie decyzji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji stanowi realizację prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W myśl bowiem par. 36 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunków do policjantów /Dz.U. 1998 nr 4 poz. 14/, wydanego na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy o Policji, wykonanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby polega na zwolnieniu policjanta ze służby.

Ta konstatacja rodzi określone skutki prawne. A mianowicie, wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia o wymierzeniu kary wydalenia ze służby, w tym też uchylenie w części orzeczenia o ukaraniu i wymierzenie innej kary, powoduje, iż decyzja o, zwolnieniu policjanta ze służby wydana w trybie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji "traci" przesłankę /przyczynę/ jej wydania. Podjęcie decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji następuje w oparciu o inną decyzję /orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej/. Rozstrzygnięcie o ukaraniu karą wydalenia ze służby /art. 134 ust. 1 pkt 9 ustawy/ wchodzi w tym przypadku w skład szeroko. rozumianej podstawy prawnej. "Odpadnięcie" tej podstawy prawnej musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego.

W myśl art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia 10 lutego 2000 r. zaś Komendant Wojewódzki Policji w Ł. uchylił w części decyzję Komendanta Powiatowego Policji w R.-M. z dnia 25 stycznia 2000 r. i wymierzył w miejsce kary wydalenia ze służby karę dyscyplinarną, surowej nagany. Powstała zatem sytuacja, o jakiej mowa w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną o zwolnieniu ze służby.

Stosownie do art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd obowiązany jest uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi istnienie jednej /którejkolwiek/ z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. /por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1996, str. 302, T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999 str. 244, L. Żukowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa 1998, str. 224/.

Zważywszy, iż w rozważanej sprawie zaistniała jedna z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, skutkuje to uchyleniem decyzji o zwolnieniu Roberta Ch. ze służby w Policji. Orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby stanowiło podstawę wydania decyzji zarówno przez organ I jak i II instancji. Z tych względów zasadny jest wniosek skarżącego i Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.