Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 89/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 5  pkt 2  lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska- Ziołek Sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 89/21

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2020 r., Burmistrz M. K. P. działając na podstawie art. 1 ust. 1, ust. 2, art. 2, art. 3 pkt 11, pkt 15, pkt 21, art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 2, art. 23 ust. 1, ust. 2, ust.3, ust. 4a, art. 27 ust. 5 art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. 2020 r., poz. 111 z późn. zm.), oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...].06.2020 r., orzekł o odmowie przyznania W. L. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na B. P., wskazując jako powód odmowy: niespełnienie ustawowych kryteriów.

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ I instancji podniósł, iż w toku postępowania ustalono, że B. P. posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS Nr [...] z dnia [...].10.2019 r. ustalające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Powstanie niezdolności datowane jest od dnia [...].10.2019 r. Rodzice oraz małżonek osoby wymagającej opieki - B. P. nie żyją, w związku z czym obowiązek alimentacyjny ciąży na W. L..

Organ I instancji zwrócił też uwagę, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, iż B. P. ze względu na wiek oraz niepełnosprawność wymaga pomocy osoby drugiej przy wykonywaniu podstawowych czynności życia codziennego, a W. L. sprawuje nad niepełnosprawną matką osobistą opiekę. Ponadto W. L. posiada ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy oraz prawo do świadczenia uzupełniającego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Łączna miesięczna wysokość wypłacanych świadczeń wynosi [...] zł w tym: - dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł; - świadczenie uzupełniające w wysokości [...] zł; - renta z tytułu niezdolności do pracy w wysokości [...] zł (renta brutto - [...] zł pomniejszona o zaliczkę na podatek dochodowy [...] zł oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne - [...] zł). W. L. posiada własne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności Nr PZON:8211-22/2669D/2009 z dnia [...].07.2009 r. wydane przez Powiatowy Zespół d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w G.-D., w którym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...].05.2009 r. Orzeczenie wydane jest na stałe oraz wskazane jest, iż osoba wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W. L. posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS Nr [...] z dnia [...].10.2019 r. ustalające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Organ I instancji podkreślił też, że zgodnie z oświadczeniem, z dnia [...].09.2020 r., złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przez W. L., omyłkowo zaznaczono we wniosku z dnia [...].06.2020 r., iż wnioskodawca bądź członek rodziny przebywa poza granicami [...]. Ponadto W. L. oświadczył, iż nikt z członków rodziny nie przebywa poza granicami Rzeczypospolitej [...].

Z uwagi na fakt, iż w orzeczeniu B. P. nie ma określonej daty powstania niepełnosprawności, a ustaloną niezdolność do samodzielnej egzystencji datuje się od [...].10.2019 r. tj. po ukończeniu 25-go roku życia, a W. L. posiada własne świadczenia rentowe oraz własne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, iż osoba wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, organ I instancji stwierdził, iż nie są spełnione ustawowe warunki uprawniające do otrzymania przez wnioskodawcę świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. L. wniósł o uchylenie w całości decyzji Burmistrza K. P. nr [...] i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia.

Skarżący zarzucił decyzji organu pierwszoinstancyjnego:

. naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

. błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącego renty stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji wyjaśnił kwestię ewentualnego przebywania członków rodziny poza granicami Rzeczypospolitej [...] - w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ich świetle możliwe było jednoznaczne ustalenie organu właściwego do wydania decyzji w sprawie.

W dalszej kolejności wskazał, iż okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest legitymowanie się przez B. P. orzeczeniem Lekarzem Orzecznika ZUS z dnia [...].10.2019 r., z którego wynika że B. P. jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu jako datę powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji wskazano [...].10.2019 r.

W tym miejscu zwrócono uwagę na wyrok z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie to było sygnałem dla ustawodawcy, aby powyższą normę zmodyfikować. Dotychczas jednak ustawodawca w treść art. 17 ust. 1b ustawy nie interweniował. Spowodowało to rozbieżności w praktyce organów administracji publicznej i judykaturze. Co więcej, poprzez niejednolite orzecznictwo, część podmiotów nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, podczas gdy pozostali - będąc w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej - bezskutecznie ubiegali się o ustalenie prawa do tego świadczenia.

W takiej sytuacji Kolegium wyraziło pogląd, iż zasadne jest uwzględnienie stanowiska sądów administracyjnych, dotyczących stosowania przepisu art. 17 ust. 1b ustawy. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 2016 r. (I OSK 1614/16, CBOSA) wskazał, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia, przepis art. 17 ust. Ib ustawy jest zgodny z Konstytucją i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Wobec tego, w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

Drugą okolicznością, która w ocenie organu I instancji uniemożliwiała uwzględnienie wniosku o przyznanie świadczenia był fakt, że odwołujący, jako osoba sprawująca opiekę, posiada uprawnienie do renty. Co istotne, okoliczności tej nie przeczy również odwołujący. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty. Powyższy przepis jest jednoznaczny i obowiązujący oraz nie pozostawia pola do dowolnej interpretacji przez organy władzy publicznej, które go stosują. Oznacza to zdaniem Kolegium, że osoba mająca ustalone prawo do renty, nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego niezależnie od tego, czy kwota otrzymywanej renty jest wyższa, czy niższa od aktualnej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku W. L..

Kolegium dostrzegło, że może być odebrane jako niesprawiedliwe, iż posiadane uprawnienie do renty, stawia stronę w gorszej pozycji względem innych osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi członkami rodziny, posiadającymi uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. Niemniej jednak organy administracji publicznej nie mogą odstąpić od zasady legalizmu tj. działania na podstawie i w granicach prawa. Dopuszczenie możliwości wykładni celowościowej, niezgodnej z wykładnią językową, de facto kreowałoby prawo do świadczeń rodzinnych, a nie taka jest rola organów stosujących prawo. Ponadto należy założyć, że racjonalny ustawodawca świadomie utworzył katalog negatywnych przesłanek prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, aby nie zostawiać organom uprawnienia do uznaniowego ustalania prawa do świadczeń, których przesłanki przyznania zostały określone w ustawie. Nie sposób również pominąć, iż świadczenie rentowe, choć w tym przypadku niższe niż świadczenie pielęgnacyjne, jest świadczeniem pewnym i stabilnym, odmiennie niż świadczenie pielęgnacyjne, stanowiące element systemu zabezpieczeń społecznych.

Co więcej, zdaniem Kolegium na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie pozwala również wykładnia prokonstytucyjna, bowiem jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, nie można z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną, nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem. Stosowanie prawa nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 stycznia 2018 r., II SA/Ol 991/17, CBOSA).

Kolegium podzieliło prezentowany w części orzecznictwa pogląd, iż w ramach szeroko rozumianego prawa zabezpieczenia społecznego funkcjonuje m. in. system ubezpieczenia społecznego oraz system świadczeń rodzinnych. Odmienne są m.in. przesłanki przyznawania świadczeń z poszczególnych systemów.

W ocenie Kolegium brak jest więc podstaw prawnych uzasadniających "uzupełnienie" woli ustawodawcy poprzez przyznanie uprawnień, które nie zostały przewidziane w przepisach prawa. Nie taka jest bowiem rola organów administracji publicznej.

Ponadto w ocenie Kolegium, organ I instancji słusznie uznał, że fakt posiadania orzeczenia o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia uznanie, iż z prawnego punktu widzenia osoba, której one dotyczą, jest zdolna do sprawowania opieki. Przede wszystkim z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Potwierdza to również brzmienie przepisów art. 17 ust. 1a oraz ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Zgodnie z treścią ww. regulacji, prawo osób uprawnionych w dalszej kolejności aktualizuje się m.in. w sytuacji, gdy małżonek lub osoby spokrewnione, zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności, legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca uznał więc, iż legitymowanie się przez wnioskodawcę orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy, wyłącza możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze do Sądu W. L. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.) i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna renty stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Miejsko Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. P. z dnia [...] września 2020 r w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie W. L. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącemu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego rozpatrując przedmiotową sprawę, organy administracji poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i przyjęły, że skoro skarżący ma ustalone prawo do renty, to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej normy zawartej w dyspozycji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zdaniem skarżącego zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo renty, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do renty.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa, zdaniem skarżącego zgodnie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej, wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Podnosi się, że pomimo, iż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie może się on do nich ograniczać. Bez względu na wynik tej wykładni, proces egzegezy tekstu prawnego winien być kontynuowany. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet w sytuacjach, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów (por. uchwała NSA składu 7 sędziów z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 8/09). Wykładnia językowa ogranicza się bowiem li tylko do interpretacji tekstu prawnego zgodnie z prawidłami i znaczeniem języka etnicznego, w którym został on sporządzony. Tekst prawa powinien być jednak tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna).

Zdaniem skarżącego trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1546/19, w którym wyjaśnił, że zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe, niż świadczenie pielęgnacyjne stałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny stoi konsekwentnie na stanowisku, iż obowiązkiem ustawodawcy jest stanowienie prawa, które będzie urzeczywistniało zasadę sprawiedliwości społecznej - "Pojęcie sprawiedliwości wiąże się z innymi pojęciami, takimi jak równość wobec prawa, solidarność społeczna, minimum bezpieczeństwa socjalnego oraz zabezpieczenie podstawowych warunków egzystencji osób pozostających bez pracy nie z własnej woli" (orzeczenie z 25 lutego 1997 r., sygn. K 21/95, OTK ZU nr 1/1997, poz. 7).

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 365) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną w tej sprawie decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma usprawiedliwionej podstawy prawnej. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego organy obu instancji nie naruszyły przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.), jak i nie naruszyły prawa procesowego w istotny sposób, a zwłaszcza przepisów art. 77, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs ? pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że orzekający w niniejszym składzie sąd nie podziela stanowiska organów administracji, co do bezwzględnego wykluczenia możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., w przypadku nabycia prawa do emerytury, czy renty. Jak wynika bowiem z najnowszego orzecznictwa sądów administracyjnych, osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a jednocześnie pobiera emeryturę, czy rentę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, co eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w postaci posiadania prawa do emerytury czy renty. Istota ograniczenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla emeryta, czy rencisty, wynikająca z powołanego wyżej przepisu, musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia, lecz jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury lub renty skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 659/20 – dostępny w CBOSA).

Jednak w ocenie tutejszego Sądu możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w razie zbiegu prawa do świadczenia emerytalnego, czy rentowego, nie dotyczy wszystkich sytuacji. Nie można bowiem tracić z pola widzenie istoty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a przede wszystkim celu w jakim jest ono przyznawane. Stosownie bowiem do art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie Sądu nabycie prawa do emerytury czy do renty może być utożsamiane z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jedynie w takiej sytuacji, gdy osoba, która ubiega się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce innego świadczenia, nabyła prawo do tego świadczenia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, bądź też np. pobierając rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i jednocześnie podejmując zatrudnienie w określonym wymiarze i warunkach uzasadnionych charakterem niezdolności do pracy, rezygnuje z tego zatrudnienia w celu podjęcia opieki nad osobą niepełnosprawną.

Natomiast nabycie uprawnień do renty w przypadku skarżącego wiązało się ze stanem jego zdrowia, bowiem posiada on własne orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności Nr [...] z dnia [...].07.2009 r. wydane przez Powiatowy Zespół d.s. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] - D., w którym ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...].05.2009 r., orzeczenie wydane jest na stałe oraz wskazane jest, iż osoba wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W. L. także posiada orzeczenie lekarza orzecznika ZUS Nr [...] z dnia [...].10.2019 r. ustalające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji.

Sąd podziela w tym zakresie ocenę dokonaną przez Kolegium w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że fakt posiadania orzeczenia o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia uznanie, iż z prawnego punktu widzenia osoba, której one dotyczą, jest zdolna do sprawowania opieki, przy czym z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Potwierdza to również brzmienie przepisów art. 17 ust. la oraz ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Zgodnie z treścią ww. regulacji, prawo osób uprawnionych w dalszej kolejności aktualizuje się m.in. w sytuacji, gdy małżonek lub osoby spokrewnione, zobowiązane do opieki w pierwszej kolejności, legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca uznał więc, iż legitymowanie się przez wnioskodawcę orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy, wyłącza możliwość przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.