Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 938/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu dniu [...] grudnia 2012 r w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. C. K. wystąpiła do Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej także: "Kierownik Urzędu") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Wnioskodawczyni podkreśliła, że domaga się wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawnych, uwzględniających aktualną nowelizację ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz art. 154 K.p.a.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., na podstawie art. 154 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 2 lit. a, art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 z późn.zm.). orzekł o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona domaga się uchylenia, bądź zmiany przedmiotowej w decyzji w trybie 154 § 1 kpa. i nie wykazała, by za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub jej słuszny interes. Organ przytoczył regulację zawartą w art. 1, 2, 3 oraz art. 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) i stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż strona pracowała w m. C. S., w więc w miejscu zamieszkania przed wojną, a także w pobliżu tej miejscowości w N.j W. P. w związku z czym Kierownik Urzędu nie neguje w tym przypadku faktu ciężkiej sytuacji strony podczas wojny, lecz jedynie stwierdza, iż nie został spełniony zawarty w art. 2 pkt 2 lit. b ww. ustawy warunek deportacji do pracy przymusowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku C. K. decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ zwrócił uwagę, że we wniosku strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji, podkreślając, że konstrukcja art. 154 K.p.a. powoduje, iż prowadzone w oparciu o powołaną podstawę prawną postępowanie administracyjne nie ma na celu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (która przecież została już rozstrzygnięta co do istoty w postępowaniu administracyjnym głównym - rozpoznawczym), lecz koncentrację na ocenie (weryfikacji) wydanej uprzednio decyzji pod względem kryteriów przewidzianych przepisem art. 154 K.p.a. Wskazano, że bezspornym jest, iż decyzja o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego nie tworzy dla strony żadnych praw, dlatego też mogłaby być wzruszona w myśl art. 154 K.p.a. tylko wówczas, gdyby strona wykazała istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu własnego.

Organ stwierdził, że ocena dowodów przedstawionych przez stronę na okoliczność wykazania istnienia przesłanek decydujących o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego przeprowadzona została w trakcie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., w trakcie którego organ ustalił, iż strona nie podlegała represjom, o których mowa w art. 2 pkt 2 cyt. ustawy, gdyż strona została skierowana do pracy przymusowej w pobliżu swojego miejsca zamieszkania. Podsumowując, organ uznał za udowodniony fakt pracy przymusowej, a ponadto nie zaprzeczył ciężkiemu losowi strony i trudnościom, które były spowodowane zbrodniczą polityką III Rzeszy, jednak w ocenie organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego w oparciu o przepis art. 154 K.p.a.

C. K. zaskarżyła decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] r. o odmowie uchylenia decyzji własnej w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej z dnia [...]r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ wadliwie rozstrzygnął wniosek skarżącej na podstawie art. 154 K.p.a., bowiem skarżąca we wniosku wskazała, że domaga się wydania rozstrzygnięcia na podstawie przepisów prawnych, uwzględniających aktualną nowelizację ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz art. 154 K.p.a. Nowy stan prawny, na który powołuje się strona we wniosku z dnia 8 czerwca 2011 r. (przywołując jednocześnie negatywne rozstrzygnięcie z dnia [...] r., nr [...]), to oczywiście przepisy ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 72, poz. 380). Ustawa ta w art. 2 stanowi, iż zmiana decyzji ostatecznych odmawiających prawa do świadczenia przysługującego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w jej dotychczasowym brzmieniu, osobom deportowanym (wywiezionym) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. następuje na wniosek strony. Przepis ten, w ocenie Sądu, stanowi samodzielną podstawę zmiany decyzji wydanych na podstawie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w jej dotychczasowym brzmieniu. Na podstawie tego przepisu szczególnego organ winien zatem rozpoznać wniosek skarżącej o zmianę decyzji ostatecznej i orzec, czy o tym, czy w aktualnym stanie prawnym skarżącej przysługuje świadczenie przewidziane w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U Nr 87 poz. 395). Organ powinien przy tym uwzględnić zmianę treści art. 2 ust. 2 tej ustawy.

Ponadto Sąd wskazał, że okoliczność, iż w poprzednio wydanej decyzji organ uwzględnił treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. Nr K 49/07 (OTK-A 2009/11/169) nie wyłącza prawa skarżącej do złożenia po zmianie treści normy art. 2 ust. 2 ustawy, wniosku o zmianę decyzji opartego na przepisie art. 2 ustawy zmieniającej z dnia 25 lutego 2011 r. W cytowanym wyroku Trybunał Konstytucyjny zakwestionował konstytucyjność uregulowania art. 2 ust. 2 ustawy, wyłączającego z kręgu osób uprawnionych do świadczenia osoby deportowane do pracy przymusowej na terenie kraju i przedstawił argumentację na poparcie prawa do uzyskania tego świadczenia przez osoby wywiezione do pracy przymusowej na terenie kraju. Obecnie treść normy prawnej art. 2 ust. 2 ustawy uległa zmianie. Organ powinien dokonać w takiej sytuacji oceny, czy w przypadku skarżącej spełniony został warunek wywiezienia do pracy przymusowej w oparciu o nowe uregulowanie ustawy. Uregulowanie to nie wprowadza kryterium odległości, posługując się sformułowaniem deportacji, czyli wywiezienia do pracy przymusowej. Organ powinien zatem dokonać wykładni tego pojęcia na gruncie przepisu ustawy i po dokonaniu ustaleń faktycznych, ocenić zasadność wniosku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republika Radzieckich (Dz.U. Nr 72, poz. 380), odmówił przyznani C. K. uprawnienia do Świadczenia pieniężnego przewidzianego w powołanej wyżej ustawie.

W uzasadnieniu organ wskazując podstawę prawną rozstrzygnięcia podkreślił, że dla wydania decyzji pozytywnej na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) konieczne jest łączne wystąpienie następujących przesłanek- ustalenie, że osoba została deportowana (wywieziona) do pracy przymusowej w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1949 oraz że praca była wykonywana w warunkach deportacji przez okres co najmniej 6 miesięcy. Organ powołując się na zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy stwierdził, że dokumenty potwierdzają, iż C. K. została skierowana do wykonywania racy przymusowej (nakaz sołtysa) u W. B., który posiadał dwa gospodarstwa rolne: jedno już od 1929 r. w N. W. P. oraz drugie w C. S. (ziemie przejęte w czasie okupacji od Polaków). Strona pracowała w obu miejscowościach, w tym w miejscu swojego zamieszkania, za pracę otrzymywała wyżywienie i ubrania robocze. Organ nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawczyni, że w czasie wojny mieszkała w N. W. P., bowiem w jego ocenie ze zgromadzonych w aktach dokumentów i zeznań świadków wynika, że jej miejscem zamieszkania była C. S.. Organ zakwestionował także stwierdzenia wnioskodawczyni, iż pozbawiono ją całkowicie łączności z bliskimi.

Organ stwierdził, że w przypadku strony nie został zatem spełniony zawarty

w ustawie warunek deportacji do pracy, która winna łączyć się z przymusowym wywiezieniem, "wyrwaniem" i odizolowaniem od dotychczasowego środowiska. Stan deportacji wiąże się z życiem w otoczeniu wrogości, wyobcowania mentalnego, kulturowego, językowego. Organ wskazał, że wykonywanie przez stronę pracy przymusowej bez faktu deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia, a trudno przyjąć by praca wykonywana w C. S. (miejscu zamieszkania) i N. W. P..j (sąsiednia wieś) były dla niej obcymi miejscami, do których została deportowana.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy C. K. podkreśliła, że przepisy ustawy z 31 maja 1996 r. nie przewidują kryterium odległości od miejsca zamieszkania do miejsca przymusowej pracy, a jedynie stanowią, ze praca przymusowa wykonywana musiała być przez okres co najmniej 6 m-cy, co w jej przypadku miało miejsce. Ponadto strona powołała się na traumatyczne przeżycia z okresu wojny, pracę w obcym miejscu, bez rodziców i rodzeństwa oraz pogarszający się stan zdrowia.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 pkt 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 72, poz. 380), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ, odnosząc się do zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów stwierdził, że strona mieszkająca w C. S. (Gm. G., pow. Ż.) w okresie okupacji została skierowana do pracy w gospodarstwach Niemca W. B., w których zatrudniona była w okresie od kwietnia 1942r. do stycznia 1945r. Gospodarstwa te znajdowały się w C. S. oraz N. W. P., w odległości około 4 km. Organ podkreślił, że sytuacja strony w trakcie działań wojennych z pewnością wiązała się z określonymi uciążliwościami, jednakże sytuacja ta w myśl obiektywnych kryteriów była korzystniejsza w porównaniu do tej, w jakiej znalazły się osoby, które wywiezione zostały kilkaset czy kilka tysięcy kilometrów od domu i oderwane od znanego im otoczenia, które nie wiedziały gdzie znajduje się ich rodzina i czy kiedykolwiek w ogóle powrócą do kraju i bliskich. Organ stwierdził, że praca wykonywana przez stronę jako kilkunastoletnią dziewczynkę z całą pewnością nosi znamiona pracy przymusowej, zważywszy jednak na odległość dzielącą miejscowość pobytu skierowanej do pracy od miejscowości, w której mieszkała - trudno w tym przypadku mówić o deportacji. Wnioskodawczyni pracowała w gospodarstwie B. zarówno na terenie swojej rodzinnej miejscowości (C. S.), jak i odległej o ok. 4 km miejscowości N. W. P., na terenie tej samej gminy i tego samego powiatu. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że odległość taka może zostać pokonana pieszo w czasie poniżej 1 godziny. Organ podkreślił, że ustawodawca nie każdą represje spowodowana działaniem okupanta objął działaniem przedmiotowej ustawy, definiując pojecie represji, z którą łączy przyznanie świadczenia pieniężnego określonego w ustawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego C. K. powołała się wykładnię prawa i wskazania zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/11, podkreślając, że uregulowanie znowelizowanej ustawy nie określa kryterium odległości przy ustaleniu przesłanek deportacji do pracy przymusowej. W dalszej części, kwestionując zaskarżone rozstrzygnięcie, skarżąca opisała okoliczności dotyczące jej pracy przymusowej w okresie od 1.04.1942 r. do 17.01.1945 r., trudy wojny, które musiała znosić jako małoletnie dziecko oraz swoją pogarszającą się aktualnie sytuację zdrowotną. Skarżąca nie zgodziła się z argumentacją orzekającego w sprawie organu, podkreślając, że odwołał się on do kryterium bliskiej odległości pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem w którym była deportowana do pracy, co niezgodne jest z obowiązującymi normami prawnymi.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentacje w prawie i wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ) - zwanej dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie.

Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przesłanki stwierdzenia jego nieważności.

Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zachodzą ustawowe przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm. - dalej jako: "K.p.a.") decyzje takie mogą być weryfikowane tylko

w przypadkach wyraźnie przewidzianych w K.p.a. lub w ustawach szczególnych. Zasada ta stanowi jedną z podstawowych gwarancji pewności obrotu prawnego.

Przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznych, ich wygaśnięcia oraz stwierdzenia nieważności określa szczegółowo Kodeks postępowania administracyjnego lub przepisy szczególne. Dopóki ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca konkretną indywidualną sprawę jednostki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, niedopuszczalne jest zatem ponowne rozstrzyganie o tożsamym uprawnieniu podmiotowym nową decyzją. Możliwe jest w takiej sytuacja jedynie orzekanie w sprawie jej zmiany lub uchylenia, na zasadach określonych we właściwych przepisach.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja administracyjna Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. utrzymująca mocy decyzję tego organu z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania C. K. uprawnienia do świadczenia pieniężnego, na podstawie art. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1,2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...).

Bezspornie jest również to, że wnioskiem z dnia 8 czerwca 2011 r. skarżąca zwróciła się do organu o zmianę powyższej ostatecznej negatywnej decyzji w jej sprawie, wskazując na nowelizację powyższej ustawy oraz art. 154 K.p.a.

Podkreślenia wymaga, iż orzekając pierwotnie w sprawie zainicjowanej powyższym wnioskiem, na podstawie art. 154 K.p.a. Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [....] r. Następnie rozstrzygając sprawę ponownie utrzymał tę decyzję w mocy - decyzją z dnia [...]r. Organ rozpoznawał zatem już tę sprawę w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji ostatecznej.

Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/11 tutejszy Sąd, uchylając powyższe decyzje organu administracji jednoznacznie wskazał, że wniosek skarżącej o zmianę decyzji ostatecznej należy rozpoznać zgodnie z jej intencją nie w trybie art. 154 K.p.a., koncentrując się na przesłance interesu społecznego lub słusznego interesu strony, lecz na podstawie przepisu szczególnego regulującego odrębnie dopuszczalność zainicjowania przez stronę postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej odmawiającej prawa do spornego świadczenia pieniężnego – tj. art. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 72, poz. 380).

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, w szczególności treść wniosku skarżącej inicjującego postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, normę powyższego przepisu szczególnego, a przede wszystkim wskazania zawarte w wyroku Sądu, niedopuszczalne było orzekanie przez organ nie w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, lecz ponowne orzeczenie o odmowie przyznania świadczenia, którego uprzednio organ odmówił już ostateczną decyzją.

W konsekwencji Kierownik Urzędu doprowadził do takiej sytuacji procesowej, w której stwierdzić należy, że z urzędu ponownie rozstrzygnął sprawę rozstrzygnięta już decyzją ostateczną. Decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił bowiem stronie przyznania tego samego uprawnienia do świadczenia pieniężnego przewidzianego w art. 2 i art. 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej (...).

W ocenie Sądu szczegółowa analiza akt administracyjnych sprawy, w szczególności treści powyższych decyzji nie budzi wątpliwości, że zachodzi zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa tożsamość sprawy tożsamość administracyjnej rozstrzygniętej w pierwszej instancji decyzjami Kierownika Urzędu z [...]r. oraz z [...] r., a następnie utrzymanej w mocy odpowiednio decyzjami tego organu z dnia [...]r. i [...] r. Tożsamości przedmiotowej niniejszych spraw nie niweczy jedynie pozorne powołanie się w podstawie prawnej decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. oraz decyzji utrzymującej ją w mocy przepisów art. 1 pkt 1 i art. 2 ww. ustawy nowelizującej. Z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, iż materialnoprawną podstawę orzekania stanowił ten sam przepis art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją.

Z kolei art. 2 ustawy nowelizującej stanowił jedynie przepis szczególny o charakterze proceduralnym umożliwiający obywatelom, w związku z nowelizacją ustawy, wnioskowanie o zmianę uprzednio wydanych negatywnych dla nich decyzji w sprawie spornego świadczenia pieniężnego, w których przesłankę odmowy stanowiło uprzednie ograniczenie terytorialne deportacji do pracy przymusowej.

Z tych powodów stwierdzić przyjdzie, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącej uprawnienia do świadczenia pieniężnego dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tego organu, zatem dotknięta jest kwalifikowaną wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (res iudicata).

Taka wada decyzji winna zostać dostrzeżona w wyniku ponownego rozstrzygnięcia sprawy i uwzględniona przez organ w postępowaniu odwoławczym, co na tym etapie postępowania skutkować winno bezwzględnym uchyleniem tej decyzji w trybie art. 138 K.p.a. W ocenie Sądu, utrzymanie w mocy decyzji dotkniętej wadą nieważności stanowiło rażące naruszenie prawa – art. 7, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a, stanowiące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. samodzielną przesłankę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu z dnia [....] r.

Dodatkowo podkreślenia wymaga, że w powyższym aspekcie, czyli co do trybu rozpoznania wniosku skarżącej, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane także z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niezgodnie z wytycznymi i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/11 Sądu, który wiązał organ w niniejszej sprawie.

Wobec powyższych kwalifikowanych wad proceduralnych, skutkujących koniecznością wyeliminowania przez Sąd wadliwych w tak istotnym stopniu decyzji administracyjnych z obrotu prawnego, na obecnym etapie postępowania Sąd nie może odnieść się do merytorycznych zgrzytów skargi, bowiem byłoby to przedwczesne.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. rozstrzygnie sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżącej w trybie postępowania o zmianę decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej, uwzględniając wskazania i ocenę prawną zawarte w niniejszym wyroku oraz wyroku z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 1178/11, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z uwagi na przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżąca nie poniosła kosztów sądowych, z obowiązku tego została zwolniona prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2012 r.