Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 659/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 5, art. 15
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk – Marciniak Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 października 2013 r. sprawy ze skargi M. S. na "decyzję" Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, 1. uchyla zaskarżoną "decyzję" oraz poprzedzające je postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013r., nr [...], 2. przyznaje adwokatowi J. S-B. od Skarbu Państwa (Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższone o kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z [...] lutego 2006 r., nr [...] (dalej: "decyzja z [...].02.2006 r.") Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt") przyznał E. S. świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej na córkę, J. S., w kwocie 170 zł miesięcznie na okres luty–sierpień 2006 r.

Pismem z 13 grudnia 2012 r. M. S. (dalej: "Wnioskodawca", "Odwołujący" lub "Skarżący") zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z 28.02.2006 r., z powołaniem się na art. 156 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej jako: "k.p.a."). Uzasadniając napisał, że w ten sposób stał się dłużnikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej w skrócie: "GOPS"), a komornik prowadził postępowanie egzekucyjne. Wydanie decyzji przyznającej świadczenie oznaczało nałożenie obowiązku zapłaty na Wnioskodawcę, zatem miał on przymiot strony w toczącym się postępowaniu zakończonym tą decyzją. Wnioskodawca podkreślił, że nie został dopuszczony do udziału w sprawie w charakterze strony, przez co zaistniały następujące wady postępowania: brak wywiadu środowiskowego, w aktach brakuje zaświadczenia o zarobkach z okresu dwóch lat przed wszczęciem postępowania oraz zaświadczenia o zarobkach z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku, a decyzja została wydana przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego. Wnioskodawca podkreślił, że o wydaniu zakwestionowanej decyzji dowiedział się dopiero z informacji o zajęciu komorniczym.

Postanowieniem z [...] lutego 2013 r., nr [...], SKO – wskazując jako podstawę prawną art. 17 pkt. 1, art. 127 § 2, art. 61a i art. 144 k.p.a. – odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej prawo do zaliczki alimentacyjnej.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. prawo wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Stroną zaś, zgodnie z art. 28 k.p.a., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony przesądzają przepisy prawa materialnego. Zakwestionowana decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.:, dalej: "ustawa o zaliczce alimentacyjnej", w skrócie "u.z.a."). Zgodnie z jej przepisami, w przypadku bezskuteczności egzekucji świadczenia alimentacyjnego osobie uprawnionej do takiego świadczenia na podstawie tytułu wykonawczego organ właściwy wierzyciela przyznaje zaliczkę alimentacyjną. Ustalenie prawa do zaliczki następuje na wniosek osoby uprawnionej do zaliczki lub jej przedstawiciela ustawowego i te właśnie podmioty są stronami postępowania administracyjnego. Dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego i nie jest stroną postępowania w sprawie o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Z powołaniem się na orzecznictwo sądowe organ podkreślił, że samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie skutkuje automatycznie jego wszczęciem. Skoro w rozpatrywanym przypadku wniosek o stwierdzenie nieważności został wniesiony przez podmiot nie posiadający przymiotu strony, należało odmówić wszczęcia postępowania w tej sprawie w oparciu o przepis art. 61a k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 oraz wniósł o zapewnienie jemu czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu podał, że komornik sądowy zajął jego uposażenie z tytułu zaległej zaliczki alimentacyjnej. Tymczasem, jak wskazał Odwołujący, pod koniec 2009 r. otrzymał pismo z GOPS, że nie ma żadnego zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Ocenił, że sprawa wymaga wnikliwego rozpoznania.

Postanowieniem [mylnie nazwanym w nagłówku "decyzją" – uw. Sądu] z [...] maja 2013 r., nr [...], SKO, po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Odwołującego w dniu 04 kwietnia 2013 r. – z powołaniem się na art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swe rozstrzygnięcie SKO powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto oceniło, że argumenty podniesione przez Odwołującego na rozprawie nie mogą zostać uwzględnione. SKO podkreśliło, że wystąpiło z pismem do Wójta w celu wyjaśnienia podniesionych kwestii. Wyjaśniło, że wywiad środowiskowy przeprowadza się na wniosek organu właściwego dłużnika, a zatem organ właściwy wierzyciela nie miał obowiązku przeprowadzać wywiadu przed wydaniem decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej. Zarzut, że decyzja ta została wydana w oparciu o kserokopię pozwu o separację jest niezasadny, ponieważ z treści przepisów ustawy o zaliczce alimentacyjnej wynika, iż do przyznania zaliczki wystarczyła bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 u.z.a. osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki przez okres jednego roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie – czyli ustawa nie wymaga, aby małżonkowie byli rozwiedzieni lub w separacji. Zaliczka została przyznana na okres zasiłkowy 2005/2006, a zatem organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął przy obliczaniu dochodu przedstawicielki ustawowej dziecka dochody osiągnięte w 2004 r. W konkluzji SKO uznało, że Wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, nie zachodziła też żadna z okoliczności wymienionych w wart. 156 k.p.a. uprawniających do stwierdzenia nieważności decyzji z [...].02.2006 r., stąd brak podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.

Na opisane postanowienie ("decyzję") SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. S., domagając się jego zmiany. W obszernym uzasadnieniu zarzucił bezczynność Wójtowi, bowiem po zakończeniu okresu świadczeniowego lub uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie, organ właściwy wierzyciela doręcza dłużnikowi decyzję administracyjną w sprawie zwrotu zaliczki alimentacyjnej. Tymczasem w listopadzie 2009 r. Wójt umorzył postępowanie w sprawie zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wskazując w uzasadnieniu na zaświadczenie komornika sądowego o braku zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie napisano jednoznacznie w tej decyzji, jakoby Skarżący zalegał w spłacie zaliczki alimentacyjnej za okres [...] 2006 r. Nadto w lutym 2010 r. Skarżący otrzymał informację od Wójta, gdzie zaznaczono – wskazując na zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji – że Skarżący posiada "0 złotych" wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym do alimentów.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ("decyzji") z [...] maja 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Badając w tak zakreślonych ramach kognicji zaskarżone postanowienie SKO z 23 maja 2013 r. – mylnie nazwane przez organ "decyzją", który to błąd ma jednak znamiona oczywistej omyłki – oraz poprzedzające je postanowienie SKO z [...] lutego 2013 r., Sąd doszedł do przekonania, że nie mogą się one ostać w obrocie prawnym, z następujących przyczyn.

Wbrew wymogom art. 107 § 3 k.p.a. SKO nie wyjaśniło w sposób należyty, na jakiej podstawie odmówiło Wnioskodawcy przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z [...].02.2006 r. przyznającej zaliczkę alimentacyjną. Odwołanie się w tym zakresie jedynie do twierdzenia, że Wnioskodawca, jako dłużnik alimentacyjny, nie był stroną w postępowaniu, w którym wydana została ta decyzja, nie może być uznane za argumentację wystarczającą. Choć bowiem bycie stroną postępowania zwykłego zazwyczaj gwarantuje status strony także w odnośnych postępowaniach nadzwyczajnych, to ewentualny brak przymiotu strony w postępowaniu zwykłym nie wyklucza jeszcze posiadania interesu prawnego legitymującego do udziału w określonym postępowaniu nadzwyczajnym, zwłaszcza nieważnościowym. Stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Takie stanowisko, wyrażane w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA: z 12.01.1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995, nr 1, poz. 32; z 15.09.2000 r., IV SA 2328/99; z 10.11.2004 r., OSK 802/04; z. 25.05.2011 r., II GSK 585/10; z 07.02.2012 r., II OSK 2241/10; z 27.03.2012 r., II OSK 50/11 – CBOSA), Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela.

W ocenie Sądu, dłużnik alimentacyjny może mieć interes prawny we wszczęciu lub udziale w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej. Zasadniczo bowiem tylko tą drogą – poprzez doprowadzenie do wyeliminowania wspomnianej decyzji z obrotu prawnego – może zapobiec późniejszemu egzekwowaniu odeń kwot zaliczek wypłaconych uprzednio osobom uprawnionym do alimentów, czego wymaga art. 12 ust. 1 u.z.a., zgodnie z którym dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości zaliczek wypłaconych osobie uprawnionej, powiększonej o 5%. Kategoryczne sformułowanie tego przepisu daje podstawy do wniosku, że, co do zasady, dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej (art. 10 ust. 5 u.z.a.) i nie orzeczono, w odpowiednim postępowaniu, o zwrocie przez osobę uprawnioną nienależnie pobranej zaliczki (art. 15 u.z.a.), to wypłacone kwoty zaliczki stanowią należność podlegającą zwrotowi, a osobą zobowiązaną jest dłużnik.

Sąd w niniejszym składzie podkreśla, że znane są jemu te orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, w których wyrażono pogląd, iż przepis art. 12 ust. 1 u.z.a. nie stanowi o legitymacji dłużnika alimentacyjnego do bycia stroną postępowania o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej oraz postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej prawo do takiej zaliczki – jednak poglądu tego nie podziela w pełni.

Można zgodzić się jedynie z twierdzeniem, że dłużnik nie jest stroną postępowania o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. W ocenie Sądu za takim rozwiązaniem przemawiają silnie względy celowościowe, związane z koniecznością możliwie jak najszybszego dostarczenia osobie uprawnionej do alimentów środków materialnych (finansowych), stanowiących niejednokrotnie podstawę jej egzystencji. Zaliczka alimentacyjna ma charakter świadczenia substytucyjnego, wypłacanego w zastępstwie zobowiązanego do alimentów. Ma ona na celu wsparcie osób, które pozbawione są bez własnej winy środków utrzymania, dlatego też w sprawach dotyczących przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy (por. wyrok WSA z 01.07.2008 r., IV SA/Gl 151/08, CBOSA). Tym bardziej, że konieczność "uruchomienia" tej formy pomocy państwa jest z reguły spowodowana nagannym działaniem zobowiązanego do alimentacji (uchylaniem się od wypełniania obowiązku alimentacyjnego). Ponadto udział dłużnika alimentacyjnego w postępowaniu w sprawie przyznania zaliczki mógłby doprowadzić do znacznego wydłużenia tego postępowania, w sytuacji, gdy będące jego przedmiotem wsparcie materialne jest zwykle potrzebne pilnie. Te względy, przy jednoczesnym braku wyraźnego uregulowania w ustawie o zaliczce alimentacyjnej kwestii kręgu stron postępowania w sprawie przyznania zaliczki, przemawiają przeciwko przypisaniu statusu strony w tym postępowaniu dłużnikowi alimentacyjnemu. Istotnego argumentu na rzecz trafności takiego sposobu rozumowania dostarcza aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.; dalej: "ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów", w skrócie: "u.p.o.u.a."), w której wskazano, iż organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu "informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego" (art. 27 ust. 7 pkt 1 u.p.o.u.a.). Skoro dłużnik otrzymuje jedynie "informację", to wydaje się oczywiste, że w przekonaniu ustawodawcy nie jest on stroną postępowania w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż wówczas, na ogólnych zasadach, otrzymywałby decyzję w tej sprawie. Jasne zaś brzmienie art. 27 ust. 7 pkt 1 u.p.o.u.a. – w którym, w odróżnieniu od art. 27 ust. 7 pkt 2 u.p.o.u.a., wyraźnie mowa jest nie o "decyzji", lecz o "informacji" – w połączeniu ze wskazanymi wyżej względami celowościowymi, w ocenie Sądu, nie pozwalają przyjąć, iż wzmianka o "przekazaniu informacji" stanowi jedynie niezręczność redakcyjną, a w istocie chodzi tu o "doręczenie decyzji" o przyznaniu świadczeń.

Nie widać natomiast uzasadnionych powodów, które miałyby przemawiać za pozbawieniem dłużnika alimentacyjnego statusu strony także w postępowaniach nadzwyczajnych, zmierzających do wzruszenia decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej. Pojawia się zaś konieczność zapewnienia dłużnikowi możliwości obrony swych praw przeciwko ewentualnie niezasadnemu obciążeniu jego osoby kosztami wypłaconych świadczeń, powiększanych w dodatku o sankcyjną, pięcioprocentową opłatę wskazaną w art. 12 ust. 1 in fine u.z.a. Jak bowiem trafnie zauważono w wyroku WSA w Gliwicach z 07 czerwca 2011 r. (IV SA/Gl 765/2010, CBOSA), wydaje się zbędne szersze rozwodzenie co do niedopuszczalności nakładania na obywatela przez władze publiczne większych ciężarów niż to wynika z rzeczywistych obowiązków określonych przepisami prawa. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wskazane ograniczenie należy mieć na uwadze zarówno przy stosowaniu art. 12 ust. 1 u.z.a., jak i rozstrzyganiu kwestii uprawnień dłużnika alimentacyjnego do udziału w pozostałych postępowaniach dotyczących zaliczki alimentacyjnej – o przyznanie tej zaliczki oraz dotyczących ewentualnego wzruszenia decyzji wydanych w tym przedmiocie. Wszystkie te postępowania powinny być rozpatrywane we wzajemnym powiązaniu, tak, aby nie doprowadzić do sytuacji – nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) – w której dłużnik alimentacyjny zostanie całkowicie pozbawiony możliwości skutecznego dochodzenia swoich racji, w którymkolwiek z tych postępowań. Tymczasem należy zauważyć, że konsekwentne przestrzeganie tezy, z jednej strony, o nieposiadaniu przez dłużnika alimentacyjnego przymiotu strony w postępowaniu w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej i w postępowaniach nadzwyczajnych (w tym nieważnościowym), a z drugiej, założenia o swoistym "automatyzmie" w wydawaniu decyzji zwrotowej (szczególnie silnie akcentowanego w orzecznictwie pod rządem obecnie obowiązującej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – por. wyroki NSA: z 05.10.2011 r., I OSK 793/11; z 05.10.2011 r., I OSK 800/11; z. 19.10.2011 r., I OSK 894/11; a także wyrok WSA z 28.02.2012 r., IV SA/Wr 752/11; orzeczenia dostępne w CBOSA), prowadziłoby do takiego właśnie, nieakceptowalnego skutku.

Wszystkie te racje, w powiązaniu z aprobowanym przez Sąd stanowiskiem wykluczającym udział dłużnika alimentacyjnego w postępowaniu o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, przemawiają za uznaniem legitymacji dłużnika do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w tym przedmiocie. Odmienne stanowisko SKO, wyrażone w obu wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach, nie zasługuje na aprobatę.

Dalsza wadliwość zaskarżonego postanowienia ("decyzji") wyraża się w przeprowadzeniu przez SKO – w wąskich ramach postępowania mającego za przedmiot odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 61a k.p.a. – wykraczających poza te ramy, czynności wyjaśniających w sprawie wystąpienia zarzucanych przez Skarżącego przesłanek nieważności decyzji z [...].02.2006 r. Jak się bowiem trafnie przyjmuje w orzecznictwie sądowym, skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. np. wyrok WSA z 13.12.2011 r., II SA/Ol 893/11, CBOSA). Przy ocenie istnienia przesłanek z art. 61a k.p.a. organy, co do zasady, nie gromadzą dowodów, na podstawie których dokonuje się ustaleń stanu faktycznego, wobec czego nie jest dopuszczalne także wypowiadanie się na jego temat (por. wyrok WSA z 19.01.2012 r., III SA/Gd 464/11). Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nawet co do istnienia interesu prawnego wnioskodawcy we wszczęciu postępowania (jeżeli jego brak nie jest oczywisty), przemawia za wszczęciem postępowania w danej sprawie i dopiero w jego ramach dokonywaniem oceny istnienia tej przesłanki, której ewentualnie negatywny wynik skutkował będzie umorzeniem postępowania (por.: wyrok NSA z 21.01.2011 r., II OSK 147/10, CBOSA; G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 188).

Mając wszystko to na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c uchylił oba wydane w sprawie postanowienia SKO (pkt 1 sentencji wyroku).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), przyznając pełnomocnikowi Skarżącego wynagrodzenie (opłatę) w wysokości 240 zł podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług (55,20 zł) – łącznie 295,20 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę SKO uwzględni powyższe uwagi i oceny prawne, i w rezultacie przyoblecze swe ustalenia i rozważania dotyczące braku przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji z [...].02.2006 r. we właściwą formę prawną, jak tego wymaga art. 158 k.p.a.