Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1018/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. K. i P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta W. wszczął [...] lipca 2016 r. z urzędu postępowania administracyjne w sprawie aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym Mariankowo G. S., stanowiącą własność R. B.. Ponieważ aktualizacja dotyczyła przebiegu granic działki nr [...], wykazanych w ewidencji gruntów i budynków, postępowaniem objęto także działki sąsiednie, w zakresie granic wspólnych z działką [...]:

- dz. 78, stanowiącą własność Barbary i P. K.,

- dz. [...], stanowiącą własność M. P.,

- dz. [...], [...] i 142, stanowiące własność G. S..

Postępowanie administracyjne zostało zakończone przez Starostę Wolsztyńskiego [...] września 2016 r. wydaniem decyzji, w której Starosta orzekł o aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie M. (...) poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic powyższej działki i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. oraz J. S.[...].

Na skutek odwołania B. K. i P. K., Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie poddał ocenie merytorycznej prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ I instancji, gdyż decyzja tego organu nie zawierała właściwego i pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Decyzja Starosty [...] naruszała art. 6, 7, 8 , 9 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej Kpa. Z tego względu sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Starosta W. przeprowadził powtórnie postępowanie wyjaśniające, uzupełniając dowody oraz umożliwiając stronom zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie swoich żądań.

Postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji z [...] czerwca 2017r., w której Starosta W. na podstawie art. 7d pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z [...] maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ponownie orzekł o aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie M., G. S., stanowiącej własność R. B., poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. oraz J. S.[...].

Od decyzji tej pismem z [...] lipca 2017 r. odwołanie wniósł, reprezentujący B. K. i P. K., radca prawny M. T., zaskarżając decyzję w części wyeliminowania z części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie M. pracy geodezyjnej J. J. wykonanej w 2011r.

W odwołaniu skarżący wnosili o "zmianę zaskarżonej decyzji poprzez aktualizację części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie M., (...) poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic w/w działki wynikających z operatu technicznego geodety J. S.[...] wykonanego w 2015 roku".

W uzasadnieniu odwołania skarżący wywodzi, że dokumentacja techniczna sporządzona w roku 2011 przez geodetę J. J. (operat techniczny oznaczony numerem KERG 1074-13/2011) oraz opinia biegłego sądowego J. M. z roku 2012 są prawidłowe, a zatem powinny być źródłem danych przy ujawnianiu w ewidencji gruntów i budynków granic działki nr [...]. Skarżący, choć nie posiada wiedzy fachowej z dziedziny geodezji i kartografii twierdzi, że geodeta J. J. w sposób prawidłowy zastosował procedurę wznowienia znaków granicznych oraz, że biegły J. M. również wykonał czynności zlecone mu przez sąd w sposób prawidłowy.

Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzja z [...] sierpnia 2017r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego argumentował, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było ustalenie, czy dokumentacja techniczna dotycząca działki nr [...] sporządzona przez geodetów J. J. w roku 2011, a następnie J. S.[...] w roku 2015, była sporządzona właściwie i w związku z tym, czy mogła być podstawą wprowadzenia zmian w części kartograficznej ewidencji gruntów. Należy wskazać, że obie prace geodeci zgłosili w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. jako wznowienie znaków granicznych.

Sposób wznawiania znaków granicznych regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (w roku 2011 obowiązywało brzmienie ogłoszone w Dzienniku Ustaw z roku 2010 nr 193, poz. 1287, ze zm.) zwanej dalej "ustawą pgik". Przywołując przepis art. 39 ust. 1 ustawy pgik organ odwoławczy stwierdził, że wynika z niego jasno, że wznowić można tylko takie znaki graniczne, które były wcześniej ustalone, tzn. osadzone w gruncie i sporządzono dla nich dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, umożliwiającą jednoznaczne odtworzenie ich położenia w przestrzeni (ustępy 1 - 4). Analogicznie można wyznaczyć punkty graniczne ujawnione uprzednio w ewidencji gruntów.

Działka o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie M. powstała w roku 1976 poprzez podział działki nr [...] na dwie części, oznaczone numerami [...] i [...]. Równocześnie dokonano podziału sąsiedniej działki nr [...] na części o numerach [...] i [...]. Działki o nr [...] i [...] tworzyły drogę dojazdową. W wyniku pracy geodezyjnej polegającej na wydzieleniu ww. działek sporządzono operat techniczny, oznaczony numerem [...], który został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego. Ze szkicu polowego z [...] marca 1976 r. znajdującego się w operacie wynika, że pomiar został wykonany bez nawiązania do punktów osnowy geodezyjnej, a punkty graniczne nie były trwale stabilizowane. Szkic nie zawiera również miar w odniesieniu do trwałych i jednoznacznie identyfikowalnych szczegółów terenowych takich, jak np. budynki. Położenie punktów granicznych działek, w tym działki nr [...], nie zostało jednoznacznie określone w państwowym układzie odniesień przestrzennych, ani w żadnym innym układzie współrzędnych, który można by aktualnie jednoznacznie odtworzyć. Jedyny szczegół terenowy na szkicu z roku 1976 to ogrodzenie wzdłuż granic działki nr [...], niewiadomej konstrukcji, w żaden sposób nie opisane, oraz punkty graniczne trwale stabilizowane na granicach działki [...], niestykającej się z działką nr [...]. W trakcie podziału działek 73 i [...] w roku 1976 nie sporządzono protokołu granicznego, nie opisano granic ani nie odebrano oświadczeń właścicieli nieruchomości, co do przebiegu granic przed podziałem. Należy więc stwierdzić, że działka nr [...] przed rokiem 2011 miała granice, które nie były oznaczone trwale znakami granicznymi.

W dniu [...] marca 2011 r. geodeta uprawniony J. J. zgłosił w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., zwanym dalej PODGiK, pracę, której rodzaj i cel określono jako wznowienie znaków granicznych działki nr [...]. Praca została zarejestrowana pod numerem Dziennika Zamówień [...] i numerem KERG 1074-13/2011. W trakcie czynności pomiarowych na gruncie wykonawca prac osadził znaki graniczne w miejscach, w których nigdy wcześniej żadne znaki graniczne się nie znajdowały. Pomimo braku dokumentów jednoznacznie określających położenie punktów granicznych działki nr [...] w przestrzeni, braku dokumentów świadczących, że znaki geodezyjne kiedykolwiek były w gruncie osadzone, braku innych znaków granicznych, których położenie nie budziłoby wątpliwości, powiązanych miarami z punktami działki nr [...], co wynika ze szkicu polowego z dnia [...] kwietnia 2011 r., braku zgody obu stron co do położenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...] (odmowa złożenia podpisu przez M. P. - właściciela dz. nr [...]), geodeta osadził w gruncie nowe znaki graniczne. Doszło zatem do złamania art. 39 ust. 1 ustawy pgik. Znaki graniczne zostały de facto ustalone z naruszeniem przepisów, a nie wznowione, następnie pomierzone, a ich położenie wprowadzone do ewidencji gruntów. Starosta W. powinien był odmówić przyjęcia dokumentacji geodezyjnej sporządzonej w ten sposób i nie dokonywać zmian na mapie ewidencyjnej w zakresie przebiegu granic działki nr [...] i działek sąsiednich. Dokumentacja sporządzona w wyniku zgłoszonej pracy została przyjęta do zasobu i zarejestrowana pod numerem operatu [...]. Granice działki nr [...] ujawniono na mapie ewidencyjnej w sposób wynikający z dokumentacji sporządzonej przez J. J. w sposób istotnie odmienny od dotychczasowego.

Zdaniem organu odwoławczego geodeta J. J. naruszył przepis art. 39 ust. 1 ustawy psik, osadzając znaki graniczne w punktach wcześniej nie oznaczonych znakami granicznymi, na podstawie dokumentów nie pozwalających na jednoznaczne określenie położenia punktów granicznych.

Rozstrzygnięcie Starosty [...], dyskwalifikujące dokumentację sporządzoną przez geodetę J. J. w 2011 r. jako podstawę do wprowadzenia zmian w przebiegu granic działki nr [...] jest zatem słuszne, j

Za błędna organ uznał twierdzenia skarżącego, iż opinia sporządzona przez biegłego J. M. na polecenie sądu jest dowodem potwierdzającym prawidłowość wykonania pracy przez geodetę J. J.. Organ I instancji poczynił w tym zakresie szczegółowe ustalenia i opisał je w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2017 r. B. M. nie zgłosił pracy polegającej na ustaleniu przebiegu granic działki [...], co powinien był zrobić, lecz jedynie aktualizację mapy zasadniczej w skali 1:500 i do takiego zgłoszenia otrzymał zbyt ograniczone dane z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, aby na ich podstawie mógł ocenić, czy granice określone w terenie przez geodetę J. J. są prawidłowe. Takie postępowanie biegłego sądowego jest czymś więcej niż błędem w sztuce. Jest zaniedbaniem, lub nierzetelnością niedopuszczalną w trakcie czynności biegłego sądowego. Jak sam podaje skarżący w odwołaniu, biegły M. wydał opinię w sprawie [...] na okoliczność "gdzie w terenie znajduje się działka nr [...] i czy przebieg jej granic został ustalony prawidłowo". Wynika z tego, że biegły powinien wykazać szczególną staranność w dociekaniu, w jaki sposób zostały ustalone granice działki nr [...], czy wykorzystano do tego celu wszystkie materiały państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ksiąg wieczystych i inne dokumenty, a także, czy geodeta J. J. wykonał czynności geodezyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami. Takiego postępowania oczekiwał od biegłego sąd. Sąd oparł się na jego opinii zakładając, że została sporządzona fachowo i rzetelnie. Tym czasem biegły M. nie zgłosił nawet w ośrodku dokumentacji geodezyjnej prawidłowo rodzaju pracy geodezyjnej, którą miał wykonać. Skarżący cytuje ustne wypowiedzi biegłego M. na rozprawie sądowej przeprowadzonej [...] sierpnia 2012 r., mniemając, że wypowiedzi te są dowodem rzetelnej pracy biegłego. Jest odwrotnie. Biegły posługiwał się stwierdzeniami ogólnymi, mało ścisłymi a nawet częściowo tylko prawdziwymi jak w cytacie: "Ja miałem odnaleźć działkę [...] i to zrobiłem, zlokalizowałem kamienie graniczne, dokonałem pomiaru działki oraz położenie jej w terenie". P. uznać, że biegły M. nie zrozumiał polecenia sądu, wyraźnie mówiącego, że chodzi o to, gdzie znajduje się działka nr [...] i czy przebieg jej granic został ustalony prawidłowo. W przeciwnym razie trzeba byłoby bowiem stwierdzić, że biegły celowo wprowadził w błąd sąd, na polecenie którego działał. B. M. nie ustalił właściwego położenia działki nr [...], lecz jedynie odszukał znaki graniczne osadzone zaledwie rok wcześniej przez geodetę J. J., przyjmując z góry i bezkrytycznie, że znaki te określają prawidłowo przebieg granic działki nr [...]. Biegły postąpił tak , nie odnosząc się wcale do poprawności dokumentacji sporządzonej przez geodetę J. J., prawdopodobnie wcale jej nie analizując.

Organ odwoławczy podkreślał, że takie postępowanie byłoby niewłaściwe w przypadku każdego geodety ustalającego przebieg granic nieruchomości, a w przypadku biegłego sądowego, osoby mającej obowiązek legitymować się znajomością przepisów prawa ugruntowaną wiedzą zawodową i doświadczeniem jest wręcz karygodne i całkowicie odbierające wiarygodność ustaleniom biegłego przedstawionym w opinii. Biegły skupia się w swojej wypowiedzi, cytowanej obszernie przez skarżącego w odwołaniu, na tym że odnalazł znaki graniczne osadzone przez geodetę J. J., że pomierzył ich położenie i otrzymał wyniki zgodne z wynikami pomiaru J. J., a zatem nie może być błędu. Dowodzi to całkowitego niezrozumienia przez biegłego istoty zagadnienia. Nie chodziło bowiem o to, czy współrzędne punktów granicznych oznaczonych znakami granicznymi przez geodetę J. J. zostały określone precyzyjnie, tylko o to, czy znaki graniczne zostały przez J. J. osadzone we właściwych miejscach i w procedurze zgodnej z przepisami prawa. Tego biegły J. M. nie sprawdził, a właśnie to miało znaczenie fundamentalne dla sprawy.

Skarżący nie kwestionuje wyeliminowania z ewidencji gruntów i budynków danych wynikających z pracy geodezyjnej wykonanej w roku 2015 przez geodetę J. S.[...]. Organ nadzoru stwierdzał, że rozstrzygnięcie Starosty [...] także w tym zakresie jest słuszne.

Reasumując, Starosta W. w decyzji z [...] czerwca 2017 r. prawidłowo ocenił przydatność dokumentacji sporządzonej w roku 2011 przez geodetę J. J. i w roku 2015 przez geodetę J. S.[...]. Dokumentacja ta została sporządzona z naruszeniem prawa, a zatem nie może być podstawą zmian w ewidencji gruntów i budynków. Konsekwencją takich ustaleń jest konieczność przywrócenia przebiegu granic działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków do stanu jaki był uwidoczniony przed pomiarem wykonanym przez geodetę J. J..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli B. K. i P. K. reprezentowani przez r. T., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...].08.2017r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].06.2017r. i aktualizację części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie M. o, G. S., stanowiącej własność R. B. poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic w/w działki wynikających z operatu technicznego geodety J. S.[...] wykonanego w 2015r., przy jednoczesnym pozostawieniu danych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] wynikających z operatu technicznego geodety J. J. wykonanego w 2011 roku, ewentualnie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego.

Skarżący zarzucili

1. Naruszenie prawa materialnego - art. 7b ust. 2 pkt.2; art. 20 ust. 1; art. 24 ust. 2b pkt. 2 ustawy z dnia [...] maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne przez dokonanie błędnej aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...] położonej w obrębie wsi M., G. S. poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. oraz J. S.[...].

2. Naruszenie przepisów postępowania przez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłego sądowego z dziedziny geodezji J. M. z dnia [...].04.2012r. i [...].08.2012r. złożonych do akt prawomocnie zakończonej sprawy [...] przez Sąd Rejonowy w W..

W motywach skargi skarżący przyznali, że obie prace geodetów z 2011r. i 2015r. zostały zgłoszone w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. jako wznowienie znaków granicznych i co ważne obie te prace zostały przyjęte do zasobu geodezyjnego i w konsekwencji od złożenia operatu przez geodetę J. S.[...] w 2015r. Funkcjonowały dwa różne przebiegi granic działki nr [...] co było w istocie rzeczy kuriozalne i oczywiście niedopuszczalne.

Skarżący podkreślali, że prawidłowość ustalenia granic działki nr [...] przez geodetę J. J. w 2011r. została potwierdzona przez biegłego sądowego z dziedziny geodezji J. M. w opinii z dnia [...].04.2012r., która została złożona w sprawie [...], prawomocnie zakończonej przez Sad Rejonowy w W., a której przedmiotem był spór co do miejsca położenia i granic działki nr [...].

W ocenie skarżących biegły J. M. w sprawie [...] pobrał wszystkie dokumenty znajdujące się w PODG i K w W., był na oględzinach, działki w terenie, dokonał koniecznych pomiarów i na tej podstawie ocenił, że położenie i granice działki nr [...] określone w operacie J. J. nr [...] z 2011r. jest prawidłowe. W konsekwencji należy zarzuty do opinii biegłego J. M. były nieuzasadnione, ponieważ biegły dokonał oględzin i pomiarów działki nr [...] w terenie, a nie jedynie bazował na pomiarach geodety J. J.. W oparciu o tę opinię został wydany wyrok z dnia 03.08.2012r. w sprawie IC207/11 odnośnie, którego Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację RSP "[...]" w B. , a na jego podstawie działka nr [...] stała się własnością RSP w B. .

Dlatego, zdaniem skarżących za niedopuszczalne należy uznać usuwanie obu operatów tj. zarówno geodety J. J. z 2011 r. i geodety J. S.[...] z 2015r., aby w ten sposób dokonać aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie weryfikacji danych geometrycznych działki nr [...].

Niewątpliwie należy usunąć z tej części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków operat geodety J. S.[...], który co do zasady nigdy nie powinien być do tej ewidencji przyjęty gdyż nie może być tak aby w obrocie funkcjonowały równolegle dwa operaty, co było przedmiotem skargi z dnia [...].11.2015r.

Skarżący podkreślali, że geodeta J. S.[...] zmienił położenie działki [...] na podstawie położenia resztek starego płotu, który nie był postawiony wzdłuż granicy tej działki lecz zupełnie dowolnie bez żadnego związku z prawną granicą tej działki. Nie może być tak, że nieprawidłowy operat geodety J. S.[...] ma prowadzić do usunięcia operatu geodety J. J., którego prawidłowość pod względem merytorycznym została potwierdzona przez biegłego sądowego z dziedziny geodezji J. M., która stanowiła podstawę wyroków Sądu Rejonowego w W. i Sądu Okręgowego w P. (wskazane wyżej) i przeniesienia własności działki nr [...] z odwołujących na R. B..

Zarzucono, że w toku postępowania przed organem I instancji Geodeta P. M. [...] bez zawiadamiania strony przeprowadził wizję w terenie przedmiotowej działki i sąsiednich działek. Nie dokonywał jednak żadnych pomiarów, nie odniósł jej wyników do operatów J. J. i J. S.[...] i właściwie nie wiadomo po co ją przeprowadził. Położenie i przebieg granicy działki nr [...], powinien być, zatem taki jak to określił geodeta uprawniony J. J. w swoim operacie z 2011r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stawił się pełnomocnik skarżących, który wnosił i wywodził, jak w skardze. Podkreślał, że w sprawie cywilnej powołany biegły M. wyjaśnił, na podstawie jakich okoliczności należy uznać, że praca geodezyjna geodety J. J. jest prawidłowa i w tej sytuacji pełnomocnik wnosi, aby praca geodezyjna J. J. z 2011 roku została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego.

Pełnomocnik organu wnosił i wywodzi, jak w zaskarżonej decyzji oraz jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I i II instancji przyjmując je za własne i czyniąc podstawą swych rozważań.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), zwanej dalej "P.g.i.k.", oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016r., poz. 1034), zwanego dalej rozporządzeniem.

Stosownie do art. 2 pkt. 8 P.g.i.k. ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter podmiotowy lub przedmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan, ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą samodzielnie tego stanu kształtować.

Powyższe informacje zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 P.g.i.k. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (art. 24 ust. 2a). Natomiast przepis art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 P.g.i.k. wskazuje, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej oraz w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Wynika to także z przepisów szczególnych Rozdziału 3 rozporządzenia. Zgodnie z jego § 45 ust. 1 rozporządzenia, przepisy posługują się pojęciem aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Usuwanie błędów lub pomyłek w ewidencji w ramach jej aktualizacji nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z dnia 16.04.2008 r., III SA/Kr 119/08, LEX nr 510289).

Z powyższy uregulowań wynika, że istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także, usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych, co nastąpiło w niniejszym postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji przez Starostę o aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym działkę ewidencyjną nr [...], położoną w obrębie ewidencyjnym Mariankowo, G. S., stanowiącą własność R. B. poprzez wyeliminowanie błędnych danych dotyczących przebiegu granic powyższej działki i przywrócenie na mapie ewidencyjnej stanu obowiązującego przed wykonaniem operatów technicznych w wyniku prac geodezyjnych w latach 2011 i 2015 przez geodetów J. J. oraz J. S.[...].

W świetle zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego Sąd uznał zaskarżoną decyzję w przedmiocie aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencyjnego dla przebiegu granicy działki [...] za zgodna z prawem. Wynika to z prawidłowo wskazanej podstawy prawnej, jak i faktycznej. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone zaskarżonej decyzji, wynikające z prawidłowo przeprowadzonego w tym zakresie postępowania dowodowego.

Sąd zauważa, że z wycinka mapy katastralnej G. S. wynika położenie działki [...] w dwóch różnych miejscach (k. 61 akt adm. I inst.). Nastąpiło to na skutek przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dwóch operatów wykonanych przez uprawnionych geodetów - jeden J. J. z [...] maja 2011r. nr [...] (k. 75 i nast. akt adm. I inst.) i drugi J. S.[...] przyjęty [...] września 2015r., nr [...] (k. 69 i nast. akt adm. I inst.).

Słusznie wskazują organy, że oba operaty zostały sporządzone w oparciu o błędne zastosowanie procedury wznowienia granic wynikającej z przepisów art. 39 P.g.i.k. Zgodnie bowiem z tym przepisem procedura wznowienia znaków granicznych, bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, ma zastosowanie do przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych, ustalonych uprzednio, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Wynika z tego, że geodeta może wznowić znaki graniczne tylko wtedy, gdy znaki geodezyjne były wcześniej osadzone w gruncie, a sporządzona dokumentacja geodezyjna w sposób jednoznaczny umożliwia odtworzenie ich położenia.

Tymczasem w niniejszej sprawie organy wykazały, że brak było jednoznacznych dokumentów stanowiących podstawę wznowienia granic działki [...]. Istnienia znaków granicznych nie potwierdzili także geodeci w swoich protokołach z czynności – biegły J. S.[...] w części dotyczącej stabilizacji odszukanych znaków granicznych wskazał, że znalazł zabetonowane kątowniki stalowe jako pozostałości ogrodzenia, pozostałych punktów nie stabilizowano, a części z punktów granicznych nie jest akceptowana przez właścicieli działek sąsiednich (k. 70 akt adm. I inst.).

Operat techniczny i dokumentacja geodezyjna powstała w wyniku prac geodezyjnych pierwszego, jak i drugiego geodety nie powinna była być przyjęta do zasobu geodezyjnego, ponieważ istniejące w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumenty nie pozwalały na ustalenie i jednoznaczne okazanie granic przedmiotowej działki. Zarzuty takie podnosił skarżący już na etapie postępowania administracyjnego kwestionując przyjęcie do państwowego zasobu operatu z 2015r.

W aktach administracyjnych sprawy wynika także poprzedni, przez zmianą z 2011r., przebieg granic działki [...] zaewidencjonowany w 1976r., 1982r. i 2001r. (k. 83, 85 i 86 akt adm. I inst.).

Słusznie, zatem w zaistniałej sytuacji, Starosta podjął z urzędu postępowanie administracyjne, w trybie aktualizacji danych ewidencyjnych, mające na celu wyeliminowanie w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów błędnych zapisów. Przeprowadzone postępowania doprowadziło do wniosku, że należy dokonać przywrócenia stanu granic działki nr [...] obowiązującego przed wprowadzeniem do niego danych powstałych w wyniku przyjęcia wadliwych operatów technicznych z 2011r. i 2015r. Aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w świetle art. 24 ust. 2b P.k.i.g. polega, bowiem na wprowadzeniu nowych informacji, o ile wynikają z dokumentów źródłowych. Może również polegać na usuwaniu (prostowaniu) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, ale tylko takich, które mają charakter oczywistych - w świetle zebranych dokumentów - pomyłek. Tryb aktualizacji operatu ewidencyjnego precyzuje także rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków (§45 rozporządzenia).

Słusznie wskazują także organy administracji, że w świetle § 28 rozporządzenia niedopuszczalne wykazywanie na mapie ewidencyjnej różnych wersji przebiegu granic działki ewidencyjnej, co nastąpiło na skutek uwzględnienia przebiegu granic działki [...] sporządzonego przez obu geodetów w oparciu przedłożone operaty z 2011r. i 2015r. Granice działek winny być zobrazowane graficznie w oparciu o punkty graniczne z wyróżnieniem punktów, których położenie określone zostało w odpowiednim trybie i z wymaganą dokładnością, a spośród nich - punktów trwale stabilizowanych w terenie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu organy administracji I i II instancji wyczerpująco wyjaśniły, że działka nr [...] przed rokiem 2011 miała granice, które nie były oznaczone trwale znakami granicznymi. Z akt sprawy wynika, że biegły J. J., jak i J. S.[...] wykonali prace w trybie przewidzianym dla wznowienia znaków granicznych, jednakże w istocie J. J. osadził nowe znaki graniczne w gruncie i dokonał pomiaru ich położenia. J. S.[...] wskazał stronom inny przebieg granic, natomiast znaków granicznych nie osadził na skutek braku akceptacji wskazanego położenia punktów granicznych przez strony, co wynika z treści sporządzonego przez niego protokołu. Znaki graniczne zostały de facto ustalone z naruszeniem przepisów, a nie wznowione, następnie pomierzone, a ich położenie wprowadzono do ewidencji gruntów. Także drugi geodeta w 2015r. ustalił przebieg granic, a nie wznowił znaków granicznych i to w sposób niezgodny z prawem (art. 39 P.g.i.k.). Dokumentacja sporządzona przez obu geodetów nie powinna być, zatem podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej działki [...].

Nadto, prace geodezyjne M. R. przeprowadzone w 2017r. (k. 30-31 akt adm. I inst.) potwierdziły niejednoznaczność zlokalizowania w przedmiotowym terenie znaków granicznych do ustalenia granic działki nr [...], zatem nie mogą one być podstawą w procedurze wznowienia znaków granicznych.

W tym stanie faktycznym sprawy oraz przy zastosowaniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne prawidłowo organy obu instancji na podstawie art. 24 ust. 2b P.g.i.g. w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w trybie aktualizacji części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dokonały czynności mających na celu wyeliminowanie błędnych danych i przywrócenie treści mapy ewidencyjnej według jej stanu obowiązującego przed wprowadzeniem do części geometrycznej danych wynikających z wadliwie wykonanych i przyjętych operatów technicznych. Zgodzić się bowiem należy ze skarżącymi, że niedopuszczalny jest wykazany w ewidencji gruntów stan dwóch różnych położeń działki [...].

Odnosząc się do zarzutu skarżących dotyczącego uwzględnienia opinii biegłego sądowego z dziedziny geodezji i kartografii P. J. M. sporządzonej na piśmie [...] kwietnia 2012r., a tym samym uznania prawidłowości operatu J. J. z 2011r. dotyczącego przebiegu granic działki [...] organy szczegółowo i prawidłowo wyjaśniły, że zarzut ten nie może być uwzględniony. Argumentację tą podziela także Sąd w niniejszej sprawie.

Opinię biegłego sądowego J. M. sporządzono na polecenie Sądu Rejonowego w W., na okoliczność ustalenia czy faktycznie istniejąca na gruncie droga znajduje się na działce nr [...], a jeśli nie to w czyim faktycznie posiadaniu działka ta się znajduje i na jakiej działce znajduje się droga, w sprawie skarżących przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości i o zapłatę. Sprawa ta nie dotyczyła zatem ustalenia granic działki [...]. Opinię sporządzono zatem na inną okoliczność niż ustalenie granic działki i opierała się na ustaleniach wadliwego, jak już stwierdzono powyższej, operatu geodezyjnego z 2011r. i powielała ustalenia operatu z 2011r.

Przyznać należy racje organowi II instancji, który ocenił opinię sądową biegłego M., który nie poddał krytycznej analizie dokumentacji sporządzonej przez J. J. w 2011 r., nie badał na podstawie jakich danych znaki graniczne zostały w roku 2011 osadzone, czy były stosowne dokumenty, które to umożliwiały, czy zostały one prawidłowo wykorzystane. W istocie biegły sądowy poprzestał na tym, że znaki te odnalazł, a ich położenie zgadza się z położeniem pomierzonym przez J. J..

Niezasadne są zatem zarzuty skarżących, że opinia sądowa biegłego M. z 2012r. potwierdza prawidłowość operatu geodezyjnego z 2011r. zatem w oparciu o ten operat ustalić należy przebieg granic działki [...]. Opinia sądowa biegłego M. nie ustaliła prawidłowego przebiegu granic działki [...], przyjęto w niej tylko dane oraz punkty graniczne, których położenie nieprawidłowo ustalił, a w istocie osadził z naruszeniem przepisów w 2011 roku geodeta J. J..

Na skutek tak ukształtowanego stanu faktycznego sprawy organy nie miały zatem innej możliwości, jak wyeliminować w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów błędnych danych opartych na operacie technicznym wznowienia znaków granicznych dz. [...] z 2011r. nr [...] oraz danych opartych na operacie technicznym z wznowienia znaków granicznych dz. [...] z 2015r. o numerze [...] Skutkuje to przyjęciem, że podstawą graficznego zobrazowania przebiegu granic działki [...] będą dane uprzednio ujawnione na mapie ewidencyjnej przed przyjęciem do zasobu operatu z 2011 roku.

Niezasadne okazały się zatem zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przepisów materialnych oraz przepisów postępowania administracyjnego. Nadto w świetle przepisu art. 134 §1 P.p.s.a Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.