Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1359/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi D. (...) sp.j. z siedzibą w T. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2019 r., nr (...) w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz D.(...) sp.j. z siedzibą w T. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. ... sp. j. w T. (dalej: skarżąca lub strona) jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład, ZUS lub organ) z ... czerwca 2019 r., nr ...; ... utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. z ... kwietnia 2019 r. nr ... o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

ZUS Oddział w R. w dniu ... marca 2019 r. doręczył stronie (płatnikowi składek – D. ... sp. j.) zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 27 lutego 2019 r. Pismem z 1 kwietnia 2019 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia ww. zawiadomienia. Kontrola została wszczęta 1 kwietnia 2019 r. na podstawie upoważnienia nr ... .

Następnie strona złożyła wniosek o przerwanie czynności kontrolnych od dnia 5 kwietnia 2019 r. do 23 kwietnia 2019 r. z uwagi na osobistą sytuację rodziną. Pismem z 4 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu uwzględnił wniosek i poinformował, że czynności kontrolne zostały przerwane w okresie od 5 kwietna 2019 r. do 23 kwietnia 2019 r.

Pismami z 17 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu wezwał wskazane osoby do osobistego stawiennictwa w dniu 29 kwietnia 2019 r. w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu w celu złożenia zeznań w charakterze ubezpieczonych w sprawie zatrudnienia u płatnika składek. Pismem z tej samej daty strona została zawiadomiona o miejscu i terminie (29 kwietnia 2019 r.) przeprowadzenia dowodu z zeznań.

W dniu 24 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu doręczył skarżącemu upoważnienie nr ... do przeprowadzenia kontroli płatnika składek z 16 kwietnia 2019 r. z nowym terminem zakończenia kontroli. Pismem z 24 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli ZUS wezwał spółkę do uzupełnienia w terminie do 6 maja 2019 r. wymaganej dokumentacji. Pismem z 24 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o przerwę w kontroli do 5 maja 2019 r. z uwagi na nieobecność kadry prowadzącej rozliczenia należności z tytułu składek u płatnika składek. Pismem z 24 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu poinformował skarżącą o przerwie w wykonywaniu czynności kontrolnych w okresie od 25 kwietnia 2019 r. do 5 maja 2019 r.

Pismem z 25 kwietnia 2019 r. skarżąca wniosła sprzeciw wobec wykonywania czynności kontrolnych na podstawie upoważnienia nr ... . W uzasadnieniu sprzeciwu spółka wskazała, że w stosunku do strony prowadzone są jednocześnie dwie kontrole z identycznym zakresem. Jedna na podstawie upoważnienia nr ... z 27 lutego 2019 r. i druga na podstawie upoważnienia nr ...z 16 kwietnia 2019 r. Ponadto w upoważnieniu nie wskazano okresu, który jest kontrolowany.

Pismem z 26 kwietnia 2019 r. inspektor kontroli Zakładu wstrzymał wykonywanie czynności kontrolnych w związku z wniesionym sprzeciwem. Następnie Dyrektor

Oddziału ZUS w R. postanowieniem z ... kwietnia 2019 r. postanowił kontynuować czynności kontrolne. Postanowienie zostało doręczone 20 maja 2019 r.

W wyniku rozpoznania zażalenia Prezes ZUS postanowieniem z ... czerwca 2019 r. nr ... (z dodatkowym oznaczeniem UNP ...) utrzymała w mocy postanowienie z ... kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu Zakład wskazał, że skarżąca złożyła zażalenie po ustawowym terminie. Skoro postanowienie z ... kwietnia 2019 r. zostało doręczone spółce 20 maja 2019 r., to termin 3-dniowy na złożenie zażalenia upływał z dniem 23 maja 2019 r., natomiast spółka, co wynika z datownika na kopercie zażalenie złożyła 24 maja 2019 r., a więc po terminie. Tym samym m.in na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1292 ze zm., dalej: Prawo przedsiębiorców) Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Odrębnym postanowieniem z ... maja 2019 r. Dyrektor Oddziału ZUS w R.postanowił kontynuować czynności kontrolne. Postanowienie zostało doręczone 20 maja 2019 r. W wyniku rozpoznania zażalenia na ww. postanowienie Prezes ZUS postanowieniem z 5 czerwca 2019 r. nr ... (postanowienie nie zawiera dodatkowego oznaczenia UNP ...) utrzymała w mocy postanowienie z ... maja 2019 r. W uzasadnieniu Zakład podał analogiczne argumenty jak w postanowieniu z dodatkowym oznaczeniem UNP ....

Pismem z 28 czerwca 2019 r. skarżąca złożyła skargę na postanowienie Prezesa ZUS z ... czerwca 2019 r. nr ... (z dodatkowym oznaczeniem UNP ...). Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 208 r., poz. 2096 ze zm., dalej kpa) polegające na uznaniu, że zażalenie z 23 maja 2019 r. na postanowienie Zakładu z ... kwietnia 2019 r. zostało złożone z przekroczeniem terminu 3 dni do jego wniesienia, tj. 24 maja 2019 r., podczas gdy zażalenie w ocenie skarżącej zostało wniesione 23 maja 2019 r. Na dowód powyższego spółka załączyła potwierdzony za zgodność dowód nadania korespondencji o numerze nadawczym (00) ..., wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie postanowienia Prezesa Zakładu i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że podany przez stronę numer nadawczy nie dotyczy postanowienia ZUS z ... kwietnia 2019 r., tylko postanowienia Zakładu z ... maja 2019 r.

Pismem procesowym z 26 sierpnia 2019 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę oraz dodatkowo przesłała dowód nadania zażalenia od postanowienia ZUS z ... kwietnia 2019 r., tj. dowód nadania korespondencji o numerze nadawczym (00) ... i wniosła o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa) uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ppsa). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Nie każde naruszenie prawa uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 ppsa).

Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ppsa, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie kończy postępowanie w sprawie.

Dokonana przez sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zwiera ono wady powodujące konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny sądu jest postanowienie Prezesa ZUS z ... czerwca 2019 r., nr ...; ... utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. z ... kwietnia 2019 r. nr ... o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Kontrolowane postanowienie zostało m.in. wydane na podstawie art. 59 ust 9 pkt 1 Prawa przedsiębiorców.

Zgodnie z art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2 (postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych – dopisek sądu), przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:

1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;

2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.

Z treści postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w R. z ... kwietnia 2019 r. wynika, że zawiera ona prawidłowe pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia. Przedmiotowe postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 20 maja 2019 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia, zgodnie z powołanym art. 59 Prawa przedsiębiorców, upływał w dniu 23 maja 2019 r. Wskazane okoliczności pozostają w sprawie bezsporne.

Sporna natomiast pomiędzy stronami pozostaje rzeczywista data wniesienia zażalenia. Postawą wydania zaskarżonego postanowienia było ustalenie organu, że zażalenie strony zostało wniesione – nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 24 maja 2019 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jego złożenia. Ustalenia tego organ dokonał na podstawie stempla pocztowego na kopercie zawierającej zażalenie oraz na podstawie portalu internetowego Poczty Polskiej S.A. dającego możliwość śledzenia rejestrowanych przesyłek pocztowych (http://emonitoring.poczta-polska.pl). Temu stanowisku, w ocenie sądu, przeczą dowody przedstawione przez skarżącego i dołączone do skargi oraz pisma procesowego, które to dowody na wniosek strony sąd przeprowadził. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 ppsa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie sądu wszystkie elementy umożliwiające przeprowadzenie dowodów określone powołanym art. 106 § 3 ppsa zostały spełnione przez dowód w postaci dowodu nadania przesyłki rejestrowej nr (00) ..., w której znajdowało się zażalenie na postanowienie z ... kwietnia 2019 r.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że co najmniej wymagające dodatkowego wyjaśnienia pozostaje kwestia daty nadania ww. przesyłki rejestrowej. Wskazany powyżej dowód nadania przesyłki rejestrowej przeczy dokonanym przez organ na podstawie datownika zamieszczonego na kopercie (i portalu śledzenia przesyłek) ustaleniom związanym z datą nadania przesyłki rejestrowej, gdyż z przedstawionego przez stronę dowodu jednoznacznie wynika, iż przesyłka została nadana w ostatnim dniu na złożenie zażalenia, a więc w terminie. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że to właśnie dowód nadania ma moc dokumentu urzędowego, jakiej to mocy nie posiada datownik na kopercie, czy też informacja ze strony internetowej, która to informacja ma charakter jedynie poglądowy – o czym wprost stanowią informacje znajdujące się na tej stronie internetowej.

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 października 2012 r. Prawo pocztowe (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2188 ze zm., dalej: Prawo pocztowe) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego.

W związku z powyższym, co najmniej przedwczesne było przyjęcie przez organ daty 24 maja 2019 r. jako daty nadania zażalenia na postanowienie z ... kwietnia 2019 r. W ocenie sądu, wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi na skargę, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy może dowodzić, że strona nadała przesyłkę w terminie, tj. w dniu 23 maja 2019 r., czego ewidentnym dowodem jest potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowej, będące dowodem urzędowym. Oczywiście sąd widzi sprzeczności pomiędzy datownikiem znajdującym się na kopercie i datownikiem znajdującym się na dowodzie nadania, jednakże tych wątpliwości w żaden sposób nie można interpretować na niekorzyść strony skarżącej i co najwyżej mogą być one przedmiotem postępowania reklamacyjnego zainicjowanego przez podmioty wskazane w art. 92 ust. 1 Prawa pocztowego.

W tych okolicznościach sprawy sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy. Organ przedwcześnie bowiem przyjął datę 24 maja 2019 r., jako datę nadania zażalenia. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa przy czym stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na marginesie należy zauważyć określoną sprzeczność pomiędzy zaskarżonym postanowieniem Prezesa ZUS, a odpowiedzią na skargę. Mianowicie w uzasadnieniu postanowienia z ... czerwca 2019 r. Zakład wskazał, że Prezes ZUS zażalenie otrzymał 31 maja 2019 r. (patrz 2 strona uzasadnienia), natomiast w odpowiedzi na skargę organ podał datę 27 maja 2019 r. (patrz strona 3 odpowiedzi na skargę). Z załączonych do sądu akt administracyjnych nie wynika data otrzymania przez Prezesa ZUS zażalenie. Wynika jedynie data wpływu zażalenia do Oddziału ZUS w R. i jest to data 27 maja 2019 r., która to data nie musi się pokrywać z datą wpływu zażalenia do Prezesa ZUS, jako organu właściwego do rozpoznania tego zażalenia, od której to daty liczy się termin na wydanie postanowienia przez Prezesa ZUS. Powyższe jest istotne ze względu na treść art. 59 ust. 10 Prawa przedsiębiorców, który wskazuje, że nierozpatrzenie zażalenia w terminie 7 dni, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. Tym samym Zakład również winien przedstawić dowód, z którego wynika, iż wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych w terminie zakreślonym przez art. 59 ust. 9 Prawa przedsiębiorców.

Ponownie rozpoznając sprawę organ albo przyjmie za wiarygodny dowód nadania przedstawiony przez stronę i wyda merytoryczne rozstrzygnięcie lub zastosuje art. 59 ust. 10 Prawa przedsiębiorców, albo też zwróci się z reklamacją przysyłki pocztowej, do czego posiada uprawnienie mocą przepisu art. 92 ust. 1 pkt 2 Prawa pocztowego (przysyłka została doręczona do adresata) i w zależności od dokonanego ustalenie podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa zaskarżone postanowienie zostało uchylone. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na łączną kwotę 497 zł składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.