Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2190/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 427
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1063
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wycofania z obrotu oleju napędowego oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2190/18

Uzasadnienie

Decyzją z dnia z [...] lutego 2017 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpoznaniu odwołania P. W G. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w G., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] grudnia 2016 r. zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 5061 litrów, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...], należącej do Przedsiębiorcy.

Wyrokiem z dnia 9 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 937/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w/w decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, niezależnie od przeprowadzonego przez organ I instancji, a tym samym przeprowadzić dowód z badania oleju napędowego, o co przedsiębiorca wnioskował w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1063) po rozpatrzeniu odwołania P. W G. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w G., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 12 grudnia 2016 r. zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 5061 litrów, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w Gostyninie, przy ul. 18 stycznia 36, należącej do "P. W G.SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w G.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 9 października 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 937/17) uchylającym decyzję z [...] lutego 2017 r., pismem z 15 marca 2018 r., poinformował przedsiębiorcę o podjęciu postępowania oraz o prawach do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wypowiedzenia, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto przedsiębiorcę poproszono o przedstawienie dowodów na wymianę lub naprawę rurociągu łączącego zbiornik podziemny nr [...] z dystrybutorem, której to wymiany, zgodnie z treścią uzasadnienia skargi z 17 marca 2017 r., miała dokonać specjalistyczna firma O. oraz również o informację, czy paliwo, które miało zostać wycofane z obrotu zgodnie z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] grudnia 2016 r. (sygn. [...]), nadal pozostaje w zbiorniku podziemnym nr 2.

W piśmie z 26 marca 2018 r. strona wyjaśniła, że rurociąg łączący zbiornik nr [...] z dystrybutorem został poddany modernizacji, zaś paliwo ze zbiornika nr [...] zostało wypompowane do czterech zbiorników typu [...] i zabezpieczone, na którą to okoliczność przedstawiono dowód w postaci protokołu z 26 czerwca 2017 r.

Postanowieniem z 18 kwietnia 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowił przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów polegające na badaniu próbki oleju napędowego, wypompowanego ze zbiornika nr [...] do czterech 1000 litrowych zbiorników typu [...] i pozostawionego w zamkniętym pomieszczeniu przez P. W G. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Gostyninie, wycofanego z obrotu decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 12 grudnia 2016 r. w dacie wydania tej decyzji, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr [...], połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...], należącej do Spółki.

Pismem z 3 lipca 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o terminie przeprowadzenia dodatkowego dowodu.

W dniu 19 lipca 2018 r. pracownicy reprezentujący Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, działający na podstawie stosownych upoważnień z dnia 17 lipca 2018 r. wraz z pracownikiem reprezentującym akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K., przystąpili do czynności związanych z przeprowadzeniem dodatkowego dowodu, w postaci poboru próbki oleju napędowego z losowo wybranego zbiornika typu [...], celem przeprowadzenia badań laboratoryjnych w zakresie spełniania wymagań jakościowych dotyczących parametrów - stabilność oksydacyjna i zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME). Czynności te udokumentowano w protokole z przeprowadzenia dodatkowego dowodu z 19 lipca 2018 r., protokole sporządzonym przez przedsiębiorcę z 19 lipca 2018 r. oraz protokole sporządzonym przez pracownika Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K. nr [...].

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K. (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 16 i 28 listopada 2016 r. olej napędowy, przepompowany następnie do czterech zbiorników typu [...], nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 9,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podkreślił, iż stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. z 2018 r. poz. 427, ze zm.) paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach oraz w rekreacyjnych jednostkach pływających.

Badania laboratoryjne wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj, 16 listopada 2016 r. olej napędowy (o numerze próbki 1593/16/8594), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1680) z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł:

- powyżej 50 g/m5, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz

- 2,6 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Natomiast oferowany w dniu kontroli, tj. 28 listopada 2016 r. olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł:

- powyżej 50 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz

- 4,2 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Niespełnienie wymagań jakościowych potwierdziły również badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Przemysłowego Instytutu Motoryzacji w W. (sprawozdanie z badań nr [...]) które wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 16 listopada 2016 r. olej napędowy (o numerze próbki kontrolnej [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł:

- powyżej 95 g/m3, przy wymaganiach jakościowych max. 25 g/m3 oraz

- 2,1 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Badania laboratoryjne przeprowadzone w ramach dodatkowego dowodu przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K. (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 16 i 28 listopada 2016 r. olej napędowy, przepompowany przez stronę do czterech zbiorników typu M., nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 9,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Podsumowując powyższe, organ stwierdził, iż badania laboratoryjne w sposób jednoznaczny wykazały, iż paliwo pobrane 16 i 28 listopada 2016 r., nie spełniało wymagań jakościowych w zakresie parametru - stabilność oksydacyjna.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Zatem wprowadzenie do obrotu oleju napędowego, niespełniającego wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

Z kolei art. 18 ust, 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi, iż wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli, w drodze decyzji, m. in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa.

Organ wskazał, że podstawą faktyczną wydania decyzji z [...] grudnia 2016 r. były negatywne wyniki badań laboratoryjnych próbek paliwa pobranego do badań w toku kontroli 16 i 28 listopada 2016 r. z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna a podstawę prawną - art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w myśl którego po stwierdzeniu w toku kontroli nieprawidłowości w zakresie jakości paliwa (w tym przypadku negatywnych wyników analizy laboratoryjnej pobranych próbek oleju napędowego), [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie produkt z obrotu (w tym przypadku oleju napędowego).

W opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, niedotrzymanie normy dotyczącej stabilności oksydacyjnej może powodować wzrost lepkości oraz powstanie żywic i osadów, które mogą bardzo poważnie zaszkodzić eksploatacji pojazdu, blokując zarówno filtry jak i pozostałe elementy układu paliwowego, a tym samym narazić użytkowników pojazdów na ponoszenie nieuzasadnionych kosztów ich napraw i remontów. Stosowanie przez konsumentów paliwa niespełniającego wymagań jakościowych paliw powoduje zagrożenie interesów ekonomicznych konsumentów. Prezes dodał, że zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki.

Odnosząc się do treści uzasadnienia odwołania, w zakresie dotyczącym pobrania próbek bezpośrednio z dystrybutora (odmierzacza), nie zaś ze zbiornika nr 2 znajdującego się na kontrolowanej stacji paliw, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił, że Inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali próbki paliw zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1035) oraz postanowieniami normy PN-EN 14275 "Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego. Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych". Zgodnie z ww. rozporządzeniem w toku kontroli przeprowadzanych przez Inspekcję Handlową stosuje się nieużywane pojemniki metalowe jednorazowego użytku o pojemności około 41, wykonane z materiału niezawierającego ołowiu, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do twierdzenia, iż ilość pobranego paliwa była niemiarodajna w stosunku do ilość paliwa zgromadzonego w zbiorniku nr [...], organ zauważył, iż objętość próbek nie ma związku z ilością oferowanego na stacji paliwa, zaś zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki.

Organ dodał, że strona w toku postępowania kontrolnego nie wnosiła uwag ani zastrzeżeń do niewłaściwego pobrania próbki, niewłaściwego sprawdzenia oraz niewłaściwego zabezpieczenia pojemnika z próbką. Ponadto, podpisując protokół pobrania próbek, bez zastrzeżeń potwierdziła, iż zapoznała się ze sposobem pobrania próbek i opisem czynności znajdujących się w protokole pobrania próbek. Wniesione uwagi do protokołu kontroli, ograniczyły się do wskazania źródła pochodzenia kontrolowanego paliwa oraz informacji o zleceniu dodatkowych badań próbek paliwa, pobranych wprost ze zbiornika.

Wyjaśnil, że próbki pobrane 16 i 28 listopada 2016 r., niezwłocznie umieszczono w schłodzonych pojemnikach w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa ciekłego i jego cech charakterystycznych, a następnie zgodnie z art. 22 ust.1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, przekazano do niezależnego laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - PIB w K., według protokołów przyjęcia do badania z 17 i 29 listopada 2016 r. W protokołach tych, laboratorium zamieściło informację, iż szczelność przekazanego pojemnika była prawidłowa, próbka była zaplombowana prawidłowo, a plomba była nienaruszona.

Swierdził, że omawiane rozporządzenie wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw, a mianowicie z urządzenia służącego do dystrybucji (odmierzacza) oraz ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, paliwa powinny spełniać wymagania jakościowe ze względu na zapewnienie prawidłowej pracy silnika pojazdu. Na stacji paliw, pojazdy tankuje się z dystrybutora, nie zaś ze zbiornika. Dlatego też próbki pobiera się również z dystrybutora.Kwestie te wyjaśniają również przepisy ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 16 ust. 4 tejże ustawy, inspektor jest uprawniony do pobrania próbek ze zbiornika, opakowania jednostkowego lub z urządzenia służącego do dystrybucji paliwa. Z kolei w art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawodawca określa, że stacja paliwowa - to zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostek pływających, a w pkt 38 określa definicję dystrybutora jako odmierzacza paliw będącego instalacją pomiarową, przeznaczoną do tankowania paliw na stacjach paliwowych. Tak więc ustawodawca wprost określił, że na stacjach paliw tankowanie może odbywać się tylko poprzez dystrybutor jako instalację pomiarową zatankowanego (pobranego) paliwa. Inspektorzy pobierają więc próbki paliw w taki sposób w jaki paliwo tankowane jest przez konsumentów. Ma tu także znaczenie pobieranie przez dystrybutor jako instalację pomiarową bowiem przepisy określają jakie ilości paliwa mogą zostać pobrane do pojemników. Organ podkreślił, iż miejscem, gdzie przeprowadzono kontrolę jest ogólnodostępna stacja paliwowa wyposażona w dystrybutory, a nie niedostępna publicznie baza paliw, gdzie pobór może odbywać się tylko ze zbiorników, przy zachowaniu szczególnych warunków bezpieczeństwa i przy nadzorze pracowników kontrolowanego przedsiębiorcy. Zbiorniki paliw instalowane na stacjach paliw nie są przystosowane do bezpośredniego poboru paliw, często są zabezpieczone przed ingerencją osób trzecich, a próba pobrania paliwa na stacji paliwowej ze zbiornika wiązałaby się z naruszeniem jego zabezpieczenia, rozhermetyzowaniem oraz koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa inspektorom pobierającym, personelowi i klientom (w czasie pobierania próbek stacja jest czynna poza wyłączonym stanowiskiem przy którym pobierane jest paliwo).

Odnosząc się do wniosku dotyczącego pobrania dodatkowej próbki przez organ II instancji, bezpośrednio ze zbiornika nr [...], o co przedsiębiorca wnosił w odwołaniu z 22 grudnia 2016 r.. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyjaśnił, że stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki- próbka i próbka kontrolna, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w trakcie kontroli 16 listopada 2016 r., jak i kontroli 28 iistopada 2016 r. Zgodnie z art. 22 ust. 1 omawianej ustawy, inspektor niezwłocznie przekazuje pobrane próbki do akredytowanego laboratorium, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Badaniu z urzędu podlega próbka, zaś próbka kontrolna badana jest jedynie na wniosek kontrolowanego przedsiębiorcy, z której to możliwości strona skorzystała jedynie w stosunku do próbki kontrolnej pobranej 16 listopada 2016 r. Przepisy ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw nie przewidują pobrania trzeciej próbki paliwa do badania, a tym samym brania pod uwagę wyników badań innych próbek niż próbka i próbka kontrolna, pobrane w toku kontroli. Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy kontrolę jakości paliw u przedsiębiorców oraz biopaliw ciekłych u rolników wytwarzających je na własny użytek przeprowadza inspektor po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzania kontroli jakości paliw, wydanego przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej. Kontroli podlega paliwo transportowane, magazynowane i wprowadzane do obrotu, nie zaś paliwo wycofane z obrotu.

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K. (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 16 i 28 listopada 2016 r. olej napędowy, przepompowany następnie do czterech zbiorników typu [...], nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 9,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Odnosząc się do sugerowanej kwestii wpływu konstrukcji i długości rurociągu na różnice pomiędzy jakością paliwa pobieranego z dystrybutora (odmierzacza), a paliwa pobieranego ze zbiornika nr [...], Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, iż budowa instalacji przeznaczonej do dystrybucji i sprzedaży konsumentom paliw nie może mieć wpływu na jakość paliw. Konsument tankuje pojazd bezpośrednio z odmierzacza paliw i długość rurociągu jak również ograniczona liczba tankowań nie może uzasadniać oferowania konsumentom paliwa niewłaściwej jakości. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek przyjęcia takich rozwiązań konstrukcyjnych rurociągu, odmierzacza i zbiornika, aby paliwo pobierane przez konsumentów z odmierzacza paliw na stacjach paliw spełniało wymagania jakościowe.

Organ wskazał, że dołączone do odwołania sprawozdanie z badań (nr [...]) przeprowadzonych przez Przemysłowy Instytut Motoryzacji w W., dotyczących zgodnie z protokołem z 15 grudnia 2016 r., próbki pobranej bezpośrednio ze zbiornika nr 2, tj. po wycofaniu paliwa z obrotu, nie może być brane pod uwagę przy podjęciu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Podstawę oceny jakości paliwa stanowią w tym wypadku wyniki badań próbek pobranych przez inspektorów reprezentujących [...] Inspektora Inspekcji Handlowej 16 i 28 listopada 2016 r. oraz zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nakazującym przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, wynik badania próbki pobranej ze zbiornika typu [...].

Analogicznie należy odnieść się do sprawozdań z badań oleju napędowego, wykonanych przez O.Sp. z o.o. w P. - Laboratorium Paliw Płynnych w K., z 7, 9, 14 i 15 grudnia 2017 r., których zleceniodawcą był dostawca paliwa – P. w G.Sp. z o.o.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. w G.Sp z o.o., wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia:

- art. 7, 77 i 107 kpa poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego we właściwym zakresie, podczas gdy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, w szczególności wpływu upływu czasu na jakość paliwa,

- art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o inspekcji handlowej w związku z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. z 2014 r. poz. 1728 ze zm.) poprzez wycofanie z obrotu paliwa, z uwagi na uznanie, że wprowadzenie paliwa przechowywanego przez skarżącego do obrotu będzie stanowić naruszenie bezpieczeństwa lub interesu konsumentów,

- art. 7a, 8 i 12 kpa poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, przewlekłe prowadzenie postępowania, przyczynienie się organów do jakości badanego paliwa, brak uwzględnienia upływu czasu i jego wpływu na jakość paliwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2017 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 937/17 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia z [...] lutego 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] grudnia 2016 r. zarządzającą wycofanie z obrotu oleju napędowego w ilości 5061 litrów, znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr 2, połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...], należącej do skarżącej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał, że Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, niezależnie od przeprowadzonego przez organ I instancji, a tym samym przeprowadzić dowód z badania oleju napędowego, o co przedsiębiorca wnioskował w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej.

W konsekwencji organ administracji rozpoznając ponownie sprawę był związany oceną prawną zawartą w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W szczególności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy miał w sprawie zastosowanie przepis art. 153 ppsa. W świetle tego przepisu ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, przy czym ocena ta i wskazania, co do dalszego postępowania zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, które w tym zakresie wykazuje moc wiążącą. Wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Ocena prawna jest wiążąca, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Natomiast traci ona moc wiążącą: 1) w razie zmiany stanu prawnego, 2) w przypadku zmiany (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, 3) oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Można dodać, iż w świetle stanowiska zajętego w literaturze niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w powołanym przepisie byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a )(por. A. Kabat (w:) Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, komentarza, Warszawa 2005, str. 347).

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy zastosował się do zaleceń Sądu dotyczących obowiązku. przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, niezależnie od przeprowadzonego przez organ I instancji w celu uzupełnienia dowodów polegające na badaniu próbki oleju napędowego, wypompowanego ze zbiornika nr [...] do czterech 1000 litrowych zbiorników typu [...] i pozostawionego w zamkniętym pomieszczeniu przez skarżącą wycofanego z obrotu decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z [...] grudnia 2016 r., w dacie jej wydania znajdującego się w zbiorniku podziemnym nr 2, połączonym z odmierzaczem oleju napędowego, na stacji paliw w G., przy ul. [...]. należącej do skarżącej, która wyjaśniła, że rurociąg łączący zbiornik nr 2 z dystrybutorem został poddany modernizacji, zaś paliwo ze zbiornika nr 2 zostało wypompowane do czterech zbiorników typu [...] i zabezpieczone.

Jak wynika z akt sprawy w dniu 19 lipca 2018 r. pracownicy organu działający na podstawie upoważnień z 17 lipca 2018 r. wraz z pracownikiem reprezentującym akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu - Państwowego Instytutu Badawczego w K. pobrali próbki oleju napędowego z losowo wybranego zbiornika typu [...], celem przeprowadzenia badań laboratoryjnych w zakresie spełniania wymagań jakościowych dotyczących parametrów - stabilność oksydacyjna i zawartość estrów metylowych kwasów tłuszczowych (FAME). Czynności te udokumentowano w protokole z przeprowadzenia dodatkowego dowodu z 19 lipca 2018 r., protokole sporządzonym przez Przedsiębiorcę z 19 lipca 2018 r. oraz protokole sporządzony przez pracownika I. w K. nr [...].

Badania laboratoryjne przeprowadzone przez w/w laboratorium (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazały, że oferowany w dniu kontroli, tj. 16 i 28 listopada 2016 r. olej napędowy, przepompowany następnie do czterech zbiorników typu [...], nie spełnia wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1680), z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, którego wynik badania wyniósł 9,4 h, przy wymaganiach jakościowych min. 20 h.

Tym samym oferowany w dniu kontroli, tj. 16 i 28 listopada 2016 r. olej napędowy pobrany zarówno z dystrybutora, jak i bezpośrednio ze zbiornika typu [...], do którego został przepompowany ze zbiornika nr 2, nie spełnia wymagań jakościowych określonych w w/w rozporządzeniu.

Sąd nie podzielił zarzutu wpływu upływu czasu na jakość paliwa. Badania, określiające jakość paliwa na dzień wydania decyzji w pierwszej instancji, zostały przeprowadzone w toku postępowania przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Inspekcji Handlowej, po zakończeniu kontroli 16 i 28 listopada 2016 r.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw do przeprowadzania kontroli, zabezpieczania dowodów, pobierania i badania próbek oraz postępowania pokontrolnego w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Tak więc kwestie te regulują przepisy art. 16 i następne ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw, rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1035), postanowienie normy PN-EN 14275 Paliwa do pojazdów samochodowych- Ocena jakości benzyny silnikowej i oleju napędowego-Pobieranie próbek z dystrybutorów detalicznych i zakładowych, w oparciu o którą określono przepisy ww. rozporządzenia w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych a także przepisy rozdziału 3 "Postępowanie kontrolne" ustawy o Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw inspektor jest uprawniony do pobrania próbek ze zbiornika, opakowania jednostkowego lub z urządzenia służącego do dystrybucji paliwa. Również rozporządzenie wykonawcze wskazuje dwa sposoby poboru próbek paliw a mianowicie z uzyskania służącego do dystrybucji (odmierzacza) oraz ze zbiornika, rozstrzygając który i w jakim wypadku powinien być zastosowany. Zasadą jest, że na stacjach paliw próbki pobierane są z dystrybutora (odmierzacza) zaś w hurtowniach ze zbiornika. W niniejszej sprawie kontrolowano jakość oleju napędowego na stacji, gdzie tankowanie paliwa następuje wyłącznie przez dystrybutor. Zasadnie więc i zgodnie z przepisami prawa było pobieranie próbek z odmierzacza albowiem przy jego użyciu nabywają paliwo konsumenci i chodzi tu o zabezpieczenie ich interesów tj. aby nabywali olej, którego jakość nie powinna budzić zastrzeżeń, gdyż ma przełożenie na prawidłową pracę silników samochodów.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw w toku postępowania kontrolnego inspektor pobiera dwie próbki tj. próbkę podstawową i próbkę kontrolną, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zarówno w trakcie kontroli - 16 listopada 2016 r., jak i kontroli 28 listopada 2016 r. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw pobrane próbki są niezwłocznie przekazywane do akredytowanego laboratorium w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Badaniu z urzędu podlega próbka podstawowa, zaś badanie próbki kontrolnej następuje na wniosek kontrolowanego z której to możliwości skarżąca skorzystała jedynie w stosunku do próbki kontrolnej pobranej 16 listopada 2016 r. Ponadto kontroli podlega paliwo transportowane, magazynowane i wprowadzane do obrotu, nie zaś paliwo wycofane z obrotu.

Zgodnie z art. 22 ust. 8 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - wyniki badań pobranych próbek stosuje się do jakości całej partii paliwa znajdującego się w zbiorniku, z którego pobrano próbki.

Przepisy prawa co do zasady nie przewidują możliwości badania trzeciej próbki ani możliwości wzięcia pod uwagę wyników badań innych próbek niż próbka i próbka kontrolna, pobrane w toku kontroli.

W art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy o monitorowaniu i kontrolowaniu jakości paliw określona została stacja paliwowa jako zespół urządzeń służących do zaopatrywania przez przedsiębiorcę w paliwa w szczególności pojazdów, w tym ciągników rolniczych, maszyn nieporuszających się po drogach a także rekreacyjnych jednostek pływających. Pkt 38 określa definicję dystrybutora jako odmierzacza paliw będącego instalacją pomiarową, przeznaczoną do tankowania paliw na stacjach paliwowych. . W niniejszej sprawie skontrolowano stację paliw należącą do skarżącej wyposażoną w dystrybutory, nie zaś niedostępną publicznie bazę paliw. Instalacja przeznaczona do dystrybucji i sprzedaży konsumentom paliw nie może mieć wpływu na jakość paliw ani też uzasadniać oferowania konsumentom paliwa niewłaściwej jakości.

W niniejszej sprawie, wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 937/17), Prezes UOKiK pobrał próbkę paliwa ze zbiornika typu [...], co oznaczało konieczność przeprowadzenia dowodu z badania wycofanego z obrotu oleju napędowego, przepompowanego przez skarżącą do zbiorników typu [...].

Skarżąca kwestionuje wyniki badań uzyskane w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, żądając ustalenia jakości paliwa z roku 2016, znajdującego się w zbiorniku nr [...] i będącego z niego pobieranym bezpośrednio, na podstawie badań z roku 2018, gdzie paliwo było pobierane ze zbiornika typu [...]. Należy zgodzić się z Prezesem UOKiK, że dokonanie takich ustaleń jest niemożliwe. Możliwe jest jedynie ustalenie jakości paliwa w zbiorniku [...] na dzień uzupełniającego postępowania dowodowego, co organ, wykonując zalecenia Sądu, uczynił. Przy czym skarżąca w toku ponownego postępowania administracyjnego nie kwestionowała zasadności przeprowadzenia badania paliwa zgromadzonego w zbiornikach typu MAUSER. ani też nie twierdziła, iż oczekuje od badania przeprowadzanego w 2018 r., że ustali ono jaka była jakość tego paliwa w 2016 r., gdy było ono zgromadzone w zbiorniku nr 2 i bezpośrednio z niego pobierane.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz.U. z 2018 r., poz. 427, ze zm.), paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, a także w rekreacyjnych jednostkach pły wających.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych, jeżeli nie spełniają wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 2 pkt I lub art. 6 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw.

.Przeprowadzone przez akredytowane laboratoria badania próbek, w tym także badania przeprowadzone w ramach dodatkowego dowodu, wykazały, że oferowany przez skarżącą konsumentom olej napędowy na kontrolowanej stacji nie spełnia wymagań jakościowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1058 ze zm.)z uwagi na parametr - stabilność oksydacyjna, a więc wprowadzenie go do obrotu stanowi naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Istniały zatem pełne podstawy do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, który stanowi, że wojewódzki inspektor może zarządzić w toku kontroli w drodze decyzji m.in. wycofanie z obrotu produktów, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. W niniejszej sprawie niewłaściwa jakość oleju napędowego godziła w interesy konsumentów, albowiem stanowił on zagrożenie dla prawidłowej pracy silników i narażał w konsekwencji odbiorców tego paliwa na koszty związane z remontem i naprawą pojazdów. Organ wyjaśnił skarżącej, że niedotrzymanie normy dotyczącej stabilności oksydacyjnej może powodować wzrost lepkości oraz powstanie żywic i osadów, które mogą bardzo poważnie zaszkodzić eksploatacji pojazdu, blokując zarówno filtry jak i pozostałe elementy układu paliwowego. Sąd podziela stanowisko organu, że stosowanie przez konsumentów paliwa niespełniającego wymagań jakościowych paliw powoduje zagrożenie interesów ekonomicznych konsumentów.

W toku postępowania nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

-----------------------

13