Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 606/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 , art. 149 , art. 223 par 2  pkt 1, art. 228 par 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.  151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] stycznia 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez M.P.(dalej: strona lub skarżący) od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: Naczelnik US lub organ pierwszej instancji) wydanej [...] września 2019 r.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynikało, że decyzją [...] września 2019 r. Naczelnik US orzekł o solidarnej z B. sp. z o. o. (dalej: spółka) odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za października 2014 r. - marzec 2015 r., wraz z odsetkamii za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Organ odwoławczy przyjął, że powyższa decyzja została skutecznie doręczona stronie [...] września 2019 r. Następnie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z [...] października 2019 r. złożył odwołanie od ww. decyzji.

Postanowieniem z [...] stycznia 2020 r. Dyrektor IAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji [...] września 2019 r. została doręczona G.P., jako pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, w trybie art. 148 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.; dalej: Ordynacja podatkowa), o czym świadczą zapisy znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, rozpoczął bieg w 1 października 2019 r. (wtorek), a zakończył 14 października 2019 r. (poniedziałek). Odwołanie od zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, opatrzone datą [...] października 2019 r., zostało nadane w placówce pocztowej FUP L. w dniu [...] października 2019 r. (potwierdzenie - data stempla pocztowego oraz wydruk z systemu emonitoring.poczta-polska.pl), a więc ustawowy termin warunkujący skuteczność wniesienia odwołania został przekroczony.

W związku z powyższym Dyrektor IAS stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika US z [...] września 2019 r. zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania skutkuje wydaniem postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co w konsekwencji powoduje, iż odwołanie nie podlega rozpatrzeniu.

Strona wniosła skargę na powyższe postanowienie Dyrektora IAS, zarzucając mu naruszenie:

1. art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący dysponował pełnym ustawowym terminem do wniesienia odwołania od decyzji, w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została mu faktycznie doręczona dopiero 4 października 2019 r., tym samym termin do złożenia odwołania powinien rozpocząć bieg w dniu rzeczywistego otrzymania decyzji,

2. art. 228 § 1 pkt 2) Ordynacji podatkowej, poprzez stwierdzenie, iż wystąpiły przesłanki do wydania postanowienia w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy decyzja została faktycznie doręczona skarżącemu dopiero 4 października 2019 r.

Wskazując na powyższe naruszenia, strona wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego postanowienia,

2. przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji,

3. dopuszczenie dowodu z oświadczenia G.P., na okoliczność faktycznego przekazania M.P.korespondencji zawierającej decyzje z [...] września 2019 roku Naczelnika US i daty otrzymania decyzji przez skarżącego, ewentualnie o

4. dopuszczenie dowodu z przesłuchania G.P., na okoliczność wyżej przywołane,

5. zwrot kosztów sądowych poniesionych w sprawie oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżący argumentował, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona [...] września 2019 r. G.P., o czym świadczą zapisy znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej. Natomiast skarżący faktycznie otrzymał przedmiotową decyzję dopiero 4 października 2019 r., gdyż dopiero w tym dniu została mu ona przekazana przez G.P.. Skarżący nie miał wcześniej wiedzy, że przesyłka została skutecznie doręczona na adres jego zamieszkania, gdyż G.P. nie poinformowała go o tym. Na potwierdzenie powyższej okoliczności strona załączyła oświadczenie sporządzone przez odbiorcę przesyłki.

Zdaniem skarżącego w sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego rozpoczęcia biegu terminu do złożenia odwołania od decyzji, w związku z faktem odebrania przesyłki pocztowej przez osobę trzecią, a nie osobiście przez niego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie wskazując, że w zaskarżonym postanowieniu nie dopuszczono się zarzucanych naruszeń, zaś decyzja Naczelnika US została doręczona stronie skutecznie [...] września 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadza się w istocie do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącemu skutecznie doręczono [...] września 2019 r. decyzję organu pierwszej instancji wydaną [...] września 2019 r.

Sąd podziela w całości stanowisko Dyrektora IAS, zgodnie z którym stronie doręczono decyzję organu pierwszej instancji [...] września 2019 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 14 października 2019 r.

W niniejszej sprawie decyzja Naczelnika US wydana [...] września 2019 r. została doręczona [...] września 2019 r. na adres zamieszkania skarżącego (tej okoliczności strona nie kwestionowała). Przesyłkę tę odebrała G.P., matka skarżącego, pełnoletni domownik, który podjął się oddania pisma adresatowi - o czym świadczą zapisy znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej (k.74 akt administracyjnych). Skarżący nie kwestionował, ze ww. dorosły domownik to jego matka.

Skoro przesyłka została doręczona na adres zamieszkania strony, wydana dorosłemu domownikowi, który podjął się jej przekazania adresatowi, to doręczenie decyzji należało uznać za skuteczne. Nastąpiło ono bowiem według zasad określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, takie bowiem doręczenie wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy, w tym rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Zatem prawidłowe doręczenie decyzji z zachowanie reguł, o których mowa w art. 144-154 tej ustawy będzie skuteczne.

Stosownie do art. 144 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma: 1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub

2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

Zgodnie natomiast z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.

Stosownie natomiast do art. 149 Ordynacji podatkowej, W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń.

W sprawie w istocie bezspornym pozostawała okoliczność, że organ pierwszej instancji [...] września 2019 r. dokonał doręczenia decyzji z [...] września 2019 r. za pokwitowaniem do rąk pełnoletniego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi, czyli G.P., pod adresem ul. [...] , [...] W..

Nie ma zatem racji skarżący podnosząc, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg 4 października 2019 r., jako że z tym dniem faktycznie doszło do przekazania mu przez matkę decyzji organu pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 727/18, podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji.

Decyzja Naczelnika US z [...] września 2019 r. zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i trybie odwoławczym wskazanym w art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie wynikający z ww. przepisów, czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, rozpoczął bieg 1 października 2019 r. (wtorek), a zakończył z 14 września 2019 r. (poniedziałek). Odwołanie od zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, opatrzone datą [...] października 2019 r., zostało nadane w placówce pocztowej FUP L.w tym samym dniu (potwierdzenie - data stempla pocztowego k.82v akt administracyjnych oraz wydruk z systemu emonitoring.poczta-polska.pl), a więc ustawowy termin do wniesienia odwołania został przekroczony.

Skarżący zatem składając [...] października 2019 r. odwołanie uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia tego środka zaskarżenia. Dokonana czynność, tj. wniesienie odwołania, nie pociąga za sobą zamierzonych skutków prawnych.

Wedle art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten ma dla organu podatkowego charakter bezwzględnie wiążący, co oznacza, że organ jest zobligowany do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, nawet w przypadku nieznacznego jego uchybienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 563/07 stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (tak też NSA np. w wyroku z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 1487/11), Natomiast w wyroku z 4 listopada 2010 r., sygn akt I SA/Gd 668/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, iż uchybienie terminowi nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia.

Powyższe poglądy sąd orzekający w sprawie w pełni podziela

Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019.2325, dalej p.p.s.a.), sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd oddalił zawarte w skardze wnioski dowodowe strony o dopuszczenie dowodu z oświadczenia G.P., ewentualnie o jej przesłuchanie, w celu wykazania, że korespondencja z organu została skarżącemu przekazana 4 października 2019 r. Okoliczność ta nie miała w tej sprawie znaczenia, bo istotne było jedynie to, że decyzja została doręczona na adres zamieszkania skarżącego i wydana dorosłemu domownikowi, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zgodnie z powyższym przepisem w toku postępowania sądowego nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z osobowego źródła dowodowego (zeznań stron, czy świadków).

Zarzuty naruszenia przepisów art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, były zatem niezasadne.

W sprawie natomiast należy zwrócić uwagę, że - wbrew twierdzeniom organu – skarżący złożył jednocześnie stosowny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Wniosek ten zawarty został jako jeden z wniosków niniejszej skargi, nie zmienia to jednak tego, że wniosek ten stanowił odrębne żądanie przywrócenia terminu i dlatego obowiązkiem organu było potraktowanie tego wniosku jako odrębnego pisma i nadanie mu odpowiedniego biegu lub też – jeśli wniosek taki był obarczony brakami formalnymi – wezwanie strony (poprzez pełnomocnika) do jego uzupełnienia. Organ był zatem zobowiązany rozpatrzyć ten wniosek jako odrębne od skargi żądanie (technicznie - sporządzić kopię skargi zawierającej to żądanie wraz z jego uzasadnieniem).

W tym stanie sprawy uznać zatem należało, że skarżący wystąpił także z wnioskiem o przywrócenie terminu, natomiast organ do tej pory nie podjął czynności w przedmiocie tegoż wniosku.

Natomiast postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku uznając skargę za niezasadną.

Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził podstaw aby sprawę rozpoznać na rozprawie, gdyż akta zawierały wszystkie dokumenty potrzebne dla rozpoznania skargi w trybie uproszczonym, a nadto strony wypowiedziały się co do prawnej oceny okoliczności sprawy. Rozprawa w sprawie nie była więc konieczna.