Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 277/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 12, art 35, art 36, art 37
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art 149 § 1, § 1a), § 2, art 154 § 6
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi R. J. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpoznania wniosku skarżącego R. J. z dnia [...] sierpnia 2019 r., o ponowne rozpoznanie sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych; 4. przyznaje od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1000 (słownie: tysiąc) złotych.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. R. J. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym (...)", w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c tej ustawy.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Minister SWiA, działając na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w dniu 2 sierpnia 2019 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (data nadania - 14 sierpnia 2019 r.) R. J. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. Minister SWiA poinformował stronę, że przedmiotowa sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", z uwagi na konieczność dokonania jej wnikliwej analizy. Jednocześnie wskazał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] stycznia 2020 r.

Kolejnym pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. Minister SWiA poinformował stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w terminie wskazanym w piśmie z dnia [...] września 2019 r. z uwagi na konieczność dokonania jej wnikliwej analizy. Jednocześnie organ podał, że rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić do dnia [...] kwietnia 2020 r. Wyjaśnił przy tym, że na ww. termin bezpośredni wpływ ma znaczna liczba spraw do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, uniemożliwiająca pełną realizację zasady szybkości postępowania określoną w art. 12 k.p.a.

Pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. R. J. wezwał organ do zaprzestania naruszania prawa polegającego na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. Powołując art. 35 § 3 k.p.a. stwierdził, iż pomimo przekroczenia ustawowego terminu organ nie załatwił sprawy i nie wydał stosownej decyzji.

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Minister SWiA zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie szerszej dokumentacji na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego w trybie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...).

W odpowiedzi na powyższe, za pismem z dnia [...] marca 2020 r. IPN przekazał organowi płytę CD zawierającą kopię akt osobowych wnioskodawcy.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r., w odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział [...], organ poinformował Sąd, że przedmiotowe postępowanie pozostaje nadal w toku.

Pismem z dnia 21 kwietnia 2020 r. R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji" wnosząc o:

1) zobowiązanie organu do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy,

2) dokonanie kontroli w zakresie bezczynności i przewlekłości postępowania, którego skarga dotyczy,

3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.",

4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W motywach skargi skarżący przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, iż postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy trwa już 8 miesięcy, zaś jedyne czynności, które podejmuje organ to kolejne przedłużanie czasu jego trwania rzekomo w celu "przeprowadzenia wnikliwej analizy" materiałów zgromadzonych w sprawie.

Skarżący zaznaczył, iż "za 2 dni minie 3 lata i 2 miesiące od dnia, w którym wystąpił do Ministra SWiA z wnioskiem w trybie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...)".

Podniósł, że Minister SWiA poprzez bezczynność i przewlekłość postępowania naruszył przepisy k.p.a. dotyczące terminów załatwienia sprawy. Niezrozumiałe jest to, że naczelny organ administracji rządowej, który powinien kształtować świadomość poszanowania prawa w społeczeństwie, nie przestrzega obowiązujących norm prawnych.

W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, wydłużenie terminu załatwienia sprawy jest uzasadnione, a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania zgromadzonego materiału dowodowego i wydania rozstrzygnięcia. Właściwy czas na wydanie i uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie jest bardzo istotny ze względu na materię, którą obejmuje ustawa, a mianowicie dotyczącą wysokości zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy oraz ich rodzin. Organ poinformował również, że do Ministerstwa SWiA wpłynęła znaczna ilość spraw na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (około 4.900). Podkreślił, że przekroczenie terminów załatwienia przedmiotowego wniosku nie wynika z rażącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, lecz z przyczyn obiektywnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołanie bądź zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) bądź jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, co potwierdza pismo z dnia [...] stycznia 2020 r. zatytułowane "Wezwanie do zaprzestania naruszania prawa", w którym skarżący powołując art. 37 § 1 k.p.a. domagał się wydania decyzji w następstwie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Przedmiotem skargi skarżący uczynił "bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania" przez Ministra SWiA w ww. sprawie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. W takim przypadku objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub niezałatwienia sprawy w terminie. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny.

Podkreśla się również, że w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając powyższe okoliczności Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.

Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).

Mając na względzie powyższe przyjąć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Ministra SWiA polegająca na niewydaniu decyzji administracyjnej z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazuje na to zarówno treść pisma z dnia [...] stycznia 2020 r. jak i zarzuty i argumenty podniesione w skardze.

Z przedstawionych przy skardze akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący wystąpił do Ministra SWiA o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...].

Pierwszą reakcją organu na ww. wniosek było pismo z dnia [...] września 2019r. skierowane do skarżącego, informujące o niedochowaniu terminu załatwienia sprawy przewidzianego w z art. 35 § 1 k.p.a. i wskazujące nowy termin do dnia [...] stycznia 2019 r. W terminie tym sprawa nie została załatwiona, przy czym pismem z dnia [...] stycznia 2020 r. organ ponownie przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2020 r. wskazując ogólnikowo na "konieczność dokonania jej wnikliwej analizy". Następnie pismem z dnia [...] lutego 2020 r. wystąpił do IPN o przesłanie "szerszej dokumentacji" na potrzeby prowadzonego postępowania. Odpowiedź IPN wpłynęła do organu w dniu [...] marca 2020 r., jednak jak wynika z pisma MSWiA z dnia [...] czerwca 2020 r. organ nie wydał decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie.

Z uwagi na powyższe, uznając zarzut bezczynności za uzasadniony, Sąd zobowiązał Ministra SWiA do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd zważył przy tym, że zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

Stosownie natomiast do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3 k.p.a.).

Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazaniem nowego terminu jej załatwienia oraz pouczeniem o prawie do wniesienia ponaglenia.

Prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie organ niewątpliwie dopuścił się naruszenia zasady szybkości postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ prowadzi przez okres ponad 7 miesięcy (wyłączając okres zawieszenia biegu terminów procesowych w niniejszym postępowaniu na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...); Dz.U. poz. 568), nie wydając stosownej decyzji administracyjnej.

W powyższym okresie organ dwukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy jednakże nie przedstawiał przekonujących i racjonalnych powodów dalszej zwłoki w wydaniu rozstrzygnięcia. Nie podejmował jednocześnie żadnych czynności, które wskazywałyby na konieczność prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Dopiero w następstwie wezwania do zaprzestania naruszania prawa, po upływie 6 miesięcy od daty wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zwrócił się do IPN o nadesłanie "szerszej dokumentacji" dotyczącej skarżącego nie precyzując jakie konkretnie dokumenty są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Do dnia orzekania w sprawie decyzja administracyjna nie została przez organ wydana.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Taka sytuacja, w ocenie Sądu, zaistniała w analizowanym postępowaniu.

Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie chodzi tylko o samo rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., określającego miesięczny termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, czy art. 12 k.p.a. statuującego zasadę szybkości postępowania, które to uchybienia są oczywiste, ale przede wszystkim o rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do organu władzy publicznej.

Jednym z podstawowych zadań organu administracji publicznej jest rozstrzyganie co do istoty indywidualnych spraw w drodze decyzji administracyjnej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wydanie decyzji w sprawie należącej do właściwości rzeczowej organu musi być poprzedzone dokładnym zbadaniem jej okoliczności faktycznych i zebraniem kompletnego, wewnętrznie spójnego materiału dowodowego. Tym niemniej, czasu opóźnienia w niniejszej sprawie nie można usprawiedliwić, bowiem organ przez wiele miesięcy nie zakończył postępowania odwoławczego i w efekcie nie wydał decyzji administracyjnej.

Zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo. Użycie zaś w tym przepisie spójnika "lub" dowodzi, że sąd może wymierzyć organowi grzywę i jednocześnie przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16; publ. CBOSA).

Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Ustalając wysokość nałożonej grzywny (500 złotych) Sąd wziął pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności sprawy, a w szczególności brak dołożenia przez organ należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby bez zbędnej zwłoki wydać decyzję w postępowaniu odwoławczym. Wymierzając grzywnę, poza oceną stopnia rażącej bezczynności, Sąd wziął również pod uwagę pozycję Ministra SWiA w systemie organów Państwa i to jaka jest jego rola w kształtowaniu świadomości poszanowania prawa w społeczeństwie. Minister w zakresie wydawanych przez siebie decyzji jest naczelnym organem administracji rządowej, a powinności organu w zakresie terminowego rozpoznawania spraw są oczywiste.

Jednocześnie Sąd przyznał od Ministra SWiA na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 złotych uznając, iż w realiach niniejszej sprawy jest to kwota adekwatna. Sąd zważył przy tym, że dla oceny zasadności wniosku o przyznanie sumy pieniężnej nie ma znaczenia zgłoszone przez skarżącego żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd wziął również pod uwagę to, że suma pieniężna, jakkolwiek ma charakter kompensacyjny, nie pełni jednak funkcji naprawienia szkody. Odpowiedzialność za szkodę przewidziana w art. 4171 § 3 Kodeksu cywilnego wyklucza traktowanie sumy pieniężnej jako odszkodowania. Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy oraz wszelkiego rodzaju niedogodności, jakich strona doznała na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z dnia: 16 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 2156/17; 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 532/19; 25 października 2019 r. sygn. akt II OSK 1360/19; publ. CBOSA). Ustalając wysokość sumy pieniężnej w niniejszej sprawie Sąd wziął pod uwagę bardzo długi okres oczekiwania przez skarżącego na ostateczną decyzję w sprawie, która niewątpliwie pozostaje w bezpośrednim związku z jego sytuacją bytową.

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd miał na względzie treść art. 15zzs ust. 10 i 11 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...); Dz. U. poz. 568). Uznał jednak, że sam fakt wniesienia skargi w dacie przypadającej na okres zawieszenia biegu terminów procesowych, o którym mowa w art. 15zzs ust. 1 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w ówczesnym brzmieniu, nie czyni tejże skargi bezzasadną, bowiem ocenie Sądu podlegał zarzut bezczynności organu powstałej na skutek niezałatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu w dniu 19 sierpnia 2019 r., a więc na wiele miesięcy przed rozpoczęciem ww. okresu zawieszenia terminów procesowych, aż do daty orzekania w niniejszej sprawie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. O wymierzeniu organowi grzywny oraz o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej Sąd, w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a., orzekł jak w punktach 3 i 4 sentencji wyroku.