Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 250/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 8 , art. 24 ust. 2, art. 26 ust. 6, art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza O. z dnia [...] r. nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ B. Popowska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz O. odmówił przyznania A. M. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna A. M. za okres od 1 maja 2004 r. do 31 marca 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. zasiłek rodzinny na syna A. M. ur. [...] r. był wypłacany w zakładzie pracy męża, co zostało potwierdzone przez pracodawcę w zaświadczeniu wystawionym w dniu [...] r. Powyższy fakt, w ocenie organu, świadczy o tym, iż spełnione zostały ustawowe kryteria do przyznania zasiłku rodzinnego, a w szczególności; kryterium dochodowe ustalone na podstawie zaświadczeń i oświadczeń członków rodziny o wysokości dochodu uzyskanego w roku podatkowym 2002. Organ wskazał również, iż ponadto ustalono, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] r. znak [...]przyznał A. M. zasiłek wychowawczy za okres od 1 kwietnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. z tytułu zatrudnienia potwierdzonego wyrokiem sądowym.

Organ podniósł, iż podstawowe znaczenie dla sprawy ma fakt, iż strona w okresie zasiłkowym od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Organ zaznaczył, iż w związku ze zmianą stanu prawnego polegającego na wskazaniu przez ustawę innego organu właściwego w sprawie przyznawania i wypłaty powyższego dodatku wnioskodawczyni zobowiązana była taki wniosek złożyć.

Natomiast wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na w/w dziecko po raz pierwszy został złożony w dniu 24 sierpnia 2005 r. Organ zaznaczył, iż składając powyższy wniosek strona nie ubiegała się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, nie poinformowała także o udzielonym jej urlopie wychowawczym w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 1 kwietnia 2006 r. w celu sprawowania opieki nad synem A. oraz o toczącym się postępowaniu sądowym.

Organ zauważył, iż z literalnego brzmienia art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jednoznacznie wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych nie może datować się wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku. Zdaniem organu przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości przyznawania i wypłacania świadczeń za okres przed złożeniem przez osobę zainteresowaną wniosku do organu właściwego. Przyczyny dla których strona nie złożyła wcześniej wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, są z punktu widzenia obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych bez znaczenia. Ponadto Organ zauważył, iż w omawianym przypadku, możliwość przyznania wstecz i wypłata wyrównania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego byłaby możliwa, gdyby wnioskodawczyni w miesiącu maju 2004 r. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ten dodatek wraz z pismem, że toczy się sprawa przed sądem o potwierdzenie, iż wnioskodawczyni podlega ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik. Okoliczność ta byłaby podstawą do zwieszenia postępowania w trybie art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia prawa do w/w dodatku na czas trwania postępowania sądowego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. M. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu odwołująca się wskazała, iż wobec zmiany organu właściwego do wypłaty powyższego dodatku nie została poinformowana, przez organ dotychczas realizujący świadczenie, o obowiązku złożenia wniosku o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem, w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Ponadto Skarżąca podniosła, iż ZUS decyzją z dnia [...] r. przyznał Jej zasiłek wychowawczy w okresie od 1 kwietnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżąca w okresie zasiłkowym od 1 maja 2004r do 31 sierpnia 2005r. nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w Ośrodku Pomocy Społecznej. Organ podniósł, iż w związku ze zmianą stanu prawnego skarżąca zobowiązana była taki wniosek złożyć. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. M. po raz pierwszy został przez skarżącą złożony w dniu 24 sierpnia 2005r. Organ podkreślił, iż skarżąca składając wniosek nie ubiegała się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, nie poinformowała także o udzielonym jej urlopie wychowawczym w okresie od 1 kwietnia 2003r. do 1 kwietnia 2006r. jak i o toczącym się postępowaniu sądowym.

Organ wskazał, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, a także zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa wyżej powołana ustawa o świadczeniach rodzinnych. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki wymienione w art. 8 tej ustawy m.in. dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego ( art. 8 pkt 2 ), który jest nierozerwalnie związany z zasiłkiem rodzinnym. Prawo do dodatku przysługuje pod warunkiem, że na dziecko przysługuje zasiłek rodzinny. Organ podkreślił, iż dodatki do zasiłku rodzinnego na dziecko nie przysługują jeżeli nie przysługuje zasiłek rodzinny, choćby spełnione zostały pozostałe warunki wymagane do przyznania poszczególnych dodatków. Nie przyznanie zasiłku rodzinnego wyklucza możliwość ubiegania się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego. Taka sytuacja ma miejsce w omawianej sprawie.

Ponadto organ powołując się na art.24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, że prawo do świadczeń ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W przedmiotowej sprawie, jak to wskazał organ I instancji w uzasadnieniu, możliwość przyznania wstecz i wypłata wyrównania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego byłaby możliwa, gdyby A. M. w miesiącu maju 2004r.złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w O. wniosek o ten dodatek wraz z pismem, że toczy się sprawa przed sądem o potwierdzenie, iż wnioskodawczyni podlega ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik. Okoliczność ta byłaby podstawą do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 Kpa do czasu zakończenia postępowania sadowego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła A. M. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Skarżąca wskazała, iż od dnia 1 października 2002 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę oraz że po urodzeniu syna złożyła w ZUS-ie wszystkie dokumenty potrzebne do uzyskania zasiłku macierzyńskiego. Skarżąca wyjaśniła, iż ZUS odmówił jej przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego oraz że decyzję ZUS zmienił Sąd Apelacyjny. Po wyroku Sądu Apelacyjnego ZUS przyznał jej zasiłek wychowawczy na okres od dnia 1 kwietnia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. Skarżąca wyjaśniła, iż w dniu otrzymania powyższej decyzji zadzwoniła do ZUS-u gdzie uzyskała informację, iż aby uzyskać zasiłek za pozostały okres powinna zwrócić się do Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca wskazała również, iż wcześniej nie została w żaden sposób poinformowana o zmianie przepisów polegających na wskazaniu przez ustawę innego organu właściwego w sprawie przyznawania i wypłaty dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz podniosła, że nie została pouczona, iż powinna poinformować organ o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż pierwszy wniosek o zasiłek wychowawczy złożyła w roku 2003.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Na wstępie należy zauważyć, iż obowiązująca od dnia 1 maja 2004 r. ustawa o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. , Nr 139, poz. 992 ze zm. ) uchyliła wcześniejsze uregulowanie prawne dotyczące zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych tj. ustawę z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., Nr 102, poz. 651 ze zm. ). Nowe uregulowania wprowadziły zmiany m.in. we właściwości organów ustalających i wypłacających świadczenia rodzinne.

Zdaniem Sądu świadczenia unormowane w obu ustawach pomimo odmiennego nazewnictwa - uchylona ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych wnioskowane przez skarżącą świadczenie nazywała "zasiłkiem wychowawczym" (art. 15a), a obowiązująca od dnia 1 maja 2004 r. ustawa o świadczeniach rodzinnych określa je jako "dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego" ( art. 8 pkt 2, art. 10) - są analogiczne.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy skarżąca wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2003 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wypłatę zasiłku wychowawczego. Bezspornym jest, że po wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia [...] r. - sygn. [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją dnia [...] r., nr [...] przyznał skarżącej zasiłek wychowawczy na okres od 1 kwietnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. z tytułu zatrudnienia potwierdzonego wyrokiem Sądu w kwocie [...] zł.

Natomiast w postępowaniu, będącym przedmiotem kontroli sądowej, organy pomocy społecznej formalistycznie podchodząc do sprawy przyjęły, iż sprawa o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego zawisła dopiero z dniem 11 stycznia 2008 r. tj. w dniu złożenia wniosku. Organy odmawiając przyznania wnioskowanych świadczeń powołały się na przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

W tym miejscu należy zauważyć, iż z dniem 30 października 2007 r. art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowił, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 za niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Wyrok powyższy został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 30 października 2007 r., Nr 200, póz. 1446.

Co prawda niniejsze postępowanie nie dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego, lecz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, to jednak, co należy podkreślić, w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2007 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż uznanie niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu w zakresie oznaczonym w sentencji wyroku wynika z ram wyznaczonych przez pytanie sądu. TK podkreślił przy tym, iż nie podobna jednak nie dostrzegać, że także inne sytuacje, w których znajduje zastosowanie zdekonstytucjonalizowany przepis, są dotknięte podobną wadliwością.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego powoduje zatem nierówność w ramach populacji, wobec której znajduje zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Jak wskazał jednocześnie Trybunał - nie jest natomiast wykluczone – zważywszy na utratę domniemania konstytucyjności przez art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych na skutek wydania orzeczenia P 28/07 – że sądy, orzekając w sprawach innych zasiłków, dokonają stosownej wykładni tego przepisu, wykorzystując art. 8 Konstytucji.

Trybunał, zatem w powoływanym wyroku z dnia 23 października 2007r. wskazując na zakres uznania niekonstytucyjności kontrolowanego przepisu 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatkowo stwierdził, że poza zasiłkiem pielęgnacyjnym zdekonstytucjalizowany przepis znajduje zastosowanie w sprawach innych świadczeń rodzinnych, co pozwala - z uwagi na utratę domniemania jego konstytucyjności na dokonanie stosownej wykładni sądowej z wykorzystaniem art. 8 Konstytucji.

Należy zaznaczyć, iż wprawdzie wykładnia gramatyczna art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do odkodowania normy jaką zastosował organ, to jednak zasadnym byłoby tu zastosowanie wykładni celowościowej. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest przytoczony wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007r.

Celem omawianej regulacji jest udzielanie pomocy materialnej osobom (i ich rodzinom) o niskich dochodach. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka i wraz z nim mogą być przyznane dodatki - m.in. z tytułu urodzenia dziecka czy opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Zgodnie z art. 18 Konstytucji RP rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Zaś stosownie do ust. 2 art. 71 Konstytucji RP matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa.

Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż Państwo prowadząc politykę społeczną i ekonomiczną jest zobowiązane do uwzględniania dobra rodziny. Jednym z przejawów tej polityki jest pomoc ze strony władz publicznych, udzielana rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Przede wszystkim prawo do szczególnej pomocy władz publicznych ma matka w okresie przed, jak i po urodzeniu dziecka.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów trudno zgodzić się z tym, aby strona ponosiła konsekwencje błędnej decyzji ZUS z dnia [...] r. następnie zmienionej wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Strona nie może ponosić również negatywnych konsekwencji niedopełnia przez organy obowiązków wynikających z art. 9 Kpa, art. 26 ust. 6, oraz art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ocenie Sądu, jeżeli ZUS nie wydałby błędnej decyzji, to skarżąca zapewne, na co wskazuje jej obecne postępowanie oraz wyraźne oświadczenia, pobierając zasiłek wychowawczy wystąpiłaby do organów pomocy społecznej o wypłatę dodatku w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o ile oczywiście zostałaby o zmianie przepisów pouczona.

Zgodnie z art. 26 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych podmiot realizujący świadczenia rodzinne jest obowiązany poinformować osoby ubiegające się o świadczenia rodzinne o terminach składania wniosków, o których mowa w ust. 3 i 4 oraz w art. 24. Również zgodnie z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

A więc na organach spoczywa obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Jest to tym bardziej znamienne, że zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych " W przypadku zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne obowiązek poinformowania o tym fakcie osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym. Obowiązek ten dotyczy również podmiotów realizujących zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne lub wychowawcze do dnia wejścia w życie ustawy".

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż organ realizujący dla skarżącej świadczenie rodzinne w okresie do 30 kwietnia 2004 r. powinien pouczyć ją zarówno o zmianie podmiotu realizującego świadczenia w następnym okresie zasiłkowym, jak również o terminach wypłaty świadczeń zależnych od daty złożenia wniosku tj. o przepisach art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 24. W ocenie Sądu pouczenie to winno nastąpić na piśmie i być skierowane bezpośrednio do strony skarżącej.

W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu lub adnotacji wskazującej na okoliczność, iż w toku postępowania skarżąca została pouczona o przysługujących jej prawach lub o zmianie przepisów mających wpływ na jej uprawnienia. Z uwagi na brak powyższych dokumentów należy uznać, iż strona starająca się o uchylenie decyzji ZUS przed sądem nie została na żadnym etapie postępowania pouczona, iż w związku z wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Ponadto zwrócić należy uwagę, iż nawet w decyzji ZUS przyznającej zasiłek wychowawczy brak jest informacji, iż zmieniła się właściwość organu realizującego świadczenie. Na powyższe zaniechanie wskazuje również skarżąca, która w piśmie z dnia [...] r. wskazała, że o konieczności wystąpienia z wnioskiem do Ośrodka Pomocy Społecznej dowiedziała się ustnie.

Wobec powyższego nie został przez to spełniony obowiązek organów dotyczący czuwania, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.

Ponadto organy obu instancji postąpiły wbrew zasadzie prawdy obiektywnej - zgodnie, z którą prowadzący postępowanie jest obowiązany zbadać wszechstronnie sprawę, w szczególności w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć z urzędu cały materiał dowodowy dla ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 Kpa) ograniczając się jedynie do zbadania, kiedy został złożony wniosek, nie badając tym samym czy skarżąca została pouczona o przysługujących jej prawach oraz kiedy złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, mamy do czynienia z kontynuacją świadczenia, a nie z nowym wnioskiem. Pismo skarżącej z dnia 19 grudnia 2007 r. należy traktować jako wniosek o kontynuację sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2003 r., a nie jak to uczynił organ jako nowy wniosek.

Ponadto organy obu instancji nie rozważyły, jakie skutki prawne pociągnęło za sobą wydanie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego, rozstrzygającego zagadnienie wstępne. Wyrok sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 43, poz. 296: z późn. zm.) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie, także inne osoby. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 2002 r. ( sygn. akt V CKN 1110/00 System Informacji Prawnej Lex nr 74492) "skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego wyroku jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w procesie późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana." ZUS stosując się do prawomocnego wyroku przyznał skarżącej zaległe świadczenie. Natomiast organy pomocy społecznej swoim działaniem i interpretacją przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz formalistycznym potraktowaniem pisma skarżącej z dnia [...] r. jako pierwszego wniosku w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w istocie doprowadziły do sytuacji, w której wyrok Sądu zmieniający decyzję ZUS, byłby pozbawiony skuteczności prawnej. Należy bowiem podkreślić, że po to skarżąca dochodziła w drodze sądowej zmiany decyzji ZUS, by na podstawie orzeczenia Sądu otrzymać świadczenie m.in. na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zauważyć należy, iż przyjęcie, że zasiłek przysługuje od miesiąca w którym został złożony wniosek może doprowadzić do sytuacji, że osoba która na skutek błędnej decyzji organu nie mogła uzyskać świadczenie będzie pozbawiona możliwości ubiegania się o jego wypłatę.

Zatem w niniejszej sprawie powstanie sytuacja, iż skarżąca do 30 kwietnia 2004 r. otrzymała przysługujący jej zasiłek wychowawczy, ale na skutek zmiany przepisów i braku poinformowania skarżącej o zmianie przepisów i konsekwencji z nich wynikających została pozbawiona możliwości kontynuacji pobierania świadczeń z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego.

Rozpoznając sprawę ponownie, właściwy organ administracji winien, mając na względzie wskazane powyżej uwagi Sądu, wnikliwie zinterpretować przepisy Kpa oraz wyżej wskazanych ustaw mając jednocześnie na uwadze przepisy Konstytucji, Ponadto organ powinien całościowo rozpatrzeć zebrany materiał dowodowy i na tej podstawie wydać rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ppsa . Art. 152 ppsa nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter rozstrzygnięcia.

/-/B. Popowska /-/M. Dybowski /-I. Kucznerowicz

Za nieobecnego sędziego WSA

/-/ M. Dybowski

KB/