Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 186/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 213, art. 233 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 maja 2018r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia dotyczącego zarachowania nadpłaty w podatku od nieruchomości na poczet bieżących zobowiązań I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] S.A. w [...] kwotę [...] zł ([...]00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Burmistrz Gminy S. (dalej: Burmistrz), działając na podstawie art. 76 § 1 oraz art. 76a § 1 w związku z art. 216 – 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej jako "O.p."), postanowił zaliczyć kwotę [...]zł nadpłaconego przez O. W. podatku od nieruchomości w roku 2010 na poczet bieżących zobowiązań podatkowych tj. IV, V, VI, VII, VIII, IX, X oraz częściowo XI ratę podatku od nieruchomości za 2017 r.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] zwróciła się o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., wnosząc o zaliczenie kwoty nadpłaconego podatku wraz z oprocentowaniem od dnia dokonania wpłaty.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], Burmistrz odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...]

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. O. W., wniosła zażalenie na postanowienie Burmistrza z dnia 10 kwietnia 2017 r., nr [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], "po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z zażalenia [...] S.A. (dawniej [...] S.A.) z siedzibą w W. reprezentowanej przez doradcę podatkowego A. L. – na postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia [...].06.2017 r., nr [...] o odmowie uzupełnienia postanowienia tegoż organu z dnia [...].4.2017 r., nr [...], w przedmiocie zarachowania nadpłaty w podatku od nieruchomości na poczet bieżących zobowiązań podatkowych", działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 3 oraz art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 76a § 1, art. 213 i art. 219 O.p., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] S.A. (dawniej [...] S.A.) z siedzibą w W. reprezentowana przez adwokata K. S., podnosząc zarzut naruszenia: art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 w zw. z art. 213 § 1 i 4 O.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], podczas gdy zażalenie zostało złożone na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], co w konsekwencji oznacza, że Kolegium uczyniło przedmiotem merytorycznego rozpoznania niewłaściwe postanowienie Burmistrza; naruszenie art. 77 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 i 2 O.p. poprzez brak określenia i zwrotu oprocentowania z tytułu nadpłaty w podatku od nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. W ocenie Kolegium w realiach przedmiotowej sprawy przyjąć należało, że podatnik w istocie zaskarżył postanowienie o odmowie uzupełnienia postanowienia o zarachowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżąca, wnosząc zażalenie z dnia [...] lipca 2017 r. zaskarżyła postawienie Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], o zaliczeniu kwoty [...]zł nadpłaconego przez skarżącą podatku od nieruchomości w roku 2010 na poczet bieżących zobowiązań podatkowych tj. IV, V, VI, VII, VIII, IX, X oraz częściowo XI ratę podatku od nieruchomości za 2017 r. Okolicznością bezsporną – wynikającą wprost z sentencji zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. pozostaje również, że przedmiotem rozpoznania organu II instancji było postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...], o odmowie uzupełnienia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie zarachowania nadpłaty w podatku od nieruchomości na poczet bieżących zobowiązań podatkowych.

W tym miejscu zauważyć należy, że postępowanie odwoławcze – w niniejszym przypadku zażaleniowe – oparte jest na zasadzie skargowości. Nie ma ono charakteru inkwizycyjnego, a zatem w żadnym wypadku nie może być wszczęte z urzędu (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt IV SA 2006/98, niepubl.; wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1260/96, niepubl.). Skuteczne wszczęcie postępowania odwoławczego lub też zażaleniowego, wymaga zatem wniesienia odwołania (zażalenia) przez uprawniony podmiot, w którym podmiot ten wskaże jednoznacznie przedmiot zaskarżenia. Organ II instancji nie może poddać kontroli aktu nie będącego przedmiotem środka zaskarżenia.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, jasno określiła przedmiot zaskarżenia, wskazując w swoim zażaleniu, że zaskarża postanowienie Burmistrza z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] W zaistniałych okolicznościach, obowiązkiem Kolegium było rozważanie zasadności wniesienia powyższego zażalenia na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], nie zaś, jak wynika z treści sentencji zaskarżonego postanowienia, zasadności zażalenia na postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] Bez znaczenia jest pozostawanie obu powyższych postanowień ze sobą w związku oraz, że wniesione zażalenie kwestionuje również stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2017 r. Skarżąca bowiem jasno określiła przedmiot zażalenia, a obowiązkiem organu było jego rozpoznanie, nie zaś samodzielna zmiana zakresu przedmiotowego postępowania zażaleniowego.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie w sposób istotny narusza porządek prawny nałożony przepisami Ordynacji podatkowej. Nie do pogodzenia z zasadami postępowania podatkowego jest rozpatrywanie zażalenia od postanowienia, które nie zostało przez stronę zaskarżone. Utrzymując w mocy postanowienie organu w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia, organ podatkowy naruszył powołany w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia art. 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 213 O.p. Postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszej instancji powinno być wydane wówczas, gdy rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z zaskarżonym przez stronę rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Natomiast Kolegium, wydając zaskarżone postanowienie, przedmiotem rozpoznania uczyniło niezaskarżone przez stronę postanowienie Burmistrza Gminy S. w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia.

Tym samym w realiach przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Równocześnie, stwierdzone naruszenie uniemożliwiło Sądowi odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając na uwadze powyższe, Kolegium orzekając ponownie rozpatrzy zażalenie na postanowienie Burmistrza Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], o zarachowaniu nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań podatkowych.

Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania ma umocowanie w treści art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną kwotę [...]zł złożyła się równowartość wpisu sądowego ([...] zł) oraz wynagrodzenia adwokata ([...] zł) ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz.1800) oraz zwrot opłaty za pełnomocnictwo ([...] zł).