Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1490/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3a, art. 28 ust. 3b
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 1116/16 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1116/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

I

Z. P. (dalej: skarżący) w dniu [...] marca 2016 r. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na nieskuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które trwa wiele lat i nie może doprowadzić do wyegzekwowania należności. Egzekucja była możliwa w czasie, gdy prowadził rozwiniętą działalność gospodarczą, zaś w chwili obecnej jest to już niemożliwe. W ocenie skarżącego brak wyegzekwowania należności powstał z winy ZUS-u, który zwlekał z wszczęciem egzekucji.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej także: ZUS lub organ) decyzją z dnia [...] maja 2016 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek należnych od skarżącego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 6 maja 2016 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżący w chwili obecnej uzyskuje miesięczne dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 3.800 zł miesięcznie. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, ponosząc stałe wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem w kwocie 2.800 zł. Ponadto spłaca zobowiązania z tytułu podatków w wysokości 200 zł miesięcznie. Skarżący posiada również zobowiązania w wysokości 50.000 zł, lecz nie podał, w jaki sposób są regulowane. Nie posiada żadnych wierzytelności. Jest właścicielem mieszkania położonego w Brzesku o pow. 25,98 m2 oraz właścicielem samochodu osobowego Nissan Note, rok produkcji 2010.

Analizując sytuację materialną skarżącego organ powołał się na art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wskazując, że należności z tytułu składek mogą być umarzanie jedynie w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zachodzi ona m.in. wówczas, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję lub gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Tymczasem wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, na majątku nieruchomym ustanowiona została hipoteka, zaś w stosunku do samochodu osobowego dokonano zastawu skarbowego. ZUS może w związku z tym przeprowadzić skuteczną egzekucję. Oceniając zaś, czy zachodzą przesłanki do umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. organ wskazał, że skarżący osiąga miesięcznie dochód, który kilkukrotnie przewyższa wartość minimum socjalnego w 2015 r. Ponadto skarżący nie wykazał żadnych nadzwyczajnych zdarzeń, które doprowadziły do strat w jego majątku, bądź niemożności osiągania dochodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 grudnia 2016 r. uwzględnił skargę skarżącego i uchylił obie decyzje organu zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie z 2003 r.) poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów.

W ocenie Sądu I instancji, skoro w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie należności, określonych w art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., to prawidłowo organ sięgnął do dyspozycji art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Sąd I instancji przypomniał, że umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. zostały określone w § 3 rozporządzenia z 2003 r. Wskazanymi w tym akcie przesłankami umożliwiającymi umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny (w tej części przepis podlega wykładni ścisłej, tj. ani rozszerzającej ani zawężającej, zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendandae). Wypełniając upoważnienie ustawowe, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał przykładowe stany faktyczne, w których może nastąpić umorzenia zaległości. WSA zwrócił uwagę, że wyliczenie to nie stanowi zamkniętego katalogu przypadków uzasadniających umorzenie zaległości z innej przyczyny niż całkowita nieściągalność, a jedynie przykładowe wskazanie różnych kategorii stanów faktycznych, które z całą pewnością mieszczą się w tej przesłance. Poza tymi przesłankami mogą istnieć inne jeszcze okoliczności, które stanowiłyby przesłankę rozważenia możliwości zastosowania ulgi. W delegacji ustawowej do wydania wyżej wskazanego rozporządzenia stwierdzono, że należy wziąć pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Wypełniając tę delegację ustawową Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał, że możliwość umorzenia należności zachodzi w sytuacji, gdy stan majątkowy zobowiązanego lub jego sytuacja rodzinna, uniemożliwia mu opłacenie tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego, bądź jego rodziny. Sąd I instancji podkreślił przy tym, że stwierdzenie powyższej przesłanki nie oznacza, że organ jest zobowiązany do umorzenia należności. Stwierdzenie to powoduje, że postępowanie wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Organ samodzielnie dokonuje wyboru alternatywnego rozwiązania, co jednakowoż nie świadczy, że dysponuje w tym zakresie zupełną dowolnością. Rozstrzygnięcie podejmowane jest wówczas na podstawie tzw. uznania administracyjnego. Stwierdzenie natomiast przez organ braku przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 2 i 3a u.s.u.s. powoduje, że nie będzie on dysponował wyborem rozstrzygnięcia, a decyzja będzie miała charakter związany.

Sąd I instancji podkreślił również, że przez użyte w rozporządzeniu z 2003 r. stwierdzenie "uniemożliwia mu opłacenie tych należności", należy rozumieć sytuację zapłaty całości należności wraz odsetkami. Spełnienie tej przesłanki wiąże się z istnieniem po stronie zobowiązanego szczególnych powodów, powodujących że żądanie pełnej i terminowej zapłaty składek może zachwiać podstawami egzystencji zobowiązanego i (lub) osób zależnych od niego. Natomiast okoliczności występujących po stronie zobowiązanego, nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości składkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia).

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, przy zastosowaniu art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. organ ograniczył się jedynie do przypadków wymienionych w rozporządzeniu z 2003 r., nie przeanalizował zaś ogólnego warunku z tego rozporządzenia wynikającego, tj. nie wykazał, że skarżący jest w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla niego. WSA podkreślił, że wprawdzie w rozporządzeniu z 2003 r. jest mowa o tym, że to zobowiązany ma wykazać, iż nie jest w stanie uiścić należności. Niemniej jednak wykazanie musi ograniczać się do powołania określonych faktów przez skarżącego. Ocena tych faktów i jednoczesne stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do rozważenia w drodze uznania administracyjnego, czy zastosować ulgę, należą już do organu administracyjnego. Innymi słowy, strona przedstawia fakty, z których jej zdaniem wynika, że nie jest w stanie opłacić należności, zaś organ weryfikuje te twierdzenia i jeżeli się z nimi nie zgadza, daje temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, przedstawiając stosowną argumentację.

Zdaniem Sądu I instancji ZUS nie przedstawił stosownej argumentacji, uzasadniającej, że wskazana przez skarżącego sytuacja materialna nie daje podstaw do umorzenia zadłużenia. Organ ustalił jedynie, że zaległości skarżącego opiewają na kwotę 167.769,96 zł, a po pokryciu wydatków pozostaje mu kwota 800 zł. Ponadto posiada on mieszkanie i samochód, choć nie podano wartości tych składników. Nie wiadomo wobec powyższego, czy ich sprzedaż pokryłaby zaległości. Nie sposób wobec powyższego stwierdzić, na jakiej podstawie organ przyjął, że skarżący jest w stanie w ogóle zapłacić wyżej wskazaną kwotę.

Ponadto, organ dużą wagę przykładał do faktu, że skarżący jest właścicielem mieszkania z którego możliwa jest egzekucja, co uzasadniałoby stwierdzenie, że zdaniem organu prawo własności nieruchomości lokalowej uniemożliwia umorzenie należności składkowych. Stanowisko takie byłoby jednak nieprawidłowe, a organ stworzyłby normę prawną polegającą na przyjęciu, że właścicielom nieruchomości nie można umarzać nieruchomości. Tymczasem organ powinien przeanalizować możliwość zbycia przedmiotowej nieruchomości lokalowej, a następnie skutki, jakie sprzedaż ta pociągnęłaby dla skarżącego oraz instytucji państwowych. W orzecznictwie sądowym przyjęto zaś pogląd, zgodnie z którym sytuacja, w której zapłata zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa, jest niezgodna nie tylko z interesem zobowiązanego, ale także z interesem publicznym.

W ocenie Sądu I instancji, organ w sposób nieprawidłowy podał, że umarza zaległości dopiero wówczas, gdy wyczerpane zostaną wszelkie możliwe sposoby odzyskania należności, a więc gdy na podstawie analizy całości sprawy, stwierdzony zostanie brak możliwości ściągnięcia należności, w dłuższym okresie czasu. Przesłanka taka nie wynika jednak z żadnych przepisów mających zastosowanie w sprawie, a organ "stworzył" kolejną normę prawną. Ponadto, organ nie podał, co rozumie "przez dłuższy okres czasu". Jest to o tyle istotne w realiach rozpoznawanej sprawy, że skarżący wskazał w skardze, że trudno byłoby mu spłacić należności w ciągu jego życia.

Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów. WSA zobowiązał ZUS, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy zastosował wszystkie dyrektywy wynikające z uzasadnienia wyroku. W szczególności natomiast w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który ewentualnie zostanie uzupełniony, dokona prawidłowej wykładni wyżej wskazanych przepisów. Organ wyeliminuje również błędy w zakresie uzasadnienia przesłanek, które jego zdaniem przemawiały za odmową umorzenia składek. Sposób rozumowania organu powinien przy tym znaleźć odzwierciedlenie w treści decyzji, aby umożliwić Sądowi, w razie ewentualnego jej zaskarżenia, ocenę motywów podjętego rozstrzygnięcia.

II

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej: p.p.s.a.) zrzekł się rozprawy i wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. przez ich błędną wykładnię i nieuprawnione złagodzenie przesłanki "zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego" przy utożsamianiu jej z jakimikolwiek "negatywnymi skutkami", a nadto poprzez przyjęcie, że przy badaniu możliwości umorzenia należności składkowych jednym z najistotniejszych elementów jest wartość zadłużenia płatnika, nie zaś jego aktualna sytuacja materialna i osobista.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Z.P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Zamierzonego skutku nie mogły odnieść zarzuty naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. Według autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni tych przepisów i w sposób nieuprawniony złagodził przesłanki "zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego" przy utożsamianiu jej z jakimikolwiek "negatywnymi skutkami", a nadto poprzez przyjęcie, że przy badaniu możliwości umorzenia należności składkowych jednym z najistotniejszych elementów jest wartość zadłużenia płatnika, nie zaś jego aktualna sytuacja materialna i osobista.

Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym uprawnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Z tego powodu w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki. Obejmują one – jako przykładowe – 3 sytuacje, a w śród nich jak w pkt 1, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Zatem wskazana w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2366/13). Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 724/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organ nie przeanalizował ogólnego warunku wynikającego z powyższego rozporządzenia, a mianowicie nie wykazał, że skarżący jest w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla niego. Nie ma wątpliwości, że te ustalenia wymagają odniesienia się do wyników postępowania dowodowego w konkretnej sprawie i nie mogą być oparte na ogólnikach, w szczególności organ powinien wyjaśnić, na czym opiera przekonanie o efektywności egzekucji oraz dlaczego uważa, że w sytuacji finansowej zobowiązanego spłata należności nie pobawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5568/16)

Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ nie porównał stwierdzonej sytuacji materialnej skarżącego z wysokością zaległej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która w rozpoznawanej sprawie wynosi 167.769,96 zł. Dokonując takiej oceny organ powinien zestawić wartość posiadanego majątku oraz wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami utrzymania jej, w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacić istniejące zadłużenie bez niedostatku (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1234/15).

Oczywiście nie może ulegać wątpliwości, że świetle art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., to ubiegający się o umorzenie należności z tytułu ubezpieczeń społecznych ma wykazać, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną oraz zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Niemniej jednak rację ma Sąd I instancji, że ocena wskazanych przez zobowiązanego faktów i jednoczesne stwierdzenie, czy zastosować ulgę wobec zobowiązanego, należą już do organu administracyjnego.

Ponadto, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, organ przykładając dużą wagę do faktu, że skarżący jest właścicielem nieruchomości z której możliwa jest egzekucja - w żaden sposób nie odniósł się do wartości tej nieruchomości oraz do skutków, jakie sprzedaż ta pociągnęłaby dla skarżącego w kontekście jego egzystencji. ZUS powinien przede wszystkim dokonać oceny powyższej okoliczności pod kątem ewentualnego doprowadzenia skarżącego do stanu bezdomności. Należy bowiem podkreślić, że ustawodawca po to stworzył możliwość umarzania należności składkowych (także ściągalnych), aby umożliwić egzystencję podmiotom zadłużonym, zapewnić ich powrót do normalnego życia oraz terminowe regulowanie zobowiązań bez konieczności ubiegania się o pomoc społeczną i popadania w spiralę zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1979/15). Oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., oraz dokonując wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. należy mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt II GSK 1807/14). Natomiast wypaczeniem stosowania instytucji umorzenia składek jest stanowisko, że składki powinny być za wszelką cenę ściągane z uwagi na stan finansów ZUS, podczas gdy prawodawca wyraźnie wskazuje, że granicą, której przekraczać nie wolno jest doprowadzenie do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2757/14).

Wobec powyższego nie można się zgodzić z twierdzeniem autora skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji w sposób nieuprawniony przyjął, że jednym z głównych elementów poddawanych analizie w sprawie o umorzenie zaległych składek byłaby ich wysokość. Wysokość zadłużenia jest bowiem istotnym elementem, który ZUS powinien zestawić z sytuacją materialną i życiową zobowiązanego oraz ocenić, czy wyegzekwowanie właśnie takiej wysokości zadłużenia, w sytuacji w jakiej znajduje się zobowiązany - nie pociągnie dla niego zbyt ciężkich skutków.

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w pełni akceptuje pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 2757/14, w którym NSA wskazał, że w każdej sprawie dotyczącej umorzenia należności organ powinien realnie wskazać, na czym opiera przekonanie o możliwości spłaty zadłużenia bez narażenia strony na niezaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.

Z powyższych względów podzielając wykładnię przepisów prawa materialnego, dokonaną przez Sąd Instancji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne.

Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.