Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 2607/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska, Asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Karolina Sikora, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].11.2001r, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej P. Spółka z o.o. z siedzibą w L. 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...].11.2001 r. na podstawie art.53 ust.l i 66 ust.3 pkt 1 ustawy z dnia 24.10.1974 r. prawo wodne (Dz.U.Nr 38, poz.230 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Spółki z o.o. P.

I. zezwolił Spółce z o.o. P. z siedzibą w L. na pobór piasku z rzeki Wisły na odcinku od km [...] do km [...] w L. oraz na składowanie piasku w międzywalu,

II. zobowiązał Spółką z o.o. P. do wykonania szeregu obowiązków wymienionych w pkt II decyzji.

Odwołanie od tej decyzji wnieśli O w G., ,Sołectwo L. oraz Zarząd Miasta i Gminy L.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].02.2002 r. uchylił zaskarżoną decyzją i odmówił Spółce z o.o. P. pozwolenia wodnoprawnego na pobór piasku z rzeki Wisły na odcinku od km [...] do km [...] w L.. Organ odwoławczy wskazał, że:

* udzielone pozwolenie wodno-prawne jest niezgodne z wnioskiem

Spółki którą w dniu [...] sierpnia 2001 r. , ograniczyła żądanie do poboru piasku z koryta rzeki Wisły,

* właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na składowanie

materiałów na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią od dnia

1.01.2002 r. zgodnie z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

jest wojewoda a nie starosta,

* przedmiotowe przedsięwzięcie (pobór i składowanie piasku) zloka

lizowane jest na terenie rezerwatu przyrody "[...]" co oznacza, że zgodnie z zapisem art.23 a ustawy z dnia 16.X.1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U.Nr 99 z 2001 r. poz.1079) jest niezgodne z prawem (według stanowiska Biura Orzecznictwa Administracyjnego Ministerstwa Środowiska na terenach rezerwatu przyrody i obszarach chronionego krajobrazu komercyjny pobór piasku przez inne zakłady nawet w miejscach wskazanych przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie jest wydobywaniem materiałów w związku z utrzymaniem wód i podlega wszelkim rygorom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, zaś zwolnienia, od zakazów dotyczą konieczności likwidacji nagłych zagrożeń lub likwidacji skutków kieski żywiołowej i nie odnoszą się do robót realizowanych poza tym okresem),

* pobór kruszywa na tym odcinku Wisły z punktu widzenia zakazów obowiązujących na obszarach rezerwatów przyrody wynikających z ustawy o ochronie przyrody stanowiłby naruszenie obowiązującego prawa,

* wywóz ciężkimi samochodami wydobytego kruszywa nie przystosowanymi do tego ulicami L. będzie powodował uciążliwości dla mieszkańców, doprowadzi do zniszczenia dróg, utrudni komunikację w mieście.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka z o.o. P. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...]. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty:

* nie wyjaśnienie przez organ czy wnoszący odwołanie są stronami tego postępowania (według strony skarżącej Zarząd Miasta i Gminy L. oraz Sołectwo L. nie mają przymiotu strony zaś O. nie złożyło formalnego wniosku o uczestnictwo na prawach strony w tym postępowaniu),

* naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art.7, 107 kpa - przez nieuwzględnienie, że Spółka na rozprawie administracyjnej wnosiła o pozwolenie wodnoprawne także na składowanie piasku w międzywalu, że wywóz piasku miał się odbywać nie ulicami centrum miasta a jedynie po drodze zlokalizowanej w międzywalu i

nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji (brak odniesienia do konkretnych przepisów).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie dodając, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i sprzeczne z postanowieniami rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23.12.1998 r. w sprawie uznania za rezerwat (Dz.U.Nr 66, poz.1224) zaś podmioty odwołujące się zostały uznane za strony przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadnione ale z innych przyczyn niż podnosi strona skarżąca.

Stosownie do treści art.19 kpa organ administracji publicznej z urzędu przestrzega swojej właściwości tak rzeczowej jak i miejscowej.

Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...].11. 2001 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy - Prawo wodne z 1974 roku.

Z dniem 1.01.2002 r. weszła w życie ustawa z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U.Nr 115, poz.1129 ze zm.).

Zgodnie z art.204 ust.l tej ustawy sprawy wszczęte a nie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej, przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie z zastrzeżeniem ust.2 i 3. Wskazane wyjątki dotyczą opłat za szczególne korzystanie z wód. Zatem sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu według przepisów nowej ustawy albowiem nie została zakończona decyzją ostateczną przed 1.01.2002 r. Użyty przez ustawodawcę zwrot "podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie" oznacza nie tylko konieczność zastosowania nowej podstawy materialno - prawnej ale również zachowanie właściwości organów określonych w tej ustawie.

Prawo wodne z 1974 roku jako organ właściwy do wydawania pozwolenia wodnoprawnego wskazywało starostę (art.55 ust.l). Do wojewody należało jedynie wydawanie pozwoleń wodnoprawnych dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu oddziaływania jest obligatoryjne w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska (nowela od 1.10.2002 r.).

Zgodnie z art.66 prawa wodnego z 1974 r. starosta był organem właściwym także do zwolnienie od zakazu składowania materiałów na obszarze między wałem przeciwpowodziowym a korytem wody płynącej. Nowe prawo wodne w art.83 ust.2 stanowi, że organem właściwym do zwolnienia od powyższego zakazu składowania materiałów jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej a nie wojewoda, jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji. Jest to organ administracji rządowej nieZespolonej- art.4 ust. 1 pkt 3 ustawy. Organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej jest, zgodnie z art.4 ust.3 ustawy, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Po dniu 31.12.2003 r. zadania i kompetencje Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wykonuje minister właściwy do 'opraw gospodarki Godnej (art.218a ustawy).

Właściwość Wojewody jako organu pierwszej instancji została przewidziana między innymi w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne dotyczy wydobywania kamienia, żwiru, piasku i innych materiałów oraz ich składowania na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzję, o której mowa w art.40 ust.3 i art.83 ust.2 pkt 1 (art.122 ust.2 pkt 3 w zw.z art.140 ust.2 pkt 5 prawa wodnego z 2001 r.). Z treści decyzji organu pierwszej instancji wynika, że zostało wydane zwolnienie z zakazu składowania piasku na obszarze położonym między wałem przeciwpowodziowym a korytem wody płynącej. Jest to wi

c decyzja odpowiadająca materialnoprawnej podstawie z art.83 ust.2 pkt 1 nowego prawa wodnego.

Teren ustalonego składowiska to obszar bezpośredniego zagrożenia powodzią (art.82 ust.l pkt 1 prawa wodnego). Oznacza to właściwość Wojewody do wydania pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na treść art. 140 ust.2 pkt 5 ustawy. Wobec powyższego Wojewoda [...] nie był organem właściwym do orzekania jako organ wyższego rzędu. Od dnia 1.01.2002 r. był bowiem organem właściwym do wydania decyzji w tej sprawie jako organ pierwszej instancji. Nie mógł też orzekać ' w sprawie dotyczącej zwolnienia z zakazu składowania,bowiem sprawa ta nie należy już do kompetencji ani starosty ani wojewody. Naruszenie przepisów o właściwości stosownie do treści art.156 § 1 pkt 1 kpa daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana przez organ właściwy w dacie jej wydania. Na skutek zmiany przepisów organ ten tzn.starosta utracił swoje kompetencje w tej sprawie. Należało zatem uchylić decyzję organu pierwszej instancji. Obecnie bowiem wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego winien rozpoznać wojewoda, a wniosek o zwolnienie z zakazu składowania pobieranego piasku na obszarze bezpośrednio zagrożonym powodzią - dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art.83 ust.2 pkt 1).

Oznacza to konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organy właściwe w sprawie, zgodnie wymogami prawa wodnego z 2001 r.

Z powyższych wzglądów należało na podstawie art.145 § 1 ust.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153.1270) stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.