Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 1977/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr. sąd. Monika Hładki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...],[...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zwraca skarżącej spółce kwotę 1037 zł (tysiąc trzydzieści siedem) tytułem nadpłaconego wpisu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2005r., Nr [...] , [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005r., Nr [...], sprostowaną przez ten organ postanowieniem o tym samym numerze z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 lipca 2003 r. , działająca z upoważnienia importera [...] ( prowadzącego działalność pod firmą [...] ) , Agencja Celna [...] dokonała zgłoszenia w ramach procedury uproszczonej – wpis do rejestru nr [...] oraz zgłoszenie celne uzupełniające z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] , wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towaru w postaci obuwia męskiego pochodzącego z Chin . Do zgłoszenia celnego zostało załączone między innymi świadectwo pochodzenia towaru z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], na którego podstawie zastosowano konwencyjną stawkę celną w wysokości 17 %. Po weryfikacji zgłoszenia celnego i wszczęciu postępowania celnego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego i należnego podatku VAT. Orzeczenie to stało się ostateczne.

Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2004r. organ celny I instancji wznowił z urzędu postępowanie celne w związku z ustaleniem w trybie przepisów § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów , sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów , których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130 , poz. 851 ze zm.) , zwanego dalej rozporządzeniem RM , że przedłożone świadectwo pochodzenia towaru nie jest autentyczne.

W wyniku wznowionego postępowania decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] i określił autonomiczną stawkę celną podwyższoną o 100 % , to jest stawkę w wysokości 80% wartości celnej towaru oraz określił kwotę długu celnego i należnego podatku VAT. Podstawą takiego rozstrzygnięcia było ustalenie , przy udziale Chińskiej Rady Wspierania Handlu Zagranicznego Wydział Xiamen , że świadectwo pochodzenia towaru , które przedstawiono w momencie objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu okazało się nieautentyczne (sfałszowane).

Decyzję tę , skutecznie zaskarżył przedstawiciel pośredni , Agencja Celna [...], a Dyrektor Izby Celnej , nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania , decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. , Nr [...] , [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedziono na tych samych podstawach co odwołanie , zarzucając:

• naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik postępowania , tj. art. 121 § 1 , art. 122 , art. 124 , art. 187 § 1 , art. 188 , art. 191 i art. 210 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 , poz. 926 ze zm.) – zwanej dalej Ordynacja podatkowa ,

• naruszenie przepisów prawa materialnego , tj. art. 15 , art. 16-19 , art. 65 § 4 pkt 2b, art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75 , poz. 802 ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 , art. 11c ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 , poz. 50 ze zm.) z uwagi na uznanie , iż przedstawiony towar do odprawy celnej w ramach procedury uproszczonej nie posiadał dostatecznie udokumentowanego pochodzenia , w wyniku którego mógł korzystać z konwencyjnej stawki celnej w wysokości 17% ,

• naruszenie § 3 oraz § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515) z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych,

• błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji polegający na uznaniu , że informacja podana przez Izbę Handlową kraju wywozu jest miarodajna , bez uwzględnienia starań strony o przedstawienie zweryfikowanego świadectwa pochodzenia .

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca Spółka podniosła w szczególności , iż w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ celny I instancji ograniczył się jedynie do analizy zweryfikowanego świadectwa pochodzenia nie umożliwiając stronie przedłożenia prawidłowego dowodu pochodzenia. Ponadto strona skarżąca stwierdziła , iż w żadnym z przepisów rozporządzenia RM nie ma mowy o zakazie ponawiania przedkładania kolejnych dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów , jeżeli poprzednie okazały się nieautentyczne , czy też niewiarygodne.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art. 13 § 1 Kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz ustalenia pochodzenia towaru stosownie do art. 19 § 1 Kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W myśl § 11 ust.1 rozporządzenia RM towary wymienione w wykazie nr 3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju, z którego dokonano wywozu towaru. Natomiast w wyniku sprawdzenia świadectwa przedłożonego przez importera okazało się, że nie jest ono autentyczne.

Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentów skargi, iż wystąpiła przesłanka do skorzystania z przepisu art. 19 § 2 Kodeksu celnego, mocą którego w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru, organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. W wyniku weryfikacji został przeprowadzony przeciwdowód w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, zatem administracja celna była uprawniona do nieuznania faktów stwierdzonych w dokumencie urzędowym - świadectwie pochodzenia dołączonym do zgłoszenia celnego, na podstawie którego zastosowano 17% stawkę celną konwencyjną .

Odnosząc się do zarzutu niezgodnego z prawem naliczenia odsetek wyrównawczych organ odwoławczy wskazał , że jest to świadczenie uboczne w postaci określonej kwoty pieniężnej , stanowiące tzw. wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału. Odsetki wyrównawcze pobiera się wtedy , gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych informacji podanych w zgłoszeniu celnym. Dotyczy to więc sytuacji , gdy w wyniku kontroli dokonanej po przyjęciu zgłoszenia celnego zostanie określona w drodze decyzji wyższa kwota należności celnych . Przepisy prawa celnego przewidują niepobranie takich odsetek , ale wyłącznie w sytuacji , gdy dłużnik udowodni , że składając zgłoszenie celne nie dopuścił się zaniedbań , względnie nie działał świadomie w celu uiszczenia niższej kwoty .W przepisach prawa przyjęto , że warunkiem niepobrania odsetek wyrównawczych jest wystąpienie szczególnych okoliczności , które musi udowodnić dłużnik , wykazując zaistnienie zdarzeń charakteryzujących się czymś osobliwym , niezwykłym , wyjątkowym . Podnoszona przez stronę zwykła staranność jej działania jest zdaniem organu niewystarczająca, jeżeli zważyć , że skarżąca Spółka zawodowo trudni się zgłaszaniem towarów, więc wymagać od niej należy dochowania wyższej staranności.

Obecny na rozprawie w dniu 10 października 2006r. pełnomocnik uczestnika postępowania [...] wnioskował o zawieszenie postępowania sądowego powołując się na złożenie wniosku do organu celnego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd wniosek w tym przedmiocie oddalił . Pełnomocnik podniósł też zarzut naruszenia art. 15 Kodeksu celnego oraz art. 210 Ordynacji podatkowej , zarzucił ponadto zastosowanie w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych , mimo że wymieniony akt nie obowiązywał w dacie zgłoszenia celnego. Według twierdzenia pełnomocnika organ celny miał obowiązek prowadzić samodzielnie postępowanie w celu weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru , a ponadto w sprawie nie wydano postanowienia o wszczęciu postępowania celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Kierując się powołaną normą prawną należało skargę uwzględnić , z innych niż przedstawione w skardze oraz zgłoszone na rozprawie zarzuty.

Rozpoznając skargę Sąd stwierdził , że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. , nr [...], określającą zamiast konwencyjnej stawki celnej , stawkę autonomiczną powiększoną o 100 % , czyli stawkę wynoszącą w niniejszej sprawie 80 % wartości celnej towaru. Uzasadniając zastosowanie powyższej stawki organ I instancji powołał się na postanowienia wstępne do taryfy celnej , będącej załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 226, poz. 1885) . Zgodnie z tymi postanowieniami stawkę celną autonomiczną , podwyższoną o 100% lub stawkę celną konwencyjną podwyższoną o 100% , jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej , stosuje się w przypadku , gdy nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru.

W świetle powyższego należy przyjąć , iż zastosowanie stawki podwyższonej o 100 % wymagało rozstrzygnięcia w decyzji kwestii pochodzenia towaru. Rozstrzygnięcia takiego nie zawiera jednak decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005 r. , nr [...]. Organ ten wydał natomiast w dniu 4 lipca 2005 r. , na podstawie art. 215 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej , postanowienie o sprostowaniu błędu rachunkowego w powyższej decyzji , co polegało (obok korekty błędu rachunkowego powstałego w wyniku dwukrotnego wliczenia do podstawy opodatkowania podatkiem VAT krajowych kosztów transportu) także na "rozszerzeniu" uchylenia objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. w części dotyczącej kraju pochodzenia i kodu kraju pochodzenia oraz na zmianie zgłoszenia celnego uzupełniającego Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w ten sposób , że w polu 16 (Kraj pochodzenia) w miejsce wyrazu "Chiny" zapisano wyraz "Nieustalony" oraz w polu 34 (Kod kraju pochodzenia) w miejsce oznaczenia "CN" wpisano oznaczenie "XP" . Nie ulega wątpliwości , iż organ I instancji w ten sposób , w trybie sprostowania i to w momencie , gdy w toku było już postępowanie odwoławcze , dokonał niedopuszczalnego uzupełnienia rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Art. 215 § 1 Ordynacji podatkowej określa , że organ może , z urzędu lub na żądanie strony , prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji . Komentowany przepis , jak i inne przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują wprawdzie pojęć "błąd rachunkowy" i "oczywista omyłka" , niemniej należy przyjąć , że prostowanie takie może dotyczyć wyłącznie błędów i omyłek , które stanowią wady nieistotne . Sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany jej treści , w trybie sprostowania nie można też zmienić przedmiotu rozstrzygnięcia .

W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej , który w wyniku rozpatrzenia odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji , przyjmując iż jej rozstrzygnięcie obejmuje również część dotyczącą kraju pochodzenia oraz kodu kraju pochodzenia , wprowadzoną w drodze postanowienia o sprostowaniu , wydał swoją decyzję z naruszeniem przepisów postępowania , to jest art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy .

Dodatkowo Sąd wskazuje , iż w sprawie niniejszej na etapie odwołania doszło do innego jeszcze naruszenia przepisów proceduralnych . W odniesieniu bowiem do odwołania drugiej strony , to jest importera [...] , w formie pisma z dnia 3 czerwca 2005 r. (k. 80 akt administracyjnych) tylko poinformowano o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania , podając przy tym , że ze względu na skuteczne złożenie odwołania przez drugą stronę – przedstawiciela pośredniego , zarzuty importera "zostaną uwzględnione". Natomiast zgodnie z art.228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia, które jest ostateczne.

Wobec powyższego , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z uwagi na uwzględnienie skargi , o zakazie wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku , Sąd rozstrzygnął w myśl art. 152 cyt. ustawy. Rozstrzygając o kosztach na zasadzie art. 200 ustawy , Sąd wziął pod uwagę , iż zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) należny wpis w sprawach skarg dotyczących decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania wynosi 200 zł . Powyższą kwotę zasądził zatem od organu celnego na rzecz skarżącej Spółki , natomiast kwotę nadpłaconą przez skarżącą z tytułu wpisu postanowił jej zwrócić.

asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA

Alina Rzepecka Joanna Wierchowicz Krystyna Skowrońska-Pastuszko