Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 703/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę w części
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 922
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi Miasta Ząbki na decyzję Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r. nr uchwała 3.21.2017 w przedmiocie orzeczenia nieważności uchwały w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji; 1. uchyla uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie nr 3.21.2017 z dnia 31 stycznia 2017 roku w części odnoszącej się do punktu 4 załącznika nr 2 uchwały Rady Miasta Ząbki Nr XXXVI/327/2016 z dnia 27 grudnia 2016 roku; 2. zasądza od Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie na rzecz Miasta Ząbki kwotę ... zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Uchwałą Nr 3.21.2017 z 31 stycznia 2017r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie (dalej: organ lub Kolegium RIO) orzekło o nieważności § 1 pkt 6 uchwały Nr XXXVI/327/2016 Rady Miasta Ząbki z 27 grudnia 2016 r. zmieniającej uchwałę w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne nie będące jednostką samorządu terytorialnego oraz dla osób prowadzących inne formy wychowania przedszkolnego, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania tych dotacji (dalej: uchwała), w zakresie, w jakim ustala on brzmienie § 9c uchwały zmienianej, oraz pkt 4 załącznika Nr 2 do cyt. uchwały Nr XXXVI/327/2016 wraz z objaśnieniami, z powodu istotnego naruszenia art. 80 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 ze zm., dalej: u.s.o.) oraz art. 1 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922, dalej: ustawa o ochronie danych osobowych).

Kolegium RIO wyjaśniło w odniesieniu do § 9c ust. 1 uchwały, że zapis ten jest legislacyjnie zbędny i wykracza poza delegację wynikającą z art. 80 ust. 4 cyt. u.s.o. W odniesieniu natomiast do § 9 ust. 2 i 3 wskazało, że postanowienia tych zapisów wykraczają poza delegację wynikającą z art. 80 ust. 4 u.s.o.

Organ także zauważył, że w załączniku Nr 2 do badanej uchwały Rada Miasta Ząbki ustaliła wzór "Informacji o liczbie uczniów na których przyznawana jest dotacja z budżetu Miasta Ząbki dla przedszkola niepublicznego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej oraz osoby prowadzącej wychowanie przedszkolne". W pkt 4 tego wzoru - imienny wykaz uczniów, Rada przewidziała zamieszczenie informacji: "Nazwisko i imię ucznia", "Data urodzenia ucznia", "Adres zamieszkania ucznia" i "Adres zameldowania ucznia*", przy czym przy * zamieszczono opis "Adres zameldowania ucznia należy wpisać, jeżeli jest inny niż adres jego zamieszkania - w takiej sytuacji należy dołączyć oświadczenie rodzica lub opiekuna prawnego wskazujące miejsce zamieszkania ucznia (wymóg ten nie dotyczy przypadków, gdy adresy zamieszkania i zameldowania Miasta Ząbki).

Zdaniem Kolegium RIO powyższe postanowienia zostały wprowadzone z przekroczeniem uprawnienia wynikającego z art. 80 ust. 4 u.s.o., a także w sposób istotny naruszają przepisy art. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Organ powołał się na art. 80 ust. 3g u.s.o. i wskazał, że ustawowo dopuszczalna możliwość przetwarzania danych osobowych uczniów tych placówek dotyczy jedynie sytuacji związanych z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji, a nie obejmuje etapów związanych z planowaniem, przyznawaniem oraz rozliczaniem dotacji. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, że przetwarzanie danych osobowych poza prowadzoną kontrolą nie znajduje upoważnienia ustawowego. Składanie takich danych w ramach informacji o liczbie uczniów, na których przyznawana jest dotacja nie mieści się w ramach prowadzonej kontroli. Stanowiący podstawę wydania uchwały przepis art. 80 ust. 4 u.s.o. nie zawiera stosowanego upoważnienia dla Rady Gminy w zakresie nakładania na osobę prowadzącą przedszkole lub inną formę wychowania przedszkolnego danych dotyczących uczniów. Dlatego też kwestionowane regulacje w ww. zakresie ustanowione zostały bez upoważnienia ustawowego niezbędnego do nałożenia tego rodzaju obowiązków. Żądanie udostępnienia danych osobowych w każdym przypadku powinno opierać się na stosownej podstawie prawnej.

Podkreślono, że dotacja daje dysponentowi środków publicznych prawo do uzyskiwania od beneficjenta nawet comiesięcznych informacji zawierających rozliczenie wykorzystywanych środków, ale mogą to być informacje prawem dozwolone. Takimi danymi nie mogą być jednak dane osobowe uczniów, bo te podlegają szczególnej ustawowej ochronie. Regulacje uchwały istotnie naruszają prawo w zakresie ochrony danych osobowych. W szczególności art. 1 ust. 1 i 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Ten ostatni przepis stanowi, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.

W ocenie organu przepis ten winien być interpretowany ściśle i w tym przypadku z uwzględnieniem zakresu określonego w art. 80 ust. 3g u.s.o. Wspomniany warunek niezbędności do spełnienia obowiązku lub zadania wynikającego z przepisu prawa wyklucza możliwość żądania danych w nadmiarze, danych nieadekwatnych w stosunku do celu. Wypełniając obowiązek ustawowy wynikający z art. 80 ust. 4 u.s.o., rada gminy w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego nie może pominąć zasady adekwatności w żądaniu danych osobowych uczniów z terenu gminy udzielającej dotację.

Organ zauważył, że dokonując oceny uchwały pod względem jej zgodności z prawem kierował się orzecznictwem sądów administracyjnych (wyroki: WSA w Gdańsku z 15 maja 2012 r., I SA/Gd 245/12 oraz NSA z 16 stycznia 2014 r., II GSK 1589/12).

Pismem z 8 marca 2017r. Miasto Ząbki (dalej także skarżący) złożyło skargę na ww. uchwałę Kolegium RIO, zaskarżając ją w części. Rozstrzygnięciu nadzorczemu skarżący zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 4 w związku z art. 80 ust. 3g u.s.o. oraz w związku z art. 1 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wymienione przepisy wykluczają prawo rady gminy do nałożenia na podmioty otrzymujące od gminy dotacje określone w ustawie oświatowej obowiązku podawania informacji zawierających dane osobowe uczniów, w drodze aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie art. 80 ust. 4 u.s.o.;

2) przepisów prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przepisów art. 1 ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych, które mają znaczenie przy ocenie legalności uchwały Rady Miasta Ząbki w zakresie dopuszczalności ustalonego w tej uchwale przetwarzania danych osobowych.

W związku z powyższym Miasto Ząbki wniosło o: uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru w części dotyczącej pkt 4 załącznika nr 2 do wymienionej na wstępie uchwały Rady Miasta Ząbki oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu Miasto Ząbki wskazał, że zakwestionowany przez Kolegium RIO pkt 4 w załączniku nr 2 nie uległ jakiejkolwiek zmianie w stosunku do brzmienia obowiązującego przed wydaniem przez Radę Miasta Ząbki uchwały zmieniającej. W tej części nowego załącznika nr 2 powtórzono treść, która była zamieszczona w załączniku nr 2 do uchwały zmienianej. W 2015 r. tamta uchwała była oceniana przez organ nadzoru i wówczas identyczna treść nie wzbudziła jego obiekcji. Nie uległy w międzyczasie nowelizacji kluczowe dla sprawy art. 80 ust. 3g i 4 u.s.o. oraz art. 1 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Dlatego też Rada Miasta - polegając na wcześniejszej wykładni RIO - miała dodatkowo uzasadnione przekonanie, że kształt pkt 4 w załączniku nr 2 do uchwały jest prawidłowy. Zauważono także, że poprzednie uchwały z 2012 i 2009 r. zawierały bądź analogiczne zapisy (uchwał z 2012r.), bądź bardzo podobne (uchwała z 2009r.) i przeszły także z pozytywnym wynikiem kontrolę RIO.

Skarżący nie zgodził się również z merytorycznym rozstrzygnięciem wskazując, że składanie informacji o liczbie uczniów wraz z ich danymi osobowymi stanowi element kontroli pobrania i wykorzystywania dotacji. Dlatego też niezasadne jest twierdzenie o naruszeniu przedmiotową uchwałą art. 80 ust. 3g u.s.o. Uchwała Rady Miasta nie narusza tym samym art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, który dopuszcza przetwarzanie danych osobowych, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a także nie narusza art. 80 ust. 4 u.s.o.

W ocenie Miasta Ząbki organ przy interpretacji przepisów ustawy o ochronie danych osobowych pominął art. 23 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, który daje administratorowi danych uprawnienie do przetwarzania danych osobowych, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osób, których dane dotyczą. W przedmiotowej sprawie przetwarzanie danych osobowych uczniów nie narusza ich praw i wolności, a prawnie usprawiedliwionym celem jest dbałość o racjonalne i prawidłowe wydatkowanie środków publicznych. Ponadto pominął art. 23 ust. 1 pkt 4 tej ustawy pozwalający na ich przetwarzanie, gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego.

Dodatkowo skarżący zauważył, że jego stanowisko także znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. wyrok NSA z 11 czerwca 2015r., II GSK 953/14, który dotyczy bardzo podobnego zagadnienia oraz wyroki WSA w Warszawie z 4 grudnia 2013r., V SA/Wa 2028/13, z 11 maja 2016r., V SA/Wa 798/16.

W odpowiedzi na skargę Kolegium RIO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 80 ust. 4 u.s.o organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawy obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji.

Uchwały podejmowane na podstawie art. 80 ust. 4 u.s.o. są aktami prawa miejscowego. Zgodnie z art. 87 ust. 2 w zw. z art. 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego zawierające przepisy generalne, powszechnie obowiązujące na obszarze działania organu, który taki akt prawny ustanowił oraz stanowiące o obowiązkach lub uprawnieniach abstrakcyjnie określonych podmiotów – są jednym ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa. W piśmiennictwie podkreśla się, że akty prawa miejscowego są aktami podustawowymi, stanowionymi na podstawie stosunkowo szeroko określonej klauzuli konstytucyjnej umożliwiającej działanie "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94), ale bez wyraźnie zaznaczonego obowiązku "wykonywania ustaw". Brak wyraźnego wysłowienia przez ustrojodawcę funkcji wykonywania ustaw sprawia, że powiązanie aktów prawa miejscowego z ustawą może być bardziej luźne niż w przypadku rozporządzeń. Jednak nie ma wątpliwości, że w hierarchii źródeł prawa akty prawa miejscowego zajmują pozycję zależną, gdyż normy wyższego rzędu określają przesłanki ich tworzenia, ich przedmiot, zakres i sposób regulacji prawnej. Taka konstrukcja wynika z przyjętej w naszym porządku konstytucyjnym, a traktowanej jako podstawowy i kluczowy element koncepcji demokratycznego państwa prawa, zasady prymatu ustawy. Niemniej jednak konstytucyjne zróżnicowanie kształtu upoważnień do wydawania aktów prawa miejscowego i rozporządzeń wskazuje wyraźnie, że zakres swobody lokalnego prawodawcy jest znacznie szerszy niż organów wydających rozporządzenia. W odniesieniu do rozporządzeń przewidziano bowiem, że ich wydawanie następować może "na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania", precyzując dalej, że takie "upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu" (art. 92 ust. 1 Konstytucji), w odniesieniu zaś do prawa miejscowego przewidziano tylko, że ich wydawanie ma następować "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie" (art. 94 Konstytucji). Konstytucja nie wymaga zatem, by akty prawa miejscowego były stanowione "w celu wykonania ustawy" i na podstawie zawartego w niej "szczegółowego" upoważnienia, pozostawia więc lokalnemu prawodawcy stosunkowo dużą swobodę, nie oznacza to jednak, że prawodawstwo lokalne ma charakter samoistny (por. Dorota Dąbek, Prawo miejscowe, monografia, opubl. Oficyna 2007).

Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 80 ust. 4 u.s.o. właściwym do ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystywania jest organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, który powinien określić w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Dotacje, o których mowa w ust. 2-3ae, są przekazywane na rachunek bankowy szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, placówki lub zespołu szkół lub placówek w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że część za grudzień jest przekazywana w terminie do dnia 15 grudnia roku budżetowego jako przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola (...) w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (...) oraz zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (...) (art. 80 ust. 3c i 3d u.s.o.).

Organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 2-3b,mogą kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji przyznanych szkołom, przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego i placówkom z budżetu tych jednostek (art. 80 ust. 3e u.s.o.), z kolei organy, o których mowa w ust. 3e, w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania dotacji przez szkoły, przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego i placówki mogą przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek (art. 80 ust. 3g u.s.o.).

Rada Miasta Ząbki korzystając z uprawnienia przewidzianego w cyt. art. 80 ust. 4 u.s.o. podjęła w dniu 27 grudnia 2016 r. uchwałę Nr XXXVl/327/2016, którą dokonała zmian w uchwale Rady Miasta Ząbki z dnia 28 lipca 2015 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów oraz osób prowadzących inne formy wychowania przedszkolnego, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania tych dotacji

Na mocy § 1 pkt 7 uchwały z 27 grudnia 2016 r. Rada Miasta Ząbki nadała nowe brzmienie m. in. załącznikowi nr 2 do uchwały zmienianej. Załącznik ten określa wzór informacji o liczbie uczniów, składanej przez prowadzących szkoły, przedszkola lub wychowanie przedszkolne w innych formach.

Rozstrzygnięciem nadzorczym Kolegium RIO stwierdziła nieważność uchwały m.in. w części dotyczącej pkt 4 w załączniku nr 2 do uchwały, zarzucając że ten przepis prawa miejscowego został wprowadzony z przekroczeniem uprawnienia wynikającego z art. 80 ust. 4 u.s.o., a także w sposób istotny narusza przepisy art. 1 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych.

Zdaniem sądu stanowisko Kolegium RIO jest błędne, a sporna uchwała w zaskarżonej części nie narusza wyżej cytowanego przepisu u.so. Wprowadzenie zakwestionowanych przez Kolegium RIO zapisów dotyczących elementów, które mają być zawarte w comiesięcznej informacji beneficjentów – pkt 4 załącznika Nr 2 do uchwały jest niczym innym jak elementem szeroko rozumianej weryfikacji i kontroli. Taki też był cel wprowadzenia stosownych zapisów. Zgodnie z cyt. art. 80 ust. 3g u.s.o., gmina w związku z przeprowadzaniem kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji przez szkoły i placówki może przetwarzać dane osobowe uczniów tych szkół i placówek. Ustawodawca wychodzi z prawidłowego założenia, że organ dotujący, tj. Miasto Ząbki, tylko dysponując takimi informacjami może dokonywać weryfikacji i kontroli mającej na celu ustalenie faktycznego miejsca pobierania nauki, okresu, w którym dana osoba była uczniem szkoły (przedszkola) oraz wieku osób pobierających naukę (co jest szczególnie istotne w przypadku przedszkoli ze względu na art. 14 ust. 1 i 1b u.s.o. - wychowaniem przedszkolnym objęte są dzieci w wieku 3 lat, w szczególnych przypadkach, dzieci, które ukończyły 2,5 roku). W ocenie sądu przekazywanie co miesiąc tych informacji jest tym samym elementem bieżącej kontroli przyznawanych dotacji (obok rozliczenia faktycznej liczby uczniów kontroli podlega również to, czy dotowany wykorzystuje środki w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z celami określonymi w art. 80 ust. 3d u.s.o.). Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z 21 marca 2012 r. (sygn. I SA/Gd 1321/11) należy wskazać, że "prawo kontroli udzielonej dotacji pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w ustawie o finansach publicznych zasadą jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w odniesieniu do środków publicznych muszą obowiązywać szczególne zasadny weryfikacji ich wydatkowania przez podmioty nie wchodzące w skład sektora finansów publicznych. Cele te w odniesieniu do dotacji oświatowych, są realizowane właśnie poprzez stanowienie aktów prawa miejscowego określających szczegółowo reguły, procedury i granice kontroli".

W ocenie sądu wskazane powyżej przepisy dają podstawę do kontroli prewencyjnej udzielanej dotacji. Niewątpliwie również Kolegium RIO nie uwzględnia przy dokonywaniu interpretacji przepisów wskazanych w art. 44 ust 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.), który stanowi, że wydatki publiczne powinny być dokonywane:

1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad:

a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów;

2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań;

3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Tym samym aby zapewnić realizację tego przepisu a także skuteczność kontroli organom dotującym należy umożliwić organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego podejmowanie uchwał na mocy których jednostki dotowane będą zobowiązane do podania takich danych jak sporne w sprawie.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na tezy zawarte w wyroku NSA z 8 marca 2017r., II GSK 4824/16, który wskazał, że cechą dotacji, o których mowa w art. 126 u.f.p. jest również poddanie ich wykorzystania kontroli, co nie pozostaje bez wpływu na rekonstrukcję pojęcia "uchwał w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji" oraz właściwego odkodowania znaczenia terminu "zasad i zakresu przyznawania dotacji", a w tym kontekście samego przedmiotu uchwał jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1113 ze zm.).

Ponadto sąd kasacyjny w tezie zasadnie wskazał, że element zasad przyznawania dotacji - gdy uwzględnić cechy oraz prawne wymogi samych dotacji, a w tym kontekście treść upoważniającego przepisu art. 90 ust. 4 u.s.o. oraz jej konsekwencje dla obligatoryjnego zakresu normowania podejmowanego na jego podstawie aktu organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego - stanowi również kontrola ich wykorzystania, której podmiot dotujący nie może być pozbawiony.

Mając powyższe na względzie zgodzić się należy z Miastem Ząbki, że podanie danych wskazanych w kwestionowanym przez Kolegium RIO pkt 4 załącznika nr 2 do uchwały jest niezbędne do kontroli przyznanej dotacji.

Na marginesie należy również wskazać, że sama racjonalność tego rozwiązania przemawia za prawidłowością podjętej uchwały. Trzeba bowiem podkreślić, że skoro środki publiczne mają być przekazywane w sposób racjonalny, to organ może żądać danych osobowych uczniów. Dane te bowiem, co także nie budzi wątpliwości RIO nie są bezwzględnie chronione, gdyż także RIO wskazuje na konieczność ich przedstawienia organom Gminy, tylko wskazuje, że może to nastąpić tylko na etapie kontroli następczej wydatkowania dotacji. Natomiast zdaniem sądu dla skuteczności kontroli możliwe jest żądanie przekazania tych danych także na wcześniejszym etapie, a więc na etapie kontroli, którą można nazwać kontrolą prewencyjną.

Rada Miasta Ząbki korzystając z prerogatyw nadanych jej przez ustawodawcę określiła warunki niezbędne do realizacji celu prawidłowości wykorzystania dotacji m.in. poprzez wprowadzenie zapisów odnoszących się do przekazywania przez dotowanych list uczniów. Zasada jawności i przejrzystości gospodarowania środkami publicznymi, jakimi jest dotacja na uczniów przedszkoli/szkół/placówek publicznych dla których organem prowadzącym jest osoba fizyczna lub osoba prawna niebędąca jednostką samorządu terytorialnego oraz na uczniów przedszkoli/szkół/placówek niepublicznych, jest przesłanką odpowiadającą zasadzie wyrażonej w ustawie o ochronie danych osobowych, w której dopuszcza się przetwarzanie danych osobowych, gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa; jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego; a także gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

Niewątpliwie zbieranie danych o uczniach pozwala na kontrolę prawidłowości, tak pobrania jak i wykorzystania dotacji. Samo wskazanie liczby uczniów byłoby tu niewystarczające. Uczniowie powinni być więc, identyfikowani tak w zakresie danych personalnych jak i miejsca zamieszkania. Tylko takie ich określenie pozwoli na rzeczywistą kontrolę i eliminację ewentualnych nieprawidłowości w zakresie pobrania i wykorzystania dotacji. Można sobie przecież wyobrazić taką sytuację, że zgłoszeni zostaną uczniowie, których de facto nie ma, bądź też tacy, którzy chociażby z racji wieku nie mogą realizować obowiązku szkolnego czy przedszkolnego. Tym samym słusznie zauważyło skarżące Miasto, w odniesieniu do art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, że przetwarzanie danych osobowych uczniów nie narusza ich praw i obowiązków, a prawnie usprawiedliwionym celem jest dbałość o racjonalne i prawidłowe wydatkowanie środków publicznych.

Niewątpliwie więc zakres danych określonych w pkt 4 załącznika nr 2 do kwestionowanej uchwały był prawidłowy i nie naruszał obowiązującego prawa. Wskazano w nim bowiem na: nazwisko i imię ucznia; datę urodzenia ucznia; adres zamieszkania i zameldowania ucznia, przy czym adres zameldowania należało wskazać gdyby był inny niż adres zamieszkania.

W ocenie sądu nie ma także znaczenia odwoływanie się przez organ do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Przepis ten ma bowiem charakter ogólny i nie może być interpretowany w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy.

Otóż stanowi on, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Jednak już ust. 2 ww. art. przewiduje, że przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą.

Zdaniem sądu wykładnia art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy ocenianego jako całość musi prowadzić do wniosku, że prawo do ochrony danych osobowych konkretnych osób może czy wręcz powinno ulec ograniczeniu ze względu na okoliczności wskazane w cytowanym wyżej jej art. 23 ust. 1 pkt 2,4,5.

W przedmiotowej sprawie przetwarzanie danych osobowych uczniów jest niewątpliwie usprawiedliwione dbałością o racjonalne i prawidłowe wydawanie środków publicznych, którymi są dotacje.

Na marginesie należy także zauważyć, że w 2015r. była uchwalona przez Radę Miasta Zielonka uchwała Nr XI/108/2015 z dnia 28 lipca 2015r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych przedszkoli, szkół podstawowych i gimnazjów prowadzonych przez osoby fizyczne lub prawne nie będące jednostką samorządu terytorialnego oraz dla osób prowadzących inne formy wychowania przedszkolnego, a także trybu i zakresu kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystywania tych dotacji – która była przedmiotem kontroli Kolegium RIO. Zapis pkt 4 załącznika 2 do uchwały poprzednio obowiązującej były tożsame z zapisem spornego pkt 4 załącznika nr 2 nadanego Uchwałą Nr XXXVI/327/2016 Rady Miasta Ząbki z dnia 27 grudnia 2016 r. W stosunku do poprzednio kontrolowanej uchwały z 28 lipca 2015r. Kolegium RIO nie dopatrzyło się wad obecnie podnoszonych i co jak zasadnie wskazał skarżący spowodowało, że organ uchwałodawczy gminy działając w zaufaniu do organów państwa podjął analogiczną uchwałę. Tym bardziej to jest istotne, że w zakresie objętym niniejszą skargą nie zmieniła się podstawa prawna do wydania takiej uchwały mająca źródło w ustawie o systemie oświaty, a także nie zmieniły się art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych.

Reasumując sąd dokonując kontroli sprawy wskazuje, że niezasadne jest twierdzenie Kolegium RIO, że dane dotyczące uczniów można przedstawić jednostce dotującej tylko w toku kontroli następczej wykorzystania dotacji, a więc tylko po udzieleniu dotacji, a nie można tego uczynić przed udzieleniem dotacji.

Z tych powodów, Sąd na podstawie art. 148 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.