Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 451/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 6, art. 7 art. 39,
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez R. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2013 r., poz. 267, ze. zm. (obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 23 - dopisek Sądu)] - zwanej dalej K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu z dnia 18 grudnia 2012 r., nr [...], przyznająca skarżącemu pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej, zakupu leków oraz na dofinansowanie zakupu kurtki zimowej, spodni i obuwia.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2012 r., złożonym w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w Opolu, R. S. wniósł o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności, kurtki zimowej, spodni, butów, leków oraz na remont instancji wodno-kanalizacyjnej. We wniosku podał, że nie posiada odzieży zimowej, ponieważ został okradziony, gdy mieszkał na parkingu, oraz że dostarczy protokół remontu po jego otrzymaniu z Urzędu Miasta.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r., nr [...], Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, przyznał R. S. zasiłek celowy na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - w kwocie 250,00 zł.

Kolejną decyzją z dnia 18 grudnia 2012 r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, przyznał R. S. zasiłek celowy z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instancji wodno-kanalizacyjnej i gazowej – w kwocie 2.485,88 zł, na zakup leków - w kwocie 4,10 zł oraz na dofinasowanie zakupu kurtki zimowej – w kwocie 95,90 zł, spodni - w kwocie 50,00 zł i obuwia – w kwocie 50,00 zł - w łącznej wysokości 2.685,88 zł. Jako podstawę prawną wydanej decyzji wskazał art. 3 ust. 1, 3 i 4, art. 7 pkt 5,6, art.8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 9, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1 lit.c, art.39 ust. 1 i 2, art. 102 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz.1362, ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a i b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U z 2012 r. poz. 823 - zwanego dalej rozporządzeniem). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że z przeprowadzonego w dniu 3 grudnia 2012 r. wywiadu środowiskowego oraz dołączonych do wywiadu dokumentów wynika, że R. S. jest osobą samotną, której w myśl art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r., z uwagi na nieprzekroczenie kryterium dochodowego, przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Podkreślił, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej zostało ustalone § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w wysokości nieprzekraczającej 542,00 zł, a dla osoby w rodzinie - 456,00 zł. Organ podkreślił, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Rodzaj, forma i rozmiar powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielnie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W dalszej kolejności, organ podał, że na realizację zasiłków celowych w bieżącym miesiącu przeznaczono w planie finansowym Ośrodka ok. 36.000,00 zł, co przy wypłacie ok. 180 świadczeń daje średnio zasiłek w kwocie 200,00 zł, w zależność od sytuacji osoby lub rodziny. Podkreślił, iż w przypadku wnioskodawcy wzięto pod uwagę niepełnosprawność, długotrwałą chorobę, niski dochód oraz fakt otrzymania mieszkania do remontu, dlatego przyznano zasiłek celowy w zwiększonej wysokości tj. 2.685,88 zł, który pokrywa wydatki związane z kosztem remontu i zakupem leków oraz dofinansowanie do zakupu kurtki zimowej, spodni i obuwia.

W odwołaniu od powyższej decyzji R. S. wskazał, że jest osobą niewidomą i stwierdził, że "wszystko jest źle zrobione" oraz zaznaczył, że bez efektu domagał się komisji odbioru.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 27 maja 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temuż organowi. Kolegium wskazało m.in., że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do orzekania o przyznaniu stronie zasiłku celowego w wysokości 2.485,88 zł z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej w sytuacji, gdy kwota ta została bezpośrednio przekazana na rachunek bankowy A. Zdaniem zespołu orzekającego, skoro organ pierwszej instancji zdecydował o rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 3 grudnia 2012 r. w części dotyczącej przyznania pomocy na remont poprzez zlecenie wykonania tego remontu ww. zakładowi i na jego rzecz przekazał środki za wykonaną usługę, to nie można w sentencji decyzji mówić o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku celowego na remont, gdyż pomoc udzielona wnioskodawcy została zrealizowana faktycznie w formie niepieniężnej, tj. poprzez przeprowadzenie remontu w lokalu zamieszkiwanym przez stronę.

Na skutek skargi wywiedzionej przez R. S. od powyższej decyzji, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 385/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd nie podzielił stanowiska Kolegium, co do zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 K.p.a. Zdaniem Sądu, organ nie wykazał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że postępowanie wymaga uzupełnienia w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i nie wyjaśnił, z jakiej przyczyny nie mógł dokonać ustaleń na podstawie zebranych dowodów. Z treści uzasadnienia nie wynika nadto, w jakim zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, jak również, że jego uzupełnienie przekracza kompetencje organu odwoławczego. Sąd podkreślił, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup kurtki zimowej, spodni, butów i leków oraz na remont instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej. Wprawdzie we wniosku forma żądanej pomocy nie została wskazana, jednak została ona doprecyzowana podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego, co zostało utrwalone w formularzu wywiadu. Powyższe uzasadniało wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony. Bezsprzecznie bowiem ustalono sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową wnioskodawcy. Potwierdzono, że skarżący spełnia warunki do przyznania pomocy społecznej wynikające z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie też zgromadzono dowody na okoliczność zawarcia przez skarżącego umowy najmu lokalu mieszkalnego, której jednym z warunków było wykonanie przez skarżącego remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej, a także dowody na wykonanie remontu tego lokalu mieszkalnego na zlecenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu. Wyjaśniono tym samym wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego. Zdaniem Sądu, na podstawie zgromadzonych dowodów organ odwoławczy mógł zatem dokonać oceny wskazanych we wniosku potrzeb strony, w kontekście możliwości oraz zasadności ich zaspokojenia w ramach pomocy społecznej i mógł podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie. W związku z tym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, po czym przytoczył mające zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej. Dokonując ponownej oceny zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż wnioskodawca spełnia ustawowe wymogi uprawniające go do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Podkreślił, że z akt sprawy wynika, że w dniu 3 grudnia 2012 r. R. S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu o udzielenie pomocy z przeznaczeniem na zakup żywności, kurtki zimowej, spodni, butów, leków oraz na remont instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej. W toku przeprowadzonej w dniu 3 grudnia 2012 r. aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca mieszka sam, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe oraz nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 8 listopada 2011 r. zostało wydane na stałe. Utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 153,00 zł miesięcznie oraz z zasiłku stałego w wysokości 389,00 zł. Łączny dochód wnioskodawcy wynosi 542,00 zł miesięcznie i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego ustalonej dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 542,00 zł. Dalej Kolegium podkreśliło, że ustalając wysokość świadczenia organ pierwszej instancji zbadał sytuację finansową i zdrowotną wnioskodawcy oraz zestawił ją ze swoimi możliwościami finansowymi i zdaniem Kolegium wyczerpująco wyjaśnił, jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu stronie zasiłku celowego w takiej, a nie w innej wysokości. Akcentowało, że w pierwszej kolejności pomocą objęte są osoby i rodziny bez dochodu, a następnie te, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. W przypadku wnioskodawcy wzięto pod uwagę jego niepełnosprawność, długotrwałą chorobę, niski dochód, a także fakt, że strona otrzymała mieszkanie do remontu, którego nie jest w stanie samodzielnie przeprowadzić z posiadanych środków. Organ odwoławczy zauważył nadto, że kwota przyznanego wnioskodawcy zasiłku celowego pokrywa koszt remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej, który według znajdującego się w aktach sprawy kosztorysu powykonawczego sporządzonego przez A wynosi 2.495,88 zł, a dodatkowo zabezpiecza pozostałe potrzeby wnioskodawcy związane z koniecznością zakupu leków, obuwia, czy też odzieży. Akcentował, że kwota przyznanego stronie zasiłku celowego 2.685,88 zł, znacznie przewyższa średnią wysokość zasiłku celowego, która w grudniu 2012 r. wynosiła 200,00 zł. Zauważył także, że w grudniu 2012 r. decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. nr [...], przyznano stronie zasiłek celowy na zakup żywności w wysokości 250,00 zł w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W ocenie zespołu orzekającego, organ pierwszej instancji przedstawiając analitykę rozdysponowania posiadanych środków wykazał, że jego możliwości finansowe są wprawdzie ograniczone, a przyznawanie świadczeń odbywa się zgodnie z ustalonymi kryteriami, a mimo tego przyznał stronie zasiłek celowy, który znacznie przewyższa średnią wysokość zasiłków celowych, kierując się przy tym faktem, iż wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie przeprowadzić remontu. Ponadto organ pierwszej instancji, nie naruszył także granic uznania administracyjnego, orzekając o przyznaniu stronie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej w wysokości 2.485,88 zł. Kolegium zauważyło również, że określenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że świadczenie na remont instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej zostanie przelane na konto A, nie narusza prawa, albowiem strona nie występowała z wnioskiem o przyznanie pomocy rzeczowej i z tego powodu brak było podstaw do rozstrzygania o przyznaniu jej takiej pomocy. Podkreśliło nadto, iż sposób realizacji decyzji pozostaje w gestii organu przyznającego świadczenie. W rozpatrywanej sprawie pomoc pieniężna została stronie przyznana, w tym na remont, a także na zaspokojenie pozostałych potrzeb, tj. zakup odzieży, leków i łącznie to świadczenie przyznano w wysokości 2.685,88 zł, która znacznie przewyższa średnią kwotę zasiłku celowego wynoszącą w grudniu 2012 r. 200,00 zł.

Na powyższą decyzję R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.

Wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Op 451/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 451/14, tut. Sąd odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem zapadłego w przedmiotowej sprawie, z kolei Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 263/16, uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do złożenia wniosku o sporządzenie i dręczenie uzasadnienia wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie naruszona ona przepisów prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 maja 2014 r., nr [...], mocą której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...], przyznającą skarżącemu pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej oraz na zakup leków, kurtki zimowej, spodni i obuwia, w łącznej wysokości 2.685,88 zł.

Na wstępie odnotować należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 385/13. Przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało zatem mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku, i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale wyłącznie zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, że po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 P.p.s.a., bowiem po myśli art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony i sąd, który je wydał, oraz inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych również inne osoby. Jeżeli więc strona doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w tym wyroku i zawarte w nim wskazania są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1241/10). Jeśli natomiast organ administracyjny pomija przy ponownym wydawaniu decyzji ocenę prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, narusza tym samym zasadę związania tą oceną, a to z kolei oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (tak: NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1850/07).

Rozstrzygając niniejszą skargę, Sąd był zatem związany zarówno ustaleniami, jak i oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. w związku z tym celowe jest przypomnienie, że w ww. wyroku Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że postępowanie wymaga uzupełnienia w zakresie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia i nie wyjaśnił z jakiej przyczyny nie mógł dokonać ustaleń na podstawie zebranych dowodów. Z treści uzasadnienia nie wynika nadto, w jakim zakresie materiał dowodowy wymaga uzupełnienia, jak również, że jego uzupełnienie przekracza kompetencje organu odwoławczego. Tymczasem, z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup kurtki zimowej, spodni, butów i leków oraz na remont instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej. Wprawdzie we wniosku forma żądanej pomocy nie została wskazana, jednak została ona doprecyzowana podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego, co zostało utrwalone w formularzu wywiadu. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadniało wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony. Jednocześnie też zgromadzono dowody na okoliczność zawarcia przez skarżącego umowy najmu lokalu mieszkalnego, której jednym z warunków było wykonanie przez skarżącego remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej, a także dowody na wykonanie remontu tego lokalu mieszkalnego na zlecenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu. Wyjaśniono tym samym wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego. Zdaniem Sądu, na podstawie zgromadzonych dowodów organ odwoławczy mógł dokonać oceny wskazanych we wniosku potrzeb strony, w kontekście możliwości oraz zasadności ich zaspokojenia w ramach pomocy społecznej i mógł podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie.

Analizując podjętą w przedmiotowej sprawie decyzję w kontekście przepisów prawa oraz wytycznych wynikających z ww. wyroku stwierdzić należy, iż organ prawidłowo wykonał zalecenia Sądu.

W ocenie Sądu, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa materialnego i dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tej nowej decyzji jest zgodne z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji Sąd uznał, iż decyzja, będąca przedmiotem skargi, jest prawidłowa.

Przed przystąpienie do merytorycznego rozpoznania sprawy należy w pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182, ze zm. – zwanej dalej ustawą), regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Zauważyć w związku z tym należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy pomocy udziela się osobom i rodzinom m. in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, czy też długotrwałej lub ciężkiej choroby.

Powołane przepisy określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne zarówno od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, jak również zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym nawet w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że organ może odmówić przyznania jej żądanego świadczenia, albo że zostanie ono przyznane w rozmiarze różnym od tego, jaki został określony we wniosku i który wnioskodawca uważa za odpowiedni. Poza tym w myśl art. 11 ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy odnotować trzeba, że skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, w złożonym wniosku domagał się udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej, zakupu leków oraz na dofinansowanie zakupu kurtki zimowej, spodni i obuwia. Z uwagi na treść wniosku podnieść przyjdzie, że świadczenie w postaci zasiłku celowego jest jedną z form pomocy społecznej określonych w art. 36 ustawy. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które aktualnie określane jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823) i zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w których w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne Sąd bada, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń.

Mając na uwadze powyższe, w kontrolowanej sprawie stwierdzić należy, że skarżący jako osoba niepełnosprawna i posiadająca niewielkie dochody, bez wątpienia był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Trudna sytuacja życiowa skarżącego związana jest bowiem z wystąpieniem okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy wskazanych w art. 7 ustawy. Jednocześnie dochód skarżącego, ustalony zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ustawy, nie przekracza kwoty ustalonego kryterium dochodowego. W ocenie Sądu, podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło przy tym po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych, na podstawie oceny uwzględniającej zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, wymaganego na mocy art. 106 ust. 4 ustawy. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. W tym celu zebrano konieczne dowody m.in. w postaci wywiadu środowiskowego, oświadczenia skarżącego o jego sytuacji majątkowej, decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego w kwocie 389,00 zł, zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153,00 zł, oraz kosztorysu powykonawczego sporządzonego przez firmę A, jak też co do pozostałych potrzeb, których dotyczył wniosek.

W wyniku rozpoznania wniosku skarżącego organ wydał rozstrzygnięcie pozytywne dla strony albowiem, mocą decyzji z dnia 18 grudnia 2012 r. przyznał skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na pokrycie kosztów remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej w wysokości - 2.485,88 zł, oraz na zakup leków - 4,10 zł, kurtki zimowej - 95,90 zł, spodni - 50 zł, obuwia – 50 zł, w łącznej wysokości - 2.685,88 zł. Ponadto decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności w wysokości 250 zł, w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku strony i podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Nie zostały przy tym ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Okoliczności takich nie wskazał również skarżący. Z tego też względu nie sposób, zarzucić organowi odwoławczemu, jak też organowi I instancji, że nieprawidłowo rozpoznał sprawę co do istoty. Oceniając zatem legalność decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie można uznać, że merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku celowego było dowolne i naruszało regulacje ustawy. Brak jest tym samym podstaw do zarzucenia organom dowolności przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. Organy zbadały sprawę i podały w sposób zrozumiały informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych przeznaczonych w skali miesiąca na pomoc w formie zasiłków celowych oraz liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawiły kryterium jakie było uwzględniane przy rozdziale posiadanych środków i wskazały na przeciętną wysokość przyznawanych zasiłków. W odniesieniu do świadczenia związanego z remontem instalacji wodno-kanalizacyjnej, uznano w całości kosztorys przedstawiony przez firmę wykonawczą, w odniesieniu do pozostałych potrzeb zgłoszonych przez skarżącego, wysokość przyznanego świadczenia została przyznana z uwzględnieniem środków jakimi dysponował organ.

Reasumując stwierdzić trzeba, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, a motywy uzasadniające jego treść zostały przedstawione zostały w uzasadnieniu wydanych decyzji w sposób odpowiedni. Ponadto, skoro z zaskarżonej decyzji, podobnie jak z decyzji pierwszoinstancyjnej wyraźnie wynika, jakie czynniki zadecydowały o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia, to nie można postawić organom zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Podzielić należało również stanowisko organu odwoławczego, że skoro w przedmiotowej sprawie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy rzeczowej, to rozstrzygnięcie określone w decyzji pierwszoinstancyjnej, o przelaniu świadczenia na konto zakładu remontowego, nie narusza prawa.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.