Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 343/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 173, art. 175, art. 182, art. 184, att. 186, art. 207
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] r., w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu na rzecz skarżącej A.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] października 2012 r., A.K. wystąpiła do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów Uniwersytetu, powołując się na przepisy art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust. 2 i 4, art. 181 ust. 1, 3-6, art. 184, art. 186 ust. 1 i art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365, ze zm.) w związku z § 1 ust. 2, § 2 ust. 1 pkt 3, § 4 ust. 1-6, 8, § 5, § 6, § 7, § 15 i § 16 Regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] września 2012 r. (zwanego dalej regulaminem), nie przyznała A.K. wnioskowanego stypendium rektora dla najlepszych studentów od października 2012 r. do czerwca 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji Komisja powołując się na treść art. 174 ust. 4 ustawy

o szkolnictwie wyższym oraz § 16 ust. 3 regulaminu wskazała, że uczelnia, w ramach środków z dotacji przeznaczonych na stypendia rektora dla najlepszych studentów, przyznaje te stypendia w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni, przy czym środki te stanowią nie więcej niż 40% środków przeznaczonych łącznie na stypendia rektora dla najlepszych studentów, stypendia socjalne oraz zapomogi. Zgodnie z § 16 ust. 3 regulaminu stypendia rektora dla najlepszych studentów przyznawane są w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów na każdym kierunku, z wyłączeniem studentów pierwszego roku studiów pierwszego stopnia, przy czym studia stacjonarne i niestacjonarne na każdym poziomie kształcenia dla danego kierunku są traktowane łącznie, a poziomy kształcenia są traktowane odrębnie. Na podstawie danych uzyskanych z uczelnianej bazy danych o liczbie studentów na każdym kierunku studiów danego stopnia, Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów wyliczyła i ustaliła, że liczba punktów, od której przyznawane jest stypendium rektora dla najlepszych studentów na kierunku pedagogika drugiego stopnia wynosi 48,0. Tymczasem A.K. nie mieści się w liczbie 10 % liczby studentów określonej w powołanych wyżej przepisach, bowiem uzyskała liczbę punktów 42,9. Zatem utraciła prawo do ubiegania się o stypendium rektora dla najlepszych studentów.

A.K. zwróciła się do Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Uniwersytecie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów wskazując, że jej partner taneczny, który studiuje na tym samym wydziale oraz kierunku i razem ze stroną reprezentował w tańcu towarzyskim Uniwersytet, otrzymał stypendium rektora dla najlepszych studentów. Jednocześnie wskazała, że do odwołania załącza zaświadczenie z wydziału Ekonomii i Zarządzania, które potwierdza podjęte przez stronę studia na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe, co dowodzi, że prowadzi ona studia równolegle na dwóch kierunkach Uniwersytetu.

Decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Odwoławcza Komisja Stypendialna przy Uniwersytecie, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w celu wyłonienia 10% liczby najlepszych studentów każdego kierunku studiów prowadzonego w uczelni Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów tworzy na każdym z tych kierunków danego stopnia listę rankingową. Listy te tworzone są na podstawie uzyskanych punktów P przez poszczególnych studentów. Liczba punktów P stanowi zatem na Uniwersytecie podstawę przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów i określenia jego wysokości - a wyliczana jest w następujący sposób: P = 10 x Śr + N + A+ S, gdzie Śr to średnia ocen za ostatnie dwa zaliczone semestry (zaokrąglona do 0,01), N to punkty za osiągnięcia naukowe - liczba całkowita od 0 do 20, A to punkty za osiągnięcia artystyczne - liczba całkowita od 0 do 15, S to punkty za wysokie wyniki sportowe - liczba całkowita od 0 do 15. Powyższe zasady określa § 15 ust 7 regulaminu. Natomiast szczegółowe zasady określania punktacji za osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym, zawarte są w załączniku nr 10 do regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu.

Dalej organ II Instancji podniósł, że po przyznaniu punktów za ww. osiągnięcia wskazane we wnioskach złożonych w terminie do [...] października 2012 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna sporządza listę rankingową, a następnie typuje wnioski z największą liczbą punktów P w ilości nie przekraczającej 10 % liczby studentów danego kierunku. Stypendium rektora dla najlepszych studentów otrzymują zatem studenci, którzy uzyskali w danym roku akademickim na danym kierunku studiów największą liczbę punktów P. Fakt ten określa § 15 ust. 9 regulaminu, zgodnie z którym OKS S przyznaje stypendia rektora dla najlepszych studentów studentom z najwyższą punktacją ustaloną zgodnie z regulaminem, spełniającym przynajmniej jeden z warunków wymienionych w art. 181 ust. 1 ustawy. Na podstawie ustalonej w powyższy sposób na danym kierunku listy stypendystów i uzyskaną przez nich liczby punktów P – Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów ustala także najmniejszą liczbę punktów P, od której w bieżącym roku akademickim możliwe jest przyznawanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na danym kierunku. Najniższa liczba punktów P, od której w bieżącym roku akademickim możliwe jest przyznawanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na danym kierunku równa się liczbie punktów P uzyskanych przez studenta znajdującego się na ostatnim miejscu na liście rankingowej stypendystów w liczbie nie przekraczającej 10 % liczby studentów danego kierunku.

Nadto organ odwoławczy wskazał, że członkowie Komisji wyznaczeni do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie A.K. wzięli pod uwagę średnią ocen uzyskanych przez stronę w ciągu ostatnich dwóch zaliczonych semestrów Śr = 3,69 oraz osiągnięcia dodatkowe i tak:

– A1 = 1 - pokazy taneczne według własnej choreografii podczas [...] 2011,

– A2 = 2 - II miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Tańca,

– S2 = 3 - uczestnictwo w Akademickich Mistrzostwach Polski.

Pozostałe osiągnięcia nie zostały wypunktowane przez organ I instancji

i w związku z powyższym ustalono, że A.K. uzyskała łączną liczbę punktów: P = 42,9 (P=Śr x 10 + N+ A+S = 3,69 x 10 + 0 + 3 + 3 = 42,9).

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że analizując dokumenty złożone przez stronę wraz z wnioskiem, dodatkowo wypunktował pokazy taneczne według własnej choreografii przy współpracy z firmą “D" oraz zaświadczenie ze Szkoły Tańca o uczestnictwie w pokazach tanecznych z dnia [...].10.2012 r.): A1 = 5 punktów oraz vice Mistrzostwo Okręgu podczas Gwiazdkowego Turnieju Tańca - A2 = 2 i studia odbywane równolegle na drugim kierunku N4 = 1 punkt. Dokonując podsumowania rozważań organ podał, że odwołująca uzyskując łączną liczbę punktów P = 47,9 stanowi o tym, że jest ona mniejsza niż minimalna liczba, od której przyznawane jest zgodnie z zapisami regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W dniu 19 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga A.K. na ww. decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej przy Uniwersytecie. W skardze strona zarzuciła naruszenie:

– art. 9, 10 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej uczestnictwa w postępowaniu,

– art. 107 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nie wskazanie osób biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu i instancji, które to naruszenia miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów przy Uniwersytecie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi A.K. podniosła, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zaniechał obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. i nie wezwał strony do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które były niezbędne dla wykazania spełnienia przesłanek do przyznania stypendium. Strona wskazała, iż posiada świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego i w jej ocenie to świadectwo podniosłoby liczbę wymaganych punktów do otrzymania stypendium. W ocenie w skarżącej organ naruszył również art. 10 § 1 i § 3 k.p.a., ponieważ nie poinformował skarżącej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem. Strona podała nadto, że gdyby miała możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, to mogłaby się zorientować, że przedłożenie dodatkowych dokumentów podniesie wymaganą do uzyskania stypendium liczbę punktów. Ponadto strona wskazała, że rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organ naruszył art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się przy zbieraniu materiału dowodowego i rozstrzyganiu. W ocenie skarżącej, gdyby umożliwiono jej czynne uczestnictwo w postępowaniu, to organ miałby szansę spełnić obowiązek przewidziany w art. 11 k.p.a. W jej ocenie powołane w tym miejscu naruszenia miały istotny wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. skarżąca wskazała, iż z uwagi na to, że z treści decyzji nie wynika, jaki był skład osobowy organu wydającego decyzję w I instancji i jaki był skład organu ponownie rozpatrującego sprawę, w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, tym samym domniemywać należy w ocenie skarżącej, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie prawa uzasadniające wznowienie postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Ponadto skarżąca podniosła również, iż nie wymienienie w treści decyzji osób biorących udział w wydawaniu decyzji naruszyło art. 107 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że upatrywanie przez stronę w treści art. 9 k.p.a. obowiązku organu informowania każdorazowo wnioskujących, iż w toku postępowania ustalono, że przedłożone przez stronę dokumenty są niewystarczające do przyznania stypendium z pierwszeństwem przed pozostałymi wnioskującymi, jest bezzasadne. Skarżąca przedkładając dokumenty w celu uzyskania stypendium powinna liczyć się z tym, iż dokumenty podlegać będą ocenie i złożyć już w momencie składania wniosku wszystkie dokumenty, które mogą mieć wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia. Organ podkreślił, że przedłożenie w toku postępowania dodatkowych dokumentów, może mieć jedynie charakter wyjątkowych sytuacji, kiedy strona z jakiegoś konkretnego powodu nie jest w stanie na konkretnym etapie postępowania, w szczególności na etapie postępowania wyjaśniającego w pierwszej instancji przedłożyć dokumentu potwierdzającego sytuacje faktyczne mające miejsce w roku poprzednim. Skarżąca natomiast na żadnym etapie postępowania nie wskazała, czy miała problem z uzyskaniem jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczności mające znaczenie dla przyznania wnioskowanego świadczenia, bądź istniały jakieś inne powody, które uniemożliwiły jej ich przedłożenie. Podobnie mimo zarzutu sformułowanego w skardze o braku możliwości przedłożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca dokumentów tych nie załączyła, a jedynie wskazała, że posiada świadectwo ukończenia kursu pedagogicznego, nie dając organowi możliwości ich oceny chociażby w trybie autokontroli.

Odnosząc sie natomiast do zarzutu strony odnośnie zaniechania poinformowania strony, w toku prowadzonego postępowania, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym na podstawie art. 10 § 1 i 3 k.p.a., organ wskazał, że zasługuje na uwzględnienie, jednakże jego naruszenie nie miało istotnego wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może bowiem odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

Za bezzasadny organ uznał również również zarzut strony naruszenia

art. 107 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niewskazanie osób biorących udział w wydaniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ podał, że wprawdzie w treści obu decyzji nie wskazano nazwisk osób biorących udział w przeprowadzeniu czynności wyjaśniających zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji, jednakże w treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, iż Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów przy Uniwersytecie, działała w składzie ustalonym zgodnie z art. 24 § 1 k.p.a., poprzez osoby inne niż te, które zostały wyznaczone do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pierwszej instancji. Ponadto okoliczność ta znajduje potwierdzenie w odpowiednich protokołach znajdujących się w aktach sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 126, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Podkreślić należy także, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą wyrokowania są akta sprawy. Przy czym wskazany zakres właściwości sądu administracyjnego, nie daje możliwości zastępowania organów administracji publicznej w procesie administrowania. Sąd dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie postępowania mógł oddalić skargę, bądź w razie jej uwzględnienia uchylić zaskarżoną decyzję.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest utrzymana w mocy odmowa przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013.

Czyniąc ustalenia w przedmiotowej sprawie, Sąd nie podzielił przyjętego przez Odwoławczą Komisję Stypendialną stanu faktycznego i prawnego, i tym samym uznał, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wadliwe i ma wpływ na ostateczny wynik postępowania o przyznanie A.K. stypendium rektora dla najlepszych studentów.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż określone przepisem art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012, poz. 572 - zwanej dalej ustawą) stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest jedną z ustawowych form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel z budżetu państwa. W myśl art. 181 ust. 1 ustawy, stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. W przepisie tym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "może otrzymać", co oznacza, że świadczenie to ma charakter uznaniowy, czyli może lecz nie musi być ono przyznane. Dalszych materialnoprawnych przesłanek tej pomocy nie określają przepisy ustawy, bowiem ustawodawca w art. 186 ust. 1 ustawy przenosi kompetencję do ustalania tych przesłanek na rektora wyższej uczelni.

Przywołany przepis stanowi, iż szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. W niniejszej sprawie, Rektor Uniwersytetu wypełniając powyższe upoważnienie ustawowe ustanowił "Regulamin pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu" i Regulamin ten wprowadził zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 2012 r., określając w treści § 3, że wchodzi on w życie z dniem 1 października 2012 r.

Ze wskazanych powyżej regulacji wynika, że podstawą rozstrzygnięć podmiotów decydujących o przyznaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów są nie tylko przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, ale także przepisy wydanego przez rektora, na podstawie art. 186 ust. 1 ustawy regulaminu, będącego aktem wykonawczym, mającym swoje umocowanie w tej ustawie.

W przypadku stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest ono przyznawane na wniosek studenta przez rektora - art. 176 ust. 1 ustawy. Rozstrzygnięcie organu o przyznaniu bądź odmowie przyznania studentowi stypendium rektora dla najlepszych studentów jest decyzją administracyjną w indywidualnej sprawie studenta, a zatem na zasadzie art. 207 ust. 1 ustawy, do tych decyzji stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne, co przesądza przepis art. 207 ust. 2 ustawy. Na zasadzie art. 176 ust. 2 ustawy, od decyzji rektora, przysługuje prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w tym przypadku - stosownie do art. 207 ust. 2 ustawy - stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Powyższe kompetencje ustawowe rektor może przekazać innym podmiotom. Przeniesienie kompetencji rektora powoduje przejęcie kompetencji do rozstrzygania sprawy z zakresu właściwości jednego organu do właściwości innego. W myśl art. 176 ust. 3 ustawy, na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego rektor przekazuje uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, komisji stypendialnej, a w zakresie rozpatrywania wniosku, o czym stanowi ust. 2, odwoławczej komisji stypendialnej. Komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, powołuje rektor spośród studentów delegowanych przez właściwy organ samorządu studenckiego i pracowników uczelni. Komisje stypendialne i odwoławcze komisje stypendialne są organami kolegialnymi, a ich decyzje podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 4 ustawy).

Wskazać należy, że na zasadzie art. 207 ust. 3 ustawy, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przysługuje (wobec decyzji wydanej w pierwszej instancji przez komisję stypendialną) do odwoławczej komisji stypendialnej uprawnionej w zakresie rozpatrywania tego środka zaskarżenia. W myśl art. 207 ust. 1 i 4 ustawy, do decyzji podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną w sprawie stypendium rektora dla najlepszych studentów, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.).

Organy uczelni jednoosobowe jak i kolegialne nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne w sprawie indywidualnej. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony (por. wyrok NSA z 13 października 2011 r., I OSK 1304/11, LEX nr 1069584). Dlatego też, w realizacji ogólnych reguł postępowania konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i jej załatwienia z uwzględnieniem interesu społecznego i własnego interesu strony (art. 6 i 7 k.p.a.), co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Organy prowadzące postępowanie administracyjne, na każdym jego etapie obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby wyjaśnić wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i winny dołożyć należytej staranności w wyjaśnianiu stronie zasadności podjętego rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest między stronami, że wniosek skarżącej z dnia [...] października 2012 r. spełniał wymogi formalne określone w Regulaminie, a zatem skutecznie zostało wszczęte postępowanie administracyjne na wniosek strony o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zdaniem Sądu, właściwość organu do rozpoznania wniosku przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Studentów Uniwersytetu wynikała ze znajdującego się w aktach sprawy zarządzenia Rektora Uniwersytetu z dnia [...] października 2012 r., (poprzedzonego dochowaniem trybu z art. 175 ust. 4 ustawy), którym przekazane zostało tej Komisji uprawnienie w zakresie rozpatrywania wniosków o pomoc materialną, na zasadzie art. 176 ust. 3 ustawy. W uzasadnieniu Odwoławcza Komisja podała motywy rozstrzygnięcia, wskazując w sposób ogólny na: wniosek wraz z dołączoną dokumentacją, uzyskaną punktację przez skarżącą, pozycję na liście rankingowej na kierunku Pedagogika, która uprawniała do przyznania stypendium i tę jaką otrzymała skarżąca.

Z kolei, we wniosku o ponowne rozpoznanie, skarżąca kwestionując tę decyzję domagała się jej weryfikacji w zakresie stanu prawnego i faktycznego, bowiem uznała zapadłe rozstrzygnięcie za krzywdzące. Jednocześnie przedłożyła dodatkowe zaświadczenia (udział w pokazach tanecznych w finale Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, oraz potwierdzenie podjęcia studiów na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe Wydziału Ekonomii i Zarządzania – co stanowi, że prowadzi ona studia równolegle na dwóch kierunkach Uniwersytetu). Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 3 ustawy, przysługuje - wobec decyzji wydanej w pierwszej instancji przez komisję stypendialną - do odwoławczej komisji stypendialnej uprawnionej w zakresie rozpatrywania tego środka. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei - na zasadzie art. 140 k.p.a. - odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest wprawdzie odwołaniem, ale wykazuje wiele podobieństw do odwołania, stąd powinny mu towarzyszyć te same proceduralne gwarancje, zasady ogólne, wiążące się z postępowaniem dwuinstancyjnym w administracji. W postępowaniu w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów, wniesienie wniosku o ponowne rozpoznanie powoduje, iż objęta nim decyzja traci charakter ostateczności, co odpowiada sytuacji niewyczerpania toku instancji w postępowaniu administracyjnym i skutkuje zagwarantowaniem stronie (studentowi) prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, a decyzja wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy stanowi nowe oraz samodzielne rozstrzygnięcie sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, bez względu na to czy tym organem jest rektor czy też Komisja (jak w sprawie niniejszej), odwołanie to rozpatruje ponownie ten sam organ (art. 175 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym). Decyzje wydane przez komisje podpisuje przewodniczący lub wiceprzewodniczący (art. 177 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Rzeczą władz uczelni jest, takie ukonstytuowanie organów przyznających stypendia (dotyczy to wszelkich stypendiów, nie tylko stypendium rektora), by ich działalność nie naruszała wyżej omówionych przepisów k.p.a.

Nie może być jednak, zdaniem Sądu, takiej sytuacji, że skład orzekający (personalnie) w pierwszej instancji wydaje również decyzję, jako organ odwoławczy, w tej samej sprawie. Prowadzi to do istotnego naruszenia przepisów k.p.a., mającego istotny wpływ na wynik sprawy.

Zwrócić należy uwagę również na to, iż w przedmiotowej sprawie nie sposób odnieść się do tezy wskazanej przez organ odwoławczy w uzasadnieniu, iż rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpoznał go w składzie ustalonym zgodnie z art. 24 § 1 k.p.a., "działając przez osoby inne niż te, które zostały wyznaczone do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w I instancji" przy braku personalizacji osób dokonujących ustaleń wiążących Odwoławczą Komisję Stypendialną.

Stąd rozpatrując sprawę ponownie w postępowaniu odwoławczym, bezwzględnie należy oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., w świetle którego pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z tego samego powodu wyłączeniu od udziału w postępowaniu podlega członek organu kolegialnego, jakim niewątpliwie jest komisja stypendialna (art. 27 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z § 8 ust. 2 regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu, stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] września 2012r. w sprawie wprowadzenia regulaminu pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu Odwoławczą Komisję stypendialną studentów (OKS S) powołuje rektor i decyzje wydane przez OKS S podpisują przewodniczący tych komisji lub działający z ich upoważnienia wiceprzewodniczący.

W myśl § 15 regulaminu OKS S przyznaje punkty według szczegółowych zasad określania punktacji za osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym określonych w załączniku nr 10 do regulaminu ( § 15 ust. 8).

Zarządzeniem nr [...] Rektora Uniwersytetu z dnia [...] października 2012 r. w sprawie powołania Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów na rok akademicki 2012/2013 na podstawie art. 177 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 8 ust. 2 wymienionego regulaminu powołana została Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów na rok 2012/2013, ze wskazaniem jej składu.

Z treści protokołu nr [...] z pierwszego posiedzenia Odwoławczej komisji Stypendialnej Studentów z dnia [...].10.2012 r. (zgodnie z § 8 ust. 3 regulaminu) wynika, iż członkowie komisji wybrali przewodniczącego, wiceprzewodniczących i sekretarza, wyznaczając członków do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach przyznawania stypendiów rektora dla najlepszych studentów na wydziałach i członków do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w drugiej instancji w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, zapomóg i rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów Uniwersytetu odmówiła przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów od października 2012 r. do czerwca 2013 r.

Przedmiotowa decyzja odebrana została przez skarżąca w dniu 27 listopada 2012 r.

Sygnowany datą [...] listopada 2012 r. protokół nr [...] z przeprowadzenia czynności postępowania wyjaśniającego przez członków odwoławczej komisji stypendialnej studentów Uniwersytetu wyznaczonych do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów na Wydziale Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu wskazuje propozycje stypendiów naukowych za wymieniony okres.

Istotnym w przedmiotowej sprawie jest jednak protokół nr [...] z posiedzenia Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie podjęcia decyzji w przedmiocie przyznania stypendiów rektora dla najlepszych studentów, która przyjęła jako załącznik m.in. protokół nr [...] z dnia [...].11.2012 r., gdzie w pkt. II postanowiono o przyznaniu stypendiów rektora dla najlepszych studentów, odmawiając ich przyznania wskazanym w protokołach określonych w pkt. I, zgodnie z tymi protokółami.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. A.K. zwróciła się do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie jej stypendium rektora dla najlepszych studentów od października 2012 r. do czerwca 2013 r. Wskazała, że jej partner taneczny, który studiuje na tym samym wydziale oraz kierunku i razem ze stroną reprezentował w tańcu towarzyskim Uniwersytet, otrzymał stypendium rektora dla najlepszych studentów. Jednocześnie A.K. wskazała, że do odwołania dołącza zaświadczenie z wydziału Ekonomii i Zarządzania, które potwierdza podjęte przez stronę studia na kierunku Bezpieczeństwo Narodowe, co dowodzi, że strona prowadzi studia równolegle na dwóch kierunkach na Uniwersytecie.

W decyzji organu utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2012r. o odmowie przyznania stypendium w uzasadnieniu szeroko opisując kryteria przyznawania świadczeń, odniesiono się do przedłożonych przez skarżącą nowych dowodów ustalając, że uzyskana liczba punktów określona jako 47,9 jest mniejsza od minimalnej liczby, od której przyznawane jest zgodnie z § 16 ust 3 regulaminu w roku akademickim 2012/2013 na kierunku Pedagogika studiów II stopnia stypendium dla najlepszych studentów.

Z regulaminu wynika, iż inne kompetencje posiada komisja prowadząca postępowanie wyjaśniające, a inne Odwoławcza Komisja Stypendialna Studentów. O ile komisja prowadząca postępowanie wyjaśniające zobowiązana była tylko do opiniownia wniosków (niepodejmowania decyzji) to OKS S posiadała wyłączne kompetencje do wydawania decyzji w przedmiocie przyznania lub odmowy przyznania stypendium.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że posiedzenie komisji wyjaśniającej powołanej dla Wydziału Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu odbyło się w dniu [...] listopada 2012 r. na którym opiniowano wniosek skarżącej. Taka sama data widnieje na decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej stypendium dla najlepszych studentów. Decyzję tę doręczono skarżącej w dniu [...] listopada 2012 r., natomiast posiedzenie OKS S, która była uprawnionym organem do wydania decyzji odbyło się w dniu [...].11.2012 r.

Taki sam tryb postępowania Sąd stwierdził w odniesieniu do rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przyznania stypendium rektora. Posiedzenie komisji wyjaśniającej odbyło się w dniu [...] lutego 2013 r. i taka sama data widnieje na decyzji w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji. Natomiast posiedzenie OKS S na którym rozpatrywano wniosek skarżącej odbyło się dopiero [...].02.2013 r.

Zaskarżoną decyzję doręczono A.K. w dniu 19 lutego 2013 r., a więc przed posiedzeniem OKS S.

Dlatego też znaczne wątpliwości w ocenie Sądu budzi to, kto faktycznie podejmował merytoryczne decyzje odnoszące się do wniosku skarżącej. Data wskazana w decyzji I instancji i przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej o ile pokrywa się z datą posiedzenia komisji z przeprowadzenia czynności postępowania wyjaśniającego, o tyle nie jest zgodna z datą posiedzenia OKS S. Data doręczenia decyzji organu I instancji skarżącej jest datą wcześniejszą niż data posiedzenia OKS S na której rozpatrywano jej wniosek, zatem w ocenie Sądu powoduje to istotną wątpliwość kto faktycznie wydał decyzje.

Z powyższych ustaleń wynika, że doręczone skarżącej decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania regulujących zasady rozpatrywania wniosków o przyznanie stypendiów (określonych m.in. w regulaminie), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości czy zaskarżona decyzja została wydana przez uprawniony organ i we właściwym składzie. Skutkuje to uwzględnieniem skargi. Nadto organ rozpatrując ponownie wniosek skarżącej o przyznanie stypendium winien wskazać za każdym razem skład osobowy organu wydającego decyzję, celem umożliwienia w ramach kontroli instancyjnej zachowania wymogów określonych w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 27 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe rozważania nie można przyjąć, że poczynione przez Odwoławczą Komisję Stypendialną ustalenia faktyczne są pełne a organ zebrał i rozpatrzył całokształt materiału dowodowego, dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i prawny oraz załatwił sprawę stojąc na straży praworządności, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6, art. 7, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a.). W ocenie Sądu, opisane w tej sprawie uchybienia procesowe, które mogły mieć istotny wpływ na jej wynik, skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 lit c p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na dyspozycji art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.