Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 314/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8 § 1 pkt 5 , art. 13 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Ewa Ibrom, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 314/18

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnie [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego w postaci pistoletu [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi wobec A. B. postępowanie egzekucyjne m.in. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] oraz [...], obejmujących podatek od towarów i usług za marzec i czerwiec 2012 r., wystawionych na podstawie decyzji z [...] r., orzekającej o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako wspólnika spółki jawnej P.H.U. "M. " A. B., W. K.. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] r.

W celu wyegzekwowania zaległości, organ egzekucyjny podejmował szereg czynności, m.in. dokonał zajęcia rachunku bankowego w P. S.A. i A. S.A. oraz wynagrodzenia za pracę w A. sp. z o.o. W dniu [...] r. poborca skarbowy dokonał zajęcia należącej do zobowiązanego ruchomości - pistoletu bojowego [...], kaliber [...], nr [...], spisując na tę okoliczność stosowny protokół. Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem zobowiązanego, co potwierdził on własnoręcznym podpisem.

W złożonej w dniu [...] r. skardze na powyższą czynność zobowiązany podniósł, że zajęta broń jest konieczna do wykonywania przez niego pracy, gdyż pełni on nieodpłatnie funkcję prezesa zarządu firmy "T. " spółki z o.o. w B., która posiada koncesję MSWiA w zakresie ochrony osób i mienia. Może więc wykonywać zlecenia, co do których konieczne jest posiadanie broni. Dlatego na podstawie art. 8 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej zobowiązany wniósł o zwolnienie zajętej ruchomości spod egzekucji.

Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., na podstawie art. 54 § 1 i § 5 w związku z art. 8 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił powyższą skargę.

Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie.

Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, gdyż uznał, iż rzeczywistą intencją zobowiązanego było złożenie wniosku o zwolnienie spod egzekucji składnika majątkowego, na podstawie art. 13 § 1 ustawy egzekucyjnej.

W tej sytuacji, pismem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. zwrócił się do zobowiązanego o złożenie dodatkowych wyjaśnień w zakresie wniosku o zwolnienie z egzekucji i wykazanie "ważnego interesu", w szczególności poprzez wskazanie związku pomiędzy koniecznością posiadania broni a sprawowaną funkcją, wpływu posiadania broni na osiągane dochody, wskazanie konkretnych zdarzeń, w których uczestniczył, a które wymagały posiadania broni. W odpowiedzi z 30 stycznia 2018 r. zobowiązany poinformował, że wszystkie okoliczności, na podstawie których pistolet winien zostać zwolniony, zostały już określone w piśmie z 20 listopada 2017 r. Ponownie podkreślił, że funkcja prezesa zarządu spółki świadczącej usługi ochrony mienia spełnia warunki do zwolnienia przedmiotu z egzekucji, o których mowa w art. 8 § 1 pkt 15 ustawy egzekucyjnej.

Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. odmówił zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego w postaci pistoletu [...], gdyż w jego ocenie nie można uznać, że jest to przedmiot niezbędny do wykonywania przez zobowiązanego zawodu. Na rozstrzygnięcie to zobowiązany złożył zażalenie. W jego ocenie, organ egzekucyjny przyjął mylne założenia oraz źle ocenił fakty, na podstawie których wydał postanowienie. Zauważył, że jako osoba pełniąca funkcję kierowniczą nie jest on zwolniony od wykonywania pracy na rzecz spółki, zaś spółka nie ma obowiązku zatrudniania pracowników, zatem może zaistnieć konieczność wykonania zlecenia wymagającego posiadania broni. Ponadto, zbycie zajętego pistoletu będzie trudne, zaś pozyskana w ten sposób kwota z pewnością będzie niższa niż koszty egzekucji.

Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że z powołanego art. 8 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej nie wynika wprost, iż pistolet nie podlega egzekucji administracyjnej z mocy ustawy, a zatem, że powinien zostać zwolniony przez organ egzekucyjny ex lege. Warunkiem niepodlegania egzekucji narzędzi i innych przedmiotów, o których mowa w komentowanym przepisie jest to, aby zobowiązany osobiście zarobkował za ich pomocą (zob. wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 10 maja 1996 r. SA/Lu 1032/95, LEX nr 1691118). Warunek ten nie jest spełniony, jeżeli przedmioty te służą do pracy zarobkowej osób nadzorowanych lub kierowanych przez zobowiązanego, albo jeżeli wprawdzie służą zobowiązanemu, ale nie do zarobkowania.

Organ zasadnie nadał bieg pismu zobowiązanego jako wnioskowi o zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego w trybie art. 13 ustawy egzekucyjnej. W myśl tego przepisu, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Ustawodawca określił przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależniono pozytywne rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Pierwsza z nich to złożenie wniosku przez zobowiązanego, druga to istnienie "ważnego interesu zobowiązanego", przemawiającego w ocenie organu egzekucyjnego za zwolnieniem z egzekucji określonego składnika majątkowego w całości lub w części. Pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego" w tej regulacji nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Dlatego też przesłankę tę należy w ocenie organu rozpatrywać w każdej sprawie indywidualnie i jej oceny należy dokonywać w oparciu o zobiektywizowane kryteria, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. "Ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji. Zobowiązany musi nie tylko przedstawić argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r" I SA/Łd 997/07, LEX nr 863819). Uwzględnienie wniosku o zwolnienie z egzekucji nie może bowiem prowadzić do bezskuteczności egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., II FSK 1791/12, LEX nr 1518924). Należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie zabezpiecza obecnie interesów wierzyciela, uzależniając od jego zgody możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji, to okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego można przeciwstawiać okoliczności związane z interesem wierzyciela.

Rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w sprawie zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego podejmowane w trybie art. 13 ustawy egzekucyjnej opiera się na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że do organu egzekucyjnego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy - może on, ale nie musi, dokonać zwolnienia z egzekucji administracyjnej.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zasadnie odmówił zwolnienia z egzekucji składnika majątkowego w postaci pistoletu [...] Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. rozważył wystąpienie w sprawie przesłanki "ważnego interesu zobowiązanego" w kontekście przedstawionej we wniosku argumentacji. "Ważny interes zobowiązanego" nie może wynikać tylko z subiektywnego przekonania strony o jego istnieniu, ale musi wiązać się z zaistnieniem nadzwyczajnych, niezależnych od zobowiązanego okoliczności, które muszą zostać wykazane. Pomimo wezwania przez organ egzekucyjny do przedłożenia stosownych dokumentów, zobowiązany nie przedstawił żadnych okoliczności dowodzących, że przedmiotowa broń konieczna jest do wykonywania funkcji prezesa zarządu spółki, posiadającej koncesję na ochronę osób i mienia, nie wykazał (poprzez podanie konkretnych zdarzeń gospodarczych i ich częstotliwości występowania) jako często wykonuje czynności (zlecenia) wymagające posiadanie tej broni wskazując jedynie, że takie sytuacje mogą mieć miejsce. Nie wyjaśnił również, czy jest to broń służbowa czy prywatna oraz jak jej posiadanie przekłada się na osiągane dochody. Zobowiązany w ocenie organu nie wykazał zatem, że w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego", uzasadniająca zwolnienie z egzekucji składnika majątkowego.

Organ podkreślił przy tym, że zajęta broń została pozostawiona pod dozorem zobowiązanego, co oznacza, że może on z niej nadal korzystać pod warunkiem, iż będzie miało to miejsce w granicach zwykłego używania, w wyniku którego zajęta ruchomość nie straci na wartości. W związku z tym, nie można także uznać, że zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (art. 7 § 2 u.p.e.a.) lub że uniemożliwia on sprawowanie dotychczasowej funkcji lub wykonywanie czynności (zleceń) z jej użyciem.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że wnosząc o zwolnienie z egzekucji ww. ruchomości zobowiązany nie wskazał żadnego innego składnika majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Tymczasem prowadzone do tej pory postępowanie egzekucyjne napotyka na trudności, z uwagi na fakt, iż nie ujawniono (protokół o stanie majątkowym zobowiązanego, sądowe wyjawienie majątku) składników majątkowych, do których można skierować skuteczną egzekucję. Zajęcie w toku postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego oraz wynagrodzenia za pracę nie przyczyniło się do zmniejszenia kwoty zaległości. Koniecznym jest zatem podejmowanie przez organ egzekucyjny dalszych czynności egzekucyjnych i stosowanie wszystkich możliwych środków egzekucyjnych, które doprowadzą do wyegzekwowania znacznej należności. W sytuacji, kiedy zobowiązany w przedmiotowym wniosku o zwolnienie nie wskazał innego składnika majątkowego, do którego można skierować egzekucję, a taki składnik nie został ustalony przez organ egzekucyjny, organ nie ma możliwości wyboru środka, ale musi stosować ten jedyny, gdyż inaczej prowadziłoby to do bezskuteczności egzekucji.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ odwoławczy wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na organ niczym nieograniczonego obowiązku poszukiwania materiału dowodowego. Obowiązek wykazania, że te okoliczności wystąpiły spoczywa na zobowiązanym. W rozpatrywanej sprawie, przed podjęciem rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny podjął niezbędne działania zmierzające do uzyskania dodatkowych informacji i dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz dokonał wnikliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego. Poczynione ustalenia organ poddał wszechstronnej ocenie, nie pomijając przy tym żadnego z jego elementów.

Zobowiązany A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci przyjęcia przez organ, że skarżący kwestionuje postanowienie organu pierwszej instancji w oparciu o art. 13 ustawy egzekucyjnej, gdy tymczasem skarżący kwestionował przedmiotowe postanowienie jako naruszające art. 8 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej.

W uzasadnieniu stanowiska skarżący podał, że organ drugiej instancji bezpodstawnie przyjął, iż domaga się on zwolnienia z egzekucji pistoletu w trybie art. 13 ustawy egzekucyjnej. Skarżący podczas wszystkich etapów postępowania wskazywał, że pistolet ten nie podlega egzekucji zgodnie z art. 8 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej. Zdaniem skarżącego przepis ten jest sprecyzowany jasno i nie wymaga udzielania w tym konkretnym przypadku dodatkowych informacji.

Zobowiązany podniósł, że jest pracownikiem ochrony. Posiada zezwolenie na broń. Jest mu ona potrzebna do wykonywania zawodu (np. ochrony osób). Czynności te może wykonywać także jako pracownik firmy "T. ". Zajęta broń ma związek z koniecznością zapewnienia możliwości pracy w zawodzie. Celem regulacji art. 8 § 1 u.p.e.a. jest ochrona zobowiązanego i jego rodziny poprzez zapewnienie mu minimum egzystencji, a nie bezpośredniej ochrony ekonomicznej. Przepisy o ograniczeniach egzekucji mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zobowiązany nie może zrzec się wobec organu egzekucyjnego swoich uprawnień wynikających z omawianej zasady. Ustawa nie dopuszcza umownej, samodzielnej modyfikacji katalogu przedmiotów podlegających wyłączeniu przez organ egzekucyjny i zobowiązanego.

Zdaniem skarżącego zatem zajęty pistolet nie powinien podlegać egzekucji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, poparł przy tym stanowisko prezentowane w treści uzasadnienia postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Spór w sprawie dotyczy wadliwego zdaniem skarżącego zakwalifikowania przez organ jego środka zaskarżenia i rozpoznania go jako wniosku o wyłączenie spod egzekucji, podczas gdy intencją skarżącego było złożenie skargi na czynność zajęcia składnika majątkowego skarżącego, który – w jego ocenie – podlegał wyłączeniu przedmiotowemu z egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

Rozważania w powyższym przedmiocie należy rozpocząć od przypomnienia, że w piśmie z dnia 20 listopada 2017 r. (nazwanym skargą) zobowiązany podniósł, że zajęta broń jest konieczna do wykonywania pracy, gdyż pełni on nieodpłatnie funkcję prezesa zarządu firmy "T. " sp. z o.o. w B., która posiada koncesję MSWiA w zakresie ochrony osób i mienia. Może więc wykonywać zlecenia, co do których konieczne jest posiadanie broni. Z powołaniem na art. 8 § 1 pkt 5 ustawy egzekucyjnej zobowiązany wniósł o zwolnienie zajętej ruchomości spod egzekucji (pismo – k. 102 akt administracyjnych).

Postanowieniem z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., na podstawie art. 54 § 1 i § 5 w związku z art. 8 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oddalił skargę strony. W wyniku rozpoznania zarzutów złożonego przez zobowiązanego zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, gdyż uznał, iż rzeczywistą intencją zobowiązanego było złożenie wniosku o zwolnienie z egzekucji opisanego składnika majątkowego na podstawie art. 13 § 1 ustawy egzekucyjnej. Takie też wskazanie otrzymał do dalszego postępowania organ pierwszej instancji i w jego wykonaniu wydał postanowienie z dnia [...] r., które następnie podlegało kontroli instancyjnej i obecnie podlega ocenie sądowoadministracyjnej.

Zobowiązany otrzymał odpis postanowienia organu w dniu 8 stycznia 2018 r. i nie skorzystał z prawa do złożenia skargi do sądu administracyjnego. W tych okolicznościach uznać należy, że w pełni zaakceptował rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej co do sposobu interpretacji jego wniosku złożonego w postępowaniu egzekucyjnym. Fakt bowiem uchylenia postanowienia organu I instancji oraz umorzenia dotychczas prowadzonego postępowania nie powodował, iż zobowiązany utracił uprawnienie (gravamen) do zaskarżenia ocenianych przez niego jako niekorzystne okoliczności wskazanych przez organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Nie sposób też nie wskazać, że postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. rozpoznał wniosek zobowiązanego właśnie na podstawie art. 54 § 1 i § 5 w związku z art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Organ odwoławczy, kierując się natomiast stanowiskiem samego zainteresowanego uznał, że dopiero nadanie biegu pismu z dna 20 listopada 2017 r. jako wnioskowi o wyłączenie spod egzekucji na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. w pełni zabezpieczy interes zobowiązanego, który w postępowaniu tym będzie miał prawo do przedstawienia stosownych dowodów na okoliczność istnienia "ważnego interesu" w zwolnieniu zajętego przedmiotu z egzekucji.

W tych warunkach prezentowane przez zobowiązanego w skardze stanowisko nie może być uznane za zasadne. W ocenie Sądu zobowiązany nadużywa w ten sposób swoich uprawnień, dostosowując argumentację składanych środków zaskarżenia do aktualnej sytuacji procesowej.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, z uwzględnieniem przesłanek wskazanych w art. 13 § 1 u.p.e.a. wskazać należy, że podstawową zasadą postępowania egzekucyjnego jest odpowiedzialność zobowiązanego całym majątkiem za podlegający wykonaniu obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Doznaje ona jednak pewnych ograniczeń, których wyrazem jest zarówno statuowana w art. 8 u.p.e.a. zasada poszanowania minimum egzystencji zobowiązanego, jak i możliwość ubiegania się przez zobowiązanego na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych. O ile jednak organ jest zobowiązany uwzględnić z urzędu wyłączenia przedmiotowe, o których stanowią art. 8 – 12 ustawy, o tyle do zwolnienia z egzekucji na podstawie art. 13 § 1 dochodzi po spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Organ egzekucyjny korzysta w tym zakresie z uznania administracyjnego, zaś zobowiązanego obciążają określone obowiązki dowodowe.

Jeśli chodzi o art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a. to na jego podstawie wyłączeniu spod egzekucji podlegać będą wyłącznie przedmioty niezbędne zobowiązanemu do pracy zarobkowej, wykonywanej osobiście. Warunek ten nie zostanie spełniony, gdy przedmioty te będą służyły do wykonywania pracy przez osoby podległe, nadzorowane przez zobowiązanego.

W incydentalnym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o zastosowanie art. 13 § 1 u.p.e.a. badaniu podlegają przesłanki sformułowane w tym przepisie. Nie nawiązują one do art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Z porównania art. 8 § 1 pkt 5 i art. 13 § 1 u.p.e.a. wynika, że ten pierwszy przepis mówi o składnikach majątkowych, które nie podlegają egzekucji z woli ustawodawcy. Z kolei drugi z nich odnosi się do sytuacji, w której określony składnik majątkowy - co do zasady - podlega egzekucji i może być wykorzystany przez organ egzekucyjny w celu zrealizowania tytułu wykonawczego, chyba że z uwagi na ważny interes zobowiązanego organ egzekucyjny postanowi o jego wyłączeniu z egzekucji, a więc dojdzie do wyłączenia z woli organu egzekucyjnego. Innymi słowy, przedmiotowe zakresy wymienionych regulacji nie pokrywają się. Kiedy wchodzi w rachubę art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a., wówczas art. 13 u.p.e.a. z istoty rzeczy nie może już znaleźć zastosowania. Natomiast jeśli w wyniku wniosku zobowiązanego rozważane są przesłanki z art. 13 § 1 u.p.e.a. oznacza to, że określony składnik majątkowy - co do zasady - podlega egzekucji, a więc pozostaje poza zakresem regulacji zawartej w art. 8 § 1 pkt 5 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie organ rozstrzygał wniosek, w którym zobowiązany domagał się wyłączenia wskazanego składnika majątkowego z egzekucji, na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. Regulacja ta stanowi, że organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego.

Podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego". W orzecznictwie funkcjonuje przy tym pogląd, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. wyroki w sprawach sygn.: I SA/Bd 442/10, I SA/Łd 997/07, III SA/Kr 395/12, I SA/Gd 189/13). Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. II FSK 789/08 motywował, że: "Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest ona swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria" (tak też NSA w sprawach sygn.: II FSK 489/10, I SA/Gd 189/13). Jak wywodził Naczelny Sąd Administracyjny, należy mieć na uwadze, że analizowany przepis udziela organom egzekucyjnym kompetencji o charakterze uznaniowym. Korzystając z niej, organy te muszą mieć na uwadze również interes społeczny związany z toczącą się egzekucją. W orzecznictwie sądów administracyjnych, odnoszących się do regulacji art. 13 § 1 u.p.e.a. podkreśla się, że przepis ten ma na celu ochronę zobowiązanego, jak i wierzyciela. Dlatego też uregulowana tym przepisem instytucja nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna (por. orzeczenia w sprawach sygn.: I SA/Bd 442/10, II FSK 1791/12). Rozważana regulacja prawna nie może być bowiem w praktyce traktowana jako odejście od zasady celowości postępowania egzekucyjnego i obowiązku organu egzekucyjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej w okolicznościach uchylania się zobowiązanego od dobrowolnego wykonania ciążących na nim obowiązków (por. orzeczenie w sprawie sygn. III SA/Kr 395/12). Pamiętać przy tym należy, że zawarta w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje czy postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. W takiej sytuacji kontroli sądu nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia czy rozstrzygnięcie organu zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. orzeczenia w sprawach sygn.: I SA/Ka 498/00, III SA 3416/99, I SA/Łd 344/96, I SA/Po 103/13). Zatem nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza organowi tylko taką możliwość, poddaną kontroli sądowej (jak wyżej wspomniano) w ograniczonym zakresie, dotyczącym postępowania organu, nie zaś treści uznania.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przytoczone wyżej zapatrywanie prawne, dotyczące stosowania przez organ egzekucyjny art. 13 § 1 u.p.e.a. Należy uznać je za utrwalone w orzecznictwie sądowym. Przenosząc je na grunt tej konkretnej sprawy przede wszystkim wymaga odnotowania, że zobowiązany nie wykazał, aby za zastosowaniem tej szczególnej regulacji miał przemawiać jego ważny interes, rozumiany obiektywnie. Pomimo skierowanego do niego wezwania organu o uzupełnienie niezbędnych dla oceny sprawy informacji, przemilczał on swoją sytuację materialną, nie wskazał też dla jakich celów i jak często używał zajętej broni w prowadzonej działalności gospodarczej, związku pomiędzy koniecznością posiadania broni a sprawowaną funkcją, wpływu posiadania broni na osiągane dochody. Powołał się wyłącznie na fakt, że jest prezesem zarządu "T. " spółki z o.o. w B., która prowadzi działalność w zakresie ochrony osób i mienia. Oznacza to, że działalność tę prowadzi zatem nie osobiście osoba fizyczna – zobowiązany, ale podmiot korporacyjny – spółka kapitałowa. To ona zatem wykorzystuje (lub może wykorzystywać) dla celów zarobkowych broń. Zakres praw i obowiązków prezesa zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością bez wątpienie nie obejmuje z zasady wykonywania czynności pracownika ochrony, a zatem nie uzasadnia użycia broni palnej. Zobowiązany nie wykazał, iżby spółka zatrudniała go w tym charakterze. Wskazał natomiast, że funkcję w zarządzie spółki pełni nieodpłatnie, a zatem nie sposób uznać, że zajęty pistolet miałby służyć mu do zarobkowania.

Ważne jest także, że zobowiązany w zasadzie poprzestał na kwestionowaniu prowadzenia wobec niego egzekucji, natomiast nie wskazał majątku, który pozwoliłby na wykonanie obowiązku ujętego w tytule wykonawczym. Zobowiązany nie może zasadnie oczekiwać od organu egzekucyjnego zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. w taki sposób, który wprost będzie prowadził do bezskuteczności egzekucji. Jak dotąd argumenty zobowiązanego sprowadzają się do tezy, że egzekucja nie może obejmować zajętej broni, bowiem może ona (potencjalnie) służyć do wykonania zlecenia w ramach działalności spółki, w której nieodpłatnie pełni funkcję prezesa zarządu. Tej treści stanowisko w żadnym razie nie uzasadnia stosowania art. 13 § 1 u.p.e.a., co konsekwentnie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym na tle analizowanego unormowania w porównywalnych stanach faktycznych.

Zobowiązany nie może więc postrzegać tej szczególnej instytucji jako instrumentu pozwalającego na uchylenie się od egzekwowanego obowiązku. Jego argumenty oraz przyjęty sposób obrony przed egzekucją dowodzą braku respektu dla interesu wierzyciela i - z szerszej perspektywy - interesu publicznego, co w oczywisty sposób pozostaje w sprzeczności z celem powyższego uregulowania.

Z powyższych względów skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.).