Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2950/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie: WSA Halina Emilia Święcicka Ases. WSA Andrzej Czarnecki /spr./ Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]


UZASADNIENIE

S. K. wystąpił do Głównego Inspektora Sanitarnego wnioskiem z dnia [...] grudnia 2001 r. o nadanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych w dziedzinie budownictwo ogólne bez służby zdrowia, obejmujących możliwość opiniowania dokumentacji projektowej w zakresie zachowania i przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych.

Wnioskodawca załączył między innymi zaświadczenie Akademii Rolniczo – Technicznej w [...] Dziekana Wydział Budownictwa Ogólnego stwierdzające zaliczenie w wymiarze 60 godzin wykładów i ćwiczeń – podstawy urbanistyki i architektury, zaświadczenie Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w [...] potwierdzające jego uczestnictwo w odbiorach końcowych obiektów budowlanych w zakresie wymagań higieniczno – sanitarnych w okresie trzech lat i 11 miesięcy oraz stwierdzające sporządzanie przez dwa lata raportów o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nadto złożył zaświadczenie Starosty Powiatu [...] stwierdzające zatrudnienia na stanowisku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. Główny Inspektor Sanitarny poinformował wnioskującego o nadanie uprawnień rzeczoznawcy, iż na skutek uchylenia zarządzenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 1998r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadawaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarno – higienicznych (Dz. Urz. Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 4, poz. 9) oraz wprowadzenia zmian w art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1407) jego sprawa nie może być aktualnie rozpoznana z uwagi na nie ustalone dotychczas opłaty jakie powinien wnosić kandydat na rzeczoznawcę.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny na podstawie § 2 ust. 1 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 2002r. w sprawie rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 1792) odmówił S. K. dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę do spraw sanitarnohigienicznych.

Wnioskodawca legitymował się ukończeniem Akademii Rolniczo – Technicznej w [...] na Wydziale Budownictwa Lądowego w zakresie Technologii i organizacji budownictwa uzyskując tytuł magistra inżyniera budownictwa. Powołując się na § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 listopada 2002r. Ministra Zdrowia w sprawie rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych organ administracji stwierdził, iż wnioskowane uprawnienia mogą być nadane osobie, która ukończyła studia wyższe na kierunku architektura i urbanistyka lub inżynieria środowiska w specjalności inżynieria sanitarna albo na kierunku budownictwo w specjalności inżynieria budowlana. Natomiast osoby, które ukończyły studia wyższe na kierunku budownictwo w specjalności inżynieria budowlana powinny legitymować się praktyką zawodową, zgodnie z § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia, obejmującą praktykę w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego.

Wymagania te, w zakresie wykształcenia, wynikają z tego, iż rzeczoznawca ds. sanitarnohigienicznych uzgadnia samodzielnie projekty budowlane w częściach technologii wyposażenia pomieszczeń, architektury i instalacji sanitarnych. Ponieważ wnioskujący o uprawnienia nie posiada praktyki zawodowej w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, nie spełnianym samym wymagań powołanego rozporządzenia.

Od decyzji tej S. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący powołał się na to, że wniosek o nadanie uprawnień złożył przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, gdyż w dniu [...] grudnia 2001 r. a rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 grudnia 2002 r. Otrzymał wówczas pismo informujące, iż jego wniosek nie może być rozpatrzony z powodu niemożności ustalenia opłat jakie powinien wnieść, a zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, zdaniem skarżącego, spełniał wymagania dopuszczenia go do egzaminu we wnioskowanym zakresie.

Nadto składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zdania, iż posiadane wykształcenie odpowiada wymaganemu kierunkowi "budownictwo w specjalności inżynieria budowlana" czyli spełnia wymagania także obowiązującego rozporządzenia.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i § 2 ust. 1 oraz § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 listopada 200 2r. w sprawie rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Odnosząc się do zarzutu S. K. dotyczącego nierozpatrzenia jego wniosku w stanie prawnym obowiązującego uprzednio rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej (Dz. U. z 1993 r. Nr 3, poz. 12), organ administracji wyjaśnia, iż w związku z utratą mocy zarządzenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 1998 r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych (Dz. Urz. Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej Nr 4, poz. 128) oraz wprowadzenia zmian w art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, komisja kwalifikacyjna była zmuszona zawiesić swoją działalność – ostatnie jej posiedzenie odbyło się w marcu 2001 r.

Nadto organ podkreśla, iż zgodnie z uprzednim rozporządzeniem (§ 1 ust. 1 pkt 1) wnioskowane uprawnienia mogły być nadane osobie, która ukończyła studia w zakresie inżynierii sanitarnej lub środowiska, natomiast w uzasadnionych przypadkach także tym, które ukończyły studia w zakresie innych specjalności technicznych związanych z budownictwem, co należałoby rozumieć jako wskazanie, iż w przypadku skarżącego koniecznym byłoby dodatkowe rozważenie czy ów uzasadniony przypadek zachodził.

W związku z powyższym, wniosek zainteresowanego mógł zostać rozpoznany po ukazaniu się nowego rozporządzenia, zgodnie z którym S. K. nie spełnia wymagań określonych w § 2 tego aktu normatywnego. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia o nadanie uprawnień może ubiegać się osoba, która ukończyła studia wyższe na kierunku architektura i urbanistyka lub inżynieria środowiska w specjalności inżynieria sanitarna albo na kierunku budownictwo w specjalności inżynieria budowlana oraz posiadająca co najmniej dziesięcioletnią praktykę zawodową w zakresie ukończonego kierunku studiów.

Wykształcenie skarżącego wymaga odbycia dziesięcioletniej praktyki w zakresie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a jak wynika z przedłożonej praktyki on wymagania tego nie spełnia.

Na decyzję tą S. K. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę wnosząc o zbadanie pod względem prawnym zaskarżonej decyzji.

W skardze powołując się na złożenie wniosku w dacie obowiązywania uprzedniego rozporządzenia skarżący uważa, iż organ administracji powinien wezwać go do uzupełnienia wniosku bądź powinien postępowanie w sprawie zawiesić. Pod rządami uprzedniego rozporządzenia wystarczająca była pięcioletnia praktyka zawodowa, a wymaganie to skarżący spełniał. W czasie oczekiwania na dopuszczenie do egzaminu skarżący podejmował samokształcenie z czym wiązała się konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków, które jak się okazało były niepotrzebne.

Skarżący powołuje się na dodatkowo złożone dokumenty do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, które w jego przekonaniu pozwalają mu na zakwalifikowanie się do wnioskowanego egzaminu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie.

Organ administracji rządowej przytaczając argumenty podnoszone w zaskarżonej decyzji podkreśla ponownie, iż wniosek zainteresowanego mógł zostać rozpatrzony dopiero po wejściu nowego rozporządzenia w życie z uwagi na uchylenie przepisów o opłatach egzaminacyjnych, a w świetle tego rozporządzenia skarżący nie spełnia wymagań dopuszczenia do egzaminu na rzeczoznawcę. Odnosząc się do ukończenie kursów przez S. K. organ stwierdza, iż nie są to wymagania obligatoryjne dopuszczenia do egzaminu i służą jedynie pogłębieniu wiedzy nie zmieniając, jak należy rozumieć, zakresu wymaganego wykształcenia.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie:

- ustawa z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

(Dz. U. nr 153, poz.1269),

- ustawa z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270),

- ustawa z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), zwana p.w.u.p.

W świetle art. 97 § 1 p.w.u.p. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego postępowanie sądowoadministracyjne toczy się na podstawie tej ustawy.

Zasadniczym argumentem nierozpatrzenia w roku 2001 r. wniosku S. K., jak podaje to organ administracji, była utrata mocy zarządzenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 1998 r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadawaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarno – higienicznych, oraz wprowadzenie zmian w art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 34 ust. 1a i ust. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej (ust. 1a dodany przez art. 27 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wykonywania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw – Dz. U. Nr 120, poz. 1268 – z dniem 30 marca 2001 r. oraz ust. 2 zmieniony przez art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych ustaw – Dz. U. Nr 70, poz. 778 – z dniem 1 stycznia 2000 r. i zmieniony przez art. 27 pkt 4 lit. b) w/w ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. z dniem 30 marca 2001 r.) przepisy te stanowiły, iż za przyznanie uprawnień rzeczoznawcy należna była opłata, której wysokość minister właściwy do spraw zdrowia powinien określić w rozporządzeniu. Przepisy te wprowadzono z dniem 30 marca 2001 r. to jest prawie dziesięć miesięcy przed złożeniem wniosku przez skarżącego, lecz minister właściwego rozporządzenia do końca roku 2001 nie wydał.

Niewykonanie obowiązku wydania rozporządzenia przez organ administracji nie mogło skutkować negatywnie dla wnioskodawcy składającego wniosek o nadanie uprawnień rzeczoznawcy.

Jednocześnie należy zauważyć, iż nadal obowiązywał art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, nakładający na organ administracji rządowej obowiązek wykonywania zadań w zakresie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych.

Organ administracji stwierdza, iż od marca 2001 r. przestało obowiązywać zarządzenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 1998 r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych, co spowodowało niemożność działania komisji egzaminacyjnej.

W prowadzone w życie z dniem 30 marca 2001 r. art. 34 ust. 1a i art. 34 ust. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej nie spowodowały wydania właściwego rozporządzenia określającego opłaty, które uchylałoby zarządzenie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 1998 r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych.

Nadto obwieszczeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie wykazu uchwał Rady Ministrów, zarządzeń i innych aktów normatywnych Prezesa Rady Ministrów, ministrów i innych organów administracji rządowej, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. (MP Nr 47, poz. 782) podany został wykaz aktów prawnych, które utraciły moc z dniem 30 marca 2001 r. i wykaz ten nie zawierał zarządzenia Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 marca 1998 r. w sprawie pobierania opłat związanych z nadaniem uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarnohigienicznych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż skutkiem wejścia w życie w dniu 30 marca 2001 r. art. 34 ust. 1a i art. 34 ust. 2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, określającego delegację ministra właściwego do spraw zdrowia, do wydania rozporządzenia regulującego między innymi wysokość opłat ponoszonych w związku z przyznaniem uprawnień rzeczoznawcy, nie przestało automatycznie funkcjonować wymienione wyżej zarządzenie Głównego Inspektora Sanitarnego. Tym samym powołana przyczyna niemożności działania komisji egzaminacyjnej, w dacie złożenia wniosku przez S. K. nie występowała.

W myśl § 2 obowiązującego w dacie złożenia wniosku przez skarżącego rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie nadawania uprawnień rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych oraz opiniowania dokumentacji projektowej:

1. wszczęcie postępowania o nadanie uprawnień rzeczoznawcy następuje na wniosek kandydata.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć:

1) uwierzytelniony odpis dyplomu stwierdzającego wykształcenie kandydata,

2) informację o przebiegu pracy zawodowej.

Skarżący złożył stosowny wniosek dołączając do niego załączniki, o których mowa w ust. 2 powołanego wyżej § 2 rozporządzenia.

Konsekwencją powyższego, zgodnie z § 3 załącznika nr 1 do wymienionego

Rozporządzenia – Zasady i tryb działania komisji kwalifikacyjnej przy

Głównym Inspektorze Sanitarnym - skarżący powinien zostać dopuszczony do

egzaminu, gdyż spełniał, organ administracji tego nie neguje, wymagania z § 1

rozporządzenia (w szczególności ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu), które określały

je następująco:

1) ma ukończone wyższe studia w zakresie inżynierii sanitarnej lub środowiska, a w uzasadnionych przypadkach - również w zakresie innych specjalności technicznych związanych z budownictwem,

2) ma co najmniej pięcioletnią praktykę zawodową po ukończeniu wyższych studiów.

Sąd w składzie orzekającym stwierdził nadto, iż powołanie się na zmianę art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, jako dodatkowej podstawy stanowiącej niemożność działania komisji egzaminacyjnej, a co się z tym miało wiązać niemożność przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego egzaminu, było nietrafne.

Zmiana art. 34, przywołana przez organ administracji w piśmie z dnia [...] grudnia 2001 r. skierowanym do S. K. informującym o niemożności rozpatrzenia jego wniosku oraz w zaskarżonej decyzji, została zadekretowana w art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o Inspekcji Sanitarnej oraz niektórych innych ustaw (data publikacji 9 listopad 2001 r.) – Dz. U. Nr 128, poz. 1407 ze zmianami.

Zgodnie z art. 6 tej ustawy stanowiącym o tym, iż wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. brak było podstaw do powoływania się na zmianę w art. 34 ustawy o Inspekcji Sanitarnej już w grudniu 2001 r. kiedy przepis ten jeszcze nie obowiązywał.

Odmawiając przeprowadzenia postępowania egzaminacyjnego z uwagi na wątpliwy brak umocowania komisji kwalifikacyjnej do działania, stanowiło naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego, a także art. 7, art. 35 § 1 i § 2 w związku z art. 61 § 1 i § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, w związku z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania w zakresie podanym wyżej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.