Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 431/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 7, art. 8, art. 14
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549  art. 70
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48  art. 5, art. 9, art. 18, art. 23
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. -skargę oddala-


UZASADNIENIE

K. Z. (dalej: Strona, Skarżący) w dniu 15 czerwca 2016 r. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie na 2016 r. jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO), płatności za zazielenienie (dalej: PZ), płatności dodatkowej redystrybucyjnej (dalej: [...]), płatności do powierzchni upraw wysokobiałkowych ([...]) oraz płatności dla młodych rolników (MR). Strona zadeklarowała łącznie 41,02 ha do ww. płatności [...] w ramach obszaru opisanego jako działki rolne A-Z położone w powiatach buskim, brzeskim i proszowickim.

W przypadku deklaracji do płatności [...] strona zadeklarowała dz. rol. [...]. W dniu 14 października 2016 r. Strona złożyła wniosek, w którym wycofała część działek rolnych o powierzchni 13,84 ha. Powierzchnia deklarowana działek do [...] po dokonaniu powyższych czynności wyniosła 27,18 ha.

W trakcie przeprowadzania kontroli administracyjnej sprawy z wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 stwierdzono wystąpienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu gruntów w wymiarze przekraczającym wyznaczone powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze [PEG]. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., (dalej: BP ARiMR, organ I instancji) pismem z dnia 31 marca 2017 r. (doręczonym 4 kwietnia 2016 r.) poinformował stronę o maksymalnym kwalifikowanym obszarze dla działek ewid. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...].

Postępowanie zainicjowane wnioskiem dot. ww. płatności [...] zostało zakończone decyzją Kierownika BP ARiMR nr [...] z dnia 17 maja 2017 r. Na mocy ww. decyzji organ l instancji umorzył postępowanie w sprawie [...] w części dotyczącej działki rolnej: [...]. Natomiast do powierzchni upraw wysokobiałkowych umorzono postępowanie w sprawie działek rolnych: [...]. Umorzenie nastąpiło z powodu wycofania z wniosku o przyznanie płatności powyższych działek.

Ponadto stronie przyznano wnioskowane płatności w pomniejszonej wysokości dla płatności [...] ([...] zł) i powiązanych z [...] ([...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł oraz płatności dla młodych rolników – [...] zł) z powierzchni wnioskowanej 27,18 ha do powierzchni stwierdzonej 23,21 ha (razem przyznano [...] zł; łączna wysokość pomniejszenia – [...] zł). Podstawą wydania ww. decyzji była kontrola administracyjna wniosku w zakresie powierzchni [...].

Strona wniosła od powyższej decyzji odwołanie (data stempla pocztowego 19 czerwca 2017 r.) bez uzasadnienia zarzutów czy wniosków. Strona zobowiązała się w nim do sprecyzowania swoich uwag do dnia 30 czerwca 2017 r. Ze względu na przekazanie sprawy oraz upływ ww. terminu Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor MOR ARiMR, organ odwoławczy, organ II instancji) pismem z dnia 6 lipca 2017 r. wezwał Stronę do przekazania wyjaśnień związanych ze złożonym odwołaniem. Strona nie zareagowała na powyższe pismo.

Następnie organ II instancji decyzją z dnia 11 sierpnia 2017 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia była konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w istotnej części. Organ odwoławczy wskazał, że treść zaskarżonej decyzji oraz zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że ustalenia dokonane przez organ I instancji i ich konsekwencje nie odzwierciedlały wszystkich istotnych okoliczności prawnych i faktycznych tej sprawy. Wytknięto również, że decyzja I instancji nie zawierała uzasadnienia spełniającego wymogi K.p.a. Formułując wytyczne co do dalszego postępowania organ II instancji wskazał, że konieczne jest uwzględnienie aktualnych pomiarów działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] i [...].

Ponowne postępowanie organu l instancji zostało zakończone decyzją nr [...] z dnia 15 listopada 2017 r. Decyzją tą organ I instancji:

1. odmówił przyznania Stronie płatności JPO i nałożył 3-letnią sankcję w wysokości [...] zł,

2. odmówił przyznania Stronie płatności redystrybucyjnej i nałożył 3-letnią sankcję w wysokości [...] zł,

3. odmówił przyznania Stronie płatności dla młodych rolników i nałożył 3-letnią sankcję w wysokości [...] zł.

4. przyznał Stronie płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł,

5. przyznał Stronie płatność do powierzchni upraw wysokobiałkowych w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że ustalono, iż powierzchnia uprawniona do płatności zgodnie z deklaracją była większa niż powierzchnia ustalona na podstawie wyników kontroli z dnia 22-23 sierpnia 2017 r. dotyczącego gospodarstwa Strony. Łączne powierzchnie uprawnione do poszczególnych rodzajów płatności oraz wysokość przedeklarowania przedstawiały się następująco:

• [...] [...], [...] i [...] (pow. uprawniona: 15,92 ha, przedeklarowanie 11,26 ha),

• [...] (pow. uprawniona: 0,95 ha, przedeklarowanie 0,02 ha).

Zmniejszenia dotyczyły:

- działka [...] (nr [...]) – kukurydza, z 2,25 ha na 1,12 ha – stwierdzone nieużytki,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 0,56 ha na 0,53 ha – teren nieużytkowany, zadrzewienia,

- działki [...], [...] i [...] (nr [...]) – cukinia, bób i ziemniak, z 1,20 ha na 1,16 ha, z 0,95 ha na 0,93 ha oraz z 0,90 ha na 0,88 ha – siedlisko, zmniejszenie proporcjonalne,

- działka [...] (nr [...]) – kukurydza, z 0,35 na 0,33 ha, część oddzielona rowem, nie spełnia minimum powierzchni,

- działka [...] (nr [...]) – kukurydza, z 3,65 ha na 3,39 ha, teren nieużytkowany, zadrzewienia i zakrzaczenia,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 9,5 ha na 0,00 ha, ugór niekoszony pokryty wieloletnią roślinnością,

- działka [...] (nr [...]) - pszenica ozima, z 0,44 na 0,43 ha, wyłączenie terenu przy rowie,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 0,38 ha na 0,37 ha, zadeklarowana powierzchnia większa od powierzchni ewidencyjnej,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 0,11 ha na 0,00 ha, teren nieużytkowany, zadrzewienia i zakrzaczenia,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 0,20 na 0,16 ha, część oddzielona terenem zadrzewionym, nie spełnia minimum powierzchni,

- działka [...] (nr [...]) – pszenica ozima, z 1,90 ha na 1,83 ha, teren nieużytkowany.

Zmniejszenia powiązano z dokumentującymi je fotografiami.

W dniu 4 grudnia 2017 r. (data nadania) Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Zarzuciła, że wyniki kontroli są niemiarodajne. Zakwestionowała w szczególności zmniejszenia dotyczące działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Odnośnie działki nr [...] podniosła, że na terenie stwierdzonym jako nieużytkowany rolniczo faktycznie rośnie dynia jadalna, co widać na zdjęciu nr [...]. Odnośnie działki nr [...] stwierdziła, że jedyny nieużytek to rosnący w centralnej części lasek na pow. ok. 25 arów. Odnośnie działki nr [...] wskazała, że na wiosnę posiano tam soję w mulcz, "jednakże środki chwastobójcze nie dały rady (...) a jak wiadomo zapanowała susza i środki nie zadziałały". Podniosła, że szczegółowo ustosunkuje się z początkiem roku 2018 r., gdyż obecnie ma sesję egzaminacyjną na studiach, którą musi zaliczyć do końca grudnia.

Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. (doręczenie 5 lutego 2018 r.) organ odwoławczy poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji administracyjnej. Ponadto przesłał Stronie płytę CD ze zdjęciami lotniczymi działek Strony pozyskanymi m.in. w toku rozpatrywania złożonego odwołania z systemu elektronicznego ARiMR i ze źródeł zewnętrznych. Strona nie zareagowała na powyższe pismo.

Kolejno organ II instancji decyzją z dnia 16 lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.) w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2016 r., poz. 1512 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 2137), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 127 § 2 K.p.a., art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, art. 16 i art. 15, art. 129 § 2 oraz art. 107 § 1 K.p.a. Po analizie materiałów sprawy organ stwierdził, że podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy były aktualne dla oceny jej okoliczności regulacje ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 1312, dalej: ustawa o płatnościach) oraz przepisy powiązane z ww. aktem prawnym (krajowe i wspólnotowe), a także zapisy K.p.a.

Zdaniem organu II instancji decyzja, od której wniesiono odwołanie, jest decyzją prawidłową, tj. uwzględniającą wszystkie istotne okoliczności prawne i faktyczne sprawy, którą rozstrzygała. W związku z tym odwołanie nie mogło zostać i nie zostało uwzględnione. Nie stwierdzono także innych powodów uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia innego od zawartego w tej decyzji.

Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że łączna powierzchnia uprawniona (tzw. powierzchnia stwierdzona) do ww. płatności była mniejsza niż łączna powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności (działek rolnych zadeklarowanych w ramach tych płatności) został wykluczony z wniosku Strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do tych płatności. W przypadku działek rolnych Strony, odnośnie których nie stwierdzono ww. różnic między powierzchnią zadeklarowaną a uprawnioną, za uprawnione do wsparcia uznano powierzchnie zadeklarowane w ramach tych działek. Wielkość różnicy między łączną powierzchnią zadeklarowaną a uznaną za uprawnioną oraz łączna wielkość pow. uznanej za uprawnioną do wsparcia była bezpośrednią przyczyną wydania decyzji w obu instancjach.

Organ odwoławczy podzielił odnośnie ww. kwestii ustalenia organu l instancji i uznał je za własne (dotyczy to także konsekwencji ww. nieprawidłowości). Najważniejsze ustalenia dot. [...] przedstawiały się w niniejszej sprawie następująco:

- łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności [...] została ustalona na poziomie: 27,18 ha,

- łączna powierzchnia uprawniona do płatności [...] została ustalona na poziomie: 15,92 ha,

- różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności [...] a łączną powierzchnią uznaną na uprawnioną do płatności wyniosła: 11,26 ha,

- łączna powierzchnia uprawniona do płatności [...] została ustalona na poziomie: 0,93 ha,

- różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności [...] a łączną powierzchnią uznaną na uprawnioną do płatności wyniosła: 0,02 ha.

Z analizy akt sprawy wynika, że ww. niezgodności ustalono przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku Strony oraz powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej przy zastosowaniu ortofotomapy oraz kontroli terenowej wykonanej odnośnie gospodarstwa Strony i opisanej w protokole z oględzin działek referencyjnych.

Zgodnie z treścią tego protokołu, kontrola w nim opisana odznaczała się następującymi cechami:

- kontrola została wykonana metodą inspekcji terenowej (wykonana w gospodarstwie Strony w dniu 22-23 sierpnia 2017 r.), tj. konieczna była rzeczywista obecność kontrolujących w gospodarstwie Strony,

- kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Biura Kontroli na Miejscu [...] OR ARiMR,

- czynności kontrolne polegały na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem Strony, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone (dot. to m.in. zweryfikowania grup upraw wskazanych przez Stronę na działkach rolnych z jej wniosku o płatności i stwierdzeniu, czy powierzchnie tych działek odznaczały się dobrą kulturą rolną),

- lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dotyczących działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice i wielkość), na których Strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne,

- ustalenia granic i pomiar powierzchni terenów uprawnionych do płatności dokonano certyfikowanymi urządzeniami GPS (które umożliwiają odpowiednio dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu), a ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary,

- Strona została zawiadomiona o terminie przeprowadzenia ww. kontroli w dniu 21 sierpnia 2017 r.

- Strona pomimo zawiadomienia o ww. terminie kontroli nie wyraziła chęci uczestnictwa w oględzinach działki i oświadczyła, iż nie ma możliwości uczestnictwa przy dokonywanych czynnościach,

- załączniki do ww. protokołu obejmowały m.in. płytę CD/DVD, na której nagrano:

* szkice wskazujące miejsca i kierunki wykonania zdjęć sporządzonych podczas kontroli,

* pliki graficzne ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli,

* pliki zawierające dane z pomiarów wykonanych urządzeniem GPS,

- na każdym ze zdjęć dotyczących kontrolowanych działek rolnych widnieje informacja o nr tego zdjęcia (wg tego numeru wskazano je w protokole), działce uwidocznionej na tym zdjęciu, dacie wykonania zdjęcia i nr gospodarstwa, które było kontrolowane,

- pliki obrazujące pomiary GPS zawierają współrzędne ścieżek po których poruszali się kontrolerzy w obrębie poszczególnych działek oraz miejsc z których wykonywano zdjęcia terenu,

- protokół z ww. kontroli został przekazany Stronie pismem z dnia 25 września 2017 r.; zgodnie z procedurami ARiMR dot. wykonania ww. kontroli i bardzo dużą ilością takich kontroli strona otrzymała jedynie sam protokół, bez części załączników (tj. bez zdjęć terenu i szkiców) - wszystkie załączniki były i są dostępne w siedzibie organu I instancji od momentu przekazania protokołu do tego organu,

- Strona nie złożyła zastrzeżeń do ww. kontroli,

- Strona przed wydaniem zaskarżonej decyzji miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia 13 października 2017 r.) w tym m.in. z protokołem z kontroli,

- Strona nie zareagowała na ww. wezwanie, nie wniosła żadnych zastrzeżeń do ww. protokołu,

- w dniu 15 listopada 2017 r. Stronie przekazano decyzję w sprawie, w której dołączono szkice oraz istotne dla sprawy fotografie z oględzin działek w wersji kolorowej.

Ww. kontrola terenowa była podstawą ustalenia aktualnego dla niniejszej sprawy poziomu powierzchni referencyjnych, tj. maksymalnych obszarów, które według ARiMR potencjalnie kwalifikują się do płatności w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. Obszary te są określane także jako powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze [PEG], maksymalne kwalifikowalne obszary bądź działki odniesienia lub działki referencyjne. Wyliczeń takich powierzchni dokonują pracownicy ARiMR, a wyniki pomiarów zapisywane są w prowadzonym przez ARiMR systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS).

System identyfikacji działek rolnych jest oparty o państwowe dane kartograficzne, a zwłaszcza zdjęcia lotnicze i satelitarne z naniesionymi granicami i oznaczeniami działek ewidencyjnych przynajmniej w skali 1:10000 - art. 70 i nast. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 1306/2013) oraz art. 5 i nast. rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. - Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 640/2014).

Podstawowym materiałem wykorzystywanym do określania powierzchni uprawnionych do płatności są ortofotomapy cyfrowe, tj. zdjęcia lotnicze lub satelitarne terenu, przetworzone metrycznie tj. w taki sposób, aby odnośnie obiektów widocznych na ortofotomapach (np. pól uprawnych), możliwe było dokonywanie dokładnych pomiarów odległości i powierzchni (tj. tak jak na zwykłej mapie), bez obawy o zafałszowania takich pomiarów wynikające np. z różnorodności czy też nachylenia mierzonego terenu.

Zapisy ww. przepisów wspólnotowych oraz przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2015 r., poz. 807 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1853; dalej: ustawa o krajowym systemie) wskazują, iż LPIS ma na celu: jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej do wsparcia powierzchni łącznie z oceną uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz sprawdzanie, czy dany teren został zadeklarowany do danego rodzaju wsparcia tylko jeden raz za okres, którego dotyczy takie wsparcie. Aby spełniać ww. zadania, LPIS obejmuje swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły systemu informatycznego ARiMR, tj. Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK) / Integrated Administration and Control System (IACS). Dotyczy to danych zawartych w ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych, ewidencji wniosków o przyznanie płatności, danych z kontroli terenowych oraz danych działek referencyjnych (tzw. działek odniesienia), którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych informacje z ewidencji gruntów i budynków.

Podstawą do przeprowadzania przez ARiMR kontroli, które dzięki zastosowaniu systemów informatycznych umożliwiają wykrywanie rozbieżności między deklaracjami dot. działek zawartymi we wnioskach o płatności, a działkami referencyjnymi z systemu LPIS (tak aby możliwie jednoznacznie ustalić kwalifikowalność zadeklarowanych obszarów do tych płatności) jest art. 29 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31 lipca 2014 r., str. 69 ze zm.; dalej: rozporządzenie nr 809/2014). W celu sprawniejszej możliwości weryfikacji ww. danych, zgodnie z art. 72 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, do rolników są wysyłane spersonalizowane formularze wniosków o płatności wraz z materiałem graficznym dotyczącym działek zawartych w takich spersonalizowanych formularzach (tzw. załączniki graficzne, tj. wydruki ortofotomap z zaznaczonymi granicami i numerami działek ewid.) oraz tabelarycznym zestawieniem powierzchni PEG dla działek ewid. zadeklarowanych w roku poprzednim.

Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z ww. przepisem personalizacja formularza wniosku oznacza, że jest on częściowo wypełniony w oparciu o dane z wniosków i kontroli dot. tego rolnika z roku poprzedniego. To oznacza, że takie formularze mogą być nieaktualne i w związku z tym - w oparciu o art. 16 rozporządzenia nr 809/2014 - ubiegający się o płatności jest zobowiązany do podawania danych aktualnych, tj. np. nanoszenia już przy składaniu wniosku odpowiednich poprawek dot. powierzchni PEG wyliczonej dla danej działki ewid. Ewentualne zmniejszenia powierzchni PEG wymagające zgłoszenia przez rolnika są przede wszystkim wynikiem zmian pola zagospodarowania, tj. zmian w użytkowaniu rolniczym gruntu na danej działce ewid., np. w związku z jego zabudowaniem, odłogowaniem czy też inną zmianą jego przeznaczenia. Bez względu na ww. obowiązek dotyczący wnioskujących o wsparcie, ustalenie przez organy ARiMR powierzchni uprawnionych do płatności odbywa się w oparciu o możliwie aktualne źródła danych.

W związku z tym i ww. przepisami organy ARiMR dokonują także wstecznej oceny powierzchni kwalifikowanych do płatności. Proces taki jest oparty o dokonywaną cyklicznie aktualizację i wymianę ortofotomap w systemie LPIS, a także uwzględnianie informacji pochodzących z bardziej aktualnych niż dana ortofotomapa źródeł jak np. wyniki kontroli terenowych. Jej efektem może być wznawianie zakończonych już postępowań i ponowne ich rozstrzyganie, w sposób inny niż dotychczas.

Zdaniem organu odwoławczego wyniki ww. kontroli nie pozwalały na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie poniżej omówionych działek rolnych (dot. to dz. rolnej [...], [...], [...], [...], [...], [...]), zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez Stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności. Organ co do każdej z działek przedstawił również szkice z terenu weryfikacji, zdjęcia lotnicze/satelitarne z lat 2014 i 2015 (w przypadku działki rol. [...] – lat 2013-2015), z zaznaczonymi granicami poszczególnych obszarów, a także zdjęcia z kontroli terenowej.

Zakwestionowano części wskazanych wyżej działek w sposób zbliżony z danymi przedstawionymi tabelarycznie przez organ I instancji.

W szczególności, odnośnie działki ewidencyjnej nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej A (o pow. 2,25 ha), wskazano, że całość działki rolnej zadeklarowano jako kukurydza. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności teren 1,13 ha, znajdujący się w środkowej (centralnej) części działki, tj. samosiejki drzew, wieloletnia roślinność (por. zamieszczone niżej zdjęcia lotnicze i z kontroli terenowej), na ww. działce ewid. nr [...] zadeklarowano dodatkowo dz. rol. [...] o pow. 0,22 ha, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 1 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 0,43 ha (winno być 1,12 ha – dopisek Sądu).

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], o pow. 0,56 ha, wskazano, że całość ww. dz. rol. zadeklarowano jako uprawę dyni (pszenicy ozimej). W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności 0,03 ha, to jest teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku, obszar ten znajdował się w północnej, części działki poza terenami, które były użytkowane rolniczo przez Stronę tj. zadrzewienia, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 0,53 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], zgodnie z wnioskiem Strony stanowiła ona powierzchnię działek rolnych m.in. [...], [...] i [...]. Działka ewid. została oznaczona w materiale graficznym działki dołączonym we wniosku jako [...], [...], [...] [...], [...] (pow. zadekl. 3,80 ha). Na tym terenie Strona zadeklarowała do płatności [...] uprawę cukinii (dz. rol. [...]), bobu ([...]), ziemniaka ([...]), papryki ([...]) oraz buraka pastewnego ([...]). Strona zadeklarowała do dz. rolnej [...] pow. 1,20 ha, [...] - 0,95 ha, a [...] - 0,90 ha. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie działek rolnych [...], [...], [...] na poziomie 0,08 ha (winno być 3,72 ha – dopisek Sądu). Teren wykluczony z płatności znajdował się w północnej części działki ewid. nr [...] (dot. dz. rol. [...], [...], [...]), który został proporcjonalnie zmniejszony między działkami rolnymi położonymi na ww. dz. ewid. (stwierdzono występowanie siedliska). Porównanie wielkości deklaracji Strony z wniosku oraz zawartości załącznika graficznego dot. działki nr [...] wskazuje, że Strona zawyżyła powierzchnię uprawnioną do płatności odnośnie obszarów przy północnej granicy ww. działki (nie odliczyła tych obszarów łącznie ok. 0,08 ha). Maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 3,72 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], zgodnie z wnioskiem strony do płatności za 2016 r. działka rolna [...] (powinno być [...] – dopisek Sądu) o pow. 0,35 ha, całość zadeklarowano do płatności [...] jako uprawę kukurydzy. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,02 ha, wskazano, że powierzchnia użytkowa ww. dz. ewid. stanowi 0,38 ha, jednakże maksymalny zwarty obszar wynosi 0,33 ha, wyliczony na zdjęciu lotniczym z dnia 1 czerwca 2015 r., pozostały obszar ww. działki ewid. znajduje się za zadrzewionym rowem biegnącym w południowej części działki, obszar wykluczony znajdował się za zadrzewionym ww. rowem i nie spełniał on wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności tj. 0,10 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], zgodnie z wnioskiem Strony o pow. 3,65 ha, całość zadeklarowano jako uprawę kukurydzy. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,26 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku, obszar ten znajdował się w zach.- pn. części działki poza terenami, które były użytkowane rolniczo przez Stronę tj. zadrzewienia i zakrzaczenia, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 1 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 3,39 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], której całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności całą powierzchnię działki - 9,50 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku - ugór niekoszony, w całości pokryty wieloletnią roślinnością, stwierdzono brak powierzchni potencjalnie uprawnionej do płatności w granicach działki ewid. nr [...] aktualnej na dzień wydania decyzji I i II instancji zgodnie ze zdjęciem lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej l (o pow. 0,44 ha), zgodnie z wnioskiem Strony całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,01 ha, na podstawie przebiegu granic ewidencyjnych zadekl. działki z wyłączeniem terenów przyległych do rowu przebiegającego wzdłuż wschodniej granicy działki, na ww. działce ewid. nr [...] zadeklarowano dodatkowo dz. rol. [...] o pow. 0,20 ha, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 0,43 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...] o pow. 0,38 ha, zgodnie z wnioskiem Strony całość zadeklarowano jako pszenica ozima. Zawartość wypełnionego przez Stronę załącznika graficznego do wniosku wskazuje, że jako obszar uprawniony do tych płatności w ramach tej działki rolnej I (winno być [...] – dopisek Sądu), Strona zakreśliła "całe dz. ewid. tworzące tą działkę rolną". W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) stwierdzono powierzchnię wykluczoną z płatności - 0,01 ha, ustaloną na podstawie przebiegu granic ewidencyjnych zadekl. działki (zmniejszenie wynika z faktu, iż Strona zadeklarowała powierzchnie do płatności większą niż pow. ewid. działki), maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] (winno być nr [...] – dopisek Sądu), aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 0,37 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określona jako obszar położenia działki rolnej [...], zgodnie z wnioskiem Strony do płatności za 2016 r. działka rolna [...] (winno być [...] – dopisek Sądu), o pow. 0,11 ha, całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono jako całą działkę - 0,11 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku, pokryty samosiejkami drzew i krzewów, wieloletnią roślinnością, stwierdzono maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualnej na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczonej na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. jako odpowiednio 3,39 ha (winno być 0,00 ha - dopisek Sądu).

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej O, całość zadeklarowano jako mieszankę wieloletnią traw (pszenica ozima) o pow. 0,20 ha. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,04 ha, powierzchnię użytkową stanowi 0,18 ha, jednakże maksymalny zwarty obszar wynosi 0,16 ha, obszar wykluczony znajdował się na terenie oddzielającym część wschodnią ww. dz. ewid. (teren zadrzewiony, zakrzewiony), powierzchnia deklarowana do płatności nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności tj. 0,10 ha, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 0,16 ha.

Odnośnie dz. ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej Z, o pow. 1,90 ha, całość zadeklarowano jako uprawę kukurydzy (pszenica ozima). W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,07 ha, obszar wykluczony obejmował tereny położone w północnej części ww. działki rol., poza terenami użytkowanymi przez rolnika tj. brak użytkowania rolniczego, zadrzewienia, m.in. niekoszona typu trawa i chwasty, maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła odpowiednio 1,83 ha.

Przy każdej z wymienionych działek rolnych organ wskazał, że zawartość wypełnionego przez Stronę załącznika graficznego do wniosku wskazuje, że jako obszar uprawniony do tych płatności w ramach odpowiedniej działki rolnej, Strona zakreśliła "całe dz. ewid. tworzące tą działkę rolną".

Dalej organ odwoławczy wskazał, że wydając decyzję dysponował zdjęciami lotniczymi i satelitarnymi obejmującymi obszar ww. działki rolnej z następujących dat i źródeł:

- 1 czerwca 2015 r., 2 czerwca 2015 r. (system informatyczny ARiMR - lACSplus),

- 1 września 2012 r, 1 sierpnia 2013 r., 1 września 2013 r., 4 lipca 2014 r., 20 lipca 2014 r., 22 sierpnia 2014 r., 31 sierpnia 2015 r., 20 maja 2017 r., 28 maja 2017 r., 27 września 2017 r. (ogólnodostępny program [...]),

- 1 czerwca 2015 r, 2 czerwca 2015 r. (ogólnodostępna witryna internatowa [...]).

Zdaniem organu odwoławczego ww. zdjęcia potwierdzają wyniki kontroli terenowej. Teren wykluczony w wyniku tej kontroli wyróżnia się na tych zdjęciach względem terenu uznanego za uprawniony.

W przypadku działki ewid. o nr [...] organ II instancji wskazał, że cały jej teren został z płatności wykluczony, bowiem stanowił m.in. nieużytki rolne. Nawet jeżeli jakaś powierzchnia była w jej granicach uprawniona do płatności, to nie odznaczała się minimalną pow. działki rolnej. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie, ww. powierzchnia musi wynosić przynajmniej 0,10 ha.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki A (położonej na dz. ewid. nr [...]) z 2014 r. i 2015 r. wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Zdjęcia z kontroli terenowej ilustrują tereny objęte intensywną sukcesją naturalną. Na działce ewid. nr [...] w środkowej jej części znajdują się samosiejki drzew, które według strony stanowią 30 letni lasek (około 0,25 ha). Ponadto nie zostały wykonane na tym terenie żadne zabiegi pielęgnacyjne (przerośnięta, nieskoszona trawa i chwasty). Na ww. zdjęciach lotniczych/sat. i kontroli terenowej działki rolnej A wyraźnie widać, że teren jest zadrzewiony, zakrzaczony, a w centralnej jego części nie prowadzona jest działalność rolnicza.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki rolnej [...] (położonej na dz. ewid. nr [...]) z lat 2014-2015 wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Na powierzchni działki uprawiano dynię. Teren na załączonej dokumentacji fotograficznej jest zaniedbany. Ponadto w północnej jego części jest on całkowicie zarośnięty, zakrzaczony i zadrzewiony. Nie można stwierdzić, aby na nim wykonywana była jakakolwiek działalność rolnicza uprawniająca do przyznania płatności. Taki stan pozwalał wg organu odwoławczego na przyjęcie, że część tej działki nie znajdowała się także w roku 2016 wstanie uprawniającym do płatności. Potwierdzają to także widoczne poniżej zdjęcia z kontroli terenowej.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działek [...], [...], [...] (położonej na dz. ewid. nr [...]) z lat 2014-2015 wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Na powierzchni ww. dz. rol. uprawiano cukinię, ziemniaki oraz bób. Stan zakwestionowanych obszaru działki ewid. nr [...] uniemożliwiał (według organu odwoławczego) prowadzenie jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. Swoim zakresem obszar wykluczony obejmował dom mieszkalny, oborę, teren z nimi bezpośrednio sąsiadujący, teren między nimi. Całość wykluczonego terenu uznano za siedlisko, tj. zabudowania gospodarcze, a więc teren na którym nie była i nie mogła być prowadzona działalność rolnicza (por. zamieszczone zdjęcia lotnicze i zdjęcia z kontroli terenowej).

W przypadku części działki rolnej [...] działka ta jest podzielona na dwie części. Powodem niniejszego podziału jest rów biegnący w południowej części. Rów ten stanowi obszar wykluczony od płatności. Ponadto powierzchnia użytkowa działki rol. [...] wynosi 0,38 ha, ale jej zwarty obszar wynosi 0,33 ha. Pozostała część działki tj. 0,05 ha, nie została uznana za teren użytkowany rolniczo, ze względu na brak spełnienia wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności, (por. zamieszczone poniżej zdjęcia lotnicze z lat 2013-2015 pochodzące z [...] i [...] i z kontroli terenowej).

Na zdjęciach z kontroli terenowej część działki rol. [...] teren wykluczony z płatności znajdował się w zachodnio-północnej części dz. ewid. nr [...]. Ta część działki nie została uznana za uprawnioną do płatności, ponieważ nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Obszar wykluczony z płatności obejmował tereny, gdzie pole było porośnięte drzewami i krzakami, (por. poniżej zdjęcia lotnicze z lat 2014-2015 pochodzące z [...] i [...] i zdjęcia z kontroli terenowej).

Zakwestionowany w niniejszej sprawie obszar nie pozwalał na zakwalifikowanie go do żadnego z ww. wyjątków umożliwiających przyznanie płatności do tego obszaru. W szczególności obszar ten nie stanowił uprawnionego do płatności zagajnika o krótkiej rotacji (wierzby lub topoli do 8 lat bądź brzozy do lat 10), nie był uprawnioną do płatności szkółką drzew i krzewów (art. 4 lit. j rozporządzenia nr 1307/2013 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L. z 2013 r., poz. 347, nr 608; dalej: rozporządzenie nr 1307/2013).

Nie był także terenem jakiejkolwiek działalności pozarolniczej, który mógłby zostać zaliczony do obszaru uprawnionego do płatności i nie był sam w sobie elementem krajobrazu, które mogłyby się kwalifikować do żądanych płatności (tj. o szerokości nie większej niż 2 metry).

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki [...] (położonej na dz. ewid. nr [...]) z lat 2014-2015 wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Zdjęcia z kontroli terenowej wskazują, że teren dz. rol. [...] nie jest użytkowany przez rolnika zgodnie z jego deklaracją. Strona nie kosiła przez wiele lat ww. działki rolnej, dlatego też na całej jej powierzchni powstał tzw. ugór. Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki [...] (położonej na dz. ewid. nr [...]) z lat 2014-2015 wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą.

Zdjęcia z kontroli terenowej wskazują, że teren dz. rol. [...] nie jest użytkowany przez rolnika zgodnie z jego deklaracją. Działka ta nie jest użytkowana w całości rolniczo. Strona nie przeprowadziła na tym terenie żadnego zabiegu agrotechnicznego. Teren ten jest zachwaszczony, zadrzewiony, porośnięty samosiejkami drzew i krzewów.

W przypadku części działki rolnej [...] (ewid. nr [...]) działka ta jest podzielona na dwie części. Powodem niniejszego podziału są rosnące we wschodniej części ww. dz. rol. drzewa i krzaki. Obszar ten został wykluczony z płatności. Powierzchnia użytkowa działki rol. [...] wynosi 0,18 ha, jednakże jej maksymalny zwarty obszar wynosi 0,16 ha. Pozostała część działki nie została uznana za teren użytkowany rolniczo tj. 0,04 ha, ze względu na brak spełnienia wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki [...] (położonej na dz. ewid. nr [...]) z lat 2014-2015 wskazują, iż faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Powyższe zdjęcia lotnicze/sat. oraz fotografia z kontroli terenowej wskazuje, iż północny obszar działki ewid. nr [...] jest nieużytkowany rolniczo. Teren ten jest zadrzewiony i zakrzaczony.

Obecność na załączonych fotografiach takich obiektów (tj. zachwaszczeń, zakrzaczeń oraz nieużytków rolnych) potwierdzają także zdjęcia lotnicze i satelitarne dostępne organowi l instancji oraz pozyskane przez organ odwoławczy. Pomiary wykonane na zdjęciach lotniczych pochodzących ze ZSZiK w toku rozpatrywania odwołania wskazują, że wielkość powierzchni wykluczonej oszacowano prawidłowo. Obejmowała ona faktycznie jedynie obszary nieużytkowane rolniczo. Stan ten w ocenie organu II instancji jest ewidentny - wystarczy porównać zdjęcia z roku 2014 i 2015 dot. obszaru ww. działki i zawartość zdjęć z tego samego czasu ale dotyczących tych działek Strony, które zostały uznane za uprawnione do płatności. Stan zakwestionowanych obszarów uniemożliwiał (według organu odwoławczego) prowadzenie jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. Teren ten nie był poddany zabiegom agrotechnicznym mającym na celu usunięcie roślinności niepożądanej (zakrzaczeń, zadrzewień, zachwaszczeń itp.). Nie sposób bowiem przekonująco twierdzić, że Strona faktycznie prowadziła działalność rolniczą na terenie zachwaszczonym i zakrzaczonym oraz na nieużytkach rolnych.

Ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. z 2015 r., poz. 351 ze zm.).

Według organu odwoławczego obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony, ponieważ niemożliwe było uznanie tego obszaru za grunty będące kwalifikującymi się hektarami do płatności za rok, którego dotyczył wniosek Strony.

Organ II instancji przywołał art. 32 ust. 2 i nast. rozporządzenia nr [...], art. 9 ust. 1-2 rozporządzenia nr [...] oraz § 2 i 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru dziatki rolnej oraz ich szerokości (Dz.U. z 2015 r., poz. 336 ze zm.).

Dalej organ odwoławczy przywołał art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr [...] oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U. z 2015 r., poz. 338 ze zm.). Organ przytoczył też wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 października 2010 r. (sprawa C-61/09 dostępny na witrynie internetowej http://eur-lex.europa.eu/) oraz orzeczenia sądów administracyjnych, odnośnie definiowania utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej.

W ocenie organu II instancji materiały zgromadzone w niniejszej sprawie pozwoliły wystarczająco jednoznacznie określić powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych Strony w okresie istotnym dla niniejszej sprawy. Dotyczy to w szczególności granic użytkowania rolniczego, w obrębie których ustalano powierzchnię uprawnioną do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych. Zdjęcia lotnicze działek strony wykorzystane w niniejszej sprawie są na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco wpływałyby na wyniki ww. pomiarów. Z uwagi na charakterystykę (zachwaszczenia, zakrzaczenia oraz nieużytki rolne - a więc obiekty stosunkowo trwałe) wykluczonego terenu organ II instancji uznał również, że ww. zdjęcia lotnicze zachowują pełną przydatność do ustalenia pow. uprawnionej do płatności za rok, którego dotyczy decyzja niniejsza.

Efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok, za który starano się do tych obszarów o w/w płatności, na powierzchni wskazanej we wniosku strony. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie. Inne ustalenia dot. powierzchni uprawnionej do płatności powodowałyby naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach.

Sprawdzenie ile wynosi powierzchnia faktycznie uprawniona do płatności w danym roku w ramach danej działki ewidencyjnej i czy np. jest równa powierzchni referencyjnej dot. tej działki, może mieć miejsce w oparciu np. o wyniki kontroli terenowej i taka sytuacja miała miejsce m.in. w sprawie niniejszej.

Konsekwencje stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności [...] reguluje od 2016 r. art. 18 i art. 19a rozporządzenia nr [...]. Organ odwoławczy przywołał ww. przepisy rozporządzenia nr [...]. Wskazał, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5 krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 0,97 ha, w związku z tym płatność zostaje odmówiona i do wskazanej powierzchni naliczona zostaje kara administracyjna w wys. [...] zł. W związku z tym, odmówiono stronie przyznania płatności [...]. Ponadto odmówiono stronie płatności dla młodych rolników (sankcja w wys. [...] zł) i płatności redystrybucyjnej (sankcja w wys. [...] zł).

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że z treści protokołu pokontrolnego wynika, że pomimo wcześniejszego powiadomienia Strony, rolnik nie wyraził chęci uczestnictwa w podejmowanych czynnościach przez kontrolerów ARiMR. Ponadto organ l i II instancji starały się skontaktować ze Stroną przed wydaniem decyzji, jednakże bezskutecznie. Ponownie Strona w treści odwołania nie odnosi się w sposób szczegółowy do swoich zarzutów, ze względu na fakt, iż jak twierdzi nie ma czasu. Organ odwoławczy przed wydaniem niniejszej decyzji, podjął próby skontaktowania się ze Stroną, jednakże ta w żaden sposób nie zareagowała na informację o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem tejże decyzji.

Odnośnie zarzutu, że na działce nr [...] posiano soję i zastosowano środki chwastobójcze, które nie zadziałały ponieważ była susza, w związku z tym uprawa została "wsiana w mulcz", organ odwoławczy wskazał, że kontrola terenowa nie potwierdziła wersji Strony, a zgodnie z załącznikami graficznymi na ww. działce widoczne są chwasty i nieużytki. Strona nie złożyła w odpowiednim czasie zawiadomienia do Kierownika BP ARiMR, tj. w terminie 15 dni roboczych od dniach, w którym rolnik jest w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowód potwierdzający wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej.

Organ odwoławczy podkreślił, że nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie, obciążają producenta. Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem organu II instancji w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym to sama strona powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności odpowiadały rzeczywistości, oraz odpowiednio wcześnie powiadomić ARiMR o ewentualnych zmianach w tym zakresie. Składając wniosek Strona podpisała się pod ujętym w tym wniosku oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania żądanych płatności.

Organ wskazał, że odstąpienie od stosowania konsekwencji dokonanych ustaleń, zgodnie z art. 15 rozporządzenia nr [...], możliwe jest gdy strona odpowiednio wcześnie pisemnie powiadomi ARiMR o możliwych nieprawidłowościach. Natomiast w sprawie niniejszej do wydania decyzji organu l instancji Strona nie przedłożyła temu organowi jakiegokolwiek pisemnego stanowiska w ww. kwestii.

Końcowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie ww. płatności są obowiązane samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności tej sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia określonego faktu danej sprawy spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił, że decyzja jest niesłuszna. Podniósł:

- nieprawidłowość działania przyrządów pomiarowych wykorzystywanych do przeprowadzenia kontroli terenowej,

- niezgodność pomiarów działek kontrolowanych podczas ww. kontroli terenowej z własnymi ustaleniami Skarżącego,

- powoływanie się przez organ II instancji na zdjęcia lotnicze i satelitarne w zaskarżonej decyzji za lata 2014-2015, podczas gdy decyzja dotyczy 2016 r.,

- możliwość powołania świadków na okoliczność obsiania działki nr [...] pszenicą ozimą w 2016 r.,

- fakt, że działka nr [...] w B. o pow. 3,65 ha uprawiana jest na pow. 3,60 ha, a krzaki i drzewa stanowią 0,05 ha, a nie 0,26 ha,

- na działce nr [...] w B. rów jest węższy niż 2 m,

- działka nr [...] w B. uprawiana jest w całości, z tym że w środku działki jest lasek o pow. ok. 0,25 ha,

- poinformowanie przez Biuro Kontroli na Miejscu o zamiarze przeprowadzenia kontroli z dwudniowym wyprzedzeniem (telefonicznie) i brak propozycji ze strony kontrolujących o możliwości uczestnictwa skarżącego w czynnościach kontrolnych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor MOR ARiMR podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że Strona oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach przed organami ARiMR są obowiązane do przedstawiania dowodów i dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (ciężar udowodnienia). Obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. W konsekwencji oznacza to, iż na organach ARiMR nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Podniósł prawidłowość działania przyrządów pomiarowych wykorzystywanych do przeprowadzonej w dniu 7 sierpnia 2017 r. (winno być 22-23 sierpnia – dopisek Sądu) kontroli terenowej.

Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący nie podał dlaczego (według jego oceny) nierzetelnie została przeprowadzona kontrola na miejscu. Nie przedstawił własnych dowodów w sprawie, pomimo, iż miał możliwość zarówno na etapie prowadzonego postępowania (zarówno przed organem l i II instancji) składania wniosków dowodowych.

Organ II instancji podkreślił, że oprócz przeprowadzonej w dniach 22-23 sierpnia 2017 r. kontroli terenowej, organy ARiMR dysponowały także szeregiem zdjęć lotniczych i dopiero całokształt m.in. ww. materiałów doprowadził do oceny deklaracji strony zaprezentowanej w decyzjach tych organów. Zdjęcia m.in. z [...] z 2017 r. (nie tylko z 2014 i 2015 r.) miały charakter pomocniczy i miały na celu zobrazowanie zmian zachodzących w dotychczasowych użytkowaniu gruntu zadeklarowanego do płatności.

Kontrolerzy ARiMR w przypadku płatności bezpośrednich nie mają obowiązku informowania producenta rolnego o zamiarze przeprowadzonej kontroli terenowej. Czas poinformowania strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli terenowej nie ma charakteru sztywnego i nie jest on w żaden sposób wyznaczony w przepisach prawa. W przypadku płatności przyczyn bezpośrednich rolnik nie musi brać udziału w kontroli terenowej. Strona miała na etapie postępowania administracyjnego możliwość czynnego udziału w postępowaniu. Strona uchylała się od realizacji prawa, które posiadała.

Na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. pełnomocnik (ojciec) Skarżącego oświadczył, że działka nr [...] w 2016 r. była obsiana pszenicą i jest w stanie udokumentować sprzedaż tej pszenicy na około 50% ilości. W 2017 r. działka nr [...] była obsiana soją. Stwierdził, że jest w stanie z imienia i nazwiska podać świadków. Poza działką [...] pszenica była zasiana na obszarze około 5 ha, tj. na działkach dzierżawionych.

Sąd zobowiązał pełnomocnika Skarżącego do przedłożenia dowodów potwierdzających sprzedaż pszenicy w 2016 r. w terminie 7 dni.

Pełnomocnik Skarżącego przedłożył fakturę VAT RR z 1 września 2016 r. numer [...], zgodnie z którą Skarżący sprzedał 78.150 kg pszenicy.

W piśmie z dnia 3 września 2018 r. Skarżący złożył uzupełnienie skargi, zarzucając kwestionowanym decyzjom naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Podniósł, że oględziny zostały przeprowadzone kilka miesięcy od zachwaszczenia pól, po zagłuszeniu części roślin, lub kilka miesięcy od zbiorów roślin. Załączył zdjęcie działki z dyniami dojrzałymi do zbioru podnosząc, że dowodzi to prowadzonej uprawy na działce nr [...] w 2017 r. Kolejny raz podniósł możliwość dysponowania zeznaniami świadków (kombajnistów) na okoliczność zbiorów. Załączył również zdjęcie nasion soi w workach big-bag. Podniósł, że przez swojego ojca – pełnomocnika, na tyle na ile umiał, wskazywał już te dowody po kontroli przy pierwszym odwołaniu. Zarzucił, że pracownicy organu nie odróżniają chwastów od łubinu czy soi.

Sąd postanowił dopuścić dowód z przedłożonej faktury i dopuścił z urzędu dowód z opracowania GUS "Wyniki produkcji roślinnej 2016 r. (...)".

W replice z dnia 12 września 2018 r. Dyrektor MOR ARiMR odniósł się szczegółowo do zarzutów Skarżącego. Podkreślił bierną postawę Skarżącego przez całe postępowanie administracyjne (brak reakcji na telefony i przesyłkę pocztową). Podniósł, że poinformowano Skarżącego o dacie, zakresie i możliwych konsekwencjach kontroli z 22-23 sierpnia 2017 r.

Odnośnie przedłożonych przez Skarżącego dowodów wskazał, że pszenica ozima, mająca rzekomo rosnąć na działce nr [...], była zasiana przez Skarżącego również na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] czy nr [...]. Z faktury nie wynika z jakiej działki pszenicę sprzedano. Dyrektor odniósł się również do statystycznej wydajności uprawiania pszenicy.

Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącego suszy, organ wyliczył obowiązki rolnika związane z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności w trakcie okresu wegetacyjnego. Podniósł, że w postępowaniu administracyjnym istniała możliwość przesłuchania świadków, gdyby Skarżący wniósł taki wniosek dowodowy wcześniej niż w skardze do Sądu.

Odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego działań jego ojca w przedmiotowym postepowaniu, organ podał, że Z. Z. przed organem Agencji reprezentował w 2017 r. drugiego [...] – T. Z. – [...] Skarżącego, a nie jego samego. Organ odniósł się również do poszczególnych działek Skarżącego, drobiazgowo uzasadniając dokonane wykluczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zgodnie z treścią art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).

Głównym przedmiotem sporu w sprawie i treścią zarzutów skargi była ocena rzetelności ustalenia [...] działek Skarżącego, zgłoszonych przez Niego w 2016 r. do przyznania [...], [...], [...], [...] i [...].

Rozważania w przedmiotowej sprawie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne.

Zauważyć należy, że wymogi zebrania, rozpatrzenia materiału dowodowego oraz sporządzenia prawidłowego uzasadnienia, mają znaczenie nie tylko dla stron postępowania, które mają prawo wiedzieć, czym kierował się organ administracji publicznej przy załatwianiu ich sprawy, ale również dla sądu administracyjnego, którego zadaniem jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem. Jest przy tym oczywiste, że w ramach sądowej kontroli badaniu podlega również to, czy ustalenia organu znajdują dostateczne oparcie w zebranym materiale dowodowym. Kompletne akta sprawy umożliwiają weryfikację, czy zaskarżony akt administracyjny został wydany przy dochowaniu wymogów wynikających z art. 80 K.p.a., a zatem czy ustalenia nie są arbitralne i dowolne. Okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się poza aktami sprawy co do zasady nie mogą zatem być uznane za udowodnione, o ile nie chodzi o fakty powszechnie znane bądź znane organowi z urzędu (art. 77 § 4 K.p.a.).

Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów należy wskazać, że w sprawie niniejszej decydujące znaczenie ma prawidłowość postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ, w wyniku którego, zdaniem organów, ustalona została rozbieżność pomiędzy wielkością powierzchni wskazaną we wniosku o przyznanie płatności, a wielkością powierzchni kwalifikowanej, stwierdzonej na podstawie przeprowadzonej kontroli i zdjęć satelitarnych/lotniczych.

Trafnie wskazały organy, że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 i art. 8 ustawy o płatnościach, a także w stosownych przepisach unijnych. W świetle ww. przepisów rolnikowi przysługują płatności obszarowe na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, działki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Zgodnie z art. 32 ust. 2 lit. a - Aktywacja uprawnień do płatności - rozporządzenia nr [...] "kwalifikujący się hektar" oznacza wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr [...].

Natomiast jak wynika z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Z powyższych regulacji wynika przede wszystkim to, że do płatności uprawnione mogą być tylko użytki rolne. Nadto użytki te muszą być utrzymywane w należytej kulturze rolnej.

Skoro przedmiotowe postępowanie administracyjne powinno być przeprowadzone w oparciu o ustawę o płatnościach, to należy wyjaśnić relację pomiędzy ustawą o płatnościach a K.p.a. Ustawa o płatnościach wprowadza pewne modyfikacje zasad procedowania w stosunku do reguł przewidzianych w K.p.a.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi z kolei, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 (m.in. płatności obszarowej, za zazielenienie oraz dodatkowej redystrybucyjnej), organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; art. 81 K.p.a. nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3).

Zauważyć trzeba, że jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 K.p.a., organ winien dokonać oceny okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., winien podejmować działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego istotnego dla podjęcia rozstrzygnięcia i dokonać oceny na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego. Dopełnienie wskazanych obowiązków co do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania na jego podstawie oceny ma na celu realizację wynikającego z art. 8 K.p.a. wymogu prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Nawet biorąc pod uwagę, że do postępowania w sprawie płatności stosuje się K.p.a. z modyfikacjami wynikającymi z ustawy o płatnościach, to należy wskazać, że w ww. regulacji ustawodawca zobowiązał organ do stania na straży praworządności, powtarzając tym samym sformułowaną w art. 6 K.p.a. zasadę legalizmu. Bezsporne przy tym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach, zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikających z K.p.a., w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodów co do zaistnienia określonych faktów. W art. 3 ust. 3 ww. ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy jednak podkreślić, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, iż organ ma stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji i zapewnić czynny udziału w postępowaniu. Obowiązek strzeżenia praworządności, a następnie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, oznacza, że ten materiał dowodowy musi pozwalać na wyjaśnienie wszystkich wątpliwości w sprawie, a w szczególności na wyczerpujące odniesienie się do zarzutów i twierdzeń strony.

Dokonana w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach modyfikacja zasad dowodzenia, nie może być pojmowana jako niczym nieograniczony obowiązek strony prezentacji i oferowania dowodów potwierdzających jej twierdzenia. Oznacza ona, że na organie istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z jej twierdzeniami i zarzutami organ powinien zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie ich prawdziwości. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 K.p.a., zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu, nie może prowadzić do naruszenia przez organ obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 273/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 października 2010r., sygn. akt V SA/Wa 709/10 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organ ma obowiązek dokonania analizy materiału dowodowego, w szczególności materiałów z kontroli i własnego odniesienia się do zgłaszanych przez stronę w trakcie postępowania zarzutów odnośnie trybu i sposobu przeprowadzonych czynności kontrolnych. Jeżeli wynik kontroli co do powierzchni działek jest kwestionowany przez rolnika i wskazuje on konkretne argumenty przemawiające za tym, iż wynik kontroli administracyjnej jest nieprawidłowy, na organie, który zobowiązany jest stać na straży praworządności, spoczywa obowiązek sprawdzenia, czy ustalenia kontroli są prawidłowe.

Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje stwierdzić należy, że odpowiadają one wskazanym wymogom.

Decyzja I instancji zawiera dokładne i szczegółowe uzasadnienie, w tym odniesienie się do konkretnych, precyzyjnie wskazanych i opisanych dowodów (np.: ortofotomap, szkiców, zdjęć z kontroli i zdjęć lotniczych/satelitarnych). Organ prawidłowo zastosował kontrolę w terenie, w celu wyjaśnienia wątpliwości odnośnie danych wyznaczonych ze zdjęć lotniczych.

Zebrane akta administracyjne i ich opis w uzasadnieniu decyzji umożliwiają jednoznaczne ustalenie rzeczywistej powierzchni PEG wszystkich spornych działek Skarżącego. Z precyzyjnie wskazanych i zinterpretowanych dowodów wynika, że płynące z nich wnioski, wbrew twierdzeniom Skarżącego, korelują wzajemnie.

Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach, ARiMR przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1.

Powierzchnia deklarowana przez Stronę we wniosku z dnia 15 czerwca 2016 r., skorygowanym dnia 14 października 2016 r., wynosiła 27,18 ha. Suma wielkości wyliczonych powierzchni otrzymana w decyzji I instancji z dnia 17 maja 2017 r. wyniosła 23,21 ha – razem przyznano [...] zł, łączna wysokość pomniejszenia wyniosła [...] zł. Z kolei w decyzji I instancji z dnia 15 listopada 2017 r. przyjęto, że stwierdzona powierzchnia uprawniona do dofinansowania wyniosła łącznie 16,87 ha, a przedeklarowanie 11,28 ha. Wskutek powyższego organ przyznał Stronie jedynie płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł oraz do powierzchni upraw wysokobiałkowych w wysokości [...] zł.

Powyższe dane wynikały z kontroli wykonanej metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie Skarżącego w dniach 22-23 sierpnia 2017 r., a także ze zdjęć lotniczych z lat 2013-2015 i ortofotomap. Jako źródło wniosków kontroli przyjęto zachowane na płycie CD/DVD: szkice wskazujące miejsca i kierunki wykonania zdjęć sporządzonych podczas kontroli, pliki graficzne ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli, pliki zawierające dane z pomiarów wykonanych urządzeniem GPS.

Na każdym ze zdjęć dotyczących kontrolowanych działek rolnych widnieje informacja o nr tego zdjęcia (wg tego numeru wskazano je w protokole), działce uwidocznionej na tym zdjęciu, dacie wykonania zdjęcia i nr gospodarstwa, które było kontrolowane. Pliki obrazujące pomiary GPS zawierają współrzędne ścieżek po których poruszali się kontrolerzy w obrębie poszczególnych działek oraz miejsc z których wykonywano zdjęcia terenu.

Powyższe dowody musiały doprowadzić do ustalenia, że nie na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie działek rolnych (dz. rolne: [...]) prowadzona była przez Stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności zgodnie z normami i wymogami.

Przechodząc do oceny kontroli powierzchni uprawnionej poszczególnych działek, należy wskazać, że odnośnie działki ewid. nr [...] we wniosku (i jego załączniku graficznym) jako obszar położenia działki rolnej [...], zadeklarowano całość działki ewid nr [...], jako uprawę kukurydzy. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności teren 1,13 ha, znajdujący się w środkowej (centralnej) części działki, tj. samosiejki drzew, wieloletnia roślinność. Powyższe wynika ze zdjęć lotniczych (w tym z dnia 1 czerwca 2015 r.) i kontroli terenowej. Zatem słusznie uznano, że maksymalna [...] wynosi na tej działce 1,12 ha.

Ze zdjęć lotniczych/satelitarnych ([...] i [...]) z 2014 i 2015 r. wynika, że działka [...] nie odznaczała się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Zdjęcia z kontroli terenowej (nr [...]) dowodzą intensywnej sukcesji naturalnej. W środkowej części znajduje się ok. 30-letni lasek. Przerośnięta, nieskoszona trawa i chwasty świadczą o braku zabiegów pielęgnacyjnych.

Co istotne, organ nie ograniczył się do ww. zdjęć z 2014 i 2015 r., ale porównał je po pierwsze, ze zdjęciami z [...] z dnia 28 maja 2017 r. (zdjęcie nr [...]) i z 20 maja 2017 r. (nr [...]), a co najważniejsze, ze zdjęciami z kontroli terenowej przeprowadzonej w dniach 22-23 sierpnia 2017 r. (zdjęcia z kontroli nr [...]).

Powyższe dowody wskazują, że stan działki przez te lata był zbliżony. Na zakwestionowanej części działki brak dowodów wykonania jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych. Na ww. zdjęciach lotniczych/sat. i z kontroli terenowej wyraźnie widać, że teren jest zadrzewiony, zakrzaczony, a w centralnej jego części nie jest prowadzona działalność rolnicza. Zarzuty Skarżącego w tym zakresie pozostają całkowicie gołosłowne i nie poparte jakimikolwiek dowodami.

Jednoznacznej wymowy ww. dowodów nie zmienia pewna sprzeczność w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z którą z jednej strony działka rolna [...] miała zajmować całą działkę ewid nr [...], a z drugiej na tej działce ewid. zadeklarowano jeszcze działkę rolną [...].

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], o pow. 0,56 ha, zadeklarowanej pod uprawę dyni (pszenicy ozimej), w toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności 0,03 ha, to jest teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku. Obszar ten znajdował się w północnej części działki poza terenami, które były użytkowane rolniczo przez Stronę – zadrzewienia. Zatem maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...] aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji prawidłowo wyliczono na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. jako 0,53 ha.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki rolnej [...] z lat 2014-2015 wskazują bowiem, że faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Na pozostałej powierzchni działki uprawiano dynię. W północnej części działki teren jest całkowicie zarośnięty, zakrzaczony i zadrzewiony. Nie można stwierdzić, aby na nim wykonywana była jakakolwiek działalność rolnicza uprawniająca do przyznania płatności. Taki stan uzasadniał przyjęcie, że ta część działki nie znajdowała się także w roku 2016 w stanie uprawniającym do płatności.

Należy tu wskazać, że zarzuty Skarżącego dotyczące rzeczywistego użytkowania działki ewid. nr [...] nie mogły przynieść zmierzonego skutku. Polemizuje on z organami, że na terenie stwierdzonym jako nieużytkowany rolniczo faktycznie rośnie dynia jadalna, co widać na zdjęciu nr [...]. Załączył także bliżej nieokreślone zdjęcie działki z dyniami dojrzałymi do zbioru podnosząc, że dowodzi to prowadzonej uprawy na działce nr [...] w 2017 r.

Trzeba podkreślić, że po pierwsze, kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja dotyczy 2016 r., po drugie i najistotniejsze, organy mimo stwierdzenia, że obszar uprawy jest zaniedbany, wykluczyły z płatności jedynie zarośniętą, zakrzaczoną i zadrzewioną północną część działki o pow. 0,03 ha, co jednoznacznie wynika ze zdjęć lotniczych/satelitarnych nr [...] z lat 2014-2017. Zatem uznano, że pow. 0,53 ha jest uprawniona do płatności.

Odnośnie działki ewid. nr [...], działkę tę zgodnie z wnioskiem Strony opisano jako zawierającą m.in. działki rolne [...], [...] i [...] (pow. zadekl. 3,80 ha). Na tym terenie Strona zadeklarowała do płatności [...] m.in. uprawę cukinii (dz. rol. [...]), bobu ([...]) i ziemniaka ([...]). Strona zadeklarowała do dz. rolnej [...] pow. 1,20 ha, [...] - 0,95 ha, a [...] - 0,90 ha. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie działek rolnych [...], [...], [...] na poziomie 3,72 ha. Teren wykluczony z płatności, o pow. 0,08 ha, znajdował się w północnej części działki ewid. nr [...] (stwierdzono występowanie siedliska). Powierzchnia działek rolnych [...], [...] i [...] została proporcjonalnie zmniejszona.

Porównanie wielkości deklaracji Strony z wniosku oraz zawartości załącznika graficznego dot. działki nr [...] wskazuje, że Strona zawyżyła powierzchnię uprawnioną do płatności odnośnie obszarów przy północnej granicy ww. działki (nie odliczyła obszarów siedliska o łącznej powierzchni ok. 0,08 ha). Maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności wg ARiMR w granicach działki ewid. nr [...] aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. wynosiła 3,72 ha.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działek rolnych [...], [...] i [...] z lat 2014-2015 wskazują, że stan zakwestionowanego obszaru działki ewid. nr [...] uniemożliwiał prowadzenie jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. Swoim zakresem obszar wykluczony obejmował bowiem dom mieszkalny, oborę, teren z nimi bezpośrednio sąsiadujący oraz teren między nimi. Całość wykluczonego terenu słusznie organy uznały za siedlisko, tj. zabudowania gospodarcze, a więc teren, na którym nie była i nie mogła być prowadzona działalność rolnicza (por. zamieszczone zdjęcia lotnicze – nr [...], w tym także z 2016 r., oraz zdjęcia z kontroli terenowej – nr [...]).

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], o pow. 0,35 ha, całość zadeklarowano do płatności [...] jako uprawę kukurydzy. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,02 ha, wskazano, że powierzchnia użytkowa ww. dz. ewid. stanowi 0,38 ha, jednakże maksymalny zwarty obszar wynosi 0,33 ha, wyliczony na zdjęciu lotniczym z dnia 1 czerwca 2015 r., pozostały obszar ww. działki ewid. znajduje się za zadrzewionym rowem biegnącym w południowej części działki, obszar wykluczony znajdował się za zadrzewionym ww. rowem i nie spełniał on wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności tj. 0,10 ha.

Organy zasadnie uznały, że działka rolna [...] podzielona jest na dwie części. Powodem niniejszego podziału jest rów biegnący w południowej części. Rów ten stanowi obszar wykluczony od płatności. Pozostałej części działki tj. 0,05 ha odciętych ww. rowem, nie można uznać za teren użytkowany rolniczo, ze względu na brak spełnienia wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności.

Powyższe dowody wskazują, że stan działki przez lata 2014-2017 był zbliżony. Co istotne, organ nie ograniczył się do ww. zdjęć z 2014 i 2015 r., ale porównał je po pierwsze, ze zdjęciami z [...] z dnia 28 maja 2017 r. (zdjęcie nr [...]) i z 20 maja 2017 r. (nr [...]), a także, ze zdjęciami (nr [...]) z kontroli terenowej przeprowadzonej w dniach 22-23 sierpnia 2017 r. Należy też wskazać, że z ww. zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynika, że rów na działce nr [...] w B. ma ok. 2,5 m szerokości, a zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego nie jest węższy niż 2 m.

Sytuację bowiem, w której na danej działce rolnej znajdują się niewielkie obiekty lub roślinność nie związana bezpośrednio z działalnością rolniczą regulują art. 9 ust. 1-2 rozporządzenia nr [...] oraz § 2 i § 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości.

Zgodnie z ww. przepisami do powierzchni uprawnionej do płatności można zaliczać takie elementy krajobrazu jak np. rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, murki, lub o ile ich całkowita szerokość nie przekracza 2 metrów, bądź jeżeli podlegają wymogom i normom tzw. wzajemnej zgodności wymienionym w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr [...]. Zatem zarówno powierzchnię rowu, jak i odciętą rowem część działki, mniejszą niż 0,10 ha, zasadnie wykluczono z płatności. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie, ww. powierzchnia musi wynosić przynajmniej 0,10 ha.

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], zgodnie z wnioskiem Strony działkę tę o pow. 3,65 ha zadeklarowanej jako uprawę kukurydzy. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności organy prawidłowo określiły na 0,26 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku, obszar ten znajdował się w zach.-pn. części działki poza terenami, które były użytkowane rolniczo przez Stronę tj. zadrzewienia i zakrzaczenia. Zatem maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...], aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji, zasadnie wyliczono na zdjęciu lotniczym z dnia 1 czerwca 2015 r. jako 3,39 ha.

Na zdjęciach z kontroli terenowej zakwestionowana część działki rol. D organy uznały za nieuprawnioną do płatności, ponieważ nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Obszar wykluczony z płatności obejmował tereny, gdzie pole było porośnięte drzewami i krzakami. Powyższe jest udokumentowane zarówno zdjęciami lotniczymi z lat 2014-2015 z [...] i [...] jak i zdjęciami (nr [...]) z kontroli terenowej z 22-23 sierpnia 2017 r.

Co istotne, organ nie ograniczył się do ww. zdjęć lotniczych z 2014 i 2015 r., ale porównał je także, ze zdjęciem z [...] z dnia 20 maja 2017 r. (nr [...]) oraz z 17 września 2016 r. (nr [...]). Należy tu podkreślić, że żaden z zakwestionowanych w niniejszej sprawie obszarów nie pozwalał na zakwalifikowanie go do jednego z wyjątków umożliwiających przyznanie płatności do tego obszaru. W szczególności obszary te nie stanowiły uprawnionego do płatności zagajnika o krótkiej rotacji (wierzby lub topoli do 8 lat bądź brzozy do lat 10), nie były też uprawnioną do płatności szkółką drzew i krzewów (art. 4 lit. j rozporządzenia nr [...]).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zarzut Skarżącego, jakoby działka nr [...] w B. o pow. 3,65 ha uprawiana była na pow. 3,60 ha, a krzaki i drzewa stanowiły 0,05 ha, a nie 0,26 ha, nie poparty żadnymi dowodami, okazał się bezzasadny.

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], której całość zadeklarowano jako pszenica ozima, w toku kontroli administracyjnej (i terenowej) wykluczono z płatności całą powierzchnię działki - 9,50 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku - ugór niekoszony, w całości pokryty wieloletnią roślinnością, stwierdzono brak powierzchni potencjalnie uprawnionej do płatności w granicach działki ewid. nr [...] aktualnej na dzień wydania decyzji I i II instancji, zgodnie ze zdjęciem lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. Przy tym nawet, jeżeli jakaś powierzchnia była w granicach działki uprawniona do płatności, to nie odznaczała się minimalną pow. działki rolnej. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7 ustawy o krajowym systemie, ww. powierzchnia musi wynosić przynajmniej 0,10 ha.

Powyższe wynika nie tylko ze zdjęć lotniczych/sat. (pochodzących z [...] i [...]) działki [...] z lat 2014-2015, które wskazują, że faktura i barwa działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego, bowiem powierzchnia ta nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą.

Zdjęcia z kontroli terenowej potwierdzają, że teren dz. rol. [...] nie jest użytkowany przez rolnika zgodnie z jego deklaracją (zdjęcia nr [...]). Strona nie kosiła przez wiele lat ww. działki rolnej, dlatego też na całej jej powierzchni powstał ugór. Potwierdzają to zdjęcia satelitarne/lotnicze z 10 grudnia 2017 r. (nr [...]), 14 lutego 2017 r. (nr [...]), a także z dnia 27 maja 2016 r. (nr [...]) i 24 maja 2016 r. (nr [...]). Nie mogła być zatem uznana za zasadną argumentacja Skarżącego, że na wiosnę 2016 r. posiano tam soję w mulcz, "jednakże środki chwastobójcze nie dały rady (...) a jak wiadomo zapanowała susza i środki nie zadziałały".

Nie mogło również przynieść zamierzonego skutku twierdzenie Skarżącego, jakoby działka nr [...] w 2016 r. była obsiana pszenicą. Wbrew bowiem temu stanowisku przedłożona faktura VAT RR z 1 września 2016 r. numer [...], zgodnie z którą Skarżący sprzedał [...] kg pszenicy, dowodzi jedynie faktu, że taka transakcja miała miejsce. W żaden natomiast sposób nie identyfikuje ona miejsca zasiania i zbioru owej pszenicy.

Z kolei załączonych przez Skarżącego zdjęć soi w opakowaniach big-bag nie sposób w ogóle powiązać z jakimkolwiek konkretnym producentem i nie mogą być one w żadnej mierze dowodem na ich wyhodowanie przez Skarżącego na działce nr [...].

Trafnie również stwierdził organ II instancji, że powoływanie się przed sądem administracyjnym na możliwość powołania z imienia i nazwiska świadków, przy całkowitej bierności w zakresie wniosków dowodowych na etapie postępowania administracyjnego, nie przynieść skutku w postaci zakwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez organy. Poza tym, jak stwierdził pełnomocnik Skarżącego, co także wynika z akt sprawy, Skarżący uprawiał pszenicę w 2016 r. na innych niż działka nr [...] terenach (w tym na obszarze około 5 ha dzierżawionych działek), zatem fakt sprzedaży bliżej nie określonej pszenicy w żadnym wypadku nie wskazuje na jej uprawę na działce rolnej [...].

Należy podkreślić, że zarówno organy w trakcie postępowania administracyjnego, jak i Sąd w zakresie dopuszczalnym przez przepis art. 106 § 3 P.p.s.a., umożliwili Skarżącemu przedstawienie dowodów na poparcie prezentowanych twierdzeń, jednak Skarżący nie przedłożył dowodów potwierdzających jego twierdzenia.

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], o pow. 0,38 ha, zgodnie z wnioskiem Strony całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) stwierdzono powierzchnię wykluczoną z płatności - 0,01 ha, ustaloną na podstawie przebiegu granic ewidencyjnych zadeklarowanej działki (zmniejszenie wynika z faktu, iż Strona zadeklarowała powierzchnie do płatności większą niż powierzchnia ewidencyjna działki. Zatem maksymalna powierzchnia potencjalnie uprawniona do płatności w granicach działki ewid. nr [...], aktualna na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczona na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r., w sposób oczywisty nie mogła wynosić więcej niż 0,37 ha.

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...], o pow. 0,11 ha, całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) jako powierzchnię wykluczoną z płatności określono całą działkę - 0,11 ha, jako teren nieużytkowany rolniczo zgodnie ze szkicem działki stanowiącym załącznik do złożonego wniosku, pokryty samosiejkami drzew i krzewów, wieloletnią roślinnością. Zatem organy zasadnie stwierdziły maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...] aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczoną na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. jako 0,00 ha.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki M z lat 2014-2015 wskazują, że faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą.

Zdjęcia z kontroli terenowej (nr [...]) wskazują, że teren dz. rol. [...] nie jest użytkowany przez rolnika zgodnie z jego deklaracją. Działka ta nie jest użytkowana w całości rolniczo. Strona nie przeprowadziła na tym terenie żadnego zabiegu agrotechnicznego. Teren ten jest zachwaszczony, zadrzewiony, porośnięty samosiejkami drzew i krzewów.

Powyższe wynika nie tylko ze zdjęć lotniczych/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki [...] z lat 2014-2015, ale także ze zdjęć satelitarnych/lotniczych z dnia: 10 grudnia 2017 r. (nr [...]), 14 lutego 2017 r. (nr [...]), 27 maja 2016 r. (nr [...]), 24 maja 2016 r. (nr [...]).

Odnośnie działki ewid. [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej [...] całość zadeklarowano jako mieszankę wieloletnią traw (pszenica ozima) o pow. 0,20 ha. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,04 ha, powierzchnię użytkową określono na 0,18 ha, przy czym jako maksymalny zwarty obszar wskazano 0,16 ha. Obszar wykluczony znajdował się na terenie oddzielającym część wschodnią ww. dz. ewid. (teren zadrzewiony, zakrzewiony), powierzchnia deklarowana do płatności nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności tj. 0,10 ha. Zatem maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...], aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji, wyliczoną na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. organy trafnie określiły jako 0,16 ha.

Należy wskazać, że działka rolna [...] podzielona jest na dwie części, przedzielone rosnącymi we wschodniej części ww. dz. rol. drzewami i krzewami. Obszar ten został wykluczony z płatności. Pozostała część działki, tj. 0,04 ha, słusznie nie została uznana za teren użytkowany rolniczo, ze względu na brak spełnienia wymogu minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności.

Powyższe ustalenia potwierdzają zdjęcia z kontroli terenowej (nr [...]), a także zdjęcia lotnicze/satelitarne z 10 grudnia 2017 r. (nr [...]), 14 lutego 2017 r. (nr [...]), a przede wszystkim z 27 maja 2016 r. (nr [...]), 24 maja 2016 r. (nr [...]) oraz 23 stycznia 2016 r. (nr [...]) oraz szkic z pomiarem na zdjęciu w pliku [...].

Odnośnie działki ewid. nr [...], określonej jako obszar położenia działki rolnej l (o pow. 0,44 ha), zgodnie z wnioskiem Strony całość zadeklarowano jako pszenica ozima. W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,01 ha, na podstawie przebiegu granic ewidencyjnych zadeklarowanej działki, z wyłączeniem terenów przyległych do rowu przebiegającego wzdłuż wschodniej granicy działki. Jako maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...] aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji, organy wyliczyły na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. jako 0,43 ha. Powyższe znajduje potwierdzenie na zdjęciu lotniczym/satelitarnym nr [...].

Odnośnie działki ewid. 124, określonej jako obszar położenia działki rolnej Z, o pow. 1,90 ha, całość zadeklarowano jako uprawę kukurydzy (pszenica ozima). W toku kontroli administracyjnej (i terenowej) powierzchnię wykluczoną z płatności określono na 0,07 ha. Obszar wykluczony obejmował tereny położone w północnej części ww. działki rol., poza terenami użytkowanymi przez rolnika. Organy stwierdziły brak użytkowania rolniczego, zadrzewienia, m.in. niekoszona typu trawa i chwasty. Zatem maksymalną powierzchnię potencjalnie uprawnioną do płatności w granicach działki ewid. nr [...], aktualną na dzień wydania decyzji I i II instancji, organy zasadnie wyliczyły na zdjęciu lotniczym z dnia 2 czerwca 2015 r. jako 1,83 ha.

Zdjęcia lotnicze/sat. (pochodzące z [...] i [...]) działki [...], z lat 2014-2015 wskazują bowiem, że faktura i barwa tej części działki nie potwierdza normalnego (zgodnego z normami) użytkowania rolniczego tej działki. Powierzchnia ta, nie odznacza się jednolitym ubarwieniem i fakturą. Powyższe zdjęcia lotnicze/sat. (nr [...], w tym z dnia: 24 maja 2016 r. – nr [...] maja 2016 r. – nr [...] stycznia 2016 r. – nr [...] oraz z 4 lutego 2017 r. – nr [...]) obrazują, że północny obszar działki ewid. nr [...] jest nieużytkowany rolniczo. Teren ten jest zadrzewiony i zakrzaczony.

Podsumowując powyższe należy wskazać, że przewidywania organu wynikające z analizy ortofotomap i zdjęć lotniczych/satelitarnych, zostały poparte jednoznacznymi wynikami pomiarów dotyczących przedmiotowych powierzchni upraw rolnych ([...]) dokonanymi w trakcie kontroli terenowej z 22-23 sierpnia 2017 r.

Jest przy tym rzeczą oczywistą, że każdego roku możliwa jest zmiana sposobu użytkowania gruntów rolnych (np. ze względu na płodozmian, zmiany zakresu użytkowania rolniczego, sukcesję wtórną lasu, zniszczenia części sadzonek na skutek warunków atmosferycznych albo szkód spowodowanych przez wolno żyjące zwierzęta). Co za tym idzie powierzchnia kwalifikująca się w kolejnych latach do dopłat może się różnić.

Odpowiadając na zarzut Skarżącego dotyczący powołania się przez organ II instancji na zdjęcia lotnicze i satelitarne w zaskarżonej decyzji za lata 2014-2015, podczas gdy decyzja dotyczy 2016 r., należy wskazać jednak, że równie oczywiste jest, że jeżeli części działki pokryte są wieloletnimi zadrzewieniami, zakrzaczeniami, czy zachwaszczonym ugorem, zarówno w latach 2014-2015 jak i w roku 2017, to stan taki musiał istnieć również w roku 2016. Należy też podkreślić, że w zakresie dotyczącym kwestionowanych przez Skarżącego ustaleń odnośnie działek nr [...] i nr [...], organy zgromadziły również zdjęcia lotnicze/sat. z roku 2016.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, podnoszącego nieprawidłowość działania przyrządów pomiarowych wykorzystywanych do przeprowadzenia kontroli terenowej, należy wskazać, że stosownie do art. 15 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 25 z dnia 28 stycznia 2011 r., str. 8 ze zm.) w zw. z art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.WE L 316 z dnia 2 grudnia 2009 r., str. 65 ze zm.), powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na terenie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru, jest określana przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha.

Niezgodności pomiędzy stanem deklarowanym przez Skarżącego we wniosku a stanem rzeczywistym ustalono w niniejszej sprawie przede wszystkim na podstawie porównania powierzchni zadeklarowanych we wniosku oraz powierzchni stwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej przy zastosowaniu ortofotomapy oraz kontroli terenowej wykonanej odnośnie gospodarstwa strony i opisanej w protokole z oględzin działek referencyjnych.

Kontrolę przeprowadzili dysponujący odpowiednimi upoważnieniami pracownicy Biura Kontroli na Miejscu M. OR ARiMR, a ich czynności kontrolne polegały na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem Skarżącego, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone. Dotyczyło to m.in. zweryfikowania grup upraw wskazanych przez Stronę na działkach rolnych z jej wniosku o płatności i stwierdzeniu, czy powierzchnie tych działek odznaczały się dobrą kulturą rolną.

Lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dotyczących działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice i wielkość), na których Strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne. Ustalenia granic i pomiar powierzchni terenów uprawnionych do płatności dokonano certyfikowanymi urządzeniami GPS (podkreślenie Sądu), które umożliwiają odpowiednio dokładne obliczenia dot. obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary.

Na załączonym do protokołu kontroli nośniku CD/DVD zawarto m.in. szkice wskazujące miejsca i kierunki wykonania zdjęć sporządzonych podczas kontroli, pliki graficzne ze zdjęciami wykonanymi podczas kontroli, pliki zawierające dane z pomiarów wykonanych urządzeniem GPS, na każdym ze zdjęć dotyczących kontrolowanych działek rolnych widnieje informacja o nr tego zdjęcia (wg tego numeru wskazano je w protokole), działce uwidocznionej na tym zdjęciu, dacie wykonania zdjęcia i nr gospodarstwa, które było kontrolowane, pliki obrazujące pomiary GPS zawierają współrzędne ścieżek po których poruszali się kontrolerzy w obrębie poszczególnych działek oraz miejsc z których wykonywano zdjęcia terenu.

Należy podkreślić, że system identyfikacji działek rolnych jest oparty o państwowe dane kartograficzne, a zwłaszcza zdjęcia lotnicze i satelitarne z naniesionymi granicami i oznaczeniami działek ewidencyjnych przynajmniej w skali 1:10000 zgodnie z art. 70 i nast. rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 5 i nast. rozporządzenia nr 640/2014.

Podstawowym materiałem wykorzystywanym do określania powierzchni uprawnionych do płatności są ortofotomapy cyfrowe, tj. zdjęcia lotnicze lub satelitarne terenu, przetworzone metrycznie tj. w taki sposób, aby odnośnie obiektów widocznych na ortofotomapach (np. pól uprawnych), możliwe było dokonywanie dokładnych pomiarów odległości i powierzchni (tj. tak jak na zwykłej mapie), bez obawy o zafałszowania takich pomiarów wynikające np. z różnorodności czy też nachylenia mierzonego terenu. Mając powyższe na uwadze, ten zarzut Skarżącego należało uznać za bezzasadny.

Nie był w związku z powyższym również zasadny zarzut niezgodności pomiarów działek kontrolowanych z własnymi ustaleniami Skarżącego, z uwagi na wykazane powyżej rzetelne ustalenia organów i zupełny brak dowodów Skarżącego na poparcie jego tez (żadnych zdjęć, świadków itp.). Zatem zarzuty Skarżącego miały jedynie charakter gołosłownej polemiki, nie popartej przekonywującymi dowodami.

Powyższej oceny nie zmienia wystąpienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stosunkowo licznych oczywistych omyłek i błędów gramatycznych oraz nieścisłości, których większość wskazano w pierwszej części uzasadnienia. Uchybienia te nie uniemożliwiają bowiem zrekonstruowania toku myślenia organu i odtworzenia rzetelnie ustalonego stanu faktycznego.

W końcu, odnosząc się do zarzutu poinformowania przez Biuro Kontroli na Miejscu o zamiarze przeprowadzenia kontroli z dwudniowym jedynie wyprzedzeniem (telefonicznie) i braku propozycji ze strony kontrolujących zaproponowania uczestnictwa Skarżącego w czynnościach kontrolnych, należy wskazać, że obowiązek zawiadomienia wnioskodawcy/strony o kontroli nie wynika z obowiązujących w 2016 r. przepisów dotyczących przeprowadzania kontroli na miejscu (Art. 10 i n. rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 28 i n. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Organy wykazały się dalece posuniętą dobrą wolą i wielokrotnie bezskutecznie zachęcały Skarżącego do bardziej czynnego udziału w postępowaniu, umożliwiając mu inicjatywę dowodową i ustosunkowanie się do dowodów zebranych przez organy.

Należy jeszcze wskazać, że organ I instancji przekazując Stronie protokół kontroli pismem z dnia 25 września 2017 r. wadliwie nie przesłał Jej załączników do protokołu (tj. zdjęć terenu i szkiców). Nie zasługuje na aprobatę Sądu argumentacja organu II instancji zawarta na str. 4 i 5 decyzji, dotycząca nieprzekazania załączników. Po pierwsze z akt sprawy wynika, że nie przesłano Skarżącemu żadnych załączników (organ podaje, że przekazano część załączników), po drugie z decyzji wynika, że ARiMR obowiązuje procedura, na podstawie której nie przesyła się załączników ze względu na bardzo dużą ilość kontroli. Takie postępowanie Agencji należy uznać za niewłaściwe.

Faktem jest jednak, że Skarżący nie wniósł do kontroli i protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń. Ponadto Skarżący nie zareagował na przesłaną mu przez organ odwoławczy przy piśmie z dnia 30 stycznia 2018 r. płytę CD ze zdjęciami lotniczymi działek pozyskanymi m.in. w toku rozpatrywania złożonego odwołania z systemu elektronicznego ARiMR i ze źródeł zewnętrznych. Zatem uchybienie organu I instancji w zakresie nieprzesłania załączników do protokołu kontroli nie miało w niniejszej sprawie wpływu na jej wynik.

Podsumowując należało uznać, że w niniejszej sprawie organy, wbrew zarzutom Skarżącego, wypełniły wymagania narzucone przez przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Jak wykazano powyżej organy ustaliły stan faktyczny w sposób prawidłowy. Z przeprowadzonych dowodów wynikają jednoznacznie przyjęte przez organy tezy. Zarzut dowolności wykluczają bowiem ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy rzetelnej ocenie wszelkich podjętych kroków dokonanych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 K.p.a.).

Organy sprostały obowiązkowi zebrania i oceny materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a.

Końcowo należy wskazać, że nie budzi zastrzeżeń Sądu również dokonane przez organy wyliczenie konsekwencji stwierdzonego w niniejszej sprawie zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności [...], zgodnie z art. 18 i art. 19a rozporządzenia nr [...], w postaci odmowy przyznania płatności i naliczenia kar administracyjnych (sankcji).

Z wyżej przedstawionych względów zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Nadto w toku kontroli sądowoadministracyjnej dokonywanej w granicach sprawy, Sąd nie stwierdził z urzędu, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego, jak i proceduralnego.

Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.