Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2009/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust.2 i ust. 3
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (zwany dalej także: "MWINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w S. [...], na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. ("PINB") z dnia [...] marca 2019r., nr [...], wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości S., gmina S., powiat [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nakładające na G. sp. z o.o. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 czerwca 2019r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy ww. postanowienie organu powiatowego.

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Postępowanie w przedmiotowej sprawie zainicjowane zostało pismem S. L. z dnia 2 maja 2016r., dotyczącym funkcjonowania zakładu betoniarskiego na terenie sąsiedniej działki o nr ew. [...] w S., gmina S.

W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez przedstawicieli PINB w dniu 31 maja 2016r. ustalono, że na terenie działki nr ewid. [...] znajduje się budynek jednokondygnacyjny, niepodpiwniczony, o wymiarach zewnętrznych ok. 55,0m x 12,3m, konstrukcji stalowej szkieletowej ze ścianami murowanymi z cegły oraz dachem dwuspadowym, krytym w części płytami azbestowo - cementowymi i blachą stalową trapezową, w którym prowadzona jest działalność związana z mieszaniem składników cementu i jego konfekcjonowanie, a w sprawie którego prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne (znak: [...]). W otoczeniu budynku na działce nr ewid. [...] zlokalizowano: sześć zbiorników (silosów) o pojemności 25 ton, mieszarkę z konstrukcją wsporczą, dozowniki cementu, przenośniki ślimakowe rurowe, służące do produkcji betonu towarowego. Na przedmiotowej działce zlokalizowane są również inne obiekty budowlane, stanowiące zaplecze ww. hali produkcyjnej: kontenery socjalne (3 szt.), budynek mieszkalny z przeznaczeniem w części na biuro, stacja transformatorowa słupowa, blaszany garaż, plac do składowania kruszywa, plac manewrowo - magazynowy, częściowo utwardzony płytami betonowymi. Cała działka ogrodzona jest siatką i posiada wjazd, a w trakcie czynności kontrolnych nie stwierdzono prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych. Uczestniczący w kontroli właściciel działki - Pan M. S. przedłożył m.in.: umowę dzierżawy ww. nieruchomości, zawartą w dniu 17 kwietnia 2014r. z G. sp. z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą na działce nr ew. [...] polegającą m.in. na produkcji betonu towarowego z wykorzystaniem instalacji przemysłowej węzła betoniarskiego oraz akt notarialny Repetytorium "[...]" Nr [...] z dnia [...] listopada 2008r. nabycia nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] (obecnie [...]) położonej w miejscowości S. od Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostę [...].

Z oświadczeń Pana M. S., jak i Pana S. L. wynikało, że działalność polegająca na produkcji betonu oraz elementów betonowych była prowadzona od lat 70-tych, a w latach 2006-2014r. zawieszona całkowicie. Od 2014r. na terenie działki [...] prowadzona jest działalność przez G. sp. z o.o. polegająca na produkcji betonu towarowego. Właściciel nie posiada żadnych dokumentów formalno-prawnych świadczących o legalności powstania węzła betoniarskiego z urządzeniami.

Ponadto PINB ustalił, że w rejestrach Starostwa Powiatowego w O. nie odnotowano pozwolenia na budowę budynku o pow. 676,5 m2 w miejscowości Sulęcin Włościański na działce nr ew. [...] lub [...], a także nie przyjęto zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania ww. budynku (pismo Starostwa Powiatowego z dnia 20 czerwca 2016r.), w rejestrach Urzędu Gminy w S. nie ma dokumentów dotyczących zabudowy powstałej na przedmiotowej działce (pismo Urzędu Gminy S. z dnia [...] czerwca 2016r.). Przy piśmie Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] lipca 2016r. do PINB przesłano mapę sytuacyjno-wysokościową z 1998r., szkic polowy z 1998r., mapę sytuacyjno-wysokościową z 1999r., szkic polowy z 1999r., szkic oraz mapę porównania z terenem z 2006r., mapę przeglądową z założenia ewidencji budynków z 2009r., szkic polowy z inwentaryzacji oczyszczalni z 2014r. szkic polowy z inwentaryzacji budynków z 2014r. i wydruk z aktualnej bazy numerycznej. Na ww. mapach dotyczących działki nr ew. [...] brak naniesień przedmiotowego węzła betoniarskiego.

Wójt Gminy S. pismem z dnia 3 sierpnia 2016r. poinformował, że zgodnie z aktualnym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. działka nr ew. [...] położona jest w obszarze funkcjonalno-przestrzennym oznaczonym symbolem 22P, przeznaczonym pod tereny "obiektów produkcyjnych, składowych i magazynów, do użytkowania i modernizacji istniejących oraz budowy nowych obiektów produkcyjnych oraz produkcyjno-usługowych wraz z niezbędnymi technologicznie obiektami infrastruktury technicznej, dojazdami, miejscami parkingowymi i dojściami pieszymi, zielenią izolacyjną oraz innymi obiektami ochrony przed uciążliwościami", do którego załączono wypis i wyrys z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

PINB na podstawie ustaleń poczynionych w sprawie ocenił, że węzeł betoniarski do produkcji betonu towarowego na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości Sulęcin Włościański powstał samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w 2014 r. W związku z powyższym PINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i nałożył obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 listopada 2016r., określonych prawem dokumentów, informując jednocześnie o skutkach niewywiązania się z powyższego zobowiązania w wyznaczonym terminie, tj. o obligatoryjnym wydaniu decyzji o rozbiórce, zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

W dniu 1 grudnia 2016r. M. S. przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczące działki nr ew. [...] w S. oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego pn. "Węzeł betoniarski wraz z zasobnikami".

Po przeanalizowaniu przedłożonego projektu budowlanego PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] nałożył na M. S.obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym.

W dniu 3 kwietnia 2017r. do PINB wpłynęła decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach Wójta Gminy S. z dnia [...] stycznia 2017r. znak: [...], w której Wójt stwierdził: "Brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła betoniarskiego na działce nr ewid. [...] w miejscowości S. , Gmina S." wraz z charakterystyką planowanego przedsięwzięcia oraz trzy egzemplarze projektu budowlanego pn. "Węzeł betoniarski wraz z zasobnikami".

PINB postanowieniem z dnia [...] maja 20l7r. nr [...] ponownie nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym.

Przy piśmie z 30 lipca 2017r. inwestor przedłożył cztery egzemplarze projektu pn. "Węzeł betoniarski - zespół silosów wraz z układem podajników i mieszalników" oraz jednocześnie zwrócił się do organu pierwszej instancji o przedłużenie terminu wyznaczonego na skompletowanie ww. dokumentacji z uwagi na trwającą procedurę uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych bezpośrednio do gruntu.

Decyzją z dnia [...] września 2017r. nr [...], PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego węzła betoniarskiego.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją [...]WINB z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...].

W wyniku rozpatrzenia skargi M. S. na ww. rozstrzygnięcie [...]WINB, WSA w Warszawie wyrokiem z 5 lipca 2018r., sygn. akt VII SA/Wa 272/18, uchylił zaskarżoną decyzję [...]WINB z dnia [...] grudnia 2017r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w O. z dnia [...] września 2017r. nr [...].

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], wyłączył M. S. z udziału na prawach strony w omawianym postępowaniu, zaś G. sp. z o.o. przyznał przymiot strony prowadzonego postępowania administracyjnego, informując jednocześnie o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.

W toku ponownej kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli PINB w dniu [...] stycznia 2019r., ustalono, że: "zabudowa na nieruchomości o nr ew. [...] w m. S., gm. S., od dnia kontroli w dniu 31 maja 2016r. nie uległa zmianie. Na utwardzonym placu betonowym znajdują się: 2 zasobniki cementu i popiołu, podajnik kruszywa z 3-komorową stacją kruszywa, mieszalnik kruszywa wraz ze sterownią oraz 4 zasobniki do przechowywania cementu i popiołu wraz z mieszalnikiem ze sterownią usytuowaną w ist. budynku zlokalizowanym przy tych zasobnikach. Wg. oświadczenia przedstawiciela G. sp. z o.o. pojemność zasobników wynosi ok. 25t - 40t w zależności od przechowywanego materiału sypkiego. Wysokość zasobnika wynosi ok. 8-9 m, jak stwierdzono całość stanowi węzeł betoniarski, służący do produkcji betonu towarowego. W dniu kontroli nie stwierdzono prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych." Do protokołu kontroli Pan G. S., członek zarządu G. sp. z o.o. oświadczył: "Na nieruchomości o nr ew. [...] znajduje się węzeł betoniarski do produkcji betonu towarowego i znajdował się od lat 70-tych. Oświadczam, że G. sp. z o.o. jest właścicielem działki sąsiedniej o nr ew. [...] (poprzednim właścicielem Państwo L.)."

PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r, nr [...], wyłączył z udziału w postepowaniu A. L. i S. L.

Następnie PINB pismem z dnia 6 lutego 2019r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego węzła betoniarskiego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości S., stanowiącej własność G.sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2019r., nr [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie węzła betoniarskiego, w skład którego wchodzą sześć zbiorników (silosów) na cement, mieszarka z konstrukcją wsporczą, dozowniki cementu, przenośniki ślimakowe rurowe, służącego do produkcji betonu towarowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości S., gmina S., powiat ostrowski stanowiącego własność G.sp. z o.o., z siedzibą w S. [...], bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz nałożył na G. sp. z o.o. obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 30 czerwca 2019r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, którymi są:

1) zaświadczenie Wójta Gminy w S. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia,

3) dokumenty o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1 i 2 tj.:

a) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu;

b) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W postanowieniu wskazano ponadto, że projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego; (do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2). Projekt budowlany należy opracować zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2015r. poz. 1554 ze zm.) oraz obowiązującymi przepisami w tym techniczno-budowlanymi.

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie z zachowaniem ustawowego terminu złożyła G. sp. z o.o.

[...]WINB rozpatrując zażalenie przypomniał, że przesłankę uchylenia przez WSA w Warszawie wcześniejszych rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, skierowanych do Pana M. S., stanowił fakt sprzedaży przez skarżącego działek nr ew. [...] i [...] w miejscowości S., na której zlokalizowany jest węzeł betoniarski, G. sp. z o.o. Okoliczność tę potwierdza akt notarialny repertorium [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017r. Jak zaś wskazał Sąd, zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W wyniku zbycia – w trakcie postępowania odwoławczego od decyzji organu pierwszej instancji – przez M. S. prawa własności położonej w m. S. działki nr ew. [...], nabywca nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja będąca przedmiotem postępowania, G. sp. z o.o., z mocy prawa wstąpiła do sprawy w charakterze strony, w miejsce M. S.

Przechodząc do oceny prawidłowości postanowienia, organ drugiej instancji podzielił stanowisko PINB w zakresie samowolnego zrealizowania węzła betoniarskiego, którego wykonanie wymagało – zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa inwestycja stanowi budowlę, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, do której zalicza się wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne. Nie stanowi natomiast inwestycji objętej przepisami art. 29-31 ww. ustawy, dla której wystarczające jest samo zgłoszenie budowy.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia, dotyczących błędnego – w ocenie strony – zastosowania w sprawie trybu z art. 48 Prawa budowlanego, poprzez oparcie się na zdjęciach satelitarnych pochodzących z portalu GoogleEarth z lat 2009, 2011, 2013 i 2018 (obiekty tworzące węzeł betoniarski widoczne na zdjęciu z 2018r.), z pominięciem oświadczeń świadków znajdujących się w aktach organu powiatowego, [...]WINB wskazał, że w sprawach z zakresu nadzoru budowlanego osobowe źródła dowodowe (w tym przypadku oświadczenia świadków) ustępują z natury rzeczy obiektywnością materialnym źródłom dowodowym. Ponadto, ustalenia organu powiatowego w przedmiocie daty powstania węzła betoniarskiego, znajdują potwierdzenie w mapach przesłanych do PINB przy piśmie Starostwa Powiatowego w O. z dnia [...] lipca 2016 r.

W ocenie [...]WINB, na szczególną uwagę zasługuje również fakt, że WSA w Warszawie orzekając już w postępowaniu ze skargi Pana M. S. nie wskazał na błędne zastosowanie w sprawie trybu wskazanego w art. 48 Prawa budowlanego.

Odpowiadając na zarzut dotyczący bezzasadnego nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia [...]WINB również przyznał słuszność stanowisku organu powiatowego zaprezentowanemu w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, zgodnie z którym: "(...) ze względu na rodzaj przedsięwzięcia przedmiotowa działalność podlega przepisom ustawy z dnia 3 października 2009r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2016 poz. 353).

W tych okolicznościach [...]WINB stwierdził, że legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa, jeżeli inwestor wypełni obowiązek przedłożenia dokumentacji zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, a organ pierwszej instancji zasadnie zastosował w sprawie procedurę przewidzianą w art. 48 tej ustawy.

Z takim rozstrzygnięciem [...]WINB nie zgodziła się G. sp. z o.o. z siedzibą w S. ("skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzuca naruszenie:

- art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy węzeł betoniarski oraz budynki produkcyjne znajdują się na nieruchomości od lat 70 ubiegłego wieku,

- art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia, w jakim czasie powstał przedmiotowy obiekt budowlany,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nie ustalenie daty powstania obiektu, ustalenie stanu prawnego obiektów istniejących na nieruchomości od lat 70 ubiegłego wieku, uznanie bez wskazania podstawy prawnej, iż budowa obiektu węzła betoniarskiego wymaga uzyskania decyzji środowiskowej.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wnosi także o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor podnosi, że podstawowy i zarazem wyłączny dowód, w oparciu o który organy przyjęły, że obiekt będący przedmiotem postępowania powstał w roku 2014, stanowiły zdjęcia satelitarne z portalu GoogleEarth. Tymczasem, zdjęcia znajdujące się na ww. portalu nie mają potwierdzonego urzędowo charakteru i mogą co najwyżej stanowić dla organu wskazania do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego nie są zaś prawnie dopuszczonym środkiem dowodowym. Nie są bowiem ani opatrzone datą pewną ich wykonania, brak jest również pewności co do źródeł ich pochodzenia.

Organ całkowicie pominął natomiast oświadczenia znajdujące się w aktach sprawy, w ogóle się do nich nie ustosunkowując, w tym oświadczenia Z. L. z dnia [...] stycznia 2018 r. potwierdzające, iż obiekt węzła istniał na nieruchomości od lat 70-tych ubiegłego wieku.

W szczególności od lat 70-tych ubiegłego wieku istnieje cała infrastruktura pod instalacje obiektów związanych z produkcją betonu w tym fundamenty i ławy fundamentowe na których mogą być instalowane poszczególne obiekty węzła betonowego.

W takim zaś przypadku, według skarżącej, organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, które obiekty węzła istnieją od lat 70-tych ubiegłego wieku, które zaś ewentualnie zostały zmodernizowane bądź zainstalowane w latach późniejszych, oraz czy w związku z tym instalowanie poszczególnych elementów węzła betoniarskiego stanowi budowę czy też roboty budowlane co determinować będzie właściwy tryb postępowania.

Skarżąca wskazuje ponadto, że decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r. o środowiskowych uwarunkowaniach, Wójt Gminy S. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła betoniarskiego na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości S., gmina S.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach odnosiła się do odprowadzenia wód opadowych do studni chłonnych po wykonaniu utwardzenia terenu w zakresie przekraczającym chłonność naturalną terenu. Brak jest zatem podstaw do nakładania na inwestora obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej.

W odpowiedzi na skargę, [...]WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie [...]WINB nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ze względu na treść zarzutów podnoszonych przez skarżącą – naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. – pierwszorzędną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości wyjaśnienia przez organy stanu faktycznego w sprawie, tj. w szczególności daty wzniesienia węzła betoniarskiego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości S.

W tym miejscu podkreślić należy, że przedmiot rozpoznawanej sprawy nie obejmuje instalacji znajdującej się w budynku jednokondygnacyjnym, niepodpiwniczonym, o wymiarach zewnętrznych ok. 55,0m x 12,3m, w którym prowadzona jest działalność związana z mieszaniem składników cementu i jego konfekcjonowaniem, albowiem jak wynika ze wskazań organu pierwszej instancji, w tym zakresie prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne (znak: [...]).

Przedmiotem nakazów orzeczonych w sprawie jest natomiast zewnętrzny węzeł betoniarski, znajdujący się w otoczeniu budynków na ww. działce nr ewid. [...], w skład którego wchodzi: sześć zbiorników (silosów) na cement o pojemności 25 ton, mieszarka z konstrukcją wsporczą, dozowniki cementu, przenośniki ślimakowe rurowe, służące do produkcji betonu towarowego.

Skarżąca wskazuje, że obiekt węzła istniał na ww. nieruchomości od lat 70-tych ubiegłego wieku, co mają potwierdzać m.in. zeznania Pana S. L.

Wskazać zatem należy, że z zeznań ww. osoby oraz uprzedniego właściciela nieruchomości – M. S., wynika jedynie, że działalność polegająca na produkcji betonu oraz elementów betonowych była prowadzona na działce o nr ew. [...] od lat 70-tych, a w latach 2006-2014r. została całkowicie zawieszona. Dopiero od 2014r. na terenie ww. działki prowadzona jest działalność przez G. sp. z o.o.

Sąd dostrzegł, że z oświadczeń ww. osób nie wynika natomiast, ażeby już od lat 70-tych XX wieku istniał na ww. działce sporny obiekt węzła betoniarskiego. Jak zresztą wskazuje sama skarżąca: "w szczególności od lat 70 ubiegłego wieku istnieje cała infrastruktura pod instalacje obiektów związanych z produkcją betonu w tym fundamenty i ławy fundamentowe, na których mogą być instalowane poszczególne obiekty węzła betonowego". Powyższe nie wyjaśnia daty powstania samego węzła do produkcji betonu.

Wbrew zarzutom skargi, fotografie satelitarne zgromadzone przez organ nadzoru budowlanego nie stanowiły wyłącznego dowodu w sprawie na okoliczność ustalenia daty wzniesienia przedmiotowego obiektu. Tak bowiem, w aktach postępowania administracyjnego znajduje się Akt Notarialny Repertorium "[...]" Nr-[...] z dnia [...] listopada 2008 r. dotyczący nabycia od Skarbu Państwa przez poprzednika prawnego skarżącej – M. S., zabudowanej nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] (obecnie działka nr ewid. [...]) położonej w m. S., w którym widnieje zapis: "Na wymienionej działce gruntu oznaczonej nr [...] - posadowione są następujące zabudowania: budynek mieszkalny murowany o powierzchni użytkowej 60,00 m.kw. oraz wiata o konstrukcji stalowej wypełniona cegłą, kryta eternitem o powierzchni użytkowej wynoszącej 607,0 m.kw. i studnia". Jak trafnie zauważył PINB, w akcie tym brak jest natomiast zapisu o węźle betoniarskim wraz z urządzeniami do wytwarzania masy betonowej towarowej.

Nie sposób przyjąć, aby w sytuacji istnienia tego rodzaju instalacji już w 2008r., biorąc pod uwagę jej charakter i rozmiary, została ona pominięta w ww. dokumencie.

Również w akcie notarialnym dotyczącym umowy zamiany działek z dnia 31 stycznia 2011 r., Repertorium "[...]" Nr [...], a także w informacji z rejestru gruntów sporządzonej dnia 9 maja 2016r. brak jest jakiejkolwiek wzmianki o istniejącym węźle betoniarskim, podczas gdy jednocześnie wymienione są tam inne zabudowania.

W dniu 15 czerwca 2016r. PINB wystąpił do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w O. o przesłanie kopii mapy zasadniczej z roku powstania przedmiotowej zabudowy wraz z kolejno przeprowadzonymi jej aktualizacjami w poszczególnych latach.

Na mapach załączonych do pisma znak: [...] z dnia [...] lipca 2016r, z lat 2001, 2009 jak i 2014 brak naniesień przedmiotowego węzła betoniarskiego.

W tych okolicznościach, skarżąca nie ma racji wskazując na brak wiarygodności zdjęć satelitarnych terenu działki nr [...] uzyskanych przez organ. Materiał ten jedynie potwierdza ustalenia poczynione przy pomocy dostępnych i weryfikowalnych źródeł, że sporna zabudowa powstała najwcześniej ok 2014 r. Tym samym, zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 k.p.a.

W ustalonym stanie faktycznym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo dokonały kwalifikacji spornego obiektu budowlanego, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 tej ustawy, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Stosownie zaś do art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, pod pojęciem budowli rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in.: wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy nie wymienia tego rodzaju budowli, jako obiektu nie wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Z całą pewnością, wolno stojący węzeł betoniarski, składający się m.in. z sześciu zasobników (silosów) na cement o pojemności 25t każdy, posadowiony wraz z pozostałymi urządzeniami na fundamencie, nie ma charakteru obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 12 w związku z art. 3 pkt 5 ww. ustawy. Za obiekt tymczasowy bowiem uważa się obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Budowa tego rodzaju obiektu wymaga zgłoszenia, a rozbiórka lub przeniesienie w inne miejsce musi nastąpić przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.

Mając na uwadze powyższe, budowa węzła betoniarskiego na płycie betonowej, obejmująca m.in. sześć zasobników (silosów) na cement o pojemności 25t każdy, mieszarki z konstrukcją wsporczą, dozowniki cementu, przenośniki ślimakowe rurowe, służące do produkcji betonu towarowego, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 Prawa budowlanego.

Stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady, skutkuje nakazem rozbiórki. Natomiast w ustępie 2 ww. artykułu ustawodawca zobowiązuje organ do badania, czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli tak, to właściwy organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. To zaś oznacza, że w istocie to, co ustawodawca statuuje jako zasadę (nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę), staje się wyjątkiem.

Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej szczegółowo określa art. 48 ust. 2 cyt. ustawy. Stosownie do brzmienia ww. przepisu nie można pozbawić inwestora – sprawcy samowoli budowlanej, możliwości legalizacji obiektu (jego części), a organ administracji właściwy w sprawie po wszczęciu postępowania powinien ocenić, czy budowa, o której mowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów skargi, Sąd pragnie przypomnieć, że zgodnie z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postepowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle powyższego przepisu istotny jest jednak nie sam fakt rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych w warunkach określonych w art. 48 Prawa budowlanego przed wejściem w życie ustawy, ale wybudowanie obiektu, czyli zakończenie wszelkich robót budowlanych z tym związanych przed dniem 1 sierpnia 1995 r. Za zakończenie budowy obiektu w sensie techniczno-budowlanym może być uznany taki stan obiektu, który pozwala na jego przekazanie do normalnej eksploatacji i użytkowania.

W konsekwencji powyższego, dla zastosowania w sprawie przepisów ustawy z 1994 r. pozbawiona znaczenia jest podnoszona przez skarżącą okoliczność rzekomego istnienia od lat 70-tych ubiegłego wieku samej infrastruktury pod instalacje obiektów związanych z produkcją betonu, tj. fundamentów i ław fundamentowych, na których mogą być instalowane poszczególne obiekty węzła betonowego, skoro jak niewątpliwie ustaliły organy, obiekt ten został ukończony po 2014 r.

W tej sytuacji, PINB zasadnie wydał postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, wzywając skarżącą do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 ustawy, w tym również do przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji.

Zgodnie bowiem z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 z późn. zm.), decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie tego rodzaju decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W myśl § 3 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2016 poz. 71) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in.: instalacje do produkcji betonu w ilości nie mniejszej niż 15t na dobę.

Budowa węzła betoniarskiego obejmującego m. in. 6 zasobników (silosów) o pojemności 25t każdy, mieszarki z konstrukcją wsporczą, dozowniki cementu, przenośniki ślimakowe rurowe służące do produkcji betonu towarowego, wymaga zatem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Organ powiatowy prawidłowo nałożył więc przedmiotowy obowiązek na skarżącą. Natomiast strona zobowiązana jest rzeczoną decyzję przedstawić wraz z innymi wymaganymi dokumentami w obecnie prowadzonym wobec niej postepowaniu, a nie powoływać się na fakt załączenia takiej decyzji Wójta Gminy S.z dnia [...] stycznia 2017 r., do projektu złożonego we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym wobec poprzedniego właściciela nieruchomości. Obowiązek przedłożenia kompletnej i prawidłowej dokumentacji projektowej spoczywa na aktualnej stronie postępowania.

Ze wskazanych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy nadzoru budowlanego prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2-3 Prawa budowlanego.

Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów postepowania, o którym mowa w art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.