Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 450/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, 9, art. 72
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 50 ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pan K. S. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") w dniu

[...] maja 2013 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. P. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - Uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 3,12 ha, wariant

2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni 12,28 ha i wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 3,04 ha.

W dniach [...]-[...] lipca 2013 r. w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie Programu rolnośrodowiskowego

(nr raportu [...]), podczas której stwierdzono nieprawidłowości.

Na działkach rolnych A, B, G, H, I przeprowadzona została ponownie kontrola

na miejscu w zakresie Programu rolnośrodowiskowego w terminie [...] listopada 2013 r. Z powyższej kontroli sporządzony został raport nr [...]. Podczas przedmiotowych kontroli stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej w 2013 roku.

W dniu [...] lutego 2014 r., pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek

o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków - inspektorów terenowych

Pani M. S. i Pana M. C. na okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych i wskazanie czy czynności kontrolne obejmowały kontrolę dokumentacji Wnioskodawcy w zakresie m.in. zakupu certyfikowanych produktów, przeprowadzanych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych, na podstawie jakich urządzeń i narzędzi dokonano pomiarów obsady na kontrolowanych działkach, czy stosowane urządzenia i narzędzia posiadają stosowne ważne certyfikaty, jaki jest margines błędu przy stosowaniu pomiarów stosownych narzędzi i urządzeń, jaką metodologię zastosowano przy badaniach i pomiarach, czy inspektorzy terenowi posiadają odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje odnośnie prowadzonych pomiarów i badań (np. z zakresu gleboznawstwa, ogrodnictwa).

Z uwagi na podniesione przez pełnomocnika wątpliwości, organ I instancji zwrócił się o wyjaśnienia dotyczące przeprowadzonej kontroli do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu P. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz Jednostki Certyfikującej C. J. Sp. z o.o. w W. Obie instytucje odpowiedziały na przedstawione wątpliwości pismami z dnia [...] marca 2014 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. organ I instancji oddalił wnioski Skarżącego o przeprowadzenie wnioskowanych dowodów z zeznań świadków.

Po rozpatrzeniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] orzekł o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013, w łącznej wysokości [...] zł, tj. dla wariantu 2.1 do powierzchni 3,08 ha w wysokości [...] zł, dla wariantu 2.9 do powierzchni 1,84 ha w wysokości [...] zł, do wariantu 2.10 odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż ze względu

na stwierdzone nieprawidłowości podczas kontroli na miejscu na działkach rolnych:

C, E, K, L, M, P, R zadeklarowanych w wariancie 2.9 oraz na działce rolnej

S zadeklarowanej w wariancie 2.10 zastosował sankcje w wysokości 100% płatności do ww. działek rolnych, zgodnie z § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków

i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe) i załącznika nr 7 do tegoż rozporządzenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) - poprzez

nie podjęcie przez organ działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym odmowę dopuszczenia dowodu

z zeznań świadków – inspektorów terenowych na okoliczność przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz nieuwzględnienie faktów świadczących o dopełnieniu przez Skarżącego należytej staranności przy wypełnianiu warunków określonych programem.

Ponadto pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007

w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił,

że w gospodarstwie Skarżącego została przeprowadzona kontrola w zakresie działania Program rolnośrodowiskowy. Inspektorzy terenowi podczas kontroli stwierdzili nieprawidłowości, polegające na tym, że obsada drzew jabłoni domowej na działkach rolnych: C, E, K, L, M, P, R zadeklarowanych w wariancie 2.9

i na działce rolnej S zadeklarowanej w wariancie 2.10 nie spełnia wymogów określonych przez normodawcę - 125 szt. jabłoni/1ha, nawet po uwzględnieniu 5 % tolerancji – co daje 119 szt. jabłoni/1ha.

Organ odwoławczy zaznaczył, że w myśl § 50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego PROW na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Stwierdzone nieprawidłowości E2 i E7 skutkowały zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej

w wysokości 100% w ramach wariantu 2.9 w stosunku do działek rolnych oznaczonych C, E, K, L, M, P, R i w ramach wariantu 2.10 w stosunku do działki oznaczonej S, na których stwierdzono ww. nieprawidłowości.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że w niniejszej sprawie nie było potrzeby przesłuchiwania świadków - inspektorów terenowych

na okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych, gdyż w dniu [...] lipca 2013 r. Skarżący został poinformowany telefoniczne o przeprowadzeniu kontroli w jego gospodarstwie, podczas której miał możliwość uczestniczenia osobiście lub przez ustanowionego przez niego pełnomocnika. Pani J. S. - pełnomocnik Skarżącego była obecna przy kontroli i nie wniosła żadnych zarzutów odnośnie przeprowadzonych czynności kontrolnych. Ponadto w piśmie z dnia [...] listopada

2013 r., Pani J. S. potwierdziła że zaakceptowany i podpisany raport z czynności kontrolnych odesłała do jednostki kontrolującej.

Organ zaznaczył, że Skarżący (pełnomocnik Skarżącego) miał możliwość przed podpisaniem zgłosić zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie

w terminie [...] dniu od daty otrzymania raportu. Pani J. S. (pełnomocnik Strony) raport z czynności kontrolnych nr [...] podpisała w dniu

[...] lipca 2013 r. (raport str. 17), zaś Skarżący raport z czynności kontrolnych

nr [...] podpisał w dniu [...] listopada 2013 r. (raport str. 18). Zatem Strona postępowania i pełnomocnik nie skorzystali z przysługującego im prawa

i nie zgłosili żadnych uwag w przysługującym im terminie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 maja 2012 r., sygn. akt. II GSK 58/11 "nieskorzystanie przez rolnika z tego sposobu pozbawia go możliwości późniejszego zarzucania, iż protokół nie odzwierciedla stanu faktycznego oraz że ustalenia organu oparte na protokole kontroli są wadliwe".

Na powyższą decyzję Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- § 50 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w szczególności niezasadne przyjęcie,

że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia przez Skarżącego wymogom określonym dla pakietu Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 (uprawy sadownicze

i jagodowe z certyfikatem zgodności) i 2.10 (uprawy sadownicze i jagodowe

w okresie przestawiania), podczas gdy Skarżący dopełnił określonych przepisami obowiązków zarówno w zakresie wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych

i pielęgnacyjnych, jak również utrzymania minimalnej obsady drzew;

- art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2008 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich statuującego zasadę praworządności oraz art. 8 k.p.a., a także art. 8 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji ustanawiającym zasadę bezstronności poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji;

- art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2008 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 9 k.p.a., poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu ich praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania, w szczególności poprzez zaniechanie należytego

i wyczerpującego poinformowania poprzedniego pełnomocnika strony – J. S. obecnej przy podpisaniu raportu kontroli w dniu [...] lipca 2013 r.

o możliwości złożenia zastrzeżeń do raportu formy do tego przewidzianej

i o konsekwencjach braku ich złożenia, a także o sposobie w jaki będą interpretowane wyniki kontroli, co w konsekwencji spowodowało, że Skarżący był przekonany, że przy nadwyżce obsady drzewek na całości kontrolowanego obszaru stwierdzone na poszczególnych jego działkach rozbieżności obsady nie skutkują sankcją, przez co zaniechał on możliwości wykorzystania wszystkich dostępnych środków wyjaśnienia zaistniałych niezgodności pomiędzy raportem, a stanem faktycznym.

- art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2008 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania

i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz wybiórczą jego ocenę,

a mianowicie: nieuwzględnienie faktów świadczących o dołożeniu przez Skarżącego należytej staranności w zakresie wypełnienia warunków określonych programem,

w tym zakupu materiału szkółkarskiego kategorii CAC od certyfikowanego sprzedawcy, co pozwalało Skarżącemu sądzić, iż materiał nasadzeniowy spełnia wymagane kryteria, jak również pominięcie przy ocenie materiału dowodowego faktu dokonania przez beneficjenta szeregu działań ochronnych i pielęgnacyjnych, a także istotnej okoliczności, iż prowadzona przez Skarżącego uprawa ekologiczna uniemożliwia stosowanie zabiegów agrotechnicznych zwiększających intensywność wzrostu roślin;

- art. 72 k.p.a. poprzez brak sporządzenia przez kontrolującą działki Skarżącego — M. S. adnotacji z rozmów telefonicznych przeprowadzanych z pełnomocnikiem wnioskodawcy – J. S. dotyczących zgłaszanych przez nią szeregu zastrzeżeń co do treści raportu z czynności kontrolnych ARiMR odnoszących się do stwierdzonej liczby drzewek, jak i zastosowanej metody ich pomiaru, jak też zgłaszanej przez pełnomocnika woli ustalenia dodatkowego terminu kontroli obejmującej działki, w stosunku do których kontrolujący stwierdzili "brak możliwości dojazdu";

- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2008 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 75 k.p.a. polegające na odmowie dopuszczenia, zawnioskowanego przez pełnomocnika Skarżącego, dowodu z zeznań świadków,

tj. inspektorów terenowych M. S. i M. C. na okoliczność przeprowadzonych czynności kontrolnych, pomimo, iż zgłoszony dowód miał na celu należyte wyjaśnienie sprawy, w szczególności rażących różnic pomiędzy wynikami przeprowadzonej kontroli, a stanem rzeczywistym wskazywanym przez Skarżącego;

- błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na oczywiście błędnych wyliczeniach matematycznych popełnionych przy sporządzaniu raportu z czynności kontrolnych w odniesieniu do działki S, na której to stwierdzono ogólną liczbę 418 sadzonek, spośród których jedynie 263 sztuki, w ocenie kontrolujących posiadało wymiar powyżej 80 cm, zaś 97 sztuk nie osiągnęło przedmiotowych parametrów, podczas gdy suma liczby 263 i 97 daje wynik 360, w związku z czym w sposób oczywisty pozostałe 58 sztuk sadzonek nie zostało w jakikolwiek sposób ocenionych, co w konsekwencji oznacza niewiarygodność całości zawartych w tym raporcie ustaleń i skutkuje brakiem możliwości oparcia wymierzonych rolnikowi sankcji finansowych o tak wadliwy i niedbale sporządzony dokument.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy stwierdzonych przez organ nieprawidłowości dotyczących działek rolnych C, E, K, L, M, P, R i S,

w szczególności opisanych dwoma kodami: E2 i E7, które odpowiednio oznaczają - materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymogów oraz nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Skutkiem stwierdzonych nieprawidłowości,

w szczególności stwierdzenia, że nie została zachowana minimalna obsada jabłoni (125 szt./1 ha), spełniających określone wymogi (80 cm wysokości oraz minimum

8 mm średnicy na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia),

było wykluczenie ww. działek z płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia

20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Zgodnie z art. 10 ust. 1

pkt 1 ww. ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Realizacja zobowiązania środowiskowego podlega kontroli (art. 30 i art. 31 ustawy). Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy".

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy

w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich

na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej powoływane jako rozporządzenie rolnośrodowiskowe).

Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1

i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone

w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).

Zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wymogi

dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3

do rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 26 lutego 2009 r. (część II, ust. 1

pkt 2 ppkt. b) - dla wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) oraz dla wariantu 2.10 - uprawy sadownicze

i jagodowe (w okresie przestawiania) rolnik zobowiązany jest do utrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów - w przypadku jabłoni domowej minimalna obsada wynosi 125 szt./ha.

Ponadto wskazać należy, że stosownie do § 9 ust 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.), na podstawie którego Skarżący podjął w 2011 roku zobowiązanie rolnośrodowiskowe, w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt. 2 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana

do działek rolnych użytkowanych jako sady (pkt 3), w których są uprawiane drzewa lub krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli:

a) wszystkie uprawiane drzewa są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące wysokości i grubości elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla drzewek owocowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego,

b) wszystkie uprawiane krzewy są ukorzenione i spełniają wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone

dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego.

Wymagania te, dla drzewek owocowych zostały określone w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 lutego 2007 r.

w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania i jakości materiału siewnego (Dz. U. z 2007, nr 29, poz. 189), z których wynika, że ich wysokość powinna wynosić nie mniej niż 80 cm mierząc od szyjki korzeniowej, średnica pnia powinna wynosić nie mniej niż 8 mm mierząc na wysokości 10 cm powyżej miejsca uszlachetnienia oraz powinny mieć korzeń główny i nie mniej niż 3 korzenie boczne albo wiązkę korzeni bocznych, albo korzenie przerastające całą objętość gleby

w pojemniku.

We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2013 Skarżący ubiegał się między innymi o przyznanie płatności do działek rolnych objętych pakietem 2 – "Rolnictwo ekologiczne" - wariant 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) do pow.

12,28 ha oraz wariant 2.10 – Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) do pow. 3,04 ha. Tymczasem jak wynika z raportu z czynności kontrolnych Nr [...], dokumentującego kontrolę przeprowadzoną w dniach [...]-[...] lipca 2013 r., kontrolerzy na działkach C, E, K, L, M, P, R oraz S stwierdzili, że obsada drzew jabłoni domowej na tychże działkach nie spełnia wymogów określonych przez normodawcę, czyli 125 szt. jabłoni/1 ha przyjmując nawet 5 % tolerancję.

W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał i skutecznie nie podważył wyników kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym w dniach [...]-[...] lipca 2013 r. Kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i została prawidłowo udokumentowana w formie protokołu z czynności kontrolnych. Dokument ten spełnia wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznym

i dokumentacji fotograficznej (płyta CD).

Podkreślić należy, że stosownie do § 8 pkt 2 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli

na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 168, poz. 1181 ze zm.) w związku z art. 31 ust. 8 ustawy z 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich -

w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłaszać na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, zwracając jednocześnie uprzednio otrzymany raport.

Z akt sprawy wynika, że Pani J. S. (ówczesna pełnomocnik Skarżącego) podpisała raport z czynności kontrolnych nr [...].w dniu [...] lipca 2013 r., jednakże nie zgłosiła żadnych uwag w zakresie ilości sadzonek jabłoni na skontrolowanych działkach. W dniu [...] lipca 2014 r. złożyła jedynie oświadczenie (stanowi ono załącznik do raportu), w którym wyjaśniła, że nabyty materiał szkółkarski spełniał minimalne wymogi jakościowe (wysokość i grubość), zaś warunki pogodowe i zwierzyna leśna spowodowały uszkodzenia części drzewek. Zdaniem pełnomocnik, stan upraw był zadowalający, dlatego też w 2013 r. nie była uzupełniana obsada drzewek.

Zgodzić się zatem należało z organami, że ani Skarżący ani jego pełnomocnik nie skorzystali z przysługującego im prawa i nie zgłosili żadnych uwag, co do treści sporządzonego raportu z czynności kontrolnych. Powyższe znajduje potwierdzenie

w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. byłej pełnomocnik Skarżącego - Pani J. S. adresowanego do P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. (k. 15 akt adm.), w którym stwierdza, że protokół został zaakceptowany i odesłany do organu oraz w jej oświadczeniu dołączonym do skargi (k. 36-38 akt sąd.), z którego wynika, że nie były składane zastrzeżenia do raportu, bowiem błędnie uznała ona z synem, że przy wyliczeniach płatności będzie uwzględniana liczba sadzonek w całym gospodarstwie, a nie na poszczególnych działkach.

Podkreślić należy, że prawidłowo sporządzony raport z kontroli

jest dokumentem urzędowym i korzysta z domniemania prawdziwości, zaś sposób jego podważania jest uregulowany w określonych przepisach prawa – ustawie

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz rozporządzeniu

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu

i wizytacji w miejscu w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Nieskorzystanie przez rolnika, bądź jego pełnomocnika z tego sposobu weryfikacji raportu, pozbawia go możliwości późniejszego zarzucania, iż protokół nie odzwierciedla stanu faktycznego oraz, że ustalenia organu oparte na protokole kontroli są wadliwe bądź niezgodne z prawdą. Zauważyć należy, że ewentualne zgłoszenie zastrzeżeń do raportu już w lipcu 2013 r. pozwoliłoby na sprawdzenie ich zasadności i ewentualne stwierdzenie, czy na spornych działkach istniała większa liczba jabłoni spełniających odpowiednie wymogi jakościowe.

W ocenie Sądu, wskazywane w skardze okoliczności, jak dokonanie zakupu sadzonek posiadających odpowiednie certyfikaty, prowadzenie odpowiednich działań ochronnych i pielęgnacyjnych nie podważają wiarygodności i autentyczności protokołu z kontroli. Skoro Skarżący, jak i jego pełnomocnik nie kwestionowali wyników z przeprowadzonych czynności kontrolnych, nie złożyli w wymaganym terminie pisemnych zastrzeżeń do raportu, nie mogą skutecznie kwestionować ich zapisów. Słusznie organ też podnosi, że Skarżący realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od [...] marca 2011 r., zatem rok 2013 jest trzecim rokiem realizacji tego zobowiązania. Tymczasem jak stwierdzono, w trzecim roku realizacji zobowiązania jabłonie nie spełniały wymogu skierowanego do materiału szkółkarskiego tych roślin (tj. wysokość nie mniej niż 80 cm mierząc od szyjki korzeniowej).

Dowodem podważającym wiarygodność wyników przeprowadzonej przez organy ARiMR kontroli nie może być protokół doraźnej kontroli nr [...] z dnia

[...] lipca 2013 r., sporządzony przez C. J. Sp. z o.o. z W. (k. 150 akt adm.). Z jego treści wynika, że kontrola doraźna została przeprowadzona na działce położonej w obrębie K. W., a zatem na działce stanowiącej odpowiednik działki o nr S we wniosku o przyznanie płatności. Firma kontrolująca stwierdziła na tejże działce obsadę ok. 380 sztuk jabłoni, z tego 1/3 poniżej 80 cm. Z kolei kontrolerzy ARiMR dokonując kontroli w dniach [...]-[...] lipca 2013 r. tej samej działki, dokładnie policzyli posadzone jabłonie, stwierdzając że ich liczba wynosi 360 sztuk, z tego 97 sztuk nie spełniało wymogu odpowiedniej wysokości. Porównanie treści obu protokołów wskazuje, że dane uzyskane w wyniku kontroli przeprowadzonej przez organ ARiMR, odpowiadają stanowi faktycznemu istniejącemu na spornej działce.

Jeżeli chodzi o dołączony do skargi Protokół z Kontroli Gospodarstwa Rolnego Nr [...], sporządzony przez C. J. Sp. z o.o. z W. (k. 39-44 akt sąd.) wskazać należy, że powyższa kontrola została przeprowadzona w lipcu 2014 r., a zatem rok później, niż kontrola ARiMR. Z treści tegoż protokołu wynika, że owszem całość upraw była utrzymana zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego, zaś obsada jabłoni była właściwa, jednakże w tymże protokole nie wspomina się nic o wysokości poszczególnych sadzonek, jak również ich grubości (k. 43 akt). Ponadto z treści tegoż dokumentu wynika, że wiosną 2014 r. dokonano dosadzenia jabłoni na wszystkich działkach rolnych (k. 42 akt), a zatem stan uprawy i obsada drzewek jabłoni była wyższa, niż stwierdzona podczas kontroli przeprowadzonej w lipcu 2013 r.

Wskazując na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, zarówno krajowego,

jak i unijnego, regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Wbrew twierdzeniom autora skargi, Skarżący nie dopełnił wszystkich wymagań stawianych dla pakietu "Rolnictwo ekologiczne" warianty 2.9 i 2.10,

gdyż na działkach C, E, K, L, M, P, R oraz S obsada drzew jabłoni domowej (spełniająca wymagane warunki jakościowe) była niższa niż wymagają tego przepisy czyli 125 szt. jabłoni/1 ha przyjmując nawet 5 % tolerancję.

Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postepowania,

w szczególności art. 8, art. 9, art. 72, art. 75 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie przyznania płatności finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wszczynane

jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów,

co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych

przez wnioskodawcę. Nie ulega wątpliwości, że organ w niniejszym postępowaniu przeanalizował cały dostępny materiał dowodowy, w szczególności wyniki kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym Skarżącego i na tej podstawie, w oparciu o obowiązujące przepisy wyprowadził słuszne i logiczne wnioski.

W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał na czym miałoby polegać naruszenie zasady budzenia przez organ zaufania wśród uczestników postępowania administracyjnego oraz informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności

oraz udzielanej pomocy finansowej, dlatego też powinien wiedzieć, jakie ciążą

na nim obowiązki w związku z zobowiązaniem realizacji programu rolnośrodowiskowego, czy też w jaki sposób obliczana jest obsada drzew owocowych na poszczególnych działkach. Dodatkowo podkreślić należy, o czym była już mowa wcześniej, że w raporcie z czynności kontrolnych było zawarte pouczenie, że wnioskodawca (pełnomocnik) ma możliwość przed podpisaniem raportu zgłosić zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w tymże raporcie, dlatego też obecnie podnoszenie zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a., poprzez niepoinformowanie byłej pełnomocnik Skarżącego – J. S. o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń, jest bezpodstawne. Nie można organowi skutecznie postawić zarzutu naruszenia art. 8 i 9 k.p.a. z tego powodu, że zarówno Skarżący, jak i jego pełnomocnik, mimo pisemnego pouczenia zawartego w raporcie, nie skorzystali

z przysługującego im prawa zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu z kontroli.

Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 72 k.p.a. Słusznie wskazuje organ, że kontrolerzy ARiMR nie mieli obowiązku sporządzania jakichkolwiek notatek z treści rozmów telefonicznych przeprowadzonych z pełnomocnikiem Skarżącego,

w trakcie których były składane rzekome zastrzeżenia. Przepisy jasno i precyzyjnie określają na jakich zasadach można składać zastrzeżenia do przeprowadzonej kontroli, o których to zasadach pełnomocnik Skarżącego była prawidłowo pouczona, a mimo to z nich nie skorzystała.

W ocenie Sądu, niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące niezasadnej odmowy przesłuchania w charakterze świadków kontrolerów ARiMR, przeprowadzających kontrolę w gospodarstwie Skarżącego. W świetle art. 78 § 1 i 2 k.p.a. odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu będzie dopuszczalna, gdy brak jest jakiejkolwiek możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona. Nieuwzględnienie żądań strony ocenić należy trafnie, albowiem okoliczności, na które zeznawać mieli wskazani przez pełnomocnika Skarżącego świadkowie zostały już wystarczająco stwierdzono innymi dowodowymi – protokołem kontroli oraz pismami wyjaśniającymi z dnia [...] marca 2014 r., nadesłanymi przez Kierownika Biura Kontroli na Miejscu P. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz Jednostkę Certyfikującą C. J. Sp. z o.o. w W. Zaznaczyć również należy, że w kontroli przeprowadzonej w lipcu 2013 r. uczestniczyła ówczesna pełnomocnik Skarżącego i nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń, co do sposobu i zakresu przeprowadzonej kontroli podpisując stosowny raport.

Odnosząc się do zarzutu związanego z błędami rachunkowymi dostrzeżonymi w protokole, wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ przyznał,

że nastąpiła w treści protokołu oczywista omyłka pisarska – wpisana suma 418 sztuk jabłoni była błędna, gdyż powinno być 360 sztuk. Powyższa omyłka nie miała jednak wpływu na zgodność z prawem kwestionowanych w niniejszej sprawie decyzji.

Z kolei ustosunkowując się do poniesionego na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. zarzutu dotyczącego nieprawidłowego doręczenia raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w listopadzie 2013 r. (brak doręczenia dla ówczesnej pełnomocnik Skarżącego, lecz osobiście Skarżącemu), Sąd pragnie wskazać,

że zarzut ten nie był podnoszony na żadnym wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika jednoznacznie komu tenże raport został doręczony, jednakże zakładając nawet, że został doręczony Skarżącemu (który był obecny przy kontroli i [...] listopada 2013 r. podpisał raport z czynności kontrolnych), a nie jego pełnomocnikowi, powyższe uchybienie organu nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Podkreślić bowiem należy, że z akt sprawy niezbicie wynika, iż była pełnomocnik Skarżącego, jak i obecny pełnomocnik zapoznali się z treścią tegoż raportu (odnoszą się do niego w składanych pismach i środkach zaskarżenia), ponadto kontrola przeprowadzona w listopadzie 2013 r. nie dotyczyła działek objętych sporem w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.