Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1109/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy: article: art. 200 art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 63 par. 1 art. 63 par. 3 art. 63 par. 3a art. 64 par. 2 art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Fundacji [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Fundacja", "Skarżąca") na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] (dalej: "OIP", "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych.

Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Fundacja, reprezentowana przez P. K. (prokura samoistna KRS nr [...]), wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności w Fundacji z naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. [...] inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] (dalej: "inspektor pracy", "organ I instancji"), powołując w podstawie prawnej art. 59 ust. 7 pkt 1/2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646 ze zm.), dalej: "u.p.p." w związku z art. 17 pkt 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1251), dalej: "u.p.i.p.", postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. Fundacja wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie:

- art. 124 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", poprzez jego niezastosowanie, tj. powołanie się w uzasadnieniu postanowienia na Konwencję nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. poz. 450), dalej: "Konwencja 81", która nie została wskazana w komparycji postanowienia,

- art. 59 ust. 7 pkt 1 u.p.p. w związku z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. przedstawienie w komparycji postanowienia podstawy prawnej wskazującej na odstąpienie od czynności kontrolnych wbrew dalszemu rozstrzygnięciu oraz uzasadnieniu, a zatem brak prawidłowego zastosowania podstawy prawnej, jak również uzasadnienia dlaczego podstawa prawna wskazana w komparycji nie została przez organ zastosowana,

- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez przywołania prawidłowej podstawy prawnej, w szczególności powołanie się jedynie w uzasadnieniu na Konwencję nr 81 bez przytoczenia właściwego, konkretnego przepisu wskazanej Konwencji oraz błędne twierdzenie, iż przepisy u.p.p. nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania, co stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- art. 2 ust. 1 Konwencji nr 81 poprzez jego błędną interpretację skutkującą niewłaściwym zastosowaniem i uznanie, iż możliwe jest zastosowanie przepisów Konwencji w stosunku do Fundacji niebędącej zakładem przemysłowym ani przemysłowo-handlowym w sytuacji, gdy ww. przepis wskazuje bezpośrednio, iż stosowanie przepisów Konwencji ograniczone jest do zakładów przemysłowych,

- art. 59 ust. 2 u.p.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż sprzeciw nie przysługuje, wobec faktu, iż kontrola odbywa się w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia i związku z tym wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne, podczas gdy wskazana podstawa prawna nie została zastosowana wcześniej (nie została wskazana w upoważnieniu), a organ I instancji rozpoznał uprzednio złożone sprzeciwy nie wskazując tej podstawy prawnej i nie powołując się na wskazane okoliczności, a zatem wydał sprzeczne rozstrzygnięcia,

- art. 51 ust. 1 u.p.p. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie rzekomych czynności kontrolnych poza lokalem przedsiębiorstwa oraz w czasie kiedy w lokalu nie była wykonywana działalność gospodarcza,

- art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne, a nie swobodne uznanie, iż skoro osoba reprezentująca Fundację w pierwszym sprzeciwie z dnia [...] maja 2021 r. wskazała pełny numer oraz datę upoważnienia do kontroli, to oznacza, że przedmiotowe upoważnienie otrzymała w sytuacji, gdy informację o numerze oraz dacie upoważnienia do kontroli uzyskano telefonicznie,

- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, iż sprzeciw został wniesiony przez Fundację po upływie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli w sytuacji, gdy sprzeciw z dnia [...] czerwca 2021 r. został złożony z zachowaniem terminu.

W związku z powyższymi zarzutami Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odstąpienie od czynności kontrolnych oraz umorzenie wszczętego postępowania.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] , powołując w podstawie prawnej art. 59 ust. 9 pkt 1 w związku z art. 45 i art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.p., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu OIP wskazał, iż zażalenie pracodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdził, iż nie jest trafny zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. Inspektor pracy jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazał przepisy Konwencji nr 81. Uczynił to w uzasadnieniu postanowienia. Taki sposób wskazania podstawy prawnej czyni zadość wymogom określonym w art. 124 § 1 k.p.a. Z tego względu nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez "wydanie decyzji administracyjnej bez przywołania prawidłowej podstawy prawnej".

Ponadto OIP wskazał, iż Skarżąca w sposób błędny wskazała jako podstawę prawną zażalenia art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. przepis dotyczący decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy złożone zażalenie dotyczy postanowienia. Elementy składowe postanowienia określa art. 124 k.p.a.

OIP podniósł również, iż z sentencji zaskarżonego postanowienia jasno i wyraźnie wynika, że inspektor pracy postanowił kontynuować czynności kontrolne. Powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia. Ponadto, przywołany w podstawie prawej postanowienia art. 59 ust. 7 pkt 2 u.p.p. wskazuje na rozstrzygnięcie o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

OIP wskazał następnie, że zgodnie z art. 26 Konwencji nr 81 w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia niniejszej Konwencji mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części, działu lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem. Polski ustawodawca rozstrzygnął powyższą kwestię obejmując systemem inspekcji pracy wszystkich pracodawców oraz przedsiębiorców, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne bez względu na rodzaj prowadzonej przez nich działalności. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.p.i.p. kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają pracodawcy - a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne - na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy. Na poparcie powyższego stanowiska OIP powołał poglądy orzecznictwa sądów administracyjnych.

Zdaniem OIP nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 59 ust. 2 u.p.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten nie stanowi podstawy prawnej przeprowadzanych czynności kontrolnych, określa natomiast negatywną przesłankę do złożenia sprzeciwu.

Za bezzasadny OIP uznał również zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 u.p.p. polegający na rzekomym (zdaniem Skarżącej) dokonaniu czynności kontrolnych poza siedzibą podmiotu kontrolowanego. Zauważył bowiem, że w dniu [...] maja 2021r. inspektorzy pracy rozpoczęli czynności kontrolne w miejscu prowadzenia działalności przez Fundację, tj. w [...] przy ulicy [...]. Tam też zostali poinformowani przez pracownicę recepcji o tym, iż Fundacja prowadzi w tym miejscu swoją działalność. Tego dnia czynności ograniczyły się do bezskutecznej próby doręczenia upoważnienia do kontroli. Upoważnienie zostało wysłane następnego dnia drogą pocztową. Tym samym kontrola została rozpoczęta w dniu [...] maja 2021r.

W skardze na powyższe postanowienie Fundacja zarzuciła naruszenie:

- art. 2 ust. 1 Konwencji nr 81 w związku z art. 6 i 7a § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie czynności kontrolnych u Skarżącej w oparciu o postanowienia Konwencji, podczas gdy stosowanie przepisów Konwencji jest ograniczone wyłącznie do zakładów przemysłowych i przemysłowo-handlowych, zaś Skarżąca nie zalicza się do żadnego z ww. typów zakładów,

- art. 16 Konwencji nr 81 w związku z art. 55 ust. 1 u.p.p. poprzez błędną interpretację ww. przepisu Konwencji i prowadzenie przez organ I instancji czynności kontrolnych od dnia [...] maja 2021 r. do dnia [...] sierpnia 2021 r. (zgodnie z datą wskazaną w zawiadomieniu o przedłużeniu czasu trwania kontroli), tj. przez 64 dni robocze, podczas gdy u.p.p. stanowi, że czas trwania wszystkich kontroli organu u mikroprzedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może przekraczać 12 dni roboczych, a zatem przekroczenie ww. terminu stanowi rażące naruszenie prawa,

- art. 16 ust. 1 w związku z art. 26 Konwencji nr 81 w związku z art. 11 ust. 1 u.p.p. poprzez argumentowanie przez organ I instancji wszczęcia kontroli i przedłużania czasu trwania kontroli u Skarżącej przepisami Konwencji, podczas gdy w każdym przypadku, w którym nie jest pewne, czy postanowienia Konwencji mają zastosowanie do jakiegoś zakładu, jego części, działu lub miejsca pracy, właściwa władza powinna rozstrzygnąć dany problem, zaś w świetle przepisu art. 11 u.p.p. wszelkie wątpliwości w zakresie możliwości prowadzenia kontroli u Skarżącej (podnoszącej wielokrotnie, że nie jest zakładem produkcyjnym ani produkcyjno-handlowym) powinny być rozstrzygane na korzyść Skarżącej, a kontrola winna zostać umorzona,

- art. 124 § 1 i 2 w związku z art. 6 i art. 7a § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozbieżność pomiędzy wskazaną podstawą prawną postanowienia a jego sentencją i treścią uzasadnienia jest dopuszczalna przez przepisy prawa i nie stanowi braku formalnego postanowienia, podczas gdy brak wskazania konkretnej podstawy przedłużenia czasu trwania kontroli przez organ w postanowieniu nie stanowi podstawy do kontynuowania czynności kontrolnych, wobec czego organ II instancji powinien wydać postanowienie o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od dalszych czynności,

- art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że brak wskazania przepisów Konwencji w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia i upoważnienia dostarczonego przedsiębiorcy w dniu [...] czerwca 2021 r., nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy z treści ww. przepisu wynika, że wydawane przez organ I instancji postanowienie powinno zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, zaś jej rozwinięcie i wyjaśnienie powinno znajdować się w uzasadnieniu postanowienia,

- art. 59 ust. 7 pkt 1 u.p.p. w związku z art. 6, art. 7a § 1 i art. 124 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zawarcie w komparycji postanowienia podstawy prawnej wskazującej na odstąpienie od czynności kontrolnych u przedsiębiorcy z jednoczesnym wskazaniem w sentencji o kontynuowaniu czynności kontrolnych, co powoduje istotną sprzeczność między zastosowaną podstawą prawną, a wydanym rozstrzygnięciem,

- art. 49 ust. 1 u.p.p. poprzez prowadzenie przez pracowników organu kontroli czynności kontrolnych pod nieobecność przedsiębiorcy, na podstawie upoważnienia okazanego przypadkowej osobie - pracownicy recepcji niezatrudnionej przez Fundację i nieupoważnionej do reprezentowania Fundacji przed organem kontroli, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności,

- art. 51 ust. 1 u.p.p. poprzez podejmowanie próby dokonania czynności poza lokalem przedsiębiorstwa, przed wejściem do siedziby Fundacji oraz w czasie kiedy w lokalu nie była wykonywana działalność gospodarcza, podczas gdy zgodnie z ww. przepisem kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, zaś wskazany przez organ adres ul. [...] nie jest siedzibą Skarżącej (którą jest lokal nr [...] znajdujący się w budynku zlokalizowanym przy ul. [...]), lecz jest adresem budynku, w którym znajduje się siedziba Fundacji oraz kilkunastu innych podmiotów,

- art. 7 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, że okazanie przez kontrolerów upoważnienia do kontroli przypadkowo przybranej osobie znajdującej się w części wspólnej lokalu wynajmowanego przez kilka różnych firm, jest jednoznaczne z doręczeniem upoważnienia Fundacji.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2021 r. oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II 3389/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), odrzucił skargę.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w żadnej z kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Brak jest również przepisów szczególnych, przewidujących właściwość sądu administracyjnego we wskazanym zakresie (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Na skutek skargi kasacyjnej Fundacji, postanowieniem z dnia 2 czerwca 2022r. sygn. akt III OSK 293/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt II 3389/21.

W uzasadnieniu postanowienia NSA stwierdził, że zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych spełnia warunki wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie ma charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym, zabezpieczającym; ma charakter publicznoprawny; jest skierowane do indywidualnego podmiotu; dotyczy jego uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zatem stanowisko Sądu I instancji, że zaskarżone postanowienie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, jest błędne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. ), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli w niej podniesione.

Przedmiotem zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w [...] jest postanowienie z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w sprawie kontynuowania czynności kontrolnych.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162 ze zm.), przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia.

W myśl art. 59 ust. 4 u.p.p. sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu. Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych; 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (ust. 7).

Stosownie natomiast do art. 59 ust. 9 u.p.p. na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. Nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (ust. 10).

Przepis art. 59 ust. 16 u.p.p. stanowi, że do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9, w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że uruchomienie procedury kontroli instancyjnej postanowienia organu I instancji przez organ wyższego stopnia, oparte zostało na zasadzie skargowości. Oznacza to, że organ II instancji może podjąć czynności procesowe tylko wskutek czynności strony jaką jest wniesienie zażalenia. W konsekwencji uprawnienie do działania organu II instancji powstaje jedynie wówczas, gdy strona - uprawniony podmiot - wystąpi z odpowiednim podaniem (zażaleniem), co prowadzi do przeniesienia kompetencji orzeczniczych na ten organ.

Zażalenie - w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego - stanowi podanie o którym mowa w art. 63 § 1 k.p.a., zatem musi spełniać minimalne wymogi formalne jakie ustawodawca przewidział dla podań wnoszonych w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie - obok innych elementów - musi być podpisane przez wnoszącego podanie. Co do zasady przy podaniu pisemnym, podpis powinien być własnoręczny. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że podpis własnoręczny to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Zatem tylko złożenie takiego podpisu na podaniu, może być kwalifikowane jako spełnienie wskazanego wymogu formalnego (pomijając uregulowanie zawarte w art. 63 § 3a k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, gdyż w niniejszej sprawie nie występuje uregulowana tam sytuacja).

Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, organ do którego takie podanie wniesiono, zobowiązany jest wezwać wnoszącego podanie do uzupełnienia braku formalnego, w terminie 7 dni, z pouczeniem o konsekwencji nie zastosowania się do wezwania (pozostawienia podania bez rozpatrzenia). Przepis art. 64 § 2 k.p.a. wiąże również organ II instancji. Oznacza to, że w sytuacji braku podpisu pod zażaleniem, na podstawie ww. normy organ II instancji powinien wezwać wnoszącego podanie do jego podpisania ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach nieusunięcia tego braku.

Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że zawierają one pismo z dnia [...] czerwca 2021 r. stanowiące niepodpisane przez osobę uprawnioną do reprezentowania Fundacji, zażalenie na postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r.

Brak podpisu pod zażaleniem stanowi brak formalny tego pisma, który uniemożliwiał nadanie temu środkowi prawnemu dalszego biegu. Usunięcie zaś wskazanej przeszkody w rozpoznaniu zażalenia powinno nastąpić poprzez wezwanie Fundacji, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do podpisania zażalenia, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Pomimo zaistniałego braku formalnego zażalenia, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] nie zastosował się do nakazu płynącego z art. 64 § 2 k.p.a. i nie wezwał Skarżącej do jego usunięcia. W konsekwencji, wbrew ciążącym na organie II instancji powinnościom, nie dokonał wyczerpującej kontroli formalnej zażalenia przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy, w rezultacie czego nie został usunięty brak procesowy mający istotne znaczenie dla prawidłowości wszczęcia postępowania zażaleniowego.

Zażalenie niepodpisane przez Skarżącą - do czasu usunięcia tego braku - nie uprawniało OIP w Warszawie do podjęcia jakiejkolwiek czynności orzeczniczej. Pomimo tego, organ ten wydał postanowienie w toku instancji, w której orzekł co do istoty sprawy.

Takie działanie spowodowało, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z oczywistym naruszeniem zasady skargowości, na której oparta jest instytucja zażalenia. Innymi słowy, organ II instancji działał bez zażalenia w wyniku czego wydał zaskarżone postanowienie z urzędu, a więc z rażącym naruszeniem prawa. Postanowienie to dotknięte jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1157/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Po 875/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt: II SA/Łd 1431/10 oraz wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 902/16).

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Będąc zobowiązanym do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, Sąd nie ma możliwości merytorycznej oceny zarzutów skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji uwzględni powyższą ocenę prawną.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej w stawce minimalnej wraz z opłatą od pełnomocnictwa, Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie 2 sentencji wyroku.