Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1464/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 88, art. 92
journal: Dz.U. 2002 nr 7 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.- tekst jednolity
article: art.29 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 8 poz 67
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
article: par. 1 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 918
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Irena Kamińska sędzia del. WSA Wojciech Mazur Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt III SA/Kr 946/06 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 946/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. S. na decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: pismem z dnia 27 lutego 2006r. Z. S. będący rencistą policyjnym wniósł o przyznanie mu równoważnika za brak lokalu.

Komendant Powiatowy Policji w L. decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 z późn. zm.), art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004, nr 8, poz. 67 z późn. zm.) w związku z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz. 2246), odmówił Z. S. przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w związku ze wskazanym Rozporządzeniem, z dniem 12 maja 2005 r. przestał obowiązywać § 8 Rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 z późn. zm.), stanowiący podstawę przyznawania równoważnika emerytom i rencistom policyjnym, a brak jest takiej podstawy prawnej w obu wymienionych wyżej ustawach.

M. Komendant Wojewódzki Policji w K., decyzją nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W szczególności podkreślono, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005r. uchyliło § 8 Rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., który wskazywało, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się również do rencistów i emerytów policyjnych.

Na tę decyzję Z. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podtrzymując zarzuty zawarte we wniosku i w odwołaniu.

Wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 946/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Z. S. na decyzję M. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...].

Sąd podzielając co do zasady pogląd, że emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zwrócił uwagę, że ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji reguluje sytuację prawną funkcjonariuszy policji i w żadnym przepisie, w żaden sposób nie odnosiła się i nie odnosi oraz nie regulowała i nie reguluje sytuacji prawnej emerytów i rencistów policyjnych. Również w treści delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 tej ustawy będącej podstawą prawną wydania Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. (jak i poprzedzających aktów prawnych) brak było przyzwolenia ustawodawcy na rozszerzenie zakresu podmiotowego rozporządzenia w stosunku do zakresu podmiotowego ustawy. Stąd też - zdaniem Sądu - jest niewątpliwym, że § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r, w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) stanowiący, iż przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta, rencisty policyjnego, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz.58 z późn. zm.).

Sąd pierwszej instancji wskazał także, iż przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, stanowiły, że emeryci i renciści policyjni mogą korzystać: z prawa do lokalu mieszkalnego i z pomocy w budownictwie mieszkaniowym, natomiast nie wyposażyła emerytów i rencistów policyjnych w prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu remontu lokalu określonemu w art. 91 ustawy o Policji i wskazanemu w pkt 2 oraz w prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego określonemu w art. 92 ustawy o Policji i wskazanemu w pkt 3.

W związku z tym, w ocenie Sądu pierwszej instancji, obowiązujący do 12 maja 2005 r. § 8 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, stanowiący, iż rozporządzenie stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, naruszał zarówno ustawę z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, jak i ustawę z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną złożył Z. S., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych w całości, ani w części.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art. 88 i art. 92 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o Policji (Dz.U.z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), polegające na przyjęciu, iż emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz, że Minister Spraw Wewnętrznych i administracji posiadał delegację ustawową do określenia kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania równoważnika pieniężnego;

2) naruszenie przepisów postępowania, to jest :

a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), poprzez niezasadne ograniczenie i zawężenie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Sąd;

b) art. 141 § 4 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym;

c) art. 134 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się pominięciem faktów i dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia, a podnoszonych przez stronę skarżącą.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że prawo do spornego świadczenia wynika jednoznacznie z ustawy o Policji oraz z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin i nie wynikało nigdy z przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, które zostało wydane w wykonaniu delegacji zawartej w art. 92 ust 2 ustawy o Policji.

Podniesiono, że Sąd nie wziął pod uwagę, iż równoważnik pieniężny stanowi rekompensatę za niezrealizowanie prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do pomocy finansowej. Wskazano, że, gdy policjant posiada lokal o mniejszej, niż mu przysługuje norma powierzchni mieszkaniowej, to winien otrzymać równoważnik pieniężny za brak posiadania lokalu mieszkalnego odpowiadającego normom powierzchni mieszkalnej. Funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W ocenie autora skargi kasacyjnej, w przedmiotowej sprawie skarżący Z. S. spełnia wszelkie przesłanki kwalifikujące go do otrzymania przedmiotowego równoważnika. Jest on uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty, zwolnionym ze służby funkcjonariuszem (na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji) posiadającym lokal o powierzchni mniejszej niż minimalna, do której jest uprawniony.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, M. Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wskazano, że brzmienie art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, stanowi wyłącznie o przysługującym emerytom i rencistom uprawnieniu do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Prawo to może być zrealizowane wyłącznie poprzez przydział lokalu mieszkalnego i nie przekłada się na prawo do równoważników ani za remont, ani za brak lokalu mieszkalnego. Zdaniem M. Komendanta Wojewódzkiego Policji, zmiana rozporządzeń regulujących zasady przyznawania, cofania oraz wysokości równoważników przyznawanych policjantom za remont oraz brak lokalu mieszkalnego, która wyłączyła z kręgu osób uprawnionych emerytów i rencistów policyjnych, pozbawiła organy Policji podstawy prawnej, która pozwalała wydawać w tej materii decyzje odnoszące się do nich. Podkreślono, że to właśnie uchylone przepisy § 8 obu rozporządzeń pozwalały na wydawanie stosownych rozstrzygnięć a w tym zakresie przepis cytowanego art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) nie może ich zastąpić.

M. Komendant Wojewódzki Policji zaznaczył ponadto, że Z. S. w roku 2001 wykupił przydzielony mu przez organy Policji lokal mieszkalny, stając się jego właścicielem, realizując tym samym dyspozycję § 1 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. nr 100, poz.918 ze zm.), stanowiącego, że nie przyznaje się równoważnika za brak lokalu funkcjonariuszowi, który w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej posiada lokal własnościowy mieszkalny. Podkreślono, iż brzmienie powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że skarżący jako właściciel mieszkania nie ma prawa do równoważnika za jego brak niezależnie od tego czy posiadany przez niego lokal spełnia, czy też nie, przysługujące mu normy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 ustawy powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

W niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153. poz. 1269 ze zm.), poprzez niezasadne ograniczenie i zawężenie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Sąd, nie został w żaden sposób uzasadniony. Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej na podstawie art. 183 § 1 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może domniemywać woli, czy też intencji składającego skargę kasacyjną.

Odnosząc się do naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają wymogom określonym w powołanym przepisie, zaś samo przeświadczenie skarżącego, że jest inaczej, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia tego zarzutu.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie art. 145 § 1 pkt lit.1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeśli zaś z treści wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia omawianego przepisu, gdyż rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej.

Wskazać bowiem należy, że art. 145 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania Sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Dlatego też zarzut naruszenia art. art. 134 i art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uznać należy za chybiony.

W tych okolicznościach zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że naruszenie to może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Wskazać w tym miejscu należy, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 3/08, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.), z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy, mimo że posiadany lokal przestał odpowiadać normom określonym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 105, poz. 884 ze zm.).

W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu nie ma charakteru bezwzględnego, posiadanie przez policjanta lokalu mieszkalnego o powierzchni mniejszej niż miałoby to wynikać z przysługujących mu norm zaludnienia wyklucza przyznanie równoważnika za brak takiego lokalu, ponieważ policjantowi, który otrzymał lokal mieszkalny od organów Policji odpowiadający normom zaludnienia, zaspokojono z dniem przydziału potrzeby mieszkaniowe. Jeżeli zatem policjant w czasie pełnienia służby nabył prawo do dodatkowych norm zaludnienia, a więc do lokalu o większej powierzchni, to jako jedyne uprawnienie przysługuje mu prawo zamiany posiadanego lokalu mieszkalnego na lokal o odpowiednim standardzie i metrażu.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że w dacie wydawania decyzji przez organ drugiej instancji obowiązywała ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), która w art. 29 ust. 1 zawierała normę stanowiącą, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

Stosownie zaś do art. 2 pkt 2 lit. c powołanej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. w ramach zaopatrzenia emerytalnego, emerytowi policyjnemu przysługuje (jedynie) prawo do lokalu mieszkalnego albo do pomocy w budownictwie mieszkaniowym.

Przytoczone wyżej przepisy prawne oznaczają, że inna jest sytuacja prawna funkcjonariusza w służbie stałej, gdyż w zasadzie do tych funkcjonariuszy adresowane są przepisy powołanej ustawy o Policji oraz aktów wykonawczych, a inna jest sytuacja prawna emerytów i rencistów policyjnych. Uprawnienia tych ostatnich reguluje bowiem powołana wyżej ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. i tylko w zakresie w niej wskazanym mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.

W rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), w jego brzmieniu przed nowelizacją, § 8 stanowił, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r.

Przepis ten nie miał umocowania w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r., a podstaw takich nie stwarzał również w odniesieniu do emeryta i rencisty policyjnego przepis art. 92 ust. 2 ustawy o Policji wskazany, jako podstawa prawna tego rozporządzenia, a nadto przepis § 8 został uchylony rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 70, poz. 633), które weszło w życie z dniem 12 maja 2005 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji.

Podkreślić należy, że według przepisu § 1 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej. Z treści tego przepisu wynika wyraźnie, że przydzielenie policjantowi mieszkania, w drodze decyzji administracyjnej (art. 97 ust. 5 ustawy o Policji), wyłącza uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Należy więc przyjąć, że policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przydzielony na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, z uwzględnieniem liczby członków rodzinny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, nie przysługuje równoważnik pieniężny, o którym mowa w art. 92 tej ustawy. Przyjęcie stanowiska odwrotnego oznaczałoby, iż policjant korzystałby wówczas jednocześnie z prawa do dwóch świadczeń z tego samego tytułu, przy czym równoważnik pieniężny - wobec prawnej niemożliwości jego różnicowania - byłby mu wypłacany w takiej samej wysokości jak funkcjonariuszowi, któremu nie przydzielono żadnego lokalu. Takiego natomiast rozwiązania nie można zaakceptować.

Biorąc pod uwagę okoliczności i stan faktyczny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Z. S. nie posiadał i nie posiada uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w związku z czym należy uznać za chybione zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie.

W tej sytuacji uznać należało, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie narusza obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 wskazanej ustawy) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.