Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 440/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA Teresa Randak (sprawozdawca), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant ref. staż. Iwona Dybkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy K. ustalił Z. O. wysokość podatku od nieruchomości za okres od dnia [...] 2005 r. do dnia [...] 2005 r. w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] podatnik nabył nieruchomość położoną w R. ujętą w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R. W skład nieruchomości weszła działka nr [...] o powierzchni [...] m. kw. zabudowana zabytkowym budynkiem pałacowym o powierzchni użytkowej [...] m. kw. Nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków.

Organ podatkowy dodatkowo powołał się na pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] 2005 r. podnosząc, iż nieruchomość nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a zatem nie może być objęta regulacją zawartą w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.).

W dalszej części uzasadnienia wskazano, iż podstawę opodatkowania gruntów stanowił stan klasyfikacji wynikający z zawiadomienia o zmianie nr [...] z dnia [...] 2000 r., zgodnie z którym grunty te zostały oznaczone symbolem Bi tj. inne grunty zabudowane oraz symbolem Bz tj. tereny rekreacyjno – wypoczynkowe. Za podstawę opodatkowania powierzchni budynków przyjęto dane wynikające z aktu notarialnego, gdyż podatnik nie złożył informacji o nieruchomości, oraz zastosowano stawkę jak dla budynków pozostałych.

Od decyzji organu pierwszej instancji strona wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W uzasadnieniu odwołania odniesiono się do przeprowadzonego postępowania, wyrażając pogląd krytyczny w odniesieniu do postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie, kwestionując brak uprawnienia strony do złożenia zażalenia. Odniesiono się także negatywnie do pisma Konserwatora Zabytków, podnosząc, iż pismo to nie zostało przekazane stronie, a zatem strona pozbawiona została możliwości wypowiedzenia się co do jego treści. W dalszej kolejności odwołujący przyznając, iż przez pewien okres czasu, w związku z trudną sytuacją finansową i przebywaniem poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie miał możliwości dostatecznego zadbania o przedmiotową nieruchomość to jednak – jak podniósł – przez cały okres utrzymywał kontakt z Konserwatorem Zabytków. W miesiącu [...] 2005 r. ponowił starania o otrzymanie zgody od Konserwatora Zabytków na rozpoczęcie prac remontowych. Jak podkreślił nie jest jego winą, że podjęcie jakichkolwiek prac remontowych – zgodnie z ustawą o ochronie zabytków – wymaga zgody Konserwatora, a co się z tym wiąże, przyjścia długotrwałej procedury administracyjnej związanej z zatwierdzeniem planu remontu. Dodatkowo podniósł, iż od momentu bycia właścicielem przedmiotowej nieruchomości dba o jej stan i wycinkę drzew na terenie zespołu parkowego stanowiącego nieodłączną część nieruchomości. W ocenie odwołującego stwierdzenie przez organ pierwszej instancji, iż nie spełnia warunków wynikających z treści art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych było co najmniej przedwczesne. Wskazał także, iż poprzez nie dołączenie do decyzji uchwały Rady Gminy w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2005 r. nie był w stanie zweryfikować wielkości naliczonego podatku oraz sposobu zakwalifikowania nieruchomości do określonej w decyzji grupy gruntów i budynków.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005 r. z późn. zm.) decyzje organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz. U. Nr 162, poz. 1568 z późn. zm. ), z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Jak podkreślił organ odwoławczy z akt sprawy wynika, że nieruchomość zlokalizowana w R. przy ul. [...] nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Jak wynika z pisma Konserwatora Zabytków stan techniczny pałacu znacznie pogorszył się od momentu jego przejęcia przez obecnego właściciela, a przyczyną takiego stanu jest brak jakichkolwiek zabezpieczeń obiektu przed dostępem osób postronnych, a także ignorowanie nakazów zabezpieczenia obiektu oraz terenu przypałacowego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organ pierwszej instancji zasadnie określił odwołującemu podatek od nieruchomości, w oparciu o przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałę Rady Gminy K. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości na 2005 r., a zatem organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji tego organu.

W końcowej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było w sposób właściwy, że stronie wyznaczono siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z którego podatnik nie skorzystał, a w odwołaniu podniósł głównie zarzuty proceduralne. Jak wskazano, odwołujący nie skorzystał też z prawa wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przez Kolegium.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez podatnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o jej uchylenie. W pierwszej części uzasadnienia skargi podniesiono, że Kolegium nie odniosło się do szeregu zarzutów zawartych w odwołaniu, a dotyczących procedury postępowania, pomimo że świadome było ich istnienia. W ocenie skarżącego Kolegium rozpatrzyło tylko część argumentów podniesionych w odwołaniu, a w konsekwencji pozbawiło skarżącego możliwości należytego ustalenia stanu faktycznego, który ukazałby sedno sprawy, w innym znacznie korzystniejszym dla skarżącego świetle. Kontynuując, wskazał iż uchybienia proceduralne doprowadziły do braku możliwości wykazania prowadzonych przez niego działań związanych z rozpoczęciem remontu w przedmiotowej nieruchomości. W dalszej części skargi zawarte zostały argumenty zbieżne z argumentami odwołania, a ponadto podniesiono, że już w 2000 r. przeprowadzony był remont dachu oraz wykonano sieć energetyczną, poprzez wynajęte firmy specjalistyczne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla orzeczenie w części lub całości. Uchylenie decyzji następu-je w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.

Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy nieruchomość będąca własnością skarżącego podlegała zwolnieniu od podatku od nieruchomości w związku z jej indywidualnym wpisaniem do rejestru zabytków. Organy podatkowe konsekwentnie stały na stanowisku o braku przesłanki warunkującej to zwolnienie, z czym nie zgadzał się skarżący reprezentując stanowisko przeciwne.

Rozstrzygnięcie zawisłego problemu wymaga w pierwszej kolejności analizy przepisu stanowiącego podstawę tego zwolnienia. Podstawa prawna zwolnienia z tytułu podatku od nieruchomości została uregulowana w treści art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zwolnienie zatem z tytułu podatku od nieruchomości gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków nie jest prawem nieograniczonym, ale prawem warunkowym, z którego można korzystać tylko w sytuacji określonej w/w przepisie, tj. w przypadku utrzymywania i konserwacji zabytku, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W rozpatrywanej sprawie – w roku podatkowym 2005 – skarżący nie wykonywał obowiązków wynikających z ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami, co potwierdzone zostało pismem z dnia [...] 2005 r. Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, z którego wynika, że:

- stan techniczny pałacu znacznie pogorszył się od momentu przejęcia budynku przez obecnego właściciela, tj. od 2000 r.,

- nieruchomość jest w stanie zaniedbania i że nie jest na niej prowadzony bieżący remont budynku pałacowego,

- brak jakichkolwiek zabezpieczeń obiektu przed dostępem osób postronnych,

- właściciel ignorował wielokrotne nakazy dotyczące zabezpieczenia obiektu oraz terenu przypałacowego wystawiane przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w K.

Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżący nabył nieruchomość w dniu [...] 2000 r. w drodze umowy notarialnej od Skarbu Państwa i że w dniu zakupu nieruchomość ta wpisana była do rejestru zabytków. Okoliczność ta została wymieniona w § 2, na stronie trzeciej umowy.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, a dotyczących utrzymywania i konserwowania nieruchomości – poprzez wykonanie i podłączenie sieci elektrycznej oraz poprzez pokrycie i naprawę dachu – to należy podkreślić, że faktury załączone do skargi potwierdzające zapłatę za w/w prace dotyczą miesiąca [...] 2000 r., a więc okresu zaraz po zakupie nieruchomości. Od tego czasu, pomimo upływu pięcioletniego okresu skarżący nie przedłożył żadnego dowodu potwierdzającego wykonywanie jakichkolwiek prac w obiekcie pałacowym i terenie przypałacowym. Twierdzenie skarżącego, iż wystąpił do Wojewódzkiego [...] Konserwatora Zabytków o wyrażenie zgody na remont, a także o dokonywanie wycinki drzew i dbanie o ich stan – w ocenie Sądu – nie może przesądzić o istnieniu przesłanki określonej w treści art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, gdyż skarżący nie przedłożył na tę okoliczność żadnego dowodu, a z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, będącego dokumentem urzędowym wynika, że skarżący nie wykonuje żadnych prac określonych w ustawie o zabytkach i ochronie zabytków o charakterze prac konserwatorskich. Na marginesie należy zauważyć, iż na pytanie Sądu, czy skarżący posiada jakąkolwiek dokumentację potwierdzającą okoliczność wystąpienia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wyrażenie zgody na remont i czy przedłożył ją organom podatkowym, skarżący udzielił odpowiedzi negatywnej, twierdząc że:

- po pierwsze, nie miał czasu,

- po drugie, że złożył dokument w jednym egzemplarzu i że tylko analiza książki korespondencyjnej tego urzędu mogłaby potwierdzić ten fakt.

Należy także podkreślić, iż zarówno z treści odwołania, jak i skargi wynika że skarżący od kilku lat ( jedyne prace, które mają potwierdzenie w materiale dowodowym to prace wykonane w 2000 r. ) nie utrzymywał i nie konserwował nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o zabytkach i ochronie zabytków, gdyż jak sam przyznał nie posiadał na ten cel środków finansowych, a ponadto przebywał poza granicami kraju. Wycinka drzew – na którą wskazuje skarżący – nie stanowi utrzymania i konserwacji nieruchomości zgodnie z przepisami ustawy o zabytkach i ochronie zabytków.

Podkreślenia wymaga fakt, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków posiada w myśl ustawy o zabytkach i ochronie zabytków szerokie kompetencje w zakresie ingerowania w sposób wykonywania jakichkolwiek prac na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, w szczególności posiada on na zasadzie art. 36 tej ustawy prawo do wydania pozwoleń w odniesieniu do:

1) prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru;

2) wykonywanie robót budowlanych w otoczeniu zabytku;

3) prowadzenie badań konserwatorskich zabytku wpisanego do rejestru;

4) prowadzenie badań architektonicznych zabytku wpisanego do rejestru;

5) prowadzenie badań archeologicznych;

6) przemieszczanie zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;

7) trwałe przeniesienie zabytku ruchomego wpisanego do rejestru, z naruszeniem ustalonego tradycją wystroju wnętrza, w którym zabytek ten się znajduje;

8) dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru;

9) zmiana przeznaczenia zabytku wpisanego do rejestru lub sposobu korzystania z tego zabytku;

10) umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1;

11) podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru;

12) poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania.

Zacytowany przepis wyraźnie zatem wskazuje, iż wykonywanie prac konserwatorskich wymaga zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wyrażonej w formie decyzji administracyjnej, a takiej zgody – w odniesieniu do żadnych prac – nie posiadał skarżący, zatem nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana na podstawie przepisów ustawy o zabytkach i ochronie zabytków, a skoro tak to w rozstrzyganej sprawie nie miał zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących jak to nazwał skarżący " zarzutów natury proceduralnej" zawartych w odwołaniu, co do których Kolegium nie ustosunkowało się, należy zauważyć, że zarzuty te, a zwłaszcza zarzut, iż w postanowieniu sprawie wszczęcia postępowania podatkowego zostało zawarte sformułowanie, iż nie przysługuje od niego zażalenie, nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż pouczenie to zgodne było z przepisem art. 236 § 1 w związku z art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów na postanowienie wydane w toku postępowania podatkowego przysługują zażalenie, ale tylko wtedy kiedy ustawa tak stanowi. W odniesieniu do postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego Ordynacja podatkowa nie zawiera uregulowania wskazującego na możliwość złożenia zażalenia – art. 165 § 2 – a skoro tak, to zgodnie z art. 236 postanowienie to nie podlega zaskarżaniu. Pouczenie zatem organu pierwszej instancji w tym przedmiocie było zgodne z prawem i z tych też powodów organ odwoławczy nie odniósł się do niego w sposób szczegółowy wskazując tylko, iż zarzut dotyczył "natury proceduralnej". Za pozbawiony podstaw prawnych należy uznać także zarzut, iż organ pierwszej instancji nie załączył do decyzji uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...]i że skarżący nie mógł dokonać weryfikacji prawidłowości wyliczenia wysokości podatku. W tym przedmiocie należy wskazać, że uchwała w sprawie określenia wysokości podatków i opłat lokalnych stanowi akt prawa miejscowego, obowiązującego na terenie Gminy, a więc podlegała opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a ponadto na możliwość zapoznania się z jej treścią w siedzibie Urzędu Gminy w ramach zapoznania się z materiałem dowodowym, jednakże skarżący – co wymaga podkreślenia – nie zareagował na postanowienie organu o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, czyniąc w postępowaniu odwoławczym podstawowymi właśnie zarzuty dotyczące tego materiału. W pozostałym zakresie organ ten odniósł się do zarzutów odwołania wskazując, że skarżący – wbrew twierdzeniu zawartym w odwołaniu – miał możliwość zapoznania się z całym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym także z treścią pisma Wojewódzkiego Urzędu Zabytków, gdyż organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie tego materiału, w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej, jednakże skarżący z prawa tego nie skorzystał. Zaznaczono także, że pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2005 r. w sprawie zapoznania się strony ze zgromadzonym materiałem w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania pisma – pozostało bez odpowiedzi. Należy zatem wskazać, że zarzuty zgłoszone na etapie postępowania odwoławczego, a dotyczącego prowadzenia postępowania podatkowego z naruszeniem zasad tego postępowania przez organ pierwszej instancji, nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i z tych też względów nie zasługują na uwzględnienie.

Reasumując, w ocenie Sądu, organy podatkowego zasadnie określiły skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za miesiące od [...] do [...] 2005 r. gdyż nieruchomość ta nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o zabytkach i ochronie zabytków, a skoro tak nie mogła być zwolniona od tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Sąd uznał również – jak wykazano wyżej – że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnień zaskarżonych decyzji i stwierdził ich zgodność z przepisami prawa.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), orzekł jak w sentencji wyroku.