Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2383/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1,  art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun - Kulik WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2011 r. sprawy ze skargi [...] Związku [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosków Prezydenta Miasta R. oraz [...] Związku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R. obr. [...] gm. kat. [...] powiat [...], oznaczonej jako pgr. [...]. kat. [...] o powierzchni [...] m2 oraz pgr. [...] kat.[...] o powierzchni [...] m2 z zaginionej Iwh. [...] gm. kat. [...], stanowiącej własność S. P.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. orzeczeniem z dnia [...] października 1968 r. wywłaszczyło za odszkodowaniem opisaną nieruchomość. Wskazane orzeczenie Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy decyzją z dnia [...] lipca 1969 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji oraz poprzedzającego ją orzeczenia wystąpił E. P., jeden z następców prawnych byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości S. P. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2001 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r.) stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji Komisji oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako pgr. [...] o powierzchni [...] m2 oraz pgr. [...] o powierzchni [...] m2 stanowiącej własność S. P. Decyzję z dnia [...] maja 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skarg [...] S.A. w R. oraz [...] Związku [...] w R., wyrokiem z dnia 20 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 2231/01 uchylił obie decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazując, że organ nie ustalił prawidłowo kręgu stron postępowania nadzorczego, a materiał dowodowy zebrany w sprawie wymaga uzupełnienia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją orzeczenia z dnia [...] października 1968 r., w części dotyczącej ustalenia odszkodowania na rzecz S. P. z tytułu wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako pgr. [...] oraz pgr. [...] oraz odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Decyzję tę organ nadzoru utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1251/04 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył, że organ powinien jednoznacznie ustalić, czy w dacie wywłaszczenia funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja lokalizacyjna Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] października 1965 r. nr [...] uchylająca jako wydaną bez podstawy prawnej decyzję lokalizacyjną Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] kwietnia 1965 r. o zmianie sposobu wykorzystania terenu ustalającą lokalizację [...] dla załogi [...] w R. Jednocześnie Sąd wskazał, że nawet w sytuacji istnienia w obrocie prawnym decyzji lokalizacyjnej, to na przeszkodzie w wykazaniu, że przedmiotowa nieruchomość mogła być wywłaszczona pod [...] stanąłby fakt, że było to gospodarstwo rolne, bowiem wskazanie gospodarstwa rolnego jako nieruchomości niezbędnej dla budowy [...] musiało budzić wątpliwości prawne, w związku z regulacją art. 10 ust. 1 ówczesnej Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r., która gwarantowała szczególną ochronę indywidualnych gospodarstw rolnych. Od powołanego wyroku [...] Związek [...] wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 194/06 oddalił. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r., w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w R. oznaczonej jako pgr. [...] oraz pgr. [...], stanowiącej w dniu wywłaszczenia własność S. P. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta R. oraz [...] Związek [...] złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ich rozpatrzeniu Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r., uznając ją za prawidłową. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ nadzoru stwierdził, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), a zatem kwestionowaną decyzję należy ocenić w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy. Istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Organ powołał się na treść art. 3 ust. 1-2 powołanej ustawy z 1958 r. i stanął na stanowisku, że niezbędność wywłaszczenia nieruchomości w tym trybie potwierdzana była w rozpatrywanej sprawie decyzją lokalizacyjną ustalającą lokalizację inwestycji na danym terenie. Decyzja Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. zostały wydane w oparciu o decyzję o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] kwietnia 1965 r. nr [...]. Jednocześnie Minister podniósł, że uwzględniając wskazania zawarte w wiążącym w sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2005 r. podjął działania mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego, jednakże mimo poszukiwań nie udało się odnaleźć akt pozwalających na jednoznaczne ustalenie, czy w dacie wywłaszczenia w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] października 1965 r. uchylająca decyzję lokalizacyjną Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] kwietnia 1965 r. Niemniej jednak, zgodnie z uzasadnieniem powołanego wyroku nawet gdyby przyjąć, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja lokalizacyjna, to fakt, że przedmiotowa nieruchomość ([...]) została wywłaszczona pod [...], uprawniał do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] października 1968 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Tym samym decyzja Komisji z dnia [...] lipca 1969 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie z dnia [...] października 1968 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem powołanego art. 3. Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia odszkodowania organ nadzorczy zauważył, że skoro brak było podstaw do wszczęcia i kontynuowania postępowania wywłaszczeniowego, to nie było również podstaw do ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Kwestia odszkodowania stanowi bowiem element wtórny do samego wywłaszczenia - bez wywłaszczenia nie ma odszkodowania. Ponadto organ nadzoru ustalił, że w przedmiotowej sprawie wywłaszczona nieruchomość odpowiada obecne działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, objęta jest księgą wieczystą nr [...], stanowi własność Gminy Miasta R. i znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...] Związku [...] w W. Nabycie przez Gminę Miasto R. własności nastąpiło nieodpłatnie z mocy prawa, co zostało stwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. Następnie Miasto R. aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2000 r. Rep. A nr [...] oddało przedmiotową nieruchomość nieodpłatnie w wieczyste użytkowanie [...] Związkowi [...] w W. Jak wskazano w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nieodpłatne nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Tym samym oddanie przedmiotowej nie-ruchomości w użytkowanie wieczyste [...] Związkowi [...] w W. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, który uniemożliwiłby stwierdzenie nieważności decyzji.

Na decyzję Ministra Infrastruktury skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] Związek [...], wnosząc o uchylenie w całości wskazanej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Decyzjom tym strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 156 1 pkt 2 kpa oraz przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) poprzez ich błędną interpretację oraz przyjęcie, ze zaistniały przesłanki warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej przez Komisję Odwoławczą do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1969 r. oraz utrzymanego przez nią w mocy orzeczenia Prezydium z dnia [...] października 1968 r.,

- art. 7 i 8 w związku z art. 11 i 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie kompleksowego wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym oraz braku bliższego wyjaśnienia motywów swego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 5 maja 2011 r. uczestnicy postępowania: E. P., W. P., K. P., E. P., J. P., M. P. oraz A. G. i E. M. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznej zapadłych w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację po przeszło czterdziestu latach orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W tej sytuacji przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego dotkniętego kwalifikowaną wadą nieważności. Organ administracji publicznej prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne. Oznacza to, że rozstrzyga on tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia, w dacie wydania kontrolowanego aktu, przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga natomiast o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Tak więc istotą postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest przeprowadzenie, w oparciu o stan faktyczny i prawny aktualny w dacie podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia, analizy mającej wykazać, czy jest ono dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1 kpa. Instytucja stwierdzenia nieważności jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych wadami materialno-prawnymi. Przy czym stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 kpa, co oznacza, że tryb ten może być stosowany tylko w sytuacji bezspornego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, które to przesłanki z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Zaistnienie tych przesłanek musi być oczywiste. Jednocześnie stosownie do art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 kpa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt III ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. V SA535/94, ONSA 1995 z. 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Chodzi zatem o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (wyroki: WSA w Warszawie z 21 grudnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 706/05 Lex nr 196278, NSA z 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 Lex nr 165717, NSA z 26 września 2000 r. sygn. akt V SA 2998/99 Lex nr 51249, NSA OZ we Wrocławiu z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 914/98 Lex nr 187879, NSA z 22 października 1999 r. sygn. akt I SA 8/98 Lex nr 47276). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oznacza to, że nie jest możliwe zaakceptowanie wydanej decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Wobec powyższego Minister jako organ nadzoru wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, jak również decyzję ją poprzedzającą, posiadał uprawnienia wyłącznie do zbadania, czy wskazane orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się pogląd o samodzielnym charakterze postępowania nadzorczego, którego wszczęcie rozpoczyna nowe postępowanie odrębne w stosunku do postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym.

Pokreślić przy tym należy, że dotychczasowe decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym obejmującym kwestionowaną w trybie nadzoru decyzję wywłaszczeniową trzykrotnie już podlegały ocenie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok z dnia 20 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 2231/01, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wydał wyrok z dnia 3 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1251/04, który został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 194/06. Zgodnie zaś z art. 153 (w związku z art. 190) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Orzeczenie sądu administracyjnego wywiera zatem skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Wyjaśnić należy, że przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego lub po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie dlaczego zastosowanie prawa zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.

Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu cytowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W tej sytuacji podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać zatem należy, że rozpatrując po raz trzeci niniejszą sprawę organ nadzoru był związany oceną prawną zawartą we wszystkich wydanych w tej sprawie wyrokach sądów administracyjnych. Należy zatem przypomnieć, że uchylając wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2005 r. (sygn. akt I SA/Wa 1251/04) decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2004 r. Sąd ten wskazał w uzasadnieniu kwestie wymagające dalszego wyjaśnienia. Po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego prowadzonego z uwzględnieniem wytycznych zawartych w tym orzeczeniu sądowym Minister Infrastruktury słusznie podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podstawowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma zbadanie, czy spełnione zostały materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. W tej sytuacji przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94, ze zm.) wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowanej realizacji zadań budownictwa ogólnomiejskiego i zorganizowanego budownictwa mieszkaniowego. Jak wynika z akt sprawy wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na potrzeby realizacji [...]. Przy czym - jak zauważył organ - niezbędność wywłaszczenia potwierdzana była decyzją lokalizacyjną ustalającą lokalizację inwestycji na danym terenie. W odniesieniu do podniesionych w powołanym wyroku wątpliwości organ nadzoru wskazał, że pomimo podejmowanych przez organ działań nie udało się odnaleźć akt pozwalających na jednoznaczne ustalenie, czy w dacie wywłaszczenia w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] października 1965 r. uchylająca decyzję lokalizacyjną Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w R. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] kwietnia 1965 r. Niemniej jednak zasadnie organ nadzoru uznał, że wobec jednoznacznej treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1251/04, który został utrzymany w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 194/06, kwestia ta stała się drugorzędna i nawet gdyby przyjąć, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja lokalizacyjna, to i tak sam fakt, iż przedmiotowa nieruchomość stanowiąca [...] została wywłaszczona pod [...], uprawniał do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] października 1968 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych. Jednoznacznie kwestię tę przesądził bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 3 października 2005 r., w uzasadnieniu którego Sąd ten stanął na stanowisku, że "Nawet przy założeniu, że istniała w dacie wydania orzeczenia wywłaszczającego decyzja lokalizacyjna, co w świetle powyższych ustaleń jest mało prawdopodobne, to na przeszkodzie w wykazaniu, iż przedmiotowa nieruchomość mogła być wywłaszczona pod [...] stanąłby fakt, że było to gospodarstwo rolne. Wskazanie gospodarstwa rolnego jako nieruchomości niezbędnej dla realizacji ww. celu musiało budzić wątpliwości prawne, w związku z regulacją art. 10 ust.1 obowiązującej wówczas Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r. gwarantującą konstytucyjną ochronę indywidualnych gospodarstw rolnych. Indywidualne gospodarstwa rolne podlegały wówczas szczególnej ochronie, dalej idącej niż w przypadku innych form własności indywidualnej, którym ustawodawca zapewniał jedynie ochronę w granicach obowiązujących ustaw. Z treści przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych jednoznacznie wynika, że wywłaszczać pod [...] można tereny "odpowiednie". Odpowiednie to nie tylko takie, które jakościowo odpowiadały wymogom [...], ale także takie, które można było przejmować zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt III RN 77/99). Chociażby z uwagi na te okoliczności organ nadzorczy był uprawniony do stwierdzenia, że orzeczenie wywłaszczeniowe Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. z dnia [...] października 1968 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych". Oznacza to, że opierając się na materiale dokumentacyjnym znajdującym się w aktach administracyjnych Minister Infrastruktury miał podstawy do przyjęcia, że objęte postępowaniem nadzorczym orzeczenia w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że pod [...] zostały wywłaszczone grunty rolne. Jak podkreślił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku z dnia 3 października 2005 r. odwołując się do dotychczasowego dorobku orzeczniczego Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić należy, że zestawienie normy art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości zezwalającej wywłaszczenie nieruchomości m.in. na cele użyteczności publicznej z normą art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych, uznającą [...] za urządzenia użyteczności publicznej, niekoniecznie musi prowadzić do wniosku o dopuszczalności wywłaszczenia pod [...] każdej nieruchomości. Sama bowiem przydatność nieruchomości na cel użyteczności publicznej nie stanowiła jeszcze wystarczającej przesłanki do wywłaszczenia gruntu. Ubiegający się o wywłaszczenie winien był wykazać, że to właśnie ta nieruchomość jest niezbędna na określony cel użyteczności publicznej, a organ orzekający w sprawie winien ten fakt ocenić i ewentualnie zweryfikować. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika natomiast, aby Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. takiej analizy i oceny w ogóle dokonało. Przy czym przypomnieć należy, że z treści przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych jednoznacznie wynika, że wywłaszczać pod [...] można było jedynie tereny "odpowiednie". Odpowiednie natomiast to nie tylko takie, które jakościowo odpowiadały wymogom [...], ale także takie, które można było przejmować zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem (w tym również z regulacją art. 10 ust. 1 obowiązującej wówczas Konstytucji PRL z dnia 22 lipca 1952 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekający uznał, że zasadnie organ nadzorczy stwierdził, iż decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] lipca 1969 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie z dnia [...] października 1968 r. wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 7 ust. 3 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych.

W ocenie Sądu prawidłowo również odnosząc się do kwestii ustalenia odszkodowania organ nadzorczy zauważył, że skoro brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, to nie było również podstaw do ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

Zasadnie także organ nadzoru uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 2 kpa, w postaci tzw. nieodwracalnych skutków prawnych. Wynika to z faktu, że przedmiotowa nieruchomość stanowi obecnie własność Gminy Miasta R. Przy czym nabycie przez Gminę Miasto R. własności nieruchomości nastąpiło nieodpłatnie z mocy prawa, co zostało stwierdzone decyzją komunalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. Dopiero po komunalizacji Miasto R. aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2000 r. Rep. A nr [...] oddało przedmiotową nieruchomość nieodpłatnie w wieczyste użytkowanie [...] Związkowi [...] w W. Zatem oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste [...] Związkowi [...] w W. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego decyzji wywłaszczeniowej, który uniemożliwiłby stwierdzenie nieważności decyzji. Ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz [...] Związku [...] mogłoby ewentualnie być analizowane w ramach oceny skutków prawnych decyzji komunalizacyjnej.

Podsumowując Sąd uznał, że z analizy akt sprawy wynika, że postępowanie nadzorcze zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. zostało przeprowadzone wnikliwie, z zachowaniem reguł postępowania określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i z uwzględnieniem wiążącej organ oceny prawnej i wskazań co do dalszego sposobu postępowania wynikających z zapadłych w niniejszej sprawie orzeczeń sądów administracyjnych. Materiał dowodowy w sprawie został dostatecznie zebrany. Wyjaśnione zostały także wszystkie okoliczności istotne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Minister przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe oraz usunął dające się usunąć wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy. Także w zgodzie z treścią art. 107 § 3 kpa organ nadzoru przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu ponownie wydanego rozstrzygnięcia, które dostatecznie odzwierciedla rację decyzyjną i wyjaśnia tok rozumowania organu, który prowadzi do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego i procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie. Minister w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał również fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.