Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 794/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stwierdził u E. T. choroby zawodowej – [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, jednakże wobec braku rozpoznania takiej choroby przez uprawnioną do tego placówkę medyczną – Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. – nie można stwierdzić choroby zawodowej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący, który uznała ją za niesłuszną i krzywdzącą. W odwołaniu tym wskazał, że w 2001 r. w karcie wypisowej Instytutu Medycyny Pracy napisano, że w badaniu [...] stwierdzono cechy przewlekłego [...], a w wykazie chorób zawodowych w rozporządzeniu z 1983 r. pod pkt [...] wymieniono: [...], wywołane działaniem [...]. Wskazana okoliczność w 2001 r. nie była brana pod uwagę, ponieważ ówczesne postępowanie prowadzone było z uwagi na badania [...]. Zdaniem E. T. choroba [...] spowodowana została warunkami pracy, ponieważ w wywiadzie środowiskowym sporządzonym [...] r. wyszczególniono [...], która mogła spowodować ryzyko choroby zawodowej, natomiast pominięto inne [...], które to występowały na wydziale, na którym pracował. Nadto skarżący zaznaczył, że nie zostało zakończone postępowanie w sprawie choroby zawodowej dotyczącej [...], które to prowadzone było od 2001 r.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również przywołał obowiązujące przepisy w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ ten podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej E. T. i uznał, że pracował on w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Jednocześnie wskazał, że orzeczenia obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w sprawie: Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. i Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wykluczyły występowanie u niego choroby pozwalającej stwierdzić chorobę zawodową – [...]. Nadto w uzasadnieniu orzeczenia placówki odwoławczej zaznaczono, że charakter zmian patologicznych w obrębie [...] nie upoważnia do przyjęcia związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a warunkami pracy i nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję w imieniu E. T. wniósł jego pełnomocnik adwokat K. B.. W skardze tej pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podstawą skargi uznano naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych przez niezakwalifikowanie [...] występujących u E. T. do choroby zawodowej określonej w pkt [...] wykazu zamieszczonego w załączniku do wskazanego rozporządzenia. Naruszenie prawa materialnego spowodowane zostało błędnym zastosowaniem w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji rozporządzenia z 30 lipca 2002 r., pomimo, iż postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w 2001 r., a zatem rozpatrywane winno być według zasad rozporządzenia z 1983 r. W skardze tej zarzucono organom administracji naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji lekarskiej, w tym stwierdzeń lekarza leczącego jak również nie wyjaśnienie motywów rozpoznania innej aniżeli choroba zawodowa jednostki chorobowej. W motywach skargi wskazał, że o rozstrzygnięciu zadecydowało formalistyczne podejście do stanu funkcji organizmu. Zdaniem pełnomocnika skarżącego § 10 rozporządzenia z 30 lipca 2002 r. nakazuje w sprawie rozpoznania chorób zawodowych stosować przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. – nie zaś tych, na jakie powołuje się podstawa prawna wskazana w zaskarżonej decyzji. Administracyjne postępowanie rozpoznawcze w zakresie chorób zawodowych skarżącego wszczęte zostało z urzędu w trybie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i toczyło się m. in. w oparciu o wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej skarżącego sporządzony przez dział BHP "A" w dniu [...] r. wskazujący wartości dotyczące narażenia na [...],[...],[...] i [...]. Z tego też powodu w dniu [...] r. przeprowadzone zostały badania [...] i postępowanie administracyjne nie zostało zakończone. W tej sytuacji zawiadomienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej w istocie kamufluje przebieg postępowania administracyjnego w przedmiocie choroby zawodowej dotyczącej przewlekłego [...], ponieważ postępowanie rozpoczęło się w 2001 r. a nie w [...] 2005 r.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił organom administracji brak wnikliwej analizy orzeczeń lekarskich i krytycznej ocenie stosownie do art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, kiedy wiadomym jest, że w placówkach medycznych dochodziło do nieprawidłowości w podejmowaniu orzeczeń medycznych. Nadto zachodzi potrzeba poszerzenia medycznego postępowania rozpoznawczego dla wyjaśnienia czy obraz przewlekłego [...] odpowiada wymogom wynikającym z brzmienia pkt [...] wykazu chorób, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił wniesioną skargę i podkreślił, że w 2001 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne dla rozpoznania zgłoszonego podejrzenia zachorowania na dwie współistniejące choroby zawodowe; zawodowe [...] oraz przewlekły, [...]. W odniesieniu do zawodowego uszkodzenia [...] została wydana decyzja negująca zawodowe [...] pomimo, iż lekarze rozpoznali takie uszkodzenie, jednakże nie składał odwołania, ponieważ jeszcze pracował i poddał się sugestiom ze strony przełożonych. Natomiast w odniesieniu do drugiego postępowania nie wydane zostało żadne rozstrzygnięcie i sprawa nie została zakończona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności przyjdzie rozstrzygnąć fundamentalną kwestię dla rozpatrywanej sprawy, a zarazem podstawowy zarzut skargi, a mianowicie w oparciu, o które przepisy winno być prowadzone postępowanie administracyjne. Jak wynika to z powołanej podstawy prawnej organy administracji podejmowały rozstrzygnięcia w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), natomiast skarżący utrzymuje, że postępowanie w sprawie winno toczyć się w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do postanowień § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. W świetle przywołanego przepisu postępowanie administracyjne dotyczące choroby zawodowej, które rozpoczęło się pod rządzami rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. prowadzone jest w oparciu o te przepisy. Jednocześnie pojęcie rozpoczęcia prowadzenia postępowania ujęte jest tu wyjątkowo szeroko i oznacza także uruchomienie postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia. W kontekście tak liberalnego przepisu przyjdzie zbadać stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie. Skarżący w odwołaniu jak również w skardze do tutejszego Sądu podnosi, iż w 2001 r. w karcie wypisowej Instytutu Medycyny Pracy napisano, że w badaniu [...] stwierdzono cechy przewlekłego [...], co jego zdaniem stanowiło przejaw uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej, a tym samym nakazuje w sprawie stosować przepisy rozporządzenia z 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

Z uwagi na szczupłość akt administracyjnych w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wystąpił do organu odwoławczego o przekazanie całości akt administracyjnych dotyczących postępowania prowadzonego w 2001 r. z inicjatywy skarżącego. Przedłożona przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. dokumentacja dotycząca wskazanego postępowania pozwoliła ustalić, że w 2001 r. skarżący ubiegał się o stwierdzenie choroby zawodowej z tytułu zawodowego [...]. Na wskazaną okoliczność prowadzone było postępowanie epidemiologiczne (z dnia [...]r.), także orzeczenie lekarskie Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z [...] r. dotyczyło braku podstaw do rozpoznania zawodowego [...], nadto w ramach tego postępowania skarżący pismem z dnia [...]r. zwracał się do Przychodni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z odwołaniem dotyczącym sprawdzenia prawidłowości podanych [...] stwierdzonego u niego [...]. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w 2001 r. prowadzone było postępowanie związane z zawodowym [...], natomiast w ramach przeprowadzanych badań w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w karcie wypisowej z tego Szpitala zamieszczono zdanie, iż "w badaniu [...] stwierdzono cechy przewlekłego [...]. Jednocześnie rozpoznano w nim brak podstaw do rozpoznania zawodowego [...]".

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że w 2001 r. wbrew twierdzeniom skarżącego prowadzone było jedynie postępowanie dotyczące zawodowego [...], przy czym należy zauważyć, że pomimo zapewnień skarżącego i jego pełnomocnika, postępowanie to nie zostało wówczas zakończone, ponieważ stosowne decyzje administracyjne w tym zakresie podjęte zostały dopiero w [...] 2006 r. W 2001 r. postępowanie zakończyło się jedynie na orzeczeniach uprawnionych do wypowiedzenia się w sprawie placówek medycznych. Natomiast nie znalazły potwierdzenia twierdzenia skarżącego o uruchomieniu w 2001 r. postępowania dotyczącego choroby zawodowej związanej z przewlekłym, [...], wywołane działaniem [...]. Wskazane rozpoznanie w karcie wypisowej Szpitala nie jest w żadnym przypadku formą uruchomienia takiego postępowania. Rozpoznanie to zostało wpisane do karty wypisowej przy okazji innych przeprowadzonych badań medycznych w ramach prowadzonego postępowania dotyczącego rozpoznania zawodowego [...]. Informacji tej nie można zdaniem Sądu ujmować jako rozpoznanie choroby zawodowej lub jej stwierdzenie, zatem brak jest podstaw do uznania, aby takie postępowanie zostało uruchomione, a tym samym do uznania, że w rozpatrywanej sprawie winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r. o chorobach zawodowych.

Skoro w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., zatem należy przedstawić stan prawny, jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w sprawie. W oparciu o wskazany akt chorobę zawodową można stwierdzić wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia a jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem, jak również wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego.

Stosownie do postanowień pkt [...] załącznika do powołanego powyżej rozporządzenia chorobą zawodową jest [...], a okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego wynosi jeden rok.

W rozpatrywanej sprawie uprawnione do tego placówki medyczne: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie stwierdziły u skarżącej występowania choroby zawodowej [...]. Obie wskazane placówki w swoich orzeczeniach rozpoznały natomiast u skarżącego przewlekły [...]. Należy zauważyć, że w aktualnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych wskazana choroba nie jest wymieniona, natomiast choroba ta stosownie do postanowień rozporządzenia z 18 listopada 1983 r. stanowiłaby podstawę do rozpoznania u skarżącego występowania choroby zawodowej. Dodatkowo należy zaznaczyć, że w przypadku skarżącego nie można byłoby rozpoznać występowania choroby zawodowej, ponieważ ustanie narażenia zawodowego nastąpiło w 1999 r., natomiast postępowanie w sprawie uruchomione zostało w 2005 r., a zatem znacznie po upływie wskazanego okresu przewidzianego w załączniku do rozporządzenia. W skardze do tutejszego Sądu zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7 i art. 8. Naruszenie to, zdaniem skarżącego sprowadzało się do braku wnikliwej analizy zgromadzonej dokumentacji lekarskiej w tym stwierdzeń lekarza leczącego skarżącego, wydanych po ponad rocznej obserwacji oraz na poprzestaniu na dowolnej ocenie lekarzy orzekających w postępowaniu administracyjnym. W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, że zarzuty te są bardzo ogólnikowe i sprowadzają się do odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, a nie wskazują na braki tegoż materiału dowodowego. Takie ujęcie postawionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie może zostać uwzględnione. W toku postępowania administracyjnego organ administracji publicznej obowiązany jest do wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie zarzuca organowi administracji uchybień w tym zakresie, natomiast zarzuca im odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego od własnej oceny. Taki zarzut nie jest uprawniony. Nadto skarżący zarzuca organom administracji, że przy podejmowaniu rozstrzygnięć w sprawie oparli się na ocenie lekarzy orzekających w postępowaniu administracyjnym. Zarzut ten jest niezrozumiały, otóż z brzmienia obowiązujących przepisów prawa wynika, że organ administracji przed podjęciem rozstrzygnięcia uzyskuje orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do tego placówkach medycznych. Orzeczenia te jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowią formę opinii biegłego i nie zwalniają organ administracji od obowiązku wszechstronnego i całościowego rozpatrzenia sprawy w kontekście występowania choroby zawodowej u osoby ubiegającej się o jej stwierdzenie, a nawet więcej stanowi się w nim, że organy administracji są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, chyba, że skarżący podważy zasadność wydanych orzeczeń lekarskich (zob. wyrok WSA z 30 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 184/05 niepublikowane). W świetle powyższych uwag wniesiony zarzut nie może zostać uwzględniony.

Natomiast skarżący nie przedstawił bliżej, na czym polega naruszenie postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże wziąwszy pod uwagę treść wskazanego przepisu, to miał na myśli brak pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie i ten zarzut nie może zostać uwzględniony, ponieważ nie znajduje on oparcia w materiale dowodowym i w działaniach organów administracji.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.