Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 264/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw z art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. przyznaje adwokatowi W. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 ze zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), jak również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15), kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że strona pracowała w Fabryce W. "P." we W. na następujących stanowiskach:

- od dnia 10 lipca 1967 r. jako laborant w odlewni W-6;

- od dnia 1 kwietnia 1970 r. do dnia 31 grudnia 1972 r. jako metalurg;

- od dnia 1 stycznia 1973 r. do dnia 30 kwietnia 1973 r. jako referent techniczny;

- od dnia 1 maja 1973 r. do dnia 31 sierpnia 1973 r. jako samodzielny metalurg;

- od dnia 1 września 1973 r. do dnia 30 kwietnia 1974 r. jako konstruktor w dziale taboru kolejowego;

- od dnia 1 maja 1974 r. do dnia 30 czerwca 1978 r. jako samodzielny konstruktor;

- od dnia 1 lutego 1986 r. do dnia 29 lipca 1988 r. jako mechanik ds. miernictwa w laboratorium pomiaru długości kąta;

- od 1988 r. przebywa na rencie inwalidzkiej.

Strona badana była w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W., który dnia 7 lipca 1995 r. zgłosił brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.), podając "W ramach odwołania pacjentka została skierowana do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Instytut po konsultacji w dniu 24 maja 1995 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] 1995 r. następującej treści: Rozpoznanie: Zmiany pozapalne w uchu środkowym prawym. Przebyta operacja ucha środkowego lewego z powodu otosklerozy. Obustronny ubytek słuchu typu mieszanego z przewagą komponentu przewodzeniowego. Przebyta operacja migdałków podniebiennych." Jednostka orzecznicza uzasadniła podjęte stanowisko tym, iż "stopień i charakter zmian w narządzie słuchu (zweryfikowane audiometrią obiektywną ABR, tympanometrią) nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Ponado jak wynika z przebiegu pracy zawodowej narażenie na hałas ponadnormatywny (ok. 7 lat – lata 1967 – 1974) ustało 20 lat temu."

Dnia 11 marca 2004 r. strona zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej narządu słuchu. W związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. ustalił, iż decyzją z dnia [...] nr [...] przyznano zainteresowanej III grupę renty inwalidzkiej, a organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie wydawały decyzji w sprawie choroby zawodowej.

Zainteresowana została skierowana na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., który dnia [...] 2005 r. (korekta dnia [...] 2005 r.) wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu (poz. 21 wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.). D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. rozpoznał "(...) obustronne ubytki słuchu typu pozaślimakowego (resztki słuchowe). Stan po usunięciu migdałków podniebiennych. Szumy uszne." i uzasadnił zajęte stanowisko tym, iż: "Aktualnie w badaniach laryngologicznych uzupełnionych o diagnostykę audiologiczną, w tym: trzykrotną audiometrię tonalną progową, audiometrię impedancyjną, badanie słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu, testy rozróżniania krótkich przyrostów natężenia dźwięku SISI rozpoznano obustronne ubytki słuchu typu pozaślimakowego (resztki słuchowe). Zmiany w narządzie słuchu stwierdzone u pani K. K., tj. obustronne ubytki słuchu typu pozaślimakowego nie spełniają klinicznych kryteriów zawodowego uszkodzenia słuchu określonych w wykazie chorób zawodowych będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. (...). Natomiast z dokumentacji medycznej pacjentki wiadomo, że już w 1995 r. obustronne ubytki słuchu u zainteresowanej miały charakter mieszany, tj. przewodzeniowo-odbiorczy z przewagą komponentu przewodzeniowego. Zatem zarówno schorzenia w narządzie słuchu stwierdzane obecnie u pani K., jak i zmiany rozpoznane w tutejszym Ośrodku i Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w 1995 r. nie figurują w wykazie chorób zawodowych i w związku z tym, nie mogą być uznane za chorobę zawodową. Również okres jaki upłynął od czasu pracy w narażeniu na hałas patogenny - powyżej 29 lat - nie daje podstaw do uznania zmian w narządzie słuchu za chorobę zawodową. Biorąc pod uwagę całość przedłożonej przez pacjentkę dokumentacji lekarskiej, badania przeprowadzone w tutejszym Ośrodku aktualnie i w 1995 r., wyniki badań przeprowadzonych w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. w 1995 r. oraz dane dotyczące oceny narażenia zawodowego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu spowodowanej hałasem."

Strona nie zgodziła się z powyższym orzeczeniem. Została skierowana na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W odpowiedzi jednostka orzecznicza II stopnia odesłała dokumentację do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., ponieważ strona zrezygnowała z badań z powodów zdrowotnych. W trybie odwoławczym dokumentacja została ponownie skierowana do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. celem wydania opinii w oparciu o dokumentację (uwzględniając pismo strony z dnia 17 lipca 2005 r.). W odpowiedzi Instytut Medycyny Pracy w Ł. poinformował, iż "po zapoznaniu się z całością dokumentacji przesłanej do Instytutu zgadzamy się w pełni ze stanowiskiem DWOMP wyrażonym w orzeczeniu [...] z dnia [...], że w przypadku ww. brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Udokumentowane wieloletnie narażenie na hałas na stanowisku pracy stanowi tylko jeden z warunków niezbędnych do rozpoznania choroby zawodowej. Jednakże zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego - warunek ten nie został spełniony. W przypadku hałasu dochodzi do uszkodzenia wyłącznie komórek słuchowych narządu Cortiego zlokalizowanych w ślimaku, co w efekcie powoduje obustronny odbiorczy ubytek słuchu lokalizacji ślimakowej.

Z wywiadu lekarskiego przeprowadzonego w trakcie badania w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. dnia [...] 1995 r. ustalono, że ww. od 10-13 roku życia chorowała na zapalenie uszu. W 1968 r. przebyła operację ucha środkowego z powodu otosklerozy (tj. unieruchomienia trzeciej kosteczki słuchowej, czyli strzemiączka). W 1970 r. zaopatrzona została w aparat słuchowy. Badanie otoskopowe wykazało zmiany pozapalne w uchu prawym. Badania audiologiczne przeprowadzone w naszym Instytucie w 1995 r. wykazały u ww. "obustronny ubytek słuchu typu mieszanego z przewagą komponentu przewodzeniowego." Badania audiologiczne bezspornie wykazały, że przyczyną są zmiany patologiczne dotyczące ucha środkowego tj. w układzie przewodzącym dźwięk, co pozostaje bez związku z narażeniem na hałas i uwarunkowane jest czynnikami pozazawodowymi, tj. stany zapalne ucha środkowego, otoskleroza (...). Ponadto otoskleroza jest schorzeniem dziedzicznym charakteryzującym się występowaniem organicznym ognisk obcej substancji kostnej w okolicy okienek, kosteczek słuchowych głównie strzemiączka oraz w otoczce kostnej błędnika. Klinicznie schorzenie to cechuje postępujący ubytek słuchu typu ucha środkowego, szum uszny. Zmiany przedotosklerotyczne polegające na zwyrodnieniu chrząstki, odkładaniu się soli wapnia, obliteracja naczyń itp. występują wcześnie, bo już po okresie pokwitania, a w pełni schorzenie ujawnia się w okresie 20-40 roku życia. Według dotychczasowego stanu wiedzy należy stwierdzić, że otoskleroza jest chorobą rozwijającą się na odpowiednim podłożu konstytucjonalnym, pochodzącym z dziedzicznego obciążenia i wywołana jest czynnikami wewnętrznymi, a nie jest spowodowana czynnikami ani uszkodzeniami zewnątrzpochodnymi takimi jak np. hałas. Ponadto u osób z otosklerozą ryzyko urazu akustycznego jest mniejsze niż u osób ze sprawnym układem przewodzącym dźwięk. Uważa się, że u osób z unieruchomionym łańcuchem kosteczek mniej ciśnienia akustycznego dociera do płynów ucha wewnętrznego i mniejsze jest ryzyko uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. Otoskleroza dotyczy obu uszu i upośledzenie słuchu rozpoczyna się skrycie, chorzy nie zawsze umieją dokładnie określić jego występowanie, jednak upośledzenie słuchu ma charakter postępujący i prowadzi do głuchoty typu przewodzeniowego. Jeżeli otoskleroza przebiega z udziałem ucha wewnętrznego, powstaje głuchota mieszana, tj. przewodzeniowo-odbiorcza. Niekiedy ubytek słuchu może być tak duży, że graniczy z głuchotą. W przypadku p. K. K. badania ABR (potencjały słuchowe wywołane z pnia mózgu) z dnia 24.05.1995 r. wykazało, że ubytek słuchu dla częstotliwości 1,2, 4 kHz wynosi 40, 55 i 65 dB. Aktualnie z badań audiologicznych wykonanych w DWOMP we Wrocławiu w 2005 r. wynika, że u ww. stwierdzono obustronny głęboki ubytek słuchu tj. resztki słuchowe, a więc nastąpiła dalsza progresja głuchoty co dodatkowo przemawia za etiologią pozazawodową rozwoju ubytku słuchu. Uszkodzenie słuchu spowodowane przez hałas ma charakter trwały i nie obserwuje się progresji niedosłuchu ani poprawy słuchu po ustaniu ekspozycji na hałas. Reasumując brak jest merytorycznych podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym obecnie uszkodzeniem słuchu a narażeniem na hałas środowiska pracy, które ustało w 1988 r., tj. 17 lat temu i rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. (...)."

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., dnia [...] 2005 r., wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.).

Od powyższej decyzji strona odwołała się. Po przeprowadzeniu uzupełniającego dochodzenia epidemiologicznego, dnia [...] 2006 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w oparciu o całość zgromadzonego materiału, w tym opinii biegłych przy Rejonowym Sądzie Pracy we W., wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy powyższą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W.

Strona zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 4 grudnia 2006 r. (sygn. akt III SA/Wr 109/06) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] 2006 r. podając w uzasadnieniu: "(...) postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. i w ramach tego postępowania nie zostało wydane rozstrzygnięcie, co oznacza, że w sprawie zastosowanie znajduje § 10 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r., a ponowienie przez skarżącą wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej z tytułu uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem należy traktować jako czynność procesową strony, w toku nadal zawisłej sprawy, w której postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Powyższe uzasadnienie pełni konstatację, że w przedmiotowej sprawie organy obu instancji nieprawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na rozporządzeniu z dnia 30.07.2002 r., ponieważ wobec wszczęcia postępowania w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 18.11.1983 r., ten właśnie akt prawny powinien stanowić podstawę wydanych orzeczeń."

W związku z tym wyrokiem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. przekazał całość akt sprawy do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. celem kontynuowania postępowania administracyjnego wg wytycznych w nim zawartych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwrócił się do D.Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z prośbą o wydanie orzeczenia lekarskiego w bieżącej sprawie zgodnie z wytycznymi Sądu.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, po ponownych badaniach i analizie całości zgromadzonej dokumentacji, w dniu [...] 2007 r., wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.). Jednostka orzecznicza uzasadniła swoje stanowisko w następujący sposób: "Aktualnie w badaniach laryngologicznych, uzupełnionych o diagnostykę audiologiczną (audiometria tonalna, audiometria impedancyjna, próba Webera audiometryczna) stwierdzono: resztki słuchowe obustronne, ubytki słuchu pozaślimakowe (...). Udokumentowane narażenie na hałas stanowi tylko jeden z warunków niezbędnych do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Jednakże zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego - warunek ten nie został spełniony. W przypadku działania hałasu patogennego, dochodzi do uszkodzenia wyłącznie komórek słuchowych narządu Cortiego zlokalizowanych w ślimaku, co w efekcie powoduje obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej i tylko taki może zostać uznany za chorobę zawodową. Stwierdzane obecnie zmiany w narządzie słuchu u pani K. K., jak również zmiany rozpoznawane w tutejszym ośrodku w 1995 r. i 2005 r. oraz już w 1995 r. w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. - pod postacią obustronnego ubytku słuchu typu mieszanego z przewagą komponentu przewodzeniowego - nie odpowiadają biologicznym skutkom narażenia na hałas. Potwierdza to również bogata dokumentacja medyczna przedłożona przez pacjentkę, w tym wyniki badań audiometrycznych, na podstawie których można stwierdzić, iż ubytki słuchu u pani K. K. miały charakter mieszany (tj. przewodzeniowo-odbiorczy czyli pozaślimakowy) już od 1976 r. Ponadto za czynnikiem pozazawodowym stwierdzonych zmian w narządzie słuchu, przemawia postępowanie niedosłuchu, pomimo ustania narażenia na hałas."

Strona, nie zgadzając się z wyżej wymienionym orzeczeniem, została skierowana przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy na badania do jednostki diagnostyczno-orzeczniczej drugiego szczebla – Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Dnia [...] 2008 r. Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku postaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.), podając w uzasadnieniu: "Nasze badania (podobnie jak wszystkie inne badania przeprowadzone podczas długotrwałego procesu diagnostyczno-orzeczniczego) potwierdzają komponent przewodzeniowy ubytku słuchu (....). Narażenie na hałas w środowisku pracy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu, który ww. najprawdopodobniej spełniała w latach 1967-1974, kiedy była narażona na hałas o poziomach 80-92 dB (A), a następnie do 1988 r. również była narażona na hałas podczas konsultacji na wydziałach produkcyjnych."

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji, przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego oraz wyżej wskazanych orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W., dnia [...] 2008 r., wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u strony choroby zawodowej - uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu (poz. 15 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.).

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.

Jak dalej wskazał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwowego Inspektora Sanitarnego muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z §2 ust. 1 i §5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

Udokumentowane wieloletnie narażenie na hałas na stanowisku pracy stanowi tylko jeden z warunków niezbędnych do rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku odwołującej się pierwszy, konieczny do spełnienia warunek nie został spełniony. Zespół objawów choroby zawodowej powinien odpowiadać skutkom biologicznym działania czynnika szkodliwego. Obie placówki służby zdrowia upoważnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł. były zgodne co do faktu, iż stwierdzone u zainteresowanej zmiany w narządzie słuchu nie kwalifikują do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W przypadku hałasu dochodzi do uszkodzenia wyłącznie komórek słuchowych narządu Cortiego zlokalizowanych w ślimaku, co w efekcie powoduje obustronny odbiorczy ubytek słuchu o lokalizacji ślimakowej. U strony żadna z wyżej wymienionych placówek nie stwierdziła takiego typu uszkodzenia narządu słuchu.

Organ odwoławczy podkreślił, że zajęte stanowisko jest zgodne z linią orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartą m.in. w wyroku z dnia 29 stycznia 2007 r. (sygn. akt III SA/Wr 499/06) w innej sprawie: “(...) według wiedzy medycznej — jedynie uszkodzenie narządu Cortiego zlokalizowanego w ślimaku, uzasadniałoby twierdzenie, iż ubytek słuchu spowodowany został hałasem. Skoro zaś przeprowadzone w postępowaniu badania wykluczyły ślimakową lokalizację ubytku, stanowisko organu w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej uznać należy za zasadne."

W etiologii stwierdzonego u strony uszkodzenia słuchu wymienia się zmiany patologiczne dotyczące ucha środkowego, tj. w układzie przewodzącym dźwięk, takie jak stany zapalne ucha środkowego oraz otosklerozę, które pozostaje bez związku z narażeniem na hałas i uwarunkowana jest czynnikami pozazawodowymi. Otoskleroza jest schorzeniem dziedzicznym, cechującym się postępującym ubytkiem słuchu typu ucha środkowego. Podkreśla się także, że u osób z otosklerozą ryzyko urazu akustycznego jest mniejsze niż u osób ze sprawnym układem przewodzącym dźwięk. Uważa się, że u osób z unieruchomionym łańcuchem kosteczek (otoskleroza) mniej ciśnienia akustycznego dociera do ucha wewnętrznego i mniejsze jest ryzyko uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem. W przypadku odwołującej się dalsza progresja głuchoty po okresie narażenia zawodowego dodatkowo przemawia za pozazawodową etiologią. Uszkodzenie słuchu spowodowane przez hałas ma charakter trwały i nie obserwuje się progresji niedosłuchu ani poprawy słuchu po ustaniu ekspozycji na hałas.

W związku z powyższym, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po wnikliwej analizie zgromadzonej dokumentacji, wobec braku rozpoznania klinicznego, które wymagane jest do stwierdzenia choroby zawodowej, w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., nie znalazł podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu I instancji.

Na tę decyzję K.K. złożyła skargę do tutejszego Sądu. Wniosła o jej uchylenie, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zarzuciła naruszenie art.art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W skardze podniosła, że zgodnie z wyrokiem Sądu z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 109/06 “miało być wydane orzeczenie lekarskie i decyzja Inspektora Sanitarnego" na podstawie rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z roku 1983 r. Jego przepisy nie rozróżniały, czy uszkodzenie zawodowe słuchu było ślimakowe, czy pozaślimakowe. Jak wskazała skarżąca uszkodzenie słuchu, które posiada jest i ślimkowe i pozaślimakowe, co wynika z załączonej dokumentacji. Nastąpiło w okresie pracy zawodowej, więc ma prawo domagać się aby orzeczono u niej chorobę zawodową.

Dalej skarżąca podniosła, że jej zawód wymagał pracy w aparacie słuchowym. Aparat ten nie posiadał funkcji “automatyki tłumienia hałasu". Tak więc, cały czas była narażona na hałas ponadnormatywny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że badane decyzje administracyjne zapadły w konsekwencji wydanego przez Wojewódzki Sąd Administarcyjny we Wrocławiu w dniu 4 grudnia 2006 r. wyroku (sygn. akt III SA/Wr 109/06), którym Sąd uchylił wydane wobec skarżącej decyzje organów sanitarnych w sprawie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.

Badając opisaną wyżej sprawę Sąd spostrzegł, że skarżąca została poddana badaniom przez uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówki medyczne w roku 1995, a więc pod rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Co więcej, w ramach tego postępowania nie zostało wydane rozstrzygnięcie, co oznacza, że w sprawie zastosowanie znajduje § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., po myśli którego postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, a ponowienie przez skarżącą wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej z tytułu uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem należy traktować jako czynność procesową strony w toku nadal zawisłej sprawy, w której postępowanie nie zostało jeszcze zakończone.

Dokonana przez Sąd, a powołana wyżej, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania niewątpliwie obligowały organ sanitarny do wydania rozstrzygnięcia je uwzględniającego, a zatem zastosowania jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia rozporządzenia z roku 1983 r.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd w obecnym składzie, w pierwszym rzędzie, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji właśnie pod tym kątem. Kontrola ta wykazała wady postępowania w tym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że w sentencjach wydanych decyzji organy sanitarne jako podstawę prawną przywołały rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, jednakże w ich uzasadnieniach powołały się też na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Organ odwoławczy wskazywał również na pozaślimakowe pochodzenie ubytku słuchu u skrżącej.

Powyższe razi tym bardziej, że powoływanie się w tej kwestii przez organy na omyłkę pisarską zostało wykluczone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wr 1178/11 (publ. CBOSA). Sąd uchylił wydane w tym przedmiocie postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2009 r. wskazując, że okoliczność powołania w zaskarżonej decyzji przez organy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. jest okolicznością istotną w sprawie i nie podlega sprosotowaniu oczywistą omyłką tylko ocenie merytorycznej.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z brzmieniem pkt 15 Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. stanowiącego “Wykaz chorób zawodowych" jako chorobę zawodową wskazano "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Oznacza to, że dla ustalenia tej choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie przez lekarza u osoby badanej uszkodzenia słuchu, przy czym nie chodzi o fizjologiczne uszkodzenie słuchu, ale o uszkodzenie nie mające charakteru fizjologicznego, a więc nie związanego ze starzeniem się organizmu. Wielkość uszkodzenia tego słuchu i jego rodzaj (pozaślimakowe, asymetryczne, obuuszne, itp.) nie mają żadnego znaczenia w świetle tak określonej choroby zawodowej. Inaczej określają chorobę zawodową uszkodzenia słuchu przepisy wykazu z 2002 r. W “Wykazie chorób zawodowych" stanowiącym Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, w poz. 21, za chorobę zawodową uznano; "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz" przy "wystąpieniu udokumentowanych objawów chorobowych upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego" "w okresie 2 lat".

Powyższe oznacza, że w zależności od stanu prawnego, pod rządem którego prowadzone jest postępowanie w sprawie ustalenia choroby zawodowej, różne rodzaje uszkodzenia słuchu będą uznane za chorobę zawodową (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 564/10, publ. CBOSA).

Stwierdzenie to nie może ujść uwadze organów administracyjnych rozpoznających sprawę. Z kolei, nie jest rzeczą Sądu domniemywanie intencji organu administracyjnego. Decyzja przez ten organ wydana musi być spójna i nie może pozostawiać wątpliwości co do zastosownych w sprawie przepisów prawa. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Konstrukcja zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji temu przeczy. Dostrzeżone uchybienie powoduje zaś, że niemożliwa jest ich pełna, merytoryczna weryfikacja.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Orzeczenie w pkt III sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 tej ustawy.