Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1981/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18a; art.16; art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wydała w dniu [...] czerwca 2018 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającą nadania P. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie [...] w dyscyplinie [...].

Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie w zw. z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 z późn. zm.).

Sekcja [...] Centralnej Komisji po zapoznaniu się z odwołaniem dr. P. K. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały 2 – głosy, przeciw – 34 głosy, wstrzymujących się – 5 głosów).

Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały – 0 głosów, przeciw – 11 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów).

Centralna Komisja nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmawiającej nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Przedmiotem oceny Rady Wydziału były osiągnięcie naukowe Kandydata – zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Rada Wydziału miała formalne i merytoryczne kompetencje do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego. Postępowanie w tej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie opiniodawcze wykazało, że zarzuty odwołującego nie są zasadne w stopniu pozwalającym na uchylenie uchwały Rady Wydziału [...]. Co prawda opinia jednego z recenzentów powołanych przez Centralną Komisję była w konkluzji pozytywna, ale zawiera wiele zarzutów dotyczących dorobku dr. P. K. Ks. prof. dr hab. [...] twierdzi również, że zarzuty poprzednich recenzentów są w swej zasadniczej warstwie słuszne, choć w jego opinii zarzuty przytoczone przez nich nie muszą dyskwalifikować Kandydata, jednocześnie twierdząc że "rozprawa, mówiąc delikatnie nie jest szczytowym osiągnięciem [...]". Recenzent zarzuca nazbyt częstą łatwość szafowania jednoznacznymi "publicystycznymi" tezami, niepokojącą tendencją do skojarzeń i zdarzeń z tym co dzisiejsze, nieprzyleganie do warsztatu [...], ewidentne braki metodologiczne, a także nie spełnienie wymagań naukowych. Publikacja [...] ma wiele braków, które celnie i przenikliwie opisali poprzedni recenzenci. Recenzja pomimo wskazanych zarzutów w ostatecznej ocenie jest pozytywna. Z tą konkluzją ostatecznie nie zgodziła się Centralna Komisja, biorąc pod uwagę wagę i ilość zarzutów.

Drugi recenzent powołany przez Centralną Komisję – ks. prof. zw. dr hab. [...] bardziej szczegółowo i wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów odwołującego, jednoznacznie twierdząc, że jego osiągnięcia naukowe nie spełniają wymagań określonych w art. 16 ustawy o stopniach naukowych.

W ocenie recenzenta odwołujący nie wniósł znacznego wkładu do rozwoju dyscypliny naukowej. Odwołanie zawiera zasadniczo polemikę z recenzjami, choć w części Habilitant zgadza się z krytycznymi ocenami swojej pracy, przyznając się do niedociągnięć, braków i własnych błędów.

Przepisy wskazują jednoznacznie, że osiągnięcia naukowe lub artystyczne, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora muszą stanowić znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz odwołujący musi wykazać się istotną aktywnością naukową lub artystyczną. Już samo stwierdzenie, że osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego nie spełnia choć jednego z tych warunków przesądza o konieczności utrzymania w mocy zaskarżonej uchwały.

Centralna Komisja wskazała, iż recenzent – ks. prof. zw. dr hab. [...] w obszernej opinii przytoczył wiele argumentów naukowych, które jednoznacznie wskazywały, że odwołujący nie wykazał się znacznym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej. Przy ocenie akademickiego dorobku kandydata Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, jak podkreślono, kieruje się wewnętrznymi kryteriami, a w razie wątpliwości może powołać dodatkowych recenzentów W niniejszej sprawie takie wątpliwości nie wystąpiły.

Po wnikliwym zbadaniu argumentów strony Centralna Komisja nie znalazła podstaw uzasadniających przyjęcie odwołania od uchwały Rady Wydziału odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego. W tej sytuacji Centralna Komisja postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie.

Centralna Komisja nadmieniła, że opinie komisji habilitacyjnej w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia naukowego nie są objęte dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W tej sytuacji przedmiotem odwołania może być tylko końcowa uchwała rady jednostki organizacyjnej odmawiająca nadania stopnia naukowego.

P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych.

W treści skargi podkreślił, że w toku postępowania habilitacyjnego organy nie dotrzymały przewidzianych ustawą terminów załatwienia sprawy.

Na stronie internetowej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych nie został zamieszczony komplet dokumentów dotyczących postępowania habilitacyjnego. Nie było tam również recenzji wydanych w postępowaniu habilitacyjnym.

Skarżący nadmienił, że recenzja ks. prof. [...] z Uniwersytetu [...] w [...] oraz recenzja dr. hab. [...] z Uniwersytetu [...] w [...] były pozytywne.

Nadmienił, że we wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego do Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych wskazał Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...] jako tę, która ma przeprowadzić to postępowanie. Tymczasem Centralna Komisja wskazała Radę Wydziału [...], nie informując o zmianie i jej powodach.

W skład komisji habilitacyjnej, Centralna Komisja powołała prof. [...] z Uniwersytetu [...] – badacza [...]. Decyzja ta jawi się jako niezbyt trafna, zważywszy na to, że skarżący jest badaczem zajmującym się [...].

Skarżący zwrócił uwagę, iż Centralna Komisja w decyzji wskazuje, że recenzja ks. prof. [...] jednego z recenzentów w ostatecznej ocenie jest pozytywna. Natomiast recenzja autorstwa ks. prof. [...] wskazuje, że "odwołujący nie wykazał się znacznym wkładem w rozwój określonej dyscypliny naukowej". Organ nie podał zatem pełnego tekstu tych opinii, mimo że recenzje mają przeciwne wnioski końcowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu skarga analizowana pod tym kontem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny w ramach swojej kognicji nie jest uprawniony do oceniania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego posiada znaczny dorobek naukowy, a przedłożona przez kandydata rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W ramach postępowania sądowego nie dochodzi tym samym do oceny trafności opinii recenzentów w aspekcie dorobku naukowego kandydata i wartości naukowej przedstawionej pracy habilitacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania habilitacyjnego nie doszło do naruszenia trybu postępowania określonego przepisami ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2016 r., poz. 882 ze zm.), w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Instytucję postępowania habilitacyjnego normuje art. 18a ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Wskazuje on m.in., że postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji (ust. 1). Centralna Komisja w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania wniosku spełniającego wymagania formalne powołuje komisję habilitacyjną w celu przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego (...) (ust. 5). W terminie nie dłuższym niż sześć tygodni od dnia powołania komisji habilitacyjnej recenzenci, o których mowa w ust. 5, oceniają, czy osiągnięcia naukowe wnioskodawcy spełniają kryteria określone w art. 16 i przygotowują recenzje (ust. 7). Po przedstawieniu recenzji i zapoznaniu się z autoreferatem członkowie komisji habilitacyjnej w głosowaniu jawnym podejmują uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 8). W szczególnych przypadkach, uzasadnionych wątpliwościami komisji habilitacyjnej dotyczącymi dokumentacji osiągnięć naukowych, komisja może przeprowadzić z wnioskodawcą rozmowę o jego osiągnięciach i planach naukowych (ust. 10). Komisja habilitacyjna w terminie 21 dni od dnia otrzymania recenzji przedkłada radzie jednostki organizacyjnej uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego, o której mowa w ust. 8, wraz z uzasadnieniem i pełną dokumentacją postępowania habilitacyjnego, w tym recenzjami osiągnięć naukowych. Na podstawie tej opinii rada jednostki organizacyjnej, w terminie miesiąca, podejmuje uchwałę o nadaniu lub odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 11).

Osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, zgodnie z art. 21 ust. 1 ww. ustawy, może wnieść od uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Rada przekazuje odwołanie Centralnej Komisji wraz ze swoją opinią i aktami sprawy w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia odwołania.

Z powyższego wynika, iż postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikających ze specyfiki tych spraw. Postępowanie to cechuje znaczna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 29 ust. 1 ww. ustawy w postępowaniu tym przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że niektóre przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w ogóle nie znajdują w tym postępowaniu zastosowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1661/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy uchwała nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Z obowiązujących przepisów nie wynika też wymóg zapoznania habilitanta, w szczególności przed podjęciem decyzji przez Centralną Komisję, z opiniami powołanych przez ten organ recenzentów.

Z powyższego wynika, że Centralna Komisja, mimo iż jest organem odwoławczym, prowadzi w pewnym zakresie własne postępowanie dowodowe, choć ograniczone jedynie do ww. postępowania opiniodawczego. Z tego powodu organ ten jest organem, który musi stosować w prowadzonych przed nim postępowaniach przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a., gdyż musi dokonywać oceny, nie tylko materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Radą Wydziału, ale i materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu odwoławczym. Kontrolę zatem zaskarżonej uchwały Rady Wydziału należy w tym wypadku rozumieć jako kontrolę dokonywaną w sposób wszechstronny (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 838/08, z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1411/08, z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2052/11 publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu odwoławczym, winny więc odnosić się również do tych aspektów, których dotyczyły opinie recenzentów, powołanych w postępowaniu przed Radą. Pokreślić też wypada, że żaden przepis ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie zawiera ograniczenia w tym zakresie recenzentów powołanych w postępowaniu przed Centralną Komisją, a ponieważ, jak wyżej wspomniano, organ ten jest z mocy ustawy obowiązany również do zebrania materiału dowodowego w postaci wspomnianych opinii i musi materiał ten rozpatrzyć w sposób wyczerpujący i wszechstronny, to oznacza, że Centralna Komisja musi, by skontrolować prawidłowość zaskarżonej uchwały, najpierw sama dokonać oceny dorobku naukowego kandydata do stopnia naukowego i rozprawy naukowej.

Podkreślić jednocześnie należy, że przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości toczenia dyskusji na temat recenzji. Jednoznacznie negatywne oceny recenzentów nie mogą więc zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem, jak wskazano wyżej, tylko do uzyskania recenzji (art. 35 ust. 3 ustawy).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy, zarówno dorobek naukowy habilitanta, jak i rozprawa habilitacyjna zostały negatywnie ocenione przez jednego z recenzentów Centralnej Komisji rozpatrujących zasadność odwołania. Ks. prof. zw. dr hab. [...] jednoznacznie stwierdził, że osiągnięcia naukowe skarżącego nie spełniają wymagań określonych w art. 6 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W ocenie tego recenzenta odwołujący się nie wniósł znacznego wkładu do rozwoju dyscypliny naukowej. Drugi z recenzentów ks. prof. dr hab. [...] zawarł co prawda pozytywną konkluzję w swej opinii, ale jednocześnie podniósł wiele zarzutów dotyczących dorobku skarżącego. Zdaniem tego recenzenta publikacja [...] ma wiele braków, które celnie i przenikliwie opisali poprzedni recenzenci. W tej sytuacji Centralna Komisja miała podstawy, zdaniem Sądu, by nie zgodzić się z konkluzją opinii ks. prof. dr. hab. [...]. Trzeba bowiem podkreślić, iż recenzje stanowią niezbędny asumpt do podjęcia uchwały przez Centralną Komisję, ale Komisja ta nie jest nimi w żaden sposób związana. Treść uchwały w przedmiocie nadania stopnia doktora habilitowanego nie jest ani nie musi być odzwierciedleniem wniosków/konkluzji recenzentów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 548/18, dostępny w CBOSA).

Sąd nie był natomiast władny do oceny prawidłowości uwag i ocen merytorycznych zgłoszonych przez tych recenzentów.

Wyjaśnić też trzeba, że treść uzasadnienia decyzji Centralnej Komisji może wprawdzie budzić pewien niedosyt, ale należy pamiętać, że decyzja tego organu jest uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla członków Komisji. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż decyzja ta jest siłą rzeczy pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium.

Reasumując, Sąd zgadza się z oceną wyrażoną w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość podjętej uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W postępowaniu tym nie doszło także do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie w jakim miały one zastosowanie w tym postępowaniu.

Sąd nie był natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.

Podsumowując, Sąd stwierdza, iż analiza czynności podjętych w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją wskazuje, iż Centrala Komisja nie naruszyła prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.