Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2418/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-01-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 129 ust 5 pkt 3, art 130, 157
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art 145 § 1 pk 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w L. kwotę 3580 (trzy tysiące pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2015 r. Starosta [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. G. w wysokości [...] zł za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w obrębie [...] w gminie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha, na skutek posadowienia słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 wraz z linią elektroenergetyczną niskiego napięcia 15 kV oraz orzekł o zobowiązaniu [...] S. A. w L. do zapłaty tego odszkodowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] S. A. w L.

Decyzją z [...] czerwca 2015 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję organu I. instancji.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy:

- decyzją z [...] listopada 1970 r. Kierownik Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. zatwierdził plan realizacyjny usytuowania obiektów budowlanych przebudowy linii NN i budowy linii 15 kV oraz stacji trafo na terenie M. przy ul. [...];

- decyzją z [...] stycznia 1971 r. Wydział Spraw Wewnętrznych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. zezwolił Zakładowi Energetycznemu [...] na budowę linii elektroenergetycznej napowietrznej 110 kV oraz stacji transformatorowej 15/0,4 słupowej poprzez grunt i ponad gruntami stanowiącymi własność prywatną, zgodnie z decyzją z [...] listopada 1970 r.; z rozdzielnika decyzji z [...] stycznia 1971 r. oraz dołączonego do niej planu przebiegu linii i projektowanej stacji wynika, że inwestycja przebiega m. in. przez nieruchomość P. G.;

- z postanowienia Sądu Rejonowego w M. z [...] kwietnia 1989 r. o zasiedzenie nieruchomości wynika, że właścicielem działki ew. nr [...] był L. G., który nabył ją w drodze zasiedzenia [...] stycznia 1959 r.; spadek po L. G. i jego żonie J. G. nabyła J. G.(por. postanowienia Sądu Rejonowego w M. z [...] listopada 2002 r. i z [...] maja 2003 r.), stąd działka ew. nr [...], stanowiąca w dniu wydania decyzji z [...] stycznia 1971 r. własność L. G., obecnie stanowi własność J. G.;

- decyzja z [...] stycznia 1971 r. została wydana na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zwanej dalej "ustawą z 1958 r."; z treści tej decyzji wynika, że w wypadku powstania strat na działkach, wynikłych z działań przedsiębiorstwa, właściciele i użytkownicy tych nieruchomości mają prawo do odszkodowania (art. 36 ustawy z 1958 r.); obecnie obowiązujące przepisy, tj. art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", odpowiadają treścią uchylonemu art. 35 ustawy z 1958 r.;

- zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n., na osobie lub występującej o zezwolenie jednostce organizacyjnej ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1; jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4; w myśl art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n.; odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód; jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu;

- wnioskiem z [...] kwietnia 2014 r. J. G.wystąpiła do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania za zajęcie przedmiotowej nieruchomości, polegające na budowie stacji trafo oraz linii elektroenergetycznej;

- zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie; przepis ten ma zastosowanie także do stanów faktycznych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy, czyli do odjęcia, przejęcia lub ograniczenia prawa własności bez ustalenia należnego odszkodowania; odmienna interpretacja tego przepisu sprowadza się do uznania, że osoby, które utraciły w drodze wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość przed wejściem w życie u.g.n., a dla których odszkodowanie nie zostało ustalone, wraz z wejściem w życie u.g.n. utraciły uprawnienia do uzyskania odszkodowania; takie stanowisko naruszałoby konstytucyjną zasadę ochrony własności (art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), a przede wszystkim zasadę wyrażoną w jej art. 21 ust. 2, gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia;

- do wypłaty odszkodowania jest zobowiązana [...] S. A. w L., co potwierdzają dołączone do akt sprawy dokumenty, z których wynika, że:

▪ Zakład Energetyczny [...] w W. został przekształcony w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 5 lutego 1993 r. o przekształceniach własnościowych niektórych przedsiębiorstw państwowych o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. z 1993 r. Nr 16, poz. 69); przekształcenie nastąpiło aktem notarialnym z [...] lipca 1993 r.; na podstawie art. 5 tej ustawy spółka powstała w wyniku przekształcenia, wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki przekształconego przedsiębiorstwa, w tym nabyte przez Zakład Energetyczny [...], a określone w decyzji Naczelnika Gminy M. z [...] czerwca 1971 r., zezwalającej na zajęcie nieruchomości w związku z budową linii 110 kV M., wydanej w oparciu o przepisy art. 35 i 36 ustawy z 1958 r.;

▪ na mocy Uchwały Nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z [...] czerwca 2007 r. Zakład Energetyczny [...] Spółka Akcyjna w W. objęła udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki pod firmą [...] sp. z o. o. w W., pokryte w całości wkładem niepieniężnym (aportem) w postaci Przedsiębiorstwa Sieciowego, stanowiącym przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), zwanej dalej "K.c." - akt notarialny z [...] czerwca 2007 r.; według art. 551 K.c. przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej; obejmuje ono w szczególności własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości oraz prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości, wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia; "[...] sp. z o. o. w W. przejęła zatem prawa i obowiązki, wynikające z wyżej opisanej decyzji Naczelnika Gminy M.;

▪ od [...] lipca 2007 r. działalność w zakresie dystrybucji i dostawy energii elektrycznej kontynuowana była przez [...] sp. z o. o., a obrót energią elektryczną i jej wytwarzanie pozostały w gestii [...] Zakładu Energetycznego [...] S. A.; [...] sp. z o. o. w W. przekształciła się w [...] spółka z o. o. w W.; [...] Spółka sp. z o. o w W. została przejęta przez [...] S. A. w L. wyniku połączenia; plan połączenia został opublikowany w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z [...] lutego 2010 r. Nr [...], poz. [...]; na podstawie art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, spółka przejmująca wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej; [...] Spółka z o. o. w W. przestała istnieć jako samodzielny podmiot i w strukturze [...] S. A. uzyskała status oddziału, w pełnym brzmieniu: [...] Spółka Akcyjna Oddział w W.; według zapisu w Krajowym Rejestrze Sądowym nr [...] organem uprawnionym do reprezentacji [...] S. A. w L. jest zarząd, do składania oświadczeń w jej imieniu wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu spółki albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem; zgodnie z § 13 statutu spółki zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę we wszystkich czynnościach sądowych i pozasądowych; [...] sierpnia 2010 r. nastąpiła rejestracja połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych ośmiu spółek z Obszaru Sprzedaży Detalicznej [...]; z dniem [...] września 2010 r. Spółka [...] S. A. przestała istnieć jako samodzielny podmiot prawa i stała się ogniwem nowej spółki [...] S. A. w R.; w strukturze [...] S. A. dotychczasowa spółka [...] S. A. uzyskała status oddziału, w pełnym brzmieniu: [...] S. A. Oddział w W.; ze statutu spółki wynika, że [...] S. A. w L. pełni funkcję operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego; spółka prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, odpowiada za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej i jest właścicielem przedmiotowej linii elektroenergetycznej;

▪ mając powyższe na uwadze zobowiązania inwestora - Zakładu Energetycznego [...] w W., wynikające z art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4 u.g.n., przejęła [...] S. A. w L. i w związku z tym ma obecnie obowiązek wypłaty odszkodowania na rzecz J. G.;

▪ skoro zobowiązania inwestora w zakresie wypłaty odszkodowania przeszły na rzecz [...] S. A. w L., to decyzja Starosty [...] z [...] marca 2015 r. została doręczona właściwej stronie, a tym samym nie został naruszony art. 28 K.p.a.

- w operacie szacunkowym zmniejszenie wartości nieruchomości ustalono jako różnicę wartości rynkowej prawa własności nieruchomości gruntowej nieobciążonej ([...] zł) i wartości rynkowej nieruchomości obciążonej ([...] zł); stosownie do art. 154 ust. 2 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; w przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 3 u.g.n.); przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., na podstawie § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.) uwzględnia się: zmianę warunków korzystania z nieruchomości, zmianę przydatności użytkowej nieruchomości, trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości i skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy; operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo i zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości.

W skardze [...] S. A. w L. sformułowała zarzut naruszenia przepisów:

1. art. 233 u.g.n. poprzez prowadzenie postępowania w oparciu o przepisy u.g.n. w sytuacji, gdy można je stosować, jeżeli wniosek o wypłatę odszkodowania został zgłoszony przed 1 stycznia 1998 r., a sprawa nie została zakończona wydaniem ostatecznej decyzji; skutkowało to błędnym zastosowaniem art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., podczas gdy to jedynie przepisy już nieobowiązującej ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), a nie przepisy u.g.n., pozwalały na ustalenie odszkodowania;

2. art. 28 K.p.a. oraz art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez błędne ustalenie, że zobowiązania inwestora (Zakładu Energetycznego [...] w W.) przejął Skarżący ([...] S. A. w L.), w sytuacji gdy:

a) powyższe przepisy u.g.n. nie stanowiły podstawy prawnej wywłaszczenia, przez co na Skarżącym nie ciążą żadne obowiązki z nich wynikające; wskutek rozdziału przedsiębiorstw sektora energetycznego dokonanego w 2007 r. - poprzednik prawny Skarżącego ([...] sp. z o. o.) przejęła odpowiedzialność jedynie za ściśle określony zakres zobowiązań, tj.:

▪ zobowiązania wynikające z umów bezpośrednio związanych z prowadzeniem Przedsiębiorstwa Sieciowego, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt h aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2007 r.;

▪ zobowiązania wynikające z umów związanych z prowadzeniem Przedsiębiorstwa Sieciowego, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt i aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2007 r.;

▪ zobowiązania z umów o korzystanie z nieruchomości, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt e aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 2007 r.;

▪ zobowiązania wobec przejmowanych pracowników wynikające z umowy społecznej z [...] października 2005 r.;

▪ pozostałe zobowiązania, które dotyczą zobowiązań związanych np. umowami o wykonywanie przyłączy lub elementów sieci elektroenergetycznej;

b) § 2 aktu notarialnego z [...] czerwca 2007 r. odnosi się do § 4 tego aktu; stosownie zaś do § 4 pkt 10 "Stawający oświadczają, że wartość zobowiązań przejętych przez Nabywcę od Przenoszącego, w sposób określony w § 4 niniejszego Aktu lub co do których Nabywca ponosić będzie odpowiedzialność na podstawie § 4 niniejszego Aktu została uwzględniona w czynności prawnej wniesienia Przedsiębiorstwa Sieciowego zawartej w niniejszym Akcie, wobec czego ilość i łączną wartość udziałów wydanych w zamian za wkład niepieniężny w postaci Przedsiębiorstwa Sieciowego została odpowiednio obniżona o kwotę odpowiadającą wartości wskazanych w niniejszym punkcie zobowiązań.";

3. art. 130 w zw. z art. 128 i 129 u.g.n. poprzez:

a) oparcie się na ustaleniach rzeczoznawcy majątkowego zawartych w operacie szacunkowym, w którym określono:

- zmniejszenie wartości całej nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...], podczas gdy urządzenia zlokalizowano jedynie na jej części, nie powodując zmniejszenia wartości całej nieruchomości - wywłaszczeniu nie podlegała cała nieruchomość, a jedynie ta jej część, która była niezbędna pod budowę stacji i linii elektroenergetycznej, co potwierdza treść decyzji wywłaszczeniowej z [...] stycznia 1971 r.,

- położenie nieruchomości na terenie przeznaczonym w planie miejscowym na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą, ale z uwagi na określone okoliczności (położenie poza linią zabudowy, niekorzystny - wydłużony kształt, niekorzystne otoczenie, niekorzystny dostęp do drogi publicznej i mediów) nie może zostać ona zagospodarowana zgodnie z jej przeznaczeniem, co powoduje, że powstałe urządzenia nie wpływają negatywnie na możliwość zabudowy, gdyż działka ta może służyć jedynie poprawieniu parametrów inwestycyjnych nieruchomości sąsiednich;

b) zaniechanie określenia przez rzeczoznawcę majątkowego przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym z 1971 r. (w dacie wywłaszczenia) - bezpodstawne przyjęcie, że w 1971 r. była to działka budowlana;

c) zaniechanie określenia powierzchni nieruchomości objętej oddziaływaniem urządzeń - nieprzeprowadzenie stosownego dowodu z opinii biegłego posiadającego w tym zakresie wiadomości specjalne i oparciu się jedynie na ustaleniach poczynionych w tym przedmiocie przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym, który powierzchnię tę określił na 125 m 2, co stanowi około 14% ogólnej powierzchni nieruchomości; w ocenie skarżącej się spółki jest powierzchnią rażąco zawyżoną;

d) powołanych już w odwołaniu, tj. art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez uznanie, że to Wnioskodawczyni (J. G.) przysługuje roszczenie o wypłatę odszkodowania w sytuacji, gdy nie poniosła ona żadnej szkody i nie wykazała, aby uprawnienie do wystąpienia z tym żądaniem zostało na nią przeniesione.

Skarżący wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I. instancji;

2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

Skarżący uiścił kwotę [...] zł tytułem wpisu od skargi i kwotę [...] zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenia skargi.

Pismem datowanym na [...] grudnia 2015 r. (k. [...]) pełnomocnik uczestniczki postępowania J. G. zajął stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie pełnomocnik uczestniczki postępowania złożył do akt poświadczony za zgodność z oryginałem wypis aktu notarialnego z [...] czerwca 2007 r. za rep. A nr [...] (k. [...]).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, choć nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.

Sąd podziela stanowisko organu w przedmiocie:

1. dopuszczalności orzekania przez organ na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.,

2. przejścia na Skarżącego obowiązku zapłaty odszkodowania,

3. ustalenia, że uprawnionym do odszkodowania jest uczestniczka postępowania J. G.

Z uwagi na obszerne zreferowanie stanowiska organu w powyższych kwestiach nie byłoby celowe jego ponowne przytaczanie.

Należy ponadto wskazać, że:

- odnośnie przejścia na Skarżącego obowiązku zapłaty odszkodowania - nie jest zasadne stanowisko Skarżącego, że z aktu notarialnego z [...] czerwca 2007 r. wynika brak jego odpowiedzialności za wypłatę odszkodowania, ponieważ art. 552 K.c. stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa (art. 551 K.c.), chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej; z treści czynności prawnej (tu: umowy przeniesienia przedsiębiorstwa, sporządzonej w formie aktu notarialnego z [...] czerwca 2007 r.) nie wynika, aby nabywca - będący poprzednikiem prawnym Skarżącego - nie przejął odpowiedzialności za wypłatę tego rodzaju odszkodowań; w szczególności przywołane w skardze postanowienia aktu notarialnego z [...] czerwca 2007 r. nie stanowią takiego wyłączenia, ponieważ jego § 1 wymienia jedynie przykładowo (wyrażenie "w szczególności") składniki przejmowanego przedsiębiorstwa; oznacza to, że nabywca przejął przedsiębiorstwo w całości; akt notarialny nie modyfikuje więc zasady z art. 552 K.c.; z kolei przywoływane w skardze, zawarte w akcie notarialnym, oświadczenia stron co do wysokości zobowiązań i wynikających stąd ilości udziałów mogą być jedynie podstawą roszczeń pomiędzy stronami danej umowy, nie mogą zaś mieć wpływu na zakres obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, w jakie wstępują strony z racji reguł o charakterze ogólnym (zasada wstąpienia nabywcy w prawa i obowiązki przejmowanego przedsiębiorstwa);

- odnośnie kwestii, że uprawnionym do odszkodowania jest uczestniczka postępowania J. G. - Skarżący nie kwestionuje, że uczestniczka postępowania jest jedynym spadkobiercą osób wywłaszczonych; zasadniczo, zgodnie z art. 922 § 1 K.c., spadkobranie polega na uniwersalnej sukcesji praw i obowiązków majątkowych (wszystkich), wynika z tego, że uczestniczka postępowania J. G. nabyła także uprawnienie do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę na jej rzecz odszkodowania.

Odnośnie dopuszczalności orzekania przez organ na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. oraz przejścia na Skarżącego obowiązku zapłaty odszkodowania Sąd podziela stanowisko zawarte w wyrokach WSA w Warszawie z 19 czerwca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 608/15 (prawomocny) oraz z 11 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1389/15 (dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zasadny jest natomiast zarzut skargi, podniesiony także w odwołaniu (do którego to zarzutu organ się nie odniósł), że organ nie wyjaśnił, jakie było przeznaczenie przedmiotowej działki w dniu wywłaszczenia ([...] stycznia 1971 r.). Spółka już w odwołaniu wywodziła, że ówcześnie działka miała przeznaczenie rolnicze. Ustalenie tej okoliczności jest istotne, ponieważ m. in. od niej zależy wysokość odszkodowania (art. 130 u.g.n.). W operacie (pkt 5.1) wskazano, że na dzień wywłaszczenia działka znajdowała się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, wolnostojącej, co miano ustalić na podstawie archiwalnej mapy ewidencyjnej (przy braku dostępu do archiwalnego planu miejscowego). Niemniej jednak w operacie nie określono bliżej, o jaką mapę chodzi, co wynika z jego treści oraz dlaczego wywiedziono stąd określone wnioski. Kwestia ta, pomimo jej podniesienia w odwołaniu, również nie została wyjaśniona przez organ, co stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W treści uzasadnienia nie ustosunkowano się bowiem w ogóle do tej problematyki. W tej sytuacji niezasadne byłoby badanie tej sprawy przez Sąd, gdyż naruszona zostałaby dwuinstancyjność postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.). Należy podkreślić, że sformułowany w odwołaniu zarzut dotyczył ustaleń co do stanu faktycznego (przeznaczenie działki w dniu wywłaszczenia), nie zaś wiadomości specjalnych, stąd kwestia powinna była być ustalona przez organ. Mógł on zająć w tym zakresie stanowisko po zasięgnięciu opinii biegłego - autora operatu. Organ może badać prawidłowość dokonanych w operacie ustaleń co do stanu faktycznego. Jedynie podważenie stanowiska rzeczoznawcy w zakresie wiedzy fachowej - w myśl art. 157 ust. 2 u.g.n. - może nastąpić wyłącznie w ramach procedury wskazanej w art. 157 ust. 1 i 1a (zlecenie oceny zespołowi w składzie co najmniej dwóch rzeczoznawców majątkowych, wyznaczonych przez organizację zawodową), przy czym inicjatywa w tym zakresie należy także do strony.

Odnośnie zarzutów skargi dotyczących błędnego ustalenia zmniejszenia wartości całej nieruchomości oraz nieprawidłowego określenia powierzchni nieruchomości objętej oddziaływaniem urządzeń poprzez nieprzeprowadzenie stosownego dowodu z opinii biegłego - odniesie się do nich organ odwoławczy, po - o ile uzna za stosowne - zasięgnięciu opinii biegłego (autora operatu) w tym zakresie, mając na uwadze sformułowane wyżej uwagi co do zakresu kompetencji w tej kwestii.

Odnosząc się do wniosku Skarżącego o uchylenie także decyzji organu pierwszej instancji należy podnieść, że na obecnym etapie postępowania brak jest podstaw do zastosowania art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) poprzez uchylenie tej decyzji, ponieważ organ odwoławczy nie dokonał ustalenia co do stanu faktycznego (przeznaczenia działki w dacie wywłaszczenia). Po ustaleniu tej okoliczności organ drugiej instancji wyda stosowne orzeczenie zgodnie z art. 138 § 1 bądź § 2 K.p.a. (decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji I. instancji, decyzja reformatoryjna bądź decyzja kasatoryjna).

W związku z powyższym Sąd w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt c powyższej ustawy.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Na zasądzone koszty postępowania składają się: kwota [...] zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota [...] zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...] zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego.