Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2170/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2013 r. sprawy ze skargi W. O. – [...] "W." na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia ... lipca 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... lipca 2012 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, dalej "organ", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego przez W. C. "...", (dalej: "skarżący"), uchylił decyzję własną z dnia ... lipca 2005 r. w sprawie odmowy udzielenia skarżącemu dotacji w kwocie ... zł, na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu ... czerwca 2005 r. skarżący złożył do organu wniosek o udzielenie dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych.

Decyzją z ... lipca 2005 r. organ odmówił udzielenia dotacji. Powołał się przy tym na § 29 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655, z późn. zm.) - zgodnie z którym podmiot ubiegający się o dotację do wniosku dołącza kopie faktur albo rachunków lub kserokopie faktur albo rachunków, poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa potwierdzające wykonanie tego zadania - i stwierdził, że dołączone do wniosku faktury VAT dotyczyły tych samych nabywców usługi, dla których zostały już wystawione faktury załączone do wcześniej złożonego wniosku (z ... kwietnia 2005 r.) wobec czego nie było możliwe ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy.

W dniu ... sierpnia 2005 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z ... września 2005 r. organ utrzymał w mocy własną decyzję z ... lipca 2005 r. Stwierdził, że argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie mogą wpłynąć na zmianę decyzji wydanej w pierwszej instancji. Wskazał, że nadal nie można ustalić, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy, których dotyczyły faktury wystawione zarówno przez jeden, jak i drugi podmiot.

Po rozpoznaniu złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 3150/05 stwierdził nieważność decyzji z ... września 2005 r. z uwagi na to, że decyzja ta została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Sąd uznał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyło P. A. O., a organ rozpatrując wniosek uznał, że został on złożony przez W. O. P. "...". Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu złożonej skargi kasacyjnej wyrokiem z 24 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 400/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, który wyrokiem z 4 grudnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1964/07 uchylił decyzję z ... września 2005 r. wskazując, że do obowiązku organu administracji należy dokładne określenie osoby, która składa środek odwoławczy.

Wykonując wyrok Sądu organ ustalił, że podmiotem składającym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był W. O. "P. "...". Ponadto, rozpoznając na nowo wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z ... lipca 2005 r. organ stwierdził, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. stanowiące podstawę prawną do rozpoznania wniosku o przyznanie dotacji zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 683, z późn. zm.), które utraciło moc z dniem 16 kwietnia 2007 r., w związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446, z późn. zm.). Organ zauważył, że w powyższym rozporządzeniu brak przepisów umożliwiających wydanie decyzji w sprawie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy.

W związku z powyższym decyzją z ... lipca 2008 r. organ uchylił decyzję z ... lipca 2005 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji, ze względu na brak podstawy prawnej do wydania decyzji merytorycznej w sprawie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy.

Rozpatrując skargę na powyższą decyzję z dnia ... lipca 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2009 r. uchylił skarżoną decyzję organu z dnia ... lipca 2008 r., gdzie w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że przepis § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. nakazuje do wniosków o dotacje należne za zadania wykonane w 2006 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. przed 16 kwietnia 2007 r., stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. Natomiast przepis § 31 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r., do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r., obowiązującego w dacie złożenia przedmiotowego w sprawie wniosku z ... czerwca 2005 r. W ocenie Sądu ustawodawca, wprowadzając zmiany przepisów rozporządzenia w sprawie stawek dotacji dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, przyjmował konsekwentnie w przepisach przejściowych zasadę stosowania poprzednio obowiązującego aktu prawnego. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy rozporządzenie z 13 kwietnia 2007 r. odsyła do przepisów rozporządzenia z 30 maja 2006 r. jedynie w zakresie nierozpatrzonych wniosków o udzielnie dotacji za zadania wykonane w roku 2006, pomijając kwestię nierozpatrzonych wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w roku 2005, celowym i uzasadnionym jest przyjęcie wykładni funkcjonalnej przepisu i uznanie, że zawarte w nim odesłanie do rozporządzenia z roku 2006 odnosi się pośrednio do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2005.

Organ wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Argumentował, że dotacje określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. zostały zgłoszone do Komisji Europejskiej jako tzw. pomoc istniejąca i mogły być udzielane w okresie trzech lat od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Organ stwierdził również, że wydatkowanie środków budżetowych musi być dokonywane zgodnie i w granicach upoważnienia wynikającego z przepisów powszechnie obowiązujących, pod groźbą zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., dotacje o których mowa w ust. 1 są udzielane i wypłacane ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na rok 2007 na dotacje przedmiotowe wyłącznie do wysokości kwot ustalonych dla danego rodzaju zadań w 2006 r. Przepis ten koresponduje z normą zawartą w § 19 ust. 1 rozporządzenia i upoważnia do udzielenia i wypłacenia, ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na 2007 r., dotacji za zadania zrealizowane w 2006 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 753/09 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że brak stosownych przepisów przejściowych pozwala na założenie, że zdarzenia prawne - skutki których trwają, jak i powstałe w związku z nimi stosunki prawne - winny być oceniane na podstawie unormowań obowiązujących w czasie zaistnienia tych zdarzeń. W rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że do wniosków - których zasad rozpoznania nowe regulacje nie wskazują - zastosowanie znajdą unormowania obowiązujące w dacie złożenia wniosku. NSA zwrócił uwagę, że brak środków na wnioskowane dotacje może skutkować bezprzedmiotowością postępowania z wniosku o przyznanie i wypłacenie tej dotacji, ale prawna i faktyczna możliwość umorzenia postępowania w rozpatrywanej sprawie z uwagi na brak środków nie była poddana kontroli Sądu I instancji.

Decyzją z ... lutego 2011 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia ... lipca 2005 r. odmawiającą udzielenia dotacji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. uchyliło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. Rozporządzenie z dnia 13 kwietnia 2007 r. nie zawierało przepisów umożliwiających wydanie decyzji w sprawie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy. Również obowiązujące rozporządzenie z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa nie przewiduje możliwości przyznania dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy.

Organ zauważył również, że obowiązujące rozporządzenie z dnia 18 maja 2010 r. zostało wydane na podstawie art. 130 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zgodnie z którym kwoty i przedmiot dotacji ustalone zostają w ustawie budżetowej na dany rok. Ponieważ ustawa budżetowa na dany rok ustala kwoty na finansowanie lub dofinansowanie zadań na rzecz rolnictwa w zakresie ochrony roślin tylko na bieżący rok oraz nie zapewnia środków finansowych na realizację zadań z lat ubiegłych, brak jest prawnej możliwości udzielenia dotacji na zadania, które zostały zrealizowane w latach ubiegłych.

Po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. uchylił decyzje organu odwoławczego z dnia ... lutego 2011 r. w uzasadnieniu którego wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została wydana na skutek wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2616/08 uchylającego decyzję organu z ... lipca 2008 r. uchylającą decyzję z ... lipca 2005 r. i umarzającą postępowanie pierwszej instancji z uwagi na brak możliwości merytorycznej oceny wniosku o przyznanie dotacji. Po rozpoznaniu złożonej przez organ skargi kasacyjnej od powołanego wyroku z 21 maja 2009 r., Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 753/09 stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu, mimo błędnych motywów podjętego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd ocenił zaskarżoną decyzję z ... lutego 2011 r. pod względem wykonania przez organ wytycznych NSA wskazanych w wyroku z 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt II GSK 753/09, zmieniających treść wytycznych WSA zawartych w wyroku z 21 maja 2009 r. Dokonując oceny skarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdził, iż organ administracji nie wykonał dyspozycji powołanego przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a." i nie wypełnił wskazań Sądu w zakresie dalszego postępowania w związku z uchyleniem przez WSA decyzji uchylającej własną decyzję i umarzającą postępowanie w sprawie. Podkreślił, iż organ rozpoznając ponownie sprawę nie zwrócił także uwagi na jeden z motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia. NSA, powołując przepisy obowiązujące w dacie wydania uchylonej przez WSA decyzji umarzającej postępowanie administracyjnego stwierdził, że zgodnie z § 19 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 16 kwietnia 2007 r., dotacje mogły być przyznawane i wypłacane ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na rok 2007 do wysokości kwot ustalonych dla danego rodzaju zadań w 2006 r. Sąd zwrócił uwagę, że wobec takiego brzmienia przepisu, organ rozpoznając sprawę, powinien przede wszystkim ocenić dostępność środków finansowych na wypłatę dotacji za 2005 r. Brak środków na wypłatę dotacji za 2005 r. może bowiem skutkować bezprzedmiotowością postępowania w przedmiocie wniosku o jej przyznanie. Prawna i faktyczna możliwość umorzenia postępowania z uwagi na brak środków na wypłatę dotacji nie została zbadana w postępowaniu administracyjnym.

Orzekając ponownie w sprawie Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa decyzją z dnia ... lipca 2012 r. uchylił decyzję z dnia ... lipca 2005 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy, biorąc pod uwagę wskazania sądów, w pierwszej kolejności poddał ocenie dostępność środków finansowych na dotację na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych lub samobieżnych, polowych i sadowniczych, eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych, ogrodniczych i sadowniczych, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655, z późn. zm.). Dotacje określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa stanowiły tzw. pomoc istniejącą w rozumieniu pkt 4 rozdziału IV załącznika IV do Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864).

Mając powyższe na uwadze oraz odnosząc się do treści art. 88 ust. 1 Traktatu WE organ odwoławczy wyjaśnił, iż pomoc ta mogła być stosowana przez okres trzech lat od dnia akcesji, czyli do dnia 30 kwietnia 2007 r. Przed dniem upływu trzeciego roku od dnia wejścia Polski do UE, państwa członkowskie mogły dostosować pomoc istniejącą do Wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2007 – 2013 (Dz. Urz. UE C 319 z 27.12.006, str. 1). Wobec powyższego organ nie mógł zatem rozpatrywać udzielenia pomocy na obniżenie ceny za badanie opryskiwaczy ciągnikowych po dniu 30 kwietnia 2007 r., na podstawie przepisów wymienionego rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2004 r. Po tym dniu, jak wyjaśnił organ odwoławczy, udzielenie takiej pomocy byłoby sprzeczne z przywołanym Traktatem. Dopiero przepisami rozporządzenia MRiRW z dnia 13 kwietnia 2007 r. została dostosowana pomoc istniejąca do w/w Wytycznych. Wytyczne te nie przewidują natomiast pomocy na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych tzn. po upływie wyżej wymienionego 3 – letniego okresu, ewentualne dotacje w tym zakresie musiałyby być uznane za tzw. "nową pomoc", wymagającą zatwierdzenia przez Komisję Europejską w trybie rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz. Urz. WE L 83 z 27.3.1999, str. 1). Udzielenie dotacji po dniu 30 kwietnia 2007 r. w oparciu o przepisy, które nie były dostosowane do przepisów wspólnotowych, stanowiłoby tzw. "nową pomoc".

Po wyjaśnieniu pojęcia "nowej pomocy", o której mowa w art. 1 pkt c rozporządzenia Rady nr 659/1999 organ odwoławczy wyjaśnił, iż pomoc w omawianym zakresie nie została poddana procedurze notyfikacji, a zatem po dniu 30 kwietnia 2007 r. dotacje za wykonanie zadań w zakresie badań opryskiwaczy polowych nie mogą być udzielone.

W ocenie Głównego Inspektora Roślin i Nasiennictwa nie było prawnych możliwości do ewentualnego zapewnienia takich środków finansowych na ten cle w budżecie państwa, z uwagi na to, że od dnia 1 maja 2007 r. nie było podstaw do udzielania dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych. Wykluczały to przytoczone przepisy Traktatu Akcesyjnego.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa nie mógłby przyznać dotacji w roku 2012 za zadania wykonane w 2005 r., co wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa.

Reasumując organ ponownie wyjaśnił, iż brak jest środków finansowych na wnioskowaną dotację.

W skardze na decyzję z ... lipca 2012 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił wydanie jej z naruszeniem prawa w szczególności poprzez uznanie, iż brak jest podstaw prawnych umożliwiających pozyskanie środków na wnioskowaną dotację. Zarzucił wadliwe przyjęcie, iż brak dostępności środków wynika z treści załącznika nr IV rozdział 4 pkt 4 Traktatu podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2004 r. pomiędzy (...), co uzasadnia umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek skarżącego złożony w 2005 r. w przedmiocie udzielenia dotacji na badanie opryskiwaczy.

Skarżący nie zgodził się z wyjaśnieniami organu przedstawionymi w uzasadnieniu decyzji, a odnoszące się do tzw. pomocy istniejące w rozumieniu przepisów unijnych zwracając uwagę, iż programy pomocowe w zakresie dotacji ochrony roślin zgodnie z listą programów MRiRW został zgłoszony do Komisji Europejskiej jako program nr E 45/2004 "Dotacje do ochrony roślin" – zgodnie z treścią rozporządzenia MRiRW z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa jako działanie dostosowane do Wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2007 – 2013 oraz rozporządzenia Komisji WE nr 1857/2006 z terminem ich obowiązywania do dnia 31 grudnia 2013 r. W ocenie skarżącego istotne jest, iż uprzednio program ten realizowany był jako pomoc istniejąca natomiast obecnie, w ramach dokonanego zgłoszenia notyfikacyjnego, może być kontynuowany.

Na marginesie skarżący zarzucił organowi wydanie decyzji w oparciu o Traktat podpisany w Atenach, który nie może świadczyć o wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nadto stwierdził, iż organ administracji nie został zwolniony z obowiązku oceny materiału dowodowego w zakresie, w jakim należało stwierdzić, czy materiał dowodowy zgromadzany w sprawie uzasadniałby wypłatę rzeczonej dotacji w przypadku ustalenia dostępności środków.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Wskazać też należy, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r. II SA/Ol 443/09).

Rozpoznając niniejszą sprawę sąd jest zatem obowiązany kierować się wskazaniami wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 805/11. W uzasadnienia wyroku sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ powinien ocenić realną możliwość wypłacenia kwoty dotacji i zbadać, czy w obowiązującej w dacie wydania skarżonej decyzji ustawie budżetowej przewidziano środki finansowe na udzielenie i wypłacenie dotacji za 2005 r. Zbadanie tej okoliczności jest niezbędne dla podjęcia w sprawie dalszych działań, ponieważ brak środków pieniężnych na przyznanie dotacji oznaczać będzie brak przedmiotu sprawy, co może stanowić przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego i brak możliwości dalszego procesowania – co powinno skutkować wydaniem prawidłowego rozstrzygnięcia – w postaci (ostatecznie) uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania. Ocenę powyższą organ powinien dokonać mając na uwadze regulacje wspólnotowe dotyczące możliwości udzielenia przez państwo pomocy na działania, których dotyczył wniosek skarżącego o przyznanie dotacji. Organ powinien mieć na uwadze, że dotacje przyznawane na podstawie rozporządzenia z 15 kwietnia 2004 r. stanowiły pomoc państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2004 – 2006 i zbadać, faktyczną możliwość przyznania i wypłaty środków pieniężnych tytułem dotacji za 2005 r. w dniu wydania decyzji z ... lutego 2011r.

Jak mowa o tym wyżej, stanowiskiem tym, tak organ rozpatrujący sprawę ponownie, jak i sąd w niniejszym postępowaniu są związani. Zasadnie więc organ, rozpatrując powtórnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia ... lipca 2005 r. znak: ... w sprawie odmowy udzielenia dotacji, w pierwszej kolejności poddał ocenie dostępność środków finansowych na dotację na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych lub samobieżnych, polowych i sadowniczych, eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych, ogrodniczych i sadowniczych, o której mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655, z późn. zm.).

Organ wyjaśnił, iż dotacje określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa stanowiły tzw. pomoc istniejącą w rozumieniu pkt 4 rozdziału IV załącznika IV do Traktatu Akcesyjnego. Zgodnie z tym przepisem, bez uszczerbku dla procedur dotyczących istniejącej pomocy określonych w artykule 88 Traktatu WE, system pomocy i pomoc indywidualna przyznawana w odniesieniu do działalności związanej z produkcją, przetwarzaniem lub wprowadzaniem na rynek produktów wymienionych w załączniku I do Traktatu WE, z wyjątkiem produktów rybołówstwa i produktów pochodnych, stosowane w nowych Państwach Członkowskich przed dniem przystąpienia i nadal stosowane po tym dniu, uznaje się za pomoc istniejącą (...). Powyższe środki pomocowe uznaje się za "istniejącą" pomoc w rozumieniu art. 88 ust. 1 Traktatu WE do końca trzeciego roku od dnia przystąpienia. Nowe Państwa Członkowskie, o ile to konieczne, zmienią te środki pomocowe, w celu spełnienia wytycznych stosowanych przez Komisję, najpóźniej przed końcem trzeciego roku po dniu przystąpienia. Po tym terminie każda pomoc, która jest niezgodna z tymi wytycznymi będzie uznana za nową pomoc.

Oznacza to, że pomoc ta mogła być stosowana przez okres trzech lat od dnia akcesji, czyli do dnia 30 kwietnia 2007 r. Przed dniem upływu trzeciego roku od dnia wejścia Polski do Unii Europejskiej, państwa członkowskie mogły dostosować pomoc istniejącą do Wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy państwa w sektorze rolnym i leśnym na lata 2007-2013 (Dz. Urz. UE C 319 z 27.12.006, str. 1). W przedmiotowej sprawie organ nie mógł zatem rozpatrywać udzielenia pomocy na obniżenie ceny za badanie opryskiwaczy ciągnikowych po dniu 30 kwietnia 2007 r. na podstawie przepisów wymienionego rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2004 r. Po tym dniu udzielanie takiej pomocy byłoby sprzeczne z przywołanym traktatem. Dotacje na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych zostały zgłoszone do Komisji Europejskiej tylko jako tzw. pomoc istniejąca (czyli mogły być udzielane do dnia 30 kwietnia 2007 r., zgodnie z pkt. 4 rozdziału IV załącznika IV do Traktatu Akcesyjnego). Pomoc w omawianym zakresie (po 30 kwietnia 2007 r.) nie została poddana procedurze notyfikacji. W związku z tym, mając na uwadze wyżej omówione zobowiązania Polski w zakresie stosowania tzw. pomocy istniejącej, decyzje dotyczące udzielenia dotacji na podstawie przepisów dotychczasowych, m.in. w zakresie badań opryskiwaczy, także powinny zostać wydane do dnia 30 kwietnia 2007r.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego odnośnie możliwości dokonania płatności z uwagi na kontynuację programu pomocowego "Dotacje do ochrony roślin" do dnia 31 grudnia 2013 r. wskazać należy, iż po upływie okresu przejściowego (od dnia 1 maja 2007 r.) Polska była obowiązana do dostosowania istniejących form pomocy do zasad określonych przepisach prawa wspólnotowego, w tym do postanowień rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wytwarzaniem produktów rolnych oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 70/2001 (Dz. Urz. UE L 358 z 16.12.2006, str. 3). Zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 pomoc na rzecz zrekompensowania rolnikom kosztów kontroli zdrowia, badań i innych środków diagnostycznych, zakupu i zarządzania szczepionkami, lekarstwami oraz środkami ochrony roślin, uboju i kosztów niszczenia zwierząt oraz upraw w ramach zapobiegania i zwalczania chorób zwierząt i roślin oraz epidemii szkodników, musi być zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. c) Traktatu i jest wyłączona z obowiązku notyfikacji przewidzianego w art. 88 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełnia następujące warunki określone w ust. 4-8 niniejszego artykułu:

a) intensywność pomocy brutto nie może przekroczyć 100%;

b) pomoc przyznaje się w formie rzeczowej za pośrednictwem usług dotowanych i nie może ona obejmować bezpośrednich wypłat pieniężnych dla producentów.

W art. 10 ust. 4-8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1857/2006 wskazano, iż należy dokonywać wypłat odnośnie do chorób czy epidemii, w odniesieniu do których istnieją przepisy wspólnotowe lub krajowe, czy to ustawowe, wykonawcze czy działania administracyjne. Zatem dokonywanie wypłaty musi wchodzić w zakres publicznego programu na poziomie wspólnotowym, krajowym lub regionalnym odnośnie do zapobiegania, kontroli czy zwalczania danej choroby lub epidemii szkodników. Choroby czy epidemia szkodników muszą być w jasny sposób określone w programie, który musi zawierać opis danych środków. Pomoc nie może odnosić się do choroby, odnośnie do której prawodawstwo wspólnotowe przewiduje określone opłaty w odniesieniu do środków kontroli. Pomoc nie może odnosić się do środków, odnośnie do których prawodawstwo wspólnotowe przewiduje, że koszt takich środków ponosi gospodarstwo rolne, chyba że koszt takich środków pomocy całkowicie równoważą obowiązkowe opłaty dla producentów. W odniesieniu do chorób zwierząt pomoc musi być przyznawana odnośnie do chorób wymienionych w wykazie chorób zwierząt sporządzonym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt i/lub w załączniku do decyzji Rady 90/424/EWG (Dz. Urz. L 224 z 18.8.1990, str. 19). Programy pomocy należy wprowadzić w ciągu trzech lat od dokonania wydatku lub poniesienia straty. Pomoc należy wypłacić w ciągu czterech lat od zdarzenia.

Należy w powyższym kontekście wyjaśnić, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego, pomoc w zakresie dotacji na dofinansowanie kosztów ochrony roślin przewidziana w rozdziale 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446, z późn. zm.), w świetle regulacji zawartych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1857/2006, w żaden sposób nie może być utożsamiana z pomocą w zakresie dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych polowych eksploatowanych przez posiadaczy, służących do wykonywania zabiegów ochrony roślin rolniczych i ogrodniczych, która została zgłoszona do Komisji Europejskiej tylko jako tzw. pomoc istniejąca.

Organ prawidłowo ustalił ponadto, iż w świetle regulacji prawa krajowego brak było podstaw do przyznania dotacji w roku 2012 za zadania wykonane w roku 2005. Zgodnie bowiem z § 16 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonania budżetu państwa (Dz. U. Nr 245, poz. 1637) Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa jako państwowa jednostka budżetowa, której kierownicy są dysponentami trzeciego stopnia, przekazuje niewykorzystane środki budżetowe do dnia 15 stycznia roku następującego po roku budżetowym na rachunki bieżące dysponentów wyższego stopnia, w tym środki pozostałe po uregulowaniu zobowiązań z tytułu refundacji wydatków poniesionych z budżetu państwa na finansowanie programów i projektów, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Jeśli zatem jakieś środki zostałyby w budżecie w roku 2007, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa musiał je "oddać" do dnia 15 stycznia 2008 r. Takie środki są rozdysponowane na inne cele - wynikające z przepisów prawa (a dotacje w roku 2008 r. na przedmiotowy cel nie były już możliwe do udzielenia zgodnie z przepisami wspólnotowymi, co oznacza, że na ten cel żadne środki nie były przeznaczane).

Za niezasadny uznać należy zarzut braku wskazania przepisów prawa wspólnotowego i prawa państwowego definiujących dotację na badanie opryskiwaczy jako tzw. pomoc istniejącą. W ocenie Sądu, uchybienie polegające na braku wskazania w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji kompletnej podstawy prawnej nie może stanowić wystarczającej podstawy do uchylenia przez Sąd decyzji. Nawet bowiem powołanie wadliwego przepisu prawnego nie powoduje nieważności, ani też nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w innym przepisie prawnym. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, skutkuje uchyleniem decyzji tylko w razie stwierdzenia, że miało ono wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takiego wpływu nie można się dopatrzyć.

W sprawie nie doszło zatem do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd oddalił skargę w myśl art. 151 p.p.s.a.