Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1657/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1, 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 10 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...].07.2009r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. K. oraz E. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności:

1. decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956r. Nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w KW Nr [...], stanowiącej współwłasność S. P., M. P. i M. K. oraz

2. decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. Nr [...], z dnia [...]07.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956r. Nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...]o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

Orzeczeniem z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - [...] Zakładów [...] nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w księdze wieczystej Nr [...] Sądu Powiatowego w K., stanowiącej współwłasność S. P., M. P. i M. K.

Orzeczeniem z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. ustaliło odszkodowanie za przedmiotową wywłaszczoną nieruchomość. Odwołanie od ww. orzeczeń z dnia [...].03.1956 r. złożyli S. P., M. P. i M. K. i w odniesieniu do każdej z tych osób została skierowana odrębna decyzja odwoławcza.

Decyzją z dnia [...].06.1956 r. Nr [...] Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., po rozpatrzeniu odwołania S. P. od orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania, utrzymała w mocy ww. orzeczenia z dnia [...].03.1956r.

Decyzją z dnia [...].07.1956r. Nr [...] Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., po rozpatrzeniu odwołania M. P. od orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania, utrzymała w mocy ww. orzeczenia z dnia [...].03.1956r.

Decyzją z dnia[...].07.1956r. Nr [...] Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., po rozpatrzeniu odwołania M. K. od orzeczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania, utrzymała w mocy ww. orzeczenia z dnia [...].03.1956r.

Decyzją z dnia [...].01.1999 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku P. T. P., reprezentowanego przez radcę prawnego Z. C., stwierdził nieważność orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Nr [...] z dnia [...].07.1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości o pow. [...] ha położonej w K., parceli nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...] oraz orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. Nr [...] i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] o przyznaniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...].10.1999 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...].01.1999 r.

Wyrokiem z dnia 19.01.2001 r., sygn. akt I SA 2477/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].10.1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].01.1999 r., wskazując, iż wezwanie właściciela nieruchomości do odstąpienia wykonawcy narodowych planów gospodarczych za cenę określoną przez niego na podstawie art. 28 dekretu, stanowiło ofertę, którą należy oceniać w aspekcie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 1950 r. przepisy ogólne prawa cywilnego (Dz. U. nr 34, poz. 311) oraz art. 294 i art. 296 kodeksu zobowiązań. Ponadto w ofercie zaproponowano możliwość przyznania nieruchomości zamiennej. W konsekwencji Sąd stwierdził, że dokonane w sprawie wezwania skierowane do współwłaścicieli nieruchomości bez konkretnej ceny w żadnym razie prawa nie naruszały.

Decyzją z dnia [...].03.2001 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].07.1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. i z dnia [...].03.1956 r. oraz orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r.

Decyzją z dnia [...].01.2002 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].07.1956 r. i utrzymanego nim w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r.

Decyzją z dnia [...].01.2002r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].03.2001 r.

Następnie decyzją z dnia [...].03.2002 r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał decyzję własną z dnia [...].01.2002 r.

Wyrokiem z dnia 03.02.2004 r., sygn. akt I SA 1014/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzę3u Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].03.2002 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].01.2002 r. Nr [...].

W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż mimo że organ dysponował pełnymi danymi spadkobierców byłych współwłaścicieli, zostały pominięte w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją M. P. i A. K. Sąd podniósł, że postępowania nadzorcze zakończone decyzjami Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].01.2002r. Nr [...] i z dnia [...].03.2002r. Nr [...] nie powinny toczyć się odrębnie. Ponadto organ nadzoru wiąże ocena prawna i zalecenia wyrażone w wyroku z dnia 19.01.2001 r.

Decyzją z dnia [...].06.2007 r. Nr [...] Minister Budownictwa odmówił stwierdzenia nieważności:

1. decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium

Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956r. Nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako parcela nr [...], zapisanej w KW Nr [...], stanowiącej współwłasność S. P.. M. P. i M. K.oraz

2. decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].06.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956 r. Nr [...], z dnia [...].07.1956r. Nr [...] oraz utrzymanego nimi w mocy orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. Nr [...] ustaleniu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili M. K. oraz E. Z.

Po rozpatrzeniu tego wniosku organ stwierdził, że:

Wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31).

Zgodnie z art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. prawo przejmowania, nabywania, zbywania i przekazywania nieruchomości w trybie ww. dekret służyło wykonawcom narodowych planów gospodarczych, a w szczególności m. in. władzom i urzędom państwowym, zakładom i instytucjom państwowym, organizacjom samorządu gospodarczego, centralom spółdzielni, spółdzielniom.

W przedmiotowej sprawie wywłaszczenia dokonano na wniosek [...] Zakładów [...], które były uprawnione - zgodnie z ww. art. 2 pkt 2 - do nabycia nieruchomości.

Z powyższego wynika zdaniem organu, że nie można uznać zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "nie istnienia nabywcy w osobie wykonawcy narodowych planów gospodarczych".

Zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych, jeżeli uznał, że nieruchomość była niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych (art. 5 dekretu).

W przedmiotowej sprawie zezwoleniem z dnia [...].03.1955 r. Nr [...] Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego zezwolił [...] Zakładom [...], jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod rozbudowę Zakładów nieruchomości położonych w K.

Ponadto wnioskodawca wywłaszczenia uzyskał opinię Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].02.1955 r. Nr [...] w której wskazano, iż nabycie przez [...] Zakłady [...] między innymi przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...] było niezbędne dla rozbudowy zakładów, celem realizacji ich zadań gospodarczych.

Nie można zatem zdaniem organu uznać zarzutów wnioskodawcy, iż ubiegający się o wywłaszczenie nie posiadał zezwolenia na nabycie nieruchomości, ani opinii Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej.

W ww. opinii z dnia [...].02.1955 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. potwierdziło niezbędność nabycia przedmiotowej nieruchomości dla rozbudowy [...] Zakładów [...].

Natomiast jak wynika z wezwań z dnia [...].04.1955 r. Nr [...], Nr [...] i Nr [...] skierowanych do M. K., S. P., M. P. [...] Zakłady [...] wyraziły gotowość zawarcia umowy kupna przedmiotowej nieruchomości za cenę, która miała zostać określona na podstawie art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a następnie zatwierdzona przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., bądź też zawarcia umowy o przejęcie przedmiotowej nieruchomości w zamian za nieruchomość zamienną.

W wezwaniu do zawarcia umowy nie podano ceny, bowiem powołano się na § 2 zarządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia listopada 1949 r. w sprawie trybu wzywania osób nie będących wykonawcami narodowych planów gospodarczych do przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji tychże planów (M.P.49.A-89.1084) zgodnie z którym wezwanie powinno było zawierać wyrażenie gotowości wykonawcy narodowych planów gospodarczych do zawarcia umowy kupna za cenę, która miała zostać określona przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych zgodnie z zasadami art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a zatwierdzona przez władzę naczelną wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na warunkach ustalonych przez tę władzę.

W związku z powyższym zdaniem organu nie można uznać zarzutu M. K., aby brak ceny w wezwaniu był rażącym naruszeniem prawa skoro szczegółowy tryb ustalony ww. zarządzeniem przewidywał możliwość wskazania jedynie zasad jej ustalenia, co wnioskodawca wywłaszczenia zastosował. Obowiązek wezwania, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, właściciela do sprzedaży został tym samym wypełniony. Podobne stanowisko w tej kwestii wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w dniu 19.01.2001 r. oraz w wyroku z dnia 21.04.2008 r. sygn. akt I OPS 2/08.

Dodatkowo organ wskazał, że w piśmie z dnia 25.04.1955 r. właściciele przedmiotowej nieruchomości odpowiedzieli, że nie wyrażają zgody na dobrowolne odstąpienie nieruchomości.

Zgodnie z art. 17 dekretu wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następowało na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie, w którym należało wskazać m. in. nieruchomość, której wniosek dotyczył, powierzchnię nieruchomości, właściciela, wskazać na czym miało polegać wywłaszczenie oraz wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia.

Jak wynika z wniosku [...] Zakładów [...] z dnia [...].12.1955 r. Nr [...] wszystkie powyższe wymogi zostały spełnione, a ponadto, jak wynika z wykazu załączników, do wniosku zostało dołączone m.in. zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, odpisy wezwań właścicieli, plan sytuacyjny nieruchomości, odpis zaświadczenia z księgi wieczystej.

Dlatego też zdaniem organu wymogi formalne wniosku o wywłaszczenie zostały spełnione.

Zawiadomieniem z dnia [...].01.1955 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. powiadomiło o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego obejmującego przedmiotową nieruchomość.

Jak wskazano w decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...].06.2007 r., ww. zawiadomienie z dnia [...].01.1955 r. spełniało wszystkie wymagania wskazane w art. 17 dekretu.

Pismem z dnia [...].02.1956 r. Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Wydział Społeczno - Administracyjny zawiadomił strony postępowania wywłaszczeniowego o terminie i miejscu rozprawy wywłaszczeniowo -odszkodowawczej, którą wyznaczono na dzień [...].03.1956 r.

Ze znajdującego się w aktach archiwalnych protokołu rozprawy wywłaszczeniowo - odszkodowawczej wynika, iż stawili się na niej współwłaściciele nieruchomości, tj. M. K., S. P. i M. P.

Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r. o wywłaszczeniu zawierało wszystkie elementy określone w art. 21 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

Jednocześnie kolejnym orzeczeniem z tego samego dnia, tj. [...].03.1956 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. orzekło o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość.

M. K., S. P. i M. P. złożyli - od orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...].03.1956 r., o wywłaszczeniu - odwołania, które zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy w odrębnych decyzjach, które zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 03.02.2004 r. wydanym w niniejszej sprawie należało traktować jako jedną sprawę.

Dlatego też organ uznał, że decyzja Ministra Budownictwa z [...] czerwca 2007r. nie narusza prawa, a rozstrzygnięcie to znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K. z wnioskiem o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie art. 156 kpa w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 roku (Dz. U., Nr 33, poz. 232 z p. zm.) w związku z art. 8, 9 i 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U., Nr 27, poz. 197, z PN. zm.) poprzez:

1) ustalenie, iż wezwanie skierowane do właścicieli nieruchomości na podstawie art. 8 wyżej wymienionego dekretu bez podania konkretnej ceny nie narusza prawa;

2) brak ustalenia, iż w wezwaniu skierowanym na podstawie art. 8 dekretu [...] Zakłady [...] w K. winny podać szczegółowe dane dotyczące nieruchomości zamiennej,

3) brak ustalenia, iż niemożliwe było wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z uwagi na to, iż strony zawarły umowę w przedmiocie zamiany nieruchomości określona w art. 8 ust. 4 dekretu.

2. naruszenie art. 156 § 1 kpa w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy a dniu 22 lipca 1952 roku (Dz. U., Nr 33, poz. 232 z p. zm.) w związku z art. 1, 2, 4, 5 ust. 1, 5 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U., Nr 27, poz. 197, z PN. zm.) poprzez nie stwierdzenie, iż decyzje wywłaszczeniowe i odszkodowawcze wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa wobec braku materialnoprawnych podstaw do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego takich jak:

1) brak niezbędności nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych (art.1 dekretu),

2) nie istnienie nabywcy w osobie wykonawcy narodowych planów gospodarczych (art. 2 dekretu),

3) możliwość uzyskania nieruchomości w trybie określonym w art. 3 (Dział II dekretu) – (art. 4 dekretu),

4) brak zezwolenia na nabycie nieruchomości (art. 5 ust. 1 dekretu)

5) brak opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 2 dekretu)

3. naruszenie art. 156 kpa w związku z art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej ludowej uchwalonej przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 roku (Dz. U., Nr 33, poz. 232 z p. zm.) w związku z art. 30 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U., Nr 27, poz. 197, z PN. zm.) poprzez ustalenie, iż przedmiotowa nieruchomość nie była nieruchomością uprzywilejowaną w rozumieniu art. 30 dekretu i właścicielom nieruchomości przysługiwała nieruchomość zamienna.

W obszernym uzasadnieniu powyższej skargi (28 stron) uzasadnił zarzuty w niej podniesione.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Uczestnik postępowania T. K. S.A także wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sad w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, ale także i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W ocenie Sądu przedmiotowa skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z zasadniczo innych powodów niż w niej podniesione. Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności.

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 10 § 1 kpa jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, w myśl której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższe oznacza, że organ ma między innymi obowiązek ustalenia z urzędu stron danego postępowania, powiadomienia ich o wszczęciu postępowania, a także doręczenia wszystkim stronom wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Natomiast z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika niezbicie, że Minister Infrastruktury skierował zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2009r. między innymi do uczestniczki postępowania S. K., która zmarła jeszcze przed jej wydaniem tj. [...] stycznia 2009r.

Powyższe Sąd ustalił występując do Urzędu Stanu Cywilnego w K., z którego otrzymał odpis skrócony aktu zgonu załączony do akt sądowych (k. 91) potwierdzający fakt śmierci S. K. w powyższej dacie.

W tym miejscu podnieść należy, że osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, tj. ma zdolność prawną. Zgodnie z przepisem art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w trakcie postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (zmarła), nie można w stosunku do niej prowadzić takiego postępowania, ani doręczać jej rozstrzygnięć zapadłych w sprawie. Organ administracji publicznej ma natomiast obowiązek podjąć odpowiednie czynności procesowe, które doprowadzą do ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania, a następnie wezwać ich do udziału w sprawie, czego organ nadzorczy nie uczynił.

W ocenie Sądu skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej (niemającej w chwili wydania decyzji przymiotu strony) stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), co daje podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ nadzorczy mając na uwadze powyższe rozważania prawidłowo ustali strony postępowania, które należy wezwać do udziału w sprawie i przy udziale których należy prowadzić niniejsze postępowanie.

W tym stanie rzeczy, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury ze wskazanej wyżej przyczyny, przedwczesne jest badanie przez Sąd przedmiotowej decyzji merytorycznie pod względem jej zgodności z prawem oraz ocenianie zasadności zarzutów podniesionych w skardze.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.