Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 518/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2009-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par 1 i 2, art. 12 par 6 pkt.2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Danuta Oleś, Protokolant Sekretarz Sądowy Alicja Landowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Gd 518/08

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 16 maja 2008 roku, Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i § 2, art. 233 § 1 i § pkt 1 lit. a/ oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.) odmówił Skarżącemu T. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 30 listopada 2007 r.

Podstawą wydania powyższego postanowienia były następujące ustalenia faktyczne - Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 30 listopada 2007 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. i styczeń 2002 r. w kwocie 306.418 złotych. Decyzja ta została Skarżącemu doręczona 24 grudnia 2007 r. wraz z pouczeniem, że na mocy art. 220 § 1 i art. 223 O.p. od decyzji organu pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, zaś odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Skarżący 4 stycznia 2009 r. wysłał do Dyrektora Izby Skarbowej odwołanie od decyzji z 30 listopada 2007 r. za pośrednictwem firmy świadczącej usługi pocztowe "A" sp. z o.o., które to odwołanie wpłynęło ostatecznie do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 11 stycznia 2007 r.

W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z 4 marca 2008 r. stwierdził, że odwołanie Skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z 30 listopada 2007 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, bowiem zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p., termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzja z 30 listopada 2007 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu 24 listopada 2007 r.; tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał 7 stycznia 2008 r. Tymczasem Skarżący wysłał pismo z odwołaniem 4 stycznia 2008 r. za pośrednictwem firmy świadczącej usługi pocztowe "A" sp. z o.o., które to odwołanie wpłynęło ostatecznie do organu pierwszej instancji 11 stycznia 2008 r.

Zdaniem organu odwoławczego "A" sp. z o.o. nie jest operatorem publicznym, gdyż na mocy art. 3 pkt 12 ustawy z 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. 2003 Nr 130 poz. 1188 ze zm.) operatorem publicznym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Zgodnie natomiast z art. 46 ust. 2 prawa pocztowego zadania operatora publicznego realizuje Poczta Polska S.A. W konsekwencji, wysłanie przesyłki za pośrednictwem operatora innego niż Poczta Polska nie wywołuje skutków prawnych o których mowa w art. 12 § 6 pkt 2 O.p., tj. nadanie przesyłki przed upływem terminu nie prowadzi do zachowania terminu, jeśli pismo z odwołaniem zostanie doręczone po jego upływie. Skoro Skarżący skutecznie odebrał decyzję w dniu 24 grudnia 2007 r., to termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 7 stycznia 2008 r. Z tych względów, wskazując jako podstawę prawną art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Skarżący pismem z 29 marca 2008 r. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 30 listopada 2007 r. Skarżący podkreślił, że dochował należytej staranności w przedmiotowej sprawie i zachował termin do wniesienia odwołania od decyzji wysyłając przesyłkę za pośrednictwem legalnego i oficjalnego operatora pocztowego "A" sp. z o.o.; nie przypuszczał, że operator ten nie jest równorzędny z Pocztą Polską. Ponadto skarżący wskazał, że 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywróceniu terminu do złożenia odwołania, zgodnie z art. 162 § 2 O.p. został przez niego zachowany, gdyż dowiedział się o uchybieniu terminu dopiero z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z 4 marca 2008 r. w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania – a doręczonego Skarżącemu 28 marca 2008 r. i to tę datę należy uznać za datę ustania przyczyny uchybienia.

Zaskarżonym postanowieniem z 16 maja 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i § 2, art. 233 § 1 i § pkt 1 lit. a/ oraz art. 216 O.p. odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 30 listopada 2007 r.

Zdaniem Dyrektora za prawidłowe należy uznać stanowisko, że firma "A" sp. z o.o. świadcząca usługi pocztowe nie jest operatorem publicznym w rozumieniu art. 46 ust. 2 Prawo pocztowe, w konsekwencji, nadanie przesyłki z korespondencją za jej pośrednictwem nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 12 § 6 pkt 2 O.p.; przywrócenie terminu do złożenia odwołania w myśl przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: wnioskodawca uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, wniosek o przedłożenie terminu zostanie złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem dopełniona zostanie czynność dla której termin był wymagalny. Doręczenie odwołania organowi pierwszej instancji przez firmę "A" sp. z o.o. dopiero w dniu 11 stycznia 2007 r. nastąpiło z uchybieniem terminu do jego złożenia. Argumenty Skarżącego odnośnie braku wiedzy co do statusu "A" sp. z o.o., nie będącego operatorem publicznym oraz braku wiedzy odnośnie obowiązujących przepisów prawa uznano za niewystarczające do przyjęcia, że Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania; ryzyko związane w wyborem prywatnego operatora pocztowego obciąża Skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z 16 maja 2008 r. Postanowieniu zarzucono, że zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 162 § 1 w zw. z art. 169 § 1 O.p., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył w znacznej części argumentację zawartą we wniosku o przywrócenia terminu z 29 marca 2008 r. Dodatkowo Skarżący wskazał, że nie kwestionuje charakteru "A" sp. z o.o., jako operatora niepublicznego w rozumieniu art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Podkreślił jednak, że w rozpatrywanym przypadku istotny był fakt, że Skarżący zamierzał dotrzymać terminu nadając odwołanie od decyzji za pośrednictwem "A" sp. z o.o. już 4 stycznia 2008 r. tj., przed jego upływem; istotne jest również złożenie przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu niezwłocznie po doręczeniu mu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z 4 marca 2007 r. z którego Skarżący dowiedział się o popełnionym przez siebie uchybieniu. Tym samym uznać należy, że wniosek ten złożony został z zachowaniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 162 § 1 w zw. z art. 169 § 1 O.p. Skarżący stanął na stanowisku, że w sytuacji kiedy odwołanie zostało złożone przez niego po terminie a nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu, to zastosowanie powinien mieć przepis art. 169 § 1 O.p. tj. organ podatkowy powinien wezwać Skarżącego do uzupełniania braków formalnych odwołania poprzez załączenie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w terminie 7 dni wraz z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zdaniem Skarżącego zaniechanie tego obowiązku przez organ stanowi przejaw instrumentalnego stosowania prawa, bez uwzględnienia gwarancji procesowych strony w postępowaniu podatkowym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej P.p.s.a) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.)

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi.

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

I.

Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydana w dniu 30 listopada 2007 r., została Skarżącemu skutecznie doręczona 24 listopada 2007 r. W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującym od niej środku odwoławczym, tj. poinformowano stronę, iż w ciągu 14 dni od daty jej doręczenia służy odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem organu pierwszej instancji; pouczenie nie uchybia art. art. 223 O.p. w związku z art. 210 § 1 pkt 7 O.p.

Skarżący w dniu 4 stycznia 2008 r. nadał odwołanie - korzystając z usług firmy "A"; odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji dopiero w dniu 11 stycznia 2008 r.

Powyższe okoliczności są w sprawie poza sporem.

Poza sporem pozostaje również fakt, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został przez Skarżącego bez uchybienia terminu o jakim mowa w art. 162 § 2 O.p.; dopełniono również czynności, dla której był określony przedmiotowy termin.

W sprawie należy – wobec tak ustalonego stany sprawy – odpowiedzieć na pytanie czy spełniona została trzecia z przesłanek o jakiej mowa w art. 162 § 1 O.p., pozwalająca na stwierdzenie, iż wniosek o przywrócenie terminu spełnia ustawowe warunki – a mianowicie – czy Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy.

II.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nadanie przesyłki w ww. sposób nie korzystna z domniemania określonego w przepisie art. 12 § 6 pkt 2 O.p., który stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeśli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Tym samym zasadnie w sprawie przyjęto, iż doręczenie przesyłki przez operatora nie będącego Pocztą Polską S.A. następuje w dniu faktycznego, fizycznego dostarczenia do organu podatkowego a nie w dniu nadania przesyłki u operatora niepublicznego. Tym samym zasadnie przyjęto, że doręczenie odwołania od decyzji wymiarowej nastąpiło w dniu 11 stycznia 2008 r. a nie w dniu 4 stycznia 2008r. jak wskazuje Skarżący.

W omawianym przepisie mowa jest o nadaniu pisma tylko w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, a nie każdego innego operatora świadczącego usługi pocztowe.

Chcąc zdefiniować pojęcie operatora publicznego należy odnieść się, przyjmując konieczność przeprowadzenia wykładni systemowej zewnętrznej, do art. 46 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188). Z mocy art.3 pkt 12 oraz art. 46 ust. 2 prawa pocztowego operatorem publicznym zobowiązanym do świadczenia usług pocztowych jest Poczta Polska S.A. – ustawodawca obowiązki wykonywania zadań operatora publicznego powierzył bowiem wyłącznie Poczcie Polskiej S.A.

Zatem tylko pismo nadane w placówce Poczty Polskiej S.A. dawało stronie gwarancję zachowania terminu. W przypadku gdy pismo wysłane jest za pośrednictwem prywatnego kuriera (bądź złożone w placówce pocztowej za granicą), aby został zachowany termin, musi ono fizycznie wpłynąć do organu przed jego upływem. Tym samym, wbrew stanowisku Skarżącego, bez znaczenia pozostaje data nadania pisma u operatora niepublicznego, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z 12 sierpnia 2008r. w sprawie II FZ 292/08, wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2007r. w sprawie V SA/Wa 1734/06).

W tym miejscu, wobec stanowiska Strony, podkreślić należy, że w doktrynie (por. L. Morawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s. 20 i nast.; B. Brzeziński: Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, Gdańsk 2008) i w orzecznictwie trafnie akcentuje się prymat wykładni językowej nad pozostałymi rodzajami wykładni, tj. systemową i celowościową; jednocześnie zasadnie przyjmuje się, że w wyjątkowych sytuacjach wolno odstąpić od literalnego znaczenia przepisu. Może to mieć miejsce, gdy wykładnia językowa pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią innych norm, prowadzi do absurdalnych z punktu widzenia społecznego lub ekonomicznego konsekwencji, rażąco niesprawiedliwych rozstrzygnięć lub pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnie akceptowanymi normami moralnymi (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r. K 25/99, OTK Zb.Urz. 2000, nr 5, poz. 141 oraz wyroki Sądu Najwyższego z 8 stycznia 1993 r., III ARN 84/92, OSNC 1993, nr 10, poz. 183, z 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7, uchwały z 3 listopada 1997 r., III ZP 38/97, OSNAPiUS 1998, nr 8, poz. 234, z 8 lutego 2000 r., I KZP 50/99, OSNKW 2000, nr 3-4, poz. 24 i uchwała składu siedmiu sędziów z 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004, nr 1, poz. 1). W rozpoznawanej sprawie, wobec czytelności zapisu dyspozycji art. 12 § 6 pkt 2 O.p. i braku definicji w ustawie Ordynacja podatkowa pojęcia operatora publicznego, zasadnym jest odniesienie do prawa pocztowego.

Wobec stanowiska Skarżącego podkreślić należy, że zakaz wykładni prawotwórczej był wielokrotnie podnoszony. Wykładni prawotwórczej, polegającej w istocie na swoistym poprawianiu ustawodawcy, nie da się zaakceptować ze względów zasadniczych, wynikających z konstytucyjnego podziału kompetencji władzy państwowej. Oznacza to, że de lege lata nie ma podstaw prawnych do przyjęcia możliwości, w aktualnie obowiązującym systemie prawnym, iż operatorem publicznym może być inna jednostka – poza Pocztą Polską S.A.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 23 czerwca 2003r. w sprawie FPS 2/03 potwierdził, że zakaz wykładni prawotwórczej, to jedna z podstawowych dyrektyw wykładni przepisów prawa (por. uchwała całej izby Sądu Najwyższego z 14 października 2004r. w sprawie III CZP 37/04).

III.

Wobec powyższego należy przejść do istoty sporu, który w tej sprawie winien sprowadzić się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ podatkowy zasadnie odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.

Ordynacja podatkowa przewiduje w art. 162 O.p. przywrócenie uchybionego terminu, uzależniając jednak pozytywną decyzję organu podatkowego w tym przedmiocie od spełniania przez stronę szeregu warunków, w tym:

1) wystąpienie przez stronę do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenie odwołania,

2) uprawdopodobnienie we wniosku, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony,

3) podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminowi,

4) jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Jak już wskazano, w rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił z wnioskiem do właściwego organu z zachowaniem terminu wskazanego powyżej oraz dopełnił czynności dla której termin był określony tj. do wniosku załączył odwołanie.

Dokonując zaś oceny, czy Skarżący dopuścił się uchybienia terminu bez swojej winy, Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenił winę według obiektywnych mierników staranności.

Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 grudnia 2006 r. (sygn. akt I FSK 374/2006) stwierdził, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci – niedbalstwa. Na równi z zawinieniem strony traktuje się przy tym zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich praw, a więc pełnomocników procesowych, m.in. doradcy podatkowego.

Zdaniem Sądu niedochowanie terminu do wniesienia przez Skarżącego odwołania od decyzji wymiarowej nie wynikało z zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Po pierwsze wskazać należy, że Skarżący nadając przesyłkę w dniu 4 stycznia 2008 r. uczynił to na trzy dni przed upływem terminu do jej wniesienia, co oznacza że miał wystarczająco dużo czasu do wyboru operatora pocztowego. W konsekwencji wybierając firmę "A" sp. z o.o. będącą prywatnym operatorem - zamiast jednej z powszechnie dostępnych placówek Poczty Polskiej - działał w pełni świadomie oraz na własne ryzyko. Po wtóre dysponując w chwili składania odwołania odpowiednią ilością czasu, Skarżący zaniechał zbadania, czy przesyłka zostanie doręczona przez wybraną przez siebie firmę "A", sp. z o.o. w terminie oraz czy nadanie pisma u wybranego operatora niepublicznego daje gwarancję zachowania terminu, co mógł uczynić poprzez np. zwrócenie się po pomoc prawną do profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe zaniechanie dowodzi niedbalstwa Skarżącego, co w konsekwencji czyni uzasadnionym stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, wywodzącego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż odwołanie złożone zostało z winy strony.

Należy podkreślić, iż Poczcie Polskiej S.A., na zasadzie wyłączności, przyznano prawo używania wyrazu poczta (por. art. 3 i art. 5 ustawy z 30 lipca 1997r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz.U. nr 106, poz. 675 ze zm., obow. do 10 listopada 2008r. oraz art. 3 i 4 ustawy z 5 września 2008r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska Dz.U. z 2008r., nr 180, poz. 1109). Skarżący miał – wobec tego – świadomość, iż wybierając firmę "A" sp. z o.o. nie nadaje tej przesyłki na poczcie.

IV.

Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, którą należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec tych organów, ale także jako przesłankę oceny ich działania. Naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/2000; publ. Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33). Z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.

Mając na uwadze treść uzasadnienia skargi oraz stanowisko skarżącego zaprezentowane na rozprawie podkreślić wypada, że pouczenie o trybie odwoławczym jest samodzielnym i niezależnym od art. 121 § 2 O.p. obowiązkiem udzielania informacji ciążącym na organie podatkowym z mocy prawa. Odrębne pouczenie wymagane jest także, gdy stronie służy skarga do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego (§ 2 art. 210 O.p.); brak albo błędne pouczenie nie może szkodzić stronie (art. 214 O.p.), zaś wadę tę można usunąć w trybie art. 213 O.p. W rozpoznawanej sprawie nie doszło jednak do sytuacji wadliwego pouczenia strony skarżącej; organy podatkowe w treści pouczenia nie zawarły co prawda informacji, że w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania istnieje instytucja przywrócenia uchybionego terminu, jednak obowiązek, w tak oznaczonym przez Stronę zakresie, nie ciąży na organie podatkowym, mając na uwadze treść ww. przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa.

Sąd tym samym nie podziela zarzutu naruszenia dyspozycji art. 162 § 1 w związku z art. 169 § 1 O.p. oraz zasad postępowania podatkowego, w tym dyspozycji art. 121 O.p.

Reasumując:

1/ obowiązki wykonywania zadań operatora publicznego ustawodawca powierzył wyłącznie Poczcie Polskiej S.A. (art.3 pkt 12 oraz art. 46 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188), co oznacza, że operatorem publicznym zobowiązanym do świadczenia usług pocztowych jest Poczta Polska S.A., która uzyskała również wyłączne prawo do używania wyrazu poczta (art. 3 i art. 5 ustawy z 30 lipca 1997r. o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska (Dz.U. nr 106, poz. 675 ze zm., obow. do 10 listopada 2008r.; aktualnie art. 3 i 4 ustawy z 5 września 2008r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej Poczta Polska Dz.U. z 2008r., nr 180, poz. 1109); zatem w przypadku gdy pismo wysłane jest za pośrednictwem prywatnego kuriera (bądź złożone w placówce pocztowej za granicą), aby został zachowany termin, musi ono fizycznie wpłynąć do organu przed jego upływem – nadanie przesyłki w firmie kurierskiej nie korzysta bowiem z domniemania o jakim mowa w dyspozycji art. 12 § 6 pkt 2 O.p.;

2/ obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne (por. wyrok NSA z 30 grudnia 1998r. w sprawie IV SA 2294/96).

Sąd uznając, w oparciu o art. 145 P.p.s.a. a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

EK