Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 4125/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Joanna Kube, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego J. H. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec J. H. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy.

Organ podał, że wnioskodawca szczegółowo przedstawił przebieg swojej służby. Wnioskodawca podkreślił, że wykonywał czynności służbowe, które wymagały od niego pracy w szczególnie trudnych warunkach, w zależności od zaistniałych zdarzeń kryminalnych, o różnych porach dnia i nocy, niejednokrotnie z narażeniem zdrowia i życia. Wymieniony wskazał, że podczas służby realizował czynności, które skutkowały zatrzymaniem wielu sprawców przestępstw oraz grup przestępczych. J. H. wskazał, że za rzetelną służbę i szczególne osiągnięcia zawodowe wielokrotnie był nagradzany przez przełożonych różnych szczebli.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 444/20) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister wskazał m.in., że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] maja 2012 r. i ma przyznane prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.

Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej okres służby od dnia [...] lutego 1984 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., 5 lat, 11 miesięcy i 14 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 28 lat, 3 miesiące i 14 dni. Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 2 lata, 3 miesiące i 9 dni.

Kopie kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...], przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w dniu [...] marca 2021 r., nie zawierają dokumentów wskazujących, aby J. H. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r.

Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] grudnia 2017 r. ([...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby wymienionego. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że J. H. w 1991 r. został ukarany karą dyscyplinarną upomnienia. W kontekście powyższych ustaleń. Komendant Główny Policji nie odniósł się do oceny rzetelności służby byłego funkcjonariusza. Ze zgromadzonego w toku postępowania materiału wynika, że wnioskodawca był kilkukrotnie mianowany na kolejne, wyższe stopnie i stanowiska służbowe oraz wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek do uposażenia. Za wzorową służbę został odznaczony Medalem Srebrnym Za Długoletnią Służbę oraz Brązową Odznaką Zasłużonego Policjanta. Ponadto poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział J. H. w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla jego zdrowia i życia.

Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością.

Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważył jednak, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, czy stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ przytoczył fragment wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn.. akt I OSK 1895/19 i wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 147/19. Wskazał następnie, że przy podejmowaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych na podstawie ww. przepisu: "(...) unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem ≫służby na rzecz totalitarnego państwa≪ jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego." (por. cyt. wyżej wyrok NSA).

Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 444/20 zobligował organ do ponownego rozpatrzenia sprawy J. H., przy uwzględnieniu spełnienia przez wnioskodawcę dwóch przesłanek stypizowanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Organ winien zatem dokonać oceny czy w sprawie wymienionego zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w powyższym przepisie.

Organ wskazał, że w świetle wyroku całkowicie zbyteczne było podejmowanie przez organ powtórnej analizy w obszarze krótkotrwałości pełnienia przez stronę służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelnego wykonywania przez niego zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., bowiem ocena prawna wyrażona przez Sąd jest dla organu wiążąca, zaś sformułowanie poglądu sprzecznego z ową oceną, stanowiłoby naruszenie prawa, jak również byłoby działaniem nieuwzględniającym szeroko rozumianej ekonomiki procesowej. Stąd też przed wydaniem niniejszej decyzji, organ w szczególności rozpatrzył wszystkie te aspekty, które miały lub ewentualnie mogły mieć wpływ na ukształtowanie się ostatecznego poglądu organu co do wystąpienia w przedmiotowej sprawie warunku "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwiającego zastosowanie wobec zainteresowanego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, że stanowczego podkreślenia wymaga fakt, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności policjanta. Stąd też nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację przypadku, w którym funkcjonariusz otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu. Jednakże nadanie zainteresowanemu Brązowej Odznaki Zasłużonego Policjanta oraz Medalu Srebrnego Za Długoletnią Służbę wskazuje, że wnioskodawca realizując powierzone zadania służbowe wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy. Powyższe nie pozostawało zatem bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wskazał, że jednocześnie w sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu w przedmiotowej sprawie ogromne znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze Służby Bezpieczeństwa. Minister wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera wniosek personalny o przyjęcie do służby w MO z dnia [...] lutego 1984 r., z którego wynika, że po przeprowadzeniu rozmowy osobistej i przeglądzie akt osobowych, "kandydat został zapoznany z warunkami pracy i płacy oraz obowiązkiem odbycia przeszkolenia resortowego." Powyższe wskazuje na przemyślany i świadomy wybór określonej drogi życiowej i zawodowej. Organ zaznaczył też, że w opinii służbowej z dnia [...] lutego 1987 r. (strona [...] akt IPN) widnieją następujące zapisy: "W toku trzyletniej pracy przyswoił sobie w dostatecznym stopniu znajomość zasad pracy operacyjnej. ... Pracę operacyjną z osobowymi źródłami zarówno w zakresie ich pozyskiwania jak i obsługi realizuje prawidłowo."

Powyższe jednoznacznie wskazuje, jak podał Minister, że służba wnioskodawcy na rzecz totalitarnego państwa nie była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie wówczas były podejmowane w ramach służby publicznej.

W ocenie organu wnikliwa analiza materiału dowodowego stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. IPN [...] bezsprzecznie dowiodła, że wnioskodawca był aktywnym członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz kandydatem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Organ przedstawił informacje dotyczące ZSMP i PZPR. Stwierdził, że nie sposób zakwestionować fakt, by członkostwo w PZPR nie było zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawca przystąpił do PZPR to niewątpliwie nawiązał on ówcześnie nie tylko stosunek prawny w ramach służby państwowej, lecz identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Jednocześnie przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej' - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu materiały zawierają informacje wskazujące, że wnioskodawca nie podjął żadnych działań mających na celu usunięcie go z etatu SB pomimo, że okres pełnienia służby we wskazanej formacji z całą pewnością pozwolił mu na zaznajomienie się ze specyfiką oraz charakterem realizowanych tam zadań. Wymieniony kontynuował karierę zawodową w charakterze funkcjonariusza SB, aż do momentu likwidacji struktur formacji, związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na tym etacie, był częścią wskazanej formacji i czerpał określone, wymierne korzyści.

W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "szczególnie uzasadniony przypadek", zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art, 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta osiągnięciami wykraczającymi poza normalne warunki pełnienia służby.

Organ stwierdził, że całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., przyjęta przez zainteresowanego określona postawa wobec ówczesnego sytemu państwowego i zaangażowanie w służbę na rzecz Służby Bezpieczeństwa, nie pozwalają na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października

2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi J. H., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg norm przepisanych, zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 8a ust. 1 pkt. 2 ustawy poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie w sytuacji, w której stwierdzono, że rzetelnie pełnił służbę po 12 września 1989 r., a czas trwania służby był krótkotrwały;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz dowolne ustalenie, że skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, bez rozważania istotnych dla sprawy, indywidualnych okoliczności: rzetelności służby;

3. naruszenie przepisu prawa procesowego art. 80 k.p.a. - poprzez zastąpienie zasady swobodnej oceny dowodów- dowolnością, pochopnością i ich nienależytym rozważeniem, a w konsekwencji uznaniem, że pomimo rzetelnego pełnienia służby po 12 września 1989 r. należy odmówić wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej;

4. naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także niedostateczne odniesienie się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do indywidualnego stanu faktycznego sytuacji skarżącego, co stanowi warunek konieczny do wydania przedmiotowej decyzji - a mianowicie zupełne pominięcie tego, że skarżący spełnia przesłanki żart. 8a ustawy oraz nie wykonywał (nie miał też takiej możliwości) czynności represyjnych, nigdy nie działał na szkodę obywateli.

W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł m.in., że skarżący w Służbie Bezpieczeństwa, w okresie przygotowawczym tj. ok. 3 lata, wykonywał w większości zadania biurowe o charakterze pomocniczym m. in. pracę w biurze paszportowym czy doraźną pomoc w pionie [...] ówczesnej Milicji Obywatelskiej. Podniósł, że skarżący wskazuje, że sumiennie wykonywał obowiązki służbowe, wyróżniając się na tle innych funkcjonariuszy. Mocodawcę kilkukrotnie mianowano na kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe oraz wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek do uposażenia, jak również odznaczono go Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę oraz Brązową Odznaką Zasłużonego Policjanta. Służba skarżącego nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, jego działalność ograniczała się do zwykłych, standardowych czynności i działań jakie podejmowane są w każdym organie, czy instytucji publicznej. Sama podległość służbowa nie może być podstawą uznania, że skarżący pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa. Powoduje to, że wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art, 22aiart. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w stosunku do skarżącego powinno być wykluczone. Należy wskazać, że pełniąc służbę na etacie Służby Bezpieczeństwa czy w związku z przynależnością do PZPR, Skarżący nie czerpał żadnych określonych, wymiernych korzyści.

Skarżący stoi na stanowisku, że obligatoryjna, ale bierna przynależność do PZPR czy ZSMP nie może przekreślić ponad 20 lat jego rzetelnej służby w Policji, ponadto jest oderwana od przesłanek ustawowych. Pełnomocnik wskazał, że Skarżący nigdy nie pełnił funkcji związanej z przestępczą działalnością przeciwko obywatelom oraz nie podziela do dziś utrwalonej przez PZPR wówczas dyktatury. Ponadto w 1990 r. Skarżący przeszedł pozytywną weryfikację i ocenę przydatności do służb. Powyższe powoduje, że należy uznać za błędne uznanie przez organ członkostwa w PZPR jako zindywidualizowanego zaangażowania się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skarżący stanowczo zaprzecza, aby identyfikował się z realizowanymi przez ustrój totalitarny zadaniami i funkcjami. Jednocześnie przyznaje on, że jego aktywność zawodowa ograniczała się do zwykłych standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Pełnomocnik wskazał też m.in., że Skarżący ponadto zarzuca, że organ oceniając, czy w danej sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające wydanie decyzji, dokonał analizy stanu faktycznego niedokładnie i bez wszechstronnego rozważenia okoliczności, pozostawiając przekonanie, że miała miejsce dowolna interpretacja dowodów.

W przypadku decyzji uznaniowej na organie rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek dbałości o dokonanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a przede wszystkim staranne wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, tak aby możliwe było dokonanie oceny, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło: z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja dla strony jest niekorzystna.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł

o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie tej naruszony został

art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a. oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie pierwszym z powołanych przepisów, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak

i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W sprawie niniejszej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 444/20. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zaskarżonej decyzji Minister nie kwestionował oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku o sygn. akt II SA/Wa 444/20, zgodnie z którą przyjąć należało, że okres służby na rzecz totalitarnego państwa był krótkotrwały, a wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. było rzetelne.

Jednocześnie organ pominął w decyzji pozostałą ocenę prawną dokonaną przez Sąd w powołanym wyroku.

Organ wskazał w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2021 r., że winien dokonać oceny, czy w sprawie wymienionego zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał tymczasem w wyroku z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 444/20, że "Orzekając ponownie w sprawie organ będzie miał na uwadze, że - w ocenie Sądu w tym składzie - warunkiem zastosowania ustanowionego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wyłączenia jest tylko krótkotrwałe pełnienie służby na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelne pełnienie służby, w myśl art. 8a ust. 1 pkt 2 in principio. Nie jest natomiast niezbędne wystąpienie warunków dodatkowych – np. pełnienie służby z narażeniem życia lub zdrowia, w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine, czy wystąpienie innego warunku, opisanego jako szczególnie uzasadniony przypadek w zdaniu wstępnym art. 8a ust. 1. Szersze wywody na poparcie tego stanowiska sformułowano w uzasadnieniu wydanego w analogicznej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 października 2019 r. (sygn. akt II SA/Wa 2649/19). Dysponuje nim organ, zaś dla Wnioskodawcy jest ono dostępne w CBOSA. Skoro decyzja w przedmiocie wyłączenie reguł ogólnych ma, w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, charakter uznaniowy (patrz sformułowanie: "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym) wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej nie przesądza o konieczności zastosowanie danej regulacji wobec Wnioskodawcy. Organ będzie jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano. Brak wyjaśnienia tej kwestii prowadził do naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. - i mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ma bowiem podstaw przyjąć a priori, że Wnioskodawca nie spełnia warunków zakreślonych w art. 8a ust. 1."

Z powyższego wynika, że obowiązkiem organu było wykazanie dlaczego w sprawie skarżącego przepisu art. 8a nie zastosowano, mimo, że służba na rzecz totalitarnego państwa była krótkotrwała, a zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. wykonywał rzetelnie.

Zdaniem Sądu ocena organu w tym zakresie zawarta w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2021 r. jest dowolna i nie uwzględnia w pełni oceny WSA w Warszawie zawartej w wyroku z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 444/20.

Okoliczności takie jak świadome rozpoczęcie pracy w strukturze SB, czy pozostawanie członkiem ZSMP lub PZPR nie dają podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku. Organ nie przedstawił żadnych konkretnych faktów, czy zdarzeń z udziałem skarżącego, które pozwalałyby przyjąć, że wnioskodawca nie spełnia warunków zakreślonych w art. 8a ust. 1 ustawy, przy uwzględnieniu wykładni tego przepisu dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 444/20. Samo powołanie się na opinię służbową z [...] lutego 1987 r. nie wyczerpuje obowiązku należytego uzasadnienia powodów odmowy uwzględnienia wniosku, tym bardziej, że w skardze wskazano, iż skarżący "nie wykonywał (...) czynności represyjnych, nigdy nie działał na szkodę obywateli". Nadto, sam organ zwrócił uwagę w decyzji, że skarżącemu nadana została Brązowa Odznaka Zasłużony Policjant oraz Medal Srebrny Za Długoletnią Służbę, i stwierdził, że skarżący wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazania WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 9 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 444/20.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego (480 zł).