Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 3998/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 października 2000 r. nr [...] i zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego E. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 26 października 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 13 października 2000 r. Nr [...] pozbawiającą E. G. uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że E. G. uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w związku z pełnieniem służby w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947 r. Podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dlatego też na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 tejże ustawy powinien być on pozbawiony uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, że uprawnienia uzyskane na mocy dotychczasowych przepisów zachowują jedynie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierz z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Nadto organ stwierdził, że nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z innego tytułu. Wskazał również, że rozpoznanie wniosku strony o przyznanie uprawnień z nowego tytułu byłoby naruszeniem art. 22 ust. 1 i 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

E. G. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji podnosząc, że przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono jego działalności w ruchu oporu w latach 1941-1945 Pułku Armii Krajowej.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie powtarzając wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-56 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-39 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, który pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 tej ustawy pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach w okresie wojny 1939-1945 stanowi działalność kombatancką.

Skarżący nabył uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 10 listopada 1948 r. do 27 września 1949 r. Skarżący nie posiada zatem uprawnień kombatanckich z tego tytułu.

Skargę należy uznać za zasadną w związku z nierozważeniem przez organ administracji okoliczności dotyczących możliwości nabycia przez skarżącego uprawnień na innej podstawie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 4 marca 2002 r. OPS 13/01, wniosek (zarzut) osoby,, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich (ONSA 2002, Nr 4, poz. 132).

Wskazać przy tym należy, że powoływanie się przez stronę na inny tytuł do uprawnień kombatanckich nie może być utożsamiane z wnioskiem o przywrócenie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Z przedstawionego powyżej poglądu wynika jednoznacznie, że organ administracji w trakcie postępowania, w którym weryfikowane są uprawnienia kombatanckie nie może się ograniczyć jedynie do stwierdzenia, że uprawnienia były przyznane z tytułu utrwalenia władzy ludowej, ale w przypadku podniesienia takiego zarzuty powinien zweryfikować czy stronie uprawnienia te nie przysługują również z innych tytułów.

Właśnie taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Po wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich E. G. wnosił o uwzględnienie jego działalności w Armii Krajowej. Przedłożył również oświadczenia świadków. Okoliczność ta jednakże nie stanowiła przedmiotu rozważań organu administracji. Nie podjęto więc działań mających na celu ustalenie prawdy obiektywnej. Takie postępowanie organu stanowi naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a., które zobowiązują organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dlatego też uwzględniając powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien szczegółowo wyjaśnić wskazaną przez stronę podstawę nabycia uprawnień, zakreślić stronie termin na złożenie wniosków dowodowych na poparcie jej twierdzeń w tym zakresie, przeprowadzić zaoferowane przez stronę dowody, a następnie podjąć rozstrzygnięcie w sprawie.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zmianami) zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.