Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 65/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skarg K. P., W. S., E. B. i J. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K. P., W. S., E. B. i J. G. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 65/05

Uzasadnienie

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. dnia [...] lutego 1953 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] Rep. Hip. Nr [...], oznaczonej nr [...], utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2002 r.

Z uzasadnienia powyższych decyzji wynika następujący stan faktyczny sprawy:

Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1953 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 r. ( Dz. U. z 1948 r., Nr 20, poz. 138), nieruchomość położona w L. przy ul. [...] stanowiąca własność M. A. R. D. z H. S. K, z dniem [...] maja 1945 r. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2002 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika K. P. -spadkobierczyni byłej właścicielki nieruchomości, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...] lutego 1953 r., w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. Rep. Hip. nr [...], oznaczonej nr [...], z uwagi na fakt, że skoro nie stwierdzono, aby badane orzeczenie naruszyło przesłanki z art. 156 § 1 kpa, to tym samym brak jest podstawy do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.

Wnioskiem z dnia [...] października 2002 r. pełnomocnik K. P. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc że objęta orzeczeniem wywłaszczeniowym nieruchomość, nigdy nie była przeznaczona na powiększenie parku [...], a ponadto po wywłaszczeniu nie podjęto jakichkolwiek prac mających na celu powiększenie parku.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2002 r.

W uzasadnieniu podał, że na podstawie art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. wywłaszczeniu podlegały nieruchomości zajęte od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. na cele określone w art. 2 pkt 1 dekretu, jeżeli znajdowały się w dniu jego wejścia w życie w posiadaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Natomiast przepis art. 2 pkt 2 powołanego dekretu określał cele, dla których mogły być dokonywane wywłaszczenia. Dla oceny legalności orzeczenia o wywłaszczeniu wydanego na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. decydujące znaczenie ma okoliczność, czy nieruchomość w okresie między 1 września 1939 r. a 9 maja 1945 r. została zajęta na cele wymienione w art. 2 pkt 1 ww dekretu oraz wyjaśnienie, czy w dniu wejścia w życie powołanego dekretu, tj. 16 kwietnia 1948 r., była ona wykorzystywana na cele użyteczności publicznej. Z treści wniosku wywłaszczeniowego z dnia [...] kwietnia 1949 r. oraz pisma Prezydium Rady Narodowej m. L. Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] stycznia 1967 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca własność M. S. została zajęta w 1940 r. przez okupacyjne władze Gminy, włączona do parku [...] i zagospodarowana z funduszów Gminy. Zdaniem organu skoro nieruchomość zajęta została na park jako cel użyteczności publicznej przed dniem 9 maja 1945 r., a w dniu 16 kwietnia 1948 r. była nadal wykorzystywana na cele użyteczności publicznej, to tym samym należy stwierdzić, że w sprawie zakończonej orzeczeniem z dnia [...] lutego 1953 r. nie naruszono przepisu art. 1 ust. 1 ww dekretu. W konsekwencji powyższych ustaleń organ uznał, że Prezydium Rady Narodowej m. L. nie dopuściło się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa, a zatem nie ma podstawy do stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lutego 1953 r.

K. P., W. S., E. B. i J. G. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], Zarzucając naruszenie przepisu art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa polegające na zaniechaniu zebrania materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 8 i art. 11 kpa poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń i wniosków strony podnoszonych we wniosku z dnia [...] października 2002 r. i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie, dlaczego organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom zgłaszanym we wniosku.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego -podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) -rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, do czego Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem. Podstawą prawną badanego w trybie nadzoru orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] lutego 1953 r. był art. 156 § 1 kpa.

Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy wskazuje, że organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie nadzorcze, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie rozpatrzył wszystkich zarzutów i wniosków podniesionych w sprawie przez pełnomocnika skarżących.

Poruszana przez skarżących kwestia, iż nieruchomość wywłaszczona na cele użyteczności publicznej nie została wykorzystana na ten cel nie została przez organ rozpatrzona. Tym samym należy uznać, że organ nie ustalił istoty sprawy, a więc naruszył przepisy art. 7 i art. 77 kpa.

Organ administracji odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej wydanej na podstawie przepisów powyższego dekretu powinien był po pierwsze - ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość w okresie od dnia 1 września 1939 r. do dnia 9 maja 1945 r. była zajęta na cel użyteczności publicznej, a po drugie - że przedmiotowa nieruchomość w dniu wejścia w życie dekretu była we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Prezydium Rady Narodowej m. L. w uzasadnieniu orzeczenia z dnia [...] lutego 1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości, w sposób lakoniczny podaje, że udowodnione zostało, że nieruchomość została zajęta przed dniem 9 maja 1945 r. przez władze państwowe, które władają tymi nieruchomościami do chwili obecnej, wykorzystując je na cele użyteczności publicznej. Materiał dokumentacyjny sprawy nie zawiera jakichkolwiek dowodów na podstawie, których organ przyjął tę okoliczność za udowodnioną. Ponadto z niczego nie wynika na jaki cel publiczny nieruchomość była wykorzystywana w tym okresie.

Art. 1 ust. 1 stanowi, że dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1 i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych.

Wykazanych wyżej braków postępowania wyjaśniającego nie dostrzegł organ nadzoru wobec czego należało uznać za uzasadniony zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tj z naruszeniem art. 7 i 77 kpa.

Nie przesądzając wyniku sprawy, Sąd orzekający w obecnym składzie jest zdania, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku spadkobierców M. S. powinno być przedmiotem ponownego rozpoznania przez organ nadzoru.

Ujawnione wady postępowania pozostają w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem i powodują uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] września 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 200 powołanej ustawy orzeczono o kosztach.