Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1999/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Skarżony organ: Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

M. J. w dniu 9 lipca 2004 r. złożył do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniosek o następującej treści: "W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. wnoszę o przywrócenie mnie do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Informuję, iż wymaganego wniosku nie złożyłem w obowiązującym terminie z uwagi na brak informacji w powyższym temacie".

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na podstawie art. 145a oraz art. 149 § 3 kpa wydał w dniu [...] lipca 2004 r. decyzję nr [...], którą odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego w/w - z uwagi na uchybienie ustawowego terminu określonego w art. 145a § 2 kpa.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. J. podniósł m.in., że rozkazy o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zostały wydane na podstawie art. 230 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676), który jest niezgodny z art. 7 i art. 60 Konstytucji RP., o czym orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2004 r. (sygn. akt K 45/02). Orzeczenie to, zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 154 § 1 kpa może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, za czym przemawia słuszny interes strony.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] lipca 2004 r. W jej uzasadnieniu stwierdził m.in., iż jedna z naczelnych zasad prawa głosi, że nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej niepodjęcie działań, od których norma prawna uzależnia określony skutek. Zgodnie z art. 145a § 2 kpa, skargę o wznowienie postępowania administracyjnego wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 2004 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Nr 109, poz. 1159. z dnia 12 maja 2004 roku, a zatem pismo o przywrócenie do służby w ABW, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wnioskodawca jako strona postępowania administracyjnego właściwie dbająca o swoje interesy powinna zachować należytą staranność w terminowym złożeniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez M. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił, że decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2004 r. została wydana z:

1) rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, który to przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją RP,

2) rażącym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 7 i 9 kpa w zakresie wydania decyzji niezgodnie z zasadą praworządności.

Skarżący podniósł również zarzut naruszenia art. 80 kpa poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez pominięcie i nieuwzględnienie konsekwencji prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2004 r. Ponadto postawił zarzut, że organ przed wydaniem decyzji nie uwzględnił z urzędu art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa w zakresie, w jakim pominięto stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r. z uwagi na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub o stwierdzenie jej nieważności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz stwierdził, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego - odmowa wznowienia postępowania, a więc wydanie decyzji na podstawie art. 149 § 3 kpa może mieć miejsce jedynie w wypadku, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, tzn. gdy z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną postępowania zakończonego decyzją, co do której wznowienia postępowania żąda z przyczyn przedmiotowych, a więc gdy żądanie dotyczy np. decyzji nieostatecznej lub gdy wniosek o wznowienie postępowania złożono przez stronę z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 145a §2 kpa. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest terminem procesowym, zatem w razie niedopełnienia w terminie tej czynności strona może bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu wnosząc do właściwego organu administracji wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 57 kpa, czego skarżący nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli przedstawione w skardze.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wniosek o przywrócenie do służby w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, w którym jednocześnie poinformował, że nie zachował terminu do jego złożenia.

Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał zaskarżoną decyzję oraz decyzję poprzedzającą bez wezwania skarżącego do wyjaśnienia wszczęcia jakiego postępowania żąda.

Z postanowień art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 63 § 2 i 3 kpa oraz art. 14 § 1 kpa wynika, że żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania i potwierdzenia własnoręcznym podpisem. Wniosek otwierający postępowanie administracyjne, w przypadku niezachowania obowiązujących wymagań formalnych, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego mającego ustalić, czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby, od której pochodzi. Żądanie wszczęcia postępowania powinno wyraźnie określać jego przedmiot, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uczynił to co najmniej przedwcześnie, gdyż de facto sam przesądził o treści żądania zawartego w przedmiotowym wniosku.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.