Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 361/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 141 § 1 pkt 1lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz A.W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmawiającą A. W. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Tą samą decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. uchylające postanowienie Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. o pozytywnej ocenie dowodów.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] listopada 1992 r. W. S. wystąpił do Urzędu Rejonowego o potwierdzenie prawa do rekompensaty za m.in. nieruchomość pozostawioną w [...] przy ul. [...], powiat [...] , dawne województwo [...], obecnie [...], której właścicielką przed wybuchem II wojny światowej była J. S. Zgodnie z załączonym do wniosku wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt I C [...], spadkobiercy J. S. pozostawili na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru Państwa, w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., w [...] przy ul. [...], stanowiącą ich własność nieruchomość w postaci parceli gruntowej o powierzchni [...] m2, na której znajdowały się: dom mieszkalny, parterowy, drewniany, kryty blachą o wymiarach 10 m x 5 m, składający się z pokoju, kuchni, komórki i sieni oraz budynek gospodarczy, drewniany, kryty papą, o powierzchni 8 m2.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] organ wojewódzki pozytywnie ocenił zebrany materiał dowodowy uznając, że zostały spełnione przez M. S. oraz W. S. wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097). Jednakże postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda uchylił postanowienie z dnia [...] maja 2016 r., wskazując, że zaistniała konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, gdyż zawarte w nim ustalenia co do stanu faktycznego nie uwzględniały stanowiska, zgodnie z którym w przypadku nieopuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę będącą właścicielem nieruchomości i niepowrócenia przez nią na obecne terytorium kraju, nie dochodzi do spełnienia przesłanki określonej w art. 2 tzw. ustawy zabużańskiej.

Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmówił potwierdzenia wnioskodawczyni prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przedmiotowej nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej przy ul. [...] , której właścicielką przed wybuchem II wojny światowej była J. S.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, A. W. złożyła odwołanie. Rozpatrując je Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister przywołał treść art. 1 ust. 1 i 1a, ust. 2 oraz art. 2 i art. 3 ust. 2 tej ustawy. Stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie jest okolicznością niesporną, że przed wybuchem II wojny światowej właścicielką przedmiotowej nieruchomości była J. S. Powyższe wynika z treści wezwania płatniczego z dnia [...] lutego 1927 r. skierowanego do J. S. oraz z treści wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt I C [...], wydanego w sprawie z powództwa W. S. o ustalenie.

W ocenie organu II instancji istotny w przedmiotowej sprawie jest fakt, że J.S. zmarła dnia [...] września 1939 r. w [...] (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S., a także wyciąg z Rejestru Państwowego aktów Urzędu Stanu Cywilnego obywateli o zgonach wydanego przez Wydział Rejestracji Państwowej aktów Urzędu Stanu Cywilnego w mieście [...] Służby Rejestracyjnej [...] miejskiego i rejonowego Urzędu Sprawiedliwości w obwodzie [...], dalej jako: wyciąg z Rejestru). W toku postępowania również strony konsekwentnie wskazywały, że właścicielką nieruchomości, o której mowa w sprawie była J. S., na co wskazuje m.in. treść wniosków zarówno W. S., jak i J. S. o potwierdzenie prawa do rekompensaty, oświadczenie J. S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o wskazaniu osoby uprawnionej do rekompensaty, oświadczenie J.S. z dnia [...] grudnia 2008 r. o miejscu lub miejscach zamieszkania właściciela nieruchomości, w których E. i M.S. wskazywano jako właścicieli nieruchomości w [...], zaś jako właściciela przedmiotowej nieruchomości w [...] wskazywano J. S..

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Ministra, że J. S. - przedwojenna właścicielka pozostawionej nieruchomości nie opuściła byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym nie można mówić w odniesieniu do niej o spełnieniu przesłanek z art. 2 ustawy zabużańskiej, które wyraźnie nawiązują do opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub niemożności powrotu na nie.

Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z treścią wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt I C [...] spadkobiercy J. S., w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., pozostawili na terenach niewchodzących w skład obecnego obszaru Państwa stanowiącą ich własność nieruchomość w [...], przy ul. [...]. W ocenie organu, powyższego stwierdzenia nie sposób jednak odnosić do wszelkich następców prawnych zmarłej (również w kolejnych pokoleniach), lecz jedynie do osób powołanych do spadku bezpośrednio po niej, a zatem - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt I Ns [...] - jedynie do J.S. i E. S. W odniesieniu zaś do tychże osób również nie można stwierdzić zaistnienia przesłanki z art. 2 ustawy zabużańskiej, albowiem J. S. zmarł [...] kwietnia 1940 r. w [...] (co znajduje potwierdzenie w wyciągu z Rejestru oraz postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia [...]października 2015 r. sygn. akt I Ns [...]), natomiast E. S. zmarł dnia [...] czerwca 1941 r. w [...] (co znajduje potwierdzenie w decyzji Wojewody z dnia [...] października 2013 r. potwierdzającej, że E. S. w dniu 1 września 1939 r. miał obywatelstwo polskie). W tej sytuacji organ II instancji stanął na stanowisku, że na skutek braku spełnienia przesłanki opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez E. S. - również w odniesieniu do niego nie można pozytywnie ocenić wymogu z art. 2 ustawy zabużańskiej. Minister uznał, że wskazać należy na istotną różnicę, jaka istnieje pomiędzy punktem 1-ym sentencji wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. I C [...], a punktem 2-ym tego wyroku, w zakresie dotyczącym podmiotów uznanych za właścicieli nieruchomości. Podmioty te są inne w odniesieniu do nieruchomości pozostawionej w [...] i inne w odniesieniu do nieruchomości pozostawionej w [...]. W ocenie organu sąd cywilny wcale nie uznał, że właścicielami nieruchomości pozostawionej w [...] byli M. S. i spadkobiercy E.S., dlatego też w niniejszym postępowaniu jest rzeczą oczywistą, że przesłanki z ustawy zabużańskiej nawiązujące do osoby właściciela nieruchomości nie mogą być badane w odniesieniu do tych samych osób, wobec których badano je przy rozstrzyganiu sprawy o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości w [...]. Nieruchomość w [...] zgodnie z treścią wspomnianego wyroku była bowiem własnością M.S. i spadkobierców E. S. (tj. M.S. i W. S.), którzy opuścili byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno bowiem M. S., jak i W. S. repatriowali się na obecne terytorium Polski. Nieruchomość w [...], zgodnie z treścią wspomnianego wyroku, była zaś własnością spadkobierców J. S.(czyli J. S. i E. S.), którzy nie opuścili byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zarówno bowiem J. S., jak i E. S. zmarli w [...]. Powyższe powoduje, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w [...]nie mógł zostać rozstrzygnięty tak samo jak wniosek, który dotyczył nieruchomości w [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że spełnienie warunku przesiedlenia się na terytorium Polski w granicach powojennych ma zasadnicze znaczenie dla oceny nabycia przez wnioskodawców prawa do rekompensaty na podstawie spadkobrania. Nabycie powyższego prawa przez spadkobiercę ma charakter pochodny względem praw byłego właściciela. Jeśli były właściciel nie zrealizował przesłanek z art. 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., to jego spadkobierca nie może nabyć prawa do rekompensaty.

Odnosząc się do tezy stawianej w odwołaniu, że nieuprawnione jest wprowadzanie przez organ dodatkowego warunku, jakim jest przesiedlenie się uprawnionego po zakończeniu działań wojennych na terytorium Polski, organ odwoławczy wskazał, że podstawę taką stanowi nie tylko art. 1 i 2 ustawy zabużańskiej, ale także art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, który przewiduje, że do wniosku dołączyć należy dowody potwierdzające miejsce lub miejsca zamieszkania właściciela nieruchomości pozostawionych po przybyciu na obecne tereny Rzeczypospolitej Polskiej. Na potwierdzenie powyższego Minister zwrócił również uwagę na cel rekompensaty, którym było udzielenie wsparcia na zorganizowanie przez repatriantów życia w nowym miejscu zamieszkania na obecnym terenie kraju. Przyznawana kompensacja miała więc przede wszystkim cechy świadczenia "pomocowego" o charakterze socjalnym, a nie tylko odszkodowawczym. Była ona, zgodnie z postanowieniami "umów republikańskich", przeznaczona wyłącznie dla obywateli Rzeczypospolitej Polskiej narodowości polskiej i żydowskiej, którzy decydując się na przesiedlenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w jej granicach po II wojnie światowej, okazywali tym postępowaniem swoją więź z państwem i narodem polskim. Dlatego więc rozpatrując teoretyczny przypadek wypłaty rekompensaty osobom, które nie opuściły byłych terenów państwa polskiego, powyższa rekompensata zatraciłaby zupełnie swój charakter pomocowy, a miałaby funkcję wyłącznie odszkodowawczą.

W odwołaniu skarżąca podniosła, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie błędnie przyjął, że właścicielem nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], przed wybuchem II wojny światowej była J. S., która zmarła w miejscowości [...]dnia [...]września 1939 r. i nie opuściła byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącej, właścicielem wskazanej nieruchomości była M. S. i W. S., którzy jeszcze przed opuszczeniem byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, po śmierci J., J. i E. S. nabyli po nich spadek, w tym własność nieruchomości położonej w [...]. Odnosząc się do powyższego zarzutu, organ odwoławczy wskazał, że co prawda M. S. oraz W. S. przybyli na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to jednak na dzień 1 września 1939 r. nie byli właścicielami nieruchomości położonej w [...]. Przesłanki potwierdzenia prawa do rekompensaty określone w art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2008 r. dotyczą natomiast jednej osoby - właściciela nieruchomości, który ma zarówno legitymować się własnością, być w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, posiadać miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, opuścić je z przyczyn, o których mowa wart. 1 ustawy oraz posiadać obywatelstwo polskie. Art. 2 ustawy przewiduje wprost, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie określone w nim wymogi. Minister zauważył, że we wnioskach o rekompensatę wnioskodawcy jako właściciela nieruchomości pozostawionej wskazali nie M. S. i W. S., ale J. S.

Odnosząc się do kwestii zaskarżonego w odwołaniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019 r., Minister stwierdził, że postanowienie to jest wydawane przez organ wojewódzki w trakcie prowadzonego postępowania. Zgodnie z treścią art. 110 kpa postanowienie wydane przez organ administracji publicznej powoduje, że sam organ jest związany treścią postanowienia od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia. Minister przywołał treść art. 104 oraz art. 123 § 2 kpa i uznał, że z treści tych przepisów wynika, że postanowienia wydawane w trakcie prowadzonego postępowania mogą być zmieniane podczas całego okresu prowadzonej sprawy. Ustawodawca przyjął jako zasadę zakończenie postępowania administracyjnego w formie decyzji. Postanowienie nie rozstrzyga bowiem w żadnym zakresie o istocie sprawy (nie załatwia sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania), nie określa praw i obowiązków stron postępowania w sferze prawa materialnego. Postanowienia rozstrzygają jedynie o prawach i obowiązkach procesowych stron i innych uczestników postępowania. Postanowienie w odróżnieniu od decyzji administracyjnej, która niezależnie od treści zawartego w niej rozstrzygnięcia kończy sprawę w danej instancji, z reguły nie powoduje zakończenia postępowania przed organem pierwszej lub drugiej instancji. W zakresie spraw zabużańskich należy stwierdzić, że potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.). To decyzja administracyjna jako akt administracyjny indywidualny i konkretny potwierdza prawo do rekompensaty określonej indywidualnie osoby w konkretnej sytuacji rozstrzygając tym samym sprawę administracyjną. Akty wydawane w postępowaniu poprzedzającym tę decyzję nie mogą być zatem traktowane jako rozstrzygnięcia, które władczo potwierdzają prawo do rekompensaty, gdyż oznaczałoby to, że wydana później - jako wynik postępowania - decyzja administracyjna jest ponownym rozstrzygnięciem tej samej sprawy, a to z kolei kwalifikowałoby tę decyzję jako obarczoną wadą nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Postanowienie wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. jest rozstrzygnięciem procesowym o charakterze incydentalnym, chociaż dotyczy również materialnoprawnych przesłanek warunkujących uzyskanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty. Zamyka ono pewien wstępny etap w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Postanowienie o spełnieniu wymogów choć niezaskarżalne podlega weryfikacji w sytuacji, gdy po jego wydaniu, a przed rozstrzygnięciem sprawy co do istoty, ujawnią się okoliczności lub dowody prowadzące do innych konkluzji niż te, które legły u podstaw jego wydania.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy Minister wyjaśnił, że po wydaniu przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] maja 2016 r. stwierdzającego spełnienie ustawowych wymogów do ustalenia prawa do rekompensaty wyszły na jaw nowe okoliczności, które nie były oceniane przez Wojewodę w momencie jego wydania. Z treści postanowienia wynika bowiem, że organ I instancji nie dokonał w nim oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do potwierdzenia prawa do rekompensaty, tj. opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę będącą właścicielem nieruchomości i powrotu przez nią na obecne terytorium Polski. W takiej sytuacji organ wojewódzki miał uzasadnione powody, aby wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie z dnia [...] maja 2016 r. Tym samym wzgląd na zachowanie zasady praworządności (wyrażonej w art. 6 kpa), powinien mieć w tej sytuacji priorytet nad oczekiwaniem strony do otrzymania decyzji zgodnej z jej żądaniem.

Reasumując, organ II instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdził, że właściciel nieruchomości położonej w [...] nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc nie został spełniony warunek zawarty w art. 2 w związku z art. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Konsekwencją powyższego jest stan prawny wyrażony w paremii łacińskiej "nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet"- nikt nie może przenieść więcej prawa, niż sam miał. W zaistniałym stanie faktycznym organ II instancji stwierdził, że następcy prawni właściciela przedmiotowej nieruchomości nie mogą posiadać więcej praw niż ich poprzednik prawny. W tej sytuacji Wojewoda prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty na rzecz skarżącej.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. W. W uzasadnieniu zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

I – przepisów prawa materialnego, czyli:

- 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

- art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie,

II – przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czyli:

- - art. 98 § 1 oraz art. 110 § 1 kpa w zw. z przepisem art. 126 kpa poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie,

- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 7 i art. 8 kpa poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu I instancji;

- art. 7 i 8 kpa poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasad wyrażonych w tych przepisach,

- art. 7 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej na podstawie nieistniejącej normy prawnej,

- art. 64 ust. 2 Konstytucji, tj. naruszenie prawa do równej ochrony prawa własności, poprzez odmowę przyznania skarżącej uznania prawa do rekompensaty, w sytuacji, w której ochrona ta wynika wprost z przepisów ustawy,

- naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji, tj. ograniczenie ochrony prawa własności pomimo, że takie ograniczenie nie wynika z żadnego z przepisów ustawy.

W uzasadnieniu złożonej skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów. Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i postanowienia, zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji uwzględniającej wniosek skarżącej i potwierdzającej jej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, a także zasądzenie zwrotu ewentualnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. odmawiającą potwierdzenia skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...] przy ul. [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097). Ustawa ta kompleksowo reguluje zagadnienia uprawnień Zabużan, określając w art. 1, 2 i 3 podmiotowe i przedmiotowe przesłanki, jakie musi spełnić wnioskodawca, by uzyskać potwierdzenia prawa do rekompensaty. W art. 1 określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. dokonanego na podstawie wskazanych w tym przepisie "układów republikańskich" oraz wymienionej w ust. 1a umowy pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych z dnia 15 lutego 1951 r., zwanego przez ustawodawcę "prawem do rekompensaty". Ponadto art. 1 ust. 2 wprowadza zasadę, że przepisy ust. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 1 ustawy zakreśla zatem jej zasięg przedmiotowy i podmiotowy, natomiast w art. 2 tej ustawy ustawodawca zawarł przesłanki, jakie łącznie musi spełniać właściciel nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, aby otrzymać prawo do rekompensaty. W brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji przepis ten wymagał, by właściciel nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów: art. 3 ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o prawie właściwym dla stosunków prywatnych wewnętrznych (Dz. U. poz. 580) lub art. 24 Kodeksu Postępowania Cywilnego (Dz. U. z 1932 r. poz. 934), lub § 3-10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1934 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Skarbu co do § 2 ust. 3-5, z Ministrem Spraw Wojskowych co do §§ 20, 21, 22, 24 ust. 3, § 49 ust. 1 i 2, § 55 i § 56 oraz z Ministrem Spraw Zagranicznych co do § 18 ust. 1 i 2, § 51 i § 55, o meldunkach i księgach ludności (Dz. U. poz. 489) oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić (pkt 1), a także posiada obywatelstwo polskie (pkt 2).

W przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (czyli posiadają obywatelstwo polskie).

Z analizy akt sprawy oraz uzasadnień wydanych decyzji wynika, że kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest spełnienie jednej z przesłanek z art. 2 przywołanej ustawy, bowiem organy orzekające ostatecznie stanęły na stanowisku w rozpatrywanej sprawie, że właściciel nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy obu instancji po rozpatrzeniu sprawy odmówiły wnioskodawczyni potwierdzenia prawa do rekompensaty, powołując się na okoliczność, że J. S.- była właścicielka pozostawionych nieruchomości, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy sądowego postanowienia, zmarła dnia [...] września 1939 r., co oznacza zdaniem organów, że była właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie repatriowała się, a zatem jej następcom prawnym nie przysługuje prawo do rekompensaty, ponieważ ich poprzedniczka prawna prawa tego nie nabyła. Nie można bowiem przenieść więcej praw niż się samemu posiada.

Z takim stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić, ponieważ doprowadziło ona w rozpatrywanej sprawie do odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty w oparcie o przesłankę pozaustawową, czyli nie wynikającą z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisów art. 1 i 2 ustawy o prawie do rekompensaty wynika, że prawo to przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli był on w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rekonstrukcja normy prawnej zawartej w art. 1 ustawy wskazuje, że podstawą nabycia prawa do rekompensaty może być zarówno opuszczenie przedwojennych granic Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie enumeratywnie wymienionych umów międzynarodowych (ust. 1, ust. 1a), jak i inne okoliczności związane z wojną rozpoczętą w 1939 r. (ust. 2). O ile powód opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest ustawową przesłanką uzyskania rekompensaty, co wynika wprost z art. 2 pkt 1 ustawy o prawie do rekompensaty, to jednak ustawa nie ogranicza prawa do rekompensaty jedynie do osoby, która w dniu wybuchu wojny była właścicielem opuszczonej nieruchomości. Dla potwierdzenia prawa do rekompensaty w świetle powołanych przepisów nie ma znaczenia, że właściciel pozostawionej nieruchomości na skutek śmierci nie repatriował się. Od dnia śmierci w miejsce byłego właściciela w jego prawa wstępują bowiem jego następcy prawni i od tego dnia stają się oni właścicielami (lub współwłaścicielami) przedmiotowej nieruchomości. Jeśli zatem osoby będące już w momencie repatriacji właścicielami pozostawionego mienia przemieściły się na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z powodu okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r., to zdaniem Sądu, spełniają one wynikające z art. 2 powołanej ustawy przesłanki uprawniające do otrzymania rekompensaty. W zakresie bowiem normatywnym, istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ustawodawca jednoznacznie wskazał w art. 2 ustawy, że prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie jedynie następujące wymogi:

- był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu wymienionych w tym artykule przepisów oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić,

- posiada obywatelstwo polskie.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca domaga się potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość, która w chwili wybuchu wojny była własnością jej prababki J. S. Po śmierci J. S. we wrześniu 1939 r. prawo do nieruchomości odziedziczyli jej mąż J. S. (pradziadek skarżącej) i syn E. S. (dziadek skarżącej). Po śmierci J. S. całość praw do nieruchomości przypadła jego synowi E.S. Po śmierci E. S. właścicielami nieruchomości zostali jego żona M. S. (babcia skarżącej) i syn W.S. (ojciec skarżącej). Z akt sprawy wynika, że M. S. i W. S. repatriowali się z terenów, które w wyniku wojny zostały odebrane Rzeczypospolitej Polskiej, już jako właściciele przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca jest następczynią prawną swojej babki M. S. i ojca W. S. Zarówno daty i miejsca zgonu poprzedników prawnych skarżącej, jak i krąg ich spadkobierców wynikają przy tym niezbicie ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów.

Tak więc z akt sprawy wynika, że osobami, które pozostawiły przedmiotową nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej byli M. S. i W.S. J. S., która była jej właścicielem w dniu 1 września 1939 r., zmarła przed zakończeniem wojny i nie opuściła byłego terytorium Rzeczypospolitej. Jak wyjaśniono powyżej, wbrew stanowisku organów, treść art. 1 i 2 przywołanej ustawy nie wskazuje jednak, by ustawodawca uzależniał przyznanie prawa do rekompensaty od przesłanki pozostawienia nieruchomości przez jej właściciela z dnia 1 września 1939 r. Należy zatem stwierdzić, że brzmienie art. 1 i 2 ustawy o prawie do rekompensaty jest wyraźne, i należy rozumieć te przepisy w taki sposób, że zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej stosuje się do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 r. były zmuszone opuścić terytorium Rzeczypospolitej. Raz jeszcze podkreślić należy, że przepisy te nie zawierają żadnych innych warunków, które winien spełnić właściciel pozostawionego mienia lub jego spadkobierca, poza zawartymi w art. 1 i 2 powołanej ustawy. Dlatego też nieuprawnione jest wprowadzenie przez organ administracji publicznej, właściwy do przyznania rekompensaty, dodatkowego (pozaustawowego) warunku, jakim jest posiadanie własności pozostawionej nieruchomości przez osobę repatriującą się konkretnie w dniu 1 września 1939 r. Omawiane przepisy nie ustanawiają takiego wymogi także w stosunku do spadkobierców takiej osoby.

Przy tym zwrócić należy uwagę, że Wojewoda decyzja z dnia [...] września 2014 r. potwierdził skarżącej prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez jej babcię i ojca poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w [...], która to nieruchomość była w dniu 1 września 1939 r. własnością M. S. i E. S., a w chwili repatriacji była własnością M. S. i W. S., a więc tych samych osób, które były w tym dniu właścicielami nieruchomości, będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

Pozbawienie skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego przez jej poprzednika prawnego poza granicami kraju w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r., w sytuacji, gdy spadkobierca zamieszkuje na terenie Polski i legitymuje się obywatelstwem polskim, narusza nie tylko przepisy ustawy o prawie do rekompensaty, lecz także standardy konstytucyjne. Zdaniem Sądu działanie organu, który odmawia przyznania prawa do rekompensaty na podstawie pozaustawowej przesłanki narusza zasadę legalizmu zawartą w art. 7 Konstytucji. Nie można bowiem uznać za działanie w granicach prawa sytuacji, w której organ rozstrzyga sprawę administracyjną na podstawie nieistniejącej normy prawnej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których w jego ocenie wynikać miał warunek opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę, która była właścicielem nieruchomości w dniu 1 września 1939 r. Niestety, mimo że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister przywołał obszerne fragmenty wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1038/16, umknęło jego uwadze, że w rozpatrywanej sprawie o rekompensatę ubiegały się osoby, które po wojnie pozostały na terytorium ZSRR. Organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestionowały uprawnienia skarżącej, powołując się na okoliczność, że nie opuściła ona byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że skarżąca jako spadkobierca byłego właściciela nieruchomości mogłaby nabyć prawo do rekompensaty jako osoba posiadająca polskie obywatelstwo, bez związku z jej miejscem zamieszkania, gdyby jej poprzednik prawny opuścił dawne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w ten sposób sam nabył uprawnienie do rekompensaty. Tymczasem jej poprzednik prawny zmarł nie opuściwszy byłego terytorium Rzeczypospolitej, skarżąca nie repatriowała się a więc nie doszło do nabycia prawa do rekompensaty przez żadne z nich. W sprawie tej nie wystąpił zatem istotny element stanu faktycznego aktualnie rozpatrywanej sprawy, a więc bezsporny fakt repatriacji osób, które w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej były już właścicielami pozostawionej nieruchomości.

Podobnie przywołując fragmenty uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 2763/13, Minister pominął okoliczność, że sprawa ta dotyczyła następców prawnych osoby, która zmarła w [...] już po zakończeniu wojny, podczas gdy jej spadkobiercy już wcześniej przebywali poza byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nigdy nie powrócili na jej obecne terytorium. Zatem i w tej sprawie stan faktyczny nie obejmował sytuacji, w której właściciele pozostawionej nieruchomości zostali repatriowani.

Istnienie takich orzeczeń nie może być zatem przesłanką do stwierdzenia, że nastąpiła zmiana w orzecznictwie sądów administracyjnych, która uzasadniałaby wprowadzenie dodatkowego, pozaustawowego wymogu, że repatriacji musiała być poddana osoba, która była właścicielem nieruchomości w dniu 1 września 1939 r., a tym samym, że z kręgu osób uprawnionych do rekompensaty wykluczone zostały osoby, które co prawda w dniu 1 września 1939 r. były obywatelami polskimi, zamieszkiwały na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale prawo własności pozostawionej tam nieruchomości nabyły po dniu 1 września 1939 r. w drodze dziedziczenia.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, poglądu takiego nie podziela. W ocenie Sądu właściwe w sprawie jest dominujące w orzecznictwie stanowisko, że spadkobiercy byłego właściciela nieruchomości, który zmarł przed repatriacją, i którzy sami opuścili byłe terytorium Rzeczypospolitej z przyczyn określonych w ustawie i jako właściciele pozostawili tam tę nieruchomość, nabyli prawo do rekompensaty, o którym mowa w art. 1 ustawy. Potwierdzenia tego prawa mogą się w konsekwencji domagać także ich spadkobiercy.

Należy przy tym podkreślić, że nie jest właściwym sposobem analizy orzecznictwa przedstawianie wybranych fragmentów uzasadnień orzeczeń bez uwzględnienia ich kontekstu. W znakomitej większości przypadków Sąd, orzekając w sprawie, nie formułuje bowiem poglądów o charakterze ogólnym, systemowym, mających charakter normatywny. Przeciwnie, celem postępowania sądowego jest zastosowanie ogólnych norm prawnych do realiów konkretnej sprawy. Wyrażone zatem w orzeczeniu poglądy mają przede wszystkim znaczenie dla konkretnej sprawy, w jej określonym stanie faktycznym i prawnym, a ich przenoszenie na inne sprawy musi być poprzedzone obiektywną, wnikliwą analizą, na ile sprawy te mogą być uznane za podobne co do stanu faktycznego i prawnego.

W tej sytuacji kwestią jedynie poboczną jest problem związany z uchyleniem przez organ postanowienia Wojewody z dnia [...] maja 2016 r. Co do zasady organ może zmienić wydane już tego typu postanowienie, ale w sytuacji, w której po jego wydaniu ujawnią się nieznane organowi w chwili orzekania dowody lub dokumenty i dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając szczegółowo przyczyny takiego postępowania, a wyjaśnienie to winno być zgodne z prawami logiki i nie może opierać się na jedynie na powstałych po wydaniu postanowienia niczym niepopartych wątpliwościach, przypuszczeniach lub zmianie poglądów organu. Należy podkreślić, że sądowe postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po J. S. znajdowało się w aktach sprawy jeszcze przed wydaniem przez organ I instancji pozytywnego dla skarżącej postanowienia z dnia [...] maja 2016 r., zatem jego treść znana była organom od początku postępowania w sprawie. Nie jest to zatem nowa okoliczność, która uzasadniałaby odstąpienie od realizacji wydanego w sprawie postanowienia.

Równocześnie zwrócić należy uwagę, że wydając postanowienie z dnia [...] maja 2016 r., organ nie miały wątpliwości, że skoro była właścicielka nieruchomości zmarła w 1939 r., a jej następcy prawni (mąż i syn) zginęli w wyniku represji, to repatriantami, którzy pozostawili nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej byli ich spadkobiercy (czyli M. S. i W. S., których skarżąca jest następcą prawnym). Te właśnie osoby były wskazane w sentencji postanowienia. W związku z tym zarówno fakt śmierci J. S., jak i jej męża i syna przed zakończeniem wojny nie były dla organu nowymi okolicznościami w sprawie. Uzasadnienia zaskarżonych decyzji wskazują, że podejmując sprawę po jej wcześniejszym zawieszeniu, organ bez żadnego wiarygodnego uzasadnienia zmienił prezentowany wcześniej w wydanym postanowieniu pogląd. Nie można bowiem za takie wyjaśnienie uznać argumentu podanego przez organ odwołąwczy, zgodnie z którym po jego wydaniu "ujawniły się okoliczności lub dowody prowadzące do innych konkluzji niż te, które legły u podstaw jego wydania" (k-6 akt adm.). Z akt sprawy wynika, że po wydaniu postanowienia i późniejszym zawieszeniu postępowania do akt sprawy nie wpłynęły żadne nowe dowody, ani też organ nie podejmował w sprawie żadnych nowych, udokumentowanych ustaleń. Należy przyznać rację organom, że w sytuacji ewidentnie błędnej oceny prawnej zawartej w wydanym w sprawie postanowieniu powinno ono być zweryfikowane. Jednakże w rozpatrywanej sprawie, jak wyjaśniono powyżej, nie było żadnych powodów, aby uznać, że wydane postanowienie było wadliwe. Nawet ewentualna zmiana "stanowiska prezentowanego aktualnie w orzecznictwie" (strona 2 decyzji organu I instancji) nie jest sama w sobie wystarczającym powodem do uchylenia wprowadzonego do obrotu prawnego 3 lata wcześniej postanowienia. Tym bardziej podstaw do tego nie było w sytuacji, w której, jak wyjaśniono powyżej, nie doszło w rzeczywistości do zmiany stanowiska prezentowanego w orzecznictwie.

Zdaniem Sądu w sprawie doszło do naruszenia przez organy orzekające art. 7 oraz 8 kpa poprzez wydanie decyzji odmownej a następnie utrzymanie jej w mocy przez organ II instancji. Wydana decyzja stanowiła odstępstwo bez uzasadnionej przyczyny od praktyki rozstrzygania spraw o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym. W tożsamym stanie sprawy Wojewoda potwierdził skarżącej prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną w [...] (decyzja z dnia [...] września 2014 r., k-56 akt administracyjnych). Tłumaczenie organu, że postąpił tak ze względu na fakt, iż poprzednicy prawni skarżącej, którzy w obu sprawach faktycznie pozostawili nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej, w rozpatrywanej sprawie nie byli bezpośrednimi spadkobiercami przedwojennej właścicielki jest kuriozalne. W obu bowiem sprawach skarżąca jest spadkobiercą tych samych osób, które repatriowały się z kresów, gdzie pozostawiły nieruchomości uzyskane drogą dziedziczenia. Przejście praw majątkowych w drodze dziedziczenia jest instytucją prawną znaną od tysiącleci. Okoliczność, że w krótkim czasie umierają kolejne osoby z kręgu spadkobierców i prawa te przechodzą w efekcie na ich spadkobierców, nie jest żadną nadzwyczajną okolicznością, nieznaną systemowi prawnemu, która przerywałaby następstwo prawne lub wymagała jakiejś szczególnej, nadzwyczajnej formy prawnej dla jego potwierdzenia. Dla zagwarantowania ciągłości prawnej następstwa prawnego nie jest konieczne, aby w przepisach lub aktach stosowania prawa dotyczących uprawnień spadkobierców umieszczać klauzule "oraz ich ewentualnych spadkobierców, oraz spadkobierców tych spadkobierców, etc." W rozpatrywanej sprawie Sąd Rejonowy w wyroku z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt I C [...] potwierdził fakt pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Państwa określonej nieruchomości będącej własnością "spadkobierców J. S.". Z akt sprawy wynika niezbicie, że następcami prawnymi J. S., którzy tę nieruchomość pozostawili, byli M. S. i W. S. Fakt, że osoby te własność nieruchomości odziedziczyły po śmierci bezpośrednich spadkobierców J. S., nie jest okolicznością, która podważałaby ustalenia Sądu Rejonowego. Sąd ten bowiem, co jest oczywiste z samego brzmienia orzeczenia, nie ustalał kręgu spadkobierców J. S., ani osób, którym własność nieruchomości przysługiwała w momencie jej pozostawienia. Przedmiotem ustaleń Sądu był fakt pozostawienia nieruchomości (a więc przede wszystkim fakt, że była ona wcześniej własnością wskazanej osoby) oraz jej cechy, umożliwiające określenie wartości pozostawionego mienia. Na marginesie jedynie należy przypomnieć, że nawet w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, jeżeli któryś ze spadkobierców (który żył w momencie śmierci spadkodawcy) umrze przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, to i tak w postanowieniu sądu zostanie uznany za spadkobiercę, a to, co odziedziczył wejdzie do spadku po nim. Zatem fakt, że w postanowieniu Sądu o nabyciu spadku zostanie wymieniona osoba, która już nie żyje, nie oznacza, że jej spadkobiercy zostali przez Sąd "wyłączeni" lub "pominięci" w zakresie ich praw do majątku spadkowego. Tym bardziej wymienienie w wyroku ustalającym Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 1991 r. sygn. akt I C [...] bliżej niewskazanych spadkobierców J. S. nie oznacza, że wyrok ten zakwestionował lub podważył uprawnienia spadkobierców owych spadkobierców.

Można zgodzić się z twierdzeniem organów orzekających w sprawie, że wnioskodawcy zarówno we wniosku, jak i w innych pismach procesowych wskazywali J. S. jako właściciela pozostawionego mienia. Okoliczność ta mogłaby być przyczyną niewłaściwych ustaleń stanu faktycznego, gdyby z akt sprawy nie wynikało w sposób oczywisty, kiedy J. S. zmarła, kto był jej spadkobiercą i w wyniku jakich okoliczności prawa do spadku po J. S. przeszły ostatecznie na osoby, które opuściły byłe terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Skoro organy w trakcie postępowania ustaliły, że w przypadku wskazanej nieruchomości właścicielami pozostawionego mienia byli inni poprzednicy prawni skarżącej niż wskazani we wniosku, należało wezwać skarżącą do wyjaśnienia, czy wniosek swój odpowiednio zmodyfikuje. W rozpatrywanej sprawie nie było bowiem żadnych wątpliwości, której konkretnie nieruchomości wniosek dotyczył, a kwestia wskazania właścicieli mienia pozostawionego sprawdzała się do wyjaśnienia, czy mają to być właściciele na dzień 1 września 1939 r. (jak przyjęto we wniosku), czy na dzień opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ dokona szczegółowej analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Mając na uwadze wiążącą organ ocenę prawną Sądu (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), zawartą w uzasadnieniu wydanego wyroku, organ ponownie rozpatrzy złożony w sprawie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty i oceni jego zasadność. Przy tym dokonana analiza będzie wykonana w zgodzie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa i znajdzie zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.