Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 92/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art.8, art. 12 par. 1, art. 35 par. 1- par.3, art. 36 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania aktu administracyjnego w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] ; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W decyzji z [...] maja 2015 r. nr [...] ([...] ) Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z[...] kwietnia 1951 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonych w [...] , Dzielnica [...] , gm. kat. [...] , oznaczonych jako pbud. [...] . kat [...] o pow. 713 m², pgr [...] . kat [...] o pow. 168 m², pgr [...] o pow. 4120 m², pgr [...] . kat [...] o pow. 201m², pgr [...] o pow. 123 m² objętych 1wh 63, stanowiących współwłasność F. P. w ½ części i A. P. w ½ części (pkt 23 orzeczenia), parceli pgr [...] . kat [...] o pow. 4845 m², pgr [...] o pow. 65 m², objętych 1wh 241 (pkt 121 orzeczenia), parceli pgr [...] . kat. [...] o pow. 90 m², pgr [...] o pow. 4971 m², objętych 1wh 265 (pkt 132 orzeczenia), parceli pgr [...] . kat. [...] o pow. 5039 m², pgr 1. kat [...] o pow. 94 m², objętych 1wh 292 (pkt 143 orzeczenia), stanowiących własność F. P..

W piśmie z 11 czerwca 2015 r. A. P. (dalej: skarżący), J. D. i Z. M., reprezentowani przez M. K., wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015r. nr [...] ([...] ), odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z [...] kwietnia 1951 r. nr [...] w ww. części.

W piśmie z 24 czerwca 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 131 w związku z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) zawiadomił, że z wniosku A. P., J.D. i Z. M., reprezentowanych przez M.K., prowadzone jest postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. nr [...] ([...] ).

W piśmie z 24 czerwca 2015 r. organ poinformował także, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., strony mogą składać pisemne wyjaśnienia, wnioski, dowody na poparcie swoich stanowisk, a także zapoznać się z posiadanym materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz działając na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. organ wskazał przewidywany termin rozstrzygnięcia do 31 października 2015 r.

W dniu 3 sierpnia 2015 r. A.P. reprezentowany przez M. K. wezwał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. nr [...] ([...] ) w terminie do dnia 31 sierpnia 2015 r.

W piśmie 20 stycznia 2016 r. skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność, przewlekłość i nie załatwienie w terminie ustawowym przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa sprawy nr [...] ([...] ) dotyczącej ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. nr [...] , ([...] ), odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] kwietnia 1951 r. nr [...] orzekającego o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa parceli budowlanej p. bud.`. kat. [...] oraz parceli gruntowych pgr[...] . kat: [...] , [...] , [...] ,[...] obj. Lwh 63 b. gm. kat. [...] , stanowiących współwłasność F.P. w ½ cz. i A.P.z M. w ½ cz. Oraz parceli gruntowych pgr [...] . kat: [...] i [...] z Lwh. [...] , [...] i [...] z Lwh. [...] oraz [...] i [...] z Lwh [...] b. gm. kat. [...] stanowiące własność F. P. s. W., na cele budowy kombinatu [...] i budowę Miasta [...] .

W skardze skarżący wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) składa skargę na nie załatwienie ww. sprawy w terminie ustawowym oraz na bezczynność i przewlekłość Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Skarżący wnosi o uznanie skargi za uzasadnioną, ze stwierdzeniem, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do niezwłocznego wydania aktu administracyjnego, zasądzenia od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Minister Infrastruktury i Budownictwa od wielu miesięcy pozostaje w bezczynności. Skarżący wskazał, że wcześniejsze czynności tego organu nie mogą budzić zaufania, jakim winno darzyć się organy państwowe w praworządnym państwie. Zdaniem skarżącego, wniosek o rozpatrzenie przedmiotowej sprawy został przekazany poprzednikowi prawnemu Ministra Infrastruktury i Rozwoju, Ministrowi Infrastruktury, pismem z 14 kwietnia 2011 r. Według skarżącego, organ w sposób całkowicie nieuzasadniony, uznał się za niewłaściwy do jego rozpatrzenia, ale proces przekazania tego wniosku do Wojewody [...] trwał 14 miesięcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów skargi, że projekt rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie został już przygotowany i aktualnie podlega on weryfikacji. Proces ten z uwagi na obszerność akt sprawy (27 tomów) oraz jej niewątpliwe skomplikowany charakter jest niezwykle czasochłonny. Nie mniej jednak po wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie zostanie ono niezwłocznie przekazanie do Sądu.

Jednocześnie organ wskazał, że sprawy rewindykacyjne ze swojej natury mają charakter długotrwały, co wiąże się z trudnościami w ustaleniu stanu faktycznego na dzień wydania orzeczenia oraz ze zgromadzeniem całości akt archiwalnych postępowania zakończonego orzeczeniem wywłaszczeniowym po kilkudziesięciu latach od jego zakończenia, a w rozważanym przypadku - po upływie ponad 60 lat. Organ również podkreślił wielowątkowość omawianych postępowań, na którą składa się konieczność badania legitymacji wnioskodawców (art. 28 k.p.a.) oraz pozyskania akt archiwalnych dotyczących kontrolowanego postępowania. Organ zwrócił również uwagę na bardzo wymagający, zarówno pod względem czasowym, jak i merytorycznym, charakter czynności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia.

W dniu [...] czerwca 2016 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał decyzję w której utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2015 r. Nr [...] ([...] ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału aktowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Środki dyscyplinujące, którymi dysponuje sąd w razie uwzględnienia skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, określa w pierwszej kolejności art.149 § 1 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1 lit. a p.p.s.a.).

Art. 149 § 2 p.p.s.a stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W myśl art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Przepis art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. umożliwia sądowi administracyjnemu rozpoznanie sprawy ze skargi na bezczynność organu w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przesłanką dopuszczalności wniesienia do sądu skargi na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie przez stronę zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a., albowiem jest to środek zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1083/14, publ. LEX). Przesłanka ta została spełniona w niniejszej sprawie, albowiem pismem z 31 lipca 2015 r. skarżący wezwał Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r.

Wniesioną do Sądu skargę należało uwzględnić, gdyż prowadzone przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. dotknięte jest zdaniem Sądu bezczynnością.

Ocena przebiegu postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. w zakresie oznaczonym w skardze, w kontekście ewentualnej bezczynności organu, prowadzi do następujących wniosków:

Zasadnicze znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma jednoznaczne ustalenie jej charakteru, tj. przesądzenie, czy przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, czy też przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r.

Konieczność ta wyniknęła z tego, że skarżący świadomie wstrzymał się z jednoznaczną dyspozycją w tym zakresie, argumentując w skardze na stronie nr 6, że Minister Infrastruktury i Budownictwa od wielu miesięcy pozostaje w bezczynności.

Z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, publ. LEX) można wyprowadzić wniosek, że w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia, albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego.

Dokonując w tym kontekście stosownych ocen, Sąd przyjął, że czytelną intencją skarżącego, korespondującą z jego najlepszym interesem, jest stwierdzenie, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. Nr [...] oraz stwierdzenie, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący zwalcza zatem wstrzymywanie się przez organ z podejmowaniem czynności w sprawie rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. Nr [...]

Powyższe okoliczności przemawiają w ocenie Sądu, za zasadnością kontroli działań według kryteriów ewentualnej bezczynności Ministra Infrastruktury i Budownictwa, nie zaś w kontekście przewlekłego prowadzenie postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. Nr [...] .

Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.).

Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.

W przedmiotowej sprawie skarżący w piśmie z 11 czerwca 2015 r. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. Nr [...] ([...] ), odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] kwietnia 1951 r. Nr [...] w części.

Pomimo skierowanego przez skarżącego do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wezwania, które wpłynęło do organu 3 sierpnia 2015 r. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie organ pozostawał w bezczynności do czasu wydania przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z [...] czerwca 2016 r., w której organ ten utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2015 r. Nr [...] ([...] ).

Istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 590/13 (LEX nr 1406499), w której stwierdzono, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy jak też zaniechania, w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie.

Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.

Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] kwietnia 1951 r. w części.

Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W rozpoznawanej sprawie, po wpłynięciu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 22 maja 2015 r. po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym wart. 35 § 1 i § 3 k.p.a.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań. W ocenie Sądu, taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.

Wprawdzie Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał w dniu [...] czerwca 2016 r. decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2015 r., to postępowanie to nie zostało zakończone do [...] lutego 2016 r., (data stempla kancelarii Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa) będącego dniem wniesienia skargi na bezczynność, przewlekłość i nie załatwienie w terminie ustawowym przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] maja 2015 r. Jak wynika zaś z akt sprawy zakres podejmowanych w tym czasie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju czynności nie uzasadniał tak długiego czasu jej prowadzenia.

Jedyną czynnością, którą podjął Minister Infrastruktury i Rozwoju przed wydaniem decyzji było zawiadomienie z [...] czerwca 2015 r. podjęte na podstawie art. 131 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz poinformowanie, o przewidywanym terminie rozstrzygnięcia do dnia [...] października 2015 r., którego organ i tak nie dotrzymał.

Organ przez dwanaście miesięcy nie wykonywał obowiązków ciążących na nim z mocy art. 36 § 1 k.p.a. Nie sposób uznać w niniejszej sprawie, że przekroczenie terminów do rozpatrzenia sprawy było nieznaczne.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że organ postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., a to z tej przyczyny, że podczas trwającego dwanaście miesięcy postępowania organ jeden raz poinformował stronę o nowym przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organ przez wiele miesięcy pozostawał w bezczynności, nie informując strony o przyczynach zwłoki. Przyczyną tak długo trwającej zwłoki nie może być stwierdzenie organu wyrażone w odpowiedzi na skargę.

Zasada szybkości postępowania określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zdaniem Sądu, nic bowiem nie stało na przeszkodzie, aby organ kierując się zasadą wszechstronności wyjaśnienia sprawy oraz szybkości postępowania rozpoznał wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie ustawowym. Takie działanie organu nie odpowiada wymogom stawianym przez art. 12 k.p.a. i 35 k.p.a., bowiem organ jest obowiązany załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Wprawdzie przepis art. 36 k.p.a. nie stwarza ograniczeń, ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody, czy też zwolnienia organu z obowiązku wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Jak wskazano wyżej, art. 36 k.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone wart. 6-16 k.p.a. nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji.

Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, są wytycznymi do stosowania przepisów k.p.a. i dlatego należy je stosować razem z przepisami dotyczącymi poszczególnych instytucji procesowych. Taki charakter zasad ogólnych jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w literaturze (por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, ONSA 1982, z. 1, poz. 53; Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996; E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądem administracyjnym, Toruń 1996).

Zasada m. in. szybkości wynika wprost z art. 12 k.p.a., który nakazuje, aby organy administracji działały możliwie szybko, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W związku z tym nowy termin załatwienia sprawy, wyznaczony przez organ w trybie art. 36 § 1 k.p.a., należy oceniać przez pryzmat generalnej zasady szybkości postępowania w powiązaniu z podanymi przez organ przyczynami zwłoki. Wbrew zasadzie szybkości postępowania organ II instancji nie poinformował strony postępowania, kiedy nastąpi rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie. Ponadto w ocenie Sądu, podawane przez organ powody nierozpatrzenia sprawy w terminie nie mogą być usprawiedliwieniem dla zwłoki w jej załatwieniu, gdyż nie mieszczą się w przesłankach określonych wart. 35 § 5 k.p.a.

Nawet kwestia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy nie mogą usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu sprawy oraz nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAS 147/99, LEX nr 50019). Za rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów należy uznać nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowanie, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Okoliczności, na które powołuje się organ w odpowiedzi na skargę nie mogą w niniejszej sprawie ekskulpować organu orzekającego od zarzutu dopuszczenia się bezczynności.

Tym samym zwłoka w wydaniu decyzji została zawiniona wyłącznie przez organ, który nie działał w sprawie szybko i nie dołożył należytych starań, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i niezwłocznie załatwić sprawę.

Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 1996 r., (sygn. akt I SAS 28/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 97), którego pogląd w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, nowy termin załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 k.p.a., jeżeli zostanie wskazany przez organ właściwy do załatwienia sprawy, zgodnie z zachowaniem ogólnej zasady szybkości postępowania określonej w art. 12 k.p.a. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie o sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX nr 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych wart. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa" (por. wyrok z 6 października 2000 r., sygn. akt. IV SA 105/00 LEX nr 53462). W powyższym tonie wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I SAB 155/99 (LEX nr 47244) uznając, że: "Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego, czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymi (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu". Stanowisko to zachowuje aktualność również na tle obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Takie postępowanie organu świadczy o tym, że od [...] czerwca 2015 r. do dnia [...] czerwca 2016 r. pozostawał on przez dwanaście miesięcy w zawinionej zwłoce w załatwieniu sprawy. Szczególnie naganne w niniejszej sprawie jest również i to, że zawiadomienie z [...] czerwca 2015 r. zostało wysłane dopiero[...] lipca 2015 r.

Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył sprawy, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. i korespondujący z nim art. 12 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe okoliczności przemawiają również za uznaniem, że bezczynność Ministra miała rażący charakter. Sąd uznał zatem, że bezczynność organu w nierozpatrzeniu wniosku skarżącego z 11 czerwca 2015 r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu 15 czerwca 2015 r. jest nadzwyczaj naganna i nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i czasokres braku jakiejkolwiek aktywności organu, zmierzającej do załatwienia sprawy w formie procesowej, co wynikało wyłącznie i bezpośrednio z jego niedziałania i opieszałości organu nie podejmującego koniecznych czynności procesowych, zmierzających do zakończenia postępowania.

Z tych względów, w ocenie Sądu, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 i § 1a ustawy p.p.s.a., postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób szybkiego zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie obowiązujące terminy jej załatwienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 149 § 2 p.p.p.s. wymierzył Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 202 § 2 powołanej ustawy. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 149 § 2 p.p.s.a. oraz art. 154 § 7 p.p.s.a. poprzez przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. z uwagi na brak wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanek do przyznania ww. sumy pieniężnej.