Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 404/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 16 ust.1, art. 5 ust.2, art. 17 ust.1,art. 4 ust.1, art. 1, art. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a i lit. c, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy – Izabela Kaliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] marca 2015 r. (bez numeru), 2. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. na rzecz J.C. kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. skarżący J. C. wystąpił do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

1) kserokopia umowy zawartej pomiędzy MPWiK w [...] S.A. a Przedsiębiorstwem Wodociągowo – Kanalizacyjnym "[...]" Sp. z o. o. na hurtowe odprowadzanie ścieków z terenu L. i J.,

2) stawka ceny brutto i netto za metr sześcienny, jaką PW – K "[...]" Sp. z o. o. płaci MPWiK w [...] S. A. za hurtowe odprowadzanie ścieków z terenu L. i J.

Jednocześnie skarżący wniósł o udostępnienie dokumentów do przeglądania (i ewentualnie kopiowania) w przedsiębiorstwie w ustalonym terminie.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. (bez numeru), działając na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiło udostępnienia żądanych informacji. W uzasadnieniu – powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej – podało, że zobowiązało się do zachowania poufności co do warunków świadczenia usług określonych w umowie z odbiorcą wskazanym we wniosku.

We wniosku z dnia [...] marca 2015 r. do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 107 § 1 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zarzucił jej również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 11 ust 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, poprzez niewykazanie, aby żądana informacja publiczna miała poufny charakter i stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa.

Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 17 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 16 ust.1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podtrzymało w całości decyzję z dnia [...] marca 2015 r i ponownie odmówiło udostępnienia informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. w całości. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację w niej zawartą – podało, że warunki wnioskowanej umowy były indywidualnie uzgadniane z kontrahentem i ich upublicznienie mogłoby w przyszłości negatywnie wpłynąć na pozycję negocjacyjną spółki w przypadku prowadzenia negocjacji i zawierania umów z innymi kontrahentami. Reasumując, informacje objęte wnioskiem posiadają dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. wartość gospodarczą.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. C. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania MPWiK w [...] S.A. oraz o zasądzenie od Spółki na jego rzecz kosztów postępowania zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz prawa materialnego, zaś w odpowiedzi na skargę Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. wniosło o jej oddalenie w całości, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 815/15, uchylił zaskarżona decyzję w całości. W uzasadnieniu podał m.in., że w sprawie doszło do naruszenia przepisów stanowiących podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. i "w tej sytuacji Sąd uznał, iż merytoryczne rozpatrywanie sprawy, w tym odnoszenie się do zarzutów skargi, byłoby przedwczesne".

Wobec powyższego Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. decyzją z dnia [...] stycznia nr [...], mając za podstawę art. 17 ust. 1 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, podtrzymało w całości decyzję z dnia [...] marca 2015 r. i ponownie odmówiło udostępnienia informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. w całości. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podało, że "podtrzymuje stanowisko merytoryczne zawarte w decyzji z dnia [...] marca 2015 r., które to stanowisko – jak wyżej wspomniano – nie było dotychczas przedmiotem kontroli i oceny Sądu".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2016 r., skarżący J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Miejskiego Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] do udzielenia informacji w zakresie objętym treścią wniosku zarzucając naruszenie art. 5 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż treść informacji, o udzielenie której wystąpił jest objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, w rozumieniu właściwych przepisów prawa. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że jedynym akcjonariuszem MPWiK w [...] S.A. jest [...] (dalej "Spółka"), co oznacza, że Spółka jest osobą prawną, ustanowioną przez jednostkę samorządu terytorialnego, która gospodaruje mieniem komunalnym, należącym w 100% do [...]. Co za tym idzie, stosownie do brzmienia art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. 2015, poz.1515 ), mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Zatem Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z treści art. 5 ustawy wynika, że dostęp do informacji publicznej może podlegać ograniczeniom, jednakże ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności i w dalszej kolejności wskazał na treść art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji. Skoro zaś udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, to wnioskowana informacja dotyczy dysponowania majątkiem publicznym i mieści się w pojęciu informacji publicznej. W dalszej części wskazując na art. 33 ust. 1 i art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 35 ustawy o finansach publicznych skonstatował, że organ nie wykazał, aby wnioskowana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa.

W odpowiedzi na skargę Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. wniosło o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktycznie i prawne wskazała, że informacja objęta wnioskiem ma dla przedsiębiorstwa wartość gospodarczą, bowiem upublicznienie umów hurtowych na dostawę wody i odprowadzanie ścieków pogorszyłoby sytuację negocjacyjną spółki przy zawieraniu kolejnych umów. Jest bowiem oczywiste, że potencjalny kontrahent, dysponując tego rodzaju materiałem porównawczym, mógłby domagać się określonych ustępstw, powołując się na warunki kontraktów zawieranych przez inne podmioty. Wbrew przekonaniu Skarżącego, Spółka podjęła też działania mające na celu zachowanie umowy w poufności polegające na tym, że skierowała do kontrahentów, z którymi zawierała umowy hurtowe, prośby o nieudostępnianie podmiotom trzecim treści tych umów. Z kolei uznała, że opatrzenie umowy klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa" jest niecelowe, gdyż związane z tym formalne wymogi utrudniłyby wykonywanie zadań służbowych pracownikom spółki, zaangażowanym w bieżące czynności związane z wykonywaniem umowy (np. wystawianie faktur). Stwierdzono, że tajemnica przedsiębiorstwa ma chronić interesy przedsiębiorcy, a zatem to on – kierując się rzeczywistymi potrzebami i zdrowym rozsądkiem – decyduje o szczegółowym sposobie i zakresie (standardzie) ochrony informacji. Na koniec zaś wskazano, że skarżący pełni funkcję gminy J., a w niniejszym postępowaniu występuje jako osoba fizyczna i w tej sytuacji niedopuszczalne jest występowanie o informację publiczną przez organy władzy publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze. zm.), obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z powyżej przedstawionych uregulowań wynika, iż krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 ustawy, nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje także podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy.

Z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że spółka powstała w wyniku przekształcenia Przedsiębiorstwa Komunalnego, w którym jedynym akcjonariuszem jest [...]. Celem działalności spółki jest m.in. realizowanie zadań z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Z powyższego zatem wynika, że Spółka jest osobą prawną, ustanowioną przez jednostkę samorządu terytorialnego, która gospodaruje mieniem komunalnym, należącym w 100% do [...] Gminy. Zgodnie zaś z art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Skoro majątek Przedsiębiorstwa jest w całości majątkiem komunalnym i wykonuje ono także zadania publiczne, to jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż na podstawie art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnoszące się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu.

Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

W świetle postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organem władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Jak wynika z treści powołanego art. 5 ustawy, a także art. 61 ust. 3 Konstytucji, dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, może podlegać ograniczeniom. Ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności.

Natomiast wydając decyzję odmowną z powołaniem się na zachowanie "poufności, co do warunków świadczenia usług określonych w umowie z Odbiorcą" domniemywać się można jedynie z uwagi na niezwykle lakoniczne uzasadnienie, że Przedsiębiorstwu chodził o "tajemnice przedsiębiorcy" (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zatem już chociażby z tego powodu, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja nie spełnia wymogów w zakresie jej uzasadnienia, a zawartych w art. 107 § 3 k.p.a. należało uznać, że jest to naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże przyjmując, że organ ma na myśli "tajemnicę przedsiębiorcy", to wskazać należy, iż powołana ustawa, nie zawiera definicji tego pojęcia. Orzecznictwo sądowo administracyjne (vide: np. wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 85/13) i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), zaś w doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy (M. Jaśkowska dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r. str. 78).

Zgodnie z art. 11 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Orzecznictwo, jak również doktryna, stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje, są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 444/06 tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności". Mariusz Jabłoński w opracowaniu – Udostępnienie informacji publicznej w formie wglądu do dokumentów, PRESSCOM Spółka z o.o. Wrocław 2013 str. 131 wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji". W ocenie Sądu zobowiązany nie uprawdopodobnił dwóch ostatnich przesłanek.

Dodać należy, iż art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w skardze wartości takie jak: ochrona wartości i praw innych osób i produktów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa ważnego interesu gospodarczego Państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 2022/12).

W świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) i d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku osób prawnych samorządu terytorialnego i podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzących z zadysponowania majątkiem, o którym mowa m.in. w lit. c), oraz pożytkach z tego majątku i obciążeniach. W piśmiennictwie przyjmuje się, że informacje dotyczące majątku publicznego powinny obejmować między innymi dane dotyczące majątku jednostek samorządu terytorialnego, dane dotyczące spłat pożyczek udzielonych ze środków publicznych i otrzymanych pożyczek i kredytów. Informacje w tym zakresie powinny więc obejmować wszelkie procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem (vide: M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn ... str. 186-187).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że umowy zawarte pomiędzy MPWiK w [...] S.A., a Przedsiębiorstwem Wodociągowo – Kanalizacyjnym "[...]" Sp. z o. o. na hurtowe odprowadzanie ścieków z terenu L. i J. oraz stawka ceny brutto i netto za metr sześcienny, jaką PW – K "[...]" Sp. z o. o. płaci MPWiK w [...] S. A. za hurtowe odprowadzanie ścieków z terenu L. i J., wiąże się z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zatem żądanie objęte wnioskiem skarżącego mieści się w pojęciu informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 c) i d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem odnosi się do informacji o gospodarowaniu majątkiem tzw. spółki komunalnej.

Nie można także stracić z pola widzenia, iż gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 885). W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jej przepisy stosuje się także do innych, niż jednostki sektora finansów publicznych, podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami. Co do zasady, informacja o majątku, którym dysponują władze publiczne oraz podmioty realizujące w imieniu tych władz zadania publiczne podlega udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu. Również art. 35 ustawy o finansach publicznych to potwierdza, stanowiąc, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku, gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa.

W niniejszej sprawie MPWiK nie wykazało, że przedmiot żądania skarżącej dotyczy informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadającej wartość gospodarczą. Obie podjęte w sprawie decyzje kwestii tych nie poruszają. Niewystarczającym jest powołanie się jedynie – co już wyżej wykazano – na poufności, co do warunków świadczenia usług określonych w umowie z odbiorcą (tajemnicę przedsiębiorcy) jako zawierającą informacje zastrzeżone, bez jakiegokolwiek rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny i nie można wobec tego istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o zgłoszone zastrzeżenia, na jakie powołuje się Przedsiębiorstwo. W orzecznictwie sądów administracyjnych kształtuje się pogląd, iż złożone zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 4 powołanej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12, z dnia 21 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 874/13, z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 343/13, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 września 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 533/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 321/13).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ dysponujący żądaną informacją publiczną, w istocie nie dokonał oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji mimo, iż to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa i mając na względzie dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. powinien wskazać, że klauzula poufności na żądaną informację została nałożona prawidłowo. Samo powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy, bez podania konkretnych negatywnych następstw ujawnienia informacji, nie poddaje się kontroli sądowej.

Biorąc zatem pod uwagę, iż normą jest jawność, przejrzystość i transparentność gospodarowania środkami publicznymi, a w tym pojęciu mieszczą się niewątpliwie informacje żądane przez skarżącą, jak również fakt, że złożone zastrzeżenie może się stać skuteczne dopiero wówczas, gdy zobowiązany podmiot do udzielenia informacji publicznej, po przeprowadzeniu własnego stosownego badania przesądzi pozytywnie, że zastrzeżona informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to brak jest przesłanek do wyłączania jawności żądanej przez skarżącą informacji. W analizowanych powyższej regulacjach prawnych nie sposób odnaleźć podstaw do wydania w sprawie decyzji odmownej, jak też i MPWiK dostatecznie uzasadnionych powodów tej odmowy nie wskazało.

Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że w zaskarżonej decyzji przesłanka "tajemnicy przedsiębiorcy" zaistniała i wobec tego może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Tym samym obie decyzje w sprawie wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Z tych względów zaskarżona oraz poprzedzającą ją decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym, a stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1773/14.

Wskazać również należy organowi, że po pierwsze skarżący składając wniosek z dnia [...] lutego 2015 r. o udzielenie informacji publicznej, nie występował jako wójt gminy, a więc jako organ administracji samorządowej, lecz jako osoba fizyczna, zaś w myśl art. 2 ust. 1 ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Po drugie zaś taka informacja organu powinna być zawarta w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, bowiem to bowiem decyzja jest władczym aktem organu administracji publicznej, skierowanym do obywatela, a zatem to w niej powinno być zawarte wyjaśnienie powodów, ze względu na które orzeczono w taki, a nie innych sposób o prawach i obowiązkach danego podmiotu. Braków tych nie może sanować w odpowiedzi na skargę, która stanowi jedynie pismo procesowe, mające na celu wyjaśnienie stanowiska organu administracji publicznej w ramach postępowania przed sądem administracyjnym. Uwagi zawarte w odpowiedzi na skargę powinny ewentualnie stanowić punkt wyjścia przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji przy ponownym rozpatrywania sprawy. Zatem rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2015 r., Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] S. A. będzie obowiązane powyższe rozważania Sądu wziąć pod uwagę.

Natomiast skarżącemu wskazać należy, że nie ma podstaw prawnych w niniejszym postępowaniu, w przeciwieństwie przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, co do zobowiązywania organu do udzielenia wnioskowanej informacji.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji wyroku.