Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 691/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2018 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2016r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. w . Starosta na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 290, zwanej w skrócie "u.g.n.") oraz art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 2147, dalej jako P.b.) odmówił zobowiązania J. S. do udostępnienia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni 0,1600 ha, położonej w obrębie M., gmina L., w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ L.- R.

Organ wskazał, że skarżąca spółka zwróciła się o wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n., celem przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15kV relacji GPZ L.-R. Wniosek został uzasadniony tym, że na działce nr [...] przebiega ww. linia, a stan techniczny posadowionych urządzeń energetycznych wymaga dokonania prac eksploatacyjnych i remontowych. Trasa remontowanej linii pozostałaby bez zmian.

Organ, mając na uwadze definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 P.b., uznał, że planowane przedsięwzięcie polegające na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów nie ogranicza się do robót objętych dyspozycją art. 124b u.g.n., tj. do remontu linii energetycznej. Organ wskazał, że aby można było mówić o remoncie obiektu, remontowany obiekt musi istnieć. Remont nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (wymiana wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów), polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa.

W odwołaniu skarżąca spółka podniosła, że organ błędnie ocenił, iż planowane przedsięwzięcie nie jest remontem. Planowana inwestycja polega na wymianie istniejących elementów sieci energetycznej i wymianie ich na nowe z uwzględnieniem istniejących technologii, przy czym nie nastąpi zmiana parametrów technicznych i użytkowych istniejącego obiektu budowlanego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w ramach postępowania wyjaśniającego wezwał pełnomocnika wnioskodawcy do uzupełnienia materiału dowodowego w tym opisanie kwestii parametrów technicznych i użytkowych linii obecnie funkcjonującej oraz planowanej. W odpowiedzi uzyskał informację, że planowany remont dotyczy fragmentów linii L.-R. (według załączonych wytycznych programowych) na remont kapitalny linii SN-15 kV GPZ L.-R. wraz z odgałęzieniami – 10 km linii głównej oraz 26 km odgałęzień), a w jego ramach na spornej nieruchomości ma nastąpić wymiana wszystkich słupów, izolatorów, przewodów. W ramach inwestycji wymienione na nowe zostaną słupy betonowe typu Dana, ALA i drewniane (93 szt. w linii głównej oraz 234 szt. w ramach odgałęzień). Wymianie podlegać będą też przewody typu AFL 25 mm i 50 mm na AFL 70 mm na linii głównej oraz typu AFL 25mm na 35mm i 50 mm na odgałęzieniach.

Organ wskazał wykładnię przepisu art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz definicję ustawową pojęcia remontu w odniesieniu do robót budowlanych (art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane).

Zdaniem organu, w sprawie nie mają przesądzającego znaczenia okoliczności podnoszone przez wnioskodawcę, że prace remontowe mają na celu zapewnienie dalszego bezpiecznego i niezakłóconego funkcjonowania linii. Istotne jest bowiem, czy na skutek planowanych prac dojdzie do odtworzenia stanu pierwotnego, a zatem do stanu, jaki istniał przed wykonaniem prac, czy też powstanie jakakolwiek nowa substancja w obrębie istniejącego obiektu budowlanego, czy to zamiast, czy też obok, dotychczas istniejących elementów. I taka sytuacja, powstania nowej substancji, zdaniem Wojewody ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. Demontaż odgałęzień linii L.-R. na odcinku 36 km i postawienie w jej miejscu zupełnie nowego urządzenia, nie spełnia przesłanek definicji remontu. Remont nie może w przedmiotowej sprawie (przebudowa linii elektroenergetycznej L.- R. na odcinku 36 km, w tym zdemontowanie fundamentów, słupów, montaż 327 nowych słupów z jednoczesną wymianą przewodów o zwiększonym przekroju) polega na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu a następnie wzniesieniu go od nowa.

Organ podkreślił, że przewody typu AFL 25 mm i 50 mm zostaną zastąpione przewodami AFL 70 mm na linii głównej, a AFL 25 na odgałęzieniach zostaną zastąpione przez AFL 35mm i 50 mm, co spowoduje trwałe zwiększenie możliwości przesyłu prądu. Nie mogą się zatem utrzymać zapewnienia inwestora o wielkości przesyłanej energii elektrycznej, a tym samym i natężeniu prądu, gdyż takowe umożliwiają większe przekroje przewodów – linek. Zmianie ulegną zatem parametry użytkowe linii (niezależnie od tego czy właściciel sieci ze zwiększonych możliwości przesyłu skorzysta), co uniemożliwia zakwalifikowanie robót jako remontu. W tym zakresie organ powoła się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 6 grudnia 2016r. sygn. I OSK 1509/16). Zdaniem Wojewody zakres i rodzaj prac wskazanych we wniosku E. SA i załącznikach stanowi więc w opinii organu określoną w art. 3 pkt 7a Prawa budowanego "przebudowę", przez którą należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych , w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów: jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Długość linii nie ulegnie zmianie, ale zmianie ulegną podstawowe elementy konstrukcyjne tj. słupy oraz przewody co uniemożliwia zakwalifikowanie robót do kategorii remontu czy konserwacji. Wojewoda stwierdził, że do parametrów technicznych linii napowietrznej, poza napięciem i polem elektromagnetycznym, zaliczyć należy między innymi parametry jej podstawowych elementów czyli słupów i przewodów.

Organ podzielił stanowisko Starosty, zgodnie z którym w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem planowane roboty budowlane doprowadzą do powstania na działce nowej substancji w zakresie linii elektroenergetycznej L.- R. i byłoby równoznaczne w skutkach z innym niż dotychczas ograniczeniem prawa własności nieruchomości, w obszarze obejmującym przebieg linii.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję E. S.A., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie przepisów:

1) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w wyniku błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie remont, niewystarczające wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont i błędne przyjęcie, że planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów linii.

2) art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej, mimo że na skutek przeprowadzenia prac parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia elektroenergetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mającą ten sam przebieg co obecnie.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zdaniem skarżącej, Wojewoda źle ocenił argument, że na skutek przeprowadzonych prac parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie. Wojewoda błędnie uznał, że prace polegające na wymianie przewodów linii stanowią jej przebudowę. Zgromadzony materiał dowodowy, dotyczący planowanych prac na nieruchomości nie uzasadnia stanowiska, że parametry linii zostaną zmienione i w miejscu istniejącej linii powstanie nowy obiekt budowlany, czy też, że istniejący obiekt podlega przebudowie. Skarżąca podniosła, że nie jest możliwe dokonanie prac remontowych linii energetycznej bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii, jakimi są słupy o wyeksploatowanej konstrukcji. Brak jest podstaw dla twierdzenia, że użycie aktualnie stosowanych wyrobów w postaci przewodów i słupów o innych parametrach technicznych, takich jak np. przekrój czy kubatura, wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. Remont, jak wskazała skarżąca, może polegać na wymianie niektórych elementów obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna. Dopuszczalna jest zatem wymiana starych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi w ramach dokonywanego remontu. Z powyższych względów, zdaniem skarżącej, należało planowane prace zakwalifikować jako mieszczące się w pojęciu remontu linii elektroenergetycznej, co tym samym uzasadniało wydanie zgodnie z wnioskiem inwestora decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1369, ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zakres wskazanych we wniosku skarżącej Spółki czynności uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, o której mowa w art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016r. poz. 2147 ze zm. – dalej "u.g.n.").

W pierwszej kolejności podkreślenia jednak wymaga, iż przepisy u.g.n. przewidują kilka odrębnych instytucji i trybów postępowania związanego z władczą ingerencją w prawo własności w trybie administracyjnym (rozdział 4), które wobec konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przypomnieć należy, że z treści art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n. wynika, iż wywłaszczenie nieruchomości może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, praw użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Zgodnie z przepisem art. 124b ust. 1 u.g.n., starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności .

Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Ograniczenie wykonywania przez wymienione podmioty przysługujących im praw rzeczowych na podstawie omawianej decyzji uwarunkowane jest jednak wymogiem spełnienia wszystkich przesłanek z art. 124b, warunkujących wydanie nakazu udostępnienia nieruchomości. Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być zatem wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie należą do części składowych nieruchomości, a zatem będących składnikiem przedsiębiorstwa. Warunkiem jej wydania jest brak zgody podmiotu praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości uprawnionemu podmiotowi. Konieczne jest także wystąpienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Celem udostępnienia nieruchomości jest wyłącznie wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów. Decyzja nakładająca obowiązek udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Decyzja oparta na art. 124b ust. 1 musi zatem ściśle i wprost określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może być w tym trybie dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności polegających na konserwacji, remoncie i usuwaniu awarii konkretnego istniejącego już obiektu lub urządzenia, nie stanowiącego części składowej nieruchomości.

Z kolei roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, obejmuje przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2016r. sygn. akt I OSK 1509/16 i z dnia 17 listopada 2017r. sygn. I OSK 983/17.

Rozstrzygnięcie zaistniałego w sprawie sporu dotyczącego możliwości wydania w okolicznościach rozpoznawanej sprawy na wniosek skarżącej decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b u.g.n., sprowadza się do ustalenia, jaki charakter mają czynności objęte wnioskiem, w tym zakresie bowiem strony wyrażały odmienne stanowiska. Należało zatem ocenić czy planowane przez skarżącą czynności stanowią, zgodnie z jej twierdzeniem, wyłącznie remont istniejącej linii energetycznej napowietrznej czy też, jak utrzymuje organ, stanowią czynności znacznie przekraczające pojęcie remontu i bieżącej konserwacji, a ich zakres stanowi przebudowę tego obiektu. Tylko bowiem zakwalifikowanie objętych wnioskiem czynności, w tym robót budowlanych jako związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii, daje organowi możliwość wydania pozytywnej, dla podmiotu zobowiązanego dla ich wykonania, decyzji w trybie art. 124b u.g.n.

Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje powyższych pojęć, zatem w sytuacji, gdy objęte wnioskiem czynności wiążą się z wykonywaniem robót budowlanych, zasadne jest odniesienie się do definicji legalnych zawartych w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm. – dalej p.b.). Zwrócić należy uwagę, iż Prawo budowlane kwalifikuje linie i trakcje elektroenergetyczne jako obiekty liniowe stanowiące budowle. Pod pojęciem "obiekt liniowy" należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3 i 3a).

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 p.b., pod pojęciem "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Jak zatem wynika z w/w przepisu w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu. Poza tym w przypadku remontu obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu i zbyt szybkiemu zużyciu.

Natomiast w myśl art. 3 pkt 6 p.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budowie, należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Stosownie zaś do art. 3 pkt 7a p.b., przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Jak wynika z zestawienia cyt. przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, która wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Wobec poczynionych powyżej rozważań, a także wobec stanu faktycznego niniejszej sprawy wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, iż roboty budowlane polegające na wymianie słupów drewnianych stanowiących część obiektu budowlanego, jakim jest linia elektroenergetyczna na wykonane z innego materiału w sytuacji, gdy nie następuje zmiana parametrów i przebiegu trasy owej linii mogą być zakwalifikowane jako remont (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016r., sygn. I OSK 1509/16; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2015r., sygn. I OSK 604/14; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2012, sygn. II SA/Ol 608/13; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 marca 2017r., sygn. II SA/Rz 1425/16; wyrok WSA w Bydgoszczy sygn. II SA/Bd 1342/15, publ.www.nsa.gov.pl). Rzecz bowiem w tym, że słup energetyczny nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, ale jest częścią inwestycji budowlanej, jaką jest napowietrzna linia elektroenergetyczna. W związku z tym wymiana jednego z elementów tejże linii nie może być uznana za budowę lub przebudowę, zwłaszcza jeżeli wymiana słupów drewnianych na betonowe dokonywana jest w celu poprawy jakości lub naprawy całej linii. Okoliczność, że chodzi o obiekty liniowe ma znaczenie przy ocenie rozumienia pojęcia "remontu". Nie można dokonywać wykładni tego pojęcia przez odwoływanie się do orzecznictwa sądowego dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych, bowiem przy wykładaniu pojęcia remontu należy mieć na uwadze, że chodzi o szczególne inwestycje, jakimi są niewątpliwie energetyczne linie przesyłowe. Użycie nowych materiałów nie pozostaje także w sprzeczności z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 P.b., w której to wprost dopuszczono zastosowanie innych materiałów, niż wykorzystane w stanie pierwotnym. Wydaje się bowiem racjonalne, że zamiast przestarzałych technologii (np. drewniane lub zniszczone słupy, nieizolowane przewody) przy remoncie stosuje się nowsze technologie (betonowe słupy, izolowane przewody). Zatem działania planowane przez inwestora sieci, polegające na wymianie w części zużytych jej elementów, przewodów i słupów, mogą co do zasady stanowić remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 P.b. o ile nie doprowadzi to do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii elektroenergetycznej jako obiektu budowlanego.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zakres i planowany efekt czynności, w tym robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych. Należy przy tym uwzględnić, iż organ administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, iż o ile w interesie społecznym z pewnością leży bezpieczeństwo energetyczne i poprawa jakości infrastruktury w celu zapewnienia dostaw energii, to nie można z tego powodu obciążać władczo obywateli (będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości) ograniczeniami ponad miarę wynikającą z niezbędnych potrzeb znajdujących oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa. Organy muszą zatem odpowiednio ważyć interesy wszystkich stron przedmiotowego postępowania, czyli zarówno przedsiębiorstwa energetycznego, jak również właściciela nieruchomości, której przymusowego udostępnienia inwestor się domaga.

Jak wynika z treści wniosku inicjującego postępowanie i dołączonych do niego dokumentów, zamiarem inwestora było wykonanie czynności związanych z modernizacją istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ L. – R., polegających na wymianie wszystkich słupów, fundamentów, izolatorów i przewodów służących do przesyłania energii elektrycznej. Na objętej wnioskiem działce planowany jest demontaż linii napowietrznej oraz montaż linii napowietrznej- wskazano wyłącznie na wymianę przewodów.

Wnioskodawca podkreślił zły stan techniczny istniejącej linii oraz okoliczność, iż nie ulegnie zmianie jej długość. Do wniosku dołączono między innymi "wytyczne programowe na remont kapitalny linii SN-15kV GPZ L.-R. wraz z odgałęzieniami", gdzie określono długość linii SN 15kV objętej zakresem remontu – linia główna ok. 10 km, odgałęzienia około 26 km. Inwestor nie przedłożył w toku postępowania dokumentacji technicznej.

Jak już wskazano okoliczność, iż mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu SN-15 kV GPZ L. –R., determinuje specyfikę oceny czynności, w tym robót budowlanych wykonywanych w ramach planowanej modernizacji takiego obiektu budowlanego

Organ wskazując na tak określony zakres planowanych prac na spornej nieruchomości stwierdził, że objęte wnioskiem prace wykraczają poza definicję remontu. Z powyższym stanowiskiem należy się w pełni zgodzić.

Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – linią napowietrzną elektroenergetyczną o napięciu SN-15 kV GPZ L. -R. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a p.b. obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Jeżeli roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej i zastąpieniu jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie całkowitym demontażu i wymianie słupów i przewodów na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych i użytkowych takich jak zmiana napięcia, długości, przebiegu, wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy przyłączeniowej, natężenia lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1509/16). Prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, włącznie ze zmianą ich parametrów technicznych, wysokości, lokalizacji, materiału konstrukcyjnego, wymiana linek, wraz ze zmianą ich przekroju, średnicy, urządzeń zabezpieczających).

Wobec treści wniosku i braku dołączenia do niego stosownej dla oceny okoliczności sprawy dokumentacji technicznej związanej z zakresem rzeczywistych planowanych robót przy modernizacji linii elektroenergetycznej, organ odwoławczy zasadnie wezwał zatem wnioskodawcę do uzupełnienia materiału dowodowego, z uwagi na konieczność ustalenia parametrów technicznych i użytkowych linii obecnie funkcjonującej ora planowanej. To przede wszystkim na wnioskodawcy w takiej sytuacji ciąży bowiem obowiązek wykazania zaistnienia w tej konkretnej sprawie przesłanek wydania decyzji o zobowiązaniu właściciela nieruchomości do jej udostępnienia celem wykonania wnioskowanych czynności, które ograniczają się wyłącznie do remontu lub bieżącej konserwacji obiektu budowlanego lub jego części.

W odpowiedzi (pismo z [...].01.2017r.) pełnomocnik Spółki wskazał jedynie, że planowany remont dotyczy fragmentów linii SN L.-R., nie dokumentując jednak tego stwierdzenia. Ponadto wyjaśnił ogólnikowo, że prace na działce nr [...] polegać będą na wymianie wszystkich słupów, izolatorów i przewodów, a lokalizacja słupa i trasa linii się nie zmieni. Oświadczył, że ww. remont nie zmienia parametrów technicznych linii napowietrznej SN. Dotychczasowe słupy drewniane zostaną wymienione na betonowe. Nie przedłożono jakichkolwiek dokumentów wskazujących na obecne konkretne dane techniczne i użytkowe przedmiotowej linii energetycznej, ani tez dokumentacji technicznej planowanych robót, a wyłącznie ponownie wytyczne programowe.

Stwierdzić należy, iż owe "Wytyczne programowe" z lipca 2014r. podpisane wyłącznie przez osobę sporządzającą to opracowanie, nie stanowią dokumentacji technicznej funkcjonującej linii elektroenergetycznej SN, a nie też właściwej dokumentacji technicznej planowanej modernizacji, co wynika wprost z analizy treści tego opracowania. W sytuacji jednak, gdy inwestor poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedłożył żadnych innych dowodów, właściwe było odniesienie się do tego dokumentu w zakresie w jakim umożliwia on dokonanie ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zwłaszcza uwzględniając uchylanie się przez wnioskodawcę od wykazania, że czynności które zamierza przeprowadzić na terenie objętej wnioskiem nieruchomości wobec linii napowietrznej SN 15 kV relacji L.-R., podzielić należy stanowisko organów. Brak jest bowiem w tej sprawie podstaw, aby pozytywnie rozpatrzyć żądanie E. S.A. dotyczące wydania decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności, ogólnie jedynie określanych przez wnioskodawcę jako remont (remont kapitalny) bądź modernizacja. Okoliczności te nie zostały bowiem w sprawie wykazane.

Z wytycznych programowych przedłożonych w toku postępowania wynika, że z uwagi na zły stan techniczny linii napowietrznej SN-15 kV GPZ L.-R. (wybudowanej i oddanej do eksploatacji w latach 70-tych, wyeksploatowane słupy betonowe, oraz słupy drewniane w złym stanie technicznym nadające się jedynie do wymiany, przewód w linii głównej typu AFL o przekroju 25mm i 50 mm, odgałęzienia wykonane przewodem gołym AFL o przekroju 25mm) E. S.A. zakwalifikowała ją do kapitalnego remontu. Określono zakres inwestycji, który polegać ma w linii głównej na wymianie przewodów typu AFL o przekroju 25 mm i 50 mm na przewody typu AFL 70 mm L=9,6 km wraz z 93 słupami, oraz na opisanych odgałęzieniach wymianę przewodów AFL 25mm na AFL 50mm wraz z wymianą słupów. Inwestycja obejmować ma także wymianę odłączników napowietrznych na rozłączniki przystosowane do zdalnego sterowania w linii głównej, rozłączniki w odgałęzieniach oraz rozłączniko uziemniki przed stacjami.

Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ C. – L., która ma być objęta wskazanym przez skarżącą remontem kapitalnym. Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym Choć elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a P.b.), która w niniejszej sprawie nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie parametry linek, co da możliwość przesyłania większej ilości energii.

Słusznie wskazuje skarżąca, że art. 3 pkt 8 P.b. dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych materiałów jak w czasie jej powstania oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów na identyczne, jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi Polskimi Normami – skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów, niż użyto pierwotnie, jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju przewodów dysponent obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie niż dotychczas (zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie jest istotne, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta – tak jak nie byłoby istotne, gdyby właściciel domu, po dobudowaniu dodatkowego piętra w ramach "remontu" deklarował, że nie będzie z niego korzystać. Należy także zauważyć, że planowana przez skarżącą inwestycja będzie polegała na innej zmianie jakościowej, tj. wymianie odłączników napowietrznych na przystosowane do zdalnego sterowania, a więc wskutek planowanej inwestycji obiekt zyska nową funkcję (zdalne sterowanie), której dotychczas w ogóle nie posiadał.

Powyższa inwestycja ma zatem na celu nie tylko odtworzenie stanu pierwotnego z wykorzystaniem nowych materiałów, lecz poprawę przepustowości sieci i zwiększenie jej mocy przesyłowej. Zdaniem sądu, nie można zatem uznać, aby powyższy zakres robót (demontaż i wymiana fundamentów, słupów, przewodów o znacznie większym przekroju) i postawienie w ich miejscu nowych, i innych parametrach technicznych i użytkowych spełniał przesłanki definicji remontu. Wskazuje to bowiem na działanie inwestycyjne, na skutek których nastąpi zmiana (polepszenie) parametrów technicznych i użytkowych obiektu budowlanego liniowego. W tym stanie, nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b u.g.n.

Nie sposób zatem podzielić zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przez organ art. 124b ust. 1 u.g.n. oraz przepisów postępowania, ponieważ organ w prawidłowy sposób zebrał niezbędny dla rozpoznania sprawy materiał dowodowy, a następnie wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wszystkie wymagania zawarte w art. 107 § 3 K.p.a.

Z powyżej wskazanych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.