Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1844/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1997-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatki inne
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 3, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 12
journal: Dz.U. 1983 nr 42 poz. 188
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym.
Teza: 1. Przepis art. 12 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ nie uprawnia do przyjęcia, że zobowiązanie w podatku wyrównawczym powstawało z mocy prawa.

2. Wynagrodzenie za utwór będący przedmiotem prawa autorskiego /wynagrodzenie ze sprzedaży prawa autorskiego/ podlegało podatkowi wyrównawczemu jako przychód stanowiący inny dochód w rozumieniu art. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku wyrównawczym. Zatem w sprawie niniejszej mogła być wydana tylko decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego /decyzja konstytutywna/, a do jej wydania organ podatkowy miał 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

TEZY

1. Przepis art. 12 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku wyrównawczym /Dz.U. nr 42 poz. 188 ze zm./ nie uprawnia do przyjęcia, że zobowiązanie w podatku wyrównawczym powstawało z mocy prawa.

2. Wynagrodzenie za utwór będący przedmiotem prawa autorskiego /wynagrodzenie ze sprzedaży prawa autorskiego/ podlegało podatkowi wyrównawczemu jako przychód stanowiący inny dochód w rozumieniu art. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku wyrównawczym. Zatem w sprawie niniejszej mogła być wydana tylko decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego /decyzja konstytutywna/, a do jej wydania organ podatkowy miał 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego (...).


UZASADNIENIE

Przepis art. 12 ustawy o podatku wyrównawczym nakłada na podatnika tylko obowiązek złożenia zeznania podatkowego i wpłacenia zaliczki na podatek. Zaliczka na podatek nie była świadczeniem podatkowym, lecz wpłatą na poczet zobowiązania podatkowego, którego wysokość miał ustalić organ podatkowy.

Do 1990 r. zasadą było, że zobowiązania podatkowe powstawały w drodze wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dopiero ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 74 poz. 443/ wprowadziła zmiany m.in. w zakresie powstawania zobowiązań w podatkach dochodowych. Ustawa ta jednakże pominęła podatek wyrównawczy, a zatem uprawnione jest stanowisko, że zobowiązanie w podatku wyrównawczym za 1989 r. mogło powstać tylko na skutek wydania i doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Stąd zobowiązanie nie mogło powstać z mocy prawa, a w razie jego niewykonania nie można było wydać decyzji w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./.

Według art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli od końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a podatnik nie złożył zeznania, mimo że był do tego zobowiązany, upłynęło 5 lat.

Jeżeli zatem skarżący wynagrodzenie otrzymał w grudniu 1989 r., to obowiązek podatkowy w podatku wyrównawczym powstał w 1989 r., a wobec tego organowi podatkowemu I instancji przysługiwało prawo do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w terminie do dnia 31 grudnia 1994 r. Po tej dacie omawiane zobowiązanie nie mogło już powstać.

Skoro więc decyzja pierwszoinstancyjna wydana i doręczona została w dniu 15 grudnia 1995 r., to fakt ten miał miejsce już po upływie terminu przedawnienia, a zatem okoliczność ta stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności obydwu decyzji, gdyż spełniona została przesłanka z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.