Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 2517/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda [spr.], Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi "A." - Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określenia kwoty wynikającej z długu celnego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] lutego 2002 r. nr [...], na podstawie którego zgłoszenie celne "A." - spółki z o.o. w M. z [...] lutego 2000 r. nr SAD [...] zostało uznane za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej oraz zastosowanej stawki celnej.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej podał, że [...] lutego 2000 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu m.in. towar określony jako "sok pomidorowy" o nazwie handlowej "P." (poz. 2 SAD BIS), klasyfikując go do kodu PCN 2009 50 90 0 z autonomiczną stawką celną w wysokości 35%. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy inspekcji celnej w siedzibie importera "A." - Spółki z o.o. w M., w zakresie prawidłowości wymiaru cła od towarów odprawianych w okresie od [...] lipca 1999 r. do [...] maja 2001 r. ustalono, że sprowadzony towar stanowi jednolitą masę pomidorową, stąd winien być klasyfikowany jako przecier pomidorowy do kodu PCN 2002 90 19 0, ze stawką celną autonomiczną 60%. Ustalenia tego dokonano na podstawie dokumentów handlowych, księgowych i celnych dotyczących obrotu towarowego m.in. z grecką firmą M., dostawcą produktów z pomidorów o nazwie P., specyfikacji towarów, wyników analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji z [...] 03 2000 r., [...] 03 2000 r., [...] 03 2001 r. i [...] 04 2001 r., jak również badań próbek towarów pobranych przy zgłoszeniu celnym [...] 08 1999 r. oraz w dniu [...] 01 2001 r.

W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z [...] 10 2001 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej oraz wysokości cła. Po przeprowadzeniu postępowania, w ramach którego strona złożyła stosowne wyjaśnienia, organ celny I instancji wydał decyzję, którą uznał zgłoszenie celne strony za nieprawidłowe w części dotyczącej nazwy towaru, klasyfikacji taryfowej oraz zastosowanej stawki celnej stwierdzając, że importowany towar o nazwie handlowej "P." stanowi przecier pomidorowy o zawartości suchej masy pow. 7%, który winien być zaklasyfikowany według kodu PCN 2002 90 19 0 ze stawką celną autonomiczną 60%, min. 0,7 ECU/kg, obejmującego "pomidory przetworzone o zawartości suchej masy poniżej 12%, w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto nieprzekraczającej 1 kg".

W uzasadnieniu swego stanowiska Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. powołał się na wyniki analiz próbek towaru pobranych w zbliżonym okresie ([...] 02 2000 r. i [...] 02 2000 r.), które potwierdzały zawartość suchej masy w produkcie powyżej 7%, a także na certyfikaty jakościowe od dostawcy spornych towarów z jego wyjaśnieniem, że dokumenty te wydawano raz na 3 miesiące, dotyczyły zatem kilku dostaw wyprodukowanego towaru, ale w tym okresie towar nie powinien ulegać zmianie.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła organom celnym nieprawidłowe zaklasyfikowanie importowanego towaru, a także szereg uchybień, jakich - w jej ocenie - dopuszczono się w trakcie postępowania wyjaśniającego. Podniosła, iż w sprawie nie pobrano próbek towaru, co uniemożliwiło przeprowadzenie odpowiednich badań. W tej sytuacji oparcie decyzji na wynikach badań innych próbek pobranych - zdaniem strony - w nieokreślonych okolicznościach jest bezpodstawne i niesłuszne.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy zwrócił uwagę, że stosowana obecnie w Polsce Taryfa celna przyjęła nazewnictwo i pełne zasady interpretacji Scalonej Nomenklatury Określania i Kodowania Towarów, wprowadzonej w życie Międzynarodową Konwencją w sprawie Zharmonizowanego Systemu Oznaczania i Kodowania Towarów, sporządzoną w Brukseli 14 czerwca 1983 r., która w stosunku do Polski weszła w życie z dniem 1 stycznia 1996 r.

Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej oznacza, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Do każdego importowanego towaru przypisany jest odpowiedni kod Taryfy z przyporządkowaną do niego stawką celną. Dla celów prawnych taryfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, przy czym wiążący jest tu, wynikający z art. 85 § 1 ustawy - Kodeks celny, stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.

W sprawie, przedmiotem importu był towar wyprodukowany przez grecką firmę "M." SA o nazwie handlowej "P." który, zgodnie z certyfikatem producenta, stanowiły sezonowo produkowane rozdrobnione cieplnie pomidory, o zawartości suchej masy 6,5%-6,8%, sprowadzane w opakowaniach 500g.

Powyższego nie potwierdziły wyniki badań przeprowadzonych przez Centralny Inspektorat Standaryzacji - Laboratorium w P. W toku dokonywania czynności kontroli jakości przez inspektora standaryzacji, w dniu [...] 02 2000 r. pobrano próbki towaru określanego jako sok pomidorowy, a następnie poddano je badaniom. W następstwie przeprowadzonej analizy towaru zgłoszonego do obrotu na polskim obszarze celnym okazało się, że przedmiotem importu był przecier pomidorowy, o zawartości suchej masy w badanych próbkach ok. 8,7% (pismo Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] 02 2003 r.).

Biorąc pod uwagę stan towaru, organ orzekający stwierdził, że przedmiotem importu w sprawie był produkt klasyfikowany do kodu PCN 2002 90 19 0 Taryfy celnej.

Pozycja ta obejmuje pomidory całe lub w kawałkach przetworzone lub zakonserwowane inaczej niż za pomocą octu lub kwasu octowego, w tym sok pomidorowy, w którym zawartość suchej masy wynosi 7% wagowych lub więcej. Nie obejmuje natomiast m.in. ketchupu pomidorowego i innych sosów pomidorowych (pozycja 2103), a także zupy pomidorowej oraz przetworów z nich (pozycja 2104).

Przedmiotowy towar, będący przecierem pomidorowym o zawartości suchej masy ok. 8,7%, należy w tej sytuacji zaklasyfikować do wskazanego kodu PCN 2002 90 19 0.

Tym samym niezasadne jest stanowisko spółki "A.", która wnosiła o zaklasyfikowanie importowanego produktu do pozycji 2009 Taryfy celnej, obejmującej soki owocowe i soki warzywne niesfermentowane i niezawierające dodatku alkoholu, nawet z dodatkiem cukru lub innej substancji słodzącej. Przedstawiane przez Spółkę świadectwa analiz na okoliczność, iż zawartość suchej masy w produkcie P. wynosi poniżej 7%, nie są wystarczającym dowodem dla określenia tożsamości towaru. Nie jest możliwe ustalenie, czy nadesłane przez stronę próbki pochodzą z tego samego towaru, który był objęty zgłoszeniem celnym z [...] lutego 2000 r., w szczególności brak jest protokołu pobrania próbek, a ponadto numery faktur podane na w/w świadectwach nie są zgodne z numerem faktury dołączonej do zgłoszenia celnego.

Odnosząc się do zarzutu braku pobrania przez organ celny próbki importowanego towaru w dniu zgłoszenia, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że poddane badaniom w Centralnym Laboratorium Inspektoratu i Standaryzacji w P. próbki zostały pobrane z partii spornego towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...] lutego 2000 r. Ponadto wystawiane przez producenta certyfikaty jakościowo-ilościowe zachowywały ważność przez okres 3 miesięcy. Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem, że pobieranie próbek winno odbywać się z zastosowaniem Polskiej Normy PN-72/A-75050.

W tym stanie rzeczy, podzielając argumentację organu celnego I instancji, Dyrektor Izby Celnej w oparciu o przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 08 1997 r. - Ordynacja podatkowa, art. 85 § 1 ustawy z 9 01 1997 r. - Kodeks celny, § 1 rozporządzenia RM z 21 12 1999 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej [Dz.U. nr 107, poz. 1217], ust. 3 rozporządzenia MF z 20 11 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania [Dz.U. nr 143, poz. 958 ze zm.] orzekł jak w decyzji.

Od powyższej decyzji "A." - Spółka z o.o. w M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji, skarżąca zarzuciła brak przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. oraz nieprawidłowe zaklasyfikowanie produktu "P." - rozdrobnionych pomidorów bez skóry - do kodu PCN 2002 90 19 0 Taryfy celnej.

W uzasadnieniu skargi, uzupełnionej pismem przygotowawczym z [...] września 2004 r., Spółka podniosła, że organy celne orzekły w niniejszej sprawie o składzie procentowym sprowadzonego towaru w sytuacji, gdy z przedmiotowego transportu nie pobrano żadnej próbki. Zarzuciła, że ustalenia o zawartości suchej masy poczynione zostały na podstawie innych przypadkowych próbek i ich - w ocenie skarżącej - nierzetelnych i niewiarygodnych badań. Podniosła również, że organy celne dokonując poboru próbek nie stosują Polskiej Normy PN72/A-75050 dotyczącej sposobu pobierania próbek. Skarżąca powołała się także na Wiążącą Informację Taryfową z 4 maja 2000 r. nr 87/2000/20, która dla spornego produktu jako właściwy wskazuje kod PCN 2009 50 90 0.

Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty i stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 08 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1271] sprawy, w których skargi, tak jak w niniejszej sprawie, zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 07 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. nr 153, poz. 1270] Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie Sąd uznał, że zarzuty skarżącej Spółki nie są trafne.

Na wstępie, rozważenia wymaga zarzut niezasadnego wszczęcia postępowania celnego przez organ administracyjny. Stanowisko Spółki nie zasługuje w tym względzie na uwzględnienie. Decyzje obu instancji wydane zostały w następstwie przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wszczęte ono zostało przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. w dniu [...] 10 2001 r. z urzędu na wniosek Generalnego Inspektora Celnego, złożony [...] sierpnia 2001 r., Nr [...], na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy z 6 06 1997 r. o Inspekcji Celnej [Dz.U. nr 71, poz. 449]. (k. [...] akt wspólnych).

W niniejszej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie skarżącej Spółki przez funkcjonariuszy Generalnego Inspektoratu Celnego ujawniono dokumenty (m.in. specyfikację produkcji A. z [...] 03 1999 r. towarów P., wyniki analiz Centralnego Inspektoratu Standaryzacji), jak również zbadano próbki pobrane w styczniu 2001 r. towaru deklarowanego jako sok pomidorowy P. pod kątem zawartości suchej masy w produkcie. Analiza dokumentów i wyników badań laboratoryjnych próbek towaru, ze względu na zawartość suchej masy pow. 7%, wskazywała na import innego produktu (przecier pomidorowy), aniżeli zadeklarowany w zgłoszeniu celnym (sok pomidorowy), co prowadziło do deklarowania w zgłoszeniach celnych niewłaściwego kodu PCN z zastosowaniem innej (niższej) stawki celnej.

Ponieważ celem kontroli inspekcji celnej jest przeciwdziałanie i zwalczanie naruszeń prawa obowiązującego w zakresie obrotu towarowego z zagranicą (art. 1 ustawy o Inspekcji Celnej), a jej wyniki w zależności od ustaleń wykorzystywane są do formułowania wniosków w zakresie wymiaru należności celnych (art. 25 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy), niezbędnym stało się sprawdzenie, czy zgłoszenie celne z [...] lutego 2000 r. odpowiadało wymogom określonym w art. 64 § 1 i 2 Kodeksu celnego. W rezultacie powyższego zasadnym było wszczęcie z urzędu postępowania celnego przez organ administracyjny.

Chybiony jest zarzut skarżącej naruszenia art. 85 § 1 Kodeku celnego, a także przepisów procedury administracyjnej w zakresie związanym z ustaleniem stanu towaru zadeklarowanego przez importera w zgłoszeniu celnym [...] lutego 2000 r. jako sok pomidorowy.

Dla właściwej klasyfikacji według kodu Taryfy celnej towaru o nazwie handlowej "P." zasadnicze znaczenie ma zawartość suchej masy w produkcie.

Zgodnie z "Wyjaśnieniami do Taryfy celnej" (tom I, str. 190), stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z 24 sierpnia 1999 r. [Dz.U. nr 74 poz. 830 ze zm.], sok pomidorowy, w którym zawartość suchej masy wynosi 7% wagowych lub więcej, objęty jest poz. 2002 (uwaga 4 do działu 20).

Według specyfikacji produkcji "A." SA, produkt o opisie P. stanowi sezonowo produkowaną pastę z rozgniecionych pomidorów; łagodnie skoncentrowany sok z rozgniatanych cieplnie pomidorów, pakowany w opakowania TTK 500g., o zawartości suchej masy 6,5% - 6.8% (k. [...] akt wspólnych).

Wyniki analizy próbki towaru pobranej przez inspektora standaryzacji podczas kontroli jakości dotyczącej zgłoszenia celnego z [...] lutego 2000 r., wykonanej przez Centralny Inspektorat Standaryzacji - Laboratorium w P. (świadectwo jakości nr [...] z [...] lutego 2000 r. k. [...] akt adm.), wykazały, że importowany produkt zawierał w swoim składzie wagowym 8,7% suchej masy (wynik analizy CIS - Laboratorium w P. z [...] 03 2000 r. - k. [...] akt wspólnych; wynik pomiarów zawartości ekstraktu ogólnego z przeliczeniem na suchą masę dla towaru – [...] k-[...] akt j.w.), co uzasadniało klasyfikację taryfową dokonaną przez organy celne.

Zarzut skarżącej, o niedopuszczalności orzekania o składzie procentowym składników towaru, w sytuacji nie zastosowania przy poborze próbek wymogów określonych w Polskiej Normie PN-72/A-75050, nie jest zasadny. Po pierwsze wskazać należy, że z zapisu w dokumencie SAD z [...] lutego 2000 r., jak również z adnotacji w świadectwie CIS [...] z [...] lutego 2000 r. wynikają dane dotyczące pochodzenia towaru, co pozwala ustalić, że wskazane w nich produkty są tożsame, czego nota bene strona nie kwestionuje.

W sprawie niniejszej próbki do badań laboratoryjnych pobrane zostały przez inspektora standaryzacji w ramach kontroli jakości handlowej towaru prowadzonej w trybie przepisów obowiązujących w dacie odprawy, to jest ustawy z 12 09 1996 r. o państwowym nadzorze standaryzacyjnym towarów rolno-spożywczych w obrocie z zagranicą [Dz.U. nr 124, poz. 584 ze zm.], z zachowaniem warunków określonych w tej ustawie, ciążących na podmiocie zgłaszającym towar do oceny jakości handlowej, a dotyczących m.in. przedłożenia dokumentów potwierdzających tożsamość towaru, jak również udostępnienia próbek do badań w ilości niezbędnej do dokonania oceny (art. 8 ust. 3 i ust. 6 ustawy).

W świetle zeznań specjalisty do spraw importu skarżącej Spółki A. S., która stwierdziła (k. [...] akt wspólnych), że skład i jakość produktu pomidorowego, w tym zawartość suchej masy nie ulegały zmianom przez cały okres od daty importu, jak również mając na uwadze wyjaśnienia strony, która w piśmie z [...] 10 2002 r. (k. [...] akt j.w.) podała, że certyfikaty jakościowe do poszczególnych partii wyprodukowanego towaru producent wystawiał raz na trzy miesiące, wskazując jednocześnie, że wystawiony [...] stycznia 2000 r. certyfikat (k. [...] akt j.w) dotyczy zarówno przedmiotowej partii towaru, z którego pobrano próbkę (SAD z [...] 02 2000 r.), jak i towaru objętego innymi zgłoszeniami celnymi w zbliżonym okresie, przyjąć należy niezmienność parametrów produktu, którego certyfikat ten dotyczy (tym samym także zawartości suchej masy).

W tej sytuacji organy celne zasadnie uznały prawidłowość badanej próbki, pobranej z towaru zgłoszonego do odprawy celnej [...] lutego 2000 r., jak również jej reprezentatywność dla towarów zgłoszonych w niektórych innych dniach.

Należy również zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej, iż istotnego znaczenia dla sprawy nie mają przedłożone przez stronę świadectwa analiz, a także późniejsza Wiążąca Informacja Taryfowa z [...] maja 2000 r., w sytuacji, gdy nie można ustalić, czy dokumenty te dotyczą towaru objętego niniejszą sprawą.

Nie można również podzielić zarzutu skarżącej, że pobranie próbek w ilości reprezentatywnej dla określonej partii towaru, winno odbywać się zgodnie z Polską Normą PN -72/A-75050. W świetle art. 19 ustawy z 3 04 1993 r. o normalizacji [Dz.U. nr 55, poz. 251 ze zm.] stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, z wyjątkiem, gdy powołane zostały w ustawach lub ministrowie w sprawach należących do zakresu ich działania wprowadzą obowiązek Polskiej Normy. Obowiązek stosowania powołanej przez skarżącą normy wynikał z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 18 03 1994 r. [Dz.U. nr 40 poz. 152], które uchylone zostało rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 27 06 1997 r. [Dz.U. nr 83 poz. 535 ze zm.]. Nowe, obowiązujące w dacie odprawy celnej przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej nie wprowadziły obowiązku stosowania Polskiej Normy PN-72/A/-75050. Ponadto z treści tej normy wynika, że dotyczy ona producentów, odbiorców i jednostki kontrolujące w zakresie badań odbiorczych. Tym samym nie znajduje zastosowania dla potrzeb postępowania celnego (wyrok NSA z 12 lipca 2002 r., sygn. akt V SA 3443/01).

W dacie odprawy celnej sposób pobierania próbek dla potrzeb postępowania celnego regulowało wydane na podstawie art. 78 ustawy - Kodeks celny rozporządzenie Ministra Finansów z 29 10 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów [Dz.U. nr 92, poz. 1051]. Zgodnie z § 7 tego rozporządzenia próbki pobiera się w ilości i w sposób określony w przepisach odrębnych, a jeśli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, próbki pobiera się w ilości niezbędnej do przeprowadzenia analiz lub badań. Dokonany w sprawie niniejszej przez inspektora standaryzacji, w ramach kontroli jakości handlowej pobór próbek, nie wymagał zatem zastosowania powołanej przez skarżącą Polskiej Normy.

W tej sytuacji, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 cyt. ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.