Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 311/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 471
law: Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
article: art. 3 pkt 3, art. 29 ust. 1 pkt 2 i pkt 2c, art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15 zzs4 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - w skrócie: "k.p.a." - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "Prawo budowlane" - nakazano [...] z siedzibą w Ś. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym o wymiarach 11,20 m x 3,15 m posadowionej w miejscowości S., gmina P., nr ewid. działki 129, obręb S.

Organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji pełnomocnik Stowarzyszenia podniósł, że uzasadnienie tej decyzji zawiera opis, jakie symbole w planie miejscowym noszą obszary znajdujące się terenie działki 129. Brak jednak wskazania, jaki symbol nosi teren, na którym znajduje się wiata objęta decyzją. Tym samym konstatacja, że brak jest możliwości legalizacji z uwagi na to, że plan miejscowy wyklucza co do zasady sytuowanie zabudowy jest przedwczesna. Okolica strzelnicy objęta jest działalnością koła łowieckiego nr [...] "[...]". Na terenie strzelnicy usytuowane są dwie ambony obserwacyjne. W porozumieniu ze [...] członkowie koła łowieckiego korzystają też z innych urządzeń w tym z wiaty objętej zaskarżoną decyzją. Plan miejscowy w najmniejszym stopniu nie ogranicza lokalizacji urządzeń służącej gospodarce leśnej. Nie można więc a priori stwierdzić, że legalizacja wiaty w niniejszej sprawie nie podlegała rozważeniu. Trudno zaakceptować założenie leżące u podstaw zaskarżonej decyzji, że przyjazny krajobrazowo teren, na którym znajduje się strzelnica nie zasługuje na uatrakcyjnienie go w formie zlokalizowania na nim wiaty pozwalającej odpocząć, ukryć się przed ewentualnymi opadami deszczu itp. Las i okolice nie muszą służyć wyłącznie ściśle rozumianej gospodarce leśnej, tj. pozyskiwaniu drewna. Jako element przyrody powinny służyć każdemu, kto chce spędzić czas na świeżym powietrzu. Wiata, która miałaby być rozebrana nie kłóci się z zastaną funkcją tego obszaru i ściśle koresponduje z przeznaczeniem lasu w szerokim kontekście społecznym. Fakt, że organ odrębnie orzekał w przedmiocie wiaty i odrębnie w przedmiocie całej strzelnicy wskazuje na to, że ma świadomość, że nie jest ona ściśle powiązana ze strzelnicą. Wiata służy bowiem nie tylko gościom strzelnicy, ale także innym osobom, które odwiedzają okolicę. Zarówno w celach czysto rekreacyjnych, jak i w celu obserwacji przyrody, a także w celach łowieckich. Na gospodarkę leśną składa się nie tylko pozyskiwanie drewna, ale również gospodarowanie zwierzyną leśną, a nawet pozyskiwanie płodów runa leśnego. Tym samym jeżeli wiata służy myśliwym oraz grzybiarzom, to stanowi ona urządzenie służące gospodarce leśnej. Organ jednak w ogóle nie zbadał tego zagadnienia.

Następnie organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że pismem z 7 kwietnia 2019 r. zawiadomiono Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzi na terenie działającej strzelnicy w S., należącej do [...], polegającym na rozgrodzeniu w trzech miejscach (od strony południowej i zachodniej) terenu strzelnicy. Strzelnica funkcjonuje mimo braku stałego ogrodzenia i na jej terenie prowadzone są zawody strzeleckie oraz ciągłe treningi. W piśmie niniejszym podniesiono również, że "na terenie strzelnicy prowadzone są obecnie prace budowlane ziemne (budowa toru ziemnego z użyciem ciężkiego sprzętu - koparki). Brak jest tablicy informacyjnej budowlanej i brak tablicy BIOZ (prowadzone prace budowlane trwają ponad trzy miesiące od września 2018 r., prace budowlane są prowadzone poniżej 1,0 m p.p.t.) bez odpowiednich zabezpieczeń. Brak jest również informacji o wymaganych pozwoleniach i powołaniu kierownika budowy podczas prowadzonych prac ziemnych. Ze względu na rodzaj prowadzonych prac ziemnych strzelnica jest budowlą ziemną i powinna spełniać wymagania podstawowe zawarte w art. 5 i art. 29 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Do organu I instancji przekazano zanonimizowaną kopię decyzji Wójta Gminy P. z [...] marca 2018 r., znak: [...], zatwierdzającą regulamin strzelnicy [...], znajdującej się w S. na działkach gruntu oznaczonych numerami ewidencyjnymi 129 i 225, gm. P. Z treści powyższej decyzji wynika, że przedmiotowa strzelnica zlokalizowana jest na podstawie umowy dzierżawy z [...] stycznia 2018 r. i aneksu do umowy dzierżawy z [...] marca 2018 r.

W toku prowadzonych czynności wyjaśniających ustalono, że dla działki nr ewid. 129, obręb S., gm. P., urządzona został księga wieczysta nr [...], w której jako właściciel figuruje J. K.

Ponadto ustalono, że dla spornej nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwałą Nr [...] Rady Gminy w P. z 31 marca 2005 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził 8 września 2020 r. oględziny na przedmiotowym terenie, w toku których stwierdzono, że inwestorem robót wykonanych na działce nr ewid. 129 w S., związanych z

realizacją strzelnicy rekreacyjnej jest [...], które dysponuje prawem do nieruchomości zgodnie z umową dzierżawy z [...] stycznia 2018 r. Według oświadczenia W. Ł. - prezesa [...] - roboty związane z wykonaniem strzelnicy realizowane były od stycznia 2018 r. do sierpnia 2020 r. Według oświadczenia W. Ł. ww. roboty nie były objęte pozwoleniem na budowę ani zgłoszeniem do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, nie sporządzono projektu budowlanego, roboty nie były wykonywane pod nadzorem kierownika budowy. Cały teren strzelnicy został ogrodzony siatką leśną na słupkach drewnianych. Na działce zlokalizowany jest: 1) kontener morski o wymiarach 2,4 m szerokość x 2,9 m wysokość x 12,3 m długość, posadowiony na bloczkach betonowych, pełniący funkcję magazynową; 2) toaleta przenośna dla osób z niepełnosprawnością ruchową; 3) wiata w konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, kryta papą o wymiarach 11,2 m długość x 3,15 m szerokość, wiata posiada dwie ściany z płyty OSB; 4) przyczepa na kołach (brak dowodu rejestracyjnego), pełniąca funkcję biura, brak możliwości wejścia do wnętrza (funkcję ustalono zgodnie z oświadczeniem osób obecnych; z przyczepą powiązane jest funkcjonalnie zadaszenie ze schodami w konstrukcji drewnianej, dach jednospadowy, kryty papą, o wymiarach 1,60 m x 1,40 m (wymiary zadaszenia), 4,50 m x 2,25 m (wymiary przyczepy)); 5) budynek w konstrukcji blaszanej, wykonany z blachy trapezowej, pełniący funkcję zadaszenia nad stanowiskiem strzeleckim o wymiarach 5 m x 5 m, budynek zasilany jest w energię elektryczną linią napowietrzną, brak możliwości wejścia do wewnątrz, wyposażony jest w dach jednospadowy z blachy falistej; budynek od strony południowej ma wysokość 2,10 m, zaś od strony pomocnej 2,45 m; 6) przechwytacz drewniany, posadowiony na słupach, 3 m wysokość x 4 m szerokość; 7) dwie ambony drewniane o wymiarach ok. 1,60 m x 1,60 m, wysokość ok. 6 m wykonane przez Koło Łowickie "[...]" zgodnie z umową zawartą pomiędzy Stowarzyszeniem - inwestorem wykonywanych na działce robót, a ww. kołem łowieckim. Dojście do ambon, stanowiska strzeleckiego, wiaty, kontenera, biura zlokalizowanego w przyczepie wykonano z płyt chodnikowych o wymiarach 50 cm x 50 cm, przed stanowiskiem strzeleckim dojście wykonano z betonowej wy lewki. W południowej części działek znajdują się wały ziemne, ochronne - obejmujące jedną oś główną o długości około 300 m i pięć osi poprzecznych o długości około 12 m. Według oświadczenia właścicielki nieruchomości działka stanowiła wyrobisko, co w trakcie robót

związanych z wykonaniem strzelnicy wykorzystano naturalne (zastane) ukształtowanie terenu, przenosząc masy ziemi i tworząc w ten sposób wały ziemne. Wysokość wałów od powierzchni terenu oszacowano na 2,5 m, a w najwyższym miejscu ok. 4 - 4,5 m. Według oświadczenia W. Ł. na terenie strzelnicy nie jest magazynowana broń oraz amunicja, użytkownicy strzelnicy korzystają z własnej broni i amunicji.

Organ stopnia powiatowego podjął również działania związane z pozyskaniem dokumentów dotyczących robót budowlanych wykonanych na działce nr ewid. 129 w S., gm. P.. Z pisma Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Z. z 9 września 2020 r. wynika, że brak jest żądanych dokumentów w zasobach starostwa - sprawdzeniem objęto lata 2013 - 2020.

Pismem z 28 września 2020 r., po uprzednim zapoznaniu się z całością akt sprawy, A. B. i A.M. - w imieniu [...] - wniosły uwagi odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego wskazując, że wiata wykonana została w technologii drewnianej, nie jest związana trwale z gruntem. Słupy drewniane osadzone są na kotwach jedynie wbitych w ziemię. Wiata nie przylega do granicy działki. W swojej funkcji służy jedynie jako zadaszenie nad ustawianymi dla zawodników i gości ławek oraz stolików, co umożliwia spożycie posiłku, zorganizowanie spotkania, warsztatów.

W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wydał opisaną na wstępie decyzję nr [...].

Organ II instancji podkreślił, że wiata będąca przedmiotem sporu ma wymiary 11,20 m x 3,15 m (okoliczność niekwestionowana przez strony postępowania), co daje powierzchnię zabudowy: 35,28 m2. Niniejsze oznacza, tym samym, iż legalna budowa wiaty wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę - powierzchnia zabudowy analizowanej wiaty przekracza bowiem 35 m2, jak również nie jest ona usytuowana na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, ani na działce przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe - mianowicie, zgodnie z informacją uzyskaną w toku postępowania odwoławczego sporna wiata zlokalizowana jest w jednostce planistycznej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem: 11ZLd - tereny dolesień.

Organ odwoławczy zauważył, że co prawda przedmiotowa wiata nieznacznie przekracza parametry określone przez ustawodawcę w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane i że do wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymagane jest - zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - jedynie dokonanie zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej, niemniej jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na sposób zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego. W ocenie organu II instancji omawiana wiata narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla spornego terenu. Tym samym, bez względu na przyjęty w odniesieniu do analizowanej wiaty tryb postępowania, tj. tryb określony w art. 48 ustawy Prawo budowlane, czy też tryb przewidziany w art. 49b tej ustawy, mający zastosowanie w przypadku realizacji obiektów budowlanych bez wymaganego zgłoszenia, legalizacja wskazanego obiektu nie jest możliwa.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w odniesieniu do samowoli budowlanej, o której stanowi art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca dopuścił możliwość naprawienia powstałych uchybień związanych z realizacją procesu budowlanego. Oznacza to, że prawodawca statuuje jako zasadę przeprowadzenie postępowania zmierzającego do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę lub z naruszeniem jego warunków stał się wyjątkiem. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, tylko uprawnieniem inwestora. Tym niemniej nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Postępowanie legalizacyjne wszczyna się na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Skutki samowoli należy oceniać w świetle przepisów i postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania przez organy nadzoru budowlanego, te akty wyznaczają bowiem porządek planistyczny, który powinien być zachowany w trakcie realizacji każdej inwestycji budowlanej. Innymi słowy, legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem doprowadzać nielegalnie wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, które już nie obwiązuje.

Organ II instancji podkreślił, że sporna wiata znajduje się na obszarze, dla którego Rada Gminy w P. uchwałą z 31 maja 2005 r., nr [...], zatwierdziła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazana budowla zlokalizowana jest w jednostce planistycznej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem: 11ZLd - tereny dolesień, co też wynika z pisma Zastępcy Wójta Gminy P. z 7 stycznia 2021 r., przekazanego do tutejszego organu przy piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z 15 stycznia 2021 r. W świetle postanowień ww. planu miejscowego, na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem ZLd ustala się: 1) w zakresie przeznaczenia terenu: a) dolesienia jako podstawowe przeznaczenie terenu; 3) w zakresie sposobu zagospodarowania terenu: a) obowiązuje budowa fitocenoz potencjalnych z uwzględnieniem gatunków drzew (jodły, świerka, jaworu), b) gospodarka leśna ze względu na status lasów chronionych winna uwzględniać głównie ich przyrodnicze funkcje z ograniczeniem wykorzystania gospodarczego (podniesienie wieku rębności, zakaz rębień zupełnych), c) obowiązuje zakaz lokalizacji ogrodzeń, d) obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że sprzeczność przedmiotowej budowli z postanowieniami planu miejscowego jest oczywista. Nie da się bowiem żadną miarą uznać, aby zrealizowana budowla zachowywała przeznaczenie terenu, w tym sposób zagospodarowania terenu, zgodne z ustaleniami planu. Skoro przedmiotowa wiata jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to w konsekwencji nie jest możliwe prowadzenie w odniesieniu do tej budowli postępowania legalizacyjnego. Organ stopnia powiatowego słusznie zatem orzekł nakaz rozbiórki tego obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał następnie, że stosownie do treści przepisu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, bądź stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Takim stosunkiem zobowiązaniowym może być oczywiście i umowa dzierżawy pod warunkiem wszakże, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z jej treści. Istotą umowy dzierżawy jako czynności prawnej dwustronnej o charakterze obligacyjnym jest to, że wydzierżawiający zobowiązuje się oddać rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Z istoty samej umowy o której mowa nie wynika, więc prawo zabudowy dzierżawionego gruntu. Zgoda właściciela nieruchomości (wydzierżawiającego) upoważniająca inwestora (dzierżawcę) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana w sposób jasny i jednoznaczny co oznacza, iż nie można jej domniemywać. Znajdująca się w aktach sprawy umowa dzierżawy z [...] stycznia 2018 r. określa, że J. K. oddaje [...] nieruchomość gruntową oznaczoną w ewidencji gruntów nr 129, położoną w S., do używania, z przeznaczeniem na cele statutowe Stowarzyszenia, a w szczególności na utworzenie niekomercyjnej strzelnicy sportowej. W tej sytuacji, wybór [...], jako adresata nakazu rozbiórki przedmiotowej wiaty, zdaniem organu II instancji, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zagospodarowanie terenu działki nr ewid. 129, położonej w S., gm. P., przedmiotową wiatą, nie mieści się w zakresie dopuszczalnej podstawowej funkcji przewidzianej dla tego terenu, jak również pozostaje w sprzeczności z ustaleniami dotyczącymi sposobu zagospodarowania tego terenu - zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzają wszak zakaz lokalizacji zabudowy na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem ZLd. Nie budzi przy tym wątpliwości, że dokonano wyboru właściwej jednostki planistycznej. Niejasności w powyższym zakresie, konsekwentnie formułowane w złożonym środku zaskarżenia, zostały ostatecznie wyjaśnione w ramach dodatkowego postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.

Organ II instancji nie zgodził się również z argumentacją odwołania, że wiata służy także innym osobom, które odwiedzają okolicę. Zarówno w celach czysto rekreacyjnych, jak i w celu obserwacji przyrody, a także w celach łowieckich, a nadto grzybiarzom. Bezsprzecznym jest bowiem, że teren strzelnicy został ogrodzony, co też wynika z ustaleń organu I instancji dokonanych w toku oględzin z 8 września 2020 r. Tym samym, wejście na teren strzelnicy, jak również samej wiaty, będącej przedmiotem sporu, nie jest ogólnodostępne. Z kolei z regulaminu funkcjonowania strzelnicy [...] "[...]." wynika, że prawo korzystania ze strzelnicy mają członkowie stowarzyszenia w dniach i godzinach ustalonych w grafiku strzelań, natomiast pozostałe podmioty po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z kierownictwem stowarzyszenia.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył pełnomocnik [...] z siedzibą w Ś., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, że znajdującą się na obszarze działki o nr ewid. 129 konstrukcję drewnianą należy zakwalifikować jako wiatę.

W związku z powyższym pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Nadto wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Stowarzyszenia podniósł, że za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia przyjął stanowisko, według którego słupy stanowiące podstawowy element konstrukcyjny wiaty muszą być trwale połączone z gruntem. Obiekt wobec którego organ orzekł nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie przedmiotowym pojęcia wiaty. Drewniana konstrukcja postawiona w miejscowości S. gmina P., na działce o nr ewid. 129 obręb S. nie jest połączona z gruntem w sposób trwały lecz przy użyciu stalowych kotew wbijanych, które zapewniają jedynie stabilizację konstrukcji i zabezpieczają słupy przed ich przemieszczaniem się. Te kotwy mogą być z łatwością wyciągnięte z ziemi i umieszczone w innym miejscu razem z wiatą. Owa konstrukcja posiada jedynie dwie ściany skonstruowane z płyt OSB. Przepływ powietrza czy nawet silnego wiatru odbywa się w sposób swobodny zarówno wokoło jak i przez wnętrze konstrukcji. Tym samym twierdzenie, że konstrukcja w sposób dostateczny stawia się oddziałującym na nią siłom przyrody, a przez to uznanie, że jej powiązanie z gruntem jest trwałe stanowi przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Trudno w tym przypadku mówić o jakimkolwiek stawianiu się siłom przyrody, gdyż owa konstrukcja nie próbuje w żaden sposób się im przeciwstawiać ani przed nimi chronić. Wiata chroni jedynie przed opadami deszczu i promieniowaniem słonecznym.

Pełnomocnik Stowarzyszenia nadmienił również, że owa konstrukcja drewniana nie kłóci się z funkcją otaczającego ją obszaru, a powoduje jedynie jego uatrakcyjnienie. Jest ona ogólnodostępna i przeznaczona do użytku dla osób zarówno korzystających ze strzelnicy jak i wszystkich innych odwiedzających okolicę. Co prawda strzelnica jest ogrodzona, ale w czasie jej pracy każdy może korzystać z urządzeń znajdujących się na jej terenie. Prowadzące strzelnicę Stowarzyszenie jest bardzo przyjaźnie nastawione do wszystkich, nawet jeśli nie korzystają z jej usług. Ponadto Stowarzyszenie oficjalnie współpracuje z miejscowym kołem łowieckim. Konstrukcja będąca przedmiotem postępowania wykorzystywana jest zarówno na cele strzelnicy jak i w celach czysto rekreacyjnych, takich jak obserwacja przyrody, wypoczynek na świeżym powietrzu itp. Na tym obszarze swoją działalność prowadzi koło łowieckie nr [...] "[...]", na potrzeby którego na działce nr 129 wzniesione zostały dwie ambony obserwacyjne. Owa konstrukcja wraz z istniejącymi ambonami (których organ nie chce rozbierać) stanowi element infrastruktury stworzonej na potrzeby koła łowieckiego. Jego członkowie również korzystają z konstrukcji drewnianej położonej na terenie strzelnicy w celach rekreacyjnych czy obserwacyjnych. W związku z powyższym uznać należy, że konstrukcja ta służy zarówno myśliwym, gościom strzelnicy, jak i innym osobą odwiedzających okolice w celach rekreacyjny, co tym samym czyni ją urządzeniem służącym gospodarce leśnej, a jej rozbiórka będzie miała jedynie negatywne konsekwencję dla otaczającej jej okolicy i spowoduje spadek atrakcyjności obszaru. Nie bez znaczenia jest również fakt, że została ona wykonana głównie z materiałów biodegradowalnych, takich jak drewno, płyty wiórowe itp. co dodatkowo uzasadnia twierdzenie, że owa konstrukcja dobrze wpisuje się w otaczający ją obszar. Należy wskazać, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie ogranicza w żadnym stopniu lokalizacji urządzeń służących gospodarce leśnej i tym samym nie można przyjąć z góry, że legalizacja niniejszej konstrukcji nie podlega rozważeniu przez organ.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 20 października 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 14 września 2021r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że ani organ, ani uczestnik postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 20 października 2021 r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 14 września 2021 r.).

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.

W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto wypełniły obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska skarżącego. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że pełnomocnik strony skarżącej odmienne interpretuje zastosowane w sprawie przepisy prawa nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe. Wręcz przeciwnie organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie.

Przede wszystkim podkreślić należy, że jak słusznie wskazały organy administracji, w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania, stosownie do art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 471).

Stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego).

W omawianej sprawie nie ulega żadnych wątpliwości, że ww. przepisy znajdują zastosowanie do będącego przedmiotem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, po pierwsze dlatego, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej organy nadzoru budowlanego obu instancji zasadnie przyjęły, że sporny obiekt budowlany jest wiatą, czyli budowlą, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że pomimo braku definicji ustawowej za wiatę należy uznawać taką budowlę, która składa się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach. Wiata może nie posiadać ścian lub może mieć jedną lub więcej ścian, pełniących wyłącznie funkcję ochronną przed czynnikami atmosferycznymi, np. wiatrem lub deszczem. Nie może być jednak obudowana z każdej strony i wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.

Nadto w świetle art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane dla sklasyfikowania danego obiektu jako budowli nie jest wymagane trwałe związanie go z gruntem. Jeśli ustawodawca wymaga trwałego związania z gruntem, wyraźnie to zaznacza. Zatem chybiony jest argument pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia, że sporny obiekt budowlany nie jest trwale związany z gruntem i w związku z tym jego budowa nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, czy nawet zgłoszenia. Warto natomiast podkreślić, że nawet jeżeli określony obiekt budowlany jest "przestawny", to wcale nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem. Nie można bowiem podzielić argumentacji, zgodnie z którą za trwale związane z gruntem należałoby uznać tylko te obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy obiektu taki trwały związek został zapewniony poprzez wykonanie fundamentów. Sposób wykonania budowli, ma przede wszystkim zapewniać trwałość konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowania, a więc m.in. uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Budowa takiego obiektu wiąże się zazwyczaj z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych. Argumenty pełnomocnika, że będąca przedmiotem postępowania drewniana konstrukcja nie jest połączona z gruntem w sposób trwały, lecz przy użyciu stalowych kotew wbijanych, które zapewniają jedynie stabilizację konstrukcji i zabezpieczają słupy przed ich przemieszczaniem się, a kotwy te mogą być z łatwością wyciągnięte z ziemi i umieszczone w innym miejscu razem z wiatą nie są przekonujące. Trudno jest bowiem wyobrazić sobie, żeby nawet kilka osób byłoby w stanie unieść całą konstrukcję i z łatwością przenieść ją w inne miejsce. Przypomnieć należy, że mowa jest o drewnianej budowli z dachem dwuspadowym o wymiarach 11,20 m x 3,15 m.

Trwałość połączenia budynku z gruntem musi być zatem oceniana jako kwestia faktu. Decyduje o tym konstrukcja techniczna obiektu budowlanego, a więc im jest ona większa i cięższa, tym połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, żeby z jednej strony pozwalało na bezpieczne korzystanie z obiektu, a z drugiej strony zapewniało samodzielne opieranie się czynnikom mogącym zniszczyć tę konstrukcję. Tym samym zadziwia twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, że sporna konstrukcja nie próbuje w żaden sposób się przeciwstawiać siłom przyrody ani przed nimi chronić. Przyjęcie takiego poglądu uprawniałoby bowiem do logicznego wniosku, że wiata nie tylko nie zapewnia bezpiecznego jej użytkowania, ale wręcz zagraża bezpieczeństwu osób przebywających w jej pobliżu, gdyż nagły powiew wiatru czy obfity opad śniegu może doprowadzić do katastrofy budowlanej.

Nie ulega zatem żadnej wątpliwości Sądu, że inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę spornej wiaty. Wynika to przede wszystkim z jej wymiarów, które wykraczają poza wymiary wskazane przez ustawodawcę w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia, że przekroczenie tych wymiarów było niewielkie.

Z oczywistych względów wskazana wyżej budowla nie kwalifikuje się również do objęcia jej przepisem art. 29 ust. 1 pkt 2c) ustawy, w myśl którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Pomimo bowiem tego, że wymiary spornej wiaty nie przekraczają wskazanych w tym przepisie parametrów, to jednak omawiany obiekt budowlany nie jest w żaden sposób związany z budownictwem mieszkaniowym.

Bezsprzecznie rację należy przyznać organom nadzoru budowlanego, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości zalegalizowania spornej budowli. Jeżeli bowiem budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to wykluczone jest przystąpienie do procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zaś organ orzekający jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Jak wynika natomiast z informacji uzyskanej od Zastępcy Wójta Gminy P. z 7 stycznia 2021 r. omawiana budowla zlokalizowana jest w jednostce planistycznej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem: 11ZLd - tereny dolesień. Na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem ZLd plan miejscowy ustala: 1) w zakresie przeznaczenia terenu: a) dolesienia jako podstawowe przeznaczenie terenu; 3) w zakresie sposobu zagospodarowania terenu: a) obowiązuje budowa fitocenoz potencjalnych z uwzględnieniem gatunków drzew (jodły, świerka, jaworu); b) gospodarka leśna ze względu na status lasów chronionych winna uwzględniać głównie ich przyrodnicze funkcje z ograniczeniem wykorzystania gospodarczego (podniesienie wieku rębności, zakaz rębień zupełnych); c) obowiązuje zakaz lokalizacji ogrodzeń; d) obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy.

Mając powyższe na uwadze nie sposób uwzględnić argumentów pełnomocnika Stowarzyszenia, że sporna wiata nie kłóci się z funkcją otaczającego ją obszaru. Fakt współpracy z miejscowym kołem łowieckim i wybudowanie na terenie strzelnicy dwóch ambon obserwacyjnych nie oznacza, że omawiana wiata wykorzystywana jest do m.in. dla celów gospodarki leśnej. Nie można się również zgodzić ze stwierdzeniem, że wiata jest ogólnodostępna i przeznaczona do użytku dla osób zarówno korzystających ze strzelnicy jak i wszystkich innych odwiedzających okolicę, skoro teren strzelnicy jest ogrodzony, a przebywanie osób postronnych dopuszczalne jest tylko w godzinach jej pracy i wyłącznie za zgodą kierownictwa stowarzyszenia. Dla oceny zgodności wykonanej budowli z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie ma natomiast znaczenia rodzaj materiałów użytych do budowy wiaty.

Podzielić zatem należy stanowisko organów administracji, że budowa spornego obiektu budowlanego nie odpowiada ani podstawowemu, ani uzupełniającemu przeznaczeniu terenu, na którym wiata została wybudowana, a więc jest niezgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co obligowało organ nadzoru budowlanego do orzeczenia nakazu jej rozbiórki.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

dc