Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 952/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: ŚWINB) po rozpoznaniu odwołania J. H. (zwanego dalej: "skarżącym") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej: PINB) nr [...] z dnia [...] r. nakazującą skarżącemu reprezentowanemu przez ustawowych przedstawicieli J. H. i J.H. rozbiórkę dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego w B. przy ul. [...] pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych – dobudowanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę poprzez:

- rozbiórkę konstrukcji dachu nad dokonaną rozbudową budynku mieszkalnego wraz z pokryciem szklanym i zamontowanymi urządzeniami kolektorów słonecznych, w zakresie obejmującym część oznaczoną punktami A-B-C-D oraz C-E-F-G wg oznaczenia kolorem czerwonym na rysunku rzutu przyziemia,

- rozbiórkę ścian zewnętrznych, na których oparte są elementy konstrukcyjne dachu, oznaczonych kolorem zielonym na rysunku rzutu przyziemia tj. południowej do wysokości terenu działki 1– oznaczonej punktami A-E, oraz ścian zewnętrznej wschodniej na odcinku oznaczonym punktami A-B i zachodniej na odcinku oznaczonym punktami E-G,

- rozbiórkę słupa oznaczonego nr 1 na rysunku przyziemia.

Zaskarżona decyzja ŚWINB została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. , działając na podstawie art. 28, art. 31, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. H. (dalej zwanemu "inwestorem") pozwolenia na budowę, obejmującego dobudowę pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych do istniejącego budynku mieszkalnego na działkach nr 2 i 3 położonych w B. przy ulicy [...] .

W związku z interwencją właściciela sąsiedniej nieruchomości PINB stwierdzając, że roboty prowadzone są z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego wstrzymał wykonywanie robót budowlanych związanych z budową na wskazanej na wstępie nieruchomości basenu wraz z murem granicznym okalającym basen. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że odstępstwo polegało na podwyższeniu ściany osłonowej basenu – łuku z projektowanej wysokości 2,40 m. do wysokości 3,82 m., inwestor wykonał także mur pełny w granicy posesji, stanowiący ogrodzenie z posesją nr [...] przy ul. [...] o wysokości 2,40 m. do wysokości 3,60 m.

Powyższe postanowienie zaskarżył inwestor, lecz jego zażalenie nie odniosło skutku, gdyż ŚWINB wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. Natomiast wniesiona w tym zakresie skarga do sądu administracyjnego została odrzucona postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt. II SA/Gl 1845/10.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorowi przywrócić roboty budowlane do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Decyzja ta została uchylona decyzją organu drugiej instancji z dnia [...] r.

Po przeprowadzeniu dalszego postępowania wyjaśniającego PINB wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], którą nałożył na inwestora nakaz rozbiórki muru stanowiącego aktualnie ścianę basenu, usytuowanego w granicy działki oraz części dachu stanowiącego zadaszenie nad powierzchnią uzyskaną w wyniku przesunięcia ściany basenu. Także ta decyzja została uchylona decyzją ŚWINB z dnia [...] r.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę dachu basenu wykonanego z profili aluminiowych (wykonanego po doręczeniu postanowienia z dnia [...] r. o wstrzymaniu robót budowlanych). Decyzja ta została uchylona decyzją ŚWINB z dnia [...]r. Wskazano w niej, aby PINB dalej prowadził postępowanie główne w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne tzn. w sprawie wykonania robót budowalnych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wyrokiem z dnia 19 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na powyższą decyzję, sygn. akt. II SA/Gl 852/12. potwierdzając, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki zastosowania art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego, a postępowanie winno być prowadzone w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Uwzględniając powyższe PINB decyzją nr [...] z dnia [...] r. umorzył postępowanie wpadkowe w sprawie w sprawie wykonania robót budowlanych przy basenie oraz murze granicznym po ich wstrzymaniu postanowieniem z dnia [...], a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakazał inwestorowi, na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, rozbiórkę części budynku basenu. W wyniku rozpatrzenia odwołania inwestora ŚWINB decyzją z dnia [...] r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, podczas gdy w przypadku istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu winien znaleźć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy nakazujący sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego położonego na opisanej na wstępie nieruchomości w terminie do dnia 28 lutego 2014 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ŚWINB z dnia [...] r., z tym, że w zakresie dotyczącym terminu uchylono decyzję organu I instancji i nałożono ten obowiązek w terminie do dnia 31 sierpnia 2014 r.

Pismem z dnia [...] r. właściciele sąsiedniej nieruchomości zwrócili się do PINB o "wydanie decyzji rozbiórkowej obiektu rekreacyjnego w trybie natychmiastowym", wskazując, że inwestor został zobowiązany do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w wyznaczonym terminie i pomimo upływu tego terminu i jego przedłużenia obowiązku tego nie wykonał i nie wykona, gdyż samowola budowlana w granicy działki jest niedopuszczalna.

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik inwestora, poinformował, iż jego mocodawca nie jest już właścicielem nieruchomości, których dotyczy toczące się postępowanie.

Postanowieniem z dnia [...] r. PINB na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie rozbudowy do czasu ustanowienia przez Sąd Rejonowy - jako przedstawiciela do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym dla skarżącego jako osoby nieletniej. Zawieszone postępowanie zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z niewykonaniem w wyznaczonym terminie obowiązku nałożonego decyzją nr [...], nakazał inwestorowi rozbiórkę dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych - w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] r.

Na skutek odwołania decyzją z dnia [...] r. ŚWINB uchylił decyzję nr [...] r. z dnia [...] r. Decyzja ŚWINB została zaskarżona do tutejszego Sądu, który oddalił skargę (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 643/16). W uzasadnieniu tego wyroku tutejszy Sąd wskazał, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu prawnego do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. Wskazany w decyzji inwestor w dacie orzekania nakazu rozbiórki inwestor przedmiotowej inwestycji nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości. Współwłaścicielami przedmiotowej działki byli: skarżący i drugi współwłaściciel. Dlatego też skierowanie nakazu wykonania rozbiórki skierowany został do niewłaściwego podmiotu.

Ponadto WSA wskazał, że w stosunku do przedmiotowej inwestycji inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co oznacza że w drodze przedłożenia projektu budowalnego zamiennego można było doprowadzić ten obiekt do stanu zgodnego z prawem. Skoro jednak inwestor nie wykorzystał tej możliwości, to organ pierwszej instancji, stosując w sprawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego winien rozważyć zasadność nakazu rozbiórki całej inwestycji albo tej jej części, która pozostaje w sprzeczności z prawem. Jednakże zastosowanie rozwiązania w postaci orzeczenia o częściowej rozbiórce możliwe jest po uprzednim potwierdzeniu, wyjaśnieniu i ustaleniu, iż jest ona w ogóle realna z uwagi na konstrukcję i stan techniczny obiektu. Wprawdzie w toku postępowania organ pierwszej instancji wydawał już decyzje obligujące inwestora do częściowej rozbiórki, jednak dotychczas nie jest ustalone w sposób rzetelny i wyczerpujący, czy taka częściowa rozbiórka jest wykonalna.

Decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB nakazał skarżącemu oraz drugiemu współwłaścicielowi rozbiórkę dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego, pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych – jako dobudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. poprzez:

- rozbiórkę połaci dachu szklanego z zamontowanymi urządzeniami kolektorów słonecznych w pasie szerokości – 1,5 m. tj. jedno przęsło wzdłuż granicy z działką sąsiednią,

- rozbiórkę konstrukcji stalowej dachu od płatwi zewnętrznej południowej znajdującej się w zbliżeniu do granicy z działką 1– do kolejnej płatwi opartej na rzędzie słupów stalowych zabudowanych wzdłuż zewnętrznej krawędzi niecki basenowej,

- rozbiórkę ściany zewnętrznej południowej do wysokości terenu działki 1,

- rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego o wymiarach 2,2 x 3,1 m znajdującego się od strony wschodniej obiektu.

Decyzją z dnia [...] r. ŚWINB uchylił powyższą decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. ŚWINB wskazał, aby w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy, po pierwsze prawidłowo wyłonić adresata decyzji, po drugie ustalić datę złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w celu ustalenia, czy wniosek został złożony w poprzednim stanie prawnym (warunki techniczne z 1994 czy z 2002 r.), czy konstrukcja budynku umożliwia jego częściową rozbiórkę. Jeżeli okaże się, że budynek musi znajdować się w odległości 1,5 metra od granicy, z uwagi na konieczność zachowania warunków technicznych i że konieczne będzie odsunięcie budynku na odległość 1,5 metra od granicy, wtedy konieczne będzie rozebranie także słupków 1 a i 1b, co oznaczać będzie konieczność rozbiórki podciągów opartych na tych słupach, a także płatwi opartych na tych podciągach, a także innych elementów konstrukcyjnych powiązanych z elementami znajdującymi się w pasie do 1,5 metra.

Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB nakazał skarżącemu oraz drugiemu współwłaścicielowi rozbiórkę dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych – dobudowanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. w części obejmującej przęsło od strony południowej i przęsło od strony zachodniej poprzez:

- rozbiórkę jednego przęsła konstrukcji stalowej dachu wzdłuż granicy z działką sąsiednią wraz z pokryciem szklanym i zamontowanymi urządzeniami kolektorów słonecznych tj. pas pomiędzy punktami A, B, C, D, E wg. oznaczenia kolorem czerwonym na rysunku przyziemia,

- rozbiórkę ściany zewnętrznej południowej do wysokości terenu działki 1,

- rozbiórkę słupa skrajnego w narożu południowo - zachodnim niecki basenowej oznaczonego nr 1 rysunku rzutu przyziemia,

- rozbiórkę pomieszczenia gospodarczego o wymiarach ok. 2,2 x 3,1 znajdującego się od strony wschodniej obiektu,

- rozbiórkę jednego przęsła konstrukcji stalowej dachu od strony zachodniej wraz z pokryciem szklanym i zamontowanymi urządzeniami kolektorów słonecznych tj. pas pomiędzy punktami 1, 2, E, F wg oznaczenia kolorem czerwonym na rysunku przyziemia.

Decyzją z dnia [...] r. ŚWINB uchylił powyższą decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał na wynikające z braków w materiale dowodowym wątpliwości dotyczące tego, czy obowiązek usunięcia podciągu oznaczonego x na załączniku wraz pokryciem dachu nad tą częścią konstrukcji jest wystarczający dla bezpieczeństwa konstrukcji. Ponadto załącznik graficzny do decyzji jest mało czytelny i może budzić wątpliwości interpretacyjne, w szczególności ze względu na brak oznaczenia ściany, która ma zostać rozebrana. Organ odwoławczy wskazał także na wątpliwości, czy nakaz tj. czy rozbiórka ściany zewnętrznej i części dachu doprowadzi do stanu zgodnego z prawem. Wątpliwości dotyczą przede wszystkim tego, czy obiekt w takiej formie będzie mógł być użytkowany oraz jaki wpływ będzie miał nakaz rozbiórki na stan techniczny pozostałej substancji.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB nakazał skarżącemu reprezentowanemu przez ustawowych przedstawicieli rozbiórkę dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych – dobudowanych w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. poprzez:

- rozbiórkę konstrukcji dachu nad dokonaną rozbudową budynku mieszkalnego wraz z pokryciem szklanym i zamontowanymi urządzeniami kolektorów słonecznych, w zakresie obejmującym część oznaczoną punktami A-B-C-D oraz C-E-F-G wg oznaczenia kolorem czerwonym na rysunku rzutu przyziemia,

- rozbiórkę ścian zewnętrznych, na których oparte są elementy konstrukcyjne dachu, oznaczonych kolorem zielonym na rysunku rzutu przyziemia tj. południowej do wysokości terenu działki 1– oznaczonej punktami A-E, oraz ścian zewnętrznej wschodniej na odcinku oznaczonym punktami A-B i zachodniej na odcinku oznaczonym punktami E-G,

- rozbiórkę słupa oznaczonego nr 1 na rysunku przyziemia.

W decyzji PINB wskazano także, że wszystkie roboty rozbiórkowe należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane o specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, a po zakończeniu rozbiórki przedłożyć w PINB protokół odbioru robót rozbiórkowych wraz z opinią co do spełnienia wymogów art. 5 Prawa budowlanego przez pozostałą część obiektu.

W imieniu skarżącego odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik będący radcą prawnym. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego zarzucił, że zgodnie z art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od daty jego doręczenia. W tym terminie organ I instancji nie wydał żadnej decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Natomiast decyzja PINB nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego została wydana po upływie ponad 4 lat, a zatem doszło do jej wydania z naruszeniem prawa. W konsekwencji również kwestionowana decyzja PINB nakazująca rozbiórkę została wydana bezzasadnie. Ponadto skarżący poczynił niezbędne kroki w kierunku realizacji obowiązku nałożonego decyzją PINB z [...] r. Jednak organ odmówił ustalenia warunków zabudowy, a następnie po wniesieniu odwołania od tej decyzji, a potem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach organ kierując się wskazaniem sądu administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Brak ustalenia warunków zabudowy uniemożliwił sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, gdyż warunki zabudowy w oparciu, o które pierwotnie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę nie pozwalają na sporządzenie takiego zamiennego projektu. Skarżący nie może być obarczany odpowiedzialnością za nieprzedłożenie projektu zamiennego, gdyż nie ponosi winy za uchybienie terminu wyznaczonego na jego przedłożenie.

W odwołaniu wskazano także na uszczerbek majątkowy, jaki powstanie po stronie skarżącego w następstwie wykonania kwestionowanej decyzji PINB i konieczność wystąpienia do Skarbu Państwa i Gminy z roszczeniem odszkodowawczym.

Pełnomocnik skarżącego w odwołaniu zarzucił także, że objęta nakazem rozbiórki ściana zachodnia pomiędzy punktami C, D, E, F i G jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym. Mogłaby co najwyżej istnieć podstawa do nakazania przesunięcia słupa nr 1 o 15 cm. Brak jest także podstaw do nakazania rozbiórki ściany zewnętrznej południowej pomiędzy punktami A, B, C, D i E na całej długości ponieważ łuk przylegający do tarasu sąsiedniej działki jest zgodny z projektem, a pomieszczenie gospodarcze stanowi jedynie wiatę i część ogrodzenia działki. Ponadto południowa ściana zewnętrzna stanowi jednocześnie ogrodzenie nieruchomości i jej rozbiórka w całości spowoduje konieczność ponownej budowy nowego muru w miejsce istniejącego. Dlatego ściana ta powinna zostać jedynie obniżona do wysokości 2,2 m i pozostawienie tej części w roli muru granicznego.

W odwołaniu zarzucono także, że rysunek rzutu przyziemia załączony do zaskarżonej decyzji nie został podpisany ani opatrzony pieczęcią. Zarzucono również, że adresat decyzji jest małoletni, a jego przedstawiciele ustawowi bez zgody sądu nie mogą dokonać rozbiórki, przy czym organ I instancji takiej zgody w toku postępowania administracyjnego nie uzyskał.

Odwołanie nie przyniosło skutku, gdyż zaskarżoną decyzją ŚWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ŚWINB najpierw szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania z uwzględnieniem wydawanych w jego toku decyzji i postanowień oraz wnoszonych do tych rozstrzygnięć środków zaskarżenia. Następnie organ odwoławczy przedstawił i omówił podstawę prawną w oparciu, o którą organ I instancji wydał zakwestionowaną w odwołaniu decyzję tj. art. 51 ust. 5 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane.

ŚWINB uznał, iż zarzuty dotyczące wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane decyzji nie mogą odnieść skutku, bowiem decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. W odwołaniu od decyzji wydanej na, podstawie art. 51 ust. 5 Prawo budowlanego strony mogą kwestionować jedynie to co było przedmiotem jej rozstrzygnięcia. Ewentualne wzruszenie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w tym przypadku nastąpić może jedynie w ramach postępowania nadzwyczajnego o ile zaistniały przesłanki do ich zastosowania. ŚWINB przywołał także i zacytował fragmenty uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2017 r. (II SA/Gl 643/16), w którym tutejszy Sąd m.in. stwierdził, iż zasadnie w toku postępowania, przy ustaleniu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nałożono na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd uznał również, iż wobec niewykonania nałożonego obowiązku zasadnie zastosowano w sprawie przepis art. 51 ust 5 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy przypomniał również wskazania poczynione w poprzedniej decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i stwierdził, że zostały one wypełnione przez PINB.

W kontekście podniesionej w odwołaniu braku po stronie skarżącego zawinienia tego, że termin na przedłożenie dokumentacji projektowej zamiennej nie został dotrzymany ŚWINB zaakcentował procesowy charakter terminu z art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co oznacza, że może być on przedłużony jak i przywrócony. Bezskuteczny upływ tego terminu nie uchyla obowiązku strony do dokonania określonych czynności i zadośćuczynienie temu obowiązkowi nawet dopiero na etapie postępowania odwoławczego może odnieść skutek.

Zdaniem ŚWINB nałożony obowiązek rozbiórki nie może już budzić wątpliwości interpretacyjnych , w szczególności z uwagi na czytelny załącznik do decyzji. SWINB zaakcentował przy tym, że wobec braku przedłożenia projektu budowlanego koniecznym stało się zastosowanie art. 51 ust 5 Prawa budowlanego, przy czym wydając nakaz na podstawie przywołanego przepisu należy mieć na uwadze konieczność doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

ŚWINB zaakcentował, że wniosek o pozwolenie na budowę zakończony wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę (obecnie decyzji uchylonej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej), który został złożony w dniu 19 maja 2003 r. nie powinien być opracowany na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro bowiem powyższy wniosek został złożony w dniu 19 maja 2003 r. to wówczas obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W chwili obecnej zarówno pozwolenie na budowę, na które wniosek został złożony w dniu 19 maja 2003 r., jak i zatwierdzony tą decyzją projekt budowlany - został uchylony w związku z prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, postępowaniem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Jednocześnie w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla dobudowy pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych do istniejącego budynku mieszkalnego. Tym samym właściwymi przepisami techniczno-budowlanymi w niniejszej sprawie będą przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

ŚWINB przywołując ustalenia organu I instancji stwierdził, że w trakcie budowy basenu z pomieszczeniami rekreacyjnymi - inwestycji zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego - w związku z przesunięciem obiektu do granicy z działką sąsiednią, zmianie uległ dach obiektu, poprzez zmianę jego konstrukcji. Obecnie jest to konstrukcja stalowa opierająca się elementami nośnymi na pośrednich słupach i na ścianie zewnętrznej usytuowanej w granicy z działką 4 . Z kolei na tych głównych belkach opierają się podciągi biegnące przez całą długość obiektu, całość jest przeszklona, a na całej połaci dachu umieszczone są panele słoneczne. Głównym elementem nośnym konstrukcji dachu są belki biegnące w kierunku północ-południe opierające się na ścianach zewnętrznych i pośrednich słupach stalowych tworząc belki trzyprzęsłowe. Oparte na nich płatwie biegnące wzdłuż obiektu w kierunku wschód-zachód stanowią podparcie dla elementów pokrycia dachu. Zatem, aby doprowadzić wykonaną z istotnym odstępstwem inwestycję do stanu zgodnego z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r. wydaną przez Prezydenta Miasta B. oraz przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r. - w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - należy rozebrać część; o którą inwestor rozbudował planowaną inwestycję w taki sposób aby zachować odległość 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. W tym celu należy dokonać rozbiórki elementów obiektu znajdujących się w pasie szerokości 1,5m od granicy, co pociągnie rozbiórkę całej ściany południowej, skrócenie belek nośnych o jedno przęsło, rozbiórkę słupa oznaczonego numerem "1" z uwagi na jego posadowienie w odległości mniejszej od 1,5m, a co za tym należy rozebrać również konstrukcję dachu wspartą na tym słupie tj. pierwszą belkę nośną od strony zachodniej tj. skrócić ją o dwa przęsła i rozebrać dach z pokryciem na szerokości dwóch przęseł aż do drugiej belki nośnej od strony zachodniej. Rozbiórka konstrukcji dachu z pokryciem wiąże się z koniecznością rozbiórki również części ściany wschodniej oraz części ściany zachodniej.

ŚWINB nie uwzględnił zarzutu pełnomocnika skarżącego odnośnie niemożności zastosowania się do obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją jako przekraczającego zwykły zarząd majątkiem dziecka i wymagającego zgody sądu rodzinnego. Rozbiórkę należałoby uznać jako czynność przekraczającą zwykły zarząd i wymagającą uprzedniego uzyskania zezwolenia sądu opiekuńczego tylko wówczas, gdyby nie wynikała ona z nakazu organu władzy, a była wyrazem woli rodziców uzasadnionej takimi czy innymi przesłankami. Wówczas zaś, kiedy działanie takie jest przejawem dostosowania zastanego stanu faktycznego do zgodności z określonymi regulacjami prawnymi i obowiązek w tym przedmiocie został nałożony przez uprawniony w tym względzie podmiot (organ administracji), to kwestia zakresu zarządu majątkiem dziecka przez rodziców nie ma znaczenia, jako odnosząca się do zupełnie innych sytuacji.

W skardze na decyzję ŚWINB pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku rozbiórki pomimo braku ku temu podstaw. Ponadto zarzucono naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne rozważanie i nie uwzględnienie istotnych dla spraw okoliczności i dowodów, a z przeprowadzonych dowodów wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i zasadami doświadczenia życiowego. Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego przedstawił argumenty identyczne z treścią uzasadnienia odwołania wniesionego do ŚWINB.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał za wyczerpujące wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja ŚWINB utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.1186 z późniejszym zmianami, w skrócie jak dotychczas: "Prawo budowlane").

Zgodnie z art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust 1 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Natomiast zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Przytoczony powyżej art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowił podstawę prawną, w oparciu o którą decyzją nr [...] z dnia [...] r. PINB nałożył na inwestora. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych dobudowanych do istniejącego budynku mieszkalnego położonego. Pełnomocnik skarżącego kwestionuje skuteczność tej decyzji ze względu na jej wydanie po upływie 2 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu zarzut ten nie może jednak odnieść skutku. Wskazana powyżej decyzja stanowiła przedmiot postępowania odwoławczego przed ŚWINB, a po rozpatrzeniu odwołania została utrzymana w mocy. Decyzja, z której wynika obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego ma zatem charakter prawomocny i ostateczny. Przede wszystkim jednak decyzja ta stanowiła już przedmiot oceny tutejszego Sądu w wyroku z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 643/19, w którym jej prawidłowość nie została zakwestionowana. Z tych względów wykluczyć należy możliwość ponownego badania prawidłowości tamtej decyzji i wynikającego z niej obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego.

Okolicznością bezsporną jest to, że obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego nałożony decyzją z [...] r. nie został wykonany. Nie mogą przy tym odnieść skutku twierdzenia pełnomocnika skarżącego, dotyczące przeszkód, które w jego ocenie uniemożliwiły skarżącemu zadośćuczynienie powyższemu obowiązkowi. Norma prawna wynikająca z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazuje wdrożenie przewidzianych w tym przepisie konsekwencji bez względu na to, z jakich powodów nie wykony został obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego ma charakter związany, a organowi nie pozostawiono możliwości uwzględnienia ewentualnego braku zawinienia strony. Ta ostatnia okoliczność mogłaby mieć znaczenia w przypadku rozpatrywania prośby o przywrócenie terminu do przedłożenia projektu zamiennego ale takiej prośby nie złożono.

W ocenie Sądu nie można się zgodzić z zarzutem dotyczącym konieczności rozbiórki ściany zachodniej pomiędzy punktami C, D, E, F i G. Zarzut ten nie uwzględnia okoliczność, że doszło do istotnej modyfikacji konstrukcji dachu w tej części budynku. Odstępstwo nie polegało na tym, że do istniejącej konstrukcji dobudowaną nową niezależną konstrukcję. Istniejący budynek pod względem konstrukcyjnym stanowi jedną całość. Skutkuje to koniecznością rozebrania połaci dachowej wyznaczonej punktami C, D, E, F i G oraz belek nośnych, a także ściany zachodniej pomiędzy punktami C, D, E, F i G. W ocenie Sądu zgormadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także dokumentacja zdjęciowa z ostatnich oględzin, wskazuje, że rozbiórka połaci dachu wraz z belkami nośnymi nie pozostanie bez wpływu na statykę ściany zachodniej. Z punktu widzenia konstrukcyjnego dach, belki nośne oraz ściany stanowią jedną całość, stąd choćby ze względów bezpieczeństwa muszą być rozebrane wszystkie te elementy. Z podobnych względów brak podstaw do tego, aby w ramach rozbiórki jedynie obniżyć ścianę południową do wysokości 2,20 m., tak aby pełniła funkcję muru granicznego, a także aby rozebrać jedynie część tej ściany jak wskazuje pełnomocnik skarżącego.

Nie mógł odnieść także skutku zarzut dotyczący tego, że rysunek rzutu przyziemia załączony do zaskarżonej decyzji nie został przez nikogo podpisany ani opatrzony pieczęcią. W świetle art. 107 § 1 pkt. 8 k.p.a. podpis stanowi obligatoryjny składnik decyzji. Natomiast brak podpisu na załączniku do tej decyzji nie stanowi wady, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem, nie jest wadą, która w świetle art. 145 § 1 pkt. 1 lit c dawałaby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sąd nie podziela również zarzutu dotyczącego tego, że skoro adresat decyzji jest małoletni, to jego przedstawiciele ustawowi bez zgody sądu nie mogą dokonać rozbiórki. Wykonanie ostatecznej i prawomocnej decyzji nakazującej rozebranie części budynku nie stanowi czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem małoletniego i nie wymaga dodatkowej zgody sądu opiekuńczego.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie sposób pominąć tego, że jak już wcześniej zauważono niniejsza sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu, przy czym wydany w tym zakresie wyrok z dnia 10 lutego 2017 r sygn. akt. II SA/Gl 643/16 jest prawomocny. W świetle uzasadnienia tego wyroku nie można było pominąć faktu, iż przedmiotowa inwestycja prowadzona była na podstawie udzielonego decyzją z dnia 3 lipca 2003 r. pozwolenia na budowę i zatwierdzonego wówczas projektu budowlanego, zezwalającego na dobudowę pomieszczeń gospodarczych i rekreacyjnych do istniejącego budynku mieszkaniowego. Co prawda decyzja ta już jako ostateczna została wyeliminowana z obrotu prawnego. Jednak nie oznacza to, że cały obiekt pozostaje samowolą budowlaną. Już w ramach przywołanego tutaj wyroku Sąd przesądził, że w stosunku do przedmiotowej inwestycji inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co oznacza, że w drodze przedłożenia projektu budowalnego zamiennego możliwym było doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skoro taka możliwości nie została wykorzystana, to tutejszy Sąd w przywoływanym tutaj wyroku wskazał na konieczność rozważenia przez organ I instancji, w oparciu o art. 51 ust. 5 ustawy dwóch opcji tj. po pierwsze nakazu rozbiórki całej inwestycji (basenu), w stosunku do której inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa od projektu i nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego, pod drugie nakazu rozbiórki tylko części tej inwestycji, tj. części, która pozostaje w sprzeczności z prawem. W odniesieniu do tej drugiej opcji tutejszy Sąd zastrzegł, że orzeczenie o częściowej rozbiórce możliwe jest po uprzednim potwierdzeniu, wyjaśnieniu i ustaleniu, iż jest ona w ogóle realna z uwagi na konstrukcję i stan techniczny obiektu. W ocenie Sądu w składzie obecnie orzekającym w toku postępowania, które toczyło się po wydaniu wskazanego powyżej wyroku z dnia 10 lutego 2017 r. organy w sposób rzetelny i wyczerpujący ustaliły taki zakres częściowej rozbiórki, która jest z jednej strony wykonalna, z drugiej strony pozwala w maksymalnym zakresie pozostawić tę część obiektu, która odpowiada wskazanemu powyżej pozwoleniu na budowę i jednocześnie ze względu na zastosowane rozwiązania konstrukcyjne pozwala zapewnić niezbędny poziom bezpieczeństwa w odniesieniu do tej części budynku jaka ma pozostać po rozbiórce.

W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, nie można skutecznie zarzucić organom administracji obu instancji naruszenia prawa, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie może być uznany za zasadny. Organy orzekające w sprawie ustaliły wszystkie istotne okoliczności i dokonały prawidłowej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, czemu dały wyraz w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji. Sąd również z urzędu nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.