Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1035/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Józef Maleszewski (spr.) WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. Nr [...] W.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. (dalej PINB) dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...], którą organ nakazał współwłaścicielom lokalu mieszkalnego przy ul. K. w P. - A. S. i J. S. (reprezentowanemu przez kuratora adw. M. M.- S.) - doprowadzenie wymienionego wyżej lokalu do stanu poprzedniego poprzez likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny i odtworzenia pomieszczenia kuchni w poprzednim miejscu.

Powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu [...].02.2016 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę legalności prowadzonych robot w lokalu mieszkalnym przy ul. K. w P.. W toku kontroli stwierdzono wykonanie w lokalu nr [...] robót budowlanych polegających na demontażu przewodów i urządzeń instalacyjnych w pomieszczeniu kuchni i wykonaniu kuchni w pokoju mieszkalnym. Kuchnia w wyniku tych robót stanowi część pokoju przeznaczonego na stały pobyt ludzi. Pomieszczenie to przylega do pokoju mieszkalnego sąsiedniego mieszkania (mieszkanie nr [...] należące do B. L. i A. L.). W efekcie tych robót jednopokojowe mieszkanie nabrało cech mieszkania wielopokojowego. Oprócz ww. robót w zakresie instalacyjnym, zlikwidowano pierwotny otwór drzwiowy do kuchni, rozebrano fragmenty ścianek działowych wydzielających kuchnię, wykonano nowy otwór drzwiowy do pokoju mieszkalnego powstałego po likwidacji kuchni oraz usunięto drzwi pomiędzy przedpokojem a pokojem dziennym. Z oświadczenia A. S. wynika, że ww. roboty zostały wykonane przez J. S. w 2008 r., bez pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia do organu architektoniczno - budowlanego, a także bez zgody S. M. G. w P..

Następnie PINB wydał decyzję z dnia [...].01.2017 r., znak: [...], którą nakazał właścicielom lokalu mieszkalnego przy ul. K. w P. - A. i J. S. - doprowadzenie wymienionego wyżej lokalu do stanu poprzedniego poprzez demontaż przewodów i urządzeń instalacyjnych tworzących wyposażenie kuchni, stanowiącej część pokoju mieszkalnego i zainstalowanie ich w pomieszczeniu przylegającym do łazienki i klatki schodowej (pomieszczeniu kuchni sprzed dokonanej przebudowy lokalu) oraz odtworzenie pomieszczenia przedpokoju przez wykonanie drzwi oddzielających przedpokój od pokoju.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. S..

Z uwagi na treść odwołania WWINB zwrócił się do Wydziału Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta P. oraz Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA, z wnioskiem o udostępnienie danych dotyczących adresu J. S.. W odpowiedzi wskazano, że J. S. nie jest obecnie nigdzie zameldowany na pobyt stały, czy też czasowy.

W piśmie z dnia [...].05.2017r. A. S. oświadczyła, że mieszkanie przy ul. K. stanowi nadal współwłasność majątkową małżeńską, albowiem pomimo orzeczenia rozwodu sprawa o podział majątku nie została jeszcze przeprowadzona.

WWINB decyzją z dnia [...].05.2017 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...].09.2017 r. sygn. II SA/Po [...], odrzucił skargę A. L..

Następnie w związku z pismami stron postępowania, PINB w dniu [...].09.2020 r. wystosował do Sądu Rejonowego P. - G. i J., wniosek o ustanowienie kuratora dla nieobecnego J. S..

Postanowieniem z dnia [...].09.2020 r. organ powiatowy zawiesił postępowanie w sprawie przebudowy lokalu mieszkalnego przy ul. K. w P. do czasu ustanowienia przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania.

PINB postanowieniem z dnia [...].12.2020 r. podjął z urzędu ww. postępowanie administracyjne. W dniu [...].12.2020 r. organ powiatowy zawiadomił strony o terminie przeprowadzenia kolejnej kontroli w budynku wielorodzinnym przy ul. K. w P..

A. S. pismem z dnia [...].01.2020 r. wniosła o przesunięcie terminu kontroli, z uwagi na stan epidemiczny i choroby współistniejące, na które cierpi. Równocześnie poinformowała, że dokonała już zmian mających na celu przywrócenie pomieszczeń do stanu pierwotnego.

W dniu [...].04.2021 r. do PINB wpłynęło pismo S. M. "G." przekazujące opinię z kontroli przewodów wentylacyjnych, z której wynika, że m.in. w lokalu nr [...] brak wentylacji grawitacyjnej w kuchni.

W dniu [...].05.2021 r. A. S. przesłała informację, że w kuchni znajduje się bateria zlewozmywakowa mocowana do zlewozmywaka, nie posiada wiedzy jak podłączono instalacje wodno-kanalizacyjną, a wszystkie kratki pozostały w pierwotnym miejscu.

Decyzją z dnia [...].06.2021 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane PINB nakazał współwłaścicielom lokalu mieszkalnego przy ul. K. w P. - doprowadzenie wymienionego wyżej lokalu do stanu poprzedniego poprzez likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny i odtworzenia pomieszczenia kuchni w poprzednim miejscu.

Odwołanie złożyła A. S. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przeprowadzenie dowodu z biegłego z zakresu budownictwa i instalacji w celu wydania opinii technicznej w zakresie niezbędnej wentylacji grawitacyjnej w aneksie oraz możliwości jej zamontowania w lokalu odwołującej. Skarżąca zarzuciła organowi, że nie podjął żadnych działań, aby ustalić, czy wentylacja mogłaby zostać wykonana. Mimo, iż w budynku istnieje więcej tak przebudowanych mieszkań, organ powiatowy ani Spółdzielnia tym się nie zainteresowali.

Decyzją z dnia [...] października 2021 r. wskazaną na wstępie WWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo zakwalifikował roboty budowlane przeprowadzone w lokalu mieszkalnym przy ul. K. w P. jako przebudowę. Zgodnie z art. 3 ust. 7a Prawo Budowlane przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Następnie WWINB podał, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Wskazane przepisy - art. 29-31 ustawy Prawo budowlane zawierają wyłączenia od powyższej zasady. Tylko w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w tych przepisach inwestor zwolniony jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (na inwestorze ciąży wówczas co najwyżej obowiązek dokonania zgłoszenia). Zatem wykonanie robót budowlanych bez dopełnienia powyższego obowiązku jest samowolą budowlaną.

Natomiast w myśl z art. 29 ust. 2 pkt 1aa Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem budynków, których projekty budowlane wymagają uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Dalej wskazano, że zasady kwalifikacji obiektów w tym zakresie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2.12.2015 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015, poz. 2117). Prawidłowo wskazano, iż z § 3 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia wynika, że uzgodnienia tego wymagają m.in. projekty budynków wysokich zawierających strefę pożarową zakwalifikowaną do kat. zagrożenia ludzi ZL III lub ZL IV. Budynek, w którym mieści się lokal objęty postępowaniem posiada 12 kondygnacji, więc należy do grupy budynków wysokich. Ponadto należy do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, zatem jego projekt, wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej (por. § 8 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 209 ust. 2 pkt 4 tego rozporządzenia).

Mając powyższe na uwadze wskazano, że na gruncie właściwego w sprawie stanu prawnego wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nie było zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. PINB ustalił ponadto, że inwestor przed przystąpieniem do przedmiotowych robót nie uzyskał takiej decyzji.

W ocenie WWINB w tym stanie faktycznym właściwym jest zastosowanie trybu art. 51 ustawy Prawo budowlane, bowiem dotyczy on robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (tj. budowa obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia) lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (tj. budowa obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno- budowlanej).

Zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo Budowane w przypadku wykonania samowolnie robót budowlanych organ:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Wybór jednego z tych rozstrzygnięć zależy od tego, czy i w jakim zakresie możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

WWINB zauważył, iż zgodnie z § 93 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się stosowanie aneksu kuchennego w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny pod warunkiem zastosowania w tym aneksie wentylacji. Natomiast w § 93 ust. 3 (który wszedł w życie 1.01.2018 r. - w mieszkaniu wielopokojowym kuchnia może stanowić część pokoju przeznaczonego na pobyt dzienny, pod warunkiem zastosowania w tym pomieszczeniu wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej z podłączeniem do niej okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym, a także z zapewnieniem odprowadzenia powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym, usytuowanym nie mniej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu.

Jak wynika z akt sprawy pomieszczenie pierwotnie będące kuchnią miało podłączenie do jednego kanału wentylacyjnego grawitacyjnego. W budynkach z tego okresu poszczególne kuchnie były podłączone do pionów wentylacyjnych co drugie piętro a z uwagi na to, iż kanały te były zbiorcze nie zezwalano na podłączenie do nich wentylacji mechanicznej gdyż zaburzałoby to wentylację pozostałych lokali.

Oznacza to, iż nawet podłączenie pomieszczenia, w którym zlokalizowany jest aneks kuchenny do wcześniejszego pionu nie zapewni pełnej wentylacji określonej ww. przepisie (albo byłoby to odprowadzenie wentylacji z okapu albo w samego pomieszczenia). Podkreślono, że obecnie odległość kanału od pokoju dziennego wynosi ok. 2 m, co oznacza, iż aby wentylacja w tym pomieszczeniu działała poprawnie, musiałaby być wymuszona (mechaniczna), co byłoby nieprawidłowe z uwagi na piony wentylacyjne zbiorcze.

WWINB zgodził się organem powiatowym, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zatem PINB prawidłowo orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Organ II instancji wskazał, iż fakt że w budynku inni właściciele poszczególnych lokali dokonali podobnych zmian, nie ma wpływu na ocenę możliwości legalizacji robót budowlanych w przedmiotowym lokalu.

Ustosunkowując się do wniosku skarżącej o powołanie biegłego, podniesiono, że w postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie oznacza to jednak przerzucania na nie całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z niebudzących zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagałoby przeprowadzenia stosownego przeciwdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania albo wykazania, że organ popełnił błędy w rozumowaniu. Z tych powodów domaganie się przez skarżącą powołania biegłego dla oceny okoliczności, które organ sam bezspornie ustalił, jest nieuzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 21.01.20iór. sygn. II OSK 1217/14, CBOSA).

Strona postępowania, która nie zgadza się z ustaleniami organu powiatowego, np. co do możliwości zalegalizowania wykonanych robót budowlanych, może przedłożyć własne dokumenty, zaświadczenia czy opinie na poparcie własnych twierdzeń. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach.

Skargę na decyzję WWINB wywiodła do Sądu A. S., wnosząc o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 7, 8,11, 75 i 77 k.p.a. poprzez:

- oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie prywatnej opinii kominiarskiej wydanej na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej niebędącej stroną postępowania, która leży w sprzeczności z opiniami wydawanym w poprzednich latach,

- zaniechanie zasięgnięcia opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz instalacji w celu uzyskania wiadomości specjalnych na okoliczność zasadności i możliwości zamontowania instalacji grawitacyjnej w aneksie kuchennym,

2. naruszenie art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w decyzji do części podnoszonych w odwołaniu zarzutów, a także wyłącznie pobieżne i ogólnikowe ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów.

3. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy jest ono mniej dolegliwe dla odwołującej i pozwoliłoby usankcjonować istniejący od wielu lat stan faktyczny w sposób niewymagający tak dużej ingerencji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.

Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB dla Miasta P., którą organ nakazał współwłaścicielom lokalu mieszkalnego przy ul. K. w P. - doprowadzenie wymienionego wyżej lokalu do stanu poprzedniego poprzez likwidację aneksu kuchennego urządzonego w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny i odtworzenia pomieszczenia kuchni w poprzednim miejscu.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r.. poz. 471) - do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że przy załatwianiu niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy nowelizacyjnej (tj. przed dniem 19 września 2020 r.), albowiem przedmiotowe postepowanie zostało wszczęte w 2017 r.

Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2020.1333 t.j.), zwanej dalej Prawem budowlanym, wedle którego właściwy organ nadzoru budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w drodze decyzji, nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a więc m.in. do robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przedmiotowe postępowanie dotyczy legalności robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu mieszkalnym przy ul. K. w P.. Roboty te polegały na demontażu przewodów i urządzeń instalacyjnych w pomieszczeniu kuchni i wykonaniu kuchni w pokoju mieszkalnym (w wyniku tych robót kuchnia stanowi część pokoju przeznaczonego na stały pobyt ludzi, a pomieszczenie to przylega do pokoju mieszkalnego sąsiedniego mieszkania). Ponadto zlikwidowano pierwotny otwór drzwiowy do kuchni, rozebrano fragmenty ścianek działowych wydzielających kuchnię, wykonano nowy otwór drzwiowy do pokoju mieszkalnego powstałego po likwidacji kuchni oraz usunięto drzwi pomiędzy przedpokojem, a pokojem dziennym.

W tym stanie zastosowanie znajdzie art. 51 Prawa budowlanego, bowiem dotyczy on robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego (tj. budowa obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia) lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (tj. budowa obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno- budowlanej).

W ocenie Sądu organy prawidłowo zakwalifikowały przeprowadzone roboty jako przebudowę. Zgodnie z art. 3 ust. 7a Prawa budowlanego, przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Zdaniem Sądu prawidłowo też organy uznały, że na wykonanie spornej przebudowy skarżący winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.

Przepisy Prawa budowlanego wprowadziły zasadę wyrażoną w art. 28, zgodnie z którą budowę można rozpocząć po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego, które umożliwiają m.in. wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, lecz te przepisy nie dotyczą rozważanego przypadku. W związku z ustaleniem organów, że inwestor nie legitymuje się wymaganym pozwoleniem na budowę, właściwie zatem wdrożono tryb naprawczy określony art. 50-51 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1aa ustaw, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem budynków, których projekty budowlane wymagają uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej.

Zasady kwalifikacji obiektów w tym zakresie określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2.12.2015 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015, poz. 2117). Organy prawidłowo wskazały, iż z § 3 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia wynika, że uzgodnienia tego wymagają m.in. projekty budynków wysokich zawierających strefę pożarową zakwalifikowaną do kat. zagrożenia ludzi ZL III lub ZL IV.

Budynek, w którym mieści się lokal objęty postępowaniem posiada 12 kondygnacji, więc należy do grupy budynków wysokich. Ponadto należy do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, zatem jego projekt, wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej (por. § 8 pkt 3 oraz § 209 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz.U.2019.1065 t.j. dalej jako "Rozporządzenie" w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją).

Podkreślenia wymaga, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, że nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane tylko w takim przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa niedające się usunąć i wykonane roboty budowlane nie mogą być w żaden sposób doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.

Niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z dostarczonej przez S. M. "G." opinii kominiarskiej (przeprowadzonej w dniach [...] czerwca do 6 lipca 2020 r.) nr [...], sporządzonej przez mistrza kominiarskiego A. T. wynika, że pokój z aneksem kuchennym w lokalu mieszalnym nr [...] nie posiada wentylacji. Stan ten znajduje potwierdzenie w dostarczonej wcześniej przez S. M. "G."' inwentaryzacji budynku. Wynika z niej, że w ścianach wydzielających pokój, w którym znajduję się obecnie aneks kuchenny, brak jest trzonu kominowego.

Jak wynika z akt sprawy pomieszczenie pierwotnie będące kuchnią miało podłączenie do jednego kanału wentylacyjnego grawitacyjnego. W budynkach z tego okresu poszczególne kuchnie były podłączone do pionów wentylacyjnych, co drugie piętro, a z uwagi na to, iż kanały te były zbiorcze nie zezwalano na podłączenie do nich wentylacji mechanicznej, gdyż zaburzałoby to wentylację pozostałych lokali.

Oznacza to, iż nawet podłączenie pomieszczenia, w którym zlokalizowany jest aneks kuchenny do wcześniejszego pionu nie zapewni pełnej wentylacji określonej ww. przepisie (albo byłoby to odprowadzenie wentylacji z okapu albo w samego pomieszczenia). Należy podkreślić, iż obecnie odległość kanału od pokoju dziennego wynosi ok. 2 m co oznacza, iż aby wentylacja w tym pomieszczeniu działała poprawnie musiałaby być wymuszona (mechaniczna), co byłoby nieprawidłowe z uwagi na piony wentylacyjne zbiorcze.

W tym stanie rzeczy nie jest możliwe wykonanie wentylacji grawitacyjnej tego pokoju. Zatem zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zatem prawidłowo orzeczono na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zgodnie z § 93 ust. 4 Rozporządzenia, w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się stosowanie aneksu kuchennego w pokoju przeznaczonym na pobyt dzienny pod warunkiem zastosowania w tym aneksie wentylacji. Natomiast w § 93 ust. 3 Rozporządzenia - w mieszkaniu wielopokojowym kuchnia może stanowić część pokoju przeznaczonego na pobyt dzienny, pod warunkiem zastosowania w tym pomieszczeniu wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej z podłączeniem do niej okapu wywiewnego nad trzonem kuchennym, a także z zapewnieniem odprowadzenia powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym, usytuowanym nie mniej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu.

Wobec zatem niespełnienia wskazanych warunków technicznych przez zrealizowaną zabudowę, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do wydania rozstrzygnięcia o przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazuje, że nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze norm k.p.a.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącej, organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń, co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Organ swoje rozstrzygnięcie oparł nie tylko na podstawie opinii kominiarskiej, ale także inwentaryzacji budynku, protokole kontroli, zdjęciach i wyjaśnianiach samej skarżącej. Ponadto należy zauważyć, że sama skarżąca w piśmie z [...].02.2021 r. zwróciła się do organu o uzyskanie od s. M. G. protokołów kominiarskich oraz protokołów innych instalacji znajdujących się w tym budynku. Skarżąca pomimo wezwania organu do przedłożenia aktualnego protokołu kominiarskiego nie nadesłała go oraz nie udzieliła odpowiedzi w kwestii sposobu wykonania instalacji wodnej i kanalizacyjnej aneksu kuchennego.

Co do wniosku skarżącej o powołanie biegłego, należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym organy administracyjne mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nie oznacza to jednak przerzucania na nie całego ciężaru dowodzenia w sprawie. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z niebudzących zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagałoby przeprowadzenia stosownego przeciwdowodu z inicjatywy strony toczącego się postępowania albo wykazania, że organ popełnił błędy w rozumowaniu. Skarżąca mogła przedłożyć własną opinię biegłego, czego nie uczyniła.

W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lokalu. Sąd miał również na uwadze to, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Organ należycie uzasadnił i wskazał, że nie ma innej możliwości załatwienia sprawy. Ze względu na naruszenie przepisów techniczno-budowanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie lokalu mieszkalnego będącego przedmiotem postępowania do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe zastosowanie przez organ nadzoru budowlanego tzw. "procedury naprawczej" i wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Odnotowania także wymaga, że organ odwoławczy odniósł się do mających znaczenie w sprawie zarzutów odwołania oraz zajął w tym zakresie trafne stanowisko. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.