Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1022/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Paweł Groński /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/15 w sprawie ze skargi [...]Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/15 oddalił skargę [...] w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego.

Ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku wynika, że w dniu 14 sierpnia 2014 r. E.G. oraz R.J. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy wniosek o zalegalizowanie robót budowlanych wykonanych w lokalu położonym w W.przy ul. K. [...], na parterze budynku administrowanego przez [...] z siedzibą w W.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy ustalił, że na nieruchomości przy ul. K. znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny, podpiwniczony - garaż, VI kondygnacji naziemnych. W poziomie parteru znajduje się lokal nr [...]. Organ stwierdził, że: 1. wg oświadczenia w ścianie zewnętrznej od strony wydzielonego tarasu na gruncie zdemontowano okno, otwór został zamurowany, wykonano termoizolację ściany; 2. wykonano ściankę gr. ok. 10 cm, w kształcie litery L o wym. 0,24 x 0,60 m, wysokości do płyty balkonowej piętro I, wykonano tynk cienkowarstwowy (H=2,29 m); 3. taras wydzielony balustradą stalową; 4. nie stwierdzono uszkodzeń, zacieków, spękań czy rys; 5. wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną, nie pogarszają warunków użytkowych budynku.

W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy, decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie robót budowlanych wykonywanych na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w W.

[...] wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wskazał dalej, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy podczas dokonanych oględzin nie stwierdził uszkodzeń, zacieków, spękań oraz rys, a przedmiotowe roboty budowlane uznane zostały za wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, a nadto, że nie pogarszają warunków użytkowych budynku.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w sprawie badano wykonanie robót budowlanych o nieznacznym stopniu skomplikowania, tj. zamurowanie otworu okiennego i postawienie ścianki w kształcie litery L o wymiarach 0,60 m (dłuższe ramię) i 0,24 m (krótsze ramię). Wskazał, że zamurowano otwór okienny w lokalu stanowiącym własność inwestora. Stwierdził, że ww. prace budowlane nie wymagały z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane (dalej: P.b.) pisemnej zgody [...] w W.

[...] z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zarzuciła:

1. naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:

a. rażące naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania,

b. naruszenie art. 8 i art. 107 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji - w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, że w jego ocenie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania, a zmiany w elewacji budynku polegające na zamurowaniu okna oraz dobudowaniu ściany nie wymagały pozwolenia na budowę oraz zgody skarżącej spółdzielni (właściciela budynku),

c. naruszenie art. 7 i 77 K.p.a. polegające na braku podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes stron,

d. naruszenie art. 8 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób , aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa,

e. naruszenie art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji o umorzeniu postępowania,

f. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. w sytuacji, gdy zasadnym było uchylenie przedmiotowej decyzji ze względu na bezpodstawne umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji,

2. naruszenie prawa materialnego tj.:

a. rażące naruszenie art. 50 ust. 1 P.b. poprzez uznanie, że w sprawie nie było przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolę budowlaną,

b. rażące naruszenie art. 28 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 oraz 7a P.b. poprzez uznanie, że roboty budowlane, o których legalizację wnosiła strona, nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/15 oddalił skargę [...].

Sąd stwierdził, że zakres robót nie jest przedmiotem sporu między stronami. Następnie, odwoławszy się do treści art. 50 i art. 3 pkt 7 P.b., wywiódł, że art. 51 w zw. z art. 50 P.b. odnoszą się do tego rodzaju robót, które wymagają pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale nie polegają na budowaniu obiektu budowlanego.

Sąd stwierdził, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę, przy czym są to roboty inne niż te, których dotyczy art. 48 P.b. Tym samym organ miał obowiązek zbadania zasadności zastosowania art. 51 P.b.

Sąd przywołał dalej treść art. 51 P.b., by stwierdzić, że art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy dotyczy robót budowlanych, których nie można zalegalizować, np.: gdy okaże się że nastąpiło takie naruszenie prawa, którego nie można usunąć. Sąd stwierdził jednak, że w przedmiotowej sprawie wyspecjalizowany organ ocenił, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Sąd zaznaczył, że zakres robót i ich charakter w pełni uzasadnia podjęcie oceny przez sam organ, bez żądania przedłożenia ekspertyzy. Nadmienił, że również skarżąca [...] nie zgłaszała uwag, co do prawidłowości wykonania ww. robót.

Następnie Sąd wywiódł, że także art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nie miał zastosowania w sprawie, stosuje się go bowiem, gdy okaże się, że możliwe jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Wówczas organ zobowiązany jest nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót, określając termin ich wykonania. Sąd stwierdził, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy pomimo braku zgłoszenia lub pozwolenia na budowę roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, gdyż w takim postępowaniu organ może nakazać wykonanie takich obowiązków, w jakim wykonane roboty uchybiają przepisom budowlanym i warunkom technicznym. Natomiast wówczas, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Sąd stwierdził, że właśnie taki stan sprawy zaistniał w odniesieniu do postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z przedmiotowymi robotami budowlanymi i uzasadniał on podjęcie orzeczenia o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.

Sąd nadmienił, że można by rozważać, czy organ nadzoru budowlanego nie powinien merytorycznie rozstrzygać w tym zakresie wydając decyzję odmawiającą nałożenia obowiązków określonych w art. 51 Pb., niemniej jednak stanął na stanowisku, że decyzja o umorzeniu postępowania jest również dopuszczalna w takiej sytuacji.

Sąd podkreślił, że inspektor nadzoru jest organem uprawnionym do dokonywania oceny technicznej, stąd też sporządzenie ekspertyzy oceniającej stan robót było zbędne, tym bardziej, że skarżąca [...] nie zgłaszała uwag kwestionujących stan wykonanych w tym zakresie robót. Nawet w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie poczyniono w tym zakresie żadnych uwag, nie sprecyzowano żadnych zarzutów wskazujących na wadliwość podjętych przez organ ustaleń i ich oceny. W skardze [...]również podkreśla dopuszczalność ingerencji w substancję budynku z tym, że powiązała to z wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w przypadku bezspornej w sprawie samowoli, kwestionując możliwość umorzenia postepowania, nie sprecyzowała, jakiego orzeczenia oczekuje od organu nadzoru budowlanego.

[...] w W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 947/15. Zaskarżyła orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.

a. naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. poprzez ich niezastosowanie, tj. uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolę budowlaną, pomimo wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę,

b. naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, tj. uznanie, że roboty budowlane prowadzone są zgodnie z prawem wtedy, gdy odpowiadają przepisom techniczno-budowlanym, nawet gdyby były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę;

c. naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 P.b. poprzez ich niezastosowanie w zw. z art. 105 ust. 1 K.p.a., tj. uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie było przesłanek do wszczęcia procedury legalizacyjnej samowolę budowlaną, a tym samym do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy ze względu na uznanie przez Sąd pierwszej instancji za zgodne z prawem umorzenia postępowania przez organ w sytuacji, gdy nie została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości postępowania, konieczna do umorzenia postępowania;

2. naruszenie przepisu postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tj. oddalania skargi ze względu na uznanie, że postępowanie mogło być umorzone przez organ z uwagi na jego bezprzedmiotowość, bez jednoznacznego wyjaśnienia, dlaczego decyzja o umorzeniu postępowania była zgodna z prawem i dopuszczalna, skoro jednocześnie Sąd stwierdził możliwość rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w przedmiotowym postępowaniu, co wyklucza dopuszczalność umorzenia postępowania, które to stanowisko Sądu pierwszej instancji w konsekwencji doprowadziło do oddalania skargi.

Podnosząc powyższe zarzuty, [...] w W. wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;

2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, w przypadku stwierdzenia, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona;

3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w niej zarzutami.

W sytuacji, gdy skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego), jak i na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (naruszenie przepisów postępowania), w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Odnosząc się zatem do jedynego zarzutu naruszenia przepisu postępowania, należy wskazać, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oznacza wskazanie motywów, którymi kierował się Sąd, wydając zaskarżony wyrok. Z zawartych w uzasadnieniu wyroku wywodów Sądu musi zatem wynikać, dlaczego w jego ocenie, doszło lub nie doszło do naruszenia prawa.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto jasne i jednoznaczne stanowisko, że: 1) w rozpoznanej sprawie doszło do wykonania robót budowlanych (innych niż te, których dotyczy art. 48 ustawy Prawo budowlane) bez wymaganego pozwolenia na budowę; 2) trafne ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego skutkowały jednak stwierdzeniem, że nie ma podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi; 3) dlatego prawidłowe było umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego.

Na stronie 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku znajduje się niebudzące wątpliwości stwierdzenie, że stan rozpoznanej sprawy "(...) uzasadniał podjęcie orzeczenia o umorzeniu (...) postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. [...]". Na stronie 11 uzasadnienia Sąd wyjaśnił natomiast, dlaczego jego zdaniem decyzja o umorzeniu postępowania, wobec braku podstaw do rozstrzygnięcia w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, nie oznacza, że organy administracji, rozstrzygając sprawę, pominęły treść art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy Prawo budowlane.

Jakkolwiek Sąd nie wykluczył (strony 10-11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) wydania rozstrzygnięcia ad meritum o odmowie nałożenie obowiązków określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane, to wbrew temu, co twierdzi wnosząca skargę kasacyjną, jednoznacznie stwierdził, że rozstrzygnięcia na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jest prawidłowe oraz jasno uargumentował, dlaczego stoi na takim stanowisku.

Nie ulega zatem wątpliwości, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wyjaśnienie przesłanek, jakimi Sąd kierował się, oddalając skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Sąd, motywując wydane orzeczenie, nie tylko wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia, ale także argumenty przemawiające za jej zastosowaniem (wyjaśnienie podstawy prawnej).

Zarzut naruszania art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia okazał się zatem niezasadny.

Jakkolwiek w skardze kasacyjnej postawiono trzy zarzuty naruszenia prawa materialnego, to uzasadnienie tych zarzutów sprowadza się w istocie do jednej, zasadniczej dla oceny ich zasadności, kwestii. Otóż, w ocenie wnoszącej skargę kasacyjną, skoro Sąd pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia, to nie mógł stwierdzić bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w trybie art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane. Nawet bowiem, jeśli roboty te odpowiadają przepisom techniczno-budowlanym, to – skoro zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia - nie można twierdzić, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

Stanowisko wnoszącej skargę kasacyjną jest chybione.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzji dotyczyło robót budowlanych polegających na zamurowaniu jednoskrzydłowego okna o szerokości ok. 90 cm, wychodzącego na taras przynależny do lokalu mieszkalnego oraz postawieniu ścianki w kształcie litery L o grubości 10 cm i wym. 60 cm x 24 cm. Dlatego Sąd (na stronie nr 9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) stwierdził, że były to roboty budowalne inne niż określone w art. 48 Prawa budowlanego (wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo sprzeciwu od zgłoszenia).

Wnosząca skargę kasacyjną nie zakwestionowała ani zakresu wykonanych robót, ani ich kwalifikacji, jako innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego.

W tej sytuacji nie budzi zastrzeżeń ustalenie Sądu pierwszej instancji, że obowiązkiem organów administracji było rozważanie zasadności zastosowania procedury tzw. postępowania naprawczego, określonej w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. - stan prawny na dzień wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływana również jako "P.b.") w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Stosownie natomiast do treści art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Istotą postępowania naprawczego, prowadzonego na podstawie art. 50-51 P.b., jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organ nadzoru budowlanego musi zatem w pierwszej kolejności ocenić, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego, w szczególności pod względem wymagań określonych w warunkach technicznych, które szczegółowo zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). Jeżeli ustali, że wykonane roboty naruszają przepisy prawa budowlanego, to zobowiązany jest nakazać w drodze decyzji, wykonanie czynności lub robót budowlanych, które doprowadzą je do stanu zgodnego z tymi przepisami. Chodzi tu o czynności faktyczne, naprawiające ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych (zob. też np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 510/08; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt IV SA 3488/03; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/16. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli natomiast samowolnie wykonanych robót budowlanych nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi, organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b.

Postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] listopada 2014 r. oraz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. doprowadziło jednakże do ustalenia, że roboty budowlane na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] zostały wykonane zgodnie z prawem w zakresie warunków technicznych i nie pogarszają stanu technicznego budynku. Ustalenie to zaakceptował Sąd pierwszej instancji (strony nr 10 i nr 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), zauważając, że sama skarżąca nie zgłaszała uwag do prawidłowości wykonania robót. Także w skardze kasacyjnej [...] nie zakwestionowała zakresu wykonanych robót, ani ich zgodności z przepisami technicznymi.

Wobec powyższego nie może budzić zastrzeżeń konstatacja Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował twierdzenie organów nadzoru budowlanego, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązków ani w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., ani tym bardziej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Ratio legis art. 50 i 51 P.b. polega wszakże na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia robót budowlanych - m.in. wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego) - do stanu zgodnego z prawem. Niezakwestionowany stan faktyczny sprawy świadczy zaś o tym, że roboty budowlane wykonane na tarasie przynależnym do lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. [...] w W., nie naruszają prawa. Dlatego nie było podstaw do nałożenia na inwestorów obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, które – jak już zaznaczono – mają dotyczyć czynności faktycznych, naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów technicznych, a nie – jak zdaje się oczekiwać wnosząca skargę kasacyjną – uzyskania pozwolenia na budowę.

Przepisy art. 50-51 nie wskazują, jak organ nadzoru budowlanego powinien zakończyć postępowanie naprawcze, gdy uzna, że nie doszło do naruszenia przepisów, a wykonane roboty budowlane są zgodne ze sztuką budowlaną i obowiązującymi normami. Dlatego dopuszcza się w takiej sytuacji wydanie decyzji formalnej na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Nie ma bowiem wtedy podstaw do rozstrzygania o istocie postępowania naprawczego i wydawania decyzji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w przedmiocie nałożenia jakichkolwiek obowiązku. Takie stanowisko akceptowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1348/15; z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2644/12; z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1351/11. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z przedstawionych wyżej względów także zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 50 ust. 1 P.b. w zw. z art. 105 ust. 1 K.p.a., należało uznać za niezasadne.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.