Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2463/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136, poz. 914) w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 w/w ustawy oraz art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2022 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. WE L 31 z dnia 01.02.2002 r.) wymierzył firmie [...][...] sp. z o.o. w W. karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał co następuje:

W związku z informacją uzyskaną od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. o znajdującym się w obrocie suplemencie diety pn. [...] [...] ekstrakt z kłącza oznakowanym w sposób niezgodny z ustawodawstwem żywnościowym upoważniony przedstawiciel tegoż organu przeprowadził w dniu [...] marca 2011 r. kontrolę sanitarną w firmie [...][...] Sp. z o.o. przy ul. S. w W..

W dniu inspekcji jednoznacznie stwierdzono naruszenie następujących przepisów:

- art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136, poz. 914);

- § 5 ust. 2 pkt 6 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety;

- § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych.

W wyniku stwierdzenia nieprawidłowości Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. pismem z dnia [...].03.2011 r., znak: [...], wystosował wniosek do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. o nałożenie kary pieniężnej na firmę [...][...] Sp. z o.o. zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136, poz. 914). Z powodu braku pełnej dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. w dniu [...].03.2011 r. wystąpił do PPIS w W. o jej uzupełnienie.

Na podstawie uzyskanej dokumentacji organ stwierdził, że w związku z protokołem kontroli z dnia [...].03.2011 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. w dniu [...].04.2011 r. wydał decyzję administracyjną, znak: [...], nakazując [...][...] so. z o.o. w terminie do [...] lipca 2011 r.:

1. w oznakowaniu produktu pn. "Imbir lekarski ekstrakt z kłącza" w bezpośrednim sąsiedztwie jego nazwy handlowej zamieścić określenie "suplement diety";

2. na etykiecie w/w suplementu diety podać zawartość składników charakteryzujących produkt i wymienionych w wykazie składników w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu;

3. na opakowaniu przedmiotowego środka spożywczego zamieścić stwierdzenie, że suplementy diety powinny być przechowywane w sposób niedostępny dla małych dzieci, zamiast "w miejscu niedostępnym dla dzieci";

Datę minimalnej trwałości poprzedzić określeniem "Najlepiej spożyć przed końcem"-

Po zapoznaniu się z dokumentacją, a także wyjaśnieniami złożonymi przez firmę [...][...] Sp. z o.o. w W. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. uznając celowość wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od toczącego się postępowania nakładającego obowiązek zmiany oznakowania przedmiotowego środka spożywczego.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nie przestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 45-49 podlega karze pieniężnej w wysokości do trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w dzienniku urzędowym Rzeczypospolitej "Monitor Polski".

Zgodnie z powyższą delegacją Dziennik Urzędowy Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" nr 15 z 2011 r., poz. 156 określa wynagrodzenie za rok 2010 w kwocie 2822,66 zł zatem maksymalny wymiar kary może wynosić 84679,80 PLN.

Biorąc pod uwagę szkodliwość czynu, przy jednoczesnym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa karę pieniężną w kwocie 2000,00 zł, która stanowi zaledwie 2,4 % górnej granicy kary pieniężnej ustanowionej prawnie organ uznał za właściwą.

Po rozpatrzeniu odwołania firmy [...][...] Sp. z o.o. w W. Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na stwierdzone naruszenie przepisów ustawodawstwa żywnościowego. Przede wszystkim stwierdzono, że skarżący nie umieścił w oznakowaniu produktu określenia "suplement diety" w bezpośrednim sąsiedztwie jego nazwy handlowej, a więc naruszył art. 27 ust. 4 ustawy z dnia [...].08.2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2010 r. nr 136 poz. 914).

W/w artykuł stanowi, iż suplementy diety są wprowadzone do obrotu, prezentowane i reklamowane pod nazwą "suplementy diety", zaś określenie suplement diety jest zamieszczane w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy produktu.

Co więcej organ I instancji stwierdził naruszenie przepisu § 5 ust. 2 pkt 6 rozporzadzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U. z 2007 r. Nr 196, poz. 1425 z późn. Zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety", który stanowi, że suplementy diety wprowadzane do obrotu znakuje się, umieszczając na opakowaniu (...) stwierdzenia, że suplementy diety powinny być przechowywane w miejscu niedostępnym dla małych dzieci. Naruszenie oznakowania produktu polegało na nieumieszczeniu powyższego stwierdzenia. Ponadto organ I instancji stwierdził naruszenie art. 5 ust. 4 w/w rozporządzenia, który stanowi, iż deklarowane w oznakowaniu zawartości witamin i składników mineralnych oraz innych substancji wskazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu. Zgodnie z ustaleniami organu I instancji oznakowanie produktu nie zawierało w/w informacji zamieszczonej w przepisanej w ustawie formie.

Ponadto oznakowanie produktu naruszało również art. 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r., w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. z 2007 r., Nr 137, poz. 966), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spożywczych". Naruszenie to polegało na nieumieszczeniu na etykiecie produktu określenia "Najlepiej spożyć przed końcem".

Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzone wyżej naruszenia spełniały przesłanki do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia i wymierzenia firmie [...][...] sp. zo.o. w W. kary pieniężnej. Organ odwoławczy zaznaczył, że w/w art. 103 ust. 1 ustawy stanowi samodzielną podstawę wymierzenia kary pieniężnej i nie zależy od innych postępowań w szczególności postępowania dotyczącego nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień. Zgodnie bowiem z art. 103 ustawy do wymierzenia kary konieczne jest samo wystąpienie naruszenia przepisów i postępowanie to może być wszczęte i zakończone przed upływem terminu do usunięcia nieprawidłowości wyznaczonego przez organ w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...]. Wymierzona kara, która stanowi 2,07% maksymalnej wysokości kary przewidzianej w ustawie jest w ocenie organu współmierna do niskiego stopnia zawinienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...][...] Sp. zo.o. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 103 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 27 ust. 4 i art. 46 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. 2010 r., nr 136, poz. 914 z póżn.zm.) – poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 9 kpa w związku z art. 77 § 1 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że przedmiotowy produkt został wprowadzony do obrotu po powiadomieniu Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] lipca 2005 r. pod nazwą [...][...] ekstrakt z kłącza. Skarżący zarzucił organowi wymierzenie kary pieniężnej, pomimo tego, że nie upłynął termin do usunięcia naruszeń w zakresie braków zgodnego z prawem oznakowania produktu. W ocenie skarżącego jeśli organy wyznaczyły okres dostosowawczy to sankcję, o której mowa w art. 103 ustawy mogły zastosować dopiero po jego upływie.

Produkt został zgłoszony do obrotu z oryginalną wersją etykiety, projektem etykiety w języku polskim a także certyfikatem świadczącym o jego istnieniu w obrocie handlowym na terenie krajów Unii Europejskiej. Przez prawie 6 lat nikt nie zgłaszał zastrzeżeń do oznakowania produktu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Sąd skargę oddalił, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca organu I instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] którą organ wymierzył firmie [...][...] Sp. z o.o. w W. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za nieprzestrzeganie wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych określonych w art. 45-49 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. nr 137 poz. 966 ze zm.) wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia uregulowano szczegółowy zakres informacji podawanych m.in. w oznakowaniu opakowanych środków spożywczych.

Jak wynika z ustaleń Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. dokonanych podczas kontroli zakładu skarżącej [...][...] sp. z o.o. w W. przeprowadzonej w dniu [...] marca 2011 r. oznakowanie suplementu diety pn. [...][...] ekstrakt z kłącza produkt nie posiadał określenia "suplement diety" w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy handlowej produktu podanej na frontowej części słoika ( całkowity brak w/w określenia) oraz w dalszej części oznakowania, gdzie w/w określenie podano po informacji "60 kapsułek roślinnych" umieszczonej w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy handlowej produktu. Stwierdzone uchybienie narusza przepis art. 27 ust. 4 w/w ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, który stanowi, że jeśli suplement diety jest oznakowany dodatkowo nazwą handlową określenie "suplement diety" jest zamieszczone w bezpośrednim sąsiedztwie nazwy.

Ponadto podano informację "przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci" zamiast " w sposób niedostępny dla małych dzieci".

Naruszono tym zapisem § 5 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U. z 2007 r. nr 196 poz. 1425 ze zm.) zgodnie z którym suplementy diety wprowadzone do obrotu znakuje się umieszczając na opakowaniu stwierdzenie, że suplementy diety powinny być przechowywane w sposób niedostępny dla małych dzieci.

Nie podano także zawartości składników aktywnych w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu wynosząca 1 do 2 kapsułek (przeliczenie podano na 1 kapsułkę). Naruszono tym samym przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz.U. z 2007 r., Nr 196 poz. 1425 ze zm.) zgodnie z którym deklarowane w oznakowaniu zawartości substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny efekt fizjologiczny podaje się w przeliczeniu na zalecaną przez producenta do spożycia dzienną porcję produktu.

Ponadto datę minimalnej trwałości podana na szyjce butelki w ustawieniu miesiąc- rok określono jako "najlepiej spożyć przed". Tego rodzaju oznakowanie przedmiotowego produktu powinno być poprzedzone określeniem "najlepiej spożyć przed końcem" z uwagi na brzmienie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz.U. z 2007 r. nr 37 poz. 966 ze zm.) zgodnie z którym datę minimalnej trwałości poprzedza się wyrażeniem "najlepiej spożyć przed" jeżeli jest określona datą dzienną albo wyrażeniem "najlepiej spożyć przed końcem" w innych przypadkach.

Wobec stwierdzenia powyższych nieprawidłowości zasadne było nie tylko wydanie przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w celu ochrony zdrowia konsumenta, ale także wystąpienia do organu wojewódzkiego o wymierzenie kary pieniężnej.

Należy podkreślić, że ustalenia poczynione przez przedstawiciela organu inspekcji sanitarnej zawarte w protokole nie były kwestionowane przez firmę [...][...] Sp. z o.o. w W. są więc bezsporne.

W związku z powyższym, należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że w kontrolowanej sprawie znajdował zastosowanie art. 103 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którym podmiot, który nie przestrzega wymagań w zakresie znakowania środków spożywczych, określonych w art. 45-49 w/w ustawy, a także wymagań w tym zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 oraz na podstawie przepisów wymienionych w art. 50 ust. 2 w/w ustawy, podlega karze pieniężnej, która może być wymierzona do pięciokrotnej wartości zakwestionowanej ilości środka spożywczego.

Zaznaczyć przy tym należy, że użycie w art. 103 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia sformułowań "Kto nie przestrzega", "podlega karze" obliguje uprawniony organ do nałożenia takiej kary, w każdym przypadku ustalenia, że doszło do naruszenia wymagań określonych w wymienionych w nim przepisach.

Postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, jak to wyżej wspomniano jest postępowaniem niezależnym od postępowania w przedmiocie usunięcia nieprawidłowości w oznakowaniu suplementu diety i z tego względu kara pieniężna może być orzeczona przed upływem terminu do wykonania nałożonych obowiązków.

Organ przy ustaleniu wysokości kary wziął pod uwagę stopień zawinienia podmiotu gospodarczego i wobec wnioskowanej kary w wysokości 5000 zł zastosował karę 2000 zł, którą należy uznać za adekwatną i współmierną.

Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego, bowiem uzasadnienie decyzji zawiera zarówno wskazanie podstawy faktycznej jak i prawnej decyzji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.