Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 243/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102  ust 1pkt 4, ust 1 c i 1 e
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta-Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( Dz U z 2001 r. Nr 79, poz.856 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] reprezentowanego przez adwokata [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kategorii ABC,

- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Starosta [...] po wszczęciu postępowania z urzędu orzekł na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1 c i 1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U z 2015 r. , poz.155 ze zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( DZ U z 2012 r., poz.1137 ze zm.) o zatrzymaniu [...] prawa jazdy kategorii ABC.

Decyzji, na podstawie art. 108 kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawę faktyczną powyższej decyzji stanowiło kierowanie przez skarżącego pojazdem na obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą dopuszczalna prędkość o więcej niż 50 km/h.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając odwołanie [...] od decyzji organu pierwszej instancji wyjaśniło, że zgodnie z art. 102 ust 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowiącym materialną podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji, starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy kierujący pojazdem, przekroczył dopuszczalna prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Stosownie do art. 102 ust 1 c ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 135 ust 1 a lit. a ustawy stanowi, że policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z pismem Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., informującym o zatrzymaniu prawa jazdy [...] , który kierował pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Wraz z ww. informacją przesłano Staroście [...] zatrzymane prawo jazdy nr [...] , kategoria ABC.

Organ wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów odwołania, że zgodnie z art. 76 kpa dokumenty urzędowe sporządzane w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, co nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu. Dokumentom urzędowym Kodeks postępowania administracyjnego przyznaje zwiększoną moc w zakresie tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone, w sytuacji gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

- dokumenty sporządzono w przepisanej formie,

- dokumenty sporządziły powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania ( rzeczowym, miejscowym, instancyjnym).

Nadana przez ustawodawcę moc dowodowa dokumentu to: moc formalna, dotycząca tego, że wystawca dokumentu rzeczywiście "zaświadczył urzędowo" oraz moc materialna, która dotyczy znaczenia, skuteczności prawnej zawartego w dokumencie zaświadczenia, jego relewantności z punktu widzenia dowodowego. Ponadto dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, tzn. że dokument pochodzi od organu, który go wystawił, a także z domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Kodeks postępowania administracyjnego w art. 76 § 3 przyjął, iż domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu.

W niniejszej sprawie Komenda Powiatowa Policji w [...] przesłała sformalizowaną informację do organu uprawnionego do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a więc do Starosty [...] . Tym samym Starosta [...] , przed wydaniem decyzji ustalał stan faktyczny, jakim jest kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, wyłącznie na podstawie dokumentu urzędowego.

Organy orzekające w sprawie związane są domniemaniem prawdziwości informacji zawartych w dokumencie urzędowym tj. sformalizowanej informacji Komendy Powiatowej Policji w [...] . Domniemanie to nie jest nieusuwalne i zgodnie z art. 76 § 3 kpa istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, ale inicjatywa dowodowa leży po stronie podważającej treść takiego dokumentu. Z załączonych akt sprawy nie wynika aby skarżący wykazał nieprawdziwość informacji udzielonej przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.

Oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1i 80 kpa.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł [...] reprezentowany przez adwokata [...].

Decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia sprawy oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego.

Zdaniem skarżącego doszło także do naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez zastosowanie kumulatywnej odpowiedzialności administracyjnej oraz wykroczeniowej, co w konsekwencji powoduje naruszenie konstytucyjnej zasady ne bis in idem i godzi w zasady proporcjonalnej ingerencji w prawa i wolności jednostki.

Rozwijając podniesione zarzuty skarżący wskazał, że organ wydał decyzję na podstawie niepełnego materiału dowodowego, gdyż jedynym dowodem, na którym oparł swoją decyzję jest informacja z Komendy Powiatowej Policji w [...] o przekroczeniu przez skarżącego dopuszczalnej prędkości. Mimo wyraźnego żądania skarżącego organ nie zwrócił się do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] z żądaniem nadesłania dowodu potwierdzającego okoliczność kierowania przez skarżącego pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym oraz o przekazanie informacji o nazwie, modelu oraz dacie legalizacji urządzenia, którym dokonano pomiaru prędkości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 102 ust.1 pkt 4, ust. 1 c i 1 e ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy określa art. 102 ust1 c stanowiąc, że decyzję wydaje się na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Ze znajdującego się w aktach pisma Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. wynika, że w dniu 12 czerwca 2015 r. skarżący kierował pojazdem z prędkością przekraczającą 50 km/h na obszarze zabudowanym, w związku z czym zatrzymane zostało prawo jazdy skarżącego o nr. [...].

Stwierdzenie przez właściwy organ Policji przekroczenia prędkości na obszarze zabudowanym o 50 km/h zobowiązywało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy stosownie do treści przywołanego wyżej art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Decyzji nadaje jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.

Podkreślić należy, że organ administracji związany jest ustaleniami Policji i orzeka obligatoryjnie.

Sąd uznał, że ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu fatycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 20 marca 2015 o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U z 2015 r. poz.541) do dnia 3 stycznia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest ww. informacja.

W związku z powyższym oczywistym jest, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnym ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygniecie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami nie może ani powoływać z urzędu ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji , o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmienia ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.

Odnośnie zarzutu niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji należy wskazać, że konstytucyjność przepisów przewidujących zatrzymanie prawa jazdy na okres trzech miesięcy w sytuacji przekroczenia dozwolonej prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym został oceniona w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt K 24/15, ogłoszonego publicznie w dniu 11 października 2016 r. oraz w "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Zbiór Urzędowy", Seria A Warszawa dnia 21 października 2016 r., Pozycja 77.Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( t.j DZ.U 2016 r., poz.627 ze zm.) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U z 2012 r. poz. 1137 ze zm.):

a) w zakresie, w jakim przewiduje stosowanie wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenie, jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) i art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167),

b) w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających – ze względu na stan wyższej konieczności – kierowanie pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Ostatni akapit orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest kluczowy dla rozpatrywanej sprawy: zarzut niekonstytucyjności przepisów przyjętych za podstawę prawną decyzji administracyjnych wydanych wobec skarżącego mógłby być uzasadniony, gdyby zostało dowiedzione w innym postępowaniu, że ze względu na stan wyższej konieczności wystąpiły takie okoliczności faktyczne wykroczenia popełnionego przez skarżącego (np. szybka jazda z chorym do lekarza lub szpitala itp.), które uzasadniały przekroczenie dopuszczalnej prędkości pojazdu na drodze publicznej. Z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby takie okoliczności miały miejsce.

W kwestii zarzutu podwójnego karania za to samo wykroczenie należy zwrócić uwagę na zasadniczą różnicę między karą za popełnienie wykroczenia, która jest środkiem karnym, a konsekwencjami administracyjnymi takiego wykroczenia w postaci zatrzymania prawa jazdy, które środkiem karnym nie jest. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w innych sprawach wypowiadał się w kwestii istoty kary administracyjnej, której główną funkcją jest prewencja, a nie odpłata za popełniony czyn zabroniony. Kara administracyjna jest wymierzana za naruszenie porządku prawnego, niezależnie od okoliczności tego naruszenia, co świadczy o prewencyjnej funkcji tej kary. Brak więc podstaw do twierdzenia, że skarżący został "dwukrotnie ukarany za to samo wykroczenie" a tym samym do prowadzenia rozważań dotyczących konstytucyjności przepisów, na podstawie których orzekały organy w niniejszej sprawie.

Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję i uznał, że zaskarżona decyzja SKO jest prawidłowa, a skarga całkowicie niezasadna.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz U z 2012 r. poz 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.