Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1767/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Przemysław Dumana, Asesor WSA Teresa Randak (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Zygmunt, po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta C. określił H.W. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2002 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że prowadzone postępowanie podatkowe wykazało, że podatniczka była w 2002 r. właścicielką samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Powołując się na treść art. 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm. ) organ podniósł, że podatek od środków transportowych winien być wnoszony przez podmiot zobowiązany – bez wezwania, na rachunek budżetu gminy, w dwóch równych ratach, w terminie do dnia 15 lutego i do dnia 15 września każdego roku podatkowego. Obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym środek transportowy został nabyty, co wynika z treści art. 9 w/w ustawy i ciąży na właścicielach samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony, ciągników siodłowych i balastowych o dopuszczalnej masie całkowitej zespołu pojazdów od 3,5 tony, naczep i przyczep, które łącznie z pojazdem silnikowym posiadają masę całkowitą od 7 ton oraz autobusów.

Od decyzji organu pierwszej instancji, podatniczka działając przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, iż samochód marki [...], którego faktycznie właścicielem w 2002 r. była podatniczka, nie znajdował się w tym roku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej był wykorzystywany w Republice [...]. W [...] zatrzymano polskie dokumenty i tablice rejestracyjne, wydając dokumenty i tablice Republiki [...] . Dodatkowo pełnomocnik podniósł, że podatek od środków transportowych został w roku podatkowym 2002 uregulowany w [...], zatem brak było podstaw prawnych do obciążania nim po raz drugi podatniczki w Polsce. W odwołaniu wskazano również, iż Urząd Miasta w C. posiadał pełną wiedzę o fakcie wywozu samochodu do Republiki [...], jednakże uznał, iż fakt ten nie ma wpływu na obowiązki podatkowe, gdyż tylko wyrejestrowanie samochodu zwalniałoby podatniczkę z obowiązku zapłaty podatku od wskazanego środka transportowego. Pełnomocnik zauważył, że takie rozwiązanie problemu nie mogło być w żadnym razie uwzględnione przez podatniczkę, gdyż przyczynami wyrejestrowania jest tylko zbycie lub ze złomowanie środka transportu, a ten służył skarżącej do wywiązania się z kontraktu na terytorium Republiki [...]

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ) decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło przebieg postępowania podatkowego, a następnie wskazało na regulacje prawne stanowiące podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji. Podkreślając, że odwołująca się była w roku podatkowym 2002 r. właścicielką samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], a także na fakt nieuregulowania podatku od środków transportowych organ odwoławczy uznał, że zasadnie i zgodnie z prawem organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych. W końcowym fragmencie uzasadnienia Kolegium odniosło się do okresu przedawnienia zobowiązań powstałych z mocy prawa, jak również do wysokości zobowiązania podnosząc, że organ pierwszej instancji określił je w kwocie [...] zł, gdyż stawka przyjęta przez Radę Miasta C. wynosiła dla tej kategorii samochodów [...] zł, zatem za okres od kwietnia do grudnia stawka ta wyniosła kwotę [...] zł.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi zawarto tożsame zarzuty co w odwołaniu, a dodatkowo podniesiono, że organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do argumentów odwołania, a dotyczących wywozu samochodu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz prawno - podatkowych skutków tego wywozu. Zdaniem pełnomocnika, art. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy interpretować celowościowo, a więc należy przyjąć, że obowiązek podatkowy ciąży wyłącznie na podatniku będącym właścicielem pojazdu i jego użytkownikiem na terytorium Polski. Pełnomocnik podkreślił, iż celem postępowania odwoławczego jest nie tylko analiza zaskarżonego orzeczenia, ale także analiza zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zauważył, iż w rozpatrywanej sprawie tego elementu postępowania zabrakło, a także zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji wydał kilka decyzji w tej samej sprawie nad czym organ odwoławczy – pomimo sformułowania tego zarzutu w odwołaniu – przeszedł do porządku.

Pełnomocnik wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji,

2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.

Skarga zasadna nie jest.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem.

W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać jej uchylenie.

Spór dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy organy podatkowe zasadnie przyjęły, że skarżąca podlegała obowiązkowi podatkowemu z tytułu podatku od posiadanego środka transportu w roku podatkowym 2002.

Odpowiedź na tak postawione pytanie należy, zdaniem Sądu, poprzedzić analizą treści przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że "obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ( ... ) ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych". Nie ulega zatem wątpliwości, że obowiązek ten dotyczył skarżącej, gdyż w roku podatkowym 2002 była właścicielką środka transportowego marki [...] o nr rej. [...]. Należy także zauważyć, że zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i ust. 1 a ustawy, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został na stale wycofany w ruchu ( wyrejestrowany ) lub zbyty. W tym miejscu zasadne jest odniesienie się do twierdzeń skargi wskazujących, iż jedynymi przypadkami wyrejestrowania pojazdu w 2002 r. byłoby jego zbycie lub jak nazwał to pełnomocnik "zezłomowanie". Istotne w tym zakresie jest uregulowanie zawarte w treści art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu, na wniosek jego właściciela, w przypadku wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicą. Skarżąca miała zatem możliwość uwolnienia się od obowiązku podatkowego, z którego nie skorzystała, co wynika z dokumentów administracyjnych załączonych do skargi. Należy bowiem podkreślić, że sama wiedza organu rejestracyjnego ( nie potwierdzona przez skarżącą żadnym dowodem ) o fakcie wywozu pojazdu za granicę nie stanowi przesłanki wyrejestrowania pojazdu, gdyż organ w tym przypadku nie działa z urzędu i tylko wniosek właściciela pojazdu stanowi podstawę uruchomienia procedury administracyjnej, na co wskazuje użycie we wskazanym przepisie "na wniosek właściciela". Zdaniem Sądu nie wyrejestrowanie pojazdu stanowiło podstawę obciążenia skarżącej podatkiem od środka transportowego, którego była właścicielką. Stanowisko takie zostało potwierdzone licznym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego można wywieść ogólną tezę w brzmieniu "obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu środka transportowego niezależnie od tego, czy używał on pojazdu, czy też nie, a zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek ten wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania" ( porów. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r. sygn. akt III SA 875/99, wyrok NSA z dnia 14 listopada 2003 r. sygn. akt III SA 2670/02). Nie ulega wątpliwości, na co zasadnie wskazały organy podatkowe, iż obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, wynika wyłącznie z ustawy. Obowiązki podmiotów zobowiązanych w podatku od środków transportowych zostały określone w art. 9 ust. 6 updol, zgodnie z którym podmioty te są zobowiązane składać w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego "podwójnego opodatkowania" zasadne jest wskazanie na regulację zawartą w treści art. 12 ust. 1 upodol, który określa podmiotowo – przedmiotowy zakres zwolnień z podatku od środków transportowych. Przepis ten nie obejmuje środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wywiezionych poza ten obszar dla celów wykonywanej działalności gospodarczej. W tym miejscu celowe jest podkreślenie, że przepisy prawa podatkowego dotyczące ulg i zwolnień, należy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego traktować w sposób ścisły, gdyż stanowią one wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 1997 r. sygn. akt III RN 22/97, opublikowany POP Nr 6, poz. 170, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2001 r. sygn. akt I SA/Lu 971/00, opublikowany POP Nr 3, poz. 98 ).

Zasadnie zatem organy podatkowe określiły, w ocenie Sądu, skarżącej zobowiązanie z tytułu środka transportu, którego w 2002 roku była właścicielką i który był na nią zarejestrowany. Nie jest bowiem możliwe, jak sugerował to pełnomocnik w skardze, objęcie zwolnieniem z tego podatku innych przypadków, niż określa to przepis ustawy. Pełnomocnik nie sformułował co prawda wprost tego poglądu, jednakże podniesienie, iż przepis art. 9 należy interpretować celowościowo, a w konsekwencji obciążenie obowiązkiem podatkowym nie tylko na podstawie przesłanki bycia właścicielem środka transportowego, ale także jego użytkownikiem na terenie Rzeczypospolitej, w rezultacie zwalniałoby wszystkich tych, którzy z różnych względów nie użytkują pojazdów, do zwolnienia z tego podatku. Taki sposób rozumienia wskazanego przepisu jest – w ocenie Sądu – nie do przyjęcia, biorąc pod uwagę wykładnię gramatyczną, która stanowi podstawę interpretacji prawa podatkowego, gdyż słowna formuła stanowi granicę sensu, jakiego można doszukać się w tekście normy prawnej. Dodatkowo należy wskazać na treść art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który określa podstawowe zasady polityki fiskalnej Państwa, a zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Reasumując, Sąd, za niezasadny, a w konsekwencji za nie zasługujący na uwzględnienie uznał zarzut niewłaściwej interpretacji przez organy podatkowe treści art. 9 ust. 1 upol.

Odnosząc się do ostatniego zarzutu dotyczącego braku analizy zarzutów zgłoszonych na etapie postępowania odwoławczego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, należy zauważyć, że faktycznie, Kolegium nie podzielając zarzutów oparło się na wskazaniu treści przepisów mających zastosowanie w sprawie, a zatem Sąd zarzut ten w części dotyczącej braku polemiki uznaje za zasadny. Należy jednak zauważyć, że naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym przypadku treści art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ) może stanowić podstawę uchylenia przez Sąd decyzji administracyjnej tylko w przypadku, gdy uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem taki zarzut i to właściwie uzasadniony przesądza o możliwości kasacji zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie, co zostało wcześniej podkreślone, Kolegium nie podzielając poglądów wyrażonych w odwołaniu skupiło się na prawnych regulacjach uzasadniających obowiązek podatkowy, bez powiązania ich z konkretnymi zarzutami odwołania. Gdyby bowiem Kolegium, omawiając konkretną regulację, poprzedziło ją sformułowaniem "nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania (...), gdyż z przepisu art. (....) wynika" uzasadnienie takie czyniłoby zadość także zasadzie ustosunkowania się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu. Zdaniem Sądu, uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy ( tym bardziej istotnego wpływu, czego wymaga wskazany wcześniej art. 145 uppsa ) gdyż to ostanie oparto o właściwie przepisy prawa materialnego, a zatem redakcja uzasadnienia, jakkolwiek w minimalnej części niebyt fortunna, nie może stanowić podstawy uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.