Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 953/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze [...] SA z siedzibą w [...] na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015r., nr [...]Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez [...] S.A. (dalej odwołująca lub skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014r., poz. 1502 ze zm.) i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013r., poz. 1367) oraz art. 104 i 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, ze zm. dalej kpa) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie stwierdził u A. B. chorobę zawodową - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( dalej rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych).

Organ podniósł, iż podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, Ośrodek w Koninie nr [...] z dnia [...] czerwca 2015r. o rozpoznaniu choroby zawodowej a także wywiad epidemiologiczny potwierdzający narażenie zawodowe..

Odwołanie od decyzji złożył [...] S.A. wnosząc o jej uchylenie w całości. Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez stwierdzenie choroby zawodowej bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego co do wszystkich stanowisk na których pracował A. B., także w ochronnikach słuchu, nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej, w szczególności z okresu zatrudnienia w odwołującej Spółce. Odwołująca wniosła ponadto o przeprowadzenie tego postępowania oraz o wystąpienie o opinię do innej placówki, ponieważ orzeczenie lekarskie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości w sytuacji, gdy u A. B. nie przeprowadzono badania słuchu tzw. "metodą obiektywną".

Organ odwoławczy wskazał, iż Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie w przeprowadzonych badaniach audiologicznych (audiometria tonalna progowa i nadprogowa, audiometria impedancyjna z badaniem odruchu strzemiączkowego) stwierdziło obustronny, trwały odbiorczy niedosłuch typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe 51,7 dB, ucho lewe 46,7 dB. Warunkiem do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu jest stwierdzenie obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz oraz udokumentowane narażenie na hałas w środowisku pracy. W ocenie Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie obydwa te warunki zostały spełnione.

W ocenie organu zarzuty odwołującej należy uznać za nietrafione, ponieważ organ I instancji w sposób właściwy dokonał ustaleń w przedmiotowej sprawie.

Organ wyjaśnił, po przedstawieniu ustaleń poczynionych na podstawie oświadczeń A. B., iż aczkolwiek w aktach brak pomiarów natężenia hałasu z okresu zatrudnienia go w [...] w Koninie na stanowisku ślusarza a następnie jako mistrza napraw wagonów - iż był on cały czas narażony na hałas w trakcie używania młotków do prostowania poszycia, palników acetylenowych, czy szlifierek stosowanych przy naprawie słupków - a te fakty nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Organ przedstawił też przebieg pracy i zajmowane stanowiska w latach 1998 - 2006 i przyjął, że A. B. w czasie całego okresu zatrudnienia pracował w narażeniu na hałas, w tym hałas ponadnormatywny o poziomie równoważnym do 110 dB(A), na co wskazują wyniki pomiarów .

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Koninie zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej ustalił z należytą starannością stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie przebiegu pracy zawodowej oraz narażenia zawodowego A. B. W toku prowadzonego postępowania zostało udokumentowane narażenie zawodowe na hałas, w tym hałas ponadnormatywny. Organ I instancji zgodnie z art. 80 Kpa dokonał oceny zebranych w sprawie dowodów oraz zaprezentował swoje stanowisko w uzasadnieniu decyzji.

Następnie organ po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazał, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, po rozpoznaniu przez uprawnioną jednostkę medyczną choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustaleniu, że między warunkami pracy a schorzeniem istnieje (lub jest wysoce prawdopodobny) związek przyczynowy. Orzeczenie lekarskie ma w postępowaniu dotyczącym choroby zawodowej kluczowe znaczenie i stanowi, w rozumieniu art. 84 kpa, obligatoryjny dowód w sprawie mający walor opinii biegłego. Z tego też powodu, oprócz konkluzji, powinno zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska, ze wskazaniem przeprowadzonych badań i wyjaśnieniem wszelkich wątpliwości, przy czym zalecane jest, aby użyte w nim sformułowania podane zostały w sposób zrozumiały dla stron i organów, nie posiadających wiadomości specjalnych zastrzeżonych dla biegłych.

Organ zwrócił uwagę, że ocena opinii lekarskich dokonywana przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprowadza się do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione. W ocenie organu opinia wydana w niniejszej sprawie jest rzeczowa, spójna i logiczna bowiem rozpoznano schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych i wiąże je z narażeniem zawodowym na jakie był narażony pracownik podczas świadczonej pracy.

Organ podkreślił, iż wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową możliwe jest zatem, gdy zajdą następujące przesłanki:

1. w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik uciążliwy lub szkodliwy dla zdrowia;

2. rozpoznane schorzenie jest objęte wykazem chorób zawodowych;

3. ocena narażenia zawodowego musi wykazać związek przyczynowy rozpoznanej choroby z warunkami lub sposobem wykonywanej pracy.

W ocenie organu spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej.

Skargę na powyższą decyzję wniosła spółka [...] S.A. zarzucając naruszenie przepisów jak w odwołaniu i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie z dnia [...] lipca 2015r. i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma walor opinii biegłego w rozumieniu 84 Kpa i podlega ocenie organu orzekającego jak każdy inny dowód, a zatem powinno być rozpatrzone w kontekście całości materiału dowodowego zebranego w sprawie. Orzeczenie takie musi być więc przekonujące i czytelne, a także uzasadnione w taki sposób, aby wyjaśnić wszelkie medyczne wątpliwości, z odniesieniem się nie tylko do wyników przeprowadzonych badań, ale również do innych zebranych dowodów. Skoro orzeczenie lekarskie stanowi środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, to nie może budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. Zatem organ nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej nie zawierającej pełnego i wyczerpującego uzasadnienia oraz wyjaśnienia, w sposób zrozumiały dla stron, zajętego w niej przez lekarzy stanowiska.

Uzasadnienie decyzji organu, opartej na prawidłowej opinii lekarskiej, musi sprowadzać się końcowo do jasnych wniosków wskazujących, czy istnieje choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, związek przyczynowo-skutkowy między środowiskiem pracy i jej powstaniem. Wydanie decyzji poprzedzić powinno wyjaśnienie istotnych okoliczności związanych z warunkami pracy, jak również rozważenie zastrzeżeń wskazanych przez strony postępowania. W przeciwnym razie postępowanie nigdy nie sprosta wymogom pogłębiania zaufania strony do organów administracji (art. 8 kpa).

Skarżąca podniosła też, że nie ustalono w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania pracy zawodowej do dnia wydania decyzji, a jej zdaniem pogorszenie ubytku słuchu po ustaniu narażenia zawodowego ma miejsce wyłącznie z przyczyn pozazawodowych. Dowód co do tych okoliczności ma istotne znaczenie w sytuacji gdy A. B. ukończył 61 lat.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, podnosząc, że zarzuty skarżącej są polemiką z prawidłowymi ustaleniami organu a skarżąca nie wskazała pozazawodowych czynników mogących przyczynić się do obustronnego ubytku słuchu.

Uczestnik postępowania, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika przyłączył się do argumentów odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż zarzuty skargi są niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sądowej kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o utrzymaniu w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie o stwierdzeniu u A. B. choroby zawodowej narządu słuchu.

Zgodnie z przepisem art. 235¹ Kodeksu pracy, dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. nr 99, poz. 825), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Użyte w treści powyższego artykułu wyrażenie "choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych" musi być interpretowane z uwzględnieniem wydanego na podstawie art. 237 Kodeksu pracy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, wymieniającego w załączniku wykaz chorób zawodowych.

Tym samym dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie u danej osoby jednostki chorobowej wymienionej w załączniku do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, o ile w wyniku dokonanej przez właściwy organ administracji oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stwierdzenie wystąpienia choroby zawodowej, zgodnie z § 5 powyższego rozporządzenia, musi zostać potwierdzone orzeczeniem lekarza spełniającego wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach dotyczących służby medycyny pracy, zatrudnionego bądź to w jednostce orzeczniczej I stopnia, wymienionej w ust. 2 powyższego paragrafu lub też w jednostce orzeczniczej II stopnia, określonej w ust. 3 § 5 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r.

Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga zatem łącznego zaistnienia trzech przesłanek:

1) zachorowanie na jedną z chorób, wymienionych w urzędowym wykazie,

2) przyczyna tej choroby znajduje się w warunkach środowiska pracy;

3) pomiędzy zachorowaniem a przyczyną zachodzi związek przyczynowo-skutkowy.

Szczegółowy tryb postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej został uregulowany w przywołanym rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Wedle § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a szczególnie kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej. Z kolei § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazuje, że właściwy lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników wykonanych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Jak wynika natomiast z § 8 ust. 1 i 2 opisanego rozporządzenia, decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się w oparciu o materiał dowodowy, a zwłaszcza w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika bądź też byłego pracownika. Jeżeli natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzna, że w sprawie konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego, to może on wystąpić o uzupełnienie wydanych już orzeczeń.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Zauważyć należy, iż zarówno organy inspekcji sanitarnej, jak i sądy administracyjne kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie posiadają wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej. Organ wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej nie jest zatem uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczeń lekarskich, ani też dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej. Orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego. Odpowiadające wskazanym wymogom formalnym opinie biegłych lekarzy z zakresu medycyny pracy są dla organu wiążące i inspektor sanitarny nie ma prawa ich zmieniać ani odmiennie interpretować. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Organy administracji są związane orzeczeniami jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownika (byłego pracownika) kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (tak NSA w wyroku z dnia 11 sierpnia 2011 r., II OSK 800/11, LEX nr 1069070). Organy nie mają też obowiązku poszukiwania dowodów wskazywanych przez stronę i ich ewentualnego przeprowadzenia, powinny w takim przypadku wskazać konkretne motywy takiego stanowiska procesowego (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 maja 2011 r., II SA/Po 85/11, LEX nr 795693).

W tym miejscu jeszcze raz trzeba podkreślić, że organ administracyjny orzekający na podstawie orzeczenia lekarskiego, które stanowi dowód o walorze opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, winien zwrócić uwagę na jej właściwe uzasadnienie i spełnienie przesłanek formalnych, a jeżeli – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie –opinia lekarska jest prawidłowa pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem, organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany.

Zgodzić się należy z organem, że opinia wydana w niniejszej sprawie przez Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie jest rzeczowa, spójna i logiczna bowiem rozpoznano schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych i wiąże je z narażeniem zawodowym na jakie był narażony pracownik podczas świadczonej pracy.

Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu Ośrodek w Koninie w przeprowadzonych badaniach audiologicznych (audiometria tonalna progowa i nadprogowa, audiometria impedancyjna z badaniem odruchu strzemiączkowego) stwierdziło obustronny niedosłuch typu czuciowo-nerwowego o średnim ubytku słuchu: ucho prawe 51,7 dB, ucho lewe 46,7 dB. Warunkiem do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu jest stwierdzenie obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz oraz udokumentowane narażenie na hałas w środowisku pracy.

Ponadto z akt sprawy wynika, iż skarżący pracował w warunkach narażenia na hałas w tym również na hałas ponadnormatywny. Z akt sprawy wynika, iż A.B. zatrudniony był w okresie od dnia [...].09.1976r, do dnia [...].09.1991r. w [...] w Koninie na stanowisku ślusarza a następnie jako mistrz napraw wagonów ( w tym od [...].10.1976r. do [...].10.1978r. odbył zasadniczą służbę wojskową). Od dnia [...].01.1992r. do [...].05.2014r. w PAK [...]S.A., a od dnia [...].06.2014r. przejęty został z art. 231 kodeksu pracy przez [...] sp. z o. o., gdzie był zatrudniony do dnia [...] lipca 2014r. jako ślusarz. Organ przyznał, że za okres zatrudnienia w PKP - Wagonownia w Koninie brak jest pomiarów natężenia hałasu - jednak fakt narażenia na ponadnormatywny hałas wynika z oświadczenia A. B. i rodzaju narzędzi jakich używał do pracy: młotków i palników acetylenowych do prostowania poszycia wagonów i poszycia drzwi przy węglarkach, czy szlifierek stosowanych do napraw słupków. Organ zaznaczył, że fakty te nie były przez żadną ze stron kwestionowane.

W okresie od [...].01.1992r. do [...].12.1997r. A.B. wykonywał pracę na oczyszczarce korundowej w komorze oczyszczając konstrukcje stalowe, elementy części maszyn na potrzeby Oddziału P-2 w narażeniu na hałas, w tym ponadnormatywny. W latach od 1998 do 2005 pracował on w zespole zajmującym się remontem podzespołem elektrowozów i wozów wagonowych w narażeniu na hałas, w tym hałas ponadnormatywny, a od 2006r. pracował w brygadzie regenerującej krążniki w narażeniu na hałas.

W tej sytuacji organ przyjął, że w czasie całego zatrudnienia A.B. pracował w narażeniu na hałas, w tym hałas ponadnormatywny - na co wskazują pomiary natężenia hałasu (hałas o poziomie równoważnym do 110 dB(A). w tej sytuacji kwestia narażenia na czynnik szkodliwy - hałas - jest bezsporny

Wskazać należy też, że okolicznością decydującą o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową uszkodzenia słuchu, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swych orzeczeniach, które pozostają wciąż aktualne, nie jest kwestia występowania w środowisku pracy wyłącznie hałasu ponadnormatywnego.

Zaznaczyć należy, iż w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w poz. 21 mowa jest o "obustronnym trwałym odbiorczym ubytku słuchu typu ślimakowego /.../ spowodowanym hałasem". Ustawodawca nie postawił więc wymogu aby występujący w środowisku pracy hałas był hałasem ponadnormatywnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których dopuszczalne normy nie są przekraczane, gdyż znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika. Dlatego w świetle art. 2351 Kodeksu pracy oraz przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie ma żadnych podstaw aby możliwość ustalenia, że w środowisku pracy występują warunki szkodliwe dla zdrowia pracownika uzależniona była od przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia. Nie ma także żadnych podstaw aby natężenie działania jakiegoś czynnika ustalać z uwzględnieniem zastosowanych indywidualnych środków ochrony, gdyż nie obniżają one poziomu hałasu emitowanego do środowiska, a jedynie chronią narząd słuchu przed jego działaniem. Przestrzeganie przez pracodawcę przepisów dotyczących dopuszczalnych najwyższych natężeń hałasu i zapewnienie pracownikom indywidualnych środków ochrony stanowi okoliczności mające wpływ na ustalenie winy bądź braku winy pracodawcy w powstaniu choroby zawodowej, co nie należy do postępowania administracyjnego w przedmiocie jej ustalenia, nie ma natomiast znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a warunkami pracy oraz nie jest równoznaczne z tym, że pracownik nie był narażony na zawodowe uszkodzenie słuchu. Praca w narażeniu na hałas poniżej dopuszczalnej normy nie oznacza jednocześnie, iż jest ona wykonywana w bezpiecznym środowisku pracy (patrz: wyrok NSA z 27 lutego 1998 r., sygn. akt I SA 1862/97- niepubl., wyrok NSA z 7 stycznia 1994 r., sygn. akt I SA 1640/93 – ONSA 1995/1/28, wyrok NSA z 29 grudnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1627/09 – niepubl., wyrok NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10- niepubl.).

W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie, zwłaszcza orzeczenie lekarskie i dokumentacja dotycząca narażenia zawodowego, pozwala na uprawnioną ocenę wystąpienia u A. B. choroby zawodowej, oraz w bardzo wysokim stopniu uprawdopodobnia, że przyczyną wystąpienia choroby zawodowej były warunki środowiska pracy (sposób wykonywania pracy). Tym samym został wykazany związek przyczynowy pomiędzy sposobem wykonywania pracy a zdiagnozowaną u pracownika chorobą, znajdującą się w wykazie chorób zawodowych.

W tym miejscu trzeba podkreślić, że w przypadku stwierdzenia przesłanek ustawowych choroby zawodowej istnieje domniemanie, iż choroba jest następstwem warunków, w jakich praca była świadczona, a więc, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą a warunkami pracy. Domniemanie takie może być obalone w razie wykazania, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby, to jednak została spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą. Dla obalenia domniemania niezbędne jest jednakże wykazanie jakie konkretne przyczyny spowodowały chorobę i dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie schorzenia. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1984 r., sygn. akt II PRN 9/84 (OSNCP 1985/4/53) oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 lutego 1996 r., sygn. akt I SA 1540/95 (Prawo Pracy 1997/3/37). Na gruncie niniejszej sprawy nie można uznać, że powyższe domniemanie zostało obalone (por. wyroki NSA: z dnia 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt III SA 372/82, ONSA z 1982/1/33 i z dnia 8 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Łd 376/00 – orzeczenia przywołane za WSA w Gdańsku – patrz wyrok w sprawie o sygn. III SA/Gd 125/11).

Ponadto nie ulega wątpliwości, iż rozpoznane u A. B. schorzenie jest wymienione pod poz. 21 załącznika do ww. rozporządzenia wykazu chorób zawodowych. Schorzenie to wystąpiło we wskazanym w tym załączniku okresie 2 lat od ustania pracy w narażeniu na hałas, co jest zgodne również z art. 2352 Kodeksu pracy. Jak wynika z akt sprawy A. B. aż do [...] lipca 2014r. do przejścia na emeryturę, pracował w narażeniu na hałas. Zatem rozpoznana u skarżącego choroba zawodowa w okresie 2 lat nie tylko wystąpiła, ale również została zdiagnozowana przez uprawnioną do tego jednostkę orzeczniczą. Zwrócić również należy uwagę, iż w okresie 2 lat od ustania pracy w narażeniu na hałas została wydana decyzja zarówno organu I jak i II instancji.

Mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7 Kpa, 77 § 1 Kpa, 80 Kpa. Uzasadnienie decyzji zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto treść decyzji organu drugiej instancji świadczy przy tym zarówno o wykonaniu obowiązków kontrolnych, jak i związanych z ponownym merytorycznym rozpatrzeniem sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.