Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1988/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: art. 179 ust. 1, art. 189 ust. 1a, 1b
journal: Dz.U. 2018 poz 1669
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora nauk ekonomicznych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę nr [...] Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] marca 2019 r.; 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję z [.....] grudnia 2020 r. (nr [...]), którą Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki (Dz.U. z 2013 r., poz. 595 ze zm.) w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r., poz. 1669), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu [...] z [...] marca 2019 r. o odmowie nadania skarżącemu stopnia doktora nauk ekonomicznych.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Rada Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. w dniu [...] maja 2014 r. na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) podjęła uchwałę (nr [...]) o wszczęciu przewodu doktorskiego M. K. w dziedzinie nauki ekonomiczne w dyscyplinie ekonomia (18 głosów za, 1 przeciw, 2 głosy wstrzymujące się, 1 głos nieważny). Na promotora przewodu Rada Wydziału wyznaczyła prof. dr. hab. T. G.

Uchwałą z [...] grudnia 2014 r. podjętą m.in. na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, Rada Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. wyznaczyła recenzentów rozprawy doktorskiej (dr hab. A. G. oraz dr hab. J. B.) oraz powołała komisję doktorską w celu przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony oraz przyjęcia publicznej obrony, oraz komisje egzaminacyjne do przeprowadzenia egzaminów doktorskich.

Dr hab. J. B. w recenzji z [...] lutego 2015 r. oraz dr hab. A. G. w recenzji z [...] lutego 2015 r. stwierdzili, że rozprawa doktorska skarżącego pt. "[...]", jest dziełem wartościowym, posiada wysoki poziom naukowy oraz spełnia wymogi stawiane pracom doktorskim w art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki. Recenzenci wnieśli o dopuszczenie M. K. do publicznej obrony. W dniu [...] marca 2015 r. M. K. złożył egzaminy doktorskie (z finansów, filozofii i z języka angielskiego) z wynikiem pozytywnym. W dniu [...] marca 2015 r. Komisja Doktorska na podstawie art. 14 ust. 5 powołanej ustawy, podjęła uchwałę o przyjęciu rozprawy doktorskiej M. K. oraz dopuszczeniu jej do publicznej obrony w dniu [...] kwietnia 2015 r. (za 13 głosów, 0 przeciw, 0 wstrzymujących się), a po przeprowadzeniu publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego, podjęła uchwałę o przyjęciu publicznej rozprawy doktorskiej (11 głosów za, 2 głosy wstrzymujące się, 0 głosów przeciw). Jednocześnie Komisja wystąpiła do Rady Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. o nadanie M. K. stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii.

Rada Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2015 r. podjęła uchwalę o przeniesieniu sprawy podjęcia uchwały w sprawie nadania M. K. stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych na następne posiedzenie w dniu [...] maja 2015 r. Jak wynika z wyciągu z protokołu z tego posiedzenia, powodem odroczenia posiedzenia było nieudostępnienie członom Rady Wydziału protokołu z publicznej obrony, autoreferatu oraz recenzji pracy doktorskiej skarżącego, a ponadto "skandaliczna i obraźliwa" rekcja skarżącego na zastrzeżenia prof. U[...] dr hab. E. M. co do pracy doktorskiej M. K. zgłoszone pozostałym członkom Komisji Doktorskiej.

W dniu [...] maja 2015 r. Rada Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. podjęła uchwałę o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej M. K. i odmowie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie ekonomia.

M. K. złożył odwołanie od tej uchwały Rady Wydziału, w którym wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie innej jednostki organizacyjnej, posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych w dziedzinie ekonomii.

Prof. W. J., wyznaczony z ramienia Sekcji Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do oceny zasadności odwołania skarżącego od uchwały Rady Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K., w opinii z [...] października 2015 r. stwierdził, że odwołanie M. K. jest uzasadnione z uwagi na "istotne uchybienia natury prawno-proceduralne i organizacyjne w przewodzie doktorskim (...)". Rada Wydziału scedowała niektóre swoje uprawnienia na Komisję Doktorską, w tym prawo do przyjęcia publicznej obrony doktorskiej. W ocenie rzeczoznawcy Centralnej Komisji, rozprawę doktorską należałoby skierować do ponownych recenzji, prawdopodobnie członkowie komisji doktorskiej nie zapoznali się z tekstem rozprawy doktorskiej przed obroną (dopiero po jej przyjęciu zdali sobie sprawę z poziomu pracy doktorskiej), a oceny wystawione przez recenzentów są zawyżone. W ocenie prof. W. J. należy również rozważyć ewentualnie powtórzenie przewodu doktorskiego przez inną jednostkę organizacyjną.

Sekcja Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2015 r. poparła odwołanie M. K. (13 głosów za, 0 głosów przeciw) i jednocześnie poparła wniosek o skierowanie sprawy na Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu[...] .

W tych okolicznościach faktycznych Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z [...] grudnia 2015 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki, uchyliła uchwałę Rady Wydziału Finansów Uniwersytetu [...] w K. z [...] maja 2015 r. i przekazała postępowanie Radzie Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu [...] do dalszego kontynuowania (wynik głosowania tajnego Prezydium CK - 10 za uwzględnieniem odwołania, 0 -przeciw, 9 głosów wstrzymujących się). W uzasadnieniu decyzji Komisja podała, że "w wyniku zawirowań jakie towarzyszyły tej sprawie i obiektywizacji wszystkich okoliczności - wskazuje do powtórzenia czynności związanych z uchyloną uchwałą Radę Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...]" .

Z akt sprawy wynika, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów w piśmie z [...] lutego 2016 r., w odpowiedzi na pismo Dziekana Nauk Ekonomicznych z [...] lutego 2016 r. o wyjaśnienie, w jaki sposób Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] powinna "powtórzyć czynności związane z uchyloną uchwałą" , stwierdziła że Rada "powinna w oparciu o dotychczasowe akta sprawy przewodu doktorskiego Pana M. K. (podjęte uchwały, recenzje rozprawy doktorskiej, protokoły z posiedzeń poprzedniej Rady Wydziału) podjąć raz jeszcze uchwałę w przedmiocie nadania stopnia doktora nauk ekonomicznych".

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] na posiedzeniu w dniu [...] marca 2019 r. na podstawie art. 14 ust. 2 pkt ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki podjęła uchwałę (nr [...]) o odmowie nadania stopnia doktora nauk ekonomicznych M. K. (uchwała nie zawiera uzasadnienia). W głosowaniu tajnym za nadaniem skarżącemu stopnia doktora oddano 29 głosów: 10 głosów za, 8 głosów przeciw, 10 głosów wstrzymujący się oraz 1 głos nieważny).

Jak wynika z wyciągu z protokołu z posiedzenia, doktorat skarżącego i recenzje zostały udostępnione członkom Rady Wydziału przed posiedzeniem (w formie elektronicznej). W posiedzeniu uczestniczyli recenzenci pracy doktorskiej M. K. (dr hab. A. G., prof. Uniwersytetu [...] w P. oraz dr hab. J. B., prof. Uniwersytetu [...] w K.), promotor jego pracy (dr hab. T. G.), następnie odbyła się dyskusja.

Dr hab. A. G., przedstawił najważniejsze punkty recenzji, podał, że skarżący podczas obrony na zdecydowaną większość pytań udzielił zadowalających odpowiedzi. Recenzent podkreślił, że najbardziej miarodajne dla tej pracy jest głosowanie członków komisji, którzy zagłosowali za przyjęciem rozprawy doktorskiej skarżącego. Dr hab. J. B., prof. [...] w K. stwierdził, że jego zdaniem recenzowana praca spełnia wymogi stawiane pracom doktorskim określone w ustawie. Z kolei prof. dr hab. T. G. będący promotorem pracy skarżącego stwierdził, że jest przekonany, że doktorant wykazał się odpowiednim dorobkiem oraz że "Komisja na obronie miała decyzję jednoznaczną". Promotor dodał, że na Radzie Wydziału oddano 10 głosów za, 7 przeciw oraz 13 głosów wstrzymujących się, a więc więcej osób było za niż przeciw, jednak to głosy wstrzymujące wpłynęły na ostateczną decyzję o nieprzyznaniu skarżącemu stopnia naukowego.

M. K. w odwołaniu od tej uchwały podniósł, że spełnił wszystkie przesłanki do nadania stopnia doktora, wymienione w art. 12 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki. Odwołujący się stwierdził, że postępowanie przed Radą Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] od początku było prowadzone nieobiektywnie, zaskarżona uchwała wbrew art. 21 ust. 1 ustawy, nie zawiera uzasadnienia (wyciąg z protokołu posiedzenia nie jest uzasadnieniem uchwały), co powoduje, że nie jest możliwe odniesienie się do rozstrzygnięcia.

Skarżący wniósł o uchylenie uchwały oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie innej jednostki organizacyjnej posiadającej uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii.

Sekcja Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na posiedzeniu w dniu [...] września 2020 r. po zapoznaniu się z opiniami dotyczącymi zasadności odwołania skarżącego, sporządzonymi przez prof. dr hab. K. J. oraz prof. dr hab. A. Z., nie poparła odwołania M. K. od uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] odmawiającej nadania skarżącemu stopnia doktora (6 głosów za, 5 głosów nie, 2 głosy wstrzymujące się). Z akt sprawy wynika, że Prezydium Centralnej Komisji, zgodnie z par 22 ust. 3 Statutu CK, postanowiło zasięgnąć opinii dodatkowego recenzenta. Prof. C. D. w opinii z 16 listopada 2020 r. podał, że zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia, niemniej "śledząc dyskusję" opisaną w wyciągu z protokołu z posiedzenia, na którym została podjęta "można doczytać uzasadnienie podjętej decyzji". Zdaniem recenzenta, zarzut braku obiektywizmu członków Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] jest nieuzasadniony. Na posiedzeniu w dniu [...] marca 2019 r. przeprowadzono rzeczową dyskusję na temat osiągnięć naukowych M. K., a wcześniejsze zdarzenia "nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik glosowania".

Sekcja Nauk Ekonomicznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2020 r. w głosowaniu tajnym, ponownie nie poparła odwołania skarżącego od uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] z [...] marca 2019 r. (za poparciem odwołania – 0 głosów, przeciw – 13).

W tych okolicznościach Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] grudnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule naukowym w zakresie sztuki, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów – 0 głosów za, 11 głosów przeciw, 0 głosów wstrzymujących się).

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie w sprawie nadania skarżącemu stopnia doktora zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a zaskarżona uchwała podjęta została po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności. Postępowanie doktorskie zostało przeprowadzone z należytą starannością.

Naturalne jest rozczarowanie strony negatywną oceną jego pracy, wyrażoną w zaskarżonej uchwale, niemniej nie można odmówić członkom Rady Wydziału prawa do wyrażania opinii na temat dorobku naukowego kandydata do stopnia doktora, nawet jeśli jest on najgłębiej przekonany, że opinie są nieumotywowane, niesłuszne lub krzywdzące. Organ dodał, że przepisy ustawy o stopniach naukowych... nie stwarzają kandydatowi na stopień naukowy możliwości dyskutowania na temat recenzji.

Centralna Komisja stwierdziła, że zaskarżona uchwała "jest wystarczająco umotywowana", jej uzasadnienie znajduje bowiem "odzwierciedlenie" w wyciągu z protokołu z posiedzenia Rady Wydziału, na którym została podjęta, który jest niejako integralną częścią uchwały. Organ dodał, że w sprawach takich jak rozpatrywana art. 107 § 3 k.p.a. ma ograniczone zastosowanie. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji CK nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

M. K. w skardze z 20 kwietnia 2021 r. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów podniósł, że stosownie do art. 189 ust. 1 Przepisów wprowadzających, który wszedł w życie 24 czerwca 2020 r., uchwały podjęte w trakcie posiedzenia przeprowadzonego przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, podpisuje Przewodniczący CK, a w przypadku jego nieobecności – sekretarz CK. Jest to wyjątek od ogólnej zasady, że w organach kolegialnych decyzje podpisują wszyscy jego członkowie biorący udział w jej wydaniu.

Zaskarżona decyzja podpisana została wyłącznie przez Sekretarza Centralnej Komisji, mimo że w posiedzeniu brał również udział jej przewodniczący (co wynika z faktu, że w głosowaniu wziął udział pełny, 11-osobowym skład Prezydium CK). To prowadzi do wniosku, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 189 ust. 1b powołanej ustawy.

Skarżący zarzucił ponadto, że organ odwoławczy w postępowaniu "zgromadził jakieś recenzje sporządzone przez nieujawnione osoby". W uzasadnieniu decyzji nie podał imion i nazwisk recenzentów, nie odniósł się do ich treści. Uzasadnienie decyzji jest niedbałe, jest zlepkiem cytatów z innych decyzji i wyroków (dotyczących zresztą kontroli przez sąd postępowania habilitacyjnego, a nie przewodu doktorskiego). Organ nie wyjaśnił, dlaczego powołał aż trzech recenzentów, mimo że zacytował fragment wyroku, z którego wynika, że postępowanie dowodowe przez Centralną Komisją ograniczone jest wyłącznie do uzyskania recenzji jednego lub dwóch recenzentów (art. 35 ust.3 ustawy). W ten sposób rażąco naruszył art. 7, art. 77 par 1 oraz art. 107 par 1 pkt 6 k.p.a.

Skarżący dodał, że organ nie udostępnił mu recenzji zgromadzonych w toku postępowania odwoławczego. Zdaniem skarżącego, recenzje gromadzono "na siłę i w nadmiarze", aby uzyskać potwierdzenie z góry założonej tezy, że nie powinien otrzymać stopnia doktora.

W skardze do Sądu M. K. sformułował ponadto liczne zarzuty pod adresem uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] z [...] marca 2019 r.

Po pierwsze, zarzucił, że została podjęta z naruszeniem art. 101 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.n., który stanowi, że w postępowaniach dotyczących m. in. nadania stopnia doktora w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Skarżący podał, że Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] uchwałą z [...] września 2016 r. zawiesiła na jego wniosek, postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora nauk ekonomicznych, na podstawie art. 98 par 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy, następnie złożył wniosek o jego podjęcie. Organ I instancji nie rozpoznał tego wniosku, nie wydał postanowienia o podjęciu postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.), a w konsekwencji rozstrzygnął sprawę w czasie, gdy postępowanie było zawieszone.

Po drugie, uchwała Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych [...], utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, nie zawiera uzasadnienia, co oznacza, że wydana została z naruszeniem art. 21 ust. 1 u.s.n. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 29 ust. 1 u.s.n. Z przepisu art. 29 ust. 1 u.s.n. wynika, że uchwała musi obligatoryjnie zawierać uzasadnienie i nie zmienia tego faktu dołączenie do niej wyciągu z protokołu posiedzenia, na którym została podjęta, bowiem z dyskusji w nim opisanej nie wynika, co spowodowało negatywne rozstrzygnięcie. Co więcej, przebieg dyskusji na posiedzeniu Rady Wydziału wskazywał na "wyraźnie pozytywną ocenę pracy doktorskiej", a w głosowaniu osiągnięto zwykłą większość głosów (10 za , 8 przeciw).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 881/13 (LEX nr 1608596) wywiódł, że "Odwołujący się (...) musi mieć szansę poznania powodów rozstrzygnięcia i polemizowania z nimi (...). Skoro w zaskarżonych rozstrzygnięciach brak jest odpowiedniego uzasadnienia, Sąd nie ma możliwości zbadania prawidłowości stanowiska organu I i II instancji, ani odniesienia się do zarzutów skargi (...).

Po trzecie, zdaniem M. K., tytuł uchwały Rady Wydziału ("w sprawie nadania stopnia doktora nauk ekonomicznych") jest sprzeczny z jej § 1, w którym postanowiono o odmowie nadania skarżącemu stopnmia doktora nauk ekonomicznych.

Z tych wszystkich względów skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie jej uchylenie oraz o uchylenie utrzymanej nią mocy uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] z [...] marca 2019 r.

Rada Doskonałości Naukowej (następca prawny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów (art. 179 ust. 10 ustawy z 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie i wyższym i nauce, Dz.U. poz. 1669 ze zm.) w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z 14 marca 2003 r., o stopniach naukowych i tytule naukowym, która ma w tej sprawie zastosowanie na podstawie art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o szkolnictwie wyższym i nauce z 20 lipca 2018 r.

Przepis art. 35 ustawy z 2003 r. stanowi, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (ust. 1). Kompetencje organów Komisji i tryb ich działania określa uchwalony przez nią statut (ust. 5). Z treści art. 35 ust. 3 i 4 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wynika, że zarówno działania Komisji in plenum, jak i działania wymienionych w art. 35 ust. 2 jej organów kolegialnych mają postać uchwał, również wówczas gdy zawierają rozstrzygnięcia o charakterze decyzyjnym. Charakter decyzji administracyjnej ma niewątpliwie uchwała Komisji w sprawie odmowy nadania stopnia naukowego doktora, o której mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych. Ze Statutu CKdSSiT wynika, że sprawy te należą do kompetencji Prezydium Komisji (§ 8 pkt 2a Statutu).

Uchwale Prezydium Komisji podjętej na posiedzeniu tego organu w dniu [...] grudnia 2020 r. odbytym w formie wideokonferencji (protokół nr [...]) nadano formę decyzji z tej samej daty. Ta decyzja jest przedmiotem skargi. Do niej mają zatem zastosowanie przepisy art. 189 ust. 1a i 1b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o szkolnictwie i wyższym i nauce.

Według tych przepisów posiedzenia prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i jej sekcji mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (ust. 1a); uchwały podjęte w trakcie posiedzenia przeprowadzonego w ten sposób podpisuje przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a w przypadku jego nieobecności - sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ze wspomnianego protokołu posiedzenia Prezydium Komisji z [...] grudnia 2020 r. wynika, że w posiedzeniu Prezydium uczestniczył przewodniczący Komisji. Decyzja (uchwała) podjęta na tym posiedzeniu została zaś podpisana przez sekretarza Komisji, co nakazuje uznać podniesione w tym zakresie zarzuty skargi za uzasadnione. Organ naruszył bowiem powołany wyżej art. 189 ust. 1 b ustawy wprowadzającej i art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a.

Zdaniem Sądu nie są również pozbawione racji zarzuty dotyczące uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z treści art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym wynika, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przypomnieć, że "odpowiednie" stosowanie prawa zakłada również możliwość niezastosowania określonych przepisów lub poddania ich modyfikacji, jednakże wyłącznie wówczas, gdy są one bezprzedmiotowe lub nie przystają do materii, w której miałyby znaleźć zastosowanie. Tego rodzaju zastrzeżenia nie dotyczą zastosowania art. 107 § 1 i 3 do uchwał Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, o których mowa w art. 35 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych, co znajduje wprost potwierdzenie w treści art. 189 ust. 1b ustawy - Przepisy wprowadzające. Podejmowanie decyzji w głosowaniu tajnym za pomocą systemu teleinformatycznego nie uniemożliwia przyjęcia w tym trybie uzasadnienia rozstrzygnięcia, odpowiadającego wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.. Jest to jedynie kwestia techniczna, dotycząca sposobu przygotowania i przedstawienia osobom uczestniczącym w głosowaniu projektu uzasadnienia, uwzględniającego przebieg jawnego posiedzenia, na którym podjęto uchwałę.

Należy podkreślić, że uzasadnienie rozstrzygnięcia mającego charakter decyzji administracyjnej stanowi istotną gwarancję realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego : zasady zaufania (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) i zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i 78 Konstytucji RP). Nie sposób przyjąć, że te zasady – prawa mają w sprawach dotyczących nadania stopni naukowych i tytułu naukowego mniejsze znaczenie, niż w innych sprawach załatwianych w postepowaniu administracyjnym.

Trzeba dodać, że w sprawach o nadanie stopnia naukowego i tytułu naukowego wagę uzasadnienia rozstrzygnięcia, zawierającego wyczerpujące określenie jego motywów podkreśla również to, że rozstrzygnięcia dotyczące tej materii mają w znaczącym stopniu charakter uznaniowy i że ich sądowa kontrola jest ograniczona, nie sięga bowiem aspektów merytorycznych. Sąd kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem proceduralnym musi mieć jednak możliwość zbadania m. in. czy jej uzasadnienie spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Oceny, czy ustalenia które organ przyjął za podstawę rozstrzygnięcia mają obiektywne i logiczne uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.

Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji tych wymagań nie spełnia. Ogranicza się bowiem do ogólnych uwag podkreślających prawidłowość kontrolowanej uchwały Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych [...] z [...] marca 2019 r. i do kilku wypowiedzi zaczerpniętych z orzeczeń sądów administracyjnych. Treść uzasadnienia nie potwierdza prawdziwości zawartego w nim stwierdzenia, że Prezydium Komisji nie uwzględniło odwołania skarżącego po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postepowania i po przeanalizowaniu złożonego odwołania. Za nieprzekonywujące należy też uznać stwierdzenia organu II instancji, że kontrolowana uchwała Rady Wydziału "jest wystarczająco umotywowana, uzasadnienie uchwały znajduje odzwierciedlenie w wyciągu z protokołu z posiedzenia jednostki organizacyjnej. Wyciąg z protokołu z posiedzenia jednostki organizacyjnej uzupełnia uzasadnienie uchwały jednostki organizacyjnej. Jest niejako integralną jej częścią".

Nie budzi wątpliwości, że protokół z posiedzenia organu kolegialnego nie stanowi integralnej części rozstrzygnięcia podjętego na tym posiedzeniu. W rozpatrywanym przypadku nie może być też uznany za uzupełnienie uzasadnienia uchwały skoro uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia. W dodatku zawarty w aktach sprawy wyciąg z protokołu posiedzenia Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych U[...] z [...] marca 2019 r. nie jest podpisany, a więc nie może być brany pod uwagę jako dowód w tej sprawie.

Z załącznika nr 2 do protokołu z posiedzenia Prezydium Komisji z [...] grudnia 2020 r., na którym podjęto zaskarżoną decyzję – uchwałę wynika, ta decyzja została podjęta na podstawie oceny zarzutów zawartych w odwołaniu, dokonanej przez rzeczoznawcę CK powołanego przez Prezydium CK. Świadczy to o tym, że organ odwoławczy ograniczając się wyłącznie do badania odwołania dopuścił się naruszenia sformułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zasada ta nakazuje organowi odwoławczemu ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, czyli podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W przepisach prawnych rangi ustawowej nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że ta zasada doznaje ograniczenia w postepowaniu w sprawach nadawania stopni naukowych. Niewątpliwie nie można dopatrywać się takiego ograniczenia w art. 35 ust. 4 ustawy o stopniach naukowych, który przewiduje zasięgnięcie przez CK opinii recenzenta przed podjęciem uchwały w przypadku niezatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora. Wniosek, że opinia recenzenta stanowi dostateczną podstawę do wydania decyzji przez Prezydium CK byłby całkowicie błędny.

Stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe, dotyczące zaskarżonej decyzji, i uchwały organu I instancji mogły mieć, zdaniem Sądu istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy procesowej.

-----------------------

2