Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 342/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 24 ust 2c, art. 24 ust 2b pkt 1 lit h
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. art. 156 par 1 pkt 4, art. 28, art. 8, art. 9 i art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a tiret pierwsze, art. 20 ust. 3, art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), art. 2 ust. 1 pkt 8 i art. 20 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 909 ze zm.) oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. 2012 r., poz. 1246), po rozpatrzeniu odwołania P. i A. S. od decyzji Starosty z dnia [...] r. w sprawie odmowy dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, na podstawie dokumentacji z prac geodezyjnych, polegającej na zmianie użytku gruntowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że została ona wydana w oparciu o następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta odmówił dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji z prac geodezyjnych wykonanych na nieruchomościach oznaczonych działką ew. nr [...] i działką ew. nr [...] w obrębie ewidencyjnym P. II, gmina M., polegających na zmianie użytku gruntowego na gruntach rolnych oraz terenach zrekultywowanych dla potrzeb rolnictwa z powodu braku przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Organ nie uznał wykonanych i zgłoszonych prac geodezyjnych jako podstawy do dokonania zmian w aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Starosta stwierdził, iż część gruntów w przedmiotowych działkach była użytkowana w celu wydobywania kopalin i została zrekultywowana w kierunku rolnym. Organ przyjął, że ww. grunty mają charakter rolny, zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który stanowi, że gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa. Taki stan rzeczy powoduje, że zgodnie z przepisami art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, należy przeprowadzić gleboznawczą klasyfikację gruntów. Powyższe nie ma odzwierciedlenia w zawartości dokumentacji znajdującej się w operacie technicznym oraz w dokumentach przedłożonych przez wnioskodawców. W operacie technicznym wykonawca prac geodezyjnych stwierdził, że grunty zajęte pod działalność wydobywczą są nieużytkami - oznaczone symbolem "N", co jest niezgodne z treścią części VII Urzędowej tabeli klas gruntów, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Organ wskazał, że do dokumentacji nie dołączono m.in. wniosku o przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Od decyzji Starosty odwołanie wniosła A. S. i "P. W odwołaniu strony podniosły zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wobec wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, bez uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz naruszenie art. 77, art. 8 i art. 9 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ przytoczył przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 24 ust. 2a, ust. 2b i ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków,

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił, że dnia [...] r. Marszałek Województwa udzielił firmie "P. dwóch koncesji na wydobywanie metodą odkrywkową kruszywa naturalnego ze złóż "M. Zachód" i "M. Wschód 1". W punkcie 5 tiret piąte koncesji "P. zobowiązana została do przeprowadzenia rekultywacji terenów poeksploatacyjnych.

Starosta dnia [...] r. wydał dwie decyzję w sprawie ustalenia rolnego kierunku rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złoża kruszywa naturalnego "M. Zachód" i "M. Wschód 1".

Następnie decyzjami z dnia [...] r. Starosta orzekł o wykonaniu prac rekultywacyjnych o rolnym kierunku rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złóż kruszywa naturalnego.

Zdaniem organu odwoławczego, do ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków rolnych i klas bonitacyjnych decyzje te nie są wystarczające. Brak jest bowiem precyzyjnego ustalenia na zrekultywowanym terenie klas bonitacyjnych mając na względzie ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Klasyfikacja gleboznawcza gruntów przeprowadzana jest w postępowaniu administracyjnym, odrębnym od postępowania ewidencyjnego dotyczącego aktualizacji danych, którego zasady uregulowane są w rozporządzeniu w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.

Organ podkreślił, że zasadniczy wpływ na stan prawny nieruchomości w zakresie użytków gruntowych i klas bonitacyjnych gleb w przedmiotowej sprawie mają decyzje o kierunku rekultywacji oraz decyzje o zakończeniu i udatności rekultywacji. To właśnie ich rozstrzygnięcia determinują konieczność przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów, mając na uwadze przepis art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Wbrew twierdzeniom wykonawcy prac opartych rzekomo o ustalenia decyzji, obszar zrekultywowany nie mógł przyjąć użytku N. Od [...] r. nieużytki, oznaczane w ewidencji gruntów i budynków symbolem N, zaliczane są do grupy gruntów rolnych. Zgodnie z poz. 9 załącznika nr 6 do rozporządzeniem, do nieużytków zalicza się grunty rolne nienadające się bez znacznych nakładów do działalności wytwórczej w rolnictwie, w szczególności:

1) bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty);

2) piaski (piaski ruchome, piaski nadbrzeżne, wydmy);

3) naturalne utwory fizjograficzne, takie jak: urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska, zapadliska, nisze osuwiskowe, piargi;

4) grunty pokryte wodami, które nie nadają się do produkcji rybnej (sadzawki, wodopoje, doły potorfowe).

W grupie tej nie ma gruntów zrekultywowanych, a raczej obiekty ukształtowane przez naturę. Sama istota rekultywacji zmierza do nadania lub przywrócenia gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp, oraz odbudowa lub zbudowanie niezbędnych dróg (art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych). Nieużytkiem natomiast oznacza się teren, który nie nadaje się bez znacznych nakładów do działalności wytwórczej w rolnictwie. Te znaczne nakłady winny zostać już poniesione w ramach przeprowadzonej rekultywacji. Gdyby przyjąć propozycję wykonawcy prac geodezyjnych, że przedmiotowy teren jest nieużytkiem, należałoby uznać, że rekultywacja nie przyniosła założonych efektów, co jest zaprzeczeniem ustaleń zawartych w decyzjach Starosty nr [...] z dnia [...] r. oraz nr [...] z dnia [...] r. o uznaniu rekultywacji. W świetle powyższego propozycje zmienionych użytków gruntowych, przedstawione w sporządzonym przez geodetę wykazie zmian danych ewidencyjnych zawierają wady merytoryczne, które wpływają na brak możliwości uznania tego wykazu jako pełnowartościowego dowodu w sprawie. Fakt zaliczenia nieużytków do grupy gruntów rolnych nie jest tożsamy z uznaniem tego rodzaju użytku za wypełnienie ustaleń decyzji o zakończeniu i udatności rekultywacji dla potrzeb rolniczych.

Mimo iż [...] r. wyniki przywołanej pracy geodezyjnej przeszły pozytywną weryfikację i operat został przyjęty do zasobu otrzymując identyfikator ewidencyjny materiału zasobu: [...], nie zwalnia to organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków od oceny tego materiału w postępowaniu o aktualizację danych ewidencyjnych (orzeczenie WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 711/09, orzeczenie WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 960/12, orzeczenie WSA we Wrocławiu z 7 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 194/15). Inne są bowiem kompetencje organu odpowiedzialnego za przyjęcie operatów geodezyjnych do zasobu, a inne organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny - przyjęty do zasobu - jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot. Skoro zaś zasadniczy dla celów aktualizacji danych ewidencyjnych dokument tego operatu, jakim jest wykaz zmian danych ewidencyjnych, został sporządzony wadliwie, to słusznie Starosta odmówił temu dokumentowi wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez Starostę. Przepis ten dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji i nie można go łączyć z postępowaniem odwoławczym, a zatem zarzut należy uznać za chybiony. Starosta miał podstawy prawne i przesłanki faktyczne do odmowy ujawnienia zmian zgłoszonych w piśmie z [...] r. W uzasadnieniu decyzji Starosty przywołano przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz wyjaśniono stan faktyczny. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez organ zasad wynikających z art. 8, art. 77, art. 107, art. 9 i art. 10 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Od dnia wpływu uzyskania przez Starostę informacji, że firma "P.. stała się stroną postępowania była tak traktowana, o czym świadczy choćby przyjęcie złożonego odwołania. Ponadto, Starosta przekazywał do wiadomości Spółce "P. wszystkie pisma w sprawie, w tym zawiadomienie z 22 marca 2016 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego.

W złożonej skardze na wyżej opisaną decyzję "P. zarzuciła naruszenie art. 77 § 2 i art. 80 k.p.a. oraz naruszenia art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz umorzenie postępowania i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że kwestionowana decyzja obarczona jest wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem została wydana w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Zarzut ten strona wiąże z faktem przyjęcia operatu i dokumentacji do zasobu bez uwag, co oznacza, że postępowanie zostało zakończone.

Decyzja ta dotknięta jest również wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a oraz narusza art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujących całego materiału dowodowego i narusza zasady wynikające z art. 8 i art. 9 k.p.a., tj. pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 107 k.p.a, poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.

Zdaniem skarżącej Spółki, w przypadku stwierdzonych przez organ I instancji rozbieżności winien on podjąć działania zmierzające od wyjaśnienia tych rozbieżności a takich czynności zaniechał, nie uzasadniając dlaczego. W ocenie skarżącej, decyzja została skierowana do osób, które utraciły przymiot bycia stronami w postępowaniu.

W skardze podniesiono również zarzut rażącego naruszenia terminów załatwienia sprawy.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowana decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), dalej określanej jako "ustawa", stanowi, że odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jeden z podstawowych zarzutów skargi dotyczy wydania ww. decyzji w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną. Takowego rozstrzygnięcia o charakterze decyzji administracyjnej strona skarżąca dopatruje się w czynności materialno-technicznej (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy), polegającej na przyjęciu dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy, że stawianie przez stronę skarżącą znaku równości pomiędzy czynnością materialno-techniczną a decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieuprawnione. W przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustawodawca wyraźnie rozróżnił, w ramach procedury dokonywania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dwa sposoby załatwienia sprawy: poprzez czynność materialno-techniczną albo decyzją administracyjną wydawaną w przypadku odmowy dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 2c ustawy). W ocenie Sądu, czynność materialno-techniczna nie może być utożsamiana z decyzją administracyjną, chociażby z tego względu, że nie jest skierowana do indywidualnego podmiotu i nie jest formą oświadczenia woli organu administracji publicznej wyrażoną w ramach postępowania jurysdykcyjnego. Tymczasem wystąpienie przesłanki o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia), która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zaś czynności materialno-technicznej, która nie wywołuje skutku stanu powagi rzeczy osądzonej.

Ponadto, celowym jest zwrócenie uwagi, że samo przyjęcie do zasobu dokumentacji technicznej z prac geodezyjnych nie oznacza, że organ ma bezrefleksyjnie wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów i budynków, pomimo dostrzeżonych wątpliwości albo rozbieżności wynikających z posiadanych dokumentów. W myśl art. 24 ust. 2b ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

Z powołanego przepisu wynika, że czym innym jest czynność materialno-techniczna przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a czym innym aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która może być dokonana m.in. na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h).

Ustawowy obowiązek aktualizowania ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujętych w niej danych dotyczących m.in. gruntów i budynków, stosownie do art. 22 ustawy oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 542) spoczywa na staroście, który dokonuje tej aktualizacji z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w sposób ściśle określony w tych przepisach, tzn. zgodnie z art. 23, art. 24 i art. 24a ustawy oraz § 45, 46 czy 47 przywołanego rozporządzenia.

W orzecznictwie podkreśla się, że dokonanie zmian w operacie ewidencji możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z dokumentów przedłożonych przez stronę wnioskującą o dokonanie aktualizacji (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 221/16).

Przed wprowadzeniem do ewidencji żądanych zmian organ zobowiązany jest zatem dokonać weryfikacji takiego wniosku i ocenić, czy faktycznie udokumentowano rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Postępowanie rejestracyjne służy jedynie rejestracji niebudzących wątpliwości danych o gruntach, budynkach i lokalach. Organ ewidencyjny nie jest przy tym obowiązany i uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przyczyn istniejących rozbieżności pomiędzy posiadanymi dokumentami, w tym przedłożonymi mu przez stronę wnioskującą o wprowadzenie zmian. Niezasadny zatem okazał się zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 77 k.p.a., polegającego na zaniechaniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Jeżeli strona wnioskuje o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków, których to zmian nie udokumentowała w przepisami określony sposób, to organ ma prawo wydać decyzję o odmowie wprowadzenia zmian wskazując, że braku jest ku temu dostatecznych podstaw.

W zgłoszeniach zmian do ewidencji gruntów z dnia [...] r. dot. działek [...] wskazano na zmianę sposobu użytkowania na obszarach zrekultywowanych, zgodnie z projektem rekultywacji oraz wydaną decyzją, na użytek N.

Organy obu instancji zasadnie uznały jednak, że wnioski przedstawione w operacie sporządzonym przez geodetę i przedłożone przez stronę wraz z wnioskiem o wprowadzenie zmian do ewidencji w oznaczeniu charakteru gruntów są sprzeczne z dokumentami potwierdzającymi dokonanie rekultywacji gruntów, w szczególności z decyzjami Starosty z dnia [...]r. W decyzjach tych Starosta uznał prace rekultywacyjne na nieruchomościach na których prowadzone były prace związane z eksploatacją kruszywa naturalnego za zakończone. W uzasadnieniu tych decyzji organ wskazał, że prace rekultywacyjne prowadzone były zgodnie z ustalonym kierunkiem w oparciu o sporządzoną dokumentację rekultywacji terenów poeksploatacyjnych kopalni kruszywa naturalnego (M. Wschód 1 i M. Zachód) a gruntom zdegradowanym w wyniku prowadzenia działalności górniczej przywrócono wartość użytkową.

Zasadnym jest przy tym również odwołanie się do dokumentacji pt. Rekultywacja terenów poeksploatacyjnych odkrywkowej kopalni kruszywa naturalnego M. Zachód i M. Wschód 1, która stanowiła podstawę do ustalenia rolnego kierunku rekultywacji określonego decyzjami Starosty ustalającymi "rolny kierunek rekultywacji dla terenów poeksploatacyjnych złoża kruszywa naturalnego" M. Z. i M. Wschód 1. Z dokumentacji tej wynika, że rekultywacja miała być przeprowadzona dwuetapowo, tj. wykonana miała być rekultywacja techniczna i rekultywacja biologiczna – polegająca na polepszeniu struktury chemicznej, mineralogiczno-morfologicznej i fizycznej gleb zdegradowanych (w dwóch wariantach). Preferowaną formą użytkowania rolniczego miał być użytek zielony z ewentualnymi dosadzeniami na skarpach.

Zestawienie przedstawionych dokumentów wskazuje, że rekultywacja miała doprowadzić do przywrócenia gruntom wartości użytkowej a formą tą miał być użytek zielony. Zakończenie takiej rekultywacji potwierdzają istniejące w obrocie prawnym decyzje Starosty o zakończeniu rekultywacji. Trafnie organy orzekające w sprawie stwierdziły, że treść ww. dokumentów nie jest zbieżna z ustaleniami operatu technicznego i wnioskami strony o uznaniu zrekultywowanych części nieruchomości jako gruntów mających charakter nieużytków.

Zgodnie z § 68 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, grunty rolne dzielą się m.in. na nieużytki, oznaczone symbolem – N.

Według urzędowej tabeli klas gruntów, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246), nieużytki stanowią grunty niewymienione w częściach I - VI nienadające się do jakiejkolwiek produkcji.

Do nieużytków zalicza się:

1) bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty),

2) piaski (piaski ruchome, plaże nieurządzone, piaski nadbrzeżne, wydmy),

3) naturalne utwory fizjograficzne, takie jak: urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska, zapadliska, nisze osuwiskowe, piargi.

Analiza powyższych przepisów doprowadziła organy do prawidłowego wniosku, że skoro wykonanie rekultywacji miało doprowadzić do przywrócenia gruntom wartości użytkowej i zostało to potwierdzone odpowiednimi decyzjami Starosty, to w sprzeczności z tymi decyzjami jest stwierdzenie, w bezpośrednio następującym po wydaniu tych decyzji okresie, że te same grunty mają charakter nieużytków.

Zarzut strony skarżącej o rażącym naruszeniu terminów rozpatrywania sprawy, abstrahując od zasadności jego argumentacji, mógłby mieć znaczenie przy analizowaniu stanu bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Pozostaje on jednak bez znaczenia przy kontrolowaniu legalności wydanej już merytorycznej decyzji w sprawie.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała również, że decyzja została skierowana do osoby, która utraciła przymiot bycia stroną w niniejszym postępowaniu. Sąd rozważył zasadność tego zarzutu w kontekście wystąpienie ewentualnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.

W judykaturze uznaje się, że przez pojęcie "skierowanie decyzji" należy rozumieć określenie w drodze decyzji praw i obowiązków oznaczonego podmiotu prawa, nie ma natomiast istotnego znaczenia sam fakt doręczenia decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 563/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2671/15). W wyroku z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2278/14 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że przesłanka nieważności postępowania określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. nie obejmuje każdego przypadku nieprawidłowego określenia strony w decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuację, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji. Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego, zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania.

Z akt administracyjnych wynika, że po wydaniu przez organ I instancji decyzji z dnia [...] r. A. S., W. S. i K. S. przenieśli swoje udziały we własności działek nr [...] na B.. Organ odwoławczy dostrzegł ten fakt, co wynika wprost z ostatniego akapitu uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Również z jej rozdzielnika wynika, że decyzję tą skierowano do skarżącej Spółki, zaś pozostałym osobom fizycznym, które zainicjowały postępowanie i brały w nim udział jako strony postępowania, będące poprzednikami prawnymi "P., decyzję doręczono jedynie "do wiadomości". Zdaniem składu orzekającego, wysłanie decyzji również do podmiotów, które co prawda na dzień jej podjęcia nie posiadały przymiotu stron postępowania, nie wyczerpywało przesłanki nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego oraz poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).