Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1 , art. 66 ust. 1 i 67 pkt 3
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 230
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
article: art. 37 ust. 1 i pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 77par 1  , 7, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. G. i E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., [..] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z późn.zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania W. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. S. z dnia [...] r., [...] , nr [...] nakazującej E. i W. G. rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] w obrębie [...] w S. na skarpie i części koryta rzeki [...] przy ul.[...] , na odcinku na wysokości granicy działek [...] – na przedłużeniu ogrodzenia z bramą oraz na wysokości ogrodzenia dzielącego działki

o numerach geodezyjnych [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 z późn.zm.) nakazał skarżącym rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie geodezyjnym w S. (koryto i skarpa rzeki [...] ): - odcinka ogrodzenia usytuowanego w linii granicy działek

o numerach geodezyjnych [...] - odcinka ogrodzenia usytuowanego w linii granicy działek o numerach geodezyjnych [...]

Stan faktyczny i prawny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco:

W dniu [...] r. Wojewódzki Komitet Przeciwpowodziowy Województwa wystąpił do Starosty [...] o podjęcie decyzji natychmiastowego usunięcia z koryta rzeki [...] ogrodzenia, powiększającego zagrożenie powodziowe.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że ogrodzenie w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] – na odcinku na wysokości granicy działek[...] – równolegle do ściany podłużnej budynku na działce nr [...] oraz na wysokości ogrodzenia dzielącego działki o numerach geodezyjnych[...] – wykonał bez wymaganego pozwolenia na budowę W. G. i, który w dniu [...] r. oświadczył, że przedmiotowe ogrodzenie wykonał w roku [...] , a w roku [...] poprawił.

Powyższe stanowiło podstawę do wydania przez PINB w S. w dniu [...] r. decyzji nakazującej E. i W. G. rozbiórkę ogrodzenia wykonanego w poprzek działek oznaczonych nr[...] , przy ul. Z. w S. oraz nr [...] , tj. przy skarpie rzeki [...] , przy ul. [...] w S., w części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Na skutek rozpatrzenia odwołania E. i W. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją z dnia [...] r., nr[...] , utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję organu pierwszej instancji.

E. i W. G. wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Decyzją z dnia [...] r., nr[...] , Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. stwierdził nieważność obu ww. decyzji wskazując, iż organy nie wyjaśniły i nie wskazały, czy i jaka część ogrodzenia powstała na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S., a jaka samowolnie.

Pismem z dnia [...] r., G. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w S., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o rozbiórkę ogrodzenia wykonanego w poprzek działek oznaczonych nr [...] (ul. [...] w S.) i nr [...] (skarpa rzeki [...] , przy ul. [...] w S.) z uwagi na naruszenie art.27 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. Prawo wodne. Wnioskodawca dołączył dokumentację wskazującą, że przedmiotowe ogrodzenie na skarpie i w korycie rzeki [...] stanowiło na całej swej wysokości przeszkodę dla spiętrzonej wody w rzece.

Organ ustalił, że część ogrodzenia znajdująca się na działce nr [...] – ul. Z. została przebudowana w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego

w S. z dnia [...] r. i następnie rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r., sygn. akt [...] nakazującym inwestorom wydanie Gminie Miastu S. działki nr [...] w stanie wolnym.

Odnośnie dwóch odcinków ogrodzenia usytuowanych na działce nr [...] , decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z [...] 6 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał E. i W. G. ich rozbiórkę.

W postępowaniu odwoławczym G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego.

Na skutek rozpoznania skargi E. i W. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem wydanym w dniu [...] r., sygn. akt II SA/Sz 394/13 uchylił decyzje organów obu instancji.

W ocenie Sądu, z uwagi na niesporny fakt wybudowania rzeczonego ogrodzenia na skarpie i części koryta rzeki [...] około roku 1987, trafnie organy przyjęły, jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia

24 października 1974 r. Natomiast, wbrew twierdzeniom skarżących, nie mógł znaleźć odpowiedniego zastosowania w zakresie właściwości organów art. 88l ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2011 r., ponieważ określona w nim kompetencja dyrektora regionalnego gospodarki wodnej sprowadza się do wydania decyzji zwalniającej z zakazów wymienionych w art. 88l ust. 1.

Sąd zaznaczył, że z ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu wynika, że przewidziana w art. 37 ust 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane

z 1974 r. zgodność z przepisami budowlanymi dotyczy okresu realizacji budowy, natomiast zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania zaskarżonej decyzji. Niezależnie od tego, czy podstawą wydania nakazu rozbiórki ma być art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., czy obecnie obowiązujący art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nakaz ten musi być poprzedzony czynnościami organu nadzoru budowlanego umożliwiającymi stronie zainteresowanej (inwestorowi bądź właścicielowi obiektu) legalizację obiektu wzniesionego w warunkach samowoli.

W rozpoznawanej sprawie sięganie do zapisów planu zagospodarowania przestrzennego z daty budowy inwestycji było nietrafne a wydanie decyzji o rozbiórce przedwczesne. Sąd zaznaczył, że organy nadzoru budowlanego winny odnieść się do reguł aktualnie wyznaczających ład przestrzenny na obszarze objętym samowolą budowlaną, tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.).

Skoro aktualnie brak jest planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu,

na którym wybudowano ogrodzenie, organ powinien był umożliwić stronie skarżącej uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, celem ustalenia czy sporny obiekt budowlany – zgodnie z aktualnym porządkiem planistycznym, wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, został wzniesiony zgodnie, czy też nie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją wydaną w dniu [...] r., nr [...]w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974r. Nr38, poz. 229 z późn.zm.) w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał E. i W. G. rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] w obrębie [...] w S. na skarpie i części koryta rzeki [...] przy ul. [...] na odcinku na wysokości granicy działek[..] – na przedłużeniu ogrodzenia z bramą oraz na wysokości ogrodzenia dzielącego działki o numerach geodezyjnych [...] .

Organ wyjaśnił, iż kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] nakazał inwestorom przedłożenie w terminie do dnia [...] r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] w obrębie 3 w S. na skarpie i części koryta rzeki [...] przy ul. [...] na odcinku na wysokości granicy działek [...] – na przedłużeniu ogrodzenia

z bramą oraz na wysokości ogrodzenia dzielącego działki o numerach geodezyjnych [...] . Jednakże inwestorzy wymaganego dokumentu nie przedłożyli, a z ustaleń organu wynika, że nie wystąpili nawet z wnioskiem o wydanie przedmiotowej decyzji.

W toku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] r. pracownicy organu ustalili, że sporne ogrodzenie nie zostało rozebrane.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. G.. Wnosząc

o uchylenie kwestionowanej decyzji zarzucił jej naruszenie art. 156 § 1 K.p.a. w związku z art. 88o ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego ogrodzenia, mimo, że organem rzeczowo właściwym jest dyrektor właściwego regionalnego zarządu wód; nieprecyzyjność określenia przedmiotu rozbiórki poprzez wskazanie ogrodzenia w liczbie pojedynczej, podczas, gdy z dalszej części wynika, że nie jest możliwe istnienie jednego ogrodzenia; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na przyjęciu, że ogrodzenie na skarpie i części korytarza rzeki [...] przy ul. [...] jest na wysokości granicy działek [...] oraz [...] , podczas, gdy z mapy stanowiącej część wypisu z ewidencji gruntów wynika, że mogłyby być to co najwyżej granicy działek [...] oraz [...] ; przyjęcie, że ogrodzenie mogło powstać najwcześniej w 1987 r., gdyż wtedy skarżący nabyli prawo wieczystego użytkowania działki[...] , podczas gdy pierwotnie powstało ono, przed rokiem 1987 w czasie, kiedy użytkownikami wieczystymi nieruchomości byli K. i A. K.; nieprawidłowe stwierdzenie, że całe ogrodzenie podlegające rozbiórce znajduje się w odległości[...] ; wadliwe wskazanie, że sporne ogrodzenie w okresie podwyższonego poziomu wody powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, ponieważ zatrzymujące się na nim zanieczyszczenia stanowią wraz z nim przeszkodę dla płynącej wody, ponieważ na bieżąco są przez skarżących usuwane; z załączonych do notatki służbowej z dnia [...] r. fotografii nie wynika fakt, że gałęzie, które zatrzymały się na ogrodzeniu stanowią na całej wysokości przeszkodę dla spiętrzonej wody; pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego, że w momencie wybudowania ogrodzenia nurt i bieg rzeki [...] położony był o ok. 6 m dalej, a obecny przebieg rzeki w tym miejscu wynika z regulacji jej biegu dokonanego w latach 80 – tych; przedmiotowe ogrodzenie stanowi ochronę życia i zdrowia skarżących.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego opisaną na wstępie decyzją uchylił decyzję organu powiatowego i na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał inwestorom rozbiórkę wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce

o numerze geodezyjnym [...] w obrębie geodezyjnym 2 w S.:

1/ odcinka ogrodzenia usytuowanego w linii granicy działek o numerach geodezyjnych [...] , 2/ odcinka usytuowanego w linii granicy działek o numerach geodezyjnych [...] .

Analizując stan prawny i faktyczny w przedmiotowej sprawie organ zaznaczył,

że w dacie wykonania spornych odcinków ogrodzenia obowiązywały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3b rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, wykonywanie stałych ogrodzeń z kształtowników metalowych, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor takiej decyzji nie uzyskał, natomiast zgodnie z orzecznictwem ogrodzenie na działce nie zabudowanej obiektem budowlanym, kwalifikowane jest jako obiekt budowlany.

W takim przypadku zastosowanie mają przepisy art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zgodnie z którymi przepisów art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ww. ustawy. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r., w tym przypadku przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2.

Dalej organ wywiódł, iż w okresie budowy rzeczonych odcinków ogrodzenia obowiązywały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Właściciel gruntu obowiązany jest umożliwić dostęp do wody, pozostawić przejście lub przejazd dla swobodnego ruchu wzdłuż wód (art. 11 ust. 1). Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 na obszarze położonym między wałem przeciwpowodziowym a korytem wody płynącej zabrania się m.in. wznoszenia obiektów budowlanych oraz wykonywania urządzeń lub robót, które mogą utrudniać ochronę tych obszarów przed powodzią. Na wałach przeciwpowodziowych zabronione jest rozkopywanie wałów, wbijanie słupów, ustawianie znaków przez nieupoważnione osoby, sadzenie drzew lub krzewów (art. 67 ust. 1 pkt 3). Wykonując ogrodzenie na skarpie, inwestor naruszył powyższe przepisy.

Na istnienie spornych odcinków ogrodzenia nie pozwalają także przepisy ustawy z dnia 18 lipca [...] 1 r. Prawo wodne zgodnie, bowiem z art. 27 ust. 1 zabrania się grodzenia nieruchomości przyległych do powierzchniowych wód publicznych w odległości mniejszej niż 1,5m od linii brzegu, oraz zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar. Właściciel nieruchomości przyległej do wód objętych powszechnym korzystaniem jest obowiązany zapewnić dostęp do wody w sposób umożliwiający to korzystanie – art. 28 ust. 2.

Z załączonej do akt mapy zasięgu stref bezpośredniego zagrożenia powodziowego wynika, że skarpa rzeki [...] w rejonie spornego ogrodzenia znajduje się w zakresie terenów szczególnego zagrożenia powodziowego i mieści się w zakresie określonym art. 9 ust. 1 pkt 6c) lit. b i c ustawy Prawo wodne.

W myśl utrwalonego orzecznictwa ocena, czy budowa nie narusza przepisów

z [...] zagospodarowania przestrzennego, niekoniecznie musi opierać się na treści unormowań zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego czy decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ w sytuacji braku takiego planu możliwe jest dokonanie ustaleń i stwierdzeń z zastosowaniem innych norm prawnych regulujących kwestie zapewnienia ładu przestrzennego. W takiej sytuacji badanie zgodności z przepisami winno sprowadzić się do badania zgodności z ogólnym porządkiem planistycznym, wytyczonym przepisami ustawy z [...] r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami odrębnymi do których odsyła ta ustawa, np. przepisy ustawy o drogach publicznych, prawa wodnego, prawa ochrony środowiska i inne.

Zatem niezależnie od faktu nieuzyskania przez skarżących decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornego ogrodzenia, naruszenie powołanych przepisów ustawy Prawo wodne oznacza, że ogrodzenie to zostało wybudowane niezgodnie z przepisami z [...] zagospodarowania przestrzennego. Ponadto powoduje ono niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.

Podsumowując w ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy przyjął właściwą podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jednakże uwzględniając argumenty skarżącego w zakresie precyzyjnego określenia obiektu budowlanego, skorygował jej sentencję.

Odpowiadając na pozostałe zarzuty odwołania organ wyjaśnił, że budowa obiektów budowlanych niezależnie od ich usytuowania podlega przepisom ustawy Prawo budowlane, tak więc przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzone jest przez organy nadzoru budowlanego zgodnie z kompetencjami, co również potwierdził w swoim wyroku z dnia 12 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny. Również wbrew twierdzeniom skarżących numeracja działek jest zgodna z danymi z państwowej ewidencji gruntów, a liczba 315 nie jest numerem działki, a oznaczeniem punktu osnowy geodezyjnej. Z akt sprawy bezspornie wynika fakt wybudowania ogrodzenia na skarpie i części koryta rzeki [...] około r.

co również podkreślono w wyroku Sądu. W piśmie do skarżących z dnia 14 kwietnia 1987 r. Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej Rejonowy Oddział S. wyraził zgodę E. G. na przedłużenie ogrodzenia działki do skarpy rzeki [...] . Pismo to jednoznacznie wskazuje, że przedłużenie ogrodzenia działki skarżących do skarpy rzeki [...] i na jej skarpie oraz w korycie rzeki wykonano po [...] r., tj. po nabyciu w dniu 13 kwietnia 1987 r. przez skarżących prawa wieczystego użytkowania działki [...] . Powyższe dotyczy wszystkich części ogrodzenia, usytuowanych w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] . W piśmie z dnia 4 listopada 1997 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej RO S. wyraził skarżącym zgody na wykonanie żadnego typu ogrodzenia na ww. działce. Również w zaskarżonej decyzji organ powiatowy nie stwierdził, że ogrodzenie położone jest w odległości [...] od linii brzegu, która nie została określona. Z fotografii, protokołu kontroli oraz notatki służbowej załączonej do akt sprawy wynika, że zanieczyszczenia zatrzymują się na spornym ogrodzeniu i mogą powodować powstanie zatoru, skutkiem czego może nastąpić zalewanie terenów przyległych, również posesji skarżących. Jak wykazał organ powiatowy przedmiotowe ogrodzenie powstało pomiędzy [...] r. zatem wykonana w latach 80 – tych regulacja rzeki [...] i jej wcześniejszy przebieg nie ma wpływu na tok niniejszej sprawy.

Na opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. G. i E. G. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz uchylenie decyzji w zakresie, w którym organ nakazał skarżącym rozbiórkę odcinków spornego ogrodzenia, zarzucili jej naruszenie:

- art. 156 § 1 K.p.a. w związku z art. 88o ust. 1 w związku z art. 88l ust. 2 w związku

z ust. 1 pkt 1 oraz w związku z art. 27 ust. 3 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca [...] 1 r., poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę odcinka ogrodzenia, pomimo, że organem rzeczowo właściwym w przedmiocie wydania takiej decyzji jest dyrektor właściwego regionalnego zarządu gospodarki wodnej zaś organem odwoławczym – Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (art. 4 ust. 3 powołanej ustawy). W ocenie skarżących brak jest również właściwości rzeczowej organów budowlanych, ze względu na szczególne w tym zakresie względem ustawy Prawo budowlane przepisy Prawa wodnego. Za nietrafne w tym zakresie skarżący uważają stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 września 2013 r. na które powołuje się również organ odwoławczy, jakoby treść przepisów Prawa wodnego, w szczególności art. 88l nie zawierała normy kompetencyjnej wyłączającej przepisy o właściwości organów nadzoru budowlanego;

- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków A. K. oraz stron jak również wnioskowanego w odwołaniu dowodu z dokumentacji znajdującej się w G. Zarządzie Melioracji i Urządzeń Wodnych

w S. w celu ustalenia daty powstania ogrodzenia, podmiotu, który je wykonał oraz regulacji rzeki [...] przy jednoczesnym oparciu decyzji w zakresie ustalenia daty powstania ogrodzenia i jego wykonawcy wyłącznie o pismo ZMiGW RO S. z dnia [...] r. i nieprecyzyjne oświadczenie W. G. Tymczasem ustalenie daty powstania ogrodzenia i jego wykonawców ma istotny wpływ na wynik sprawy , ponieważ zarówno ustawa Prawo wodne (art. 88o ust. 1 in fine) jak i ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (art. 38 ust. 1) wskazują na obowiązanego do rozbiórki – wykonawcę (Prawo wodne) albo inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego (prawo budowlane), a skarżący nie posiadają żadnego z powyższych statusów;

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w zakresie ustalenia numeracji działki i w konsekwencji przyjęcie, że ustalona przez organ powiatowy numeracja działek jest prawidłowa, a liczba 315 na przedstawionej przez skarżących mapie nie jest numerem działki lecz oznaczeniem punktu osnowy geodezyjnym, a prawidłowym numerem działki jest numer [...] ;

- art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.

w związku z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw człowieka poprzez zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. i nakazanie rozbiórki obiektu powstałego, zdaniem organu 28 lat temu, tj. nałożenie ciężaru administracyjnoprawnego wkraczającego w prawo własności stron, pomimo długiego upływu czasu.

W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w S. w dniu [..] r. pełnomocnik skarżących zmodyfikował zawarty w punkcie pierwszym skargi zarzut w ten sposób, że organem właściwym stosownie do treści

art. 88l ust. 1 pkt 3 oraz art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawo wodne jest Dyrektor właściwego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, a gdyby przyjąć, że część ogrodzenia znajduje się na wale przeciwpowodziowym właściwym do tej części ogrodzenia jest Marszałek Województwa – art. 88n ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia [...] 2 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej zwanej "P.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu, wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przy braku powyższych przesłanek sąd oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Badając kwestionowaną decyzję według przedstawionych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa.

Podstawę wydanej decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 i pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowane (t.j. Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.).

Oceniając kwestionowaną decyzję w szczególności przypomnieć należy,

że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., który wyrokiem z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 394/13 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu powiatowego z dnia [...] r. W uzasadnieniu Sąd zawarł ocenę prawną i wskazania dla organu administracji publicznej co do dalszego postępowania.

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest również przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.

Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, natomiast wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Stanowią one więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Zatem kontrolując zaskarżone decyzje należy zweryfikować je ze wskazaniami zawartymi w wyroku Sądu z dnia 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 394/13.

Mając powyższe na uwadze, za chybiony uznać należało podnoszony przez skarżących zarzut naruszenia właściwości rzeczowej organów. Kwestię tę przesądził już WSA w S. w powołanym wyroku wskazując, że pomimo, iż do obiektów,

o których mowa w art. 103 ust. 2 Prawo budowlane stosować należy przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., to właściwość organów do załatwiania takich spraw określić należy na podstawie aktualnej ustawy. Natomiast z art. 83 tej ustawy bezspornie wynika, że właściwym do orzekania w sprawie samowoli budowlanej jaką jest wybudowanie ogrodzenia bez pozwolenia na budowę, na terenie niezabudowanym obiektem budowlanym jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jako organ pierwszej instancji. Sąd wyjaśnił również, że powoływane przez skarżących przepisy ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2011 r. (art. 88 l ust. 1) w żadnym zakresie nie zawierają normy kompetencyjnej, wyłączającej przepisy o właściwości organów nadzoru budowlanego w sprawie o nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, przewidzianych ustawą Prawo budowlane. Organy nadzoru budowlanego prowadziły przedmiotowe postępowanie zgodnie z kompetencjami wynikającymi z regulacji zawartej w art. 83 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zgodnie z którą do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa m.in. w art. 48 – 51 ustawy Prawo budowlane, a więc również kompetencje do orzekania w sprawie samowoli budowlanej, jaką stanowi wybudowanie ogrodzenia bez pozwolenia na budowę, na terenie niezabudowanym obiektem budowlanym.

Wyjaśnić również należy, że fakt wskazania przez skarżących innych przepisów ustawy Prawo wodne, z których ich zdaniem wynika, iż to nie organy nadzoru budowlanego są właściwe do orzekania w sprawie samowoli budowlanej wykonanej w korycie rzeki lub na wale przeciwpowodziowym, nie zwalnia Sądu w obecnym składzie ze związania oceną prawną wynikającą z wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 394/13. Należy mieć tu na uwadze przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z przytoczonego przepisu wynika, że Sąd rozpoznając skargę dokonuje kompleksowej oceny zaskarżonej decyzji, biorą pod uwagę wszystkie przepisy i okoliczności faktyczne mające wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że nawet jeżeli Sąd nie dał temu wprost wyraz w uzasadnieniu wyroku, to w sprawie II SA/Sz 394/13 dokonał kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo wodne obecnie wskazywanych przez skarżących. To z kolei oznacza, że Sąd w obecnym składzie związany jest stanowiskiem Sądu wyrażonym w ww. wyroku i nie może dokonać odmiennej oceny w tym zakresie.

Podobnie jest z zarzutem braku przesłuchania wskazanych przez skarżących świadków i co za tym idzie nieprecyzyjnego ustalenia daty powstania spornego ogrodzenia. Z obszernie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że po nabyciu przez skarżących w dniu [...]r. prawa wieczystego użytkowania działki nr[..] , pismem z dnia 14 kwietnia 1987 r. Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej Rejonowy Oddział S. wyraził zgodę na przedłużenie ogrodzenia działki E. G. do skarpy rzeki [...] . Powyższe dotyczy wszystkich części ogrodzenia, usytuowanych w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] – skarpa rzeki i rzeka [...] w rejonie działek[...] . W piśmie z dnia [...] r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Gospodarki Wodnej RO S. wyraził zgody na wykonanie żadnego typu ogrodzenia na działce o numerze geodezyjnym [...] . Analiza zgromadzonych dokumentów stanowiła podstawę do ustalenia, że ogrodzenie w poprzek działki o numerze geodezyjnym [...] – na wysokości granicy działek [...] – równolegle do ściany podłużnej budynku na działce nr [...] oraz na wysokości ogrodzenia dzielącego działki o numerach geodezyjnych [...] wykonał W. G. i, który w osobiście złożonym w PINB w S. w dniu [...] r. oświadczeniu, podał,

że przedmiotowe ogrodzenie wykonał w roku [...] poprawił.

W oparciu o powyższe Sąd w wyroku z 2013 r. uznał – wiążący przy ponownym rozpoznaniu sprawy i skargi – że sporne ogrodzenie na skarpie i części koryta rzeki [...] wybudowane zostało około 1987 r.

Z uwagi na wskazane ustalenia nie mogą również odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października

1974 r. z powodu nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wkraczającego w prawo własności skarżących mimo długiego upływu czasu. Skoro bowiem ustalono,

że samowola budowana powstała około 1987 r. zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) w przypadku samowoli budowlanej popełnionej przed dniem 1 stycznia 1995 r. odpowiednie zastosowanie mają przepisy poprzedniej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, ogrodzenie na działce nie zabudowanej obiektem budowlanym, kwalifikowane jest jako obiekt budowlany.

Prawidłowo zatem organ zastosował przepis artykuł 37 ust. 1 powołanej ustawy, który wymienia dwie przesłanki obligujące właściwy organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę: stwierdzenie, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o panowaniu i zagospodarowaniu i przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt 1) lub stwierdzenie, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2). Podkreślenia wymaga fakt, że okoliczności te, poprzez zastosowanie spójnika "lub" nie są przesłankami łącznymi, a zaistnienie jednej z nich obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki.

Przy czym uwzględniając wiążące stanowisko sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zgodnie z którym do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowane niezbędne jest także ustalenie w sposób bezsporny wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. umożliwienie stronie zainteresowanej uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, w celu ustalenia, czy obowiązujące przepisy ustawy

o zagospodarowaniu przestrzennym pozwalają na usytuowanie spornego ogrodzenia we wskazanym terenie, prowadząc ponownie postępowanie PINB w S. postanowieniem z dnia [...] r., [...] nałożył na E. i W. G. obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornych odcinków ogrodzenia wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w poprzek działki nr [...] w obrębie [...] w S. na skarpie i części koryta rzeki [...] w terminie do dnia [..] r. Jednakże skarżący nałożonego obowiązku nie wykonali, nie rozebrali również rzeczonego ogrodzenia ( [...] przeprowadzone przez pracowników PINB w dniu [...] r.)

W tych warunkach wydanie nakazu rozbiórki na podstawie przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowane z dnia 24 października 1974 r. było niewadliwe. Brak pozwolenia na budowę, naruszenie przepisów obowiązującego w okresie budowy odcinków ogrodzenia art. 11 ust. 1 , art. 66 ust. 1 i 67 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 230) oraz obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 18 lipca [...] 1 r. Prawo wodne (art. 27 ust. 1) oznacza, że sporne ogrodzenie wybudowane zostało niezgodnie z przepisami z [...] zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, jak wykazały organy, ogrodzenie to powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, ponieważ zatrzymujące się na nim zanieczyszczenia stanowią wraz z nim przeszkodę dla płynącej wody i mogą spowodować zator, a tym samym spiętrzenie i wylanie rzeki.

Nie doszło również, wbrew twierdzeniom skarżących, do przedawnienia

w zastosowaniu sankcji przewidzianej w powołanym przepisie art. 37 Prawa budowlanego. Brzmienie art. 37 ustawy Prawo budowlane jest jednoznaczne i nie przewiduje możliwości odstąpienia od nakazu rozbiórki w sytuacji odpowiadającej hipotezie tej normy. Powoływany przez skarżących upływ czasu i naruszenie wydanym nakazem rozbiórki prawa własności nie ma znaczenia i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem nakaz rozbiórki obiektu zrealizowanego bez pozwolenia na budowę nie narusza istoty prawa własności, bowiem znajduje on zastosowanie do osób naruszających prawo, które winny liczyć się z konsekwencjami minimalnymi jakimi jest przywrócenie stanu poprzedniego to jest sprzed naruszenia, czyli budowy bez pozwolenia.

Wyjaśniona już również została kwestia nieprawidłowego numeru odczytywania przez skarżących numeru działki [...] zamiast [...] Jak wskazał Sąd w powoływanym wcześniej wyroku kwestia ta nie miała wpływu na wynik sprawy a ustalona przez organ powiatowy numeracja działek jest zgodna z danymi z państwowej ewidencji gruntów. Natomiast liczba [...] na przedstawionej przez skarżących mapie nie jest numerem działki, a oznaczeniem punktu osnowy geodezyjnej.

Tym samym Sąd nie podzielił również zarzutów skargi odnośnie naruszenia

art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego, a przez to działanie wbrew interesowi skarżących na ich szkodę.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji oparte zostały na ustaleniach, które uznać należy za prawidłowe, zupełne, logiczne i przekonywujące. Poczynione przez organy ustalenia znajdują potwierdzenie w całokształcie materiału dowodowego, który został zebrany w sposób wyczerpujący, przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 K.p.a.). Co również istotne organy orzekające w sprawie prawidłowo wykonały wytyczne Sądu wyrażone we wcześniejszym wyroku.

Reasumując podkreślenia wymaga, że zarzuty skargi w większości stanowią polemikę z poglądem wyrażonym w uprzednim wyroku tutejszego Sądu, a zatem nie mogły zatem odnieść skutku z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.