Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 142/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 10, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant : st. sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Burmistrz [...] orzekł o wymeldowaniu J. M. oraz jej małoletniej córki M. M. z miejsca pobytu stałego w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu podał, że postępowanie wszczęte zostało na wniosek M. M., w którym domagał się on wymeldowania swej żony – J. M. W toku postępowania dwukrotnie doszło do uchylenia przez Wojewodę [...] decyzji o wymeldowaniu, wydanych przez organ pierwszej instancji, z powodu wad proceduralnych. Przytaczając przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Burmistrz [...] podał, że J. M. opuściła w dniu 12 stycznia 2004 r. miejsce dotychczasowego stałego zamieszkania. Odnośnie przyczyn opuszczenia lokalu, którymi miało być znęcanie się psychiczne i fizyczne przez M. M. oraz obawa o własne życie, organ wskazał na wyrok Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...] z dnia [...], uniewinniający M. M. od zarzucanych mu powyższych czynów. Ponadto organ stwierdził, iż w toku postępowania z udziałem świadków ustalono, iż po opuszczeniu lokalu J. M. przebywała tam sporadycznie w ciągu dnia, a pobyt ten był związany z przywożeniem wspólnej córki M. celem odwiedzin ojca – M. M. W związku z wyjaśnieniami J. M. na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r., iż po opuszczeniu miejsca stałego zameldowania zamieszkiwała w N., S. i C., przy czym jej centrum życiowe znajdowało się w miejscu stałego zameldowania, gdyż prowadziła tam działalność zawodową, na co wskazywały adresy, numery kont i regon oraz inne dane, organ uznał, iż z uwagi na niewielką odległość powyższych miejscowości od G., te okoliczności nie mogą świadczyć o lokalizacji centrum życiowego w miejscowości związanej z życiem zawodowym, konkludując, że życie zawodowe należy oddzielić od życia osobistego. Poza tym organ, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał na możliwości skorzystania ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej, podkreślając że J. M. nie uzyskała prawomocnego wyroku przywracającego jej posiadanie lokalu. Organ nie uwzględnił również podawanych przez J. M. faktów zgłaszania interwencji w organach ścigania, podnosząc, że prowadzenie sprawy przez prokuraturę nie przesądza o udowodnieniu danego zdarzenia, gdyż takie znaczenie należy przypisać wyłącznie prawomocnemu wyrokowi sądowemu, a nie zgłoszeniom i interwencjom Policji. W końcowej części uzasadnienia organ wskazał na niebudzącą wątpliwości okoliczność, że w dniu 30 kwietnia 2007 r. J. M. w wyniku interwencji Policji wprowadziła się do spornego lokalu przy ul. [...] w G. pod nieobecność M. M., jednak takie zajęcie lokalu ocenił jako zmierzające do stworzenia przesłanki wyłączającej wymeldowanie, które nie może być poczytane za zamieszkiwanie niweczące skutki jego wcześniejszego opuszczenia przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Od decyzji tej odwołanie wniosła J. M., reprezentowana przez pełnomocnika – r. pr. A. W., zarzucając naruszenie przepisów art. art. 6 ust. 1, 7 ust. 1, 14 ust. 2 oraz 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisów postępowania administracyjnego. Pełnomocnik wskazał na pominięcie składanych w toku postępowania wniosków dowodowych, podkreślając, że opuszczenie lokalu przez J. M. nastąpiło w wyniku skomplikowanej sytuacji rodzinnej oraz podnosząc, że aktualnie strony zamieszkują razem w miejscu zameldowania – co potwierdził M. M. w toku rozprawy administracyjnej w dniu 13 sierpnia 2007 r. - i ta okoliczność czyni całe postępowanie bezprzedmiotowym. Wywodził, iż potwierdzeniem przymusowego opuszczenia lokalu przez J. M. jest okoliczność, że w dniu 29 czerwca 2007 r. nie została ona wraz z dzieckiem wpuszczona do mieszkania przez M. M., natomiast wprowadzenie w wyniku interwencji Policji w dniu 30 kwietnia 2007 r. należy poczytywać jako podjęcie działania zmierzającego do przywrócenia prawa do przebywania w lokalu. Poza tym podniósł, iż w okresie przebywania poza miejscem zameldowania na pobyt stały J. M. dokonywała meldunków na pobyt czasowy.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...], działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., decyzją z dnia [...]., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wymeldowania J. M. oraz jej małoletniej córki M. M. z miejsca pobytu stałego w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy, podkreślając, iż ustalono, że J. M. w dniu 12 stycznia 2004r., pod nieobecność męża opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania, zabierając ze sobą dwie szafy, sekreterę, pościel, wyposażenie gospodarstwa domowego i łóżka oraz srebra, oddając klucze na Policję. Po tym fakcie M. M. wymienił zamki w drzwiach. J. M. nigdy nie przejawiała chęci powrotu do lokalu i przychodziła doń jedynie sporadycznie. Po wyprowadzeniu się J. M. zameldowała się na pobyt czasowy w N. od 3 marca 2004 r. do 3 sierpnia 2004 r., następnie w S. od 12 października 2004 r. do 12 października 2006 r., a obecnie od 30 kwietnia 2007 r. ponownie zamieszkała w miejscu stałego zameldowania, gdzie wprowadziła się w wyniku interwencji Policji i tam pozostaje, co potwierdziły zeznania świadków oraz wyjaśnienia stron w toku rozprawy w dniu 13 sierpnia 2007 r. Poza tym w wyniku rozpraw w dniach 22 i 31 października 2007 r. oraz 22 listopada 2007 r. uzyskano dowody w postaci zeznań syna J. M. – S. H., będącego świadkiem konfliktów pomiędzy matką a M. M., jak również wyjaśnienia funkcjonariusza policji w sprawie interwencji przeprowadzonej w dniu 30 kwietnia 2007 r. oraz potwierdzenie stron, że od stycznia 2004 r. do momentu ponownego powrotu w kwietniu 2007 r. do mieszkania przy ul. [...] w G. J. M. nie pojawiała się tam sporadycznie z dzieckiem lub z rzeczami dziecka. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż na podstawie tych ustaleń nie można uznać jednoznacznie, że J. M. wraz z córką opuściły sporny lokal i to z zamiarem skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych i bytowych. Podkreślił, że początkowo w/w osoby przebywały poza stałym miejscem pobytu, będąc jednocześnie zameldowane na pobyt czasowy związany z zaistniałą sytuacją rodzinną, co wyczerpuje przesłanki z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i rzutuje na ocenę, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o wymeldowaniu nie było słuszne. Ponadto Wojewoda wskazał, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia lokalu, a nie w dniu orzekania przez organ. Organ wywiódł, że zebrany materiał dowodowy potwierdził, iż w sprawie nie wystąpiła istotna przesłanka, jaką jest trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Poza tym wskazał, że opuszczenie lokalu z powodu działań innej osoby nie spełnia kryterium dobrowolności. Podkreślił również, że nie można wymeldować z pobytu stałego osoby, która tylko czasowo, na ponad trzy miesiące, opuściła miejsce pobytu stałego lecz bez zamiaru zmiany tego miejsca, gdyż naruszyłoby zasadę wolnego wyboru opuszczenia lokalu z własnej nieprzymuszonej woli, z jednoczesnym zamiarem założenia w innym miejscu swojego centrum życiowego. Organ podał ponadto, iż uwzględnił fakt, że małoletnia M. M. nie mogła decydować o miejscu swojego pobytu, gdyż opuściła je na okres czasowy wraz z jednym z rodziców, odnotowując na marginesie, że intencją M. M. nie było wymeldowanie córki.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, M. M. wniósł o uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej odmowy wymeldowania J. M., zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 6 i 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a., w szczególności zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) poprzez nierozpatrzenie całości i w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organ odwoławczy pominął szereg okoliczności świadczących o opuszczeniu przez J. M. miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, do jakich należą: wyprowadzenie się pod nieobecność skarżącego, zabranie kosztownych przedmiotów i niepodejmowanie w okresie do 30 kwietnia 2007 r. środków prawnych ani prób zamieszkania w spornym lokalu, a także powrót do lokalu pomimo braku poprawy wzajemnych stosunków, co świadczy o niewiarygodności twierdzeń o ucieczce z obawy o życie i zdrowie. Poza tym podniósł, iż zeznania syna J. M. potwierdzają wyłącznie fakt istnienia konfliktów małżeńskich, których nie można poczytywać jako wyraz przymusu opuszczenia lokalu, podczas gdy w świetle orzeczeń sądu znęcanie się nie miało miejsca. Zarzucił również, że uwzględnione przez organ odwoławczy działanie J. M., polegające na wprowadzeniu się po ponad trzyletniej nieobecności nie zasługuje na ochronę i powinno być oceniane z uwzględnieniem pozostałych okoliczności sprawy, gdyż fakt powrotu nie może przesądzać o tym, że opuszczając lokal J. M. nie miała zamiaru skoncentrować swych spraw życiowych w innym miejscu, natomiast sam fakt tak długiej nieobecności świadczy o trwałym opuszczeniu lokalu. Zauważył ponadto, iż postępowanie, celowo przedłużane przez J. M., dało możliwość wykorzystania przez nią faktu formalnego zameldowania i wprowadzenia się do lokalu, przy czym nadal w lokalu nie ma przedmiotów użytku małoletniej córki, tj. mebli i zabawek, a w kontekście będącej w toku sprawy rozwodowej zamiar żony skoncentrowania swych spraw życiowych w lokalu stanowiącym majątek osobisty skarżącego jest wątpliwy. Z uwagi na tę ostatnią okoliczność M. M. podniósł, iż nie może zaakceptować faktu ewidentnego naruszenia prawa własności i prawa do spokojnego zamieszkiwania. Na zakończenie skarżący stwierdził, iż nie kwestionuje odmowy wymeldowania M. M., albowiem rozstrzygnięcie o powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej zawarte zostanie w orzeczeniu rozwodowym.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącego – r. pr. J. K. podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte w skardze oraz wniosła o przyznanie kosztów postępowania. Skarżący oświadczył, iż J. M. przebywa w mieszkaniu i posiada tam swoje rzeczy osobiste. Natomiast pełnomocnik uczestniczki postępowania J. M. – r. pr. A. W. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało oddalić.

Na wstępie, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), podkreślić należy, iż ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego. Ponadto, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, by naruszała ona przepisy prawa w stopniu określonym w cytowanym wyżej przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a.

Do takiego przekonania doprowadziły Sąd przedstawione poniżej rozważania, na wstępie których określić przyjdzie zakres przedmiotowy rozpoznawanej sprawy oraz skargi i wskazać, iż przedmiotem oceny Sądu było wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące wymeldowania J. M. Z uwagi na wyraźnie sprecyzowany zarzut oraz uściślone żądanie zawarte w skardze, jak również dające się czytelnie oddzielić części decyzji organów obu instancji odnoszące się do wymeldowania poszczególnych osób, tj. J. M. oraz jej małoletniej córki M. M., należało przyjąć, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej M. M. nie została przez skarżącego zakwestionowana, a zatem pozostawała poza granicami kontroli Sądu.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy mieć na względzie, iż materialnoprawną podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności. Wskazany akt prawny przewiduje ewidencjonowanie przez właściwe organy miejsca pobytu osób, nakładając na nie obowiązek meldunkowy. Obowiązek ten polega, zgodnie z art. 4 tej ustawy, m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego, jak i na wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Regulacja ta wyraża funkcję, jaką spełnia ewidencja ludności, będącej instytucją służącą do odzwierciedlenia stanu faktycznego i jednocześnie źródłem informacji co do rzeczywistego i aktualnego miejsca pobytu konkretnej osoby, jak również charakteru tego pobytu. O zameldowaniu przesądza zatem stan faktyczny, polegający na rzeczywistym zamieszkiwaniu danej osoby pod określonym adresem. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia przy tym w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania.

W przypadku osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego lub czasowego, obowiązek meldunkowy polega na dokonaniu wymeldowania (art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Jeżeli strona takiego obowiązku nie dopełni, wówczas zgodnie z art. 15 ust. 2 tejże ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, iż przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie przez osobę miejsca stałego zameldowania. Jest to zatem jedyna przesłanka ustawowa, gdyż przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie określa dodatkowych uwarunkowań dotyczących sposobu opuszczenia lokalu, a w szczególności nie określa przyczyn jego opuszczenia. Na gruncie omawianego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowany został pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejawem dobrowolności jest niewymuszona wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z innym miejscem poprzez urządzenie w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne istniejące w dacie opuszczenia lokalu potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88 ONSA 1989 nr 2, poz. 72). Dodać ponadto należy, że ustalenie materialnych przesłanek wymeldowania, istotnych z punktu widzenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, nastąpić winno w postępowaniu administracyjnym, w którym organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na zasadach określonych w K.p.a.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie można nie dostrzec, iż organ pierwszej instancji prowadził postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego, złożony w dniu 11 lipca 2006 r., które zakończył dopiero decyzją z dnia [...]. W toku postępowania zgromadzono obszerny materiał dowodowy, przeprowadzono również kilkakrotnie rozprawy administracyjne z udziałem stron postępowania. Z treści zgromadzonych dowodów wynika sytuacja konfliktowa w małżeństwie J. i M. M., potwierdzona w toku postępowania przed sądem karnym w sprawie o sygn. akt [...], a także sprawy wywołane tym konfliktem, skutkujące zarówno zgłoszeniami dokonywanymi przez J. M. do organów ścigania o czyny z zakresu prawa karnego, jak i toczącym się postępowaniem w sprawie o rozwód. Bezspornym jest, że J. M. w dniu 12 stycznia 2004 r. opuściła lokal przy ul. [...] w G., w którym dotychczas była zameldowana na pobyt stały. Jako przyczynę opuszczenia miejsca stałego pobytu podawała obawę o własne bezpieczeństwo z uwagi na konflikty z małżonkiem, argumentując konsekwentnie, że jej wolą nie było trwałe opuszczenie lokalu. Pod tym adresem miała zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie ubezpieczeń i funduszy emerytalno-rentowych. Organ pierwszej instancji dążył do ustalenia charakteru opuszczenia lokalu przez J. M. w dniu 4 stycznia 2004 r. i w oparciu o przeprowadzone postępowanie przyjął, iż opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i trwały, a w szczególności nie było podyktowane bezprawnym działaniem M. M., który został uniewinniony od zarzucanych mu czynów znęcania się nad żoną. Natomiast organ odwoławczy, dokonując ponownej oceny sprawy w jej całokształcie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a., oceniając wolę J. M. istniejącą w dacie opuszczenia lokalu, oparł się na udokumentowanych zdarzeniach potwierdzających brak woli opuszczenia na trwale miejsca pobytu stałego, jakimi był fakt dwukrotnego zameldowania się na pobyt czasowy od 3 marca 2004 r. do 3 sierpnia 2004 r. w N., a następnie w S. od 12 października 2004 r. do 12 października 2006 r., przy uwzględnieniu istniejącego konfliktu rodzinnego.

W związku z prezentowanym stanowiskiem organu odwoławczego należy mieć na względzie, że nakładając na obywateli obowiązek meldunkowy ustawodawca wskazuje jednocześnie okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt stały lub na pobyt czasowy. Zgodnie z art. 10 ustawy o ewidencji ludności osoba przebywająca w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby obowiązana jest zameldować się na pobyt stały lub czasowy. Jak stanowi jednak art. 8 tej ustawy, osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące obowiązana jest zameldować się na pobyt stały. Od zasady dokonania zmiany zameldowania z pobytu czasowego na pobyt stały przewidziane zostały jednak wyjątki. W pewnych okolicznościach przewidziano bowiem możliwość dokonania zameldowania na pobyt czasowy trwający dłużej niż 3 miesiące. Jako jedną z tych okoliczności w ustawie wskazano pobyt ze względów rodzinnych (art. 8 ust. 1 pkt 2). W tym miejscu należy podkreślić, że fakt dokonania zameldowania na pobyt czasowy przez inny organ ewidencyjny nie może być kwestionowany przez organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego. W konsekwencji zatem, zameldowanie J. M. na pobyt czasowy w N. i S. nie wykluczyło co prawda ustalenia o opuszczeniu przez nią miejsca pobytu stałego w G., ale świadczyło, że jej pobyty w tych miejscowościach nie miały charakteru stałego. Dwukrotne wywiązanie się J. M. z przewidzianego obowiązku zameldowania na pobyt czasowy przeczy zatem przyjęciu ustalenia, iż nosiła się ona wówczas z zamiarem opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

Wracając do oceny zaskarżonej decyzji zauważyć należy, że organ odwoławczy dostrzegł i wyeksponował w jej uzasadnieniu niekwestionowany przez strony ani przez organ pierwszej instancji fakt, że J. M. w dniu 30 kwietnia 2007 r. powróciła do lokalu przy ul. [...] w G. i od tego czasu tam przebywa. Ta właśnie okoliczność, w ocenie Sądu, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy na wskazany na wstępie cel ewidencji ludności, jakim jest rejestracja danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. W tym kontekście mechanizm wymeldowywania odczytywać należy jako narzędzie systemu ewidencji ludności polegające na formalnym usuwaniu informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje odzwierciedlać stan faktyczny wynikający z uprzedniego zgłoszenia.

Zgodzić się należy ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż w postępowaniu o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego organ administracji powinien brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie opuszczenia przez nią lokalu. Odnosi się to jednak wyłącznie do oceny kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu. W szczególności w sytuacji, gdy nie nastąpił powrót do lokalu, okoliczności te są istotne dla ustalenia, czy opuszczenie lokalu wynikało z własnej chęci, czy też zostało spowodowane zdarzeniami, które wymusiły konieczność opuszczenia lokalu, do jakich zaliczyć należy bezprawne działanie innych osób. Natomiast jeśli chodzi o ocenę zamiaru opuszczenia lokalu i jego realizacji, a także trwałości opuszczenia lokalu, nie ulega wątpliwości, że organ winien uwzględniać również okoliczności, jakie wystąpiły w późniejszym okresie. W szczególności organ powinien ustalić, czy nastąpiło zameldowanie na pobyt czasowy w innym miejscu oraz czy były podejmowane próby powrotu do lokalu. Ostateczna ocena dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu nie może jednak zostać dokonana z pominięciem stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji administracyjnej. Na gruncie ustawy o ewidencji ludności nie jest wyłączony obowiązek stosowania naczelnej zasady wynikającej z art. 7 K.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej, z której wynika – jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie – obowiązek rozpatrzenia sprawy w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się ona w dacie orzekania przez organ (por. J. Borkowski glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1997 r., sygn. akt III RN 12/97, OSP 1998 nr 5, poz. 99). Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy doszło do powrotu osoby do miejsca zameldowania na pobyt stały, gdyż w tych warunkach decyzja o wymeldowaniu pozostawałaby w sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym. Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie jednak, że wskazywany porządkowy charakter ewidencji ludności nie może skutkować automatyzmem działania organów i możliwością pomijania przez nie okoliczności faktycznych sprawy, które każdorazowo powinny być oceniane indywidualnie.

W świetle powyższego, oraz mając na uwadze przedstawione wcześniej wywody w zakresie materialnoprawnych podstaw wymeldowania, podnieść należy, iż z lektury akt jednoznacznie wynika, że J. M. powróciła do miejsca zameldowania na pobyt stały w dniu 30 kwietnia 2007 r. Okoliczność jej faktycznego zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego oraz posiadania tam rzeczy osobistych potwierdzona została przez strony w toku rozpraw administracyjnych w dniach 13 sierpnia 2007 r. oraz 22 listopada 2007 r. O ile stwierdzić można, że J. M. czasowo nie przebywała w miejscu pobytu stałego przed dniem 30 kwietnia 2007 r., o tyle powrót do lokalu, a także potwierdzone i niekwestionowane przez strony stałe przebywanie w lokalu przy ul. [...] w G. oraz korzystanie z niego przez ponad półroczny okres po tej dacie, tj. do czasu rozstrzygania przez organy, stanowi jednoznaczny dowód, iż J. M. nie opuściła tego miejsca pobytu w sposób trwały. Z uwagi na to nie można przyjmować, że w niniejszej sprawie została spełniona jedyna ustawowa przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jaką jest opuszczenie miejsca pobytu stałego. Stosownie do tego, skoro w dacie wydawania zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, J. M. przebywała już od kilku miesięcy w miejscu swego zameldowania na pobyt stały, zatem utrwalony stan faktyczny odpowiadał stanowi uwidocznionemu w ewidencji ludności.

Na gruncie przedstawionych rozważań należy uznać za zasadne stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do braku podstaw wymeldowania J. M. z pobytu stałego. Zaskarżona decyzja nie narusza normy prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ani prawa procesowego, w tym art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody, że opuszczenie przez J. M. miejsca stałego pobytu nie spełniało warunków wynikających z przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, gdyż nie było trwałe. W szczególności zasadnie organ dostrzegł znaczenie dokonania przez J. M. zameldowań w N. i S. na pobyt czasowy po opuszczeniu lokalu oraz ocenił tę okoliczność w powiązaniu z faktem powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały. Na gruncie rozpoznawanej sprawy zaznaczyć należy, iż wobec powrotu J. M. do lokalu i stałego przebywania w nim po dniu 30 kwietnia 2007 r., okoliczność wcześniejszego jego opuszczenia pozostawała bez znaczenia dla dokonanej oceny i treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W tych warunkach należało uznać, iż zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji rozstrzygającą o wymeldowaniu J. M. i - orzekając merytorycznie co do istoty sprawy - odmówił jej wymeldowania.

Z tych względów nie można podzielić zarzutów skargi odnośnie uchybień proceduralnych w zakresie naruszenia zasad prawdy obiektywnej oraz swobodnej oceny dowodów i nienależytego wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego. Nie sposób zgodzić się również z argumentami skarżącego o niemożliwości powrotu J. M. do lokalu po trzyletniej nieobecności i zarzutem, by oponowanie przez nią wymeldowaniu było podyktowane formalnościami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślić należy, iż zgromadzone dowody świadczą, że powrót J. M. do spornego lokalu nie był jedynie czynnością pozorną, czyli odosobnionym i krótkotrwałym incydentem, ale nosi on cechy trwałości. Z kolei fakt, iż J. M. jest współwłaścicielką domu jednorodzinnego w S., przeczy tezie, by wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu stałego mogło stanowić przeszkodę w uzyskaniu przez nią stałego zameldowania pod innym adresem i tym samym uniemożliwić prowadzenie działalności gospodarczej. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi, dotyczących kwestii naruszenia prawa własności oraz spokojnego posiadania, należy wskazać, iż odnoszą się one do materii cywilnoprawnej i z tego względu nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.