Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 688/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 207 ust. 1 pkt 2, art.184, art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 78 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 26 ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt 8, 15, 15a
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. S.A. w K. na decyzję Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu części dofinansowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego ("Zarząd") decyzją z dnia

[...] 2012 r. nr [...] utrzymał

w mocy własną decyzję z dnia [...] 2012 r. nr [...] wydaną wobec A. S.A. z siedzibą w K. ("Spółka", "Beneficjent", "Wnioskodawca") w przedmiocie zwrotu części dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego ("EFRR") i budżetu państwa wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Zarząd jako Instytucja zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013 (Program), ogłosił konkurs zamknięty dla mikroprzedsiębiorstw w ramach Osi Priorytetowej I Działania 1.1 Bezpośrednie wsparcie sektora mikro, małych

i średnich przedsiębiorstw Programu. Do konkursu przystąpiła Spółka składając

w dniu 30 lipca 2010 r. wniosek o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności firmy A. poprzez wdrożenie nowych usług" ("wniosek") wraz z dokumentacją, w tym biznes planem projektu.

Z treści § 2 pkt. 2 regulaminu konkursu wynika, że przed sporządzeniem wniosku o dofinansowanie wnioskodawca był zobowiązany do zapoznania się ze szczegółowo wskazanymi w uzasadnieniu decyzji dokumentami.

Zgodnie § 1 ust. 4 regulaminu konkursu podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku o dofinansowanie w ramach konkursu zamkniętego dla mikroprzedsiębiorstw są wyłącznie mikro przedsiębiorstwa podejmujące inwestycje na terenie województwa świętokrzyskiego. W instrukcji wypełnienia wniosku wskazano, że projekty w ramach Programu muszą być realizowane na terenie województwa świętokrzyskiego (powiatu, konkretnej gminy i miejscowości).

We wniosku o dofinansowanie Beneficjent podał (ppkt D8), że miejscem realizacji projektu będzie miasto Kielce. W opisie projektu (ppkt D10) scharakteryzował inwestycję jako inwestycje w środki trwałe wnioskodawcy, podkreślił że wnioskodawca dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi, osobowymi i finansowymi do realizacji niniejszego projektu, a ponadto inwestycja jest przygotowana w 100%. W biznes planie projektu, Beneficjent wskazał na swoje doświadczenie (pkt 3-3). W pkt 4 biznes planu "Planowana inwestycja" w punkcie 4.1 wnioskodawca kolejny raz wskazał na miasto Kielce jako lokalizację inwestycji oraz na brak innego miejsca (poza miejscem realizacji projektu), w którym zakupione

w ramach projektu maszyny i urządzenia mogłyby być wykorzystywane lub składowane. W ppkt 4.2 "Opis planowanej inwestycji" Wnioskodawca powtórzył zapisy z ppkt D10 wniosku, a także uściślił zakres inwestycji związanej z realizacją Projektu do zakupu serwerów typu TYTAN 1U. W ppkt 4.6 biznes planu wskazał, że posiada biuro w pełni wyposażone oraz niezbędny sprzęt komputerowy i biurowy.

Zarząd wskazał, że wszystkie ww. kryteria brane były pod uwagę przy ocenie formalnej i merytoryczno-technicznej wniosku i miały wpływ na jego pozytywną ocenę i w konsekwencji dofinansowanie oraz zawarcie przez Instytucję zarządzającą w dniu 22 lutego 2011 r. umowy o dofinansowanie przedmiotowego projektu ("umowa").

W § 2 ust. 2 umowy Beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie

z wnioskiem, a na podstawie § 17 ust. 1 został zobowiązany do zgłaszania w formie pisemnej Instytucji zarządzającej zmian dotyczących realizacji Projektu przed ich wprowadzeniem. Postanowiono także, że zakres zmian niezbędnych dla zapewnienia prawidłowej realizacji projektu uzgadniają w umowie jej strony.

W trakcie realizacji projektu został złożony wniosek o płatność obejmujący

m.in. wydatki w wysokości 33 500 zł na zakup serwerów typu TYTAN 1U. Wysokość dofinansowania tych wydatków z EFRR i budżetu państwa wyniosła 54% kwoty kosztu zakupu, czyli 18 090 zł, które to wydatki zostały sfinansowane zaliczką ze środków EFRR w dniu 3 marca 2011 r. w wysokości 15 376,50 zł oraz refundacją ze środków budżetu państwa w dniu 8 kwietnia 2011 r. w wysokości 2 713,50 zł.

Pismem z dnia 28 lutego 2011 r. Beneficjent zwrócił się do Instytucji zarządzającej o wyjaśnienie wątpliwości co do możliwości wykorzystania środków trwałych w postaci serwerów poza miejscem wykonywania projektu. W odpowiedzi wskazano jednoznacznie, że taka możliwość nie istnieje, gdyż byłoby to niezgodne

z zapisami Podręcznika Kwalifikowalności wydatków ("Podręcznik"), jak również zasadą konwergencji wyrażoną w Rozporządzeniu Rady (WE) 1083/2006 z dnia

11 lipca 2006 r. ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1260/1999

(Dz. Urz. UE z 31 lipca 2006 r., L 210/25), dalej zwane "rozporządzenie". Instytucja zarządzająca nie dopuściła również możliwości zmiany zapisów umowy dotyczących miejsca realizacji projektu i powiązanego z nim miejsca ewentualnego wykorzystywania urządzeń zakupionych w ramach projektu. Instytucja zarządzająca stała na stanowisku, że sposób wykorzystania przedmiotowych serwerów, posadowienie w Krakowie, nie może być uznany za dozwolone wykorzystywanie środków ruchomych/mobilnych poza granicami województwa. Organ wyjaśnił, że czasowe wykorzystywanie sprzętu z założenia mobilnego (a nie jedynie posiadającego możliwość zmiany położenia) poza granicami województwa zostało przez Instytucję zarządzającą dopuszczone w charakterze wyjątku, który należy interpretować ściśle. Przedmiotowym serwerom nie można przypisać charakteru sprzętu ruchomego w powyższym znaczeniu, a nadto nie zostały one jedynie czasowo wykorzystywane (jako serwery główne) poza miejscem realizacji projektu, ale ustawiono je tam docelowo na cały okres realizacji i trwałości projektu.

W rozporządzeniu, przyjęto ponadto generalną zasadę, że projekt współfinansowany z funduszy strukturalnych musi być realizowany w granicach administracyjnych obszaru objętego programem, w ramach którego jest realizowany.

Na podstawie tego rozporządzenia i ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2009r. Nr 84, poz. 712), dalej jako "ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju", Instytucja zarządzająca była uprawniona do określania szczegółowych kryteriów dofinansowania wydatków współfinansowanych z funduszy strukturalnych, z tego względu w Podręczniku zawarto ww. zapis dotyczący urządzeń ruchomych (mobilnych). Przyjęcie natomiast wykładni rozszerzającej tego zapisu, zaproponowanej przez stronę, spowodowałoby niezgodność zapisów Podręcznika z powszechnie obowiązującymi normami prawa,

a także umożliwiałoby wydatkowanie środków UE bez przyczyniania się do osiągnięcia jednego z celów priorytetowych funduszy.

Argument strony wskazujący na brak posiadania odpowiedniego zaplecza technicznego do przechowywania przedmiotowych urządzeń oraz oceny uzasadnienia ekonomicznego tworzenia własnej serwerowni podlegałby rozpatrzeniu na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie, ale jak już wyżej wskazano Beneficjent oświadczył, że posiada odpowiednie zaplecze techniczne do realizacji Projektu, a ponadto wskazał na swoje doświadczenie polegające, m.in. na uruchomieniu zaplecza technicznego w postaci serwerów. Zarząd podniósł również, że nie można uwzględnić stanowiska strony, która żąda by organ w trakcie postępowania dotyczącego zwrotu środków brał pod uwagę okoliczność związaną

z miejscem posadowienia serwerów w kontekście miejsca, w którym takie posadowienie rodzi najniższe koszty dla Beneficjenta, gdyż na etapie oceny wniosku o dofinansowanie miejsce realizacji projektu, w tym zakup środków trwałych, było oceniane w kontekście przyczynia się przedmiotowego wydatku do osiągnięcia głównego celu projektu, czyli zwiększenia innowacyjności regionu.

Wszystkie te elementy wpłynęły na otrzymaną ilość punktów oraz pozycję na liście rankingowej, jak również przyznaną kwotę dofinansowania, zaakceptowaną odpowiednią uchwałą Zarządu. W związku z czym Instytucja zarządzająca nie miała podstaw do zmiany swojego stanowiska, ponieważ ze złożonej dokumentacji wynikało, że Beneficjent założył lokalizację Projektu oraz jego poszczególnych elementów na terenie województwa świętokrzyskiego.

Instytucja zarządzająca w dniu 14 października 2011 r. w oparciu

o postanowienia § 12 umowy przeprowadziła u Beneficjenta kontrolę końcową realizacji Projektu. W informacji pokontrolnej z dnia 31 października 2011 r. stwierdzono, niezgodność pomiędzy założeniami projektu a stanem faktycznym

w miejscu jego realizacji. Beneficjent bowiem w biznes planie założył, że serwery są niezbędne do świadczenia nowych usług internetowych, natomiast kontrolującym oświadczył, że były urządzeniami pomocniczymi względem serwerów głównych.

W zaleceniach do informacji pokontrolnej wskazano kwotę wydatków w łącznej wysokości: 50 000 zł (w tym dofinansowanie: 27 000 zł) uznanych przez Instytucję zarządzającą za niekwalifikowane oraz poinformowano stronę, że Instytucja zarządzająca podtrzymuje stanowisko, że wykorzystanie przedmiotowych serwerów jako zapasowych było niezgodne z przeznaczeniem wskazanym we wniosku

co stanowiło podstawę do zwrotu z art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240), dalej "ustawa o finansach publicznych."

Jednocześnie, w związku z tym, że w ramach ww. wydatków kwota w łącznej wysokości: 33 500 zł, w tym dofinansowanie w wysokości łącznej 18 090 zł, została uprzednio rozliczona, sfinansowana środkami dofinansowania i ujęta w odpowiedniej deklaracji wydatków do Komisji Europejskiej zaistniała konieczność jej odzyskania wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Instytucja zarządzająca, zgodnie z art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych skierowała wezwanie do Beneficjenta w sprawie zwrotu przedmiotowych środków wraz z odsetkami lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie płatności końcowej o ww. środki podlegające odzyskaniu w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania. Beneficjent nie zgodził się z otrzymanym wezwaniem. W oparciu zaś

o art. 61 § 4 K.p.a. w dniu 30 stycznia 2012 r. sporządziła zawiadomienie

o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji

w sprawie zwrotu przez Beneficjenta części dofinansowania wypłaconego na podstawie umowy, zgodnie z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych. W dniu 16 maja 2012 r. Zarząd wydał decyzję nakazującą stronie zwrot części dofinansowania wraz z odsetkami.

Istotą postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków jest stwierdzenie zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 lub 3 ustawy o finansach publicznych.

W związku z niewywiązaniem się przez stronę z obowiązku wydatkowania środków zgodnie z zasadami kwalifikowalności, w tym zasady zasięgu terytorialnego realizacji projektu opisanych w dokumentach programowych oraz naruszeniem zapisów umowy poprzez umieszczenie zakupionych środków trwałych poza miejscem realizacji projektu, Zarząd stwierdził, że zaszła przesłanka, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Obowiązek zwrotu środków przez stronę jest następstwem wykorzystania ich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Zarząd wskazał ponadto, że wnioski o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłego z zakresu ekonomiki oraz z zeznań świadka S. R. nie zostały uwzględnione na skutek braku ich wpływu dla rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania. Z kolei wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego językoznawcy oraz biegłego z zakresu usług elektronicznych dotyczył okoliczności, które już zostały bezspornie ustalone.

Na decyzję Zarządu Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 16 maja 2012 r. Zarzuciła naruszenie:

1. art. 207 ust. 1 w związku z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach z powodu braku przesłanek zwrotu części dofinansowania i w konsekwencji dowolne przyjęcie, że wskaźniki produktu i rezultatu Projektu nie zostały zrealizowane, podczas gdy cel Projektu został osiągnięty zgodnie z założeniami, w tym zapisami Podręcznika;

2. art. 2 pkt 7 rozporządzenia ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące EFRR, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności poprzez brak odniesienia się przy ocenie stanu faktycznego do zawartej tam definicji pojęcia "nieprawidłowości" wykorzystania środków unijnych;

3. art. 78 § 1 w związku z art. 7 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzasadnione nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony i tym samym nierozpoznanie istoty sprawy poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

4. art. 80 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji nieuwzględniającej całokształtu materiału dowodowego wskutek pominięcia: dowodów z dokumentów złożonych przez skarżącego do wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy i zapisu § 8 ust. 2 pkt 2 umowy;

5. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyczerpujące uzasadnienie zaskarżonej decyzji poprzez niewskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności

i mocy dowodowej dowodom wymienionym w pkt 3 skargi.

Uzasadniając zarzut z pkt 1 skarżąca wskazała, że nie naruszyła przepisów procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków. Procedury te zostały ujęte

w dokumentach sporządzonych przez organ. W sprawie sporny jest zapis zawarty

w Podręczniku, dotyczący urządzeń ruchomych (mobilnych). Organ dopiero na etapie realizacji umowy przedstawił własną interpretację tego pojęcia. W opinii skarżącej interpretacja ta jest zawężająca, nieuprawniona i dowolna, a nadto powstała dopiero na etapie wykonywania umowy. Interpretacja skarżącej opiera się natomiast na powszechnie przyjętej definicji językowej oraz analogii do definicji stosowanej w prawie cywilnym. Spółka przytoczyła przy tym słownikowe definicje terminu "ruchomy". Organ milczy na temat tych definicji. Zdaniem skarżącej istotne jest rozumienie przedmiotowego terminu w dacie zawarcia umowy i tutaj o wiele bliższa powszechnemu rozumieniu jest definicja skarżącej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podniósł, że w sprawie należy brać pod uwagę zamiar stron, nie wyjaśnił jednak jak ten zamiar w swojej interpretacji ustalił. W § 8 ust. 2 pkt 2 umowy stwierdzono, że w przypadku zakupu sprzętu ruchomego Beneficjent oświadcza, że sprzęt ruchomy będzie użytkowany na obszarze geograficznym RP. To sformułowanie, przy wzięciu pod uwagę, że przedmiotowe serwery były jedynym sprzętem przewidzianym do zakupu w projekcie, wyraźnie wyjaśnia zamiar stron w przedmiocie umówienia zasad wykorzystywania sprzętu ruchomego.

Skarżąca przyznała, że oświadczyła, że projekt będzie realizowany w Kielcach. Nie wynika z tego jednak, że miejscem posadowienia serwerów powinno być miasto Kielce. Miejsce posadowienia serwerów nie jest w żaden sposób tożsame z miejscem realizacji projektu. Projekt bowiem nie polega na inwestycji w środki trwałe – serwery, ale na stworzeniu nowych aplikacji w przedsiębiorstwie skarżącej. Skarżąca zwróciła uwagę, że cała działalność jej przedsiębiorstwa jest prowadzona w Kielcach, nie ma oddziałów poza Kielcami, szczególnie w Krakowie, gdzie znajduje się wynajęta "półka" w serwerowni. Realizacja przedmiotu umowy odbywa się zatem także

w Kielcach. Tu zatrudniane są osoby tworzące przedmiotowe aplikacje.

W kontekście omawianego zarzutu Spółka wskazała również na cel gospodarczy projektu zdefiniowany w treści wniosku o dofinansowanie, którym jest wprowadzenie na rynek nowych usług. Kwestia posadowienia serwerów jako jednego z elementów obsługujących ruch sieciowy nie ma wiec najmniejszego znaczenia dla realizacji bądź nie tak zdefiniowanego celu umowy. Serwerownia, w której posadowiony ma być serwer nie jest w żaden sposób związana z przedsiębiorstwem skarżącej, nie jest jego oddziałem ani miejscem, w którym przedsiębiorstwo skarżącej prowadzi jakąkolwiek działalność.

Uzasadniając zarzut naruszenia z pkt 2 skarżąca wskazała, że projekt został zrealizowany zgodnie z jego celem, a zatem środki zostały wykorzystane prawidłowo. W ocenie skarżącej w kwestii oceny prawidłowości wykorzystania środków należy mieć także na względzie definicję legalną pojęcia "nieprawidłowości" ich wykorzystania, która zamieszczona została w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady

nr 1083/2006. Organ w ogóle nie odniósł się do tej definicji. W ocenie Spółki wyznacza ona fundamentalną płaszczyznę oceny prawidłowości wykorzystywania środków i co za tym idzie powinna być wzięta pod uwagę przed rozpoczęciem procedury zwrotu dofinansowania.

Uzasadniając zarzut naruszenia zarzutu określonego w pkt 3, Spółka wskazała wnioski dowodowe, których przeprowadzenia organ odmówił wskazując, że dotyczą one okoliczności bezspornie ustalonych, a przecież mowa jest

o okolicznościach spornych. Jedynym dowodem, na podstawie którego organ bezspornie ustalił wskazane okoliczności jest własna interpretacja zapisów Podręcznika. W przedmiocie obowiązku uwzględnienia wniosków dowodowych, skarżąca przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych.

Odnośnie zarzutów z pkt 4 i 5 skargi Spółka podniosła pominięcie przez organ dokumentów załączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Były to istotne dowody na okoliczność podjęcia wszelkich działań w celu posadowienia serwerów

w Kielcach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się ponadto do zapisu z § 8 ust. 2 pkt 2 umowy. W kontekście omawianego zarzutu Spółka przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę Zarząd podtrzymał argumentację zawartą

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a." Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Spór pomiędzy stronami sprowadza się do oceny stanowiska organu (Instytucji zarządzającej) nakazującego Spółce zwrot części dofinansowania ze środków EFRR i budżetu państwa, udzielonego w ramach Programu na podstawie umowy. W ocenie organu zachodzi przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych z uwagi na wykorzystanie środków wydatkowanych na zakup serwerów posadowionych poza terenem województwa, niezgodnie

z zasadami kwalifikowalności wydatków, a więc z naruszeniem procedur określonych w art. 184 ustawy o finansach publicznych.

Zdaniem skarżącej Spółki brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodziły okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu wydatków, w sytuacji, gdy cel Projektu został zrealizowany zgodnie z założeniami, zaś umieszczenie serwerów poza granicami regionu miało umocowanie w Podręczniku.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o finansach publicznych. W świetle art. 184 i art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wydatki związane

z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W przypadku zaś gdy środki te są wykorzystane

z naruszeniem ww. procedur podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz

z odsetkami (art. 207 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy).

Sąd stwierdził, że stanowisko organu nakazujące skarżącej zwrot części dofinansowania jest prawidłowe. Umieszczenie przez skarżącą serwerów

w serwerowni w Krakowie stanowi bowiem naruszenie procedur, o których mowa

w powołanych przepisach ustawy o finansach publicznych, w stopniu uzasadniającym zwrot tej części dofinansowania.

Z treści § 1 pkt 21 umowy zawartej w dniu 22 lutego 2011 r. pomiędzy Zarządem jako Instytucją Zarządzającą a skarżąca Spółką jako Beneficjentem

o dofinansowanie projektu "Wzrost konkurencyjności firmy A. poprzez wdrażanie nowych usług" wynika, że jej integralną częścią jest załącznik stanowiący wniosek o dofinansowanie wraz biznes planem. Stosownie do § 2 ust. 2 umowy skarżący zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem

o dofinansowanie. We wniosku tym i w biznes planie wnioskodawca wyjaśnił, że projekt polega na opracowaniu zaawansowanych technologicznie, informatycznie

i graficznie systemów i aplikacji internetowych wykorzystywanych w codziennej pracy firm, zaś inwestycja której dotyczy projekt jest inwestycją w środki trwałe wnioskodawcy oraz wartości niematerialne i prawne. Jako miejsce wykonania projektu wnioskodawca wskazał Kielce. W pkt 4.1 biznes planu nie wskazał natomiast na inne miejsca oddziaływania projektu, w których zakupione w ramach projektu maszyny i urządzenia mogą być wykorzystywane i składowane. Jednocześnie w pkt 4.6 odnosząc się do rubryki zasoby techniczne do realizacji projektu, wnioskodawca nie wskazał na brak pomieszczeń dla posadowienia serwerów, lecz zapewnił, że posiada biuro w pełni wyposażone oraz niezbędny sprzęt komputerowo biurowy.

Zarzut skarżącej, że miejsce posadowienia serwerów nie jest tożsame

z miejscem realizacji projektu, zaś serwerownia nie jest jej oddziałem ani miejscem w którym prowadzi działalność, co oznacza, że organ w sposób nieuprawniony przyjął, że posadowienie serwerów poza Kielcami jest sprzeczne z jej oświadczeniem, nie jest zasadny. Skarżąca pomija bowiem fakt, że serwery stanowią część zakresu rzeczowego projektu, inwestycję w środki trwałe, zostały zakupione na potrzeby projektu, w celu jego realizacji. Powyższe oznacza, że zakup i posadowienie serwerów stanowi realizację projektu i podanie we wniosku Kielc, jako miejsca realizacji projektu, także je obejmuje. Ponadto, zauważyć należy, że wskazanie w pkt 4.1 ppkt 10 na "oddziały przedsiębiorstwa" jako pozostałe miejsca oddziaływania projektu, jest przykładowe, na co wskazuje zwrot: "na przykład". Oznacza to, że obok oddziałów przedsiębiorstwa możliwe są inne możliwości oddziaływania projektu, które ubiegający się o dofinansowanie powinien wskazać.

Dane zawarte we wniosku mają znaczenie dla jego oceny i procesu decyzyjnego w zakresie przyznania środków dofinansowania na realizację projektu. Projekt podlega ocenie formalnej i merytoryczno – technicznej, tak pod względem planowanego do realizacji zakresu rzeczowego, podmiotowości wnioskodawcy jak

i terminów realizacji. Wprowadzenie innych warunków realizacji projektu przez wskazanie braku odpowiedniego miejsca posadowienia serwerów, konieczności umieszczenia ich poza granicami województwa mogło mieć wpływ na ocenę projektu. Przepis art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nakłada na instytucję zarządzającą obowiązek uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Na zachowanie przejrzystości procedur wskazuje orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 19 czerwca 2008 r. C-454/06 Trybunał wskazał, że zmiana zamówienia publicznego w czasie jego trwania może być uznana za istotną, jeżeli wprowadza ona warunki, które gdyby zostały ujęte w ramach pierwotnej procedury udzielenia zamówienia, umożliwiałaby dopuszczenie innych oferentów niż ci, którzy zostali pierwotnie dopuszczeni lub umożliwiałaby dopuszczenie innej oferty niż ta, która została pierwotnie dopuszczona (pkt 35).

Uprawnienie do umieszczenia serwerów w Krakowie skarżąca wywodzi z kolei z zapisu zawartego w Podręczniku, z którego wynika, że urządzenia ruchome (mobilne) mogą być wykorzystywane poza granicami województwa świętokrzyskiego, w granicach obszaru geograficznego R.P. Zdaniem skarżącej termin "urządzenie ruchome" jest pojęciem tożsamym z rzeczami ruchomymi w rozumieniu prawa cywilnego a taki charakter rzeczy ruchomej mają serwery.

Stanowiska tego nie można podzielić. Dla dokonania wykładni terminu urządzenia ruchome (mobilne) konieczne jest zrekonstruowanie wzorca interpretacyjnego i dokonując wykładni należy uwzględnić nie tylko literę, ale kontekst, system, funkcję oraz cel któremu służy. Należy zatem zgodzić się z organem, że użyty w Podręczniku termin urządzenia ruchome (mobilne) powinien być interpretowany przy uwzględnieniu zapisów prawa wspólnotowego i krajowego.

Uwzględniając wskazane unormowania Sąd stwierdził prawidłowość stanowiska organu, że przewidziana w Podręczniku możliwość wykorzystywania środków trwałych, będących urządzeniami ruchomymi (mobilnymi), poza granicami województwa świętokrzyskiego stanowi wyjątek od zasady, który winien być interpretowany ściśle jako czasowe wykorzystywanie sprzętu ze swej natury mobilnego poza granicami regionu.

Ponadto wskazać należy, że użyty w Podręczniku termin urządzenia ruchome zostało zawężone do urządzeń mobilnych, a zatem takich, które z natury wprawiane są w ruch. To, że serwer jest środkiem trwałym, że jest rzeczą ruchomą

i może być przenoszony nie oznacza, jak prawidłowo podnosi organ, że jest urządzeniem mobilnym, czyli takim które może być wprawione w ruch, poruszającym się samoczynnie. Termin rzecz w rozumieniu kodeksu cywilnego i urządzenia ruchomego (mobilnego) nie są tożsame. Podkreślić należy, że skarżąca spółka miała świadomość wykładni tego pojęcia przez Instytucję zarządzającą i zasad kwalifikowalności wydatków. W odpowiedzi na pismo Beneficjenta z dnia

28 lutego 2011 r. (czyli złożone kilka dni po podpisaniu umowy) Instytucja zarządzająca nie wyraziła zgody na umieszczenie serwerów poza granicami województwa, przedstawiając szczegółową argumentację co do rozumienia przedmiotowego zapisu. Zapis art. 8 ust 2 pkt 2 umowy, na który powołuje się skarżąca, nie może natomiast zmieniać danych dotyczących realizacji projektu wskazanych we wniosku o dofinansowanie i w biznes planie. Wzór umowy jako element systemu realizacji programu operacyjnego w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju jest elementem dokumentacji konkursowej dla wszystkich beneficjentów. Szczegółowe informacje na temat realizacji projektu zawarte są załącznikach stanowiących integralną część umowy.

Jak już wyżej wskazano, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków publicznych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu

(art. 184 i art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych). Dokumenty programowe wydane na podstawie art. 26 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez Instytucję zarządzającą stanowią procedury wykorzystywania środków i naruszenie procedur z nich wynikających, stanowią podstawę do zwrotu środków jako wykorzystanych sprzecznie z procedurami. Także umowa o dofinansowanie, opracowana na podstawie art. 30 ust 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, odwołuje się obok prawa unijnego i krajowego do zasad określonych w Podręczniku.

Jakkolwiek w wyroku z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt P 1/11, Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność niektórych przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z Konstytucją, a mianowicie art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1, art. 30c ust. 1, które to regulacje są istotne dla spraw dotyczących dofinansowań unijnych bowiem w oparciu o powołane normy prawne powstały systemy realizacji programów operacyjnych, to jednocześnie orzekł, że zakwestionowane przepisy,

w zakresie wskazanym w wyroku tracą moc nie z chwilą publikacji tego orzeczenia,

a najpóźniej z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał odroczył więc, zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji, wejście w życie tego orzeczenia. W uzasadnieniu orzeczenia jednoznacznie zaś stwierdził, że w praktyce oznacza to możliwość utrzymania

w drodze wyjątku dotychczasowych zasad w odniesieniu do wszystkich wdrażanych obecnie regionalnych programów operacyjnych na lata 2007 – 2013. Nowe regulacje uwzględniające niniejszy wyrok, powinny zaś uregulować sytuację uczestników konkursów w programach operacyjnych na kolejne okresy programowania. Stosownie do powołanego wyżej art. 190 ust. 3 Konstytucji przez 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku TK, mimo że obalone zostało w stosunku do zakwestionowanych przepisów ich domniemanie konstytucyjności, winny być one stosowane przez wszystkich adresatów, w tym przez sądy orzekające.

Dodatkowo TK zauważył, że nie ma ani prawnej ani praktycznej możliwości odwrócenia zakończonych konkursów, gdyż przyznane środki zostały już rozdysponowane, wypłacone, często wydane. Otwieranie na nowo skonsumowanych już procedur konkursowych naruszałoby zasadę zaufania wywodzoną

z art. 2 Konstytucji. Podniósł także, że brak jest w obowiązującym systemie prawa przepisów pozwalających na wznawianie postępowań w tych sprawach. Nie stosuje się bowiem z mocy art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przewiduje też stosownych regulacji ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tym samym w zakresie zwrotu dofinansowania należy uznać za obowiązujące stworzone przez właściwe instytucje, np. instytucje zarządzające –systemy realizacji programów operacyjnych, w tym regulacje tych systemów normujące zasady kontroli i zwrotów przyznanych środków finansowych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lutego 2012 r. I SA/Bd 951/11 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów Sąd stwierdził, że stanowisko organu, że wydatki na zakup serwerów posadowionych poza terenem województwa świętokrzyskiego zostały poniesione z naruszeniem procedur wynikających z dokumentów programowych i stosownie do art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych podlegają zwrotowi, jest prawidłowe.

Skarżąca zarzucając naruszenie prawa materialnego art. 2 pkt 7 rozporządzenia wskazuje na brak odniesienia się przez organ do zawartej w tym przepisie definicji nieprawidłowości. W jej ocenie, skoro projekt został zrealizowany zgodnie z jego celem, to środki zostały wykorzystane prawidłowo. Sąd podziela argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, że art. 26 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przewiduje jako kompetencję instytucji zarządzającej zarówno odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji

o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów i zadań,

o której mowa w przepisach o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15) jak

i ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia (art. 26 ust 1 pkt 15 a). Są to odrębne zadania.

W przedmiotowej sprawie podstawą rozstrzygnięcia był art. 26 ust. 2 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w powiązaniu z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ustawy o finansach publicznych. Stwierdzenie, że doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia jest wymogiem koniecznym przy ustalaniu i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 tego rozporządzenia. Przywołany w skardze wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt

I SA/Po 861/11 dotyczy natomiast innego stanu faktycznego. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jest nieuzasadniony.

Wpływu na treść rozstrzygnięcia nie miały także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 78 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a przez nieuwzględnienie wniosków

przeprowadzenie dowodów z zeznań świadka S. R. na okoliczność możliwości zakupu hostingu serwerów w Kielcach oraz z opinii biegłego z zakresu ekonomiki przedsiębiorstw na okoliczność możliwości technicznej i ekonomicznej posadowienia serwera, dowodu z opinii biegłego z zakresu usług elektronicznych na okoliczność czy projekt został zrealizowany zgodnie z celem umowy,

szczególności czy został zrealizowany w granicach województwa świętokrzyskiego. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 K.p.a. wniosek o przeprowadzenie dowodu należy uwzględnić jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Należy zgodzić się z argumentacją organu, że kwestie możliwości technicznych ustawienia serwerów mogły mieć znaczenie na etapie merytorycznej oceny wniosku, gdzie stan wyposażenia w środki trwałe, miejsce ich posadowienia był rozpatrywany w kontekście przyczynienia wydatku do osiągnięcia głównego celu projektu zwiększenia innowacyjności regionu. Na etapie postępowania w przedmiocie zwrotu części dofinansowania organ nie może dokonywać oceny co do możliwości technicznych realizacji projektu. Uwzględnienie innych okoliczności mogłaby naruszać zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów

w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że wskazane w tezie dowodowej okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu w przedmiocie zwrotu dofinansowania. Z kolei posadowienie serwerów stanowiących inwestycję w środki trwałe w Krakowie, przy zapisach zawartych tak we wniosku o dofinansowanie jak

i biznes planie wskazujących na Kielce jako miejsce realizacji projektu, pozwalało organowi na ocenę zachowania procedur przy realizacji umowy, bez potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego z zakresu usług elektronicznych.

Odnosząc się z kolei do zarzutu nieuzasadnionej odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego językoznawcy na okoliczność wykładni czy pojęcie urządzenie ruchome (mobilne) obejmuje serwery należy wskazać, że dla dokonania wykładni tego pojęcia konieczne było uwzględnienie nie tylko jego literalnego brzmienia, ale także kontekstu, funkcji oraz celu w jakim zostało użyte. Jak już wyżej wskazano taka wykładnia, w przedmiotowej sprawie została prawidłowo dokonana przez organ.

Dowód z opinii biegłego powinien być dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących

w danej dziedzinie. Organ nie ma natomiast obowiązku przeprowadzania dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych

w postępowaniu. W takim przypadku winien wskazać konkretnie motywy takiego stanowiska, zgodnie z art. 78 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia

5 maja 1998 r., III SA 193/97, LEX nr 35474). W ocenie Sądu organ wyjaśnił

w uzasadnieniu decyzji przyczyny, dla których nie przeprowadził wnioskowanych dowodów jak również, wbrew zarzutom skarżącej odniósł się do podnoszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności badania przez spółkę potencjalnych możliwości zakupu usługi hostingu serwerów w Kiecach wyjaśniając, że okoliczności te mogły być rozpatrywane na etapie oceny merytorycznej wniosku

o dofinansowanie. Nie można zatem skutecznie zarzucać naruszenia art. 80

w związku z art. 107 § 3 K.p.a.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie są uzasadnione Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.