Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 603/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4,  art. 1 ust. 1,  art. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 19 kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2016 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...] (dalej również jako: "Fundacja") skierowała do Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] (dalej również jako: "Stowarzyszenie") w formie elektronicznej wniosek - w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej również jako: "u.d.i.p.", o przesłanie:

- kopii wyciągów z rachunku bankowego Stowarzyszenia od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r.,

- kopii sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za 2015 r.

Następnie, pismem z dnia 1 czerwca 2016 r., Fundacja wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zarządu Stowarzyszenia w rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 kwietnia 2016 r. zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Skarżąca Fundacja wniosła o:

1) zobowiązanie Stowarzyszenia do wykonania wniosku z dnia 19 kwietnia 2016 r.,

2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

3) rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym.

W motywach skargi Fundacja wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 19 kwietnia 2016 r. Zaznaczyła, że Stowarzyszenie, jako podmiot korzystający ze środków publicznych, jest ustawowo zobowiązane do udzielenia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Stowarzyszenie wskazało, że skarga jest niedopuszczalna i powinna zostać odrzucona, bowiem skarżąca Fundacja przed wniesieniem skargi do Sądu nie wezwała na piśmie do usunięcia naruszenia prawa stosownie do art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: "p.p.s.a.".

Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że Prezes Zarządu Stowarzyszenia nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. Nie jest również podmiotem wyposażonym w zdolność sądową w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Tym samym Prezes Zarządu nie może być traktowany jako organ w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. W niniejszej sprawie zachodzi zatem brak zdolności sądowej i procesowej Prezesa Zarządu - nie może być on stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi.

Za pismem z dnia 26 września 2016 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 16 września 2016 r., Stowarzyszenie przesłało aktualny Statut Stowarzyszenia, bilans finansowy za rok 2015, rachunek wyników na dzień [...] grudnia 2015 r.

Nadto Stowarzyszenie wskazało, że nigdy nie wykonywało zadań publicznych, a jedynie zadania statutowe, które były realizowane poprzez wpłacane składki członków Stowarzyszenia, darowizny przekazane przez fundacje oraz środki pozyskane w ramach otwartych konkursów ofert i były związane z patriotyczną działalnością społeczną i edukacyjno-szkoleniową. Konkursy te były organizowane m.in. przez fundacje banków działających w Polsce. Natomiast większość organizowanych uroczystości i obchodów w kraju i za granicą, których Stowarzyszenie było współorganizatorem, odbywało się w ramach formuły współorganizowania i współfinansowania z Urzędem ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, w której rachunki i koszty były bezpośrednio pokrywane przez ww. Urząd.

Stowarzyszenie ponownie zaznaczyło, że Prezes Zarządu Stowarzyszenia nie może być uznany za podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 u.d.i.p., gdyż nie dysponuje majątkiem publicznym i nie otrzymuje subwencji lub dotacji z budżetu państwa, a jedynie darowizny na działalność statutową, które bezpośrednio rozlicza na podstawie rachunków i faktur wobec poszczególnych darczyńców, fundacji lub oferentów ogłaszanych otwartych konkursów ofert.

W piśmie z dnia 12 października 2016 r. skarżąca Fundacja wskazała, że w latach 2011 - 2016 Stowarzyszenie korzystało ze środków publicznych pochodzących m.in. z Rady Ochrony [...], Senatu RP, organów samorządowych i Lasów Państwowych (co stanowiło łącznie kwotę ok. 450 tys. zł).

Jako przykład Fundacja załączyła do ww. pisma wydruki ze stron internetowych Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Urzędu ds. [...]. Wskazała również, że ww. Urząd od lat finansował wydawanie "[...]" Stowarzyszenia [...].

Za pismem z dnia 12 października 2016 r. Fundacja przesłała kopię umowy zawartej w dniu [...] lipca 2016 r. pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej a Stowarzyszeniem [...] wskazując, że Stowarzyszenie realizuje zadania publiczne i korzysta ze środków publicznych.

Za pismem z dnia 14 października 2016 r. Fundacja przesłała kopię fragmentu umowy z dnia [...] lipca 2015 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Edukacji Narodowej a Stowarzyszeniem [...] również wskazując, że Stowarzyszenie realizuje zadania publiczne i korzysta ze środków publicznych.

W piśmie z dnia 28 października 2016 r. Stowarzyszenie wskazało, że okoliczność współorganizowania i współfinansowania wydarzeń z instytucjami takimi jak Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych została przyznana przez samo Stowarzyszenie w poprzednim piśmie. Wsparcie udzielane w ramach otwartych ofert konkursów było rozliczane bezpośrednio z oferentami na podstawie rachunków i faktur, o czym również Stowarzyszenie informowało w tym piśmie. Wsparcie nie było wypłacane z budżetu państwa, a z instytucji, które wspierały statutową, patriotyczną działalność Stowarzyszenia.

Ponadto Stowarzyszenie powołało orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, iż kluczowe w sprawie pozostaje to, czy wnioskowana informacja ma charakter publiczny, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Tylko przy spełnieniu powyższych przesłanek zarzut bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej jest uzasadniony, co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Stowarzyszenie powołało m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 263/15, w którym wskazano, że "tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., które odnoszą się do wykonywania zdań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym ustawodawca traktuje jako informację o sprawie publicznej, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., za niebędącą informacją publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Fundacji jest dopuszczalna, jednak merytorycznie nieuzasadniona.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego żądania Stowarzyszenia, tj. odrzucenia skargi z uwagi na brak uprzedniego wezwania przez skarżącą Fundację do usunięcia naruszenia prawa, Sąd stwierdza, że nie jest ono zasadne. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie występuje bowiem wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z ugruntowanym poglądem sądów administracyjnych skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, publ. LEX nr 236545; z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07; z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 600/14; z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I OSK 620/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a jego przepisy stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Oznacza to, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wprawdzie art. 52 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowego od wyczerpania środków zaskarżenia, ma to jednak miejsce wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności Kodeks postępowania administracyjnego. Z wykładni językowej art. 52 § 3 p.p.s.a. wynika natomiast, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynność organu w zakresie ich wydania (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r., sygn. I OSK 262/08, publ. j.w.).

Brak jest również podstaw do odrzucenia skargi z tego powodu, że - jak podnosiło Stowarzyszenie - zarzut bezczynności sformułowano wobec Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, który nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, wymienionym w art. 4 u.d.i.p., a ponadto nie ma zdolności sądowej w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] kwietnia 2016 r., jak wynika z akt sprawy, był bowiem kierowany do Stowarzyszenia, które jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.), zaś samo powołanie się w skardze na Prezesa Zarządu Stowarzyszenia, jako osoby uprawnionej do reprezentacji Stowarzyszenia (co wynika z odpisu aktualnego KRS nr [...] według stanu na dzień [...] lipca 2016 r., złączonego do odpowiedzi na skargę), nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi w świetle postanowień art. 58 ust. 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona ma prawo kwestionowania bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji w sytuacji, gdy uznaje, że żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie u.d.i.p. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając (lub nie stwierdzając) bezczynność adresata wniosku w zakresie informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania kwalifikacji wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1049/12; publ. j.w.). Przy czym bezczynność ta zachodzi wówczas, gdy żądaniem wniosku objęta jest informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 i art. 17 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że żądanej informacji nie posiada, bądź, że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

W rozpatrywanej sprawie skarżąca Fundacja sformułowała wobec Stowarzyszenia zarzut bezczynności względem wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie, w trybie przepisów u.d.i.p., kopii wyciągów z rachunku bankowego Stowarzyszenia od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r. oraz kopii sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za 2015 r.

Analizując niniejszą sprawę zaznaczyć należy, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Ustawa określa również podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, iż należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Z treści art. 4 ust. 1 pkt 1 - 5 u.d.i.p., a zwłaszcza z użytego w jego konstrukcji sformułowania "w szczególności" wynika, że dokonane przez ustawodawcę wyliczenie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej nie ma charakteru wyczerpującego. W powyższej regulacji elementem decydującym o tym, że określony podmiot ma obowiązek udostępnienia informacji publicznej jest to, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym.

Ze złożonego do akt sprawy Statutu uchwalonego w dniu [...] czerwca 2015 r. wynika, że zasadniczym zadaniem Stowarzyszenia [...] jest utrwalanie pomięci o losach represjonowanych w więzieniach i łagrach w ZSRR żołnierzy Armii Krajowej oraz sporządzanie list imiennych żołnierzy AK, którzy przebywali w sowieckich więzieniach, w łagrach i na zesłaniu oraz żołnierzy AK zmarłych w więzieniach, łagrach i na zesłaniu oraz rejestr więzień, łagrów i miejsc zsyłki, w których przebywali i zmarli żołnierze AK (§ 7).

Celem Stowarzyszenia, jest działalność historyczna polegająca m.in. na zachowaniu w pamięci narodu etosu Armii Krajowej, odtwarzanie i zachowanie dla następnych pokoleń Polaków dokumentacji obrazującej metody wyniszczania i zniewalania żołnierzy AK, wpływ na edukację młodego pokolenia Polaków w celu pozyskania przez nie wiedzy o działalności niepodległościowej AK, udział przedstawicieli Stowarzyszenia wraz z pocztem sztandarowym w uroczystościach narodowych w celu kultywowania pamięci o bohaterstwie żołnierzy AK, budowa nekropolii żołnierzy poległych w walkach z okupantem niemieckim i sowieckim, działalność społeczna i humanitarna na rzecz weteranów Armii Krajowej. Cele te są realizowane m.in. poprzez wydawanie "[...]", spotkania edukacyjne z młodzieżą, wyjazdy na dawne Kresy RP w celu ewidencji mogił polskich żołnierzy, udział w uroczystościach narodowych i spotkaniach pamięci narodowej, niedochodowe prowadzenie ośrodka dla kombatantów (§ 8).

Zgodnie z § 6 Statutu, podstawą utrzymania, działalności charytatywnej Stowarzyszenia na rzecz członków Stowarzyszenia i ich rodzin są składki członkowskie, dotacje Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, organizacji pozarządowych oraz sympatyków. Majątek Stowarzyszenia tworzony jest z następujących źródeł: wpisowego, składek członkowskich, darowizn i zapisów (§ 26).

W Stowarzyszeniu zrzeszone są osoby fizyczne - żołnierze AK, członkowie ich rodzin, inne osoby zaangażowane w utrwalaniu etosu i tradycji Armii Krajowej (§ 10).

Jak wynika z akt sprawy Stowarzyszenie korzysta ze środków publicznych, co potwierdza nadesłana przez skarżącą Fundację kopia umowy nr [...] zawartej w dniu [...] lipca 2015 r. pomiędzy Skarbem Państwa - Ministrem Edukacji Narodowej a Stowarzyszeniem, której przedmiotem była realizacja zadania publicznego pt. "[...]", dotowana kwotą w wysokości [...] zł. Potwierdza to również kopia umowy zawartej w dniu [...] lipca 2016 r. pomiędzy Ministrem Obrony Narodowej a Stowarzyszeniem, której przedmiotem była realizacja zadania publicznego pt. "[...]" dotowana kwotą [...] zł. Stowarzyszenie korzystało również z dotacji Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w 2014 r. na realizację przedsięwzięcia "[...]".

W świetle powyższego uzasadnione jest stanowisko, że Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej się w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p.).

Informacja publiczną, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest każda informacja o sprawach publicznych. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu, przy czym katalog ten nie jest wyczerpujący. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14, publ. j.w.).

Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o sprawach publicznych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 2782/15; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podkreślenia wymaga, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i publiczny charakter informacji.

W świetle powyższego Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ale tylko co do rodzajów działań stanowiących wykonanie zadań publicznych, a co do majątku tylko wtedy, gdy majątek ten stanowi dotacja z funduszy publicznych na realizację określonych zadań publicznych. Innymi słowy, w odniesieniu do Stowarzyszenia, postanowienia ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie tylko wówczas, gdy wnioskowane informacje dotyczą działań podejmowanych w ramach wykonywania zadań publicznych finansowanych lub współfinansowanych ze środków publicznych, a więc dotyczących spraw publicznych (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1455/13; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt I OSK 1514/15; wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2091/14, publ. j.w.). Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 143/16 (publ. j.w.) dotyczącym Polskiego Związku Łowieckiego (do którego zastosowanie w zakresie gospodarki finansowej i nadzoru mają przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach - Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm.) w którym stwierdził, że nie sposób stowarzyszeniom stawiać analogiczny standard wymagań, jak organom administracji. NSA podkreślił, że nie każda informacja będąca w dyspozycji ww. podmiotu bądź odnosząca się do jego funkcjonowania będzie informacją publiczną podlegającą udostępnieniu w trybie u.d.i.p., lecz tylko ta, która odnosi się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym. Tylko te kwestie względem podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. ustawodawca traktuje jako informację publiczną, pozostałą zaś materię a contrario uznać należy za niepubliczną, a zatem stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. za niebędącą informacją publiczną. Znajduje to potwierdzenie w samym art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazującym, że "obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ograniczenie zakresowe dostępu do informacji o działalności osób i jednostek innych niż organy władzy państwowej czy osoby pełniące funkcje publiczne oraz samorządy gospodarcze i zawodowe - przewidział już ustrojodawca. Przyjęcie, że od wskazanych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. podmiotów można żądać innych informacji, niż z zakresu wykonywania zadań władzy publicznej czy gospodarowania mieniem publicznym - byłoby nadmierną ingerencją w sferę informacyjną tych podmiotów, wykraczającą poza standard konstytucyjny.

Mając powyższe na względzie Sąd - po zapoznaniu się z dokumentami stanowiącymi przedmiot wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. - stwierdza, że żądane informacje w postaci kopii wyciągów z rachunku bankowego Stowarzyszenia od dnia [...] stycznia 2015 r. do dnia [...] marca 2016 r. oraz kopii sprawozdania finansowego Stowarzyszenia za 2015 r. nie stanowią informacji publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie odnoszą się bowiem bezpośrednio do konkretnych zadań publicznych ani do majątku publicznego Stowarzyszenia, w szczególności nie dotyczą dotacji ze środków publicznych uzyskanych na realizację zadań publicznych, w tym sposobu ich wykorzystania.

Kopie wyciągów z rachunku bankowego odzwierciedlają operacje na rachunku bieżącym Stowarzyszenia we wskazanym okresie, przy czym dotyczą one wszystkich środków finansowych jakimi dysponowało Stowarzyszenie nie zaś wyłącznie środków publicznych. Jak już wyżej wskazano, oprócz dotacji uzyskiwanych na realizację zadań publicznych, działalność Stowarzyszenia jest finansowana z wpisowego, składek członkowskich, darowizn i zapisów. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej - dochodowej, lecz działalność charytatywną na rzecz członków Stowarzyszenia i ich rodzin (§ 6 i § 26 Statutu). Z kolei sprawozdanie finansowe za rok 2015 r. zawiera zbiorcze dane na temat aktywów Stowarzyszenia, przychodów z działalności statutowej, kosztów realizacji zadań statutowych i pozostałych danych finansowych ujętych w formie ogólnych (zbiorczych) informacji. Na marginesie zauważyć należy, że w sytuacji gdyby Stowarzyszenie prowadziło działalność gospodarczą, sprawozdanie finansowe byłoby przesyłane do Krajowego Rejestru Sądowego i udostępniane na odrębnych zasadach (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Z powyższych względów Stowarzyszenie nie było zobowiązane do udostępnienia wnioskowanych przez Fundację dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokumenty te (jako całość) nie stanowią wiadomości (informacji) o faktach i danych o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy, nie są zatem informacją o sprawie publicznej. Nie został zatem spełniony zakres przedmiotowy ustawy.

W konsekwencji Stowarzyszenie nie mogło popaść w stan bezczynności na gruncie ww. ustawy. Tym samym brak było podstaw do zobowiązania Stowarzyszenia do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2016 r. w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 u.d.i.p., o co wnosiła skarżąca Fundacja. Zaistniała natomiast podstawa do oddalenia skargi.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, tylko w razie uwzględnienia skargi - co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Stąd, Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku Stowarzyszenia zawartego w odpowiedzi na skargę o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.