Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 603/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 7 , art. 17 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 116 poz 975
law: Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym.
article: pr. 2 ust. 1 pkt 3, 4, ust. 2, par. 4 ust. 1, par. 5 ust. 2, 3, par. 7 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 7, art. 33 par. 1, art. 40 par. 2, art. 76 par. 1, 3, art. 77, art. 80, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1 par. 2 ust. 1 pkt 3, 4
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
journal: Dz.U.UE.L 2007 nr 189 poz 1 art. 2 lit. h, art. 17 ust. 1 lit. c, art. 36 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i  uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 16 ust. 3, 5, 7
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: par. 50 ust. 1, par. 58
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 23 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, , Protokolant Specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2015 roku sprawy ze skargi M. P.-K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] o odmowie przyznania M. P.-K. płatności rolnośrodowiskowej z sankcjami wieloletnimi.

W uzasadnieniu tej decyzji - przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy -podniósł, że w dniu 24 kwietnia 2013r. M. P.-K. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarowała realizację pakietu rolnictwo ekologiczne, w ramach wariantu 2.11., tj. uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawienia), na działkach rolnych o łącznej powierzchni 91,10 ha. Do wniosku dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zgłoszonych do płatności gruntów. Na wezwanie organu I instancji jednostka certyfikująca w piśmie z dnia 24 stycznia 2014r. wyjaśniła, że po ponownym przeanalizowaniu posiadanej dokumentacji ustalono poprawną powierzchnię upraw w poszczególnych wariantach realizowanych przez skarżącą. Zgodnie z tą informacją powierzchnia, na której prowadzona jest produkcja ekologiczna, wynosiła w 2013r.: w wariancie 2.11., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawienia) – 52,58 ha, w wariancie 2.12., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia) – 35,59 ha.

Następnie organ II instancji wskazał, że na podstawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej złożonego w 2010r. skarżąca podjęła się z dniem 15 marca 2010r. realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w pakiecie, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 33, poz. 262 ze zm.), tj. rolnictwo ekologiczne. W treści wniosku kontynuacyjnego złożonego w dniu 24 kwietnia 2013r. oświadczyła, iż w 2013r. realizuje ten pakiet w wariancie 2.11., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawienia) na działkach rolnych o łącznej powierzchni 91,10 ha. Organem właściwym do kontroli oraz certyfikacji produkcji rolnej metodami ekologicznymi są – jak wskazał Dyrektor - jednostki certyfikujące, które w terminie do 31 października każdego roku, przekazują Prezesowi ARiMR wykaz producentów, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za dany rok. Weryfikując spełnienie przesłanek przyznania płatności, o których mowa w § 7 pkt 2 rozporządzenia, organy ARiMR nie prowadzą własnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy prowadzona przez rolnika produkcja rolna odpowiada wymogom ustanowionym w przepisach o rolnictwie ekologicznym, lecz opierają się na informacjach przekazywanych corocznie przez jednostki certyfikujące nadzorujące prowadzenie przez rolników działalność w zakresie rolnictwa ekologicznego. Na podstawie wykazu przekazanego przez jednostkę certyfikująca organ I instancji ustalił, że skarżąca realizuje wariant 2.11., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (po zakończeniu okresu przestawienia) na powierzchni 52,58 ha, natomiast na pozostałym obszarze, tj. 35,59 ha, nadal trwa okres przestawienia (okres konwersji), co nie jest zgodnie z treścią wniosku, w którym wskazała, że certyfikatem zgodności objęta jest uprawa na powierzchni 91,10 ha. Opierając się na danych przekazanych przez jednostkę certyfikującą organ I instancji wykluczył jak podniósł Dyrektor z płatności powierzchnię 35,59 ha, która nie kwalifikowała się do objęcia płatnością w wariancie 2.11., a powstała różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną stanowiła podstawę odmowy przyznania płatności oraz nałożenia sankcji na podstawie art. 16 ust. 5 akapit trzeci i ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE z 28 stycznia 2011r. nr L 25, str. 8), zwanego dalej rozporządzeniem nr 65/2011. Dyrektor podkreślił, że nie należy do właściwości organów ARiMR ocena, czy prowadzona przez rolnika uprawa powinna zostać objęta certyfikatem zgodności, czy też nadal winna być objęta okresem konwersji. Organem właściwym do prowadzenia nadzoru nad produkcją ekologiczną oraz wydawania certyfikatów zgodności są jednostki certyfikujące. Odwołując się do art. 36 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz.Urz. UE z dnia 18 września 2008r., nr L 250, str. 1), zwanego dalej rozporządzeniem nr 889/2008, Dyrektor wskazał, że uzależnia on długość okresu konwersji od rodzaju uprawy prowadzonej na danym gruncie, przy czym okres konwersji dla upraw wieloletnich trwa 36 miesięcy. Okres konwersji dla uprawy aronii, która od 2011r. jest prowadzona na działce ewidencyjnej nr 699, w roku 2013, a zatem w roku, którego dotyczy niniejsze postępowanie, trwał nadal. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. nr 116, poz. 975), zwanej dalej u.r.e., znajdujący się w aktach sprawy wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2013, z dnia 7 lutego 2014 r., przekazany przez jednostkę certyfikującą A Sp. z o.o., pod nadzorem której produkują metodami ekologicznymi, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a. W postępowaniu w sprawie pomocy to nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Skarżąca nie wykazała, aby dane zawarte we wniosku były zgodne ze stanem faktycznym. Stwierdzenie, że jednostka certyfikująca popełniła błąd przy obliczaniu czasu trwania okresu konwersji, nie jest wystarczające do podważenia wiarygodności dokumentu urzędowego, jakim jest wykaz przekazywany zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.r.e. Po stwierdzeniu rozbieżności pomiędzy danymi zadeklarowanymi przez skarżącą we wniosku i danymi przekazanymi przez jednostkę certyfikującą organ I instancji podjął czynności w celu wyjaśnienia sprawy. Pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. organ I instancji zwrócił się do jednostki certyfikującej z prośbą o zweryfikowanie powierzchni zawartych w wykazie i jednocześnie wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. Pomimo prawidłowego wezwania skarżąca nie złożyła wyjaśnień i nie przedstawiła dowodów, które podważałyby ustalenia dokonane na podstawie danych przekazanych przez jednostkę certyfikującą. Nie narusza zatem prawa takie postępowanie organu, gdy wobec braku jakichkolwiek dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ opiera swoje ustalenia na danych zawartych w wykazie sporządzonym przez upoważniony do tego organ. Z informacji zawartych w planie rolnośrodowiskowym z 2011r. wynika, że został on sporządzony zgodnie z deklaracją skarżącej we wniosku o przyznanie płatności na 2013r. w zakresie wariantu 2.11., którego realizacji nie potwierdziła jednostka certyfikująca na całej deklarowanej powierzchni 91,10 ha. Deklaracja skarżącej nie może być uznana za pomyłkę oczywistą, zwłaszcza, że sama skarżąca podtrzymuje swoją deklarację w spornym zakresie, negując ustalenia jednostki certyfikującej i nie podnosi, że deklaracja wynikała z pomyłki oczywistej. W sposób prawidłowy organ I instancji ustalił, że powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu: rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.11., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (po zakończeniu okresu przestawienia), wynosiła: 91,10 ha, powierzchnia stwierdzona w toku postępowania administracyjnego, kwalifikująca się do objęcia płatnością za realizację pakietu: rolnictwo ekologiczne, w wariancie 2.11., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (po zakończeniu okresu przestawienia) wyniosła: 55,51 ha. Na pozostałym obszarze, tj. 35,59 ha, skarżąca realizuje niezgłoszony w treści wniosku wariant 2.12., tj. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia), stąd powierzchnia ta nie może zostać zakwalifikowana, jako spełniająca wymogi wariantu zgłoszonego w treści wniosku. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku a obszarem zatwierdzonym wyniosła zatem 35,59 ha, co stanowi 64,11 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 35,59 ha * 100 %:pow. stwierdzona 55,51 ha = 64,11 %). Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 50 % powierzchni stwierdzonej, zastosowanie znajduje zatem akapit trzeci art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Tym samym odmówiono skarżącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej oraz nałożono sankcję w wysokości 23 133,50 zł. Wysokość sankcji stanowi iloczyn różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, tj. 35,59 ha, oraz stawki płatności za 1 ha gruntu, na którym realizowany jest wariant 2.11., tj. 650,00 zł (35,59 ha * 650,00 zł = 23 133,50 zł). Skarżąca, wskazując w treści wniosku, że na 91,10 ha powierzchni gruntów rolnych prowadzona była w 2013r. uprawa objęta certyfikatem zgodności, złożyła oświadczenie, które nie było zgodne ze stanem faktycznym. Nie wykazała przy tym, że nie ponosi winy za stwierdzone nieprawidłowości.

W skardze na tą decyzję M. P.-K. wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1.naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a)art. 6 oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, dokonanie błędnych, sprzecznych ze stanem faktycznym ustaleń, w szczególności uznanie, iż skarżąca złożyła wniosek niezgodny ze stanem faktycznym, a zaistniałe nieprawidłowości wynikają z jej winy, zatem nie ma uzasadnienia dla zastosowania zmniejszeń i wykluczeń w trybie art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009r., nr L 316, str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009;

b)art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi w sytuacji, kiedy skarżąca działa przez profesjonalnego pełnomocnika;

2.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 5 i ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a początkową powierzchnią kwalifikowaną przekracza 50% początkowej powierzchni kwalifikowanej, co skutkowało nałożeniem sankcji w wysokości kwoty przypadającej na różnicę między powierzchnią deklarowaną a początkową powierzchnią kwalifikowaną w wysokości 23 133,50 zł, w sytuacji kiedy przedeklarowana powierzchnia kształtuje się na poziomie 39,07% początkowej powierzchni kwalifikowanej, zatem nałożenie sankcji nie jest uzasadnione.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu 20 kwietnia 2010r. za pośrednictwem doradcy rolnośrodowiskowego sporządziła i złożyła plan działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015. Czas realizacji programu rolnośrodowiskowego został określony w przedziale czasowym od 15 marca 2010r. do 14 marca 2015r. Skarżąca wybrała do realizacji plakiet 2 (rolnictwo ekologiczne) w dwóch wariantach: 2.12. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przedstawienia) i 2.11. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Po uwzględnieniu zmiany dokonanej w planie działalności rolnośrodowiskowej w roku 2011 pozostałe uprawy sadownicze objęły obszar 91,10 ha. Skarżąca założyła, iż począwszy od roku 2013 (w czwartym roku działalności) zdoła uzyskać dla całości zadeklarowanych upraw certyfikat zgodności. W dniu 15 kwietnia 2013 r. skarżąca złożyła do ARMiR wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 w wysokości 59 215,00 zł, wskazując, iż obszar plantacji 91,10 ha obejmuje pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe, dla których zakończono okres przedstawienia. Dane zawarte we wniosku oraz planie działalności rolnośrodowiskowej okazały się odmienne od tych, które zostały przekazane organowi I instancji przez jednostkę certyfikującą. Działania skarżącej nie miały na celu wprowadzenia organu w błąd. Zgodnie z treścią rozporządzenia 1ha pozostałych upraw sadowniczych i jagodowych tak w okresie konwersji, jak i ekologicznych, objęty był dla skarżącej za rok 2013 tą samą stawką a to 650 zł. Skarżąca spełnia zarówno ogólne warunki przyznania płatności określone w § 2 rozporządzenia, jak i warunki przewidziane dla realizowanego przez nią pakietu, uregulowane w § 10 pkt 2 lit. a. W roku 2010 skarżąca przedstawiła organowi plan działalności rolnośrodowiskowej dla czterech działek o łącznej powierzchni 91,1 ha: A działka nr ewidencyjny 25/1 o powierzchni 2,93 ha; B działka nr ewidencyjny 2098 o powierzchni 19,85 ha; C działka nr ewidencyjny 2097 o powierzchni 32,73 ha; D działka nr ewidencyjny 699 o powierzchni 35,59 ha. W klasyfikacji działki A-C zostały zakwalifikowane jako sad obsadzony aronią, zaś działka D została zakwalifikowana jako grunt orny obsadzony pszenicą ozimą. W 2011r. skarżąca dokonała zmiany planu w zakresie zagospodarowania działki nr ewidencyjny 699 w ten sposób, że została ona zakwalifikowana jako sad i obsadzona aronią. Kontrola przeprowadzona w roku 2011 przez jednostkę certyfikującą obejmująca działkę numer 699 potwierdziła, iż działka w roku 2010 była obsadzona pszenicą metodą ekologiczną. Tym samym rok 2011, w którym po raz pierwszy na działce została zasadzona aronią był drugim rokiem przedstawienia. Zatem rok 2012 był ostatnim trzecim rokiem przestawienia co do wszystkich działek objętych planem o łącznej powierzchni 91,10 ha a tym samym rok 2013 był pierwszym rokiem gdy cały obszar objęty planem winien zostać zakwalifikowany we wskazanym przez skarżącą wariancie a mianowicie 2.11. pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności). Jednostka certyfikująca nie wzięła pod uwagę, iż na działce 699 od początku realizacji planu skarżąca prowadziła uprawę metodą ekologiczną i przekazała organowi I instancji dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżąca nie była obecna w trakcie kontroli przeprowadzanej przez jednostkę certyfikującą, co skutkowało niemożnością sprostowania błędu. Wszystkie działania skarżącej były zgodne z zatwierdzonym planem działalności rolnośrodowiskowej i nie miały na celu wprowadzenia organu w błąd czy też spowodowania uszczupleń finansowych. W planie działalności rolnośrodowiskowej na lata 2010-2015, który został przedstawiony przez A Sp. z o.o., widnieje zapis, iż aronia nasadzana będzie w 2 etapach na glebie przestawianej: pierwszy od jesieni 2010, drugi od wiosny 2011 roku, w całości na działce ekologicznej, co znajduje także potwierdzenie w załączniku nr l do protokołu kontroli obligatoryjnej z 2011r. Sadzonki aronii pochodziły z gospodarstwa ekologicznego. Skarżąca złożyła wniosek zgodny ze stanem faktycznym, a zaistniałe nieprawidłowości nie wynikają z jej winy, zatem jest uzasadnione zastosowanie zmniejszeń i wykluczeń w trybie art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Decyzja organu II Instancji nie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 173), zwanej dalej ustawą o PROW; ustawy z dnia 25 czerwca 2009r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. nr 116, poz. 975), zwanej dalej u.r.e.; rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków i trybu z 2009r.; jak i mogących mieć istotny wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a.

Zarzuty skargi obejmują naruszenie zarówno prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zważywszy na to w pierwszej kolejności należy dokonać oceny zachowania przez organy normatywnego wzorca postępowania wyjaśniającego i dowodowego. Prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na ocenę prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zakres określonych w k.p.a. obowiązków procesowych organu w sprawie wsparcia obszarów wiejskich, w tym w zakresie upraw ekologicznych, jak i rozkład ciężaru dowodowego jest modyfikowany w przepisach ustawy o PROW, zaś zakres środków dowodowych – w przepisach ustawy o rolnictwie ekologicznym. Jak bowiem wynika z art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy o PROW w sprawie takiej jak będąca przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji zastosowanie mają przepisy ustawy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej, zaś organ prowadzący postępowanie w tej sprawie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Z kolei z art. 21 ust. 3 ustawy o PROW wprost wynika, że "strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne". Natomiast na mocy art. 7 i art. 17 ust. 1 pkt 1 u.r.e. jednostki certyfikujące, odpowiedzialne za kontrolę i nadzór nad produkcją ekologiczną, m.in. wydają (lub odmawiają wydania) certyfikat zgodności, a także przekazują Prezesowi ARiMR, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. Wykaz tych producentów dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi stosownie do ust. 3 tegoż przepisu dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodać też trzeba, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 (obowiązującego w dacie podjęcia przez skarżącą zobowiązania wieloletniego) rozporządzenia w sprawie warunków i trybu z 2009r. płatności rolnośrodowiskowe przyznawane są na wniosek zainteresowanego producenta rolnego, po spełnieniu przez niego określonych prawem warunków przyznawania tych płatności, oraz - w przypadku płatności wieloletnich - po złożeniu zobowiązania do przestrzegania przez cały okres warunków ich przyznania.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca rozgraniczył i poddał odrębnym regulacjom kwestie udzielania pomocy finansowej w zakresie wspierania obszarów wiejskich od problematyki oceny spełniania przez producentów rolnych warunków produkcji ekologicznej, oraz certyfikowania produktów rolnych. W odrębnych aktach regulujących powyższe kwestie zawarł także przepisy dotyczące kontroli podmiotów prowadzących produkcję ekologiczną lub wprowadzających do obrotu produkty ekologiczne, lub środki do produkcji ekologicznej. Zatem kontrole przeprowadzane przez ARiMR mają inny cel, aniżeli kontrole przewidziane przez jednostki certyfikujące i przeprowadzane są przez różne, niezależne od siebie podmioty, upoważnione przez inne podmioty. Ponadto na gruncie tej regulacji to podmiot wnioskujący o przyznanie płatności wieloletniej obowiązany jest wykazać, że spełnia wszystkie warunki jej przyznania a organy ARiMR w przypadku wieloletnich płatności w zakresie produkcji ekologicznej nie posiadają kompetencji do oceny spełnienia warunków prowadzenia produkcji ekologicznej, tę bowiem posiadają odpowiednie jednostki certyfikujące. Dowodem potwierdzającym spełnienie przez producenta ekologicznego tychże warunków jest zaś sporządzany i przekazywany corocznie przez te jednostki wykaz producentów ekologicznych. Co więcej z wyraźnej woli ustawodawcy wykaz sporządzony przez jednostkę certyfikującą ma status dokumentu urzędowego. Natomiast dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że w sprawie wsparcia produkcji rolnej ekologicznej podstawowym i kluczowym dowodem w postępowaniu przed organami ARiMR spełnienia przez producenta rolnego warunków produkcji ekologicznej jest sporządzony przez właściwą jednostkę certyfikującą wykaz producentów, którzy spełnili warunki uznania produkcji rolnej za ekologiczną. Wobec tego organy Agencji obowiązane są respektować treść wykazu producentów. Oczywiście przyznanie tego statusu wykazowi producentów ekologicznych nie oznacza, iż nie można podważyć jego wiarygodności. To wymaga jednakże – jak stanowi art. 76 § 3 k.p.a. – przeprowadzenia przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Ciężar tego przeciwdowodu leży na wnioskodawcy jako podmiocie kwestionującym treść dokumentu urzędowego i posiadającym interes faktyczny w jego podważeniu.

Uwzględniając powyższe nie sposób podzielić zarzutu skargi przeprowadzenia przez organy Agencji czynności postępowania dowodowego i wyjaśniającego w niniejszej sprawie z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W tym zakresie trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że organy Agencji uzyskały sporządzony przez jednostkę certyfikującą – A wykaz producentów ekologicznych na rok 2013, a wobec zakwestionowania przez skarżącą jego treści – także uzyskały dodatkowe wyjaśnienia tej jednostki na okoliczność spełnienia przez skarżącą warunków produkcji ekologicznej co do całej zadeklarowanej we wniosku kontynuacyjnym powierzchni 91,10 ha. Wynika z nich jednoznacznie, że skarżąca w 2013r. nie posiadała certyfikatu zgodności co do całości tej powierzchni. Pod poz. 4408 pierwotnego i skorygowanego wykazu odnotowano następujące dane: P-K. (rubryka 3), uprawy pozostałe sadownicze w okresie przestawienia: 35,59 ha zamiast pierwotnej 3,40 ha (rubryka 15) oraz w okresie zakończenia okresu przestawienia: 55,51 ha (rubryka 16), razem powierzchnia: 91,10 ha (rubryka 17), w uwagach: błąd przy wprowadzaniu danych, pierwotnie omyłkowo wprowadzono powierzchnię 3,40 ha w wariancie 2.11 zamiast 2.12 (rubryka 18). Skarżąca co prawda kwestionuje wiarygodność tego wykazu, jak i prawidłowość przeprowadzenia kontroli przez jednostkę certyfikującą jej upraw, zwłaszcza że nastąpiło to bez jej udziału. Nie dostrzega jednakże tego, iż w tej czynności uczestniczył ustanowiony przez nią pełnomocnik w osobie W. P., który podpisał protokół kontroli nie wnosząc żadnych uwag. Jednocześnie skarżąca – poza tymi gołosłownymi twierdzeniami – nie tylko nie przeprowadziła choć leżało to w jej interesie przeciwdowodu przeciwko treści wykazu producentów ekologicznych, ale też pomimo jej wezwania przez organy Agencji nawet nie złożyła stosownych wyjaśnień w tym zakresie. Nie zaoferowała zatem organom żadnych dowodów potwierdzających zasadność jej twierdzeń. Również w toku postępowania sądowoadministracyjnego tego nie uczyniła. Co istotne nawet nie wskazywała, że podjęła jakiekolwiek czynności procesowe przed jednostką certyfikującą aby usunąć podnoszony przez nią błąd. Natomiast konsekwentnie twierdziła, iż organy źle obliczyły końcowy moment okresu przestawienia jej upraw z metody tradycyjnej na ekologiczną, gdyż według niej okres ten zakończył się w 2012r., co oznacza, iż pierwszym rokiem produkcji ekologicznej na wszystkich działkach był rok 2013. Na dowód tych twierdzeń przedłożyła sporządzoną przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego w 2011r. zmianę planu działalności rolnośrodowiskowej. Ten zmieniony plan nie stanowi jednakże skutecznego środka kwestionowania dokonanej przez organy oceny okoliczności spełnienia przez skarżącą warunków prowadzenia upraw ekologicznych, zwłaszcza wobec treści wykazu producentów ekologicznych w 2013r. i wyjaśnień jednostki certyfikującej (zawartych w uwagach do skorygowanego wykazu). Nie stanowi on bowiem dowodu podważającego wiarygodność wykazu producentów ekologicznych. Sama okoliczność sporządzenia planu nie oznacza jeszcze, że producent rolny spełnił wszystkie wymogi określone przepisami prawa, a przede wszystkim nie jest to równoznaczne z posiadaniem certyfikatu zgodności upraw z wymogami upraw ekologicznych. Beneficjent pomocy unijnej nie może wszak samowolnie bez narażenia się na konsekwencje zmieniać podjętych przez siebie wieloletnich zobowiązań. Jak bowiem wynika z § 5 ust. 3 oraz ust. 2 w zw. z odpowiednio stosowanym § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków i trybu z 2009r. zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe; zaś zmianę planu działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przy udziale podmiotu doradztwa rolniczego przed upływem 25 dnia od dnia, w którym upływa termin, w jakim składa się wnioski o przyznanie płatności, a jeśli plan zostanie sporządzony w tym terminie uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest kontynuowane od dnia 15 marca danego roku. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego wymagała spełnienia łącznie dwu warunków: sporządzenia zmiany do planu działalności rolnośrodowiskowej przez odpowiedni podmiot doradztwa rolniczego oraz zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego. Skarżąca - zamierzając dokonać skutecznej prawnie zmiany wieloletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w roku 2013 – obowiązana była zatem spełnić wszystkie warunki, a nadto wymogi dla prowadzenia uprawy ekologicznej i uzyskać akceptację organu Agencji na zmianę zobowiązania. Tymczasem analiza akt dowodzi, iż skarżąca – pomimo dysponowania zmienionym planem działalności środowiskowej już w 2011r. – nie zgłosiła go Kierownikowi Biura Powiatu [...] ARiMR w K. Wniosek o płatność na rok 2013r. skarżąca złożyła w dniu 24 kwietnia 2013r., plan zaś przedłożyła dopiero w dniu 14 listopada 2014r., tj. w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego jako załącznik do odwołania od ponownej negatywnej decyzji pierwszoinstancyjnej. Co ważniejsze w złożonym wniosku o płatność na 2013r. w pozycji I "Cel złożenia zaznaczyła kwadrat "Wniosek kontynuacyjny", chociaż mogła wybrać ostatni kwadrat oznaczony jako "Zmiana zobowiązania". Składając wniosek kontynuacyjny (a więc obejmujący zgodnie z pierwotnym planem trzy działki w wariancie 2.11. i jedną (sporną w niniejszej sprawie w wariancie 2.12.) zaznaczyła wariant 2.11. dla wszystkich działek. Oświadczyła również, iż zobowiązuje się przestrzegać podjętego w 2010r. pięcioletniego zobowiązania, a więc zgodnie ze złożonym wówczas planem działalności rolnośrodowiskowej. Nie sposób zatem dać wiary obecnym twierdzeniom skarżącej, że złożony w dniu 14 listopada 2014r. zmieniony plan działalności rolnośrodowiskowej stanowi dowód zakończenia okresu przestawienia upraw w 2012r. Okoliczność sporządzenia owego planu nie mogła i tak mieć wpływu na treść decyzji w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013r. Niezależnie bowiem od tego konieczne było spełnienie odrębnych warunków wymaganych w przypadku upraw ekologicznych, w tym w ustawie o rolnictwie ekologicznym oraz rozporządzeniu Rady UE nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylenia rozporządzenia (EWG) nr 2092/91 (Dz.U.UE.L.2007.189.1). Nie jest więc wystarczające samo poczucie czy wręcz przekonanie skarżącej, iż już od 2013r. prowadzi ona na wszystkich zadeklarowanych działkach uprawę ekologiczną, co wywodzi z faktu, iż biuro doradztwa zmieniło plan działalności rolnośrodowiskowej a jednostka certyfikująca przeprowadzająca w 2011r. kontrolę stwierdziła na działce ew. nr 699 uprawę ekologiczną pszenicy ozimej. Zwrócić tu należy jedynie uwagę, iż skarżąca podjęła się wieloletniego zobowiązania w zakresie upraw sadowniczych i jagodowych, nie zaś jakichkolwiek innych upraw. Powyższe nie pozwala postawić organom Agencji skutecznego zarzutu, iż zgromadziły one i rozpoznały materiału dowodowego sprawy w sposób, który wpływa na prawidłowość dokonanych ustaleń okoliczności faktycznych, a zakres postępowania dowodowego był nieprawidłowy, zaś organy niezasadnie nie zastosowały w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem sądu ocena tego materiału przez organy jest logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym. Oceny tej nie zmienia oparcie się na treści wykazów jednostki certyfikującej. Nie jest bowiem rolą organów Agencji wyjaśnianie przyczyn rozbieżności między danymi podanymi przez jednostkę certyfikującą a złożonym przez skarżącą wnioskiem na 2013r., jak i eliminowanie sugerowanych przez skarżącą błędów postępowania prowadzonego przez jednostkę certyfikującą skoro kluczowym dowodem w tym zakresie jest wykaz producentów ekologicznych. Podział kompetencji między organami Agencji a jednostkami certyfikacyjnymi oznacza natomiast, iż swoje zastrzeżenia co do wykazu skarżąca powinna zgłosić jednostce certyfikującej.

Za chybiony sąd uznał również zarzut naruszenia prawa procesowego poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności uzasadniających zastosowanie w sprawie zmniejszeń i wykluczeń w trybie art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009. Na mocy tego przepisu obniżek nie stosuje się gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Nie stosuje się ich do tej części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Tymczasem, jak słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżąca w spornym zakresie podtrzymuje złożoną na 2013r. deklarację, tj., że na pow. 35,59 ha prowadzi uprawę ekologiczną aronii, co do której jednostka certyfikująca wydała certyfikat zgodności i że deklaracja ta jest zgodna ze stanem faktycznym. W odwołaniu z dnia 24 marca 2014r. i z dnia 10 listopada 2014r. oraz w skardze wręcz stwierdziła, że "założyła, że począwszy od roku 2013 (w czwartym roku działalności) zdoła uzyskać dla całości zadeklarowanych upraw certyfikat zgodności". Oznacza to, iż skarżąca jest przekonana, że wniosek złożyła zgodnie ze stanem faktycznym. A skoro konsekwentnie tak twierdzi i jednocześnie neguje ustalenia jednostki certyfikującej w tym zakresie, to nie sposób przyjąć, iż organy Agencji wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi nie poczyniły w tym zakresie ustaleń. Skarżąca – będąc głęboko przekonana o zasadności swoich twierdzeń – uważa, że spełnia warunki prowadzenia uprawy ekologicznej, co wywodzi z faktu zmiany przez biuro doradztwa rolniczego planu działalności rolnośrodowiskowej i przekonania, że uprzednie zasianie na spornej działce pszenicy ozimej (w 2010r.) uprawnia zaliczenie okresu jej uprawy do 36 miesięcznego okresu przestawienia uprawy aronii. Zapomina jednakże, iż podejmując w 2010r zobowiązanie wieloletnie zadeklarowała trzy letni okres przestawienia uprawy sadowniczej i jagodowej włącznie z 2013r. W konsekwencji musi to prowadzić do oczywistego wniosku, że skarżąca nie poinformowania organów Agencji o wadliwości złożonego wniosku zanim uczyniły to te organy, jak i że deklaracja skarżącej nie może być rozważania w kategoriach oczywistej pomyłki. Uwzględniając natomiast fakt, iż wyłączenia od zmniejszeń pomocy są wyjątkiem od zasady, wymagającym ścisłej wykładni, ich zastosowania nie uzasadnia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że stawka przewidziana dla obszaru w okresie przestawienia jak i po zakończeniu tego okresu jest taka sama. Mylne przekonanie skarżącej, że prowadzi uprawę ekologiczną na spornej działce, jak i twierdzenie, że nie zmierzała ona do wyłudzenia środków publicznych skoro stawka jest taka sama dla obu wariantów nie dowodzi braku winy w zaistnieniu stwierdzonej nieprawidłowości. Okoliczności zaistnienia tych nieprawidłowości wręcz świadczą o braku należytej staranności skarżącej w realizacji zobowiązania wieloletniego. Słusznie zatem organ podnosi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie wykazała, że nie ponosi winny za stwierdzone nieprawidłowości.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut niedoręczenia zaskarżonej decyzji profesjonalnemu pełnomocnikowi w sytuacji gdy strona działała przez tegoż pełnomocnika. W tym zakresie w pierwszej kolejności podnieść trzeba, że skarżąca – jak wynika z dokumentu pełnomocnictwa z dnia 22 stycznia 2008r. i wniosku o wpis do ewidencji producentów z dnia 22 stycznia 2008r. ustanowiła pełnomocnika w osobie W. P. Zakres tegoż pełnomocnictwa jest ogólny i obejmuje wszystkie sprawy prowadzone z udziałem Agencji. Pełnomocnictwo to nie zostało odwołane w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Tenże pełnomocnik uczestniczył w postępowaniu, złożył odwołanie z dnia 24 marca 2014r. od pierwotnej decyzji odmownej, jak i uczestniczył w przeprowadzanej przez A (jednostkę certyfikującą) kontroli w dniu 15 lipca 2011r., co potwierdził własnoręcznym podpisem. O wadliwości doręczenia zaskarżonej decyzji temu pełnomocnikowi nie dowodzi fakt, że skarżąca w dniu 12 listopada 2014r. ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika w osobach trzech adwokatów i trzech radców prawnych. Pełnomocnictwo to jest również ogólne i obejmuje reprezentowanie skarżącej we wszystkich sprawach przez każdego pełnomocnika samodzielnie. Wobec powyższego w sprawie ma zastosowanie art. 40 § 2 k.p.a., wedle którego pismo doręcza się jednemu z pełnomocników, jeśli strona ustanowiła kilku pełnomocników. Przepis ten wbrew sugestiom pełnomocnika nie różnicuje pełnomocników na profesjonalnych i nie posiadającej wiedzy prawniczej, jak i nie obliguje organu do doręczania pism do rąk profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji "wielości" pełnomocników. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje bowiem przymus adwokacki a pełnomocnikiem może być stosownie do art. 33 § 1 k.p.a. każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, w tym członek rodziny. Wystarczy przy tym by posiadała ona ograniczoną zdolność do czynności prawnych (zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 33 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex 2015). Ponieważ skarżąca nie wskazała któremu pełnomocnikowi należy doręczać pisma organ wedle własnego uznania mógł dokonać wyboru osoby pełnomocnika, któremu doręczy zaskarżoną decyzję. Niezależnie od tego profesjonalny pełnomocnik, zarzucając organowi wadliwe doręczenie decyzji z pominięciem profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazuje jednocześnie jaki miało to wpływ dla sprawy. W ocenie sądu w sprawie nie tylko nie doszło do naruszenia prawa w związku z doręczeniem zaskarżonej decyzji W. P.

zamiast profesjonalnemu pełnomocnikowi, ale wręcz w konsekwencji tego nie doszło nawet do jakiegokolwiek naruszenia interesu skarżącej, a tym bardziej istotnego. Skarga na zaskarżoną decyzję została wniesiona z zachowaniem terminu, co tylko dowodzi, iż doręczenie decyzji W. P. nie uniemożliwiło sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, decyzja musiała bowiem zostać przekazana profesjonalnemu pełnomocnikowi w odpowiednim czasie tak aby mógł on zapoznał się z jej treścią, sporządzić skargę i wnieść ją z zachowaniem terminu.

Sąd – nie będąc związany granicami skargi i oceniając zaskarżoną decyzję poza zakresem zarzutów – uznał, że odmowa przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oraz nałożenia sankcji wieloletniej były zasadne. Stosownie bowiem do § 50 ust. 1 w zw. z § 58 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 361), rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie dotychczasowego rozporządzenia z 2009r., w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia z 2009r. W myśl zaś § 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy z 2009r. płatność przyznaje się rolnikowi, jeśli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; a nadto spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W niniejszej sprawie nie jest sporne, iż skarżąca w 2010r. podjęła się realizacji pięcioletniego zobowiązania rolnośrodowiskowego w pakiecie 2.11. (po zakończeniu konwersji) dla działek o nr. ew. 25/1, 2098 i 2097 o łącznej pow. 55,51 ha oraz w pakiecie 2.12. (w okresie przestawienia) dla działki o nr ew. 699 o pow. 35,59 ha z trzyletnim okresem konwersji, zaś składając w dniu 24 kwietnia 2013r. wniosek kontynuacyjny oświadczyła, że w roku 2013r. realizuje pakiet w wariancie 2.11. na wszystkich tych działkach o łącznej pow. 91,10 ha. Nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, iż skarżąca w 2013r. nie kontynuowała tego zobowiązania zgodnie z jego treścią, przyjętą w momencie zobowiązania się do jego realizacji. Na tym tle spór między stronami sprowadza się do tego, czy złożony na 2013r. wniosek odpowiada stanowi faktycznemu, a źródłem tego sporu jest jak się wydaje odmienne obliczenie trzyletniego okresu przestawienia uprawy na działce nr 699 i odmienna ocena skutków sporządzenia zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej. W tym zakresie argumentacja skarżącej jest jednakże wewnętrznie sprzeczna. Z jednej strony bowiem skarżąca – powołując się na zmianę planu działalności rolnośrodowiskowej w 2011r. – podnosi, iż wniosek na 2013r. złożyła zgodnie z planem. Jednocześnie podnosi ona, iż skoro w 2010r. na tej działce była prowadzona uprawa ekologicznej pszenicy ozimej, zaś od 2011r. ekologiczna uprawa aronii, to oznacza to, iż rok 2010r. był jej zdaniem pierwszym rokiem przestawienia, zaś 2012r. ostatnim, co oznacza, że rok 2013r. był wedle jej wyliczeń pierwszym rokiem kiedy uprawa powinna mieć status uprawy ekologicznej. Konsekwentnie też w swoich pismach procesowych podnosiła, iż sądziła, iż zdoła w 2013r. uzyskać certyfikat zgodności. Nielogiczność tej argumentacji skarżącej sprowadza się do tego, że skoro ostatnim rokiem przestawienia miałby być rok 2012r., to zbędne byłoby sporządzanie w 2011r. zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej i w konsekwencji powoływanie się na tę zmianę planu. Jednocześnie też skarżąca jak już szczegółowo wskazano nie podjęła wszystkich koniecznych czynności by kontynuować podjęte w 2010r. zobowiązanie w zmienionym wariancie. W tym zakresie dodać jedynie trzeba, iż zasadą zarówno na gruncie aktualnego § 50 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy z 2013r., jak i poprzednio obowiązującego § 5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy z 2009r. jest niedopuszczalność zmiany zobowiązania wieloletniego w trakcie jego realizacji. Zasada ta doznaje jednak wyjątku, bowiem możliwa jest zmiana zobowiązania po spełnieniu ściśle określonych przesłanek. Oznacza to, że przesłanki dopuszczające zmianę zobowiązania muszą być interpretowane ściśle, a producent rolny – zamierzający dokonać zmiany zobowiązania będącego już w toku – obowiązany jest dopełnić wszystkich prawem przewidzianych warunków. W przypadku zobowiązania w zakresie ekologicznych upraw, jak zasadnie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stosownie do § 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu z 2009r. płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pakiet 2 (rolnictwo ekologiczne) jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Podnieść jednak trzeba, iż przejście z konwencjonalnego na ekologiczny system produkcji rolnej wiąże się z tzw. okresem konwersji w rozumieniu art. 2 lit. h rozporządzenia nr 834/2007, tj. okresem dostosowania produkcji rolnej do standardów produkcji ekologicznej pod nadzorem jednostki certyfikującej. Okresy konwersji są stosownie do art. 17 ust. 1 lit. c i art. 36 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007 zróżnicowane w zależności od rodzaju uprawy i w przypadku roślin wieloletnich innych niż rośliny na pasze, a do takich należy aronia, wynosi on przynajmniej trzy lata przed pierwszym zbiorem produktów ekologicznych. Ustawodawca unijny wyznacza zatem minimalny okres konwersji i łączy go z pierwszym zbiorem produktów ekologicznych. Nie pozwala to zaaprobować poglądu skarżącej, iż do okresu tego należy wliczyć okres uprawy ekologicznej pszenicy ozimej, tym bardziej, że pierwsze zbiory aronii na spornej działce mogły być zebrane nie wcześniej niż w 2011r. i to zapewne w niewielkiej ilości z uwagi na wiek uprawy. Przyjmując nawet najkorzystniejszą dla skarżącej ocenę tej okoliczności – niezależnie od braku certyfikatu zgodności – rok 2013 był ostatnim z trzyletniego okresu przestawienia, o ile jednostka certyfikująca nie stwierdziłaby okoliczności uzasadniających wydłużenie tego okresu, np. z uwagi na naruszenie warunków stosowania środków ochrony roślin. Wobec tego, że skarżąca nie uzyskała co jest bezsporne certyfikatu zgodności co do upraw na działce nr 699 w 2013r., oczywistym jest, że również okres konwersji nie został skrócony a uprawa nie ma statusu ekologicznej. W konsekwencji zasadnie organy Agencji uznały, że zawarte we wniosku o płatność na 2013r. oświadczenie nie jest zgodne ze stanem faktycznym i powierzchnię 35,59 ha wykluczyły z płatności jako że nie kwalifikowała się ona do płatności w wariancie 2.11.

Nie jest też zasadny zarzut skargi naruszenia art. 16 ust. 5 i ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez niezasadne wymierzenie sankcji wieloletniej w rezultacie wadliwego wyliczenia różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią kwalifikowaną. Podstawę obliczenia wysokości pomocy stanowi zgodnie z art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia 65/2011 obszar zatwierdzony do płatności (tj. obszar co do którego zostały spełnione wszystkie warunki przyznania pomocy), jeśli obszar zadeklarowany (tj. wskazany we wniosku o płatność) jest większy niż zatwierdzony. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdzie obszar zadeklarowany wynosi 91,10 ha, zaś zatwierdzony do płatności wynosi 55,51 ha. Różnica między tymi powierzchniami wynosi jak prawidłowo obliczył organ 64,11% (35,59 ha*100%:55,51 ha), nie zaś 39,07% (35,59 ha*100%:91,10 ha) jak wylicza w skardze skarżąca błędnie przyjmując do wyliczeń całą zadeklarowaną we wniosku powierzchnię. Trzeba podkreślić, że ustawodawca unijny powierzchnię niekwalifikowaną nakazuje relatywizować w stosunku do zatwierdzonego obszaru (nie zaś zadeklarowanego we wniosku), na co wskazują zwroty takie jak "jeśli różnica ta przekracza (...) nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru" czy "jeśli różnica ta wynosi więcej niż 0,5% zatwierdzonego obszaru". Ponieważ w niniejszej sprawie różnica ta przekracza 50% zastosowanie ma akapit drugi i trzeci ust. 5 art. 16 rozporządzenia nr 65/2011. W myśl tych przepisów jeśli wspomniana różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy, jeżeli zaś wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta nadto wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem. Jednocześnie podnieść należy, że skarżąca – zarzucając naruszenie art. 16 ust. 7 rozporządzenia nr 65/2011 - nie kwestionowała wyliczonej przez organy kwoty sankcji wieloletniej w wysokości 23.133,50 zł (35,59 ha*650 zł), lecz sam fakt jej zastosowania. Wyliczenia te nie budzą jednakże żadnych zastrzeżeń, tym bardziej, że są one jedynie wynikiem prostego wyliczenia matematycznego (iloczyn różnicy powierzchni i stawki).

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

dj