Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 830/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 24 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E. L. i M. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżących E. L. i M. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Finansów decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r., wydaną na podstawie art. 1, art. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65), w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych podpisanym dnia 16 lipca 1960 r. stwierdził przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], pierwotnie oznaczonej Kw nr [...] , która na dzień wydania przez Komisję Stanów Zjednoczonych do Spraw Uregulowania Roszczeń Zagranicznych decyzji [...] o przyznaniu odszkodowania M. W. i M. M. (pisownia zgodna z treścią dokumentacji amerykańskiej), stanowiła ich współwłasność w udziale po 1/2 części. Obecnie dla danej nieruchomości jest urządzona księga wieczysta KW [...], a w dziale II ujawnieni są jako właściciele wyodrębnionych lokali:

1. M. M. - lokal nr 1 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 417/10000 części wpisanej w KW [...];

2. M. M. - lokal nr 2 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 410/10000 części wpisanej w KW [...];

3. J. P. i J. P. - lokal nr 3 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 399/10000 części wpisanej w KW [...], rodzaj współwłasności - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska;

4. I. M. i M. M. - lokal nr 4 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 302/10000 części wpisanej w KW [...], rodzaj współwłasności - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska;

5. M. L.- lokal nr G1 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 113/10000 części wpisanej w KW [...];

6. R. M. - lokal nr G2 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 113/10000 części wpisanej w KW [...];

7. M. L.- lokal nr 5 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 550/10000 części wpisanej w KW [...];

8. A. R. - lokal nr 5 A zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 384/10000 części wpisanej w KW [...];

9. M. M. - lokal nr 6 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 450/10000 części wpisanej w KW [...];

10. A. I. i H. I. - lokal nr 7 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 459/10000 części wpisanej w KW [...], rodzaj współwłasności - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska;

11. M. K. i K. K. - lokal nr 7A zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 258/10000 części wpisanej w KW [...], rodzaj współwłasności - wspólność ustawowa majątkowa małżeńska;

12. W. L. - lokal nr 8 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 663/10000 części wpisanej w KW [...];

13. M. B. - lokal nr 9 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 320/10000 części wpisanej w KW [...];

14. M. M. - lokal nr 10 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 401/10000 części wpisanej w KW [...];

15. E. L. - lokal nr 11 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 1333/10000 części wpisanej w KW [...];

16. R. M. - lokal nr 12 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 404/10000 części wpisanej w KW [...];

17. M. M. - lokal nr 13 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 401/10000 części wpisanej w KW [...];

18. M. M. - lokal nr 14 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 1318/10000 części wpisanej w KW [...];

19. M. D. - lokal nr 15 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 320/10000 części wpisanej w KW [...];

20. M. M. - lokal nr 16 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 397/10000 części wpisanej w KW [...];

21. M. M. - lokal nr 17 zapisany w KW [...], z którym związany jest udział we współwłasności nieruchomości wspólnej w wysokości 588/10000 części wpisanej w KW [...].

Minister Finansów ustalił, że spadkobiercami M. W. są E. L. i M. M.

W uzasadnieniu decyzji Minister Finansów wskazał, iż z posiadanej dokumentacji amerykańskiej wynika, że M. W. była obywatelką USA od swych narodzin w C., I., w dniu 17 sierpnia 1909 r., zaś M. M. jest obywatelką USA poprzez matkę od momentu narodzenia. Minister Finansów uznał, iż ustawa z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych ma zastosowanie do obywateli posiadających obce obywatelstwo nawet jeżeli posiadają oni jednocześnie obywatelstwo polskie.

Minister Finansów podkreślił, iż artykuł I Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych z dnia 16 lipca 1960 r. przewidywał przyznanie odszkodowań tylko dla obywateli USA. W przypadku nielegitymowania się przez M. W. i M. M. obywatelstwem USA Amerykańska Komisja ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych nie przyznałaby odszkodowań na podstawie Układu.

Podstawą do wydania przez Ministra Finansów decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. były:

1. Dokumentacja amerykańska składająca się m.in. z:

• wniosku ([...]) wraz z kartą dodatkową złożonego przez M. W. i M. M., zawierającego oznaczenie nieruchomości objętej wnioskiem, a także informacje dotyczące udziałów oraz spadkodawców,

• decyzji ([...]) proponowanej z dnia [...] lutego 1965 r. potwierdzonej decyzją ostateczną z poprawkami z dnia [...] marca 1966 r., wydanej na podstawie przeprowadzonego przez Komisję samodzielnego dochodzenia, polskiej dokumentacji urzędowej i innej dokumentacji rejestrowej,

• zrzeczeń złożonych przez M. W. i M. M.

2. Treść ksiąg wieczystych wymienionych w sentencji decyzji.

Minister Finansów ustalił, że Komisja Stanów Zjednoczonych do Spraw Uregulowania Roszczeń Zagranicznych przyznała decyzją nr [...] odszkodowanie M. W. i M. M. na podstawie wniosku zarejestrowanego w tej Komisji pod nr [...]. Przyznane odszkodowanie zostało uznane przez Komisję jako należne w związku z ograniczeniem prawa używania i korzystania z prawa własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Ograniczenie prawa własności wynikało z zastosowania do wskazanej nieruchomości przepisów ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. prawo lokalowe (Dz. U. Nr 10, poz. 59). Przepisy przywołanej ustawy ograniczały uprawnienia właścicielskie, nie powodując jednak utraty prawa własności. Komisja uznała jednakże, że miał tu miejsce przypadek utraty, a nie ograniczenia wykonywania prawa własności i traktując tę utratę jako ostateczną i całkowitą przyznała z tego tytułu odszkodowanie, którego wysokość została ustalona na podstawie wartości gruntu i położonego na nim budynku.

Minister Finansów wskazał, że art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych daje jemu legitymację do wydawania deklaratoryjnych decyzji w przypadku przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa. Skoro M. W. i M. M. za przejście prawa własności danej nieruchomości przyznano odszkodowanie, to zaszła podstawa do wydania decyzji stwierdzającej jej przejście na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r.

Powołując się na orzecznictwo Minister Finansów wskazał na obowiązek wydawania decyzji w każdym przypadku przyznania odszkodowania za mienie pozostawione w Polsce. Biorąc pod uwagę stwierdzający charakter tej decyzji nie tworzy ona nowej sytuacji prawnej, stwierdza jedynie jej powstanie z mocy samego prawa ze skutkiem od momentu w jakim dany stan zaistniał. Decyzja Ministra Finansów nie wywołuje skutków w sferze prawa materialnego, bowiem skutek taki nastąpił już z przejściem prawa do nieruchomości w oparciu o układy indemnizacyjne. Stanowisko co do charakteru potwierdzającego decyzji deklaratoryjnej zaprezentował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 lutego 1987 r. (sygn. akt III CZP 2/87 LEX 3344), Do Ministra Finansów należy sprawdzenie, czy istnieją przesłanki przewidziane ustawą z dnia 9 kwietnia 1968 r., a ich wystąpienie implikuje obowiązek wydania decyzji. Jak wynika z dokumentacji archiwalnej Komisja decyzją nr [...] na podstawie wniosku zarejestrowanego w tej Komisji pod nr [...] przyznała na mocy Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych odszkodowanie M. W. i M. M. za udziały w prawie własności przedmiotowej nieruchomości położonej w G. przy ul. [...].

W kwestii określenia momentu przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, Minister Finansów przyjął, iż nastąpiło ono w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 6 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych, tj. w dniu 17 kwietnia 1968 r.

Minister Finansów zaznaczył, iż za strony postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie uznał Prezydenta Miasta G., który ma interes prawny w postępowaniu jako wykonujący uprawnienia właścicielskie względem nieruchomości Skarbu Państwa oraz M. M., która była beneficjentką Układu oraz odziedziczyła udział po M. W. i E. L., która odziedziczyła udział po M. W. . Natomiast zmiany właścicielskie, które zaszły w trakcie postępowania, nie mają wpływu na krąg stron, albowiem Minister Finansów orzeka wyłącznie w granicach ustawy z dnia 6 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu wzajemnych roszczeń finansowych.

Na skutek wniosku E. L. i M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Finansów decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. ( powinno być 2011 r.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów uznał za nietrafne zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a., albowiem nie znajdują one oparcia w materiale dowodowym i czynnościach podjętych przez Ministra Finansów. Organ zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.

Odnośnie naruszenia art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, w związku z art. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353, ze zm.), Minister Finansów uznał ten zarzut za chybiony.

Organ wskazał, iż ustawy i dekrety dotyczące przeniesienia prawa własności wywołały skutki w stosunku do ogółu obywateli polskich, niezależnie od tego, czy zamieszkiwali oni w kraju, czy też za granicą oraz, czy przyjęli obywatelstwo obcego państwa, czy też nie. Wobec powyższego wykładnia językowa art. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim prowadziłaby do zaakceptowania nierównego traktowania obywateli polskich, w zależności od okoliczności posiadania przez nich podwójnego obywatelstwa. Różnica sytuacji prawnej obywateli polskich nieposiadających innego obywatelstwa i tych, którzy uzyskali obywatelstwo innych państw (w tym przypadku obywatelstwo USA) polegała na tym, że o ile pierwsza grupa nie uzyskała rekompensaty za utracone mienie, o tyle druga grupa, na podstawie Układu otrzymała odszkodowanie wypłacone przez rząd amerykański ze środków przekazanych na ten cel przez rząd polski.

Minister Finansów ponownie uznał za nieuzasadnione twierdzenie, że M. M. posiadała wyłącznie obywatelstwo polskie. Powołując się na posiadaną dokumentację amerykańską wskazał, iż wynika z niej, że zarówno M. W. , jak i M. M. były obywatelkami USA.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Finansów Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. wniosły E.L. i M. M. Skarżące zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie art. 10 § 1, 61 § 4 i 109 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazały, iż w postępowaniu nie zapewniono udziału wskazanym w sentencji decyzji właścicielom odrębnych lokali w budynku przy ul. [...] w G., mimo iż postępowanie dotyczy ich interesów prawnych. Skarżące zarzuciły również naruszenie art. 7 i 8 k.p.a., polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 i 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono także naruszenia prawa materialnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych w zw. z art. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, poprzez uznanie, że pierwsza z tych ustaw znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, mimo bezspornego faktu posiadania obywatelstwa polskiego przez M.W. i M.M.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż powołane w skardze. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, Minister Finansów rozpoznając, w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a., wniosek E. L. i M. M. o ponowne rozpoznanie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Naruszenie to polega na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, tj. decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy autorem zarówno decyzji wydanej w pierwszej instancji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy jest działający z upoważnienia Ministra Finansów Zastępca Dyrektora Departamentu Finansów Resortu – P.S.

Należy mieć na uwadze, iż uregulowane w art. 24 oraz art. 25 k.p.a. instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ oraz eliminowania jakichkolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania" (W. Chróścielewski: "Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym" Dom Wydawniczy ABC, str. 12 oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r., str. 137). Nie mogą być zatem pomijane w procesie stosowania prawa. Nie do przyjęcia jest także ich zawężająca wykładnia.

Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem takiej regulacji bezspornie było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu (por. W. Chróścielewski w powołanej glosie do uchwały o sygn. akt II GPS 2/06).

W świetle poglądów doktryny, reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy (tak m. in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183). Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak. m. in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08, publ. LEX nr 529978).

W ocenie Sądu, stanowisko powyższe potwierdza także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I O PS 13/09, w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Jak wskazano w uzasadnieniu tej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. przez zastosowanie w drodze rozszerzającej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Istotą tej uchwały jest zatem to, iż osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził niejako wyjątek od wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. zasady wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W sprawie niniejszej decyzję z dnia z dnia [...] lutego 2011 r. podpisał z upoważnienia Ministra Finansów Zastępca Dyrektora Departamentu Finansów Resortu – P. S. Ta sama osoba podpisała również zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. (błędnie oznaczoną datą [...] kwietnia 2010 r.), wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Autorem obu decyzji jest zatem działający z upoważnienia Ministra pracownik nie zaś sam piastun funkcji - czyli Minister Finansów. Odnosząc powyższe do uchwały Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. należy wyraźnie podkreślić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu organu, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję organu, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. Zatem, wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Ministra Finansów przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Powyżej wskazana wada zaskarżonej decyzji stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie wiąże tej podstawy do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego z wystąpieniem konsekwencji w postaci wpływu na wynik sprawy lub nawet potencjalnego istotnego wpływu na wynik sprawy.

W związku z powyższym wskazana wada zaskarżonej decyzji sprawia, iż przedwczesna byłaby wypowiedź Sądu co do prawidłowości dokonanej przez organy oceny zaistnienia podstaw do stwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] na podstawie art. 1, 2 i 5 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych podpisanym dnia 16 lipca 1960 r., jak również ocena zasadności zarzutów skargi w tym zakresie. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny w postępowaniu odwoławczym.

Sąd uchylając zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., uznał za konieczne odniesienie się do zarzutu skargi dot. naruszenia art. 10 § 1, 61 § 4 i 109 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, z uwagi na to, iż w postępowaniu nie zapewniono udziału wskazanym w sentencji decyzji właścicielom odrębnych lokali w budynku

przy ul. [...] w G., mimo iż postępowanie dotyczy ich interesów prawnych.

W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy brak było podstaw do uchylenia decyzji na tej podstawie, iż doszło do naruszenia art. 28 k.p.a., a w konsekwencji zaistniała przesłanka wznowieniowa postępowania administracyjnego określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Mimo istnienia w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżnych linii orzeczniczych, Sąd w obecnym składzie przychyla się do tej linii orzeczniczej, zgodnie z którą uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli może ono być wszczęte wyłącznie na wniosek, tak jak na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy zarzut ten zgłosi strona pominięta, a więc nie może tego uczynić skutecznie strona uczestnicząca w postępowaniu, jak też nie uwzględnia tego sąd administracyjny z urzędu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07, Lex nr 485017, z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 51/08, Lex nr 509705, z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1781/08, Lex nr 589031).

W związku z powyższym wskazana wada zaskarżonej decyzji sprawia, iż przedwczesna byłaby wypowiedź Sądu co do prawidłowości dokonanej przez organ oceny zaistnienia podstaw do stwierdzenia przejście na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, w związku z Układem zawartym między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki a Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej dotyczącym roszczeń obywateli Stanów Zjednoczonych podpisanym dnia 16 lipca 1960 r., jak również ocena zasadności zarzutów skargi w tym zakresie. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny w postępowaniu odwoławczym.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit b i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.