Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 263/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi E.L.-G. i M.G. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i nałożenia obowiązku zamontowania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego, w taki sposób aby skrzydło drzwi otwierało się do wewnątrz mieszkania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

U Z S A D N I E N I E

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...]umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej drzwi wejściowych do mieszkania na parterze (lokalu nr [...]) w budynku zlokalizowanym w L.-Z. przy ulicy K. [...], które otwierają się na klatkę schodową, wszczęte w związku z interwencją M.M. podjętą celem usunięcia zagrożenia wynikającego z niewłaściwego kierunku otwierania drzwi wejściowych do tego lokalu. PINB zmierzył szerokość spocznika przed drzwiami i ustalił, że wynosi ona 102 cm, a zmierzona szerokość przejścia przy otwartych drzwiach (po ich całkowitym otwarciu) wynosi 91,5 cm. Drzwi otwierają się na ścianę boczną klatki schodowej. Zostały wykonane w roku 1993 w związku z decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownika Urzędu Rejonowego w K.o pozwoleniu na wykucie otworu drzwiowego lokalu mieszkalnego na klatkę schodową w budynku przy ul. K.[...] w L. Z. oraz zamurowanie otworu drzwiowego stanowiącego dotychczasowe wejście do tego lokalu. Organ wskazał, że minimalną szerokość dróg ewakuacyjnych, w tym parametry klatki schodowej określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422). Zgodnie z § 242 ust. 1 tego rozporządzenia szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,40 m. Zaś zgodnie z § 242 ust. 2 aktu dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. W sprawie mamy do czynienia z budynkiem trzylokalowym, zatem szerokość poziomej drogi ewakuacyjnej winna wynosić 1,2 m. Zgodnie z § 242 ust. 4 skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Szerokość spocznika określa § 68 ww. rozporządzenia. Wymagana szerokość spocznika dla budynku wielorodzinnego wynosi 1,5 m. Dalej PINB zwrócił uwagę na fakt, że przywołane powyżej przepisy dotyczą projektowanych obiektów budowlanych, zaś przedmiotowa sprawa dotyczy drzwi w budynku użytkowanym. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719) użytkowany budynek istniejący może zostać uznany za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi. Według tego przepisu podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1 (uznanie budynku za zagrażający życiu ludzi), może być szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. W tej nieruchomości budynkowej dopuszczalna szerokość drogi ewakuacyjnej pomniejszona o jedną trzecią względem wymaganej w przepisach techniczno-budowlanych wyniesie 80 cm. Analogicznie dopuszczalna szerokość spocznika wyniesie 100 cm. Porównanie stanu istniejącego z wymaganiami określonymi przepisach techniczno-budowlanych pozwala stwierdzić, że drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego na parterze nie powodują zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników ww. budynku. W efekcie PINB w K.na podstawie art. 105 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe.

Po rozpoznaniu odwołania M. M. D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał decyzję PINB w mocy. Organ uznał, że postępowanie może być prowadzone w kierunku zastosowania art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 albo art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane, co prowadzi do nakazania doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, lub w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przy czym zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z orzecznictwem administracyjnym, jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie organu odwoławczego nie doszło do naruszenia norm prawnych dającego podstawę do wydania decyzji w trybie określonym w art. 51 albo art. 66 Prawa budowlanego nakazującej zmianę kierunku otwierania drzwi do lokalu nr [...] znajdującego się na parterze budynku.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. M.

Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że zaskarżone decyzje podlegają eliminacji z obrotu prawnego, bowiem umorzenie prowadzonego przez organ postępowania jest co najmniej przedwczesne. Sąd podzielił przy tym stanowisko organu odwoławczego, że taki zakres postępowania, wskazujący na zamiar objęcia przez organ badaniem całości kwestii związanych z ewentualnym zagrożeniem "wynikającym z niewłaściwego kierunku otwierania drzwi wejściowych do tego lokalu", którego celem miało by być usunięcie takiego zagrożenia, jest bardzo szeroki i wymaga badania stanu faktycznego z punktu widzenia szeregu przepisów prawa administracyjnego. Dalej sąd wskazał, że konkluzja organu pierwszej instancji, jakoby porównanie stanu istniejącego z wymaganiami określonymi przepisach techniczno-budowlanych pozwalała na stwierdzenie, że drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego na parterze nie powodują zaistnienia zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników budynku jest przedwczesna lub nawet błędna. Skarżąca na rozprawie wskazała, że usytuowanie drzwi do lokalu nr[...]jest niebezpieczne dla przechodzących obok z uwagi na zbyt wąską szerokość spocznika dla bezpiecznego dojścia do dalszej części schodów. Mając powyższe na względzie sąd wskazał na treść art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Celem tego przepisu jest doprowadzenie do usunięcia nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku, w tym pod względem bezpieczeństwa przeciwpożarowego i bezpieczeństwa użytkowania, a postępowanie prowadzone w trybie tego przepisu ma doprowadzić do usunięcia zagrożeń z tym związanych. W związku z tym, nie jest bezprzedmiotowe wydanie nakazów określonych w art. 66 Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy nie zostało przez organy zbadane, czy obiekt jest użytkowany w sposób nie zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi w części wspólnej budynku (położenie drzwi wejściowych do lokalu powinno umożliwiać bezpieczne warunki poruszania się po klatce schodowej), wobec dokonania zmian w sposobie użytkowania obiektu w związku z osadzeniem drzwi do lokalu nr [...] w ten sposób, że otwierają się na zewnątrz klatki schodowej. Na marginesie sąd wskazał, że skrzydło drzwiowe, otwierane w kierunku spocznika klatki schodowej można np. wyposażyć w samozamykacz lub ograniczniki szerokości otwarcia drzwi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., przywołując w podstawie prawnej art. 66 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późniejszymi zmianami) nakazał współwłaścicielom nieruchomości – M.M., E.L.-G. i M.G.usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku położonego w L.-Z.przy ul. K. [...], w terminie 8 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się prawomocna w ten sposób, że należy do mieszkania zlokalizowanego na parterze budynku zamontować drzwi wejściowe wyposażone w naświetle o rozmiarach i parametrach umożliwiających osobie otwierającej drzwi od strony mieszkania ocenę tego co dzieje się na klatce schodowej; a drzwi wyposażyć w samozamykacz, co wykluczy możliwość ich gwałtownego otwarcia oraz ich pozostawania w pozycji półotwartej. Przywołując w uzasadnieniu odpowiednie przepisy prawne (obowiązujące w dacie realizacji inwestycji, jak i obecnie) organ posumował, że położenie drzwi wejściowych do lokalu powinno umożliwiać bezpieczne warunki poruszania się po klatce schodowej. Dlatego fakt, iż roboty budowlane związane z wybiciem nowego otworu drzwiowego wykonano zgodne z prawem, na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę nie czyni niemożliwym usunięcia nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym budynku - pod względem bezpieczeństwa użytkowania części wspólnych budynku.

Uzupełniony w toku ponownego rozpatrzenia sprawy materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie że budynek ze względu na sposób otwierania się drzwi z lokalu położonego na parterze - jest użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu ludzi.

Po rozpoznaniu odwołania zobowiązanych i uczestniczki postępowania od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy decyzją nr [...]z dnia [...]r. przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w związku z art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.Dz.U.2019 poz.1186 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań M. G.i E. L. – G.oraz dowołania M.M. od opisanej decyzji D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekając o istocie sprawy nałożył na właścicieli lokalu nr [...] w budynku przy ul. K. [...] w L. – Z. E. L. – G.i M. G., obowiązek zamontowania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr[...]w taki sposób, aby skrzydło drzwi otwierało się do wewnątrz mieszkania, w terminie do 30 kwietnia 2020 r. W motywach decyzji organ odwoławczy podniósł, że postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w K., zostało wszczęte w związku z pismem M. M. w którym wskazała, iż w związku z wykonaniem w latach dziewięćdziesiątych XX wieku drzwi wejściowych do mieszkania na parterze budynku otwierających się na spocznik klatki schodowej "właściciel lokali na piętrze i poddaszu został pozbawiony jedynej drogi ewakuacyjnej i przede wszystkim codziennego bezpiecznego korzystania z klatki schodowej". Współwłaścicielka nieruchomości, "ze względu na stałą uciążliwość warunków użytkowania klatki schodowej, a więc także zamieszkiwania w budynku oraz stale towarzyszące mieszkańcom górnych kondygnacji budynku poczucie zagrożenia zdrowia i życia ze względu na możliwą blokadę drogi ewakuacyjnej szerokim skrzydłem drzwi otwieranych na zewnątrz lokalu na parterze", w związku z czym, wnioskowała o dokonanie oceny czy stworzona przez współwłaścicieli nieruchomości sytuacja jest prawidłowa i zgodna z przepisami.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, iż drzwi stanowiące przedmiot postępowania, wykonane zostały w 1993 r. w związku z decyzją nr [...]Kierownika Urzędu Rejonowego w K., o pozwoleniu na wykucie otworu drzwiowego lokalu mieszkalnego na klatkę schodową w budynku przy ul. K. [...] w L. Z. Po dokonaniu pomiarów organ I instancji ustalił szerokość spocznika przed drzwiami, która wynosi 102 cm, a zmierzona szerokość przejścia przy otwartych drzwiach wynosi 91 cm. Organ I instancji porównując stan istniejący, z wymogami określonymi w przepisach techniczno - budowlanych uznał, iż drzwi wejściowe do lokalu mieszkalnego na parterze, stanowiące przedmiot postępowania nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników, z tego względu decyzją z [...]r. nr [...]umorzył postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej drzwi wejściowych do mieszkania na parterze. Od tej decyzji odwołanie wniosła M.M..

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a na decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione argumenty podniesione przez skarżącą i wyrokiem z dnia 4 września 2018 r. Sygn. Akt II Sal Wr 137/18 uchylił obie decyzje. Następnie organ I instancji dnia 25 lutego 2019 r. przeprowadził oględziny z których sporządzony został protokół. W czynności uczestniczyły strony postępowania, wnosząc uwagi do treści protokołu. Pismem z dnia 27 lutego 2019 r. M.M., wskazała na zagrożenie wynikające z otwierania drzwi lokalu nr[...]na klatkę schodową, na powiedzenie czego złożyła do akt pisemne oświadczenie z dnia 10 marca 2019 r. D.K. W kolejnym piśmie z dnia 19 marca 2019r. zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z opinii organów straży pożarnej na okoliczność bezpieczeństwa drogi ewakuacyjnej dla lokali usytuowanych na wyższych kondygnacjach budynku, tj. dla lokalu nr [...] i [...] w budynku przy ul. K. [...] w L. Z. O przedmiotową opinię wystąpił organ I instancji pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. przekazując w załączeniu akta sprawy. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w K., pismem z dnia 16 maja 2019 r. zajął stanowisko w oparciu o analizę przesłanych w załączeniu akt zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania, wskazując iż użytkowany budynek nie zagraża życiu i zdrowiu ludzi, a istniejące parametry odbiegające szerokości biegu schodów 91 i 92 cm i spocznika klatki schodowej 102 cm nie spełniają przesłanek aby uznać, że budynek zagraża życiu ludzi. Po zapoznaniu z tą oceną, pismem z dnia 1 sierpnia 2019 r. M. M. wniosła o odrzucenie opinii z dnia 16 maja 2019 r. Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K., składając do akt dwa zdjęcia oraz wniosek z dnia 1 grudnia 1993 r. skierowany do Burmistrza Miasta i Gminy L. Z., w którym kwestionuje wykucie nowego otworu drzwiowego do lokalu nr [...]. W tak kształtującym się stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.

W terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia wyżej wymienione rozstrzygnięcie zostało oprotestowane przez Panią M.M.oraz Panią M. G. i E.L. - G.

Z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego organ postanowieniem nr[...]z [...] r. nałożył na organ I instancji obowiązek przeprowadzenia dodatkowego dowodu, poprzez wskazanie wymiarów przejścia z otwartymi drzwiami do lokalu nr [...] pod kontem 45 stopni wraz z dokumentacją zdjęciową oraz szkicami sytuacyjnymi. Organ I instancji, realizując obowiązki określone postanowieniem przedłożył protokół z oględzin przeprowadzonych dnia 16 grudnia 2019r., w których uczestniczyły wszystkie strony postępowania, z protokołu wynika, iż drzwi wejściowe do lokalu nr [...] otwierają się na bieg schodów, przy ich otwarciu pod kątem 45 stopni pozostaje przejście o szerokości 44 cm, natomiast przy ich pełnym otwarciu 91 cm.

D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie materiału zgromadzonego i przepisów obowiązującego prawa oraz zbadaniu zasadności argumentów podnoszonych w odwołaniu, stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.Dz.U.2019 poz.1186 ze zm.) dalej P. bud. Zgodnie z tym unormowaniem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis art. 66 Pr. bud. ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego, czy roboty w nim wykonane wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę - przepis ten dotyczy zatem również robót stanowiących bieżącą konserwację i nieprawidłowości powstałych w czasie użytkowania obiektu (por. wyrok WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bk80/12, wyrok WSA w Lublinie sygn. IISA/Lu 107/12, wyrok WSA w Warszawie sygn. VIII SA/Wa 720/14). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Pr. bud. - obiekt budowlany, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania. DWINB zauważa, że przepisy wykonawcze do ustawy - rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U 2019 poz.1065- dalej rozporządzenie )... - dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz lokalu zgodnie z § 239 ust. 2 rozporządzenia: drzwi stanowiące wyjście ewakuacyjne powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczeń: 1) zagrożonych wybuchem; 2) do których jest możliwe niespodziewane przedostanie się mieszanin wybuchowych lub substancji trujących, duszących bądź innych, mogących utrudnić ewakuację; 3) przeznaczonych do jednoczesnego przebywania ponad 50 osób; 4) przeznaczonych dla ponad 6 osób o ograniczonej zdolności poruszania się. Organ podkreśla, iż jest to katalog zamknięty, a zatem nie można go rozszerzać w sposób dowolny. Uzależniają jednak taką możliwość od zastosowania rozwiązań zapewniających spełnienie wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku zapewnienie możliwości ewakuacji ludzi z obiektu - w szczególności, jeżeli lokalizacja i sposób otwierania drzwi może zawężać drogę ewakuacyjną lub ograniczyć dostęp do niej. Zgodnie z § 242 ust. 1 rozporządzenia - szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych w budynku należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Zgodnie z ust. 2 dopuszcza się jednak zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób.

Jednocześnie ustawodawca w ust. 4 - wskazał, iż skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi. Wymagania tego nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające.

Organ I instancji ustalił w toku postępowania wyjaśniającego, iż drzwi do lokalu nr[...]zostały zrealizowane w 1993 r. na podstawie decyzji pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji, wskazano, iż wykucie nowego otworu drzwiowego (w lokalu nr [...]) nie spowoduje utrudnienia dla innych mieszkańców budynku nr [...] przy ul. K. Do decyzji nie załączono projektu budowlanego, z tego względu realizacja powinna nastąpić zgodnie z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ I instancji ustalił, że drzwi do lokali nr [...] maksymalnie otwierają się na ścianę klatki schodowej, a szerokość przejścia po ich otwarciu wynosi 91,5 cm. Będąc związanym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 4 września 2018 r., organ I instancji wystąpił do Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w K.o opinię w sprawie wpływu wykonania drzwi wejściowych z klatki schodowej do mieszkania na parterze budynku otwieranych na zewnątrz na bezpieczeństwo użytkowania budynku przy ul. K. [...] w L.Z., niemniej jednak przedłożona ocena z dnia 16 maja 2019 r. Komendanta Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w K., odnosi się wyłącznie do kwestii bezpieczeństwa pożarowego budynku, w zakresie braku zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w zakresie klatki schodowej stanowiącej drogę ewakuacyjną. W treści opinii brak stanowiska w kwestii bezpieczeństwa pożarowego spowodowanego otwieraniem drzwi lokalu nr [...] na zewnątrz lokalu. Organ wskazuje na treść wyroku z dnia 26 czerwca 2018 r., gdzie Naczelny Sąd Administracyjny (Sygnatura akt II OSK 1880/16) wskazał, "zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami - ust. 3 § 236 rozporządzenia. Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią zatem, w rozumieniu wyżej powołanych przepisów, wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. Łączną szerokość drzwi w świetle przepisów stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób -0,8 m - § 239 ust. 1 rozporządzenia. Z kolei warunki jakim powinna odpowiadać szerokość dróg ewakuacyjnych zawarto w § 242 ust. 1 ww. rozporządzenia. Stanowi on, że szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, (przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób - ust. 2 § 242 rozporządzenia. Zasadniczą zaś regulację normującą sytuację opisaną w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli Sądu, zawiera ust. 4 § 242 rozporządzenia. Jak wynika bowiem z powyższych przepisów, prawnym ograniczeniem w montażu drzwi mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku (w tym mieszkańców lokalu, w którym drzwi takie zamontowano), jest zmniejszenie szerokości lub przesłonienie drzwi mieszkania poniżej najmniejszej szerokości drzwi w świetle ościeżnicy podanej w § 239 ust. 1 rozporządzenia ... lub też zmniejszenie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej mierzonej po całkowitym otwarciu drzwi na zewnątrz poniżej wartości podanej w § 242 ust. 1 rozporządzenia."

Przenosząc ten wyrok na grunt rozstrzyganej sprawy należy wskazać, iż doszło do zmniejszenia wymaganej prawem szerokości drogi ewakuacyjnej w związku z montażem drzwi otwieranych na klatkę schodową. Wymagana szerokość 1,40 m zmniejszona została do 94,5 cm. Zaistniała sytuacja w ocenie organu odwoławczego narusza przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 z późn. zm.) w, którym ustawodawca nałożył na właścicieli budynków obowiązek zapewnienia osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji. Ustawodawca w § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), wprowadza zakaz lokalizowania w obiektach elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych. W ocenie organu odwoławczego drzwi stanowią element zmniejszający wymiar drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno - budowlanych tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U 2019 poz. 1065). a mianowicie jego § 242 ust.1 i 2. Nałożone przez organ I instancji obowiązki, nie zmniejszają zagrożenia dla bezpieczeństwa osób przebywających w budynku, związanych ze zmniejszeniem dróg ewakuacyjnych.

Na marginesie organ wskazuje, iż montaż urządzenia samoczynnie zamykającego drzwi w lokalu nr [...] oraz naświetla nie spowoduje zwiększenia bezpieczeństwa ewakuacji na zewnątrz budynku. Przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego potwierdziło, iż klatka schodowa jest bardzo wąska, a otwieranie drzwi na spocznik schodów stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia osób poruszających się nią. Drzwi otwierają się na ścianę, maksymalnie pod kontem 90 stopni, wtedy szerokość przejścia wynosi 91 cm, natomiast drzwi otwarte pod kątem 45 stopni ograniczają przejście do 44 centymetrów. Montaż urządzenia samozamykającego, spowoduje wyłącznie automatyczne zamykanie, nie zwiększy bezpieczeństwa ich otwierania. Zgodnie z art. 61 Pr. bud. na właścicielu ciąży obowiązek bezpiecznego użytkowania obiektu w tym w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, z tego względu, obowiązek zmiany sposobu otwierania drzwi w lokalu nr [...]powinien zostać nałożony wyłącznie na właścicieli tegoż lokalu.

Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyli zobowiązani. Wskazując na art. 3 § 2 pkt 1. art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pełnomocnik skarżących zaskarżył decyzję w całości, zarzucającej jej naruszenie prawa materialnego poprzez: 1) niezastosowanie uzasadnienia prawnego decyzji do zacytowania oraz przytoczenia fragmentów uzasadnienia z wyroku NSA sygn. akt II OSK 1880/16, który został wydany w oparciu o całkowicie odmienny stan faktyczny, nie dający się przełożyć w drodze analogii na rozpoznawaną sprawę.

W związku z powyższym, pełnomocnik wnosi, na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a o umorzenie postępowania administracyjnego; na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, z ostrożności procesowej o dopuszczenie dowodu z oświadczeń dot. ilości incydentów związanych z uderzeniem drzwiami; na podstawie art. 200 p.p.s.a o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W motywach skargi podniesiono, że wydając kwestionowaną decyzję organ naruszył szereg przepisów zarówno materialnych jak i postępowania co miało istotny wpływ na wynik rozstrzyganej sprawy. W pierwszej kolejności pełnomocnik zwraca uwagę na pominięcie przez organ § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (zwanego dalej: rozporządzeniem p.poż), a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ten zarzut należy bezpośrednio powiązać z dokonaną przez organ błędną wykładnią § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zwanego dalej: rozporządzeniem ws. warunków). W ocenie Organu wymagana szerokość drogi ewakuacyjnej wynosi 1,4 metra, a z uwagi na otwierające się na klatkę schodową drzwi do lokalu zajmowanego przez Skarżących, została ona zmniejszona do 94,5 cm. Powyższe w ocenie Organu narusza przepisy przeciwpożarowe. Z takim twierdzeniem Organu nie sposób się zgodzić.

Rozporządzenie ws. warunków dotyczy budynków nowoprojektowanych. Natomiast budynek będący przedmiotem sprawy, powstał wiele lat temu, a otwór do spornych drzwi został wykuty w 1993 r. (także znacznie wcześniej niż wydanie rozporządzenia ws. warunków). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków "przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2". Natomiast zgodnie z § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia "przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, które na podstawie przepisów odrębnych uznaje się za zagrażające życiu ludzi". Z powyższego przepisu wynika, że dopuszczalne jest stosowanie w określonym zakresie przepisów rozporządzenia ws. warunków do użytkowanych budynków istniejących, jednakże tylko wówczas, gdy wykazane zostanie, że dany budynek zagraża życiu ludzi. Należy zatem rozumieć, iż dopiero zaistnienie przesłanki zagrożenia życia ludzi, daje możliwość organowi do stosowania przepisów tego rozporządzenia. W dalszej kolejności należy wskazać, że o tym czy przesłanka dotycząca zagrożenia życia ludzi zaistniała czy nie, decyduje pominięty przez Organ wydający zaskarżoną decyzję § 16 ust, 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia p.poż. Zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia "użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi". Natomiast ust, 2 pkt 1 stanowi, że "podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być: szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych. Konkludując powyższe należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie przepisy rozporządzenia ws. warunków mają zastosowanie, jeżeli użytkowany budynek istniejący, zagraża życiu ludzi, a takie zagrożenie występuje wówczas gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi, tzn. m.in. wtedy gdy szerokość przejścia ewakuacyjnego jest mniejsza o ponad jedną trzecią od określonych w przepisach techniczno-budowlanych (tj. rozporządzeniu ws. warunków). Zgodnie natomiast z § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia ws. warunków "szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. W będącym przedmiotem zainteresowania w sprawie budynku obecnie mieszkają 3 osoby. Dotychczas maksymalna ilość osób jakie jednocześnie zamieszkiwały w powyższym budynku nie przekraczała 10. Mając powyższe na uwadze należy jednoznacznie uznać, że minimalna szerokość drogi ewakuacyjnej dla budynku istniejącego przed dniem wejścia w życie przepisów rozporządzenia o warunkach wynosi 80 cm (minimum dwie trzecie od 1,2 m). Pogląd taki podzielony został również przez WSA w Gdańsku, w wyroku z dnia 23 czerwca 2015 r. W związku z powyższym, nawet w przypadku otwarcia drzwi do lokalu zajmowanego przez Skarżących, szerokość drogi ewakuacyjnej zmniejszona do 94,5 cm w dalszym ciągu spełnia określone w powyższych przepisach normy.

Na marginesie można wskazać, że gdyby stosować wprost przepisy rozporządzenia ws. warunków, z pominięciem (jak to uczynił Organ) przepisów § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia p.poż, to wykonanie przez Skarżących nakazu objętego zaskarżoną decyzją wcale by nie wyeliminowało zagrożenia dla życia ludzi w budynku, ponieważ zarówno szerokość spocznika jak i biegu schodowego jest poniżej minimalnych wartości określonych w § 68 ust. 1 rozporządzenia ws. warunków, co w dalszym ciągu skutkowałoby potrzebą zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, które w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosował organ.

Nie sposób się również zgodzić z zastosowaną przez organ wykładnią § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia p.poż, przyjmującą, że drzwi stanowią element wystroju wnętrz zmniejszający wymiar drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia p.poż. "w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie następujących czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji: lokalizowanie elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych". W pierwszej kolejności należy wskazać, że drzwi wejściowe do lokalu nie są jak błędnie uznał Organ elementem wystroju. Po drugie nawet gdyby uznać drzwi za "element wystroju wnętrz, instalację czy też urządzenie", to nie są one umieszczone w taki sposób, że zmniejszają wymiar drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych, o czym była mowa powyżej, tj. nie zmniejszają drogi ewakuacyjnej poniżej 80 cm. Ponadto należy wskazać, że wyrażony w § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia p.poż. zakaz jest uzależniony od wystąpienia przesłanki możliwości spowodowania pożaru, jego rozprzestrzeniania się, utrudnienia prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji; co w przypadku omawianej sprawy nie ma miejsca i czego też organ nie próbował nawet wykazać.

Również błędną wykładnię zastosował Organ w stosunku do § 239 ust. 2 rozporządzenia ws. warunków, uznając, że stwarza on zamknięty katalog dopuszczający możliwość otwierania się drzwi na zewnątrz lokalu, w stosunku do każdego lokalu, w tym także lokalu wybudowanego przed dniem wejścia w życie ww. przepisów. Odnosząc się do utartej linii orzeczniczej wyrażonej m.in. w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r. (II OSK 2304/12), należy podkreślić, iż "przepisy prawa budowlanego dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania, o ile takie rozwiązanie nie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń pożarowych, w szczególności jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi nie narusza wymagań prawa dotyczących drogi ewakuacyjnej". Powyższa teza znalazła również uznanie m.in. w wyrokach: NSA w Gdańsku z dnia 13 lipca 2000 r. sygn. SA/Gd 980/98,

WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. II SA/Go 682/10, czy też WSA w Warszawie z dnia 4 lipca 2006 r. sygn.. VII SA/Wa 387/06. Z uwagi na fakt, iż jak wskazano powyżej nie występuje w przedmiotowym przypadku naruszenie przepisów dot. ochrony przeciwpożarowej, to fakt otwierania się drzwi na zewnątrz lokalu należy uznać za prawidłowy i zgodny z przepisami. Organ dokonał również błędnej wykładni § 242 ust. 4 rozporządzenia ws. warunków, przyjmując, że otwarcie drzwi pod kątem 45 stopni ogranicza drogę ewakuacyjną do 44 cm. Sam fakt prowadzenia postępowania w celu ustalenia ww. pomiaru należy uznać za bezcelowy. Zgodnie bowiem z przytoczonym powyżej przepisem "skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi". Zauważyć należy, iż treść cytowanego przepisu wskazuje jednoznacznie na szerokość drogi ewakuacyjnej po całkowitym otwarciu drzwi, a nie ich uchyleniu pod kątem 45 stopni. Wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na temat rzeczywistego "częściowego" otwierania drzwi nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, dlatego wskazany przez Organ zarzut naruszenia § 242 ust. 4 rozporządzenia ws. warunków jest nieuzasadniony. Powyższy pogląd został wyrażony również w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2014 r. sygn. II OSK 2304/12, oraz utrzymany w wyroku NSA z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. II OSK 2515/15, gdzie NSA stwierdził, że nie widzi dostatecznych podstaw do odstąpienia od poglądu wyrażonego w powyższym wyroku.

Organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył również przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 k.p.a. "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu publicznego do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 k.p.a. "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Organ naruszył powyższe przepisy całkowicie pomijając dowód z opinii Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 16 maja 2019 r. Oparcie decyzji, z pominięciem kluczowego dowodu oznacza, że organ - rozstrzygając sprawę, nie zebrał całego materiału dowodowego istotnego dla podjęcia prawidłowej decyzji w sprawie. Oparcie zaś rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym czyni ustalenia faktyczne dowolnymi, które nie wypełniają określonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów. Organ nie tylko nie ocenił jej wartości dowodowej, co winno czynić zadość art. 107 § 3 k.p.a., ale również rozstrzygnął w sprzeczności do tej opinii. Należy zaznaczyć, że co do zasady od ustalenia kwestii, czy istnieje zagrożenia dla życia ludzi z uwagi na przepisy pożarowe w przedmiotowej sprawie, decydować będzie czy organ nadzoru budowlanego będzie właściwy w sprawie czy nie, tzn. czy mają zastosowanie przepisy rozporządzenia ws. warunków czy nie. Zgodnie natomiast z ww. opinią Komendanta PSP "nie zachodzi przesłanka do uznania przedmiotowego budynku za zagrażający życiu ludzi". Na marginesie można podkreślić, iż wskazana powyżej opinia Komendanta PSP, jak również wcześniej wydana w tej sprawie decyzja nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.z dnia [...]\ umarzająca postępowanie oraz utrzymująca ją w mocy decyzja nr [...]D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r.5 potwierdzały zawarte w niniejszej skardze stanowisko odnośnie wymiarów dotyczących dróg ewakuacyjnych dla istniejących budynków, uznając je za prawidłowe.

Równie krytycznie należy ocenić uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które narusza art. lii 107 § 3 k.p.a. gdzie Organ zamiast wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi się kierował, ograniczył uzasadnienie prawne decyzji, w zasadzie do zacytowania oraz przytoczenia fragmentów uzasadnienia wyroku NSA sygn. akt II OSK 1880/16, który został wydany w oparciu o całkowicie odmienny stan faktyczny, nie dający się przełożyć w drodze analogii na rozpoznawaną sprawę. Cytowane przez Organ stanowisko NSA dotyczyło stanu faktycznego, gdzie do wymiany drzwi doszło w 2002 roku, tj. już pod reżimem przepisów rozporządzenia ws. warunków, a nie jak w przedmiotowej sprawie, gdzie do zamontowania drzwi doszło w roku 1993 - kwestia stosowania przepisów rozporządzenia ws. warunków do istniejących budynków była wskazana w początkowej części skargi. Ponadto w cytowanym przez Organ orzeczeniu NSA sprawa dotyczyła zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z faktem, że doszło do samowoli budowlanej, natomiast w niniejszej sprawie, wykucie otworu drzwiowego było zalegalizowane przez stosowne organy administracji publicznej, co z uwagi na powagę rzeczy osądzonej nie powinno być przedmiotem wtórnej analizy. Nie bez znaczenia jest także fakt, iż NSA rozpoznaje sprawy w granicach skargi kasacyjnej, w związku z powyższym niewłaściwie postawione zarzuty skargi kasacyjnej mogły wpłynąć na pominięcie istotnych dla sprawy kwestii przez NSA, przez co w taki a nie inny sposób NSA ukształtował swój pogląd.

W związku ze wskazanym powyżej szeregiem naruszeń zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasadnym jest również wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji. Obowiązek wykonania zaskarżonej decyzji jest związany ze znacznymi kosztami tj. z wykonaniem robót budowlanych oraz zakupem nowych drzwi wejściowych, co narażałoby skarżących na przedwczesne i niepotrzebne koszty. Jednocześnie mając na uwadze kierunek orzeczenia organu I instancji w tej sprawie, związany z faktycznym użytkowaniem drzwi, z ostrożności procesowej pełnomocnik strony wnosi o dopuszczenie dowodów z oświadczeń dot. ilości incydentów związanych z uderzeniem drzwiami.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a to oznacza zgodność kontrolowanego aktu z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez sąd kontrola legalności zaskarżonych decyzji według wskazanych kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa w stopniu obligującym sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną kontrolowanych decyzji stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.). W świetle tej regulacji, w przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1); 2) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Dalej trzeba powiedzieć, że decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy mają charakter związany, a to oznacza z kolei, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek opisanych w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 3 ustawy organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany wydać decyzję nakazującą usunięcie zaobserwowanych nieprawidłowości. Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy, jest podmiot wskazany w art. 61, czyli w rozpoznawanym przypadku właściciel lokalu do którego przynależą drzwi wiodące na klatkę schodową. Nałożenie na stronę obowiązków, o których mowa w omawianym przepisie stanowi konsekwencję niezastosowania się zobowiązanego do ciążącego na nim obowiązku utrzymania obiektu w sposób niezagrażający zdrowiu ludzi i mieniu. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

W ocenie sądu zakres nałożonych obowiązków znajduje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym, w szczególności trafnie organy uznały, że aktualny sposób otwierania drzwi wejściowych do lokalu nr [...] stanowi zagrożenie zdrowotne i nie odpowiada wymogom normatywnym odpowiedniego zabezpieczenia pożarowego budynku przy ul. K. [...]. Wart odnotowania w tym kontekście jest fakt, że jeden ze współwłaścieli lokalu, w złożonym do sądu oświadczeniu z dnia [...]r. oświadczył, że "wychodząc z mieszkania nr [...] trąciłem/uderzyłem skrzydłem drzwiowym osobę stojąca pod drzwiami lub wchodzącą na wyższe kondygnacje budynku nie więcej niż 5 razy- od 1993 r.". Zdaniem sądu stan faktyczny sprawy został ustalony, zgodnie z wymogami z art. 77 § 1 k.p.a., wszystkie istotne w sprawie kwestie zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości i w zasadzie jest niesporny. Zasadnie też organy uznały, że stwierdzone fakty odpowiadają hipotezie normy zawartej w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Prawidłowo także w sprawie niniejszej określono adresatów obowiązków. Trafnie organ odwoławczy stwierdził, że wykonanie robót budowlanych związanych z konkretnym lokalem, pozostaje w wyłącznej gestii właściciela tego lokalu. Legalności kwestionowanych decyzji nie podważa fakt, że w aktach administracyjnych znajduje się decyzja z dnia [...]r., nr [...]o pozwoleniu na budowę, bowiem dokument ten wskazuje jedynie, że inwestor uzyskał zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej na "wykucie otworu drzwiowego do lokalu mieszkalnego na klatkę schodową w budynku nr [...], przy ul. K.oraz zamurowanie otworu drzwiowego będącego dotychczas wejściem do lokalu mieszkalnego", przy czym w podstawie prawnej tej decyzji przywołano art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1993 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229), natomiast, wobec braku projektu budowlanego zamierzenia nie sposób ustalić innych wymogów planowanej inwestycji.

Dalej dodać należy, że przepis art. 66 ustawy obowiązującej obecnie Prawo budowlane został umieszczony w rozdziale 6 zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Wobec tego można jeszcze dodać, że w wyroku z dnia 27 czerwca 2017 r. (VII SA/Wa 1808/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że artykuł 66 ust. 1 pkt 2 p.b. ma charakter imperatywny, co znaczy że nakłada na organ administracji bezwzględny obowiązek nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości; celem art. 66 p.b. jest, aby jego stosowanie prowadziło do zapewnienia właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów budowlanych oraz użytkowania ich w sposób niezagrażający wskazanym w ustawie dobrom chronionym. W związku z regulacją mającą spełnić powyższy cel nie mają znaczenia okoliczności, które doprowadziły do sytuacji spełniających przesłanki określone w tym artykule. Orzekający w sprawie na podstawie tej regulacji organ nadzoru budowlanego nie ma więc uprawnień do badania przyczyn powstania nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Nie może badać również, kto ponosi odpowiedzialność za stwierdzony stan. Nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w żadnym razie nie jest powiązane z przyczynami powodującymi powstanie przesłanek zastosowania nakazu. Na zastosowanie nakazu nie wpływa też okoliczność, czy i w jakim stopniu adresat decyzji jest winny powstania przesłanek zobowiązujących organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania i zakończenia go odpowiednim nakazem".

Trzeba także wskazać, że w dacie uzyskania przez inwestora zgody na drzwi wejściowych do mieszkania na parterze budynku otwierających się na spocznik klatki schodowej obowiązywało rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 92 poz. 460 ze zm.). Nie ma wątpliwości, na podstawie ustalonego stanu faktycznego że, podczas otwarcia drzwi mieszkania skarżących następuje utrudnienie ewakuacji z mieszkań położonych wyżej, jak i korzystania z drogi ewakuacyjnej na klatce schodowej. Sytuacja taka narusza wymogi przepisu § 2 ust. 3 wskazanego rozporządzenia. Naruszany został także przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 81 poz. 352 ze zm.).

Przede wszystkim trzeba wskazać, że, zdaniem sądu, w zaistniałym stanie faktycznym kompetentne organy winny podjąć stosowne działania, na podstawie art. 66 ust. 3 prawa budowlanego orzekły usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i wskazały sposób realizacji tego obowiązku. Określony w decyzji organu II instancji obowiązek zamontowania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] w taki sposób, aby skrzydło drzwi otwierało się do wewnątrz mieszkania, w terminie do 30 kwietnia 2020 r. pozwoli w sposób bezkolizyjny i chroniący zdrowie użytkowników budynku wyeliminować zaistniałe zagrożenie.

Odnosząc się zaś wprost do zarzutów skargi trzeba wskazać, że nie podziela sąd zarzutu, jakoby organy nietrafnie nie zastosowały w sprawie § 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowały art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że drzwi otwierane na klatkę schodową stanowią zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji; 2) błędną wykładnię § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i błędną wykładnię § 239 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, § 242 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, , a także § 242 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury tego aktu, prowadzące do nietrafnego zastosowania w sprawie art. 66 P.b. Jak wynika z ozonowy decyzji, wbrew skardze, organy obu instancji wydały je na podstawie przywołanego przepisu ustawy, a nie przytoczonych w skardze przepisów rozporządzeń. Jednie w uzasadnieniu odniosły się do przywołanych unormowań dla poparcia swojego stanowiska. Nadto, zdaniem sądu, nie naruszyły także organy przepisów postępowania wskazanych w skardze. (tj.: art. 7, art. 77 § ł, 80 i 107§ 3 kpa), . Organ uznał, że sposób otwierania drzwi do lokalu stwarza niebezpieczeństwo w użytkowaniu budynku, a nie odniósł tego wyłącznie do kwestii ppoż. Również, zdaniem sądu w tym składzie, uzasadnienie decyzji wyczerpuje dyspozycje art. 107 § 3 kpa. Na koniec można wskazać, że kwestie finansowe, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nie mogą mieć wpływu na decyzje wydawane w trybie art. 66 p.b.

Reasumując, na zasadzie ar. 151 ppsa, należało orzec jak na wstępie.