Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 385/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt III SO/Gd 4/19 o odrzuceniu wniosku Z.Z. w przedmiocie wymierzenia kary grzywny organowi z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt III SO/Gd 4/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek Z.Z. w przedmiocie wymierzenia kary grzywny organowi z powodu nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi.

W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. podpisania wniosku oraz nadesłania 1 egzemplarza odpisu podpisanego wniosku. W ocenie WSA braki wniosku nie zostały uzupełnione, bowiem nadesłane do sądu pisma nie zostały podpisane przez skarżącego.

Na powołane wyżej postanowienie, pełnomocnik z urzędu wyznaczony wskutek postanowienia tegoż sądu z dnia [...] lutego 2019 r., wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", jak też naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 6 w zw. z art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wniósł przy tym o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego z tytułu nieudzielonej pomocy prawnej z urzędu nieopłaconej w części ani w całości wraz z należnym podatkiem VAT.

W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż zarządzenie do uzupełnienia braków formalnych wniosku nigdy nie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy. Jak wynika z akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru od przesyłki zawierającej zarządzenie zostało podpisane przez A.L., zatem nie można uznać, by wnioskodawca został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych. Ponadto z uwagi na fakt, że wnioskodawca jest osobą bezdomną należało zastosować art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawcy WSA powinien także zawiesić postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, gdyż wnioskodawca jest osoba bezdomną, nieporadną życiowo. Odrzucenie zaś skargi przed jego zakończeniem, czyniło przyznanie prawa pomocy iluzorycznym i nieskutecznym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 64 § 2 p.p.s.a. wniosek o wymierzenie grzywny powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Ponadto według art. 64 § 3 p.p.s.a do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Jednocześnie należy wskazać, iż zgodnie z art. 46 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać określone tam elementy, w tym podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (§ 1). Gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt (§ 2). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (§ 3). Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała (§ 4).

Zgodnie zaś z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu tego przepisu mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 p.p.s.a.).

Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, działań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie można uznać za prawidłowe i zgodne z zasadami procedury administracyjnej. Wniosek Z.Z. zawierał braki, wobec czego Przewodniczący Wydziału wezwał wnioskodawcę do ich uzupełnienia, zakreślając 7 dniowy termin pod rygorem odrzucenia wniosku, zgodnie z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednakże w aktach sprawy brak jest wezwania A.L. do wskazania czy i na jakiej podstawie jest pełnomocnikiem wnioskodawcy, co stosownie do art. 35 p.p.s.a., WSA winien był uczynić w pierwszej kolejności. Wobec tego uznać należy, iż Sąd ten od początku postępował w sprawie wadliwie. Z akt sprawy wyraźnie bowiem wynika, iż A.L. podaje się za pełnomocnika Z.Z., wnosząc w jego imieniu wniosek o wymierzenie kary grzywny organowi, jak też uzupełniając w jego imieniu wezwanie Sądu, poprzez osobiste podpisanie wniosku. Stosowne wezwanie zawierające pouczenia umożliwiłoby ustosunkowanie się zarówno A.L., jak też Z.Z. do wezwania Sądu oraz prawidłowe ich działanie. Od stron postępowania, które nie są profesjonalnymi pełnomocnikami (co wynika z akt sprawy) nie należy wymagać działań i wiedzy w zakresie postępowania na poziomie profesjonalnego pełnomocnika. Odrzucenie skargi w przedmiotowej sprawie winno zostać poprzedzone takim wezwaniem. Dodatkowo wezwanie takie powinno być na tyle precyzyjne, aby nie budziło wątpliwości. Zwłaszcza należało w nim dokładnie określić braki formalne oraz sposób ich usunięcia, a także rygor grożący w razie niezastosowania się do jego treści. Wezwanie, które wystosował Sąd I instancji mogło być nieprawidłowo zrozumiane przez stronę odbierającą pismo, która uważała się za pełnomocnika wnioskodawcy. Dodatkowo postępując w sposób, który miał miejsce w przedmiotowej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był w stanie zweryfikować, czy osoba, która podpisała skargę była uprawniona do działania w imieniu skarżącego.

Ponadto na marginesie należy także zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie ten sam Sąd, w dniu 6 lutego 2019 r. przyznał wnioskodawcy Z.Z. prawo pomocy. Zaledwie dwa dni później, bowiem dnia 8 lutego 2019 r. zaskarżonym postanowieniem sygn. akt III SO/Gd 4/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotowy wniosek. W tym miejscu słuszne są rozważania pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, który wskazał, iż przyznanie prawa pomocy w przedmiotowej sprawie było iluzoryczne i nieskuteczne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak stosownego wezwania A.L. do przedłożenia pełnomocnictwa, do działania w imieniu skarżącego, a tym samym wadliwe działanie Sądu, niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 258 - 262 p.p.s.a o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu adwokata orzeka wojewódzki sąd administracyjny.