Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 744/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.32 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] października 2014 r. znak [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania A. G. (dalej "skarżącego") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej "WIOŚ") z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną z tytułu nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów, utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GIOŚ zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...]października 2014 r. przedstawia się w sposób następujący:

1. W dniach od 2 do dnia 9 lipca 2010 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej skarżącego ("[...].), pod kątem ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko w zakresie postępowania z odpadami.

2. W dniu 7 września 2011 r. GIOŚ, po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego przez WIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami, o kodzie 16 01 04* oraz 16 01 06 w postaci 23 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów.

3. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zobowiązał skarżącego do przechowywania odpadów w postaci 23 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów, bez ingerowania w ich stan techniczny, na terenie ww. zakładu w miejscowości, Z. w sposób niezagrażający środowisku oraz zdrowiu ludzi.

4. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] GIOŚ wezwał skarżącego do oddania odpadów o kodzie 16 01 04*, w postaci 3 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów oraz o kodzie 16 01 06, w postaci 20 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

5. Skarżący wykonał obowiązek nałożony postanowieniem GIOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r., a na dowód jego wykonania do akt złożono karty przekazania odpadów wystawione przez "K., [...] R., ul. [...]

6. WIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia skarżącemu, jako odbiorcy nielegalnie przemieszczonych odpadów, kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. O powyższym fakcie organ skarżącego pismem znak: [...] z dnia [...] września 2013 r., doręczonym skarżącemu za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, w dniu 16 września 2013 r. W dniu 7 października 2013 r. WIOŚ przeprowadził rozprawę administracyjną, z której został sporządzony protokół.

7. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. WIOŚ wymierzył skarżącemu, jako odbiorcy nielegalnie przemieszczonych odpadów karę pieniężną w wysokości 100.000 zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono w szczególności, co następuje:

(1). Kara została wymierzona w związku z przemieszczeniem do Polski następujących pojazdów:

(-) FORD MONDEO, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...]

(-) AUDI A6, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: brak możliwości odczytu,

(-) TOYOTA YARIS, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: brak możliwości odczytu;

(2). Pojazdy te przywieziono nielegalnie bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów. Jako podstawę wydania ww, decyzji organ powołał art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 34 i art. 35 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 3 ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów;

(3) Wysokość kary została ustalona według kryteriów przewidzianych w art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przy wymiarze kary uwzględniono zatem takie okoliczności, jak: (-) ilość przywiezionych do kraju odpadów, tj. trzech pojazdów wycofanych z eksploatacji, o charakterze niebezpiecznym, tj. o kodzie 16 01 04* o łącznej masie 0,500 Mg, (-) brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska powodowanego przez te odpady, (-) fakt ponownego naruszenia przez skarżącego przepisów z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i rozporządzenia nr 1013/2006.

8. Skarżący wniósł do GIOŚ, za pośrednictwem WIOŚ, odwołanie od decyzji WIOŚ z dnia [...] lutego 2014 r., zarzucając temu orzeczeniu naruszenie następujących przepisów:

- art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzone pojazdy są odpadami, oraz błędne przyjęcie, że dla ustalenia, czy przedmiotowe pojazdy były odpadami istotny jest ich stan oraz wola ich posiadacza w chwili kontroli organu, nie zaś wola poprzedniego posiadacza pojazdu i jego stan w chwili sprowadzenia pojazdów na terytorium Polski,

- art. 7 i art. 77 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak podjęcia przez organ niezbędnych czynności w celu zebrania materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, oraz wybiórczą i jednostronną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji spowodowało dokonanie przez organ błędnych ustaleń polegających na uznaniu sprowadzonych pojazdów za odpady,

- art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewskazanie wszystkich faktów i dowodów, na których organ się oparł, przyczyn dla których odmówił tym dowodom wiarygodności lub mocy,

- "prawa materialnego w związku z błędną wykładnią przepisów ustawy o odpadach oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a także rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, poprzez przyjęcie w konsekwencji uznania przedmiotowych pojazdów za odpady i że w związku z tym doszło do nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów wyniku braku odpowiedniego zgłoszenia oraz jedynie na tej podstawie, iż Skarżący nie posiadał do tych pojazdów stosownych dokumentów w sytuacji gdzie miał możliwość zwrócenia się do odpowiednich organów, które w przeszłości rejestrowały przedmiotowe pojazdy",

- art. 32 ust. 1 oraz art. 2 pkt 35 lit a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 wobec braku podstaw do kwalifikowania pojazdu jako odpad,

W odwołaniu zarzucono ponadto dyskryminację na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, wobec inny obywateli Unii sprowadzających pojazdy z defektami na obszar UE w innych krajach członkowskich, m.in. całkowicie zniszczonych dla celów odbudowy (restauracji tzw. zabytków motoryzacji). Skarżący zarzuca naruszenie powagi rzeczy osądzonej i wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w tożsamej sprawie. Skarżący wskazał również na orzeczenie wygórowanej i niewspółmiernie wysokiej kary w stosunku do zawinienia, stopnia naruszenia przepisów prawa oraz narażenia środowiska na zagrożenie. W konsekwencji powyższego skarżący wniósł o uchylenie decyzji WIOŚ bądź jej zmianę, polegającą na ukaraniu skarżącego karą w wysokości 50,000 zł.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2014 r. GIOŚ rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji WIOŚ z dnia [...] lutego 2014 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

1. W myśl art. 32 ust. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów ujawnienie faktu nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów stanowi obligatoryjną przesłankę do wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej w wysokości od 50.000 do 300.000 zł odpowiedzialnemu za to przemieszczenie podmiotowi.

2. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wymierzenie skarżącemu kary, jako odbiorcy odpadów o charakterze niebezpiecznych, tj. trzech uszkodzonych, niekompletnych pojazdów o kodzie 16 01 04*, wskazanych w postanowieniu GIOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r. Postępowaniem tym nie objęto natomiast pozostałych odpadów, wskazanych w przywołanym postanowieniu z racji tego, że nie posiadają one charakteru odpadów niebezpiecznych. Z dniem 31 grudnia 2012 r. wygasły przepisy przejściowe, dotyczące przywozu niektórych odpadów do Polski, określone w art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Powyższe oznacza, iż od dnia 1 stycznia 2013 r. można przemieszczać do Polski, bez pisemnego zezwolenia wydanego w postaci decyzji właściwych zainteresowanych organów, odpady przeznaczone do odzysku wymienione w załączniku III ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, czyli w tzw. "zielonym" wykazie odpadów. Odpady w postaci pojazdów mechanicznych wycofanych z eksploatacji, niezawierające ani cieczy ani związków niebezpiecznych znajdują się na ww. liście odpadów (zał. III do rozporządzenia nr 1013/2006) i oznaczone są kodem B1250, a także sklasyfikowane pod kodem 16 01 06 wg rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Wobec powyższego sprowadzenie do Polski odpadów w postaci pojazdów stanowiących odpady inne niż niebezpieczne, obecnie nie wymaga uzyskania pisemnego zezwolenia, a podlega jedynie procedurze informacyjnej, przewidzianej w art. 18 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006. Należy zauważyć, że przepisy ww. ustawy dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawierają przepisów przejściowych regulujących zasady postępowania w przypadku zmiany stanu prawnego wskutek upływu okresów przejściowych zawartych w przywołanym rozporządzeniu. Jeżeli ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów przejściowych, a sprawa dotyczy wymierzenia kary za czyn, który w dacie jego popełnienia był deliktem administracyjnym, zaś w dacie rozpatrywania sprawy, w wyniku zmiany przepisów, deliktem być przestał, należy stosować przepisy nowe, względniejsze dla sprawcy. W świetle powyższego organ I instancji prawidłowo postępowaniem w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie objął odpadów innych niż niebezpieczne, tj. o kodzie 16 01 06.

3. Materiał dowodowy sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zakwestionowane u skarżącego pojazdy stanowią odpady. Należy w tym kontekście stwierdzić, co następuje:

3.1. Zasadnicze znaczenie w tym kontekście ma fakt, że postanowienie GIOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r., wydane na podstawie art.25 ust.1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i nakładające na skarżącego obowiązek oddania trzech sztuk uszkodzonych, niekompletnych pojazdów o kodzie 16 01 04* oraz dwudziestu uszkodzonych, niekompletnych pojazdów o kodzie 16 01 06 do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów odpadów uzyskało walor ostateczności (na skutek jego niezaskarżenia przez skarżącego pomimo zawartego w postanowieniu GIOŚ pouczenia o prawie wniesienia stosownego zażalenia), a następnie zostało przez skarżącego wykonane (karty przekazania odpadów wystawione przez "K.", [...]., ul. [...]).

W świetle orzecznictwa sądowego powyższe jest równoznaczne z ostatecznym przesądzeniem kwestii posiadania przez pojazdy wskazane w postanowieniu GIOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r. charakteru nielegalnie przemieszczonych odpadów. Postanowienie GIOŚ, wydane na podstawie art.25 ust.1 pkt 2 ustawy (ewentualnie wydana w następstwie niewykonania tego postanowienia decyzja z art.26) posiada bowiem charakter prejudycjalny w postępowaniu o wymierzenie kary na podstawie art.32 ust.1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z czym przyjęcie w tym postępowaniu odmiennych ustaleń, aniżeli poczynione w postanowieniu (albo decyzji wydanej na podstawie art.26 ustawy) jest prawnie niedopuszczalne i prowadziłoby do naruszenia stanu res iudicata (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1566/09). Z tej racji skarżący, który w stosownym trybie nie doprowadził do wzruszenia postanowienia GIOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r. nie ma możliwości kwestionowania jego ustaleń;

3.2. Nietrafnie podniesiono w odwołaniu, że dla ustalenia, czy zakwestionowane pojazdy były odpadami istotny jest ich stan oraz wola ich posiadacza w dacie kontroli organu, nie zaś wola poprzedniego posiadacza pojazdu i jego stan w dacie sprowadzenia pojazdów na terytorium Polski. Kluczowe jest bowiem przeznaczenie przedmiotowych pojazdów. Wszystkie pojazdy zostały przekazane przez poprzedniego posiadacza, będącego stacją demontażu pojazdów, bez dowodów rejestracyjnych, co uniemożliwiało ich użytkowanie zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, a co w konsekwencji dawało im status pojazdów wycofanych z eksploatacji już na terenie [...]. Powyższe wynika z art. 72 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.), rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie, między innymi, dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5 ww. ustawy. W rozpatrywanym przypadku żaden z pojazdów nie posiadał kompletu dokumentów umożliwiających po naprawie ich ponowną rejestrację, tym samym wykluczał możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. W związku z brakiem możliwości zarejestrowania przedmiotowych pojazdów na terytorium Polski, pojazdy te nie mogły być użytkowane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Przedmioty postępowania zostały zbyte na rzecz Strony, a poprzedni właściciele nie dokonali napraw i nie uzyskali dla pojazdów dowodów rejestracyjnych uprawniających do rejestracji pojazdów, co spowodowało, że pojazdy utraciły możliwość użytkowania ich zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Jak wykazano powyżej przedmiotowe pojazdy zostały wycofane z eksploatacji już na terenie [...] Powyższe dowodzi wystąpienia przesłanki "pozbycia się" w rozumieniu definicji pojęcia "odpad". Poprzedni właściciele, mając świadomość, iż przedmiotowe pojazdy nie mogą być użytkowane w sposób w jaki nakazuje ich przeznaczenie, pozbyli się pojazdów bez dokumentów pojazdów. Pozbycie się przedmiotowych pojazdów było więc umotywowane zmianą ich przeznaczenia, co oznacza, iż właściciele pojazdów pozbywali się czegoś co pojazdami było, a przestało nimi być wskutek zmiany ich przeznaczenia - zmiana sposobu użytkowania. Poprzedni posiadacze przedmiotowych pojazdów przekazali je na rzecz Strony nie przekazując ich dowodów rejestracyjnych, a strona nabyła ww. pojazdy w celu demontażu na części. Należy wyjaśnić również, że możliwości uzyskania dokumentów pojazdów od odpowiednich organów, które w przeszłości rejestrowały przedmiotowe pojazdy nie zostały zrealizowane. W aktach sprawy nie odnotowano jakiejkolwiek informacji, chęci lub podjętych starań w celu uzyskania przedmiotowych dokumentów. Ponadto zaznaczyć należy, że w protokole kontroli odnotowano fakt pochodzenia przedmiotów postępowania ze stacji demontażu pojazdów oraz zakup tych elementów jako części pojazdów z przeznaczeniem na części, co uniemożliwia ich wykorzystywanie zgodnie z przeznaczeniem.

4. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że przemieszczenie wskazanych wyżej odpadów na obszar Polski było nielegalne, a odpowiedzialność z tego tytułu ponosi skarżący, jako odbiorca odpadów. Należy w tym kontekście podnieść, co następuje:

4.1. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, III B, IV i IVA;

- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA,

jeżeli mają być poddane procesom odzysku;

4.2. Odpady w postaci zużytych lub nienadających się do użycia pojazdów, posiadające właściwości niebezpieczne, nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, III B, IV i IVA rozporządzenia. W takiej sytuacji przemieszczenie tego rodzaju odpadów z [...] do Polski winno być dokonane z zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów;

4.3. W myśl art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie. Z tej racji transport przedmiotowych odpadów z [...] na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów;

4.4. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Z analizy dokumentów sprawy, a w szczególności dokumentów zakupu pojazdów wynika, że ich nabywcą jest skarżący. W świetle wyżej przytoczonej definicji odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie, odbiorcą odpadów w postaci przedmiotowych pojazdów jest skarżący. Protokół z kontroli, a w szczególności dokumentacja fotograficzna, wskazuje, że w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej znajdowały się odpady w postaci przedmiotowych pojazdów, sprowadzone z naruszeniem zasad międzynarodowego przemieszczania odpadów.

5. W związku z wykazanym powyżej naruszeniem przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wystąpiły przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary w kwocie 100,000 zł. Uzasadnienie decyzji WIOŚ, wyjaśniające przesłanki w oparciu o które przedmiotowa kara została wymierzona w takiej właśnie wysokości zasługuje na pełną aprobatę. Skarżący stał się odbiorcą odpadów w ilości trzech pojazdów wycofanych z eksploatacji, o charakterze niebezpiecznym, tj. o kodzie 16 01 04* o łącznej masie 0,500 Mg, brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska powodowanego przez te odpady. Uwzględniono również fakt, że odbiorca ponownie naruszył przepisy z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów, tj. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i rozporządzenia nr 1013/2006. Jedną z podstawowych funkcji przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest prewencja w postępowaniu z odpadami nielegalnie przemieszczanymi i zapobieganie powstawaniu negatywnych skutków związanych z tym przemieszczeniem. Biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przesłanki oraz fakt, że minimalna wysokość kary, nałożona nawet przy ilości jednego pojazdu będącego odpadem, wynosi 50.000 zł, należy stwierdzić, iż wysokość kary ustalona przez organ I instancji w wysokości 100.000 zł, biorąc pod uwagę, że skarżący dopuścił się zarzucanego naruszenia po raz drugi, jest adekwatna do popełnionego naruszenia.

6. Nietrafnie podniesiono w odwołaniu, że skarżący został dwukrotnie ukarany za ten sam czyn. O ile bezspornie skarżący został już w przeszłości ukarany karą w wysokości 50.000 zł, wymierzoną przez WIOŚ na podstawie art. 32 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (decyzja znak: [...] z dnia [...]lutego 2011 r.), o tyle kara ta została nałożona w związku z przemieszczeniem 6 szt. niekompletnych pojazdów, ujawnionych w trakcie kontroli, której ustalenia stwierdza protokół kontrolny Nr 3/2010. Odpady te zostały następnie zagospodarowane przez skarżącego (karty przekazania odpadów z dnia 11 czerwca 2010 r.). Obecnie prowadzone postępowanie dotyczy natomiast innych pojazdów, tj. pojazdów ujawnionych w toku drugiej kontroli, mającej miejsce w lipcu 2010 r., udokumentowanej protokołem kontrolnym nr 153/2010.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] października 2014 r., zarzucając orzeczeniu:

1. Obrazę następujących przepisów prawa:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 pkt 14 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów w związku z art. 1 i art.32 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz naruszenie art. 107 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez brak kompleksowego odniesienia się do I argumentacji skarżącej, zawartej w odwołaniu, a tym samym brak wyjaśnienia zasadności wydanej decyzji.

- naruszenie art.3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że sprowadzone pojazdy są odpadami jedynie na podstawie postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, w którym to postanowieniu organ tylko zawezwał do oddania przedmiotowych pojazdów do stacji demontażu pojazdów, a nie stwierdził w sentencji postanowienia o tym, iż przedmiotowe pojazdy są odpadami przez co nie można mówić tutaj o prejudycjalnym charakterze tego postanowienia,

- naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy niezbędnych czynność w celu zebrania materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, wybiórczą i jednostronna ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co spowodowało dokonanie przez organ błędnych ustaleń polegających na uznaniu sprowadzonych pojazdów za odpad,

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie wszystkich faktów i dowodów, na których organ się oparł, przyczyn dla których odmówił tym dowodom wiarygodności lub mocy,

- naruszenie art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez błędne przyjęcie, że dla ustalenia czy przedmiotowe pojazdy były odpadami istotny jest ich stan oraz wola ich posiadacza w chwili kontroli organu, nie zaś wola poprzedniego posiadacza pojazdu i jego stan w chwili sprowadzenia pojazdów na terytorium Polski, skutkujące uznaniem pojazdów za "produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym", wg załącznika nr 1 do ww. ustawy,

- naruszenie prawa materialnego w związku z błędną wykładnią przepisów ustawy o odpadach oraz ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów a także rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 września 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez przyjęcie w konsekwencji uznania przedmiotowych pojazdów za odpady i że w związku z tym doszło do nielegalnego transgranicznego przemieszczenia odpadów w wyniku braku odpowiedniego zgłoszenia oraz jedynie na tej podstawie, iż skarżący nie posiadał do tych pojazdów stosownych dokumentów w sytuacji gdzie miał możliwość zwrócenia się do odpowiednich organów, które w przeszłości rejestrowały przedmiotowe pojazdy,

- art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 wobec braku podstaw do kwalifikowania pojazdu jako odpad.

2. Wydanie zaskarżonej decyzji skutkuje:

- dyskryminacją skarżącego na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej w stosunku do innych obywateli Unii Europejskich sprowadzających pojazdy z defektami na obszar UE w innych Krajach Członkowskich UE m. in. całkowicie zniszczonych dla celów odbudowy (restauracji tzw. zabytków motoryzacji);

- naruszeniem powagi rzeczy osądzonej i wydaniem decyzji w sprawie już ,przednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w tożsamej sprawie,

- niezasadnym przyjęciem przez organ I instancji wyłącznie stanu pojazdów w dacie kontroli, a nie w chwili ich przemieszczenia z zagranicy,

- orzeczeniem wygórowanej, niewspółmiernej kary w stosunku do zawinienia, stopnia naruszenia przepisów prawa oraz stopnia narażanie środowiska na zagrożenie w kwocie 100.000 złotych.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Wydane w niniejszej sprawie decyzje obciążone są kwalifikowaną wadą prawną, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegającą na naruszeniu przez organy stanu res iudicata. W stosunku do skarżącego orzeczono bowiem ponownie w sprawie już rozstrzygniętej wcześniejszą ostateczną decyzją administracyjną, wymierzającą karę za międzynarodowe przemieszczenie odpadów. W sytuacji, w której po wydaniu tej decyzji skarżący nie naruszył przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, prowadzone przeciwko skarżącemu postępowania powinny zostać połączone, a skarżący winien zostać ukarany wyłącznie jedną karą administracyjną.

2. Stan pojazdów w dacie ich przywozu do Polski był na tyle dobry by przeprowadzić ich naprawę w pełnym zakresie, a ponadto stan techniczny pojazdów w dacie kontroli różnił się od stanu technicznego w dacie ich przywozu. Ponieważ skarżący zajmuje się demontażem pojazdów, to o ile zakwestionowane u niego pojazdy stały się w ogóle odpadem to dopiero na skutek działań podjętych przez skarżącego po przemieszczeniu na teren Polski. Zamiar wykorzystania sprowadzonego pojazdu na części zamienne nie przesądza automatycznie o tym, że pojazd ten stanowił wrak, w konsekwencji czego należy go zakwalifikować jako odpad w rozumieniu ustawy o odpadach. Skarżący rozważał alternatywnie przeprowadzenie naprawy przemieszczonych pojazdów. Rezygnacja z tego zamiaru nie wynikała ze złego stanu technicznego pojazdów lecz z wysokich kosztów, które trzeba by było ponieść w związku z naprawą.

3. Z naruszeniem przepisów prawa organy zaniechały powołania biegłego z zakresu mechaniki samochodowej na okoliczność stanu technicznego przedmiotowych pojazdów w dacie ich przywozu na terytorium Polski. Celem sporządzenia takiej opinii byłoby ustalenie, czy pojazdy te stanowiły wraki, a jeżeli nie, to jakich nakładów wymagałoby doprowadzenie ich do stanu, w którym mogłyby być użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.

4. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma nie tylko jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski, ale również wola jego poprzedniego posiadacza. W przedmiotowej sprawie organ nie zbadał w żadnym zakresie jaka była wola ostatniego posiadacza tylko arbitralnie uznał, iż przedmiotowe pojazdy stanowią odpady ze względu na fakt, iż brak jest dokumentacji do tych pojazdów. Tymczasem możliwa jest rejestracja pojazdu bez karty pojazdu i bez dowodu rejestracyjnego, chociażby na skutek 3 letniego terminu zasiedzenia i rejestracji jako pojazd zabytkowy.

5. Organ bezpodstawnie przyjął, iż skarżący jest odbiorcą odpadów i powinien ponieść odpowiedzialność z tytułu nielegalnego sprowadzenie ich na terytorium Polski przez kontrahenta skarżącego. Fakt dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego nie jest wystarczająca do uznania skarżącego za odbiorcę.

6. W przedmiotowej sprawie wymierzono karę w wysokości 100.000 zł, pomijając fakt iż sprowadzono tylko trzy sztuki pojazdów nienadających się do ponownego korzystania (w ocenie organu), a także rodzaj i charakter ewentualnych odpadów, w tym zagrożenie dla ludzi i środowiska spowodowane przez te odpady (odpady inne niż niebezpieczne pozbawione płynów eksploatacyjnych oraz innych elementów niebezpiecznych stanowiące niewielkie zagrożenie dla ludzi i środowiska). Kara wymierzona skarżącemu jest niewątpliwie wygórowana i krzywdząca. Skarżący nie będzie w stanie jej uiścić w całości.

7. Decyzja organu administracji dotyczy zdarzeń z 2009 i 2010 roku. Przez okres 4 lat w żaden sposób nie dopuścił się naruszeń w zakresie ochrony środowiska, składowania czy przemieszczania odpadów. W związku z powyższym w ocenie strony niezasadnym jest wymierzenie mu kary w kwocie 100.000 złotych. Wymierzenie tak wysokiej kary administracyjnej drobnemu przedsiębiorcy będzie skutkowało koniecznością zakończenia działalności gospodarczej, zwolnieniem pracowników, utraceniem źródła zarobkowania i popadnięcie w spiralę zadłużenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Skargę należało w tej sytuacji oddalić.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2014 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją GIOŚ było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym to przepisem Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (a w drugiej instancji GIOŚ) nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Na podstawie przywołanego przepisu WIOŚ wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 100.000 zł, a decyzję tę utrzymał w mocy GIOŚ. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie GIOŚ jest prawidłowe. Nietrafnie zarzuca skarga, jakoby przy orzekaniu w niniejszej sprawie GIOŚ dopuścił się naruszeń czy to przepisów prawa materialnego, czy to przepisów postępowania administracyjnego tj. w szczególności art.7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.

2. Z akt sprawy wynika, że w toku kontroli WIOŚ, przeprowadzonej na terenie posesji skarżącego w dniach 2 – 8 lipca 2010 r., ujawniony został fakt nabycia przez skarżącego, w okresie 8 lutego – 22 maja 2010 r., trzech pojazdów w [...]stacji demontażu pojazdów "M." w H, sprowadzonych następnie do Polski. Przedmiotowe pojazdy zostały zakupione i sprowadzone do Polski bez dokonania zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów kraju wysyłki i przeznaczenia, stosownie do postanowień art.3 – 32 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów. Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów, na które składają się: protokół kontroli nr [...] z dnia 8 lipca 2010 r. wraz z protokołem oględzin, protokół z przesłuchania, tabela czynności kontrolnych, dokumentacja fotograficzna, kopia faktur zakupu pojazdów wraz z tłumaczeniami, prowadzi do wniosku, że przedmiotem transgranicznego przemieszczenia do Polski były pojazdy uszkodzone i niekompletne, które z uwagi na posiadanie silnika, należy zakwalifikować jako odpady niebezpieczne o kodzie 16 01 04*. W świetle tych okoliczności przemieszczenie wskazanych wyżej pojazdów do Polski bez dokonania wspomnianego wcześniej zgłoszenia i uzyskania zgody spełnia kryteria nielegalnego transgranicznego przemieszczenia odpadów.

3. Argumentacja skargi, wywodząca że zakwestionowane u skarżącego pojazdy nie są odpadami, nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z definicji odpadu zawartej w ww. przepisie wynika zatem, że odpadem jest każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć lub do ich pozbycia się jest zobowiązany. Definicja ta została przyjęta z innego aktu prawnego - dyrektywy ramowej Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/12/WE z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy odpady oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii oznaczonych w załączniku nr 1, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Do tej definicji odsyła także rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (art. 2 pkt 1 tego rozporządzenia). Natomiast w świetle definicji odpadu zawartej w Konwencji Bazylejskiej odpady to substancje lub przedmioty, które są usuwane lub których usuwanie zamierza się przeprowadzić albo których usuwanie jest wymagane z mocy przepisów prawa krajowego.

Z powołanych przepisów wynika, że niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. Zarówno prawo krajowe jak i wspólnotowe nie definiuje pojęcia "pozbywania się" ("usuwania"). Niemniej jednak zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym i poglądami doktryny prawniczej "pozbycie" oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem (tak m.in. wyrok NSA z 9 stycznia 2009 r., sygn.. akt II OSK 960/08). Z "pozbyciem się" mamy także do czynienia wówczas, gdy posiadacz przedmiotu nie znajduje dla niego żadnego zastosowania (por. W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz. Warszawa 2008 r., s. 81). Z kolei WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 174/08 stwierdził, że: "w kontekście kwalifikacji przedmiotu jako odpadu chodzi raczej o brak użyteczności zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, co – jak wskazuje doświadczenie życiowe – może mieć charakter względny/subiektywny (rzecz nieużyteczna dla jednej osoby może pozostać przydatna dla innej osoby)".

Problematykę definicji odpadów poruszają także liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku z dnia 22 marca 1990 r. (C-359/88) Trybunał orzekł, że substancje i przedmioty zdolne do powtórnego wykorzystania mogą być odpadem. Z kolei w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem (wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r. Lex nr 82853). W wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie C-235/02 (ECR 2004/1B/I-01005) ETS stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Zdaniem ETS odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji lub wymienione na listach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na celu unieszkodliwienie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997 r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95 – publ. ECR 1997/6/I-03561). W sprawie C 129/96 Trybunał podał, że odpadem jest również substancja bezpośrednio lub pośrednio stanowiąca integralną część procesu produkcji.

Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania i wyzbywa się go. Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy – nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. W konsekwencji przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem, woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza.

Odniesienie powyższych uwarunkowań do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przedmiotem transgranicznego przemieszczenia do skarżącego były odpady w rozumieniu art. 3 ust.1 pkt 6 ustawy z o odpadach, występujące pod postacią wycofanych z eksploatacji za granicą, niekompletnych pojazdów samochodowych, mających stanowić, po sprowadzeniu do Polski, w szczególności źródło części zamiennych. Powyższe jest ewidentne w świetle takich okoliczności sprawy (oprócz stanu ujawnionych przedmiotów) jak to, że: (-) poprzednim posiadaczem zakwestionowanych pojazdów, od którego nabył je bezpośrednio skarżący, była zagraniczna stacja demontażu pojazdów, (-) nabyte przez skarżącego pojazdy nie posiadały dowodów rejestracyjnych, co uniemożliwiało ich zarejestrowanie w Polsce (co trafnie wywiódł organ w oparciu o polskie przepisy o ruchu drogowym), (-) taki właśnie przedmiot prowadzonej przez siebie działalności, tj. pozyskiwanie części zamiennych i akcesoriów ze sprowadzanych zdekompletowanych pojazdów wskazał skarżący w protokole przesłuchania do protokołu kontroli nr [...] z dnia 8 lipca 2010 r.

4. Wydanie przez organy obu instancji obecnie kontrolowanych orzeczeń w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary nie doprowadziło do naruszenia stanu res iudicata, mającego skutkować koniecznością wyeliminowania tychże orzeczeń z obrotu prawnego. W oczywisty sposób bowiem przedmiot postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji WIOŚ z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] nie jest tożsamy z przedmiotem obecnie kontrolowanego postępowania (przedmiotem obu postępowań było wprawdzie wymierzenie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów, niemniej każde z tych postępowań dotyczyło innych pojazdów). Wbrew ocenie skarżącego brak jest wystarczających przesłanek do przyjęcia, że postępowania te winny były być połączone.

5. Organy w wyczerpujący sposób przedstawiły przesłanki uzasadniające wymierzenie skarżącemu kary w kwocie 100.000 zł. Stanowisko organów w tym zakresie, akcentujące w szczególności fakt uprzedniego ukarania skarżącego za identyczne naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, należy podzielić.

6. Nie można mówić o dyskryminacji skarżącego dyskryminacją skarżącego na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej w stosunku do innych obywateli Unii Europejskich sprowadzających pojazdy z defektami na obszar UE w sytuacji, w której obowiązujące ustawodawstwo nie stoi na gruncie bezwzględnego, bezwyjątkowego zakazu sprowadzania do Polski odpadów, nakłada natomiast obowiązek dokonania zawiadomienia (uzyskania zezwolenia) na takie przemieszczenie odpadu. Obowiązków tych skarżący nie dopełnił.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w następstwie czego podlega oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.