Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 856/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1496
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych  tekst jedn

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezydenta Miasta P. decyzją nr [...] z [...] marca 2013 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...] i ulicy [...] - drogi kategorii gminnej na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] w P.. W wyniku powyższej decyzji z dniem jej ostateczności, tj. z dniem [...] maja 2013 r., działka nr [...], arkusz 20, obręb G. stała się własnością Miasta P.. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, co oznaczało:

- zobowiązanie do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń,

- uprawnienie do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego miejscowo zarządcę drogi,

- uprawnienie do rozpoczęcia robót budowlanych.

Prezydenta Miasta P. decyzją z [...] września 2016 r. na podstawie art. 12 ust. 4a, 4f i 5 oraz art. 18 ust. 1 i 1e pkt 1 ustawy z 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015r. poz. 2031 ze zm.) oraz art. 4 pkt 9bą, art. 129 ust. 5 pkt 3, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 5 oraz art. 134 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ustalił na rzecz p. C. G. odszkodowanie w wysokości 57.598,80 zł, za część nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb G., arkusz mapy 20, działka [...] o powierzchni 134 m2, która z dniem [...] maja 2013 r. stała się z mocy prawa własnością Miasta P. w związku z uostatecznieniem się decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z [...] marca 2013 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej W punkcie II decyzji do zapłaty odszkodowania zobowiązano Prezydenta Miasta P.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniosła p. C. G., kwestionując prawidłowość ustalonego dla odszkodowania. W ocenie odwołującej z nieruchomości porównawczych przedstawionych w drugim operacie za zbliżone do wycenianej działki można (...) uznać dwie działki zlokalizowane przy ul. [...], dla których poprawiona cena jednostkowa wynosi 500 zł/m˛ oraz 600 zł/m˛. Działki znajdujące się przy granicy administracyjnej m. P. i m. S. oraz przy ul Rogowskiej zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie terenów przemysłowych przy ul. [...] nie powinny być włączone do bazy transakcji porównawczych z uwagi na znaczną odległość od wycenianej działki oraz skalę uciążliwości jakie odróżniają nieruchomości porównawcze od działki której, wartość biegły rzeczoznawca miał prawidłowo oszacować. Aby wprowadzić do bazy nieruchomości porównawczych nieruchomość narażoną na niekorzystne oddziaływanie terenów przemysłowych i poprzemysłowych należałoby wprowadzić osobny atrybut określający takie cechy występujących uciążliwości jak hałas, zanieczyszczenia, uciążliwe zapachy, ryzyko katastrof ekologicznych, itp.". Ponadto zdaniem odwołującej, rzeczoznawca w wycenie wartości nieruchomości pominął składnik związany z odszkodowaniem za bezumowne użytkowanie działki przez Zarząd Dróg Miejskich. W ocenie skarżącej odszkodowanie to winno zwiększyć wartość prawa własności nieruchomości.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] maja 2017r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] września 2017r. W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda przytoczył dotychczasowy stan faktyczny sprawy. Przypomniał, że pismem z [...] maja 2013 r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka [...].

Postanowieniem z [...] czerwca 2013r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Zastępca Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego powołał biegłego w celu wykonania opinii określającej wartość nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego.

Dnia [...] czerwca 2013 r. został sporządzony przez powołanego rzeczoznawcę majątkowego - p. A. J. - operat szacunkowy określający wartość przejętej nieruchomości. Wartość prawa własności działki nr [...] stanowiącej przedmiot wyceny tj. koszt nabycia gruntu z uwzględnieniem stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. z [...] marca 2013r. i jej aktualnej - na dzień wyceny - wartości, określona została na kwotę 57.532 zł.

Dnia [...] czerwca 2016 r. został sporządzony nowy operat szacunkowy określający wartość prawa własności działki nr [...] stanowiącej przedmiot wyceny tj. koszt nabycia gruntu z uwzględnieniem stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, tj. z [...] marca 2013 r. i jej aktualnej - na dzień wyceny - wartości, określony został na kwotę 54.856,00 zł. Strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Wojewoda argumentował, że postępowanie mające na celu nabycie nieruchomości dla potrzeb budowy dróg publicznych reguluje odpowiednio ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a ponadto, na podstawie art. 23 tejże ustawy, w sprawach w niej nieuregulowanych - ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, z późn. zm.) zwana dalej "u.g.n.".

Zgodnie z art. 12 ust. 4 z.r.i.d. nieruchomości objęte decyzją zezwalającą na realizację inwestycji drogowej stają się własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, za odszkodowaniem.

Zgodnie z art. 12 ust. 5 z.r.i.d. do ustalenia i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

W myśl art. 18 ust. 1 z.r.i.d. wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.

Według art. 18 ust. 1e z.r.i.d. w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia:

1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17,

2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo

3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna

- wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Następnie Wojewoda przywołał przepis art. 348 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93, z późn. zm.) wskazujący, że równoznaczne z wydaniem samej rzeczy jest przeniesienie posiadania; wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą jest też jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy; wydanie nieruchomości można rozumieć, jako przeniesienie posiadania, w tym dobrowolne opuszczenie nieruchomości przez byłego właściciela lub użytkownika wieczystego i umożliwienie inwestorowi korzystania z nieruchomości, połączone przynajmniej z poinformowaniem inwestora drogowego o tym fakcie; chodzi tu o takie zachowanie, które wyraźnie wskazuje na faktyczne umożliwienie inwestorowi swobodnego rozporządzania nieruchomością; fakt wydania nieruchomości powinien być na tyle wyraźnie uzewnętrzniony, że dla przeciętnego odbiorcy nie będzie budzić wątpliwości interpretacyjnych; istotną cechą jest tu uzewnętrzniona dobrowolność działania właściciela lub użytkownika wieczystego, najlepiej wyrażona w sposób, który następnie można udowodnić; przy powiększeniu odszkodowania kwestię sporną zwykle bowiem stanowi sposób udokumentowania przekazania nieruchomości inwestorowi przez właściciela lub użytkownika wieczystego; głównym dokumentem potwierdzającym wydanie nieruchomości jest protokół zdawczo-odbiorczy, a w dalszej kolejności jednostronne oświadczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w sytuacji, gdy zarządca odmawia podpisania protokołu (tak wyrok WSA z 27 maja 2013, sygn. akt I SA/Wa 380/13; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że przesłanki do uzyskania podwyższonego o 5 % odszkodowania, o jakim mowa w przepisie art. 18 ust. 1 "e" ustawy z 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, są spełnione także wtedy, gdy bez czynienia przez byłego właściciela nieruchomości przeszkód, dochodzi do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi, zanim dotychczasowy właściciel zostanie zawiadomiony o wydaniu decyzji rodzącej obowiązek wydania nieruchomości".

Zgodnie z art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Opinia rzeczoznawcy majątkowego wydawana jest w formie operatu szacunkowego, stanowiącego podstawę ustalenia odszkodowania przez organ I instancji.

Stosownie do treści art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Artykuł 134 ust. 2 u.g.n. stanowi natomiast, iż przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, odszkodowanie za utracone prawo własności winno być "słuszne". Jednym z mechanizmów służących zabezpieczeniu zasady "słusznego odszkodowania" jest tzw. "zasada korzyści", o której mowa w art. 134 ust. 3 i 4 u.g.n. stanowiącym, iż wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Natomiast jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Tak więc, w myśl zasady korzyści, w procesie ustalania odszkodowania za utraconą nieruchomość, należy dokonać analizy nieruchomości wycenianej pod kątem tego, czy jej przeznaczenie wynikające z celu wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości, czy też nie. Wynik przeprowadzonej oceny przekłada się na sposób ustalenia wartości utraconej nieruchomości, tj. przez pryzmat "aktualnego sposobu korzystania" z nieruchomości lub przy uwzględnieniu nowego, publicznego, zgodnego z celem wywłaszczenia, przeznaczenia nieruchomości. Powyższe ma na celu zapobieżenie zubożeniu właściciela. Pojęcie aktualnego sposobu użytkowania oznacza stan faktyczny nieruchomości bez uwzględnienia ustaleń planistycznych wprowadzających cel publiczny, przy czym jeżeli przejmowana jest część nieruchomości, to faktyczny sposób użytkowania można ustalić w oparciu o pozostałą część nieruchomości. Powołana zasada korzyści z art. 134 ust. 1 i 4 u.g.n. polega na przyjęciu takich parametrów nieruchomości, które będą najkorzystniejsze dla podmiotu wywłaszczanego. Zastosowanie tej zasady, tj. wskazanie czy cel wywłaszczenia powoduje, bądź nie powoduje zwiększenia wartości nieruchomości, winno mieć odzwierciedlenie w operacie szacunkowym. Badanie rynku nieruchomości wykonane przez rzeczoznawcę majątkowego ma wskazywać, który wariant wyceny będzie korzystniejszy i pozwoli uzyskać wyższe odszkodowanie.

Operat szacunkowy jest dowodem w sprawie i podlega ocenie, tak jak każdy inny dowód, stosownie do art. 80 k.p.a. i choć organ administracji nie wkracza w merytoryczną zasadność opinii, gdyż nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, a które posiada jedynie biegły, to zobowiązany jest jednak do jego formalnej oceny. Wojewoda uznał zatem, iż organy administracji publicznej są tak uprawnione, jak i zobowiązane do oceny dowodu w sprawie jakim jest operat szacunkowy w dwóch warstwach: formalnej, a także wartości dowodowej dokumentu.

Spod oceny Wojewody Wielkopolskiego wyłączona jest natomiast warstwa informacji zawartych w operacie szacunkowym, stanowiąca wiedzę specjalistyczną. Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do kontroli operatu szacunkowego w zakresie wiadomości specjalnych, gdyż są one wyłączną domeną rzeczoznawcy majątkowego. Działanie przeciwne uchybiałoby randze rzeczoznawcy majątkowego jako osoby zaufania publicznego. Wskazać zatem należy, że nie podlega ocenie między innymi metodyka szacowania nieruchomości: np. dobór cech rynkowych.

Wymagania formalne jakie powinien spełniać operat szacunkowy wyznaczają normy prawne zawarte w przepisach rozdziału 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie wyceny w sprawie wyceny. Zgodnie z § 36 ust. 1 tego rozporządzenia, wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie z.r.i.d. określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji.

Natomiast z treści art. 154 ust. 1 u.g.n. wynika wprost, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w miejscowym planie, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych, co oznacza, iż zarówno wyboru podejścia, metody szacowania jak i określenia cech każdorazowo indywidualnie dokonuje w operacie szacunkowym rzeczoznawca, a rzeczą organu jest jedynie dokonanie oceny spójności i logiczności operatu, w tym tego czy biegły rzeczoznawca wybrał podejście właściwe dla danego celu określenia wartości nieruchomości, wybrał metodę przewidzianą do zastosowania w danym podejściu oraz przekonywująco uzasadnił przyjęcie określonych przezeń cech jako cech istotnie różniących nieruchomości i stanowiących podstawę korekty cen uzyskiwanych za nieruchomości podobne.

Definicję legalną pojęcia stan nieruchomości zawiera art. 4 pkt 17 u.g.n., w myśl którego przez stan nieruchomości należy rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona.

Mając na uwadze powyższe rozważania organ odwoławczy, stwierdził, iż odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Po dokonanej weryfikacji operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego p. A. J., z zastrzeżeniem, iż spod oceny organu wyłączona została warstwa informacji stanowiąca wiedzę specjalistyczną jako wyłączną domenę rzeczoznawcy majątkowego - osoby zaufania publicznego, organ odwoławczy uznał, iż dokument ten może stanowić dowód w niniejszej sprawie. Operat szacunkowy zawiera czytelne uzasadnienie, w jaki sposób zostały określone cechy rynkowe oraz ich wagi procentowe dla nieruchomości wycenianej, w tym opisy i oceny nieruchomości porównawczych o cenach maksymalnych i minimalnych. Umożliwiło to weryfikację procedury obliczeniowej i poprawności wyniku końcowego. Operat ten zawiera więc w swojej treści spójne zestawienie ustalonych cech rynkowych wycenianej nieruchomości wraz z przypisanymi jej wagami oraz opisów i charakterystyk nieruchomości porównawczych. Pozwala to organowi również prześledzić cały proces wyceny przedmiotowej nieruchomości oraz jej rezultat końcowy. Organ odwoławczy uważa, iż biegły sporządzając operat szacunkowy nie uchybił normie prawnej zawartej w art. 4 pkt. 16 u.g.n, przyjmując do zastosowanej metody porównań wyłącznie nieruchomości podobne. Zastosowanym przez biegłego kryterium podobieństwa były m.in. takie cechy jak: położenie, powierzchnia, kształt działki, otoczenie i sąsiedztwo, dostępność komunikacyjna. Organ ustalił, że P. A. J. uzyskał wymagane uprawnienia zawodowe i jest wpisany do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych. Tym samym jest osobą uprawnioną do szacowania nieruchomości. Organ stwierdził również, iż operat szacunkowy z czerwca 2016 r., autorstwa powołanego w toku postępowania biegłego, został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i standardami zawodowymi, jak również nie zawiera żadnych niejasności ani pomyłek i posiada wszystkie elementy wymagane przez obowiązujące przepisy prawa. Przedmiotowy operat szacunkowy jest zgodny z przepisami prawa obowiązującymi w dacie wykonania, wskazuje i uzasadnia metodę zastosowaną do wyceny, czynniki wpływające na kształtowanie się cen transakcyjnych, jak również uwzględnia ceny nieruchomości występujące na określonym rynku. Zawartość operatu szacunkowego określa jego 2 karta (karta 402 akt organu I instancji) z której wynika, iż dowód ten składa się zasadniczo z następujących części: przedstawienia podstawowych danych faktycznych i prawnych związanych ze sporządzoną wyceną; opisu przedmiotowej nieruchomości; zasadniczego elementu w postaci wyceny; a finalnie ustaleń końcowych. W ocenie organu opinia biegłej jest spójna, logiczna i konsekwentna. Biegły odniósł się także do zarzutów skarżącej.

Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do kwestionowania treści operatu szacunkowego przy ustalaniu odszkodowania za przedmiotową działkę nr [...].

Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym bezumowne korzystnie przez Zarząd Dróg Miejskich z działki nr [...] nie ma wpływu na jej wartość rynkową, stanowiącą podstawę ustalenia odszkodowania. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, iż kwestia ta oraz związana z nią ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza, pozostaje we właściwości sądu powszechnego i tym samym pozostaje poza zakresem badania prowadzonego przez organ odwoławczy.

Odnosząc się do kwestii, która nie stanowiła treści odwołania, dotyczącej spełnienia ustawowych przesłanek o których mowa w art. 18 ust. 1e z.r.i.d., biorąc pod uwagę nakreślony na wstępie uzasadnienia niniejszej decyzji stan faktyczny, organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji prawidłowo ocenił ziszczenie się warunków do powiększenia odszkodowania o kwotę 5 % wartości prawa własności.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z [...] maja 2017r. wniosła C. G. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

- Art. 6 Kpa - Organ I instancji po złożeniu wniosku o uzupełnienie i wyjaśnienie decyzji z dnia [...].9.2016r. przesłał ją do Organu II instancji zamiast rozpatrzyć zgodnie ze swoimi kompetencjami, opóźniając zakończenie postępowania

- Art. 7 Kpa - Organ II instancji nie zajął się starannym wyjaśnieniem zgłoszonych zastrzeżeń i wątpliwości dotyczących operatu biegłego przesłanych do Wojewody Wielkopolskiego przed wydaniem decyzji z dnia [...].5.2017r. o podtrzymaniu decyzji organu I instancji mimo skierowanych pism w tej sprawie z dnia [...].4.2017 oraz [...].5.2017r.

- Art. 8 Kpa - Organ I instancji błędnie pouczał odnośnie możliwości otrzymania 5% dodatku z tytułu przejęcia przez Inwestora wywłaszczanego terenu. Naruszenia przepisów Kpa przez Organy Samorządowe niszczą zaufanie obywateli do Organów Państwa zamiast je pogłębiać

- Art. 9. Kpa - Poprzez odstąpienie od starannego i dogłębnego wyjaśnienia zgłaszanych przez Stronę wątpliwości

- Art. 10 Kpa - Kilkakrotne monity Strony dotyczące uzyskania z ZDM konkretnej odpowiedzi w sprawie uwzględnienia faktu bezumownego użytkowania w procesie sporządzania wyceny przez biegłego nie znalazły odzwierciedlenia w decyzji o ustaleniu odszkodowania. ZG i KM Geopoz nie uwzględnił tego zagadnienia. Organ II instancji podejmując próbę wyjaśnienia i uzupełnienia materiałów dowodowych pominął w piśmie skierowanym do biegłego cześć zgłaszanych przez Stronę zastrzeżeń do opinii biegłego i wątpliwości dotyczących oceny przez Organ I instancji prawidłowości sporządzonego operatu mimo iż bez wiedzy specjalistycznej można było stwierdzić brak spójności w operatach oraz logiczności wyprowadzonych wniosków przez rzeczoznawcę z przedstawionych w opracowaniu danych źródłowych (tabele, wykres, informacje).

- Art. 12 - Organ I instancji wszczął postępowanie 2 dni przed upływem ustawowego terminu do jego zakończenia, bezczynności od czerwca do października 2013r. pomimo posiadania wyceny biegłego, dłuższe przerwy w prowadzonym postępowaniu, niezasadne zawieszenie prowadzonego postępowania oraz przewlekle prowadził prowadzone postępowanie, co jak wynika ze sporządzonych operatów skutkowało obniżeniem wyznaczonej wartości odszkodowania do wypłaty, nieprzestrzeganie obowiązujących zasad ogólnych przepisów Kpa. Opóźniające działania Organu I instancji przyczyniły się do wstrzymania wypłaty 70% wartości odszkodowania ustalonego przez Organ I instancji w terminach ustawowych.

Organ II instancji jako organ nadzoru nie podjął działań wyjaśniających i nadzorczych pomimo zwrócenia uwagi na fakt przewlekłego prowadzenia postępowania przez Organ I instancji co niewątpliwie przyczyniłoby się do ograniczenia podobnego postępowania Organu I instancji w przyszłości wobec innych Stron czy w innych sprawach.

- Art. 35-38 Kpa - Nie sposób racjonalnie ustalić przyczyn dlaczego mimo obowiązywania Kpa przepisy te okazały się martwe, świadcząc o braku poszanowania dla Stron postępowania i tym samym obniżając zaufanie do Organów Państwa

- Art 77. Kpa - Szczegółowe uzasadnienie zawarte zostanie w dalszej części pisma w odniesieniu do opinii biegłego oraz w tabelach 1 i 2.

- Art. 78. Kpa - Z uwagi na zasadniczo bardzo poważne uwagi do opinii biegłego złożony był wniosek o powołanie jako biegłego autorytetu w środowisku biegłych celem wyjaśnienia zagadnień nieujętych w opinii biegłego. Negatywnie został rozpatrzony zarówno przez Organ I jak i II instancji mimo iż nic nie stało na przeszkodzie, aby nową wycenę przygotowywał inny biegły rzeczoznawca.

- Art. 79 Kpa - O terminie przeprowadzenia drugich oględzin nieruchomości przed sporządzeniem nowej wyceny skarżąca nie była poinformowana w 2016r. Mimo skierowania dodatkowych pytań, wykazania braku spójności i wskazania wątpliwości dotyczących operatu z 2016r. Organ II instancji je pominął i nie wyjaśnił w całości z biegłym, co niewątpliwie ma wpływ na ocenę czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z art. 80 Kpa.

Skarżąca wskazała, że w świetle postanowień art. 81 Kpa przedstawione pytania i brak na nie odpowiedzi oraz wskazany brak spójności i logiczności w opracowanych opiniach biegłego rzeczoznawcy dają podstawę do stwierdzenia iż art. 77 Kpa został złamany, co narusza obowiązujące w tej materii przepisy 4 rozdziału Kpa. Wskazała, że zwracała uwagę na okoliczność rozliczenia bezumownego użytkowania, co organ pominął.

- Art. 80 - Dokonanie błędnej oceny dowodu na skutek wcześniejszych naruszeń przepisów Kpa. Organ II instancji nie wyjaśnił w całości poruszanych przez stronę zastrzeżeń i wątpliwości, gdyż w piśmie skierowanym do rzeczoznawcy cześć z nich pominął, a kolejne pisma dotyczące zastrzeżeń do opinii biegłego w ogóle nie przestawił biegłemu rzeczoznawcy celem ustosunkowania się do zarzutów. W tym zakresie można uznać, iż wystąpiło także naruszenia art. 9 Kpa poprzez odstąpienie od wyjaśnienia zgłaszanych przez Stronę uwag. Takie działanie miało wpływ na ocenę opinii zgodnie z art. 80 Kpa, a tym samym na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Skarżąca wskazała, że treść sporządzonego w 2016r. operatu przez biegłego rzeczoznawcę pozornie jest logiczna i kompletna, ale zarówno Organ I instancji jak i II instancji nie zachowały należytej dbałości i staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego zgodnie z postanowieniami art. 7 Kpa.

Skarżąca wskazała, że w jej ocenie cena 1 m˛ gruntów mieszkaniowych kształtuje się na poziomie 500-800 zł/m˛, co oznacza, iż sporządzona wycena zawiera błąd. Kompleksowo przeanalizowana baza danych pozwoliłaby właściwie ustalić średnią cenę 1m˛ wywłaszczanego gruntu zgodnie z zasadami analizy statystycznej i matematycznej (np. poprzez wykorzystanie rozkładu normalnego Gaussa dla pełnego zbioru transakcji z obrębu G. lub wyodrębnionego zbioru działek z najbliższego sąsiedztwa działki [...]).

Skarżąca nadto podnosiła, że część jej pytań i wątpliwości została pominięta, co kłóci się z zasadami postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, iż złożona w sprawie niniejszej skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej "P.p.s.a.").

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji drogowych w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017r. poz.1496 ze zm.), zwana dalej "z.p.r.d." oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016r. poz. 2147 ze zm.), zwana dalej "u.g.n.".

W ocenie Sądu organ dokonał właściwych ustaleń stanu faktycznego w sprawie, które Sąd uznał za własne, zatem stanowiły podstawę dalszych rozważań. Prawidłowo również organ wskazał podstawę prawną wydanej przedmiotowej decyzji w niniejszej sprawie. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] z ark. mapy 20 obrębu G. decyzją Prezydenta Miasta P. z [...] marca 2013r. została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy [...] (droga kategorii gminnej) i ulicy [...] (droga kategorii gminnej) na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w P.. Działka znajduje się w liniach rozgraniczeniowych inwestycji drogowej objętej decyzją z [...] marca 2013r. Decyzja powyższa stała się ostateczna z dniem [...] maja 2013r. Z tym dniem przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Miasta P. na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2 z.p.r.d.

Na podstawie art. 12 ust. 4f z.p.r.d. odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługują do nieruchomości ograniczone prawa rzeczowe. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomość wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Zgodnie z art. 12 ust. 5 z.p.r.d., do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 z.p.r.d. wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Według art. 130 ust. 2 u.g.n., ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartość nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 156 ust. 1 u.g.n. opinia sporządzana jest na piśmie w formie operatu szacunkowego.

Organ prawidłowo uznał, że sporządzony w sprawie operat z dnia [...] czerwca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A. J. spełnia wszystkie wymogi wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207 poz. 2109 ze zm.) i jako dowód w sprawie może stanowić podstawę dokonania ustaleń fatycznych w sprawie w zakresie wysokości należnego odszkodowania.

Operat szacunkowy dotyczący przedmiotowej nieruchomości sporządzony został według stanu nieruchomości z dnia [...] marca 2013r., tj. z dnia wydania decyzji Prezydenta [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i według wartości na dzień sporządzenia wyceny.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 u.g.n., podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości.

Stosownie do treści przepisu art. 134 ust. 2 u.g.n., przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.

Według treści przepisu art. 134 ust. 3 i 4 u.g.n., wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości. Natomiast jeżeli przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia.

Stosownie zaś do treści art. 135 ust. 1, 2 u.g.n., jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się jej wartość odtworzeniową. Przy określaniu wartości odtworzeniowej nieruchomości, oddzielnie określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych.

Zgodnie zaś z art. 135 ust. 4 u.g.n. przy określaniu wartości budynków lub ich części, budowli, urządzeń infrastruktury technicznej i innych urządzeń szacuje się koszt ich odtworzenia, z uwzględnieniem stopnia zużycia.

Rzeczoznawca w złożonym operacie dokładnie opisał stan techniczny i prawny nieruchomości. Dokonał ustaleń w zakresie przeznaczenia nieruchomości wskazując, że w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej działka nr [...] nie była objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego biegły odniósł się do ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta P. (Uchwała Rady Miasta P. z [...] stycznia 2008r. Nr [...]), z której wynika, że działka [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem M2n, co oznacza tereny zabudowy niskiej, mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami podstawowymi. Utrzymuje się istniejące funkcje ogólnomiejskie.

Wobec powyższego biegły zastosował przepis §36 ust. 1 i nast. rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z §36 ust. 1 rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. Nadto wskazał, że w sytuacji gdy nieruchomość będąca przedmiotem wyceny nie jest przeznaczona na cele drogowe, zanim dokona się wyceny należy przeprowadzić analizę rynku pod kątem zaistnienia przesłanki wynikającej z art. 134 ust. 3-4 u.g.n. zwaną "zasadą korzyści".

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n., wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

Do wyceny przedmiotowego gruntu rzeczoznawca majątkowy przyjął podejście porównawcze, metodę porównania parami, która jego zdaniem najdokładniej oddaje zachowania i mechanizmy badanego rynku. Zgodnie z art. 153 ust. 1 u.g.n., podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnicę w poszczególnych cechach tych nieruchomości oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia, przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomości podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są cechy transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości.

Wycenę przedmiotowej nieruchomości biegły przeprowadził, zatem zgodnie z art. 134 ust. 3 i 4 u.g.n. oraz § 36 ust. 4 rozporządzenia, przyjmując do porównań transakcje o przeznaczeniu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Na potrzeby wyceny rzeczoznawca majątkowy dokonał analizy rynku transakcji nieruchomościami z dwóch obrębów miasta P. - Głównej i G., zawartych w okresie dwóch lat poprzedzających wycenę. Do porównania przyjął pięć transakcji zawartych w lutym, wrześniu, październiku i listopadzie 2015 oraz styczniu 2016 r., dotyczących nieruchomości o największym stopniu podobieństwa do nieruchomości wycenianej. Zgodnie z przepisem § 4 ust. 3 rozporządzenia z 21 września 2004 r. porównał nieruchomość wycenianą z nieruchomościami podobnymi. Następnie wyliczył poprawki wynikające z uwzględnienia różnic pomiędzy nieruchomością wycenianą a nieruchomościami wybranymi do porównania pod względem ich cech rynkowych: położenia, powierzchni, sąsiedztwa i otoczenia, kształtu oraz dostępności komunikacyjnej. Ceny transakcyjne w każdej parze porównawczej skorygował o sumę wyliczonych poprawek. Na podstawie przeprowadzonej analizy notowań ustalił, że od połowy 2013 r. ceny nieruchomości gruntowych niezabudowanych ustabilizowały się i pozostają na jednolitym poziomie. W związku z powyższym, w przeprowadzonym porównaniu rzeczoznawca majątkowy określił trend czasowy na poziomie równym 0% rocznie. Wartość 1 m˛ wycenianej nieruchomości obliczył jako średnią arytmetyczną z uzyskanych wyników, która wyniosła 409,37 zł, a zatem wartość gruntu o powierzchni 134 m˛ obliczył na kwotę 54.856 zł.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że z posiadanych przez nią informacji wynika, że cena 1 m˛ gruntów mieszkalnych kształtuje się na poziomie 500-800 zł, Sąd wyjaśnia, że wartość nieruchomości na potrzeby ustalenia odszkodowania za grunt przejęty pod drogę ocenia rzeczoznawca majątkowy w formie pisemnego operatu. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, analiza sądów administracyjnych w kwestii merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości wykracza poza ustawowe kompetencje Sądu. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania. Organ prowadzący postępowanie, a tym bardziej sąd administracyjny, nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, w szczególności wyliczoną przez tego biegłego cenę 1 m˛ powierzchni szacowanego gruntu, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organy, a następnie sąd w toku kontroli sądowej, dokonują oceny operatu szacunkowego pod względem formalnym, tj. badają, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2014 r., I OSK 446/13, Lex nr 1598202). Taką wymaganą ocenę zawiera zaskarżona decyzja i poprzedzając ją decyzja organu I instancji wydane w niniejszej sprawie, którą Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w całości podziela. Sąd podziela ocenę organów administracji, że operat szacunkowy nie zawiera niejasności, jest spójny i kompletny. Zarzuty Skarżącej co do przyjętej ceny grunty są gołosłowne i nie poparte jakąkolwiek merytoryczna analizą, która mogłaby być uwzględniona na gruncie niniejszej sprawy.

Sąd podziela stanowisko organów, iż przygotowując operat rzeczoznawca nie miał obowiązku zawiadamiania skarżącej o przeprowadzanych czynnościach – oględzinach nieruchomości. Należy odróżnić bowiem dowód z operatu szacunkowego od dowodu z oględzin. W przypadku tego pierwszego udział organu czy strony w pracach biegłego jest wręcz niewskazany i może naruszyć przekonanie o bezstronności biegłego.

W tym miejscu wskazać należy, że oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonać może jedynie organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w oparciu o art. 157 ust. 1 u.g.n. Operatu szacunkowego takiej organizacji Skarżąca nie przedłożyła w niniejszej sprawie ograniczając się do kwestionowania ustaleń biegłego. Organy administracji przy tym nie znalazły podstaw do występowania o sporządzenie oceny prawidłowości operatu biegłego rzeczoznawcy A. J., co Sąd także podziela.

Mając powyższe na względzie uznać należy, że ocena organu odnośnie prawidłowości sporządzenia operatu jest słuszna, a rzeczoznawca w sposób należyty uzasadnił wybór podejścia i metody wyceny. Ze sporządzonego w sprawie operatu wynika jakie ze względu na rodzaj nieruchomości działki biegły uwzględnił do porównań. Prawidłowo przyjęły organy administracji, że w wyniku weryfikacji operatu szacunkowego z [...] czerwca 2016 r. został on sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i zasadami. Na potrzeby wyceny biegły określił właściwy rynek nieruchomości podobnych, biorąc pod uwagę przedmiot, zakres i cel wyceny oraz dostępność danych. Operat jest spójny i logiczny, a określone w nim wartości wiarygodne. W tych okolicznościach przyjęto go jako dowód w sprawie.

Skarżąca w toku postępowania administracyjnego była także informowana o czynnościach podejmowanych przez organ na każdym jego etapie i także zawiadomiona o sporządzeniu operatu szacunkowego oraz o możliwości zapoznania się z nim, z czego skorzystała. Wniosła uwagi do operatu odnoszące się do odszkodowania za bezumowne korzystanie przez M. P. z działki nr [...]. Biegły ustosunkował się do tych uwag skarżącej wskazując że bezumowne użytkowanie przez Zarząd Dróg Miejskich działki nr [...] nie ma wpływu na jej wartość rynkową, która jest podstawą ustalenia odszkodowania. Skarżąca może domagać się wynagrodzenia z tego tytułu na drodze postępowania cywilnego. Wyjaśniono nadto, iż odszkodowanie przewidziane w art. 128 u.g.n. stanowi wyłącznie rekompensatę za utratę prawa własności, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że obejmuje również ekwiwalent za roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, podjęły wszelkie czynności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Organy wszechstronnie zebrały i wnikliwie oceniły zebrany materiał dowodowy, nie doszło do naruszenia art. 7 K.p.a. art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a. i art. 84 K.p.a. oraz naruszenia prawa materialnego. Operat, na podstawie którego organ ustalił wysokości odszkodowania, spełnia bowiem wszelkie wymogi wynikające z przepisów ustawy u.g.n. i przepisów powoływanego rozporządzenia. Nie było również potrzeby zasięgnięcia opinii innego biegłego bądź uzyskiwania wyjaśnień od rzeczoznawców.

W operacie z dnia [...] czerwca 2016r. rzeczoznawca w sposób wyczerpujący umotywował wybór podejścia i metody oraz zawarł wszystkie informacje pozwalające na weryfikację tego operatu. Natomiast organ był w pełni uprawniony do dokonania oceny operatu złożonego przez stronę w toku postępowania w aspekcie zgodności z przepisami prawa. Taka niezgodność nie została stwierdzona. Dla stwierdzenia powyższych faktów, nie była wymagana żadna wiedza specjalna, a tylko wystarczyło zestawić treść operatu z odpowiednimi przepisami prawa, nie istniały również w tym zakresie wątpliwości, które należałoby wyjaśniać, czy też powoływać innego biegłego zgodnie z art. 84 K.p.a. Nie doszło zatem do naruszenia tego przepisu, jak również organ administracji nie naruszył art. 7 K.p.a. W sprawie zostały podjęte wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nająć na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, a materiał dowodowy został w sposób wyczerpująco zebrany i rozpatrzony zgodnie z dyspozycją art. 77 K.p.a.

Nie znalazły zatem potwierdzenia zarzuty skarżącej o naruszeniu przepisów art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9, art. 10 K.p.a., art. 77 K.p.a. art. 78 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 §3 K.p.a.

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 12 K.p.a. i art. 35 – 38 K.p.a. mogą być natomiast oceniane w odrębnym trybie dotyczącym bezczynności i przewlekłości postępowania po wyczerpaniu trybu przewidzianego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Z akt sprawy wynika, że decyzji z [...] marca 2013 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie przekazano plac budowy z dniem [...] kwietnia 2013 r. (k. 229 akt adm. I inst.). Brak jest przy tym dokumentów świadczących o tym, że były właściciel w jakichkolwiek sposób utrudniał czy uniemożliwiał wejście na teren. W przypadku zatem faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez zarządcę drogi przy jednoczesnym braku czynienia przez uprzedniego właściciela w tym zakresie jakichkolwiek trudności, nastąpiło wydanie nieruchomości, a więc ustawowe przesłanki do powiększa odszkodowania o 5 % zostały spełnione (art. 18 ust. 1e z.p.r.d.). W tych okolicznościach organy prawidłowo ustaliły, że odszkodowanie należne skarżącej od kwoty 54.856 zł. powiększa się o kwotę 2.742,80 zł, czyli ostatecznie odszkodowanie za grunt przejęty pod drogę wynosi 57.598,80 zł.

Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] stała się własnością Miasta P., a zatem w świetle przepisu art. 132 ust. 5 u.g.n., do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest Prezydent Miasta P. jako organ wykonawczy gminy (Zarząd Dróg Miejskich) w terminie wynikającym z art. 132 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 12 ust. 5 z.p.r.d.

Sąd działając z urzędu nie dostrzegł też w zaskarżonej decyzji uchybień uzasadniających stwierdzenie nieważności bądź jej uchylenie.

Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w oparciu o treść art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jak orzeczono w wyroku.