Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 861/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy, a także §6 ust. 1, 2, 3, §8 ust. 1 i §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. nie stwierdził u Z.O. choroby zawodowej - raka krtani, wymienionej w poz. 17/7 wykazu chorób zawodowych określonego w przywołanym rozporządzeniu.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że wyżej wymieniony w okresie swojej aktywności zawodowej był zatrudniony:

- od 8 maja 1970 r. do 18 lutego 1972 r. - w Przedsiębiorstwie A w K. (obecnie zakład w upadłości, reprezentowany przez syndyka masy upadłościowej – A.D.), na stanowisku kopacza;

- od 23 maja 1973 r. do 3 maja 1976 r. w Przedsiębiorstwie B w L. - [...], na stanowisku robotnika "kwalifikowanego" oraz

- od 17 maja 1976 r. do 2 lutego 2009 r. - w C w D. (obecnie D S.A. - Odział D.) na stanowisku maszynisty taśmociągu, operatora zwałowarko-ładowarki i operatora urządzeń wyładowczych - technologicznych.

Pracując przy tym w dwóch pierwszych z wyżej wymienionych zakładów pracy układał podkłady kolejowe i mocował je do szyn oraz wymieniał i składował podkłady impregnowane kreozotem (substancja rakotwórcza kategorii 2), z kolei świadcząc pracę na rzecz trzeciego z nich nie był narażony na substancje rakotwórcze.

Równocześnie strona była badana przez lekarzy dwóch kompetentnych placówek medycznych, a mianowicie Poradni Chorób Zawodowych i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., którzy w swoich orzeczeniach wydanych odpowiednio w dniu [...]r. (nr [...]) oraz w dniu [...]r. (nr [...]) a także z dnia [...]r. (orzeczenie uzupełniające nr [...]), stwierdzili brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej nie uznając zawodowej etiologii istniejącego u badanego raka krtani ze względu na fakt, iż nie pracował on w narażeniu na czynnik zaliczany do pierwszej kategorii czynników rakotwórczych dla ludzi.

W odwołaniu do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. Z.O. wniósł o zmianę powyższej decyzji i stwierdzenie u niego choroby zawodowej w postaci raka krtani ewentualnie o uchylenie tego aktu i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Odwołujący podkreślił, iż w sprawie jest poza sporem, że pracował w kontakcie z kreozotem, który jest czynnikiem rakotwórczym, zaś odmowę stwierdzenia choroby zawodowej tylko z tego powodu, iż czynnik ten jest substancją rakotwórczą zaliczaną do 2 kategorii uważa za bezzasadną. Zdaniem jego rozstrzygnięto w tym zakresie opierając się wyłącznie o "dane statystyczne" nie uwzględniając specyfiki indywidualnego przypadku stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy oraz nie wyjaśniając dlaczego uznano brak związku przyczynowego pomiędzy działaniem wspomnianej substancji a powstaniem spornej choroby.

Decyzją z dnia [...]r., nr [...],[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu organ drugiej instancji przyznał, iż dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że Z.O. w latach 1970-1972 oraz 1973-1976 pracował w kontakcie z kreozotem będącym substancją rakotwórczą kategorii 2. Podkreślił jednak, iż obie orzekające w sprawie kompetentne placówki medyczne nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi, wymienionej w poz. 17.7 wykazu chorób zawodowych. W tym miejscu organ odwoławczy zaakcentował, że w świetle obowiązujących przepisów, nowotwór złośliwy może być uznany za chorobę zawodową tylko wówczas, gdy powstał w następstwie działania czynników rakotwórczych występujących w środowisku pracy. Wykaz takich czynników określony został w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.). Substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takie, dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy ich działaniem a powstaniem raka zaliczone zostały przy tym do kategorii 1 czynników rakotwórczych.

W tym kontekście organ drugiej instancji podniósł, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniały stwierdzenia choroby zawodowej. Skoro bowiem Z.O. nie pracował w narażeniu na czynnik rakotwórczy, w rozumieniu cytowanego wyżej rozporządzenia, a jedynie na substancję rakotwórczą zaliczaną do kategorii 2, to brak jest podstaw do uznania związku przyczynowego pomiędzy istniejącym u niego nowotworem a wykonywaną przezeń pracą. O istnieniu takiego związku można mówić tylko wtedy, gdy oprócz potwierdzenia narażenia na czynnik uznany za rakotwórczy dla ludzi da się potwierdzić zwiększone, w porównaniu z populacją ogólną ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy o takiej lokalizacji, jak rozpoznany u pracownika.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.O. domagał się zmiany decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. i stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci raka krtani ewentualnie uchylenia kwestionowanego aktu i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzut, iż rozstrzygnięcie to nie zostało oparte na dostatecznie wnikliwych ustaleniach dotyczących warunków, w jakich pracował. Podkreślił bowiem, że pominięto fakt, iż będąc zatrudnionym w C w D., w okresie od 1976 do 2008 roku wykonywał pracę będąc narażonym na działanie gazów i pyłów, co znajduje potwierdzenie w piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia [...] r. Nadto, zdaniem strony, decyzja w przedmiocie spornej choroby zawodowej powinna zostać poprzedzona sporządzeniem fotografii stanowiska pracy oraz zasięgnięciem opinii biegłego w zakresie charakterystyki tego stanowiska oraz odnośnie istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem choroby.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego

w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powołał się na argumentację analogiczną do zawartej w uzasadnieniu swojej decyzji, raz jeszcze podkreślając, iż skarżący nie pracował w narażeniu na substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takie, dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy ich działaniem a powstaniem raka, a które zaliczone zostały do kategorii 1 czynników rakotwórczych. Wydane w sprawie orzeczenia kompetentnych placówek medycznych o braku podstaw do rozpoznania spornej choroby są przy tym spójne i wyczerpujące.

Następnie, to jest w piśmie procesowym datowanym na [...]r. reprezentujący skarżącego radca prawny – G.J. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 25 akt sprawy) zakwestionował stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał zarzuty podnoszone przez Z.O. Podkreślił bowiem, że w toku przeprowadzonego postępowania nie ustalono, jak zmieniały się warunki na stanowiskach pracy zajmowanych przez skarżącego w C, jak również nie sporządzono dokumentacji miejsca pracy uwzględniającej stopień obciążenia wysiłkiem fizycznym, chronometrażu czynności powodujących nadmierne obciążenie poszczególnych narządów ani też fotografii tego miejsca. Nadto, zdaniem pełnomocnika strony decyzja w przedmiocie spornej choroby zawodowej powinna zostać poprzedzona zasięgnięciem opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy uwzględniającej cały 32-letni okres zatrudnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie godzi się podnieść, że zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zasadniczo nie z przyczyn które zostały w niej podniesione lecz z powodów, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, nie będąc związanym zarzutami skargi (art. 134 §1 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola legalności zaskarżonego aktu, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które w sposób istotny mogło wpłynąć na wynik sprawy, a w konsekwencji należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że z dniem 3 lipca 2009 r., czyli w toku postępowania administracyjnego, lecz przed wydaniem decyzji stanowiącej przedmiot skargi nastąpiła zmiana stanu prawnego w zakresie przepisów mających w niniejszej sprawie zastosowanie. Mianowicie, weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Z kolei poprzednie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., podobnie jak przepisy w oparciu, o które zostało ono wydane (to jest art. 237 §1 pkt 2 i 3 Kodeksu Pracy), uznano za niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie w tym przedmiocie wydał Trybunał Konstytucyjny w dniu 19 czerwca 2008 r., (sygn. akt P 23/07 - Dz. U. Nr 116, poz. 740).

Oceniając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd miał na uwadze przepisy nowego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., w tym treść §11 ust. 1 cytowanego aktu wykonawczego, który stanowi, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.

W tym miejscu trzeba podnieść, że materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie jak i w dacie orzekania przez organy obydwu instancji, wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stosownie przy tym do §8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w §5 omawianego aktu.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący zachorował na nowotwór złośliwy krtani, w związku z czym poddany został laryngektomii i radioterapii. Równocześnie organy sanitarne obydwu instancji - opierając się na opinii lekarzy dwóch orzekających w sprawie kompetentnych placówek diagnostycznych zgodnie wykluczyli istnienie u niego choroby wymienionej w poz. 17.7 wykazu chorób zawodowych, to jest nowotworu złośliwego krtani powstałego w wyniku działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi.

Należy zaznaczyć, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: LEX nr 45833).

W konsekwencji, jakkolwiek z treści powołanego wyżej §8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z takich orzeczeń, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro bowiem są one opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., to podlegają weryfikacji tak jak każdy inny dowód w sprawie i zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 tego Kodeksu, powinny być ocenione w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej organ drugiej instancji powołał się na wnioski płynące z orzeczeń lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie z dnia [...]r., nr [...]) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...]r., nr [...] i orzeczenie uzupełniające z dnia [...]r., nr [...]). We wszystkich tych orzeczeniach lekarze specjaliści uznali, iż nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy powstaniem u skarżącego spornego schorzenia a wykonywaną pracą. W pierwszym z nich skomentowano w zasadzie wyłącznie okres zatrudnienia w D S.A. w D (dawna C) negując narażenie wyżej wymienionego na czynniki kancerogenne podczas pracy w tym zakładzie i nie odniesiono się w żaden sposób do wcześniejszego okresu jego zatrudnienia. Z kolei w orzeczeniach Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. podano, iż brak narażenia Z.O. na czynnik rakotwórczy zaliczony do kategorii 1 takich substancji wyklucza uznanie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą a sporną chorobą. Wyrażono bowiem pogląd, że tylko substancje zaliczone do tej kategorii są czynnikami o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka, czyli takimi, dla których istnieją wystarczające dowody wskazujące na związek przyczynowy pomiędzy ich działaniem a powstaniem raka.

Pogląd ten nie został jednak szerzej uzasadniony, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość orzeczeń, a tym samym zaskarżonego aktu, który został wydany na ich podstawie.

W swoich orzeczeniach placówka medyczna drugiego stopnia powołała się na obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. Nr 280, poz. 2771 ze zm.). Z rozporządzenia tego nie wynika jednak, aby substancjami o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka były wyłącznie te, które zaliczono do 1 kategorii tych substancji. W załączniku nr 1 do cytowanego aktu wykonawczego zawarty został wprawdzie wykaz substancji i preparatów o działaniu rakotwórczym lub mutagennym (wykaz 1), gdzie każdemu z czynników przyporządkowano kategorię rakotwórczości. W żadnym razie jednak nie określono, jakoby rakotwórczymi u ludzi miały być tylko te, którym przypisano kategorię 1. Wręcz przeciwnie, choć wspomniane substancje i preparaty podzielono na kategorie, to wszystkie one zaliczają się do czynników mających niewątpliwie działanie rakotwórcze lub mutagenne, na co wskazuje jednoznacznie zarówno tytuł rozporządzenia jak i jego zakres zastosowania podany w §1, który stanowi, że akt ten określa wykaz substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o właśnie takim działaniu.

Zaskarżoną decyzją nie stwierdzono u Z.O. choroby zawodowej. Jakkolwiek bowiem przyznano, że świadcząc pracę w okresie do 1976 roku przy układaniu, wymianie i składowaniu podkładów kolejowych miał styczność z kreozotem, którym były one impregnowane, to jednak rzeczona substancja zalicza się do kategorii 2 czynników rakotwórczych, a zatem nie można uznać związku przyczynowego pomiędzy jej oddziaływaniem a powstaniem raka.

W ocenie Sądu, taka argumentacja nie może być uznana za wystarczającą. Z jednej strony bowiem, orzekająca w sprawie placówka medyczna, a w ślad za nią organy sanitarne, przyznają, że po myśli przywołanego wyżej rozporządzenia z dnia 1 grudnia 2004 r. kreozot jest substancją rakotwórczą (wymieniono ją w poz. 252 wykazu 1 załącznika nr 1 cytowanego aktu wykonawczego), zaś z drugiej - wywodzą, że skoro zaliczona została ona do kategorii 2 czynników rakotwórczych, to brak wystarczających dowodów na istnienie związku pomiędzy narażeniem na jej działanie a powstaniem raka. W argumentacji tej ma więc miejsce wyraźna sprzeczność, która niewątpliwie wymaga szczegółowego wyjaśnienia. Ponadto, w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie sprecyzowano, dlaczego przyjęto, że kreozot, będący wszak substancją rakotwórczą nie mógł wywołać raka krtani. Nie powołano żadnych źródeł (np. literatura fachowa, stosowne badania naukowe), które mogłyby stanowisko takie potwierdzać, bądź z których wynikałoby, że istniejący u skarżącego nowotwór nie może być spowodowany przez kontakt z substancją rakotwórczą kategorii 2. Zamiast tego ograniczono się do arbitralnego, choć gołosłownego stwierdzenia, że skutek taki może być wywołany wyłącznie przez czynnik rakotwórczy kategorii 1. Nie zaprezentowano żadnej analizy kancerogennego charakteru tej konkretnej substancji, a w szczególności nie wyjaśniono, jakiego rodzaju nowotwory może ona wywoływać (w tym, czy może wpłynąć na powstanie na raka krtani) ani też w jakim stężeniu i w jakim czasie powinna oddziaływać na ludzki organizm aby mogła zaindukować dany nowotwór, a co za tym idzie - czy stopień, w jakim skarżący był narażony na działanie tej substancji i długość okresu, w którym narażenie istniało mogło taki efekt wywołać.

Brak ustaleń w powyższym zakresie stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. które mogło wpłynąć w sposób istotny na wynik sprawy. W toku ponownego rozpoznania sprawy [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uwzględni wskazania płynące z niniejszego wyroku co do potrzeby uzupełnienia tych braków i rozważy skorzystanie ze środków prawnych, przewidzianych w §8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., które z mocy tego przepisu mogą zostać zastosowane przez właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, polegających na żądaniu od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub na wystąpieniu do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz na podjęciu innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego.

Następnie organ sanitarny podda wnikliwej analizie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz oceni go pod kątem wiarygodności i spełnienia przesłanek warunkujących stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, po czym wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z przepisem art. 107 §3 K.p.a.

Niezależnie od powyższego, argumentacja zawarta w skardze oraz stanowiące jej kontynuację zarzuty pełnomocnika skarżącego trudno uznać za trafne.

W ocenie Sądu, ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego nie dają podstaw do twierdzenia, że Z.O. pracował w narażeniu na czynniki rakotwórcze także po 17 maja 1976 r., to jest w okresie świadczenia pracy w D S.A. w D. (dawna C). Orzekające w sprawie organy przeprowadziły niezbędne czynności zmierzające do dokonania w tym zakresie ustaleń. Mianowicie, organ pierwszej instancji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o zebranie informacji dotyczących składu chemicznego preparatu przeciwko zamrażaniu stosowanego przy załadunku kamienia wapiennego, w którym skarżący brał wówczas udział. W odpowiedzi udzielonej przez podmiot będący dostawcą tego surowca (E S.A. w M.) nie podano wprawdzie, jakiego konkretnie preparatu używano. Wskazano jednak, że stosowany preparat, "zgodnie z wytycznymi [...]" nie zawierał "żadnego środka chemicznego" (patrz: adnotacja urzędowa z dnia 13 maja 2009 r. - załącznik do karty nr 14 akt administracyjnych). Równocześnie, pomimo podjętych działań nie ustalono, jakiego rodzaju substancji rozmrażających używano w samej C zatrudniającej stronę. Nie było to jednak możliwe, albowiem - jak podał przedstawiciel D S.A. - w dokumentacji dostaw surowców brak jest jakichkolwiek informacji w tym zakresie. Wyjaśnienia kierownika [...] tej C potwierdzają zaś, że do rozmrażania używany był gaz mieszankowy (ziemny z koksowniczym), jak również to, iż nie stosowano substancji chemicznej. Równocześnie, jakkolwiek z akt sprawy wynika, że Z.O. w okresie zatrudnienia we wspomnianej C na stanowiskach maszynisty taśmociągu oraz operatora zwałowarki koksu i wywrotnicy topika był narażony na działanie pyłów zawierających dwutlenek siarki, a także na substancje o działaniu drażniącym i alergizującym drogi oddechowe, to jednak brak jest informacji, które wskazywałyby, aby istniała tu ekspozycja na czynniki rakotwórcze.

W konsekwencji, wobec braku danych świadczących o narażeniu skarżącego na czynnik kancerogenny w czasie pracy w tym zakładzie, orzekające w sprawie organy nie miały przesłanek do przyjęcia, że narażenie takie istniało, a równocześnie wyczerpały możliwości dokonania ustaleń, które mogłyby ten fakt potwierdzać.

Także zarzuty reprezentującego stronę radcy prawnego, dotyczące uchybień polegających na braku wykonania fotografii stanowiska pracy oraz zbadania stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym czy sporządzenia chronometrażu czynności mogących powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów czy układów organizmu w okresie 32 letniego zatrudnienia w C nie zasługują na uwzględnienie. Nie budzi bowiem wątpliwości, że zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia u skarżącego spornej choroby ma to, czy w okresie zatrudnienia na rzecz wspomnianego podmiotu pracował w narażeniu na czynniki kancerogenne. Tym samym, w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby Z.O. był wówczas na substancje takie eksponowany, czynności wskazane przez jego pełnomocnika nie wniosłyby niczego istotnego z punktu widzenia oceny związku przyczynowego pomiędzy istniejącym u niego schorzeniem, a wykonywaną w tej C pracą.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Równocześnie Sąd odstąpił od orzekania w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji, albowiem jest ona rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a tym samym nie podlega wykonaniu.

Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, gdyż do zamknięcia rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie niniejszego wyroku jego pełnomocnik nie wystąpił z wnioskiem o przyznanie należnych kosztów a tym samym utracił prawo do zgłoszenia żądania w tej kwestii (art. 210 §1 p.p.s.a.).