Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 17/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [....] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 października 2013 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [....] w K. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzją z dnia 30.07.2013 r., na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2012r. poz. 647 ze zm.), §1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy, na wniosek "A’ Sp. z o.o. w K., ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Nadbudowa, rozbudowa i przebudowa poddasza oraz klatek schodowych, wymiana pokrycia dachu na identyczne jak zastane oraz zmiana sposobu użytkowania poddasza na cele pokoi hotelowych kamienicy na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. S. w K.".

Organ wskazał, że załączniki: Nr 1 - Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, Nr 2 - część graficzna warunków zabudowy, Nr 3 - część tekstowa wyników analizy urbanistyczno-architektonicznej, Nr 4- część graficzna wyników analizy urbanistyczno-architektonicznej stanowią integralną część decyzji.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 9.10.2012r. wpłynął wniosek spółki "A" Sp. z o.o. o ustalenie warunków zabudowy dla ww. zamierzenia inwestycyjnego. Teren określony we wniosku nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W toku postępowania uzyskano uzgodnienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. wyrażone w postanowieniu z dnia 25.02.2013 r., sprostowane postanowieniem z dnia 22.07.2013 r. Z uwagi na niezajęcie stanowiska przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. we wskazanym ustawą terminie, uzgodnienie z tym organem uznano za dokonane na podstawie art. 53 ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy. Organ stwierdził, że zostały spełnione łącznie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 ustawy. Projekt decyzji został sporządzony przez osobę posiadają wymagane ustawą uprawnienia.

W toku postępowania M. M. oraz Wspólnota [...] przy ul. K. w K. wniosły zastrzeżenia do inwestycji wskazując, że już w obecnym kształcie użytkowanie budynku powoduje uciążliwości związane z hałasem, brakiem dziennego światła i dostępu świeżego powietrza. Nadto, decyzją z dnia 2.02.2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. nakazał obniżenie hałasu emitowanego przez urządzenia wentylacyjne i klimatyzacyjne znajdujące się w budynku przy ul. S., obowiązki nałożone decyzją nie zostały jednak przez inwestora wykonane.

Odnosząc się do zastrzeżeń wniesionych przez strony postępowania organ wskazał, że dopiero w ramach projektu budowlanego inwestycji zostaną rozwiązane w sposób szczegółowy i konkretny m.in. kwestie dotyczące gabarytów i formy architektonicznej obiektu, zagadnienie przesłaniania obiektów istniejących na działkach sąsiednich, zagospodarowanie terenu działki, w tym m.in. urządzenie zieleni, zaopatrzenie inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej oraz rozwiązania komunikacyjne, w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich oraz szczegółowe rozwiązania techniczne. Przedłożona przez wnioskodawcę przy wniosku o ustalenie warunków zabudowy koncepcja architektoniczna stanowi jedynie zobrazowanie w formie graficznej planowanego zamierzenia. Koncepcja ta nie jest przedmiotem zatwierdzania decyzją WZ.m Odwołując się do orzecznictwa organ wskazał, że określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy przepisów określających warunki techniczne, jakie powinny spełniać budynki, lecz przepisów odrębnych, przez pryzmat których dokonywana jest ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, co zależy od położenia terenu będącego przedmiotem ustaleń. Do takich przepisów zalicza się regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic, obszarów morskich, przepisy sanitarne, czy prawo geologiczne i górnicze.

Ponadto w decyzji wskazano, że inwestycja nie może powodować ograniczenia dostępu do drogi publicznej, możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, ze środków łączności oraz dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Organ podkreślił, że w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagana zgoda współwłaścicieli nieruchomości objętych wnioskiem czy sąsiednich. Organ przytoczył również treść art. 6, pkt 2 i art. 63 ust. 2 ustawy.

Odwołania od ww. decyzji wnieśli A. S. i Wspólnota [...] przy ul. K..

A. S., wskazał, że nieruchomość zlokalizowana na działce nr [...], na której ma być planowana inwestycja jest oznaczona w księdze wieczystej, jako budynek niemieszkalny.

Wspólnota [...] przy ul. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 106 kpa, poprzez dokonanie wymaganych prawem uzgodnień z pominięciem strony;

-art. 107 kpa w zw. z art. 28 kpa i art. 39 kpa polegające na braku doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania, w szczególności M. M.,

- art. 106 kpa w zw. z art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na pozbawieniu strony czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w K. zakończonym postanowieniem z dnia 25.02.2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 14.10.2013 r., znak: [...], na podstawie art. 54, art. 59, art. 61, art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 138 § 1 pkt 1kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że za strony postępowania uznano właścicieli nieruchomości, na której zlokalizowana jest przedmiotowa inwestycja, jak również właścicieli nieruchomości sąsiednich. W toku postępowania ustalono, iż dla nieruchomości przy ul. S. oraz ul. K. istnieje Wspólnota [...], w której ustanowiono zarządców, którzy władni są reprezentować wszystkich współwłaścicieli nieruchomości w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Kolegium wyjaśniło, że co do zasady stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest Wspólnota , nie zaś jej członkowie, czyli właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych. Odwołując się do treści art. 6 ustawy z dnia 24.06.1994r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2000r. nr 80, poz. 903 ze zm.) organ wskazał, że wspólnota realizuje wszelkie uprawnienia, które dotyczą nieruchomości wspólnej. Z tych względów prawidłowo organ I instancji uznał, że stroną postępowania jest wspólnota i wszelkie pisma kierowane były do ww. wspólnotmieszkaniowych reprezentowanych przez zarządców. Warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty w sprawie jest natomiast wykazanie przez niego naruszenia jego indywidualnego interesu prawnego mającego umocowanie w określonej normie prawnej . Kolegium wskazało, że A. S., który złożył odwołanie i M. M. nie mogą jednocześnie realizować interesów innych właścicieli lokalu. Taką rolę pełni wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Wobec powyższego zarzut, że inni właściciele nie brali udziału w postępowaniu jest bezskuteczny. Podmioty te, analogicznie jak odwołujący, mogły zgłosić swoje uprawnienie bycia stroną i wykonywać je osobiście lub poprzez ustanowionego pełnomocnika. Jeżeli tego nie zrobiły, oznaczać to może, choć niekoniecznie, że zrezygnowały z realizacji swoich uprawnień jako strony.

Kolegium stwierdziło, że nie wyklucza, że A. S. oraz M. M. są stronami postępowania, jednakże są oni reprezentowani przez Zarząd Wspólnoty [...], którą tworzą wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości przy ul. S. czy ul. K..

Kolegium nie dopatrzyło się również nieprawidłowości w sposobie ustalenia przez organ I instancji właściwych stron postępowania, tj. uprzedniego poinformowania wszystkich współwłaścicieli nieruchomości sąsiednich, a następnie informowania zarządców wspólnot. Mimo, że w postępowaniu uzgodnieniowym zarządca Wspólnoty nie brał udziału, interes prawny współwłaścicieli był należycie reprezentowany, gdyż wszyscy byli stronami tego postępowania i nie sposób stwierdzić, iż któraś ze stron postępowania nie brała udziału w sprawie na tym etapie. Nie zachodziła również konieczność powtarzania czynności podjętych już uprzednio w sprawie, tj. postępowania uzgodnieniowego z Miejskim Konserwatorem Zabytków w K.. Zarządcy zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu niezwłocznie po ustaleniu, że sprawują oni zarząd nieruchomością wspólną. Ponadto, zgodnie z treścią art. 53 ust. 5 upzp, uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 kpa, z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi. Trudno zatem uznać, że prawo strony postępowania zostało tu naruszone. Uchybienie art. 10 § 1 kpa nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdy z treści odwołania nie wynika, jakie ewentualne działania podjęłaby strona skarżąca lub jakie podniosłaby argumenty gdyby organ ją zawiadomił.

W ocenie Kolegium, przedmiotowa decyzja odpowiada prawu. Analiza została sporządzona dla obszaru analizowanego, wyznaczonego zgodnie z treścią § 3 ww. rozporządzenia. W treści analizy zostało opisane zagospodarowanie obszaru objętego badaniem oraz charakter zlokalizowanej w nim zabudowy i jej cechy. Analiza zawiera prawidłowo wykonaną część tekstową i graficzną. Dokonano omówienia funkcji istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym zasadnie uznając, iż funkcja projektowanej zabudowy hotelowej ma odzwierciedlenie w funkcji zagospodarowania występującej na terenie obszaru analizowanego.

Kolegium podzieliło stanowisko, że z uwagi na zakres planowanej inwestycji nie zachodzi konieczność badania poszczególnych parametrów zabudowy z obszaru analizowanego, wskazanych w treści § 4-8 rozporządzenia, gdyż parametry te nie ulegną zmianie. W decyzji zostały uwzględnione wskazania organu uzgodnieniowego, Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K.

W odniesieniu do zarzutu A. S., Kolegium wskazało, iż przedmiotem wszczętego postępowania jest właśnie zmiana sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości na cel inny niż dotychczasowy.

Wspólnota [...] przy ul. K. w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 28 i art. 40 kpa polegające na uznaniu, że doręczenie dokonane w toku postępowania administracyjnego członkowi wspólnoty mieszkaniowej jest równoznaczne z doręczeniem dokonanym zarządowi wspólnoty, a doręczenie zarządowi wspólnoty jest równoznaczne z doręczeniem członkowi wspólnoty uznanym uprzednio za odrębną stronę postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że M. M. została uznana za stronę postępowaniaprzez organ I instancji, który ustosunkował się w decyzji do wniesionych przez nią uwag, a następnie pominął przy doręczeniu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Zgodnie z przepisem art.61 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na wniosek. Wniosek strony zawierający żądanie załatwienia sprawy administracyjnej powinien odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach kodeksu (art. 63). W wyroku NSA we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 1987 r.,SA/Wr 829/87, przyjęto, że: "1. Z postanowień art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 oraz art. 14 § 1 k.p.a. wynika, że żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania i potwierdzenia tego własnoręcznym podpisem. 2. Wniosek otwierający postępowanie administracyjne, w przypadku niezachowania obowiązujących wymogów formalnych, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego, mającego ustalić, czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby, od której pochodzi (...)".

Stosownie do treści art.64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brakiem formalnym podania jest również niedołączenie pełnomocnictwa, względnie przedłożenie wadliwego pełnomocnictwa.

W rozpatrywanej sprawie wniosek o ustalenie warunków zabudowy z dnia 9.10.2012 r. został podpisany przez pełnomocnika inwestora M. D.. Do wniosku dołączono dokument pełnomocnictwa z dnia 5.10.2012 r., którym W. R., reprezentujący firmę "A" sp. z o.o. z siedzibą w K. upoważnił M. D. m.in. do występowania przez właściwymi urzędami celem uzyskania warunków zabudowy dla inwestycji "Rozbudowa, przebudowa oraz nadbudowai zmiana sposobu użytkowania na cele pokoi hotelowych poddasza budynku na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. S. w K.".

Tymczasem, jak wynika z odpisu z KRS (k.45 akt administracyjnych) zarząd spółki jest 3-osobowy, a w takim przypadku spółka jest reprezentowana przez dwóch członków zarządu. Powoduje to, że przedłożone pełnomocnictwo było wadliwe, a zatem wniosek nie mógł być skutecznie złożony.

Organ nie wezwał o uzupełnienie tego braku w trybie art.64 § 2 kpa.

Powyższe przesądza już o wadliwości decyzji organu I i II instancji, które wydane zostały po rozpoznaniu nieskutecznie złożonego wniosku.

Nadto, zwrócić należy uwagę na nieprawidłowe procedowanie przez organ I instancji.

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wystosowano do 28 stron – właścicieli sąsiednich nieruchomości (k.59 i nast. akt administracyjnych). Zawiadomienie uzupełniające z dnia 30.01.2013 r. skierowano do kolejnych 28 stron (właścicieli i współwłaścicieli sąsiednich nieruchomości). Następnie pismem z dnia 5.02.2013 r. organ I instancji zawiadomił 57 stron postępowania (inwestora i właścicieli sąsiednich nieruchomości) o zwróceniu się o dokonanie uzgodnienia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Tak więc te osoby, a nie wspólnoty mieszkaniowe były stronami postępowania uzgodnieniowego.

Jednocześnie organ czynił starania o ustalenie, czy na sąsiednich nieruchomościach działają wspólnoty mieszkaniowe i o ustalenie składu zarządów tych wspólnot.

W doktrynie oraz orzecznictwiepowszechnie się przyjmuje, że ustawa o własności lokali posługuje się pojęciem "zarząd" w dwóch znaczeniach tj. w znaczeniu funkcjonalnym i podmiotowym. W pierwszym znaczeniu chodzi o zarządzanie nieruchomością wspólną, czyli podejmowanie czynności faktycznych i prawnych koniecznych do jej utrzymania. Podmiotem podejmującym takie czynności jest zarządcabędący osobą trzecią w stosunku do wspólnoty. W drugim znaczeniu chodzi o organ wspólnoty wchodzący w skład jej struktury organizacyjnej, gdzie działanie tego organu jest działaniem samej wspólnoty. Zgodnie z art. 18 ust. 1 cyt. ustawy właściciele mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W tym przepisie jest mowa o zarządzie w znaczeniu funkcjonalnym, bowiem chodzi tu o zarządzanie nieruchomością wspólną. Z kolei art. 20 ust. 1 cyt. ustawy stanowi, że jeżeli lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona. Zarząd - jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy - kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami wspólnoty. Jest to zarząd w znaczeniu podmiotowym. Zarząd będący organem wspólnoty składa oświadczenia w imieniu wspólnoty. Tym samym zarząd do swojego działania i wywołania skutku bezpośrednio w sferze prawnej wspólnoty nie potrzebuje dodatkowego pełnomocnictwa. Odmiennie przedstawia się sytuacja, gdy zarząd nieruchomością wspólną zostanie powierzony zarządcy. Wtedy zakres upoważnienia zarządcy do działania w imieniu właścicieli lokali wynika z treści postanowień umowy lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i ust. 2a ustawy. Zarządca nie może zatem reprezentować wspólnoty mieszkaniowej przed sądem, jeżeli nie legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem albo też stosowne upoważnienie nie znalazło się w umowie o określeniu zarządu bądź uchwale o zmianie tej umowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt 1792/07 uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. CZP 129/08, WYROK Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2004 r., sygn. akt I CK 108/03, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 31 maja 2006 r. sygn. akt I ACa 290/06).

Zawiadomienie z dnia 24.05.2013 r. o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni zostało wystosowane, nie jak dotychczasowa korespondencja - do współwłaścicieli nieruchomości nr [...], ale do Wspólnoty [...] domu przy ul. S. – do rąk M. S.. Identycznie postąpiono w przypadku współwłaścicieli nieruchomości zabudowanej domem przy ul. K.. Zamiast dotychczasowego sposobu doręczeń wszystkim współwłaścicielom, doręczenia dokonano zarządowi wspólnoty.

Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych M. S. zawarł ze Wspólnotą [...] przyl. S. w K. umowę zlecenia, która jednakże nie obejmowała prawa do reprezentowania wspólnoty. Tak więc był on jedynie zarządcą w znaczeniu funkcjonalnym – bez prawa reprezentowania Wspólnoty.

Dopiero w dniu 26.06.2013 r. organ I instancji wystosował wyłącznie do M. J. (jednego z 4 członków zarządu Wspólnoty przy ul. S.) pismo, w którym - powołując się na uchwałę wspólnoty o powołaniu zarządu oraz na zawartą z M. S. umowę zlecenia - prosił o wyjaśnienie, czy korespondencja do tej wspólnoty ma być wysyłana na adres jednego wskazanego członka zarządu, czy też na adres M. S.. Organ nie powinien był występować z taką inicjatywą, mogło to bowiem członka zarządu wprowadzić w błąd. To nie organ winien sugerować stronie podanie adresu osoby trzeciej jako adresu do doręczeń. Strony nie wiedziały przecież, że M. S. już miesiąc wcześniej – nieprawidłowo - otrzymał zawiadomienie o zakończeniu postępowania. Pismo to, jak się wydaje, stanowiło niedozwoloną próbę sanowania wcześniejszego błędu.

Zwrócić również należy uwagę, że pismem z dnia 26.06.2013 r. A. S. – członek Wspólnoty przy ul. S. został poinformowany przez organ I instancji, że stroną postępowania jest Wspólnota a nie właściciele lokali w domu przy ul. S. w K.. Pismo takie skierowane zostało również do M. M.– członka Wspólnoty przy ul. K. w K..

Przypomnieć w tym miejscu należy stanowisko Kolegium, że nie wyklucza, że A. S. oraz M. M. są stronami postępowania, jednakże są oni reprezentowani przez Zarząd Wspólnoty , którą tworzą wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości przy ul. S. czy ul. K. oraz, że nie dopatrzyło się nieprawidłowości w sposobie ustalenia przez organ I instancji właściwych stron postępowania.

Pogląd taki jest nie do zaakceptowania jako niekompatybilny z wydanym rozstrzygnięciem. Organ II instancji rozpoznał przecież odwołanie A. S. i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Gdyby A. S. nie przysługiwał przymiot strony, rozstrzygnięcie Kolegium powinno być inne. Organ odwoławczy ma zawsze obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy podmioty wnoszące odwołanie posiadają interes prawny do udziału w określonym postępowaniu, a w rozpoznawanej sprawie kwestię tę pozostawił nierozstrzygniętą..

Organadministracji powinien z urzędu ustalić, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 i przepisami szczególnymi.

Powszechnie przyjęty jest pogląd, że także członek wspólnoty mieszkaniowej, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, może wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota. Uprawnienia wspólnoty mieszkaniowej i poszczególnego właściciela nie są wobec siebie konkurencyjne i nie wykluczają się wzajemnie. Ocenie organu powinno zatem podlegać czy właściciel wyodrębnionej nieruchomości lokalowej był w stanie wykazać, iż doszło do negatywnego oddziaływania na jego nieruchomość, poprzez dopuszczenie do realizacji określonych robót budowlanych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 287/10, LEX nr 676066, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1269/08, LEX nr 558379).Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2012 r. (sygn. akt II OSK 2208/10) konsekwencją powołania wspólnoty mieszkaniowej nie może być pozbawienie właściciela lokalu (lokali) możliwości administracyjnej i sądowej ochrony jego praw w sytuacji, gdy potrzebę tej ochrony opiera na przepisach prawa i gdy tej ochrony nie zapewnia mu właściwy organ wspólnoty. Nie jest słuszne stanowisko zgodnie z którym zawsze i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Działania wspólnoty, reprezentowanej przez zarząd dotyczą co do zasady nieruchomości wspólnej określonej przez art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), co wynika wprost z przepisów rozdziału 4 tej ustawy, a w szczególności z jej art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, może mieć swój własny interes prawny podlegający ochronie nie tylko w oparciu o przepisy prawa cywilnego, ale także na podstawie materialnoprawnych regulacji z zakresu prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 905/08 niepubl.).

Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału w nim stron. Wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. dyrektywa nakazuje organom administracji publicznej dać stronom możliwość realnego wzięcia udziału w sprawie, co przekłada się na obowiązek zawiadomienia ich o wszczęciu postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Następnie wszystkim stronom należy doręczyć wydaną decyzję administracyjną. W tym zakresie doprecyzowanie zasady czynnego udziału stron zostało zawarte w art. 109 § 1 k.p.a. Obowiązek ustalania (aktualizowania) kręgu stron postępowania spoczywa na organach administracyjnych obu instancji, podobnie jak obowiązek doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 140 k.p.a., w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto z uwagi na interes prawny bądź obowiązek żąda czynności organu. Organy administracji publicznej mają zatem obowiązek zbadać, jakie podmioty posiadają interes prawny w tym konkretnym postępowaniu, a następnie zapewnić tym podmiotom możliwość udziału w myśl art. 10 k.p.a. Wady postępowania, polegające na naruszeniu art. 10 i art. 28 k.p.a. mogą mieć dwojaki skutek prawny. Jeżeli organ nie poczynił odpowiednich kroków w celu ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania, ma miejsce naruszenie przepisów proceduralnych, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast jeżeli zgromadzony w sprawie materiał pozwala stwierdzić, że osoba (osoby), którym przysługiwał przymiot strony postępowania, została bez własnej winy w nim pominięta i nie wzięła w nim udziału, uchybienie takie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.(por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r. , sygn.. II SA/Kr 1492/12, LEX nr 1274526).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie weryfikując tego, czy organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił krąg podmiotów posiadających przymiot stron postępowania, dodatkowo naruszyło art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. i art. 28 k.p.a. Również to uchybienie obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu z udziałem wszystkich stron (por. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., SA 910/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia, WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14). W sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane wady kontrola ta jest niemożliwa, a wypowiadanie materialoprawnych ocen należy uznać za przedwczesne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę przyjmując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art.152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.