Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 420/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP:[...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe za miesiące od kwietnia do sierpnia 2011 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy wydaną wobec S. D. decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...], uzupełnioną decyzją tego organu z [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe za miesiące od kwietnia do sierpnia 2011 r. oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.

Podstawą decyzji były następujące ustalenia i wnioski organów prowadzących postępowanie.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzją z dnia [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...] (w której usystematyzowane zostały koszty postępowania egzekucyjnego zgodnie z wnioskiem Pełnomocnika Strony):

- umorzył postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności S. D. za zaległości podatkowe wraz z należnymi odsetkami i kosztami egzekucyjnymi za miesiące od kwietnia do sierpnia 2011 r.

- orzekł o solidarnej odpowiedzialności [...], członka zarządu Spółki z o.o. A za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego za: styczeń 2011 r. w łącznej kwocie 402.436,00 zł, za luty 2011 r. w łącznej kwocie 711.878,00 zł oraz za marzec 2011 r. w łącznej kwocie 941.829,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości podatkowych w łącznej kwocie 1.201.237,00 zł oraz kosztami egzekucyjnymi w łącznej kwocie 186.059,99 zł.

W uzasadnieniu decyzji Organ podatkowy I instancji przedstawił stan prawny i faktyczny opisując, iż zaległości podatkowe Spółki A Sp. z o.o. wynikają z ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...], którą określono Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r., obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od stycznia do lipca oraz listopad 2011 r., o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Spółka nie uregulowała kwot wynikających z ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. Na powstałe zaległości podatkowe zostały wystawione tytuły wykonawcze m.in. o nr [...] i [...].

Organ egzekucyjny przystąpił do czynności egzekucyjnych, jednakże nie wyegzekwował z majątku Spółki kwot na zaspokojenie ww. zaległości, co skutkowało bezskutecznością egzekucji, czego dowodem jest postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] umarzające postępowanie egzekucyjne.

W sprawie ustalone zostało, iż powstałe zaległości za: styczeń, luty i marzec 2011r. dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie, kiedy S. D. pełniła funkcję członka zarządu Spółki. Ponadto w zaskarżonej decyzji Organ podatkowy I instancji stwierdził, iż Spółka za lata 2010-2011 nie złożyła zeznań podatkowych, co powodowało utrudnienia w analizie Jej sytuacji finansowej. Jednakże z uwagi na istniejące zaległości Spółki w podatku od towarów i usług Organ podatkowy I instancji stwierdził, iż Spółka stała się niewypłacalna. S. D. nie wskazała mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiałaby zaspokojenie zaległości podatkowych A Spółki z o.o.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej w decyzji z [...] zauważył, że pozytywne przesłanki obciążenia odpowiedzialnością członka zarządu (które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe), to:

1. nieskuteczna w całości lub w części egzekucja z majątku spółki,

2. wykazanie, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez poszczególne osoby obowiązków członka zarządu.

Negatywne z kolei przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności członków zarządu (które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności), Ordynacja podatkowa definiuje jako:

1. wykazanie, że we właściwym czasie podmioty te zgłosiły wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęły postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez ich winy,

2. wskazanie przez członków zarządu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Organ zauważył, że w Spółce przeprowadzone zostało postępowanie kontrolne, w konsekwencji którego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] określił Spółce z o.o. A zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń-grudzień 2011 r. oraz obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, w związku z transakcjami niedokumentującymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Spółka nie uregulowała powyższych kwot, w związku z czym powstały zaległości podatkowe (art. 51 § 1 Op.), od których w myśl art. 53 § 1 Op. naliczane są odsetki za zwłokę.

Na powstałe zaległości podatkowe wystawione zostały tytuły wykonawcze. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano wielu czynności egzekucyjnych, które szczegółowo zostały opisane w zaskarżonej decyzji. Następnie organ odwoławczy przedstawił szereg czynności egzekucyjnych dokonanych wobec spółki przez organ egzekucyjny prowadzący egzekucję, a ponadto wskazał, że na rachunkach spółki brak jest jakichkolwiek środków. Ponadto nadmienił, że organ egzekucyjny pozyskał informację z Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych, z której wynika, iż na dzień 02 października 2015 r. Spółki z o.o. A nie odnaleziono w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych, natomiast Spółka widnieje w elektronicznym rejestrze zastawów. Z przesłanego przez Ministerstwo pełnego odpisu zastawów wynika, iż jako przedmioty zastawu wymieniono: samochód osobowy marki Saab 93 2.0 Turbo Kat, rok prod. 2005, samochód osobowy marki Dodge Caravan, rok prod. 2005, samochód osobowy marki Jeep Liberty, rok prod. 2005. Na każdym z pojazdów ustanowiono zastaw na kwotę 500.000 zł, a jako zastawnik został wymieniony B.

Z uwagi na powyższe, w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpiono do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z zapytaniem o pojazdy Spółki. Uzyskano odpowiedź negatywną. Ponowiono zapytanie o wskazane wyżej pojazdy i w odpowiedzi uzyskano informację, iż przedmiotowe ww. pojazdy należą do zobowiązanej Spółki. Organ egzekucyjny ustalił (biorąc pod uwagę średnie ceny podanych modeli pojazdów na rynku), iż łączna ich wartość mieści się w granicach od 46.000 do max. 70.000 zł. Wobec powyższego pismem z dnia 16 października 2015 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wystąpił do B z prośbą o dodatkowe informacje w sprawie dokonanych zastawów rejestrowych. Pismem z dnia 2 listopada 2015r. Bank poinformował, iż posiada zastaw rejestrowy na ww. pojazdach z tytułu kredytu udzielonego Spółce z o.o. A. Zadłużenie z tytułu kredytu jest wymagalne i wynosi łącznie 967.839,55 zł. Bank jako wierzyciel nie posiada wiedzy o miejscu postoju ww. pojazdów. Ponadto Bank w przedmiotowym piśmie poinformował, iż na wniosek banku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. J. K. prowadziła postępowanie egzekucyjne m.in. z ww. ruchomości, jednakże w toku postępowania Komornikowi nie udało się ustalić miejsca postoju ww. pojazdów i postanowieniem z dnia 17 września 2015 r. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu bezskuteczności.

Wobec braku efektywności zastosowanych środków egzekucyjnych oraz mając na uwadze brak informacji na temat jakiegokolwiek majątku Spółki, z którego możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na jego bezskuteczność.

W ocenie organu odwoławczego nie budzi również wątpliwości, że w okresie pełnienia obowiązków Prezesa zarządu Spółki przez S. D., upływał termin płatności przedmiotowych zobowiązań. Wskazano przy tym, że dopiero w trakcie analizy zgromadzonego materiału dowodowego Organ I instancji ustalił, iż S. D. była Prezesem Spółki do dnia 04 maja 2011 r., co skutkowało umorzeniem postępowania w zakresie miesięcy od kwietnia do sierpnia 2011 r. Ponadto analiza materiału dowodowego sprawy prowadzi do wniosku, iż w okresie, za który orzeczona jest odpowiedzialność S. D., tj. od stycznia do marca 2011 r., Strona samodzielnie sprawowała funkcję Prezesa Spółki. Do takiego wniosku organ doszedł analizując wydruk pełnego odpisu z KRS dotyczącego Spółki.

Za pozbawioną znaczenia organ uznał przy tym okoliczność, że S. D. w dniu 10 stycznia 2011 r. wydzierżawiła udziały Spółki A. R., bowiem zgodnie z art. 116 Op. odpowiedzialność podatkową ponoszą członkowie organów zarządzających Spółką, a nie jej udziałowcy.

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 116 § 4 Op. przepisy orzekające o odpowiedzialności osób trzecich mają zastosowanie również do byłego członka zarządu, co oznacza, iż Strona, która aktualnie już nie sprawuje funkcji członka zarządu, na podstawie ww. przepisu ponosi odpowiedzialność za prowadzenie spraw Spółki i Jej reprezentowanie od dnia 12 listopada 2007r. do dnia 04 maja 2011 r. Decyzja dotycząca zobowiązania spółki została wydana na podstawie art. 21 § 3 Op. Zatem, w czasie gdy S. D. sprawowała funkcję Prezesa Spółki doszło do naruszenia przepisów podatkowych, co zostało wykryte i usankcjonowane w okresie późniejszym.

Odnosząc się do trzeciej przesłanki organ wskazał, że w świetle stanowiska doktryny, jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 28.02.2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.).

Następnie organ wskazał na art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, zgodnie z którym dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Czasem właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jest więc okres dwóch tygodni od dnia, w którym spółka przestała wykonywać swoje wymagalne zobowiązania pieniężne, a także, gdy jej zobowiązania przekroczą wartość majątku. Dochowanie tego terminu umożliwia bowiem ochronę zagrożonych interesów wierzycieli i ich zaspokojenie z pozostałego majątku dłużnika.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. przesłał zeznanie Spółki CIT-8 za 2009 r. jednocześnie informując, iż do Urzędu Skarbowego w K. nie wpłynęły sprawozdania finansowe Spółki za lata 2009-2011 oraz zeznania roczne CIT-8 za lata 2010-2011. W kolejnym piśmie z dnia 04 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. poinformował, że Spółka była wzywana do złożenia zaległych zeznań, jednakże nie dopełniła ciążących na Niej obowiązków. Z odpisu pełnego KRS dotyczącego Spółki wynika, iż do Sądu zostało złożone przez Spółkę jedynie w dniu 24 kwietnia 2005r. sprawozdanie finansowe za 2001 rok. Ponadto w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2011 r. oraz obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, wskazane zostało, iż w toku postępowania stwierdzono, że również biuro rachunkowe nie jest w posiadaniu dokumentacji księgowej A Sp. z o.o.

Z uwagi na powyższe, Organ I instancji dokonał analizy niewypłacalności Spółki w oparciu o przepis art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, stwierdzając, iż Spółka na podstawie tego przepisu zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, co skutkowało niewypłacalnością Spółki.

Ponadto, z materiału dowodowego sprawy wynika, że Spółka posiada w Banku B zadłużenie z tytułu kredytu, który jest wymagalny, a jego wysokość stanowi łącznie 967.839,55 zł. Ponadto dokumenty zgromadzone w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dowodzą, iż wobec Spółki prowadzone są egzekucje komornicze, co oznacza, że Spółka posiada oprócz zaległości wobec Skarbu Państwa jeszcze inne zobowiązania.

Jako słuszne Dyrektor Izby Skarbowej ocenił stwierdzenie Organu I instancji zaprezentowane w spornej decyzji, iż S. D. w czasie, kiedy była członkiem zarządu Spółki z o.o. A winna była skierować do Sądu wniosek o ogłoszenie Jej upadłości, czego jednak nie uczyniła.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że pozyskał od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. protokół przesłuchania świadka, tj. [...], spisany w dniu 10.03.2015 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. Z protokołu wynika, że była świadoma ciążącej na niej odpowiedzialności za zarządzanie i prowadzenie spraw Spółki. S. D. nie potrafiła w trakcie przesłuchania wyjaśnić czym zajmowała się zarządzana przez nią Spółka, gdzie prowadziła działalność gospodarczą, z jakimi firmami współpracowała. Powyższe dowodzi, iż Strona nie była zainteresowana sprawami Spółki i nie wypełniała należycie swych obowiązków, jak chociażby złożenie do Organu podatkowego zeznań podatkowych Spółki. Stwierdzić zatem należy brak staranności Strony w zarządzaniu Spółką.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że strona nie wskazała żadnych składników majątku Spółki, z których egzekucja pozwoliłaby na zaspokojenie, choćby w części, zaległości. Nie wskazuje na to również materiał dowodowy.

Orzekając zatem o odpowiedzialności podatkowej S. D. za zaległości podatkowe A Spółki z o.o. Organ I instancji wskazał przesłanki pozytywne oraz wykazał brak zaistnienia przesłanek uwalniających Stronę od odpowiedzialności podatkowej.

Nie zgadzając się z powyższą decyzją, podatniczka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 188, art.122, art.123 par 1, art. 180, art.187, art. 191 w związku z art. 1176 par 1 pkt b ustawy Ordynacja podatkowa , wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W uzasadnieniu autor skargi podniósł , że na skutek uchybień przepisom postępowania w szczególności wobec odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony ( art. 188 OP. ) została pozbawiona możliwości wykazania powodów , które skutkowały nie złożeniem wniosku o upadłość we właściwym terminie oraz ,że nie ze swej winy nie mogła sprawować nadzoru nad spółką albowiem była w zagrożonej ciąży , a swoje obowiązki zarządzania sprawami spółki przekazała 10 stycznia 2011 r. Panu A. R.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na to rozstrzygnięcie (art.145 § 1 pkt.1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a.).

Przede wszystkim wskazać należy ,że z uzasadnienia skargi wynika ,że strona odnosi ją wyłącznie do jednej z przesłanek uprawniających organy do orzekania o odpowiedzialności byłego członka zarządu za zaległości spółki na gruncie art. 116 OP. a mianowicie uchybień przepisom postępowania przez pozbawienie jej możliwości wykazania ,że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość podmiotu , którym zarządzała , w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego . Mając na uwadze tak zakreślone ramy sądowej kontroli wydanego aktu , koniecznym jest stwierdzenie , iż sąd zobligowany jest do dokonania pełnej kontroli decyzji w granicach danej sprawy po myśli art. 134 §1 ppsa , z zastrzeżeniem , które nie ma w tej sprawie zastosowania, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wobec tego, że kierunek gromadzenia dowodów w celu zrekonstruowania stanu faktycznego, a następnie podstawienia pod zastosowaną normę prawa materialnego wyznacza jego hipoteza, w pierwszej kolejności należy przytoczyć właśnie te uregulowania.

I tak, stosownie do art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem również osoby trzecie, solidarnie z podatnikiem.

Natomiast zgodnie z brzemieniem art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe m.in. spółki akcyjnej czy też spółki z ograniczoną odpowiedzialnością , odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do § 2 art. 116 odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki. Zgodnie natomiast z § 4, ww. przepisy mają również zastosowanie do byłych członków zarządu spółki.

Zakresem przedmiotowym odpowiedzialności kategorii osób trzecich objęte są zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług, a także ich oprocentowanie i koszty postępowania egzekucyjnego. Przesłanki orzekania o odpowiedzialności tych podmiotów są następujące:

a) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki,

b) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części,

c) nie wykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy (jakiejkolwiek) w niepodjęciu działań w tym kierunku,

d) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki.

W orzeczeniu o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, gdyż ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., SA/Bd 85/03, POP 2003, Nr 4, poz. 93).

Wskazać należy, że organy podatkowe wykazały zaistnienie pozytywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu spółki i nie jest to kwestionowane w skardze, Nie jest również kwestionowane i to ,że strona nie wskazała mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie w znacznej części zaległości spółki . Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie - czy brak zgłoszenia wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie spowodowany był okolicznościami niezawinionymi przez stronę, na które się powołuje ,a których wykazać nie mogła wobec jej nie przesłuchania w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Na wstępie rozważań odnotować należy ,że orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki A dotyczy podatku VAT za okres od stycznia do marca 2011 r. wynikające z prawomocnej decyzji wydanej wobec spółki w dniu 31.08.2015 r. Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. Decyzja wydana w niniejszej sprawie jest konsekwencją ww. decyzji wymiarowej .

W ramach prowadzonego postępowania podatkowego w niniejszej sprawie organy podatkowe , w ocenie sądu zgromadziły wyczerpujący i wystarczający materiał dowody , który poddany uprzedniej właściwej ocenie, pozwala na przyjęcie ,że wydana decyzja nie narusza prawa. Tym samym sąd uznaje ustalony stan faktyczny za prawidłowy. Z poczynionych ustaleń wynika , i to nie budzi wątpliwości ,że egzekucja z majątku spółki A okazała się bezskuteczna. Na stronach 6-8 decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w toku czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia 3 rachunków bankowych spółki ( C, D i B ) , które wykazują brak zgromadzenia na nich środków pieniężnych ; pozyskano informację z właściwych rejestrów , iż spółka nie figuruje rejestrze Ksiąg Wieczystych, natomiast z rejestru zastawów wynika ,że jako przedmioty zastawione są wymienione 3 samochody osobowe a zastawnikiem jest B Zobowiązania spółki wobec tego banku z tytułu zaciągniętego kredytu wynoszą łącznie 967.839,55 zł Mając powyższe na uwadze oraz to ,że spółka posługuje się nieaktualnym adresem siedziby, jak również brakiem możliwości nawiązania kontaktu z prezesem zarządu spółki obywatelem Litwy oraz nie możliwością pozyskania dokumentacji spółki, postanowieniem z [...] Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. umorzył postępowanie egzekucyjne.

W dalszej kolejności wskazać należy ,że z materiału dowodnego wynika także , iż skarżąca do 4 maja 2011 r. była prezesem zarządu spółki sprawując tę funkcję samodzielnie od dnia 12.11.2007 r. ( stosowne uchwały Zgromadzenia Wspólników zgromadzone w aktach administracyjnych).

Natomiast jeśli chodzi o przesłankę w oparciu , o którą skarżącą jako osobę trzecia może uwalnić się od odpowiedzialności podatkowej za zaległości , określoną w art. 116 § 1 pkt 2 Op. strona wezwana do złożenia informacji oraz dokumentów wskazujących na majątek spółki, nie wypowiedziała się w tej kwestii, nie składając również żadnych wyjaśnień ani dowodów. Uzasadnione zatem było przyjęcie w oparciu o wyniki toczącego się postępowania egzekucyjnego, które umorzono ,że spółka nie posiada żadnego majątku. Z przesłuchania strony w postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec spółki z 10 marca 2015 r. także wynikało ,że nie była w stanie wskazać , co wchodziło w skład majątku spółki.

Przechodząc do ostatniej przesłanki, której kumulatywnie spełnienia z pozostałymi pozwala na obciążenia członka zarządu odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki , a mianowicie wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b OP . tj. nie wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego albo , iż niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez winy strony stwierdzić należy ,ze zarzuty skargi odnoszone do tej przesłanki uwalniającej są bezzasadne.

Oznacza to ,że rację mają organy ,że strona będąc członkiem zarządu spółki powinna była podjąć działania zmierzające do zgłoszenia upadłości , albowiem spółka w czasie pełnienia przez nią ww. funkcji była niewypłacalna. W tym przedmiocie organy oceniając tę sytuację właściwie odwołały się do regulacji ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze z 28.02.2003 r. w brzemieniu z 2011 roku. Z przepisów tej ustawy, w szczególności art. 10 i art. 11 wynika ,że upadłości ogłasza się wobec dłużnika , który stał się niewypłacalny , oraz że uważa się go za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych ( art. 11 ust 1 ) , a w odniesieniu do dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także i wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

Analizując podjętą w tym zakresie ocenę przez organy , zdaniem sądu jest ona usprawiedliwiona zgromadzonym w sprawie dowodami. Na ich podstawie stwierdzono, że spółka nie składała do organów podatkowych sprawozdań finansowych ( za lata 2009-201 ), także zeznań rocznych z okresu 2010-2011. Z odpisu KRS wynika ,że spółka złożyła sprawozdanie finansowe jedynie za 2001 r. Wezwana do złożenia zaległych zeznań , nie przedłożyła żadnego z nich A zatem, jak zasadnie podniesiono nie było możliwości oceny sytuacji finansowej spółki. Wobec tego mając na uwadze zaległości podmiotu wynikające z decyzji wymiarowej w podatku VAT za 2011 r. opisanej wcześniej , na podstawie art. 11 ust. 1 Prawo upadłościowe i naprawcze słusznie przyjęto ,że niewypłacalność spółki miała miejsce w okresie niewypełnienia zaległość podatkowych w zakresie podatku VAT za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. , w tym odnoszone odpowiednio do okresu sprawowania przez stronę funkcji członka zarządu. Wobec stwierdzenia niewypłacalności spółki , po myśli art. 21 ust 1 i ust 2 Prawa upadłościowego i naprawczego spółka obowiązana była , nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. A obowiązek ten spoczywała na stronie jako uprawnionej do reprezentowania spółki. Z informacji pozyskanych z Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. z [...] wynika, że do sądu nie wpłynął żaden wniosek o ogłoszenie upadłości spółki A ani nie zostało wszczęte postępowanie układowe. Ten element stanu faktycznego nie jest sporny. Zasadne jest zatem konstatacja ,że strona powinna zgłosić wniosek o upadłość , czego jednak nie uczyniła.

Strona odnosząc się do tego ustalenia argumentuje w skardze , że niezgłoszenie owego wniosku nastąpiło bez jej winy .

N tle tej okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności na wstępie należy odwołać się do poglądów judykatury , podzielanych przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę.

Wina w ujęciu art. 116 § 1 pkt 1 lit. b o.p., to zarówno wina umyślna i związana z nią świadomość istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych, jak i wina nieumyślna w postaci niedbalstwa, które zakłada brak "świadomości", ale opiera się na powinności i możliwości przewidywania istnienia wymagalnych zobowiązań podatkowych. Brany tu powinien być pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy i podejmującej się funkcji członka zarządu spółki. ( por. wyrok WSA z 25.04.2017 r. sygn. akt I SA/Łd 943/ 16) .

Bierna postawa członka zarządu w spółce, której sytuacja majątkowa uzasadniała wszczęcie postępowania upadłościowego, nie może być oceniona jako ekskulpacja w świetle art. 116 § 1 pkt 1 Op. ( por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt Ii FSK 879/15 ).

W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że członek zarządu spółki nie może się powoływać na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów (m.in. wyroki SN: z 2 października 2008 r., sygn. akt I UK 39/08, OSNP 2010/7-8/97; z 24 września 2008 r., sygn. akt II CSK 142/08, LEX nr 470009; z 11 marca 2008 r., sygn. akt II CSK 545/07, LEX nr 385597). W tym przedmiocie organy wykazały w oparciu o zeznania strony złożone w charakterze świadka podczas prowadzonej kontroli wobec spółki ( protokół z 10.03.2015 r.), iż strona miała świadomość swoich obowiązków i ponoszonej odpowiedzialności wynikającej ze sprawowania funkcji członka zarządu , wówczas kiedy twierdziła ,że odpowiada za zobowiązania ogólnie, za prowadzenie firmy, za dokumentację, za składanie sprawozdań. Jednocześnie wobec tych ocen zeznawała , że nie posiada żadnej dokumentacji spółki, a wobec urodzenia wcześniaka nie brała za bardzo udziału z firmie, bywała tam sporadycznie , nie pamiętała czy podpisywała jakieś dokumentu w imieniu spółki , nie pilotowała w 2011 roku jej działalności, i tak naprawdę to jej mąż zajmował się działalnością tego podmiotu jako prokurent. Z tej perspektywy nie można uznać za słuszne , na co powołuje się strona ,że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość. Nie można z biernej postawy członka zarządu , który jak wskazują zeznania strony , iż miała świadomości należących do niej obowiązków wywodzić zwolnienia od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Braku winy w niezgłoszeniu wniosku strona upatruje w jej sytuacji osobistej związanej z ciążą a następnie urodzeniem dziecka , zakłócających wykonywanie obowiązków członka zarządu, składając przy skardze 3 zaświadczenia na te okoliczności z właściwych jednostek służby zdrowia . W ocenie pełnomocnika skarżącej na skutek nie przesłuchania strony w postępowaniu , o co wnioskował , organy naruszyły art. 188 Op. nie przeprowadzając tego dowodu na wskazane okoliczności , co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy albowiem okoliczność ta nie podlegała ocenie w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Odnosząc się do tego zarzutu zauważyć należy ,że strona była kilkakrotnie wzywana do złożenia dowodów i wyjaśnień w celu ustalenia stanu faktycznego Na prośbę pełnomocnika w związku ze słanymi pismami organ przedłużał terminu dla wypełnienia wezwania , w których tenże zobowiązywał się również do składania stosowanych dokumentów. Poza jednym , powołaną wcześniej umową dzierżawy udziałów , innych nie składał, i nie wskazywał na sytuację osobistą strony np. poprzez złożenie zaświadczeń, które załączył przy skardze. Jakkolwiek przesłuchanie strony mogłoby ujawnić te okoliczności , to w ocenie sądu nie skorzystanie z tego dowodu w związku z odmową jego przeprowadzenia nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, z kilku powodów. Po pierwsze , art. 188 Op. zobowiązuje organ do przeprowadzenia dowodu , jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy , chyba że okoliczności te zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem. W kontrolowanej sprawy , jak już podano strona składała wyjaśnienia na okoliczność pełnienie w spółce funkcji prezesa zarządu w dniu 10 marca 2015 r. Wynikające z tego materiału dowodnego informacje , włączonego do nn. sprawy stosownym postanowieniem organu , pozwalały w ocenie sądu na wyrobienie stanowiska przez aparat podatkowy , iż obowiązki te wykonywała z daleko posuniętą nieostrożnością , bez należytego dbania o interesy spółki , de facto pozostawiając jej losy mężowi, przy jednoczesnej świadomości ciążących na niej zadań jako osoby zarządzającej tym podmiotem. . Strona odwoływała się w nich także do powodów , które miałyby usprawiedliwiać jej zachowanie ( urodziła dziecko 15.02.2011 r. – wcześniak, następnie wychowywała dzieci , przebywała na urlopie macierzyńskim ). Oznacza to ,że okoliczność podnoszona w skardze była znana organowi . Wobec tego , iż dysponował on już wystarczającym materiałem dowodowym w celu ustalenia stanu faktycznego, miał prawo odmówić przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony. Tym samym nie doszło do naruszenia wskazanego przepisu , i to o skutku mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy , jako ewentualnej podstawie uchylenia zaskarżonej przez sąd decyzji. Po wtóre, jak wskazały organy skarżąca świadoma wynikających obowiązków związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa spółki , podejmując decyzję o ich kontynuowania w ramach pełnienia funkcji prezesa zarządu mimo złego stanu zdrowia związanego z okresem ciąży , na który powołuje się w skardze, a następnie urodzeniem dziecka , powinna zdawać sobie sprawę z konsekwencji swego postępowania. Wobec występujących zakłóceń w zarządzaniu spółką mogła w każdej chwili złożyć rezygnacje z pełnienia swej funkcji , co zresztą nastąpiło w dniu 4.05.2011 r. na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników o odwołani strony ze składu zarządu. Jednakże nie rzutuje to na możliwość objęcia jej odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe z okresu wcześniejszego. Jak słusznie wskazał WSA w Łodzi w wyroku z 7 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 607/13 (..) pełnienie funkcji członka zarządu nie jest obowiązkowe a zainteresowany zawsze może zrezygnować z mandatu członka zarządu poprzez złożenie stosownej rezygnacji ( art. 202 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ) . W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca pomimo niedyspozycji związanej z ciąża a następnie urodzeniem wcześniaka, z uprawnienie tego nie skorzystał. Zachowanie to należy odczytywać jako nieracjonalne z punktu widzenia możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Nie usprawiedliwia w ocenie sądu nie dotrzymania terminu wymaganego w przedmiocie zgłoszenia wniosku o upadłości oraz nie ponoszenie w tym zakresie winy także to, iż skarżąca dokonała wydzierżawienia posiadanych udziałów na rzecz obywatela Litwy wraz z udzielonym mu szerokim pełnomocnictwem ( § 7 umowy z 10 stycznia 2011 roku ). Słusznie zauważył organ , iż odpowiedzialność członków zarządu wiąże się nie z posiadaniem udziałów lecz z pełnieniem funkcji członka zarządu . A zatem owa umowa na gruncie analizowanej sprawy nie miała żadnego znaczenia. Podsumowując, w toku postępowania przed organami skarżąca nie wykazała, aby we właściwym czasie złożyła skuteczny wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęcie postępowania układowego, nie wykazała również braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku. Nie sąd zasadne także pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom autora skargi, organy obu instancji w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko, opierając je na zgromadzonych w sprawie dowodach. W konsekwencji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszała prawa. Zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna i staranna. Rozstrzygnięcie jest bezstronne i charakteryzuje się dbałością o wyjaśnienie wszelkich aspektów sprawy. Sąd nie dopatrzył się w zachowaniu organu działania na niekorzyść strony skarżącej. Zdaniem sądu, organy zrealizowały nałożony na nie obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego, a następnie jego pełne rozpatrzenie (art. 122 i 187 § 1 Op.). Poza zakresem zainteresowania organów nie pozostała żadna okoliczność, która mogłaby stanowić o zaniechaniu podjęcia czynności zmierzających do pełnego zgromadzenia materiału dowodowego, o skutku stanowiącym o jej wadliwości. Uzasadnienie decyzji jest wyczerpujące, spełniające kryteria, o jakich mowa w art. 210 § 4 Op.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), skargę oddalił.

ms