Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 334/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par.  1  ust.  2 ,  par.  4 ,  par.  5 ,  par.  6
journal: Dz.U. 2007 nr 46 poz 309
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością  uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności
article: art.  7  ust.  2 ,  art.  17  ust.  1  pkt  2  lit.  a ,  ust.  3 ,  art.  21  ust.  1 ,  art.  23
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.) Sędzia WSA Renata Kantecka Protokolant Anna Gradowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 1 października 2008 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2007 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 3.085 zł (trzy tysiące, osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2007r. P. S. zwrócił się o przyznanie płatności do gruntów rolnych, płatności do upraw roślin energetycznych i o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarstw na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007.

Decyzją z dnia "[...]’ Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.) przyznał wnioskodawcy płatności do gruntów rolnych na rok 2007r. w łącznej wysokości 35.765,40 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) 25.694,22 zł, z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) 10.071,18 zł. tj. w całości zgłoszonego żądania. Natomiast odmówił P. S. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej - PZ), ze względu na zerową wartość wskaźnika DJP wynikającą z informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych oraz płatności do upraw energetycznych (RE) i nałożył sankcję, w wysokości 722,67 zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odnosząc się do kwestii odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin zielonych poznaczonych na paszę, powołując się na treść § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. stwierdził, że płatność ta przysługuje rolnikom, którzy w okresie od 1.04.2005r. do dnia 31.03.2006r. byli posiadaczami bydła, owiec, kóz, koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, do rejestru koniowatych. Nadto z § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wynika, że płatność zwierzęca w danym roku przysługuje, jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych.

Organ wyjaśnił, iż płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, jednak nie większa niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według stanu na dzień, w którym liczba dużych jednostek przeliczeniowych jest największa i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych i traw na gruntach ornych, do której została przyznana płatność w 2006r.

Dokonana kontrola administracyjna wniosku rolnika wykazała, iż na podstawie danych o ilości zarejestrowanych w okresie referencyjnym w systemie zwierząt, wyznaczony współczynnik DJP ma wartość O.

Odnosząc się do kwestii przyznania płatności do upraw roślin energetycznych organ stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności rolnik zadeklarował uprawę owsa na cele energetyczne na gruncie o powierzchni 12,60 ha. Natomiast z deklaracji z dnia 20.09.2007r. o ilości zebranych roślin energetycznych, które będą wykorzystane lub przetworzone na cele energetyczne w gospodarstwie nr 1/2007 wynikało, że dokonał zbioru owsa na cele energetyczne z powierzchni 12,60 ha, a potwierdzona masa zebranego owsa na cele energetyczne wyniosła 200,25 decyton (dt). Mając na uwadze powyższe dane, organ I instancji kierując się treścią rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007r. w sprawie plonów reprezentatywnych roślin energetycznych (Dz. U Nr 55, poz. 364 ze zm.) stwierdził, że plon reprezentatywny w przypadku owsa wynosi 24 decytony ziarna na hektar. Rolnik powinien zatem zebrać 302,40 dt. Ze względu na różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych i nałożył sankcję w kwocie 722,67 zł.

Pismem z dnia 16 kwietnia 2008r. P. S. odwołał się od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, oraz odmowy przyznania płatności do upraw energetycznych .

W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że był współwłaścicielem gospodarstwa matki I.S. od chwili śmierci ojca B. S. Podkreślił, że w następstwie tego zdarzenia stał się współwłaścicielem 25% ilości krów jak i hektarów. Stwierdził, że przedłożył organowi I instancji kserokopię aktu notarialnego z którego wynikało, że był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego swojej matki. Wniósł o wyjaśnienie, dlaczego ustawa z dnia 13.03.2007r. dotyczy lat poprzednich tj. 2005 - 2006 a nie roku 2007.

Odnosząc się do kwestii odmowy przyznania dopłat do uprawy roślin energetycznych stwierdził, że brak jest podstaw do uznania przez organ, bez wcześniejszego dokonania pomiarów, iż posiadał o 4 ha mniej niż wykazał to we wniosku. W toku postępowania odwoławczego rolnik przedłożył w dniu 12.05.2008r. kserokopię aktu notarialnego z dnia 28.03.2007r. a pismem z dnia 15.05.2008r. poinformował, że rezygnuje z dopłat do roślin energetycznych.

Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że P. S. pierwszy wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożył w 2004r. Zatem w ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przepisy określające okres referencyjny, stanowiący podstawę do wyliczenia płatności zwierzęcej dla producentów rolnych, ubiegających się w 2007r. kolejny raz o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Wskazując na treść § 4 ust. 1, 2, 3, 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności podzielił stanowisko organu I instancji, co do przesłanek warunkujących przyznanie płatności zwierzęcej (że "w okresie od 1.04.2005r. do 31.03.2006r. rolnikowi składającemu wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje jeżeli"). Stwierdził, że beneficjent nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej, gdyż w okresie referencyjnym (od 01.04.2005r. do 31.03.2006r.) nie zarejestrował ani nie zgłosił do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych posiadanych zwierząt. W związku z powyższym, na podstawie informacji zawartych w rejestrze wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący dopiero po upływie okresu referencyjnego zarejestrował zwierzęta tj. dnia 30.03.2007r. W jego ocenie, podniesiony w odwołaniu fakt współposiadania gospodarstwa rolnego, przejętego po zmarłym ojcu, w którym znajdowały się zwierzęta, nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. Według rozporządzenia przyznanie płatności uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków. Jednym z nich jest zgłoszenie przez tego rolnika lub wpisanie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych posiadanych zwierząt. W przypadku, gdy wnioskodawca zgłosił siedzibę stada w dniu 30.03.2007r. a więc po okresie referencyjnym, nie spełnił jednego z warunków do przyznania płatności zwierzęcej.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o wyjaśnienie intencji prawodawcy odnoszenia się do lat ubiegłych (tj. 2005 i 2006) przy rozstrzyganiu o przyznaniu lub odmowie przyznania płatności zwierzęcych organ wyjaśnił, iż w ten sposób ograniczono liczbę beneficjentów tych płatności poprzez uprzywilejowanie producentów posiadających bydło lub owce lub kozy lub konie, które zostały przez danego producenta rolnego zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich lub rejestrze koniowatych (o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt) w okresie referencyjnym.

Organ odwoławczy podtrzymał także stanowisko organu I instancji w kwestii odmowy przyznania płatności do upraw roślin energetycznych. Podzielając argumentację Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że po sprawdzeniu, że dostarczona ilość danego gatunku roślin energetycznych z zadeklarowanej powierzchni nie wypełniła warunku wymaganego plonu reprezentatywnego brak było podstaw do przyznania wnioskowanej płatności.

Wskazał na :

1) art. 30 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystanie gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz.UE L 345 z 20.11.2004r. ze zm.), zgodnie z którym każdego roku Państwa Członkowskie wyznaczają plony reprezentatywne które należy osiągnąć i informację o tych plonach wnioskodawców,

2) § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007r. w sprawie plonów reprezentatywnych roślin energetycznych (Dz.U. nr 55, poz. 364 ze zm.) w/g którego plon reprezentatywny w przypadku owsa wynosi 24 decytony ziarna na hektar,

3) art. 7 ust. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. zgodnie z którym rolnikowi, który spełnia warunki określone w rozdziale 8 rozporządzenia nr 1973/2004 przysługuje płatność do upraw roślin energetycznych, z tym, że ilość roślin energetycznych, które wnioskodawca wykorzystał lub przetworzył na cele energetyczne w gospodarstwie jest równa co najmniej plonowi reprezentatywnemu.

Organ zaznaczył, że po ustaleniu powierzchni, z której skarżący powinien był uzyskać plon 200,25 dt owsa, ustalono różnicę między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią, z której uzyskany plon owsa powinien być zebrany. Powyższa różnica wyniosła 4,2562 ha. Podkreślił, że stwierdzona różnica nie stanowi o fakcie nie uprawiania czy też nie obsiania takiej powierzchni jak zadeklarowana we wniosku a wynika z zasad wyliczenia powierzchni gruntów do której płatność może być przyznana przy uwzględnieniu plonu reprezentatywnego.

Organ przytoczył treść art. 51 ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, ze zm.) stanowiących o sytuacji, w której następuje odmowa przyznania płatności i nałożenie sankcji.

Nadto odnosząc się do kwestii dokonania zważenia owsa przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych po upływie 3 tygodni od ścięcia zboża, z powodu spóźnionego poinformowania rolnika o konieczności takiego pomiaru, wskazał, że z ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. wynika, że wojewódzki inspektor dokonuje zważenia lub pomiaru surowca na pisemny wniosek wnioskodawcy, gdzie datę i miejsce dokonania ww. czynności organ ustala z wnioskodawcą.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucił naruszenie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13.03.2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca, oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności poprzez stwierdzenie, iż skarżący nie spełnia warunków do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych wobec braku zarejestrowania w okresie referencyjnym, w rejestrze zwierząt gospodarskich posiadanych zwierząt.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż spełnia wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, na trwałych użytkach zielonych (dopłat zwierzęcych), w tym warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 § 4 ww rozporządzenia. Ponownie (jak w odwołaniu) wskazał, że w okresie referencyjnym tj. od 1 kwietnia do 31 marca 2006r. był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, przejętego po zmarłym ojcu, wraz z matką I.S. W marcu 2007r. przejął całe gospodarstwo, co potwierdza akt notarialny z marca 2007r. Podniósł, że we wniosku z dnia 11 lutego 2004r. złożonym przez I.S został wskazany jako współposiadacz gospodarstwa. Był zatem jednocześnie współposiadaczem zwierząt gospodarskich – tj. krów, jałówek i cielaków, zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich w tym czasie na współwłaścicielkę gospodarstwa - I.S..

Skarżący uważa, że powinien otrzymać uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w odniesieniu do zadeklarowanej wielkości obszaru upraw tj. 50,71 ha, pomnożoną przez stawkę płatności uzupełniającej na hektar w wysokości 438,76 zł a więc 22.249,52 zł.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa potrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że od 2002r. prowadzi dwa gospodarstwa rolne. Od 1999 roku wraz z matką gospodarstwo, którego był współwłaścicielem a od 2002r. wraz z żoną gospodarstwo, które nabył od Skarbu Państwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji co do zgodności z prawem Sąd bada jej prawidłowość zarówno pod względem zastosowania przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodność z prawem krajowym jak i prawem wspólnotowym, w szczególności w sytuacji, gdy akty prawa krajowego wprost oparte są, bądź wynikają z przepisów prawa wspólnotowego które, co do zasady mają bezpośrednie zastosowanie do praw i obowiązków obywateli Wspólnoty. Należy podkreślić, że Sąd nie rozstrzyga bezpośrednio o wysokości świadczenia wynikającego z określonego uprawnienia, zatem nie może się wypowiadać w kwestii wysokości uzupełniającej płatności zwierzęcej.

Zdaniem Sądu nietrafne jest jednak stanowisko organów obu instancji, że skarżącemu nie przysługuje żadna tego rodzaju płatność.

Z materiału dowodowego wynika, że skarżący na mocy umowy darowizny (akt notarialny Rep. nr "[...]" ) z dniem 28 .03.2007 r. przejął na własność i w posiadanie gospodarstwo rolne od matki I. S. obejmujące nieruchomości, inwentarz żywy, maszyny i urządzenia. Przejął także zobowiązania ciążące na przekazującej, wynikające ze wspólnej polityki rolnej. Z umowy darowizny wynikało nadto, że I. S. w udziale wynoszącym ¾ części oraz P. S. w udziale ¼ części byli współwłaścicielami gospodarstwa rolnego składającego się z nieruchomości rolnej o powierzchni 14,98 ha, jak i inwentarza żywego i maszyn. Nadto z twierdzenia wnioskodawcy wynikało, że wymogu zgłoszenia stada dopełniła I. S., która w dniu 11.02.2004r. złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów. Przy czym z wniosku tego wynikało, że P. S. jako współwłaściciel wyraził zgodę na dokonanie wpisu do ewidencji producentów.

Po przejęciu całego gospodarstwa rolnego na własność w dniu 30.03.2007r. wnioskodawca złożył dokument zgłoszenia siedziby stada.

Bezspornym jest, że na podstawie wniosku z dnia 15.05.2006r. – decyzją z dnia "[...]" skarżącemu przyznano płatność bezpośrednią do gruntów rolnych na rok 2006 w kwocie 50.191,34 zł, w tym uzupełniającą płatność obszarową w wysokości 26.649,52 zł do całej zadeklarowanej powierzchni. Natomiast zaskarżoną decyzją przyznano skarżącemu tylko jednolitą płatność obszarową i część płatności uzupełniającej.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest to, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2007r. rolnikowi, który przejął w tym roku na własność całe gospodarstwo rolne, którego był współwłaścicielem, a jednocześnie w 2006r. otrzymał uzupełniającą płatność obszarową do innego gospodarstwa (którego był właścicielem) nie przysługuje, jak twierdzą organy obu instancji płatność uzupełniająca tzw. zwierzęca.

Jak to wskazano w zaskarżonej decyzji, od 2007r. zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. nr 35, poz. 217 ze zm.) zatytułowana w brzmieniu pierwotnym "o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej".

W art. 1 ustawa ta powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej:

– rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników ... (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",

– rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ... (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004",

stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie. Powyższa ustawa zastąpiła poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnych płatności z tytułu cukru (Dz. U. nr 6, poz. 40 ze zm.). Jest wyrazem dostosowywania (po okresie przejściowym) regulacji krajowych do wynikającej z rozporządzenia nr 1782/2003 zasady łączenia istniejących wcześniej oddzielnych płatności w jednolity system płatności. Należy wskazać, że w punkcie 25 preambuły rozporządzenia nr 1782/2003 stwierdzono, iż :

"System powinien połączyć kilka istniejących płatności bezpośrednich otrzymywanych przez rolnika w jednolitą całość, określaną na podstawie poprzednich uprawnień, w okresie referencyjnym, tak dostosowaną aby uwzględniała pełne wykorzystanie środków wprowadzonych w ramach Agendy 2000 oraz aby uwzględniała zmiany kwot pomocy wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia".

Z powyższego wynikają pewne dyrektywy zarówno dla beneficjentów pomocy udzielonej w ramach wspólnej polityki rolnej, jak też dla prawodawcy krajowego. Mianowicie, rolnicy nie mogą oczekiwać niezmienności kwot pomocy. Natomiast ustawodawca, zmieniając zasady i warunki udzielania pomocy powinien uwzględniać istnienie uprawnień wcześniejszych.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. (w brzmieniu obowiązującym w 2007r.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw : 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin.

W art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy zawarte zostało następujące upoważnienie dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania rozporządzenia :

"Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że rodzaje roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw".

W art. 17 ust. 3 ustawodawca wskazał, że "wydając rozporządzenie o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a Minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu".

Nadto według art. 23 ustawy "Minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania płatności uzupełniających do upraw poszczególnych roślin objętych tymi płatnościami, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin".

Na podstawie wyżej wymienionych upoważnień Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz.U. nr 46, poz. 309 ze zm.).

W § 1 ust. 2 rozporządzenia wskazano, że płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, zwaną "płatnością zwierzęcą" są objęte wszystkie rodzaje takich roślin, z wyłączeniem traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy.

Warunki i tryb przyznawania "płatności zwierzęcej" zostały ustanowione w przepisach §§ od 4 do 6:

1) Według § 4 ust. 1 płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005r. do dnia 31 marca 2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych.

2) Według § 5 rozporządzenia, w przypadku gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004r. nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu (w odniesieniu do 50% zadeklarowanych we wniosku gruntów – co wynika z ust. 2 tego przepisu), jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

3) § 6 rozporządzenia stanowi, iż "w przypadkach, o których mowa w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący albo spadkodawca, jest przyznawana przejmującemu albo spadkobiercy niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie".

Dokonując analizy warunków przyznawania "płatności zwierzęcych" wynikających z przytoczonych wyżej przepisów należy przypomnieć, że art. 7 ust. 2 ustawy stanowi, że co do zasady każdemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające, w tym "zwierzęce" w odniesieniu do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę. Nadto z treści art. 21 ust. 1 wynika, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 74 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 796/2004, jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca, o które ubiega się przekazujący, są przyznawane przejmującemu jeżeli: przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności (pkt 1); przejmujący złoży wniosek do dnia 30 czerwca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 2).

Natomiast z przepisów rozporządzenia wynika, że wysokość płatności zwierzęcych jest zróżnicowana w zależności od rodzaju, wieku i ilości oraz okresu posiadania zwierząt przez rolnika.

Porównanie treści § 4 z treścią § 5 oraz § 6 rozporządzenia nakazuje stwierdzić, że prezentowana w decyzji wykładnia art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 nie może zostać zaakceptowana w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy.

Przede wszystkim nietrafne jest stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, że fakt, iż skarżący był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, w którym prowadzona była hodowla bydła, nie ma znaczenia dla uznania spełnienia warunku o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. Z istoty współwłasności wynika bowiem, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 k.c.).

W takim wypadku fakt zarejestrowania zwierząt przez jednego ze współposiadaczy, który w 2007 roku nie ubiega się o płatności, jest wystarczający do uznania, że drugi ze współposiadaczy, który taki wniosek złożył, na skutek przejęcia całego gospodarstwa, spełnił warunek bycia posiadaczem zwierząt, które w okresie od 1.04.2005r. do 31 marca 2006r. były wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych.

Nie można też podzielić poglądu organu II instancji, że celem wprowadzenia przez normodawcę w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia dwóch przesłanek decydujących o uprawnieniu do płatności zwierzęcej w 2007r. było pozbawienie rolnika jakichkolwiek płatności wobec niespełnienia pierwszej z nich tj. posiadania zwierząt zarejestrowanych lub zgłoszonych we wskazanym w pkt 1 okresie referencyjnym przez rolnika, który ubiega się w 2007 roku o płatności. Taka interpretacja jest nieuzasadniona w świetle § 5 rozporządzenia, w którym ustanowiono inny okres referencyjny oraz sprzeczna z założeniami i celami wspólnej polityki rolnej. Należy wskazać, że w/g punktu 29 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 "W celu ustanowienia kwoty, do której rolnik powinien być uprawniony w ramach nowego systemu celowym jest odniesienie się do kwot przyznanych mu w trakcie okresu referencyjnego. Aby uwzględnić okoliczności szczególne, należy utworzyć rezerwę krajową.

Rezerwa taka może również zostać wykorzystana do ułatwienia uczestnictwa nowych rolników w systemie. Płatność jednolita powinna być ustalana na poziomie gospodarstwa".

Błędna jest zatem subsumpcja stanu faktycznego do jednej tylko normy rozporządzenia bez rozważenia, czy nie odpowiada on którejś z pozostałych norm przewidujących uprawnienia do otrzymania płatności zwierzęcych.

Z § 4 ust. 2 rozporządzenia wyraźnie wynika, że nawiązanie do płatności za 2006r. służy ograniczeniu powierzchni, do której płatność zwierzęca może być przyznana w 2007r. Gdyby więc założyć, że skarżący nie spełniał warunku posiadania zwierząt zarejestrowanych w okresie referencyjnym, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 to, zdaniem Sądu fakt otrzymania płatności w 2006r. nie powinien stanowić bariery do otrzymania niższej płatności na podstawie § 5 rozporządzenia (do 50% zadeklarowanej powierzchni) o ile rolnik posiadał zwierzęta zarejestrowane w okresie od 15.09.2006r. do 14.03.2007r.

Zauważyć jednak należy, że w § 6 rozporządzenia przewidziano, że rolnik, który przejął gospodarstwo rolne może wnioskować o przyznanie płatności zwierzęcej, o którą ubiegał się przekazujący, przy czym przyznanie takiej płatności przejmującemu nie jest uzależnione od tego, czy posiadał on lub posiada zwierzęta.

Z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i działalności rolniczej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy – vide art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego expressis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności. Ratio legis takiej regulacji wynika z zasady, że udzielenie pomocy nie następuje z urzędu a na wniosek rolnika. Oczywistym jest, że w sytuacji przekazania gospodarstwa w danym roku przed upływem terminu do składania wniosków, gdy przekazujący takiego wniosku nie złożył, uprawnienia rolnika przejmującego gospodarstwo, który wystąpił z wnioskiem w obowiązującym terminie oceniane są samoistnie, na podstawie danych odnoszących się do tego gospodarstwa na dzień złożenia wniosku.

Jeżeli jednak normodawca, zmieniając reguły, ustanawia wsteczne okresy referencyjne i warunki, od których spełnienia w tych okresach zależą uprawnienia bieżące, to, zdaniem Sądu, do oceny tych uprawnień ma zastosowanie art. 74 ust. 4 pkt b rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 który stanowi, że wszelkie działania niezbędne do przyznania prawa pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Zaznaczyć przy tym należy, że w ust. 5 art. 74 ww rozporządzenia przewidziano sytuację, że w przypadku gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy , pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że spełni warunki określone w ust. 3 lit. a i b ww. artykułu. W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit. b. Należy zatem uznać, że nawet w sytuacji gdy przekazujący nie złożył odpowiedniego wniosku o przyznanie pomocy, pomoc taka może być przyznana przejmującemu gospodarstwo pod warunkiem spełnienia warunków z ust. 3 lit a i b .

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w przypadku przekazania całego gospodarstwa rolnego (wraz ze zwierzętami) po okresach referencyjnych określonych w § 4 ust. 1 pkt 1 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2007r. powinny być oceniane na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tych okresach, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu.

Organy obu instancji dokonując błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia nie poczyniły żadnych ustaleń w powyższym zakresie.

Dodatkowo należy wskazać, że bazy danych zawartych w skomputeryzowanym i zintegrowanym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności a także systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt służą przede wszystkim zapobieganiu wielokrotnemu bądź nieuzasadnionemu przyznawaniu pomocy w odniesieniu do danego gospodarstwa lub do tych samych zwierząt.

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. nr 91, poz. 872 ze zm.) oparta o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1760/2000 z 17 lipca 2000r. (Dz.Urz. WE L 201 z 11.08.2000r. str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne roz. 3, t. 30 str. 248) i wprost odwołująca się do pojęć w tym rozporządzeniu zawartych, w art. 2 pkt 11 stanowi (poprzez odwołanie do art. 2 tiret 3 rozporządzenia 1760/2000), że posiadaczem zwierzęcia – w odniesieniu do bydła, jest osoba fizyczna lub prawna odpowiedzialna za zwierzęta na stałe lub tymczasowo, w tym także w czasie transportu oraz na rynku.

Z jej przepisów wynika, że każdemu posiadaczowi nadaje się odpowiedni numer identyfikacyjny, ale także to, że każde zwierzę w stadzie musi być odpowiednio zidentyfikowane i oznaczone.

Jak wynika z art. 3 ustawy System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest wykorzystywany w szczególności do ustalania miejsc pobytu i przemieszczeń zwierząt.

Według art. 10 ust. 1 ustawy z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, w każdym czasie udostępnia się dane – w przypadku bydła, owiec i kóz –

a) numery identyfikacyjne wszystkich zwierząt gospodarskich znajdujących się w siedzibie stada

b) dla każdego zwierzęcia wykaz wszystkich przemieszczeń.

W art. 12 nałożono na posiadaczy zwierząt gospodarskich obowiązek zgłaszania kierownikowi biura powiatowego Agencji informacji dotyczących wszelkich przewozów do i z hodowli, urodzin i śmierci zwierząt – w terminie 7 dni.

Należy zauważyć, że ust. 8 art. 12 wedle którego "jeżeli nastąpiła zmiana posiadacza zwierzęcia gospodarskiego, poprzedni i nowy posiadacz są obowiązani zgłosić ten fakt kierownikowi biura na jednym formularzu, który podpisują poprzedni i nowy posiadacz zwierzęcia gospodarskiego" obowiązuje od 7 kwietnia 2007r. (dodany przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z 16 lutego 2007r. (Dz.U. nr 52, poz. 345)).

Powyższe uregulowania potwierdzają zarówno możliwość jak i obowiązek dokonania oceny uprawnień skarżącego do płatności zwierzęcej w 2007r. na podstawie danych odnoszących się do przejętego gospodarstwa. Skarżący przejmując w całości po okresie referencyjnym gospodarstwo (przy czym był współposiadaczem gospodarstwa w okresie referencyjnym) zgłosił w terminie określonym przepisami, fakt przejęcia całego stada zwierząt. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ wyliczy więc należną skarżącemu na 2007 rok uzupełniającą płatność zwierzęcą na podstawie art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia, biorąc za podstawę dane zawarte w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wpisane na podstawie zgłoszeń dokonanych przez I. S. i powierzchni gruntów, do której I. S przyznano płatność uzupełniającą, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego jak też przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.