Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1203/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.45, art.33 §1pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r., nr [...] – wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej zwanej "u.p.e.a.", Dyrektor Izby Skarbowej w [...], w wyniku rozpatrzenia zażalenia [...], utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 8 lipca 2015 r., nr [...], odmawiające uznania, wniesionych pismem z dnia 26 marca 2015 r. oraz uzupełnionych pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r., zarzutów: przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...]

Ww. decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wydał w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając w charakterze organu egzekucyjnego, wszczął w stosunku do zobowiązanego [...] (dalej "Zobowiązany") egzekucję administracyjną na podstawie [...] do [...], wystawionych w dniu 18 marca 2015 r. przez wierzyciela,

tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przedmiotowe tytuły wykonawcze, obejmujące należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres

od 02/2002 do 12/2009, wynikających z orzeczenia z dnia 28 marca 2012 r. (decyzja ZUS z dnia 28.03.2012 r., która uprawomocniła się z dniem 11.01.2013 r.) i z dnia

14 lutego 20113 r. (decyzja ZUS z dnia 14.02.2013 r., która uprawomocniła się z dniem 23.10.2014 r.), doręczono Zobowiązanemu w dniu 20 marca 2015 r.

W toku prowadzonego postępowania, pismem z dnia 26 marca 2015 r., Zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 marca 2015 r. o nr [...] (obejmującego ww. należności wynikające z orzeczenia z dnia 28 marca 2012 r.) podnosząc:

- brak uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

- szczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie zobowiązań, objętych ww. tytułem wykonawczym;

- niedopuszczalność postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązań objętych ww. tytułem wykonawczym.

W związku z powziętymi wątpliwościami co do przedmiotu żądania w ww. piśmie z dnia 26 marca 2015 r. (zarzuty), w dniu 8 kwietnia 2015 r. skierowano do Zobowiązanego pismo, w którym zwrócono się o wyjaśnienie, czy intencją Zobowiązanego było zgłoszenie zarzutów - w stosunku do wskazanego w piśmie jednego tytułu wykonawczego o nr [...]wobec wskazanego w tymże piśmie okresu zaległości od 01/2002 do 09/2008, czy też - w stosunku do całości zadłużenia objętego egzekucją.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r., Zobowiązany wyjaśnił, że jego pismo z dnia 26 marca 2015 r. należy potraktować jako zarzut dotyczący całości postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...].

Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., znak: [...], Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając jako organ egzekucyjny, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Po przeprowadzonej analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie, postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., znak: [....], Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w [...] odmówił uznania zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

Pismem z dnia 27 lipca 2015 r. Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], wnosząc o jego uchylenie oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia Zobowiązany wskazał na niedopełnienie obowiązku doręczenia upomnienia, wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a., co stanowi przeszkodę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, podniósł zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, gdyż należności objęte tytułem wykonawczym uległy przedawnieniu, bowiem organ egzekucyjny, wystawiając tytuł wykonawczy nie uwzględnił faktu, że do dnia 31.12.2011 r. okres przedawnienia należności wynosił 10 lat, wskazując przy tym, że jego wprowadzenie nastąpiło z dniem 01.01.2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074). Natomiast od 01 stycznia 2012 r., stosownie do ustawy nowelizacyjnej z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232, poz. 1378) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bezsporne jest więc – jak wskazał Zobowiązany – że składki na ubezpieczenie zdrowotne dochodzone na podstawie wyżej wskazanego tytułu wykonawczego są należnościami przedawnionymi.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] na tle stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy wyjaśnił, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 § 1 u.p.e.a.

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1

pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Stosownie do przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Podkreślono przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia

25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, przesądził, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny i wierzyciel są tymi samymi podmiotami, stanowisko wierzyciela

i rozstrzygnięcie o zarzutach objęte są tym samym postanowieniem organu egzekucyjnego, którym z uwagi na przedmiot egzekucji na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a. jest dyrektor oddziału ZUS.

Zaznaczono także, że dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ odwoławczy, tak jak organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1490/10).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia wyjaśniono przy tym, że zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a., warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest przesłanie zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku,

z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba

że przepis szczególny stanowi inaczej. Jednocześnie, na podstawie przepisu szczególnego, do którego odsyła art. 15 § 5 u.p.e.a., tj. § 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona

w orzeczeniu. W przedmiotowej sprawie – jak dalej wskazał organ odwoławczy - podstawę wszczęcia egzekucji stanowiły prawomocne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], określające wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek o numerach: [...] z dnia 28 marca 2012 r. oraz [....] z dnia 14 lutego 2013 r. Podkreślono przy tym, że obie te decyzje zawierają informację, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

W tych okolicznościach zarzut braku doręczenia upomnienia organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony.

Natomiast co do zarzutu wszczęcia egzekucji podczas toczącego się z wniosku Zobowiązanego postępowania o umorzenie przedmiotowych należności z tytułu składek wyjaśniono, że samo złożenie wniosku o umorzenie ww. należności nie wstrzymuje postępowania zmierzającego do ich ściągnięcia. Jak dalej wyjaśnił organ odwoławczy, ewentualne umorzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek będzie skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Obecnie jednak dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym należności istnieją, są wymagalne i nie zostały umorzone, a wobec braku dobrowolnej ich zapłaty podlegały dochodzeniu na drodze przymusu. Do czasu wystąpienia okoliczności uzasadniających umorzenie egzekucji, o których mowa w art. 59 u.p.e.a., brak jest podstaw do odstąpienia od tego dochodzenia.

W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał powyższy zarzut za nieuzasadniony.

Odnośnie zarzutu przedawnienia, Dyrektor Izby Skarbowej w [...], jeszcze raz podkreślając związanie stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie, stwierdził,

że zarzut ten jest także nieuzasadniony. Wskazał, że wierzyciel zaznaczył,

że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. na skutek wnoszonych przez zobowiązanego odwołań oraz składanych apelacji od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, począwszy od decyzji z dnia 29 grudnia 2009 r., ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak również od wydawanych następnie decyzji, określających wysokość zadłużenia z tytułu składek, z dnia 28 marca 2012 r. oraz z dnia 14 lutego 2013 r.

Sumując, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] stwierdził, że w stanie faktycznym i prawnym nie ma podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...], bowiem nie narusza ono obowiązujących przepisów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 18 sierpnia 2015 r. i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu:

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 34 § 1 w zw. z art. 34 § 5 u.p.e.a. związku z art. 15 K.p.a. przez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, podobnie jak organ egzekucyjny, jest związany stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, oraz że organ odwoławczy nie jest uprawniony w związku z tym do przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego zbadania stanowiska wierzyciela, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;

2. art. 33 § 1 pkt 1, pkt 6 i pkt 7 u.p.e.a. przez:

- poddanie egzekucji obowiązku, który przedawnił się (art. 33 § 1 pkt 1),

- wszczęcie egzekucji przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności (art. 33 § 1 pkt 6) oraz

- wszczęcie egzekucji pomimo nie doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7);

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o Powszechnym Ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia poprzez ich niezastosowanie, a oparcie się przy ocenie czy doszło do przedawnienia jedynie na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podczas gdy przepisy tej ustawy mają zastosowanie do składek na ubezpieczenie zdrowotne dopiero od 1 lipca 2004 r., i w konsekwencji przyjęcie, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu;

2. art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do ponownego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w okresie od dnia wydania decyzji wymiarowych z dnia 28 marca 2012 r. i z dnia 14 lutego 2013 r. do momentu ich uprawomocnienia, w sytuacji gdy przepis ten przewiduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia tylko w przypadku wydania decyzji ustalających.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Jednocześnie organ wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] u z n a ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zaskarżonego aktu, ocenia zaskarżone orzeczenie co do jego zgodności z prawem.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 18 sierpnia 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 8 lipca 2015 r.

w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] co do jego legalności, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Tytułem wstępu wskazać należy, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 33 enumeratywnie wskazują podstawy wnoszenia zarzutów, na co wskazuje użycie w tej regulacji zwrotu "podstawą zarzutu [...] może być tylko". Na przesłanki wnoszenia zarzutów składają się czynności wykonywane przez wierzyciela lub organ egzekucyjny, brak działania po ich stronie bądź też działanie zobowiązanego.

W orzecznictwie wskazuje się, że wnoszenie zarzutów jest prawem zobowiązanego, które może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W literaturze przedmiotu uznaje się także, że zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku. W dalszych już etapach tego postępowania zobowiązanemu pozostaje tylko obrona przed egzekucją w drodze przedstawienia organowi egzekucyjnemu dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (art. 45 u.p.e.a.).

Zobowiązany może zatem uchronić się przed wszczęciem egzekucji lub przed jej kontynuowaniem, jeżeli dobrowolnie spełni spoczywający na nim obowiązek. Jednakże wykonanie obowiązku przez zobowiązanego polega na jego zaspokojeniu w taki sposób, że zobowiązanie wygasa w całości. Brak dobrowolnego zaspokojenia wierzyciela w całości przez zobowiązanego upoważnia zatem wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego, stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a., a następnie wszczęcia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 26 § 5 u.p.e.a.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący jako zobowiązany wniósł zarzuty na podstawie art. 33 pkt 1, pkt 6 i pkt 7, tj. w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. A mianowicie, Skarżący podniósł, że:

1. poddano egzekucji obowiązek, który przedawnił się (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

2. wszczęto egzekucję przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

3. wszczęto egzekucję pomimo nie doręczenia Zobowiązanemu upomnienia (art. 33

§ 1 pkt 7 u.p.e.a.).

Zgodzić się należało z organem, że podniesione zarzuty są niezasadne.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należy podkreślić, że jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], działając w charakterze organu egzekucyjnego, wszczął

w stosunku do Skarżącego (jako zobowiązanego) egzekucję administracyjną na podstawie administracyjnych tytułów wykonawczych o numerach od [...], wystawionych w dniu 18 marca 2015 r. przez wierzyciela, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), które doręczono Zobowiązanemu w dniu 20 marca 2015 r. Tytuły te obejmują należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r., które – co istotne - wynikają z prawomocnej decyzji ZUS z dnia 28 marca 2012 r., nr [....] (która, jak wskazał wierzyciel, uprawomocniła się w dniu 11.01.2013 r.) i prawomocnej decyzji ZUS z dnia 14 lutego 2013 r., nr [....] (która, jak wskazał wierzyciel, uprawomocniła się w dniu 23.10.2014 r.). Okoliczności te nie są wprawdzie w pełni udokumentowane, jednakże nie były kwestionowane przez Stronę.

Wyjaśnić zatem należy, że w myśl art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy obie ww. prawomocne decyzje były przedmiotem zaskarżenia do sądu powszechnego zgodnie z właściwością rzeczową sprawy.

Z prostego zatem porównania dat prawomocności ww. decyzji (które uprawomocniły się odpowiednio w dniach 11.01.2013 r. i 23.10.2014 r w wyniku rozpoznania przez sąd powszechny na skutek wniesionych przez zobowiązanego przysługujących mu środków zaskarżenia, tj. odwołań, apelacji) wynika, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. polegający na przedawnieniu należności za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r. jest bezpodstawny, skoro roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 10 lat, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy.

A poza tym zgodzić się należało z organem, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5f ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych na skutek wnoszonych przez Skarżącego (Zobowiązanego) odwołań oraz składanych apelacji od decyzji wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, począwszy od decyzji z dnia 29 grudnia 2009 r., ustalającej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, jak również od kolejnych wydanych wyżej opisanych decyzji ZUS z dnia 28 marca 2012 r. i z dnia 14 lutego 2013 r. określających wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 1999 r. do grudnia 2009 r., przy czym jak wynika z akt sprawy, należności za okres od lutego 1999 r. do stycznia 2002 r. zostały umorzone, natomiast należności od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r. są egzekwowane w drodze postępowania egzekucyjnego na podstawie prawidłowo wystawionych tytułów wykonawczych (okoliczności bezsporne).

Nie budzi zatem wątpliwości, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej w stosunku do Skarżącego jako zobowiązanego stanowiły właśnie te prawomocne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], określające wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2002 r. do grudnia 2009 r., przy czym z akt również wynika, że obie te decyzje administracyjne zawierają informację, iż stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia.

Odnosząc się więc do zarzutu Skarżącego, że wszczęto postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego doręczenia upomnienia wskazać należy, że trafnie organ wskazał na przepis art. 15 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest przesłanie zobowiązanemu upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Tym przepisem szczególnym zaś, do którego odsyła art. 15 § 5 u.p.e.a., jest przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 października 2014 r.

w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz.U. poz. 1494 ze zm.), w myśl którego postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Tymi orzeczeniami w rozpoznawanej sprawie są prawomocne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia 28 marca 2012 r. i z dnia 14 lutego 2013 r. określające wysokość nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne.

A zatem także zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. przez brak doręczenia upomnienia przed uprzednim wszczęciem egzekucji jest nieuzasadniony.

Z kolei odnosząc się do zarzutu skargi co do naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., bowiem wszczęto egzekucję przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie należności wskazać należy, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej nie może być wywiedziony z powodu braku rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności.

Przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 pkt 6 u.p.e.a., mają bowiem charakter formalny. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego. Z przyczyn zaś podmiotowych egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Przesłanki przedmiotowe niedopuszczalności egzekucji natomiast odnoszą się do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Z przesłanką przedmiotową niedopuszczalności egzekucji mamy do czynienia, gdy jej przedmiotem jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej, lub gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Argumentacja zaś Skarżącego, że złożony został wniosek o umorzenie należności może być jedynie wówczas uwzględniona, gdy zostanie poparta przez zobowiązanego dowodami stwierdzającymi wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych albo gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, o jakich mowa w art. 45 u.p.e.a., co wyżej już wyjaśniono. Bez znaczenia zatem jest złożenie samego wniosku, jeżeli zobowiązany jednocześnie nie wykazał swojego żądania właściwymi dowodami wystąpienia jednej z przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 u.p.e.a., w tym żądania wierzyciela o umorzenie egzekucji.

Trafnie także organ podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia

25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, przesądził, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny i wierzyciel są tymi samymi podmiotami, stanowisko wierzyciela

i rozstrzygnięcie o zarzutach objęte są tym samym postanowieniem organu egzekucyjnego, którym z uwagi na przedmiot egzekucji na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a. jest dyrektor oddziału ZUS.

A zatem, Dyrektor Izby Skarbowej, będący organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie, nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela, tutaj Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ odwoławczy, tak jak organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela (por. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1522/13). Gestorem bowiem postępowania egzekucyjnego jest zawsze wierzyciel, natomiast organ egzekucyjny ma jedynie uprawnienie przymusowego egzekwowania realizacji obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, tutaj należności pieniężnej dochodzonej przez wierzyciela (ZUS) stwierdzonej prawomocnymi decyzjami ZUS z dnia 28 marca 2012 r. i z dnia 14 lutego 2013 r., co uzasadnia art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Wobec tego i ten zarzut skargi co do naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. należało uznać za bezpodstawny.

Mając zatem na uwadze okoliczności faktyczne i prawne występujące

w niniejszej sprawie, brak było podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym było niegodne

z prawem.

W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie

art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).