Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 138/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2015-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 53 par. 3, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 23 ust.1 pkt 2 art. 6 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2014 poz 1182
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jednolity
article: art. 6n ust, 1 pkt 1, ust. 2, art. 6m pkt 1b,
journal: Dz.U. 2012 poz 391
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
article: art. 233par. 6,
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Gminy B. z dnia [...]. nr [...] w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Gminy w B. w dniu 15 lutego 2013 r. podjęła uchwałę nr XXII/164/2013 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. Załącznik nr 1 do uchwały zawiera wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Załącznik nr 2 do uchwały zawiera wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy. W załączniku nr 1 i nr 2 w pozycji D1, zawierającej dane osoby składającej deklarację, będącą osobą fizyczną zawarto wymóg wskazania m.in. następujących danych: imię ojca, imię matki, nr telefonu. W pozycji H załączników ("Oświadczenie i podpis osoby składającej deklarację") zawarto oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością."

W podstawie prawnej ww. uchwały powołano art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2012.391) dalej "Ustawa" oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U.2001.142.1591 ze zm.) dalej "u.s.g."

Na powyższą uchwałę, w zakresie obejmującym wymóg podania danych w postaci imienia ojca, imienia matki, nr telefonu składającego deklarację w pozycji D1 załączników nr 1 i nr 2 do uchwały oraz złożenia oświadczenia o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" w pozycji H załączników nr 1 i nr 2 do uchwały, Prokurator Prokuratury Rejonowej w P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Zarzucił rażące naruszenie art. 6n ust. 1 pkt 1 Ustawy oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 w związku z art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2002.101.926 ze zm.) przez nałożenie na składającego deklarację obowiązku składania oświadczenia zawierającego uprzedzenie o odpowiedzialności karnej skarbowej określonej przepisami kodeksu karnego skarbowego oraz podania danych w postaci imion rodziców i numeru telefonu, pomimo braku podstawy prawnej.

W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że ustalony w załącznikach do zaskarżonej uchwały obowiązek składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej skarbowej przewidzianej w przepisach kodeksu karnego skarbowego, nie ma podstawy w przepisach obowiązującego prawa (upoważnienia ustawowego). W szczególności brak jest takiego upoważnienia w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Podobna ocena o niezgodności z przepisami prawa i mająca cechy rażącego jego naruszenia dotyczy obowiązku podawania imion ojca i matki osoby składającej deklarację oraz podania numeru telefonu. Dane takie wykraczają bowiem poza dane niezbędne do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W sytuacji podawania numeru PESEL można bowiem jednoznacznie ustalić osobę składającą deklarację i to nawet wówczas, gdyby na terenie gminy zamieszkiwało więcej osób o takim samym brzmieniu imienia i nazwiska. W ocenie skarżącego także podawanie numeru telefonu uznać należy za niezgodne z art. 23 ust pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Dane takie, co tyczy się również imion rodziców składającego deklarację, powinny być gromadzone jedynie wówczas, gdyby były niezbędne dla realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Nie ma przy tym obowiązku prawnego posiadania telefonu, co przynajmniej w wymiarze teoretycznym mogłoby czynić nałożony obowiązek wskazywania jego numeru niewykonalnym.

Kwestionowane klauzule zawarte w załącznikach do zaskarżonej uchwały nie stanowią ani objaśnienia dotyczącego sposobu wypełniania deklaracji, ani nie są konieczne dla prawidłowego ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Upoważnienie ustawowe dopuszcza tylko jedno, a mianowicie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.

Prokurator dodał, że zaskarżona uchwała w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Prokurator nie jest zatem związany ani terminem do wniesienia niniejszej skargi ani koniecznością wyczerpania trybu przedsądowego.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w B. uwzględniła w całości skargę prokuratora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

W oparciu o art. 53 § 3 p.p.s.a. prokurator jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w przedmiocie określenia wzoru formularza deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako skierowana do wszystkich właścicieli nieruchomości, na których ciąży obowiązek jej zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie można bowiem podzielić poglądu skarżącego, że nieważnością dotknięta jest badana uchwała w części w jakiej załączniki - deklaracje zawierają obowiązek podania danych w postaci imienia ojca, matki oraz nr telefonu, a także oświadczenie o następującej treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością."

Kontrolując zaskarżoną uchwałę w powyższym zakresie pod względem nieważności należało mieć na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania (Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego LexisNexis 2004). Orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, że za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1287/06, dostępny w bazie LEX).

Przechodząc na grunt zaskarżonej uchwały zbadać zatem należało czy wydana została zgodnie z ustawowym upoważnieniem oraz czy nie narusza zasad przetwarzania danych, tj. art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U.2014 r.1182), dalej ustawa o.d.o.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowi art. 6n ust. 1 pkt 1 Ustawy. Zgodnie z powołaną regulacją Rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie, określi w drodze uchwały wzór deklaracji, obejmujący sposób jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Jednocześnie powołany przepis nie wskazuje jaki zakres danych co do właściciela nieruchomości może być zawarty w deklaracji. Co więcej przepis ten w ogóle nie określa jakie dane deklaracja powinna, czy też nie, zawierać w swojej treści aby cel określony w art. 6n Ustawy (prawidłowe obliczenie wysokości opłaty za gospodarowanie) został zrealizowany. Z kolei ustawa o ochronie danych odnosząca się również do organów samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1), wskazuje precyzyjnie w rozdziale 3 zasady przetwarzania danych osobowych. W art. 23 ust. 1 pkt 2 stanowi, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z redakcji przepisu wynika, że oba te wymogi spełnione być muszą łącznie. Nie budzi wątpliwości, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy taki obowiązek wynika wprost z przepisu prawa. Doktryna wypracowała jednak pogląd, że można także przetwarzać dane w wypadku, gdy ustawodawca nakładając określone uprawnienia czy obowiązki, nie wskazał wprost na potrzebę przetwarzania danych, ale przetworzenie to jest niezbędne do zrealizowania nałożonego obowiązku czy przyznanego ustawowo uprawnienia (patrz komentarz Janusza Barta, Pawła Fajgielskiego i Ryszarda Markiewicza do art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, dostępny w bazie LEX).

Oznacza to, że w art. 6n ust. 1 i 2 Ustawy ustawodawca zobowiązał radę gminy do stworzenia deklaracji (zbioru danych) przydatnych dla prawidłowego obliczenia opłaty, choć na potrzebę przetwarzania danych nie wskazał wprost. Aby zatem stwierdzić, czy badana deklaracja nie narusza zapisów ustawy o ochronie danych osobowych należy zbadać, czy żądane w niej dane są przydatne dla zapewnienia prawidłowego obliczenia omawianej opłaty lub innymi słowy czy Rada Gminy w B. ustalając wzór deklaracji nie przekroczyła delegacji ustawowej wynikającej z przywołanego wyżej art. 6n ust. 1 i 2 Ustawy.

W ocenie Sądu badana deklaracja w omawianym zakresie nie narusza prawa. Dane identyfikacyjne żądane w pozycji D1 w załączniku nr 1 i nr 2 oraz w pozycji H załączników zaskarżonej uchwały są przydatne do zapewnienia prawidłowego obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi co oznacza, że nie została przekroczona delegacja ustawowa ani naruszony zapis ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawodawca, formułując zapis delegacji ustawowej w sposób szeroki pozostawił kompetencje radzie gminy, w zakresie określenia danych przydatnych w realizacji celu jakim jest prawidłowe określenie wysokości tej opłaty. Niewątpliwie imię ojca i matki ułatwi identyfikację składającego deklarację, a numer telefonu ułatwi kontakt z tym podmiotem, a w konsekwencji usprawni prawidłowe wypełnienie deklaracji.

W tym kontekście nie może ujść uwagi, że z dniem 1 lutego 2015 r. (Dz.U.2015.87) nastąpiła nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W art. 6m pkt 1b znowelizowanej ustawy wskazano, że określając wzór deklaracji rada gminy może żądać informacji niezbędnych do wystawienia tytułu wykonawczego. Stosownie do regulacji określających wzór tytułu wykonawczego (tj. obowiązującego w dacie podjęcia uchwały rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz aktualnego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej) informacjami tymi są imię ojca i matki zobowiązanego. W art. 6m pkt 1b znowelizowanej ustawy ponadto wskazano, że określając wzór deklaracji rada gminy może żądać danych takich jak numer telefonu. Z kolei z poselskiego uzasadnienia tej zmiany wynika, że miała ona charakter doprecyzowujący, a celem projektodawcy było wyeliminowanie rozbieżności interpretacyjnych (Sejm RP VII Kadencji, nr druku 2377, www.sejm.gov.pl). Potwierdza to poprawność tezy, że dane takie w zgodzie tak z delegacją ustawową jak i art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy o.d.o. można było gromadzić również w poprzednio obowiązującym stanie prawnym.

Zaskarżona uchwała nie narusza również prawa w części w jakiej zawiera oświadczenie składającego deklarację o następującej treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością." Zapis ten nie pełni bowiem roli pouczenia czy uprzedzenia, o którym mowa w art. 233 § 6 K.k., tj. od którego uzależniona jest odpowiedzialność karna za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu.

Zakwestionowane przez skarżącego oświadczenie stanowi jedynie informację, że podanie w deklaracji danych niezgodnych z rzeczywistością wiąże się z odpowiedzialnością określoną w przepisach Kodeksu karnego skarbowego. Zdaniem Sądu niewątpliwie taka informacja przyczyni się do rzetelnego wypełnienia omawianej deklaracji, a tym samym zapewni prawidłowe obliczenie opłaty. Tym samym cel określony w art. 6n Ustawy zostanie zrealizowany.

W związku z powyższym zarzuty naruszenia art. 6n ust. 1 pkt 1 Ustawy oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 w związku z art. 6 ust. 1-3 ustawy o.d.o. są nieuzasadnione.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę oddalił.