Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1090/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Maria Jagielska Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi M. s. c. B. i L. M. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: obciążenia karą pieniężną oddala skargę


UZASADNIENIE

Kontrolerzy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w [...] zatrzymali w dniu [...] lutego 2003 r. do kontroli pojazd "M." s.c. L. M. i B. M. z siedzibą w S. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku na drogę II osi o 6,71 kN (dopuszczalny nacisk tej osi na drodze, którą poruszał się pojazd nie mógł przekraczać100 kN, zmierzony wyniósł 106,71 kN). Kierowca nie zgłosił uwag do kontroli w protokóle lecz protokółu nie podpisał.

Zawiadomieniami z dnia [...] kwietnia 2003 r. powiadomiono B. M. i L. M. (wspólników spółki cywilnej) o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 1 lit. b, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) i art. 104 § 1 kpa, obciążył B. M. i L. M. wspólników spółki cywilnej "M." s.c. karą pieniężną w wysokości 1 560 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W odwołaniu o tej decyzji wspólnicy wnosili o ponowne rozpatrzenie sprawy, uważając, że kontrolujący nie mieli oryginalnych upoważnień do przeprowadzenia kontroli, jak również aktualnych oryginalnych świadectw legalizacyjnych wag. Nadto podnosili, iż przy ładunku 16 t (całość 31,36 t) i równomiernym jego rozmieszczeniu, nie mogło wystąpić przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a i 2b, tabela lp. 5 pkt 1 lit. b, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.), art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), § 1-5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) i art. 127 § 3 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ administracji w powołaniu na ustalenia kontroli stwierdził, iż wystąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na jezdnie w wysokości 6, 71 kN, co zgodnie z powołanymi przepisami skutkowało nałożeniem kara w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji.

Spółka złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o wnikliwe jej rozpatrzenie. Skarżący stwierdza, iż po przybyciu na miejsce kontroli, skutkiem powiadomienia go przez kierowcę, stwierdził odchylenie wagi kontrolnej od poziomu, co w jego ocenie skutkowało nieprawidłowym pomiarem. Jego prośbie o ponowne przeważenie pojazdu po kontrolnym rozmieszczeniu ładunku odmówiono. Skarżący zażądał przedstawienia dokumentów legalizacji wag i stanowiska kontrolnego i po okazaniu mu tych dokumentów stwierdził, że są one w kserokopiach, bez oryginalnych pieczątek, co jak uważa dyskwalifikowało te dokumenty. Przedsiębiorca żądał także udostępnienia mu protokółu kontroli celem wpisania do niego uwag oraz okazania legitymacji i upoważnień do kontroli, czego mu odmówiono. W związku z tym stwierdził, iż kontrola jest nielegalna a przedstawione dokumenty "nadają się do kosza". Kierowca w obecności przedsiębiorcy odmówił podpisania protokółu, a kopi protokółu skarżący nie otrzymał, jednakże jak zauważył były to dokumenty wystawione in blanco. Protokółu kontroli przedsiębiorca otrzymał łącznie z zawiadomieniami o wszczęciu postępowania administracyjnego. Dodatkowo skarżący wskazuje na błędy w zaskarżonej decyzji – w jej uzasadnieniu błędnie podana jest data decyzji I instancji, [...] listopada 2002 r., podczas gdy kontrola miała miejsce w roku 2003, decyzja została faktycznie wydana [...] kwietnia 2003 r.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdza, iż protokóły kontroli są drukami ścisłego zarachowania i były opieczętowane jedynie na pierwszej stronie a nie w miejscach przeznaczonych do podpisu przez kontrolerów. Wymagane dokumenty kontrolerzy posiadali, jak i świadectwa legalizacji wag oraz stanowiska ważenia i dokumenty te są okazywane na żądanie kontrolowanego. Nie uwzględniono prośby przedsiębiorcy do złożenia uwag do protokółu kontroli ponieważ nie był on osobą kontrolowaną, natomiast kontrolowany kierowca nie zgłaszał uwag. Natomiast protokół nie został wydany na miejscu kontroli, ponieważ kierowca pojazdu odmówił zarówno podpisania protokółu jak i jego odbioru. Zawiadomienia o wszczęciu postępowania zostało wysłane dla obojga wspólników gdyż jest to spółka prawa cywilnego podobnie jak wydano im dwie decyzje. Błędy pisarskie jakie się wkradły do powyższych dokumentów zostały sprostowane postanowieniami. W części dotyczącej rozstrzygnięcia merytorycznego i wysokości nałożonych kar organ administracji przytoczył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).

W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Za przejazd po drogach publicznych pojazdów bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieuiszczenie opłat, pobiera się kary pieniężne. Wysokość kar pieniężnych określa Załącznik do ustawy [art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.)]. Podana treść art. 13 ust 2a i 2b obowiązywała na dzień wydania decyzji z uwagi na art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953 ze zm.), który stanowi, iż do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, a nadto ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Nie może on mieć odrażającego wyglądu lub wydzielać odrażającej woni. Ładunek sypki może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę (art. 61 ust. 3 i ust. 5 wymienionej ustawy). Skarżąca przewoziła granulat, a więc ładunek sypki, który prawdopodobnie skutkiem przemieszczenia spowodował powstanie niedopuszczalnych nacisków osi na jezdnię.

W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, iż skarżąca opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym nie wniosła i tym samym nie posiadała odpowiedniego zezwolenia na wykonywany przejazd. Zatem zgodnie z powołanym w zaskarżonej decyzji Załącznikiem do ustawy o drogach publicznych (lp. 5.1.b) za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN pobrano karę pieniężną w kwocie 1 560 zł, (kontrola pojazdu wykazała nacisk na II oś 106,71 kN to jest przekroczenie o 6,71 kN).

Kierowca kontrolowanego pojazdu nie podpisał protokółu nie zgłaszając jednocześnie żadnych uwag do kontroli. Przedsiębiorca, który przyjechał na miejsce kontroli domagał się ponownego przeważenia pojazdu po "kontrolnym rozmieszczeniu ładunku na naczepie". Kontrolujący nie wyrazili na to zgody, bowiem kontroli podlegał pojazd z ładunkiem rozmieszczonym w taki sposób w jaki go zatrzymano do kontroli. W ocenie Sądu orzekającego kontrolujący nie dopuścili się w tym zakresie nieprawidłowości, gdyż kontrola obejmuje stan pojazdu z ładunkiem w jakim odbywał się przejazd.

Skarżąca przyznaje, że kontrolujący okazali zarówno kierowcy, jak i przedsiębiorcy dokumenty legalizacji wag i stanowiska kontrolnego. Nadto organ administracji przedłożył przed rozprawą protokół badania pochyleń i równości nawierzchni miejsc używanych do przeprowadzenia kontroli pojazdów ponadnormatywnych na terenie Rejonu w [...], z którego wynika, iż wartości dopuszczalnych pochyleń terenu zawierały się w dopuszczalnych normach. Protokół został okazany przedstawicielowi skarżącej na rozprawie. Jednakże zdaniem skarżącej kontrola była nielegalna bowiem dokumenty legalizacyjne przyrządów kontrolnych i stanowiska kontroli były w kopiach a nie w oryginałach, a także z tego powodu, że protokół był sporządzony in blanco, jak twierdzi skarga. Należy zatem zauważyć, iż kontrolowany został poinformowany, że oryginały tych dokumentów znajdują się w siedzibie organu kontroli i mógł się z nimi zapoznać. Z akt sprawy nie wynika by skarżąca faktycznie skorzystała z tej możliwości, zatem powyższy zarzut nie można uznać za trafny, w szczególności w aspekcie uniemożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami sprawy.

Organ administracji stwierdza, iż przedsiębiorca chciał wpisywać uwagi do protokółu kontroli po faktycznym jej przeprowadzeniu (po dokonanych pomiarach) dlatego kontrolujący nie wyrazili na to zgody. Ewentualne uwagi mógł wpisać kierowca, który był obecny przy wykonywaniu pomiarów, jednakże z prawa tego nie skorzystał odmawiając podpisania protokółu i jego odbioru, co było powodem tego, że skarżąca nie posiadała tego dokumentu w chwili po kontroli. Nie może więc stawiać zarzutu niedostarczenia jej tego dokumentu bezpośrednio po kontroli, albowiem sama nie chciała go przyjąć, dlatego protokół kontroli został doręczony łącznie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Zarzut sporządzenia protokółu kontroli in blanco (?) także nie znajduje uzasadnienia w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Jak wyjaśniał to organ administracji protokół kontroli jest drukiem ścisłego zarachowania i dlatego był opieczętowany przed wydaniem kontrolującym pieczątką firmową Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] oraz pieczątka Naczelnika Wydziału Dróg. Protokół nie był wypełniony przed kontrolą i nie był podpisany (przed kontrolą) przez kontrolujących.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając w składzie orzekającym, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie a także stwierdzając, iż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.