Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 4199/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (spr.), Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 25 kwietnia 2005 r. Skarżąca – J. M. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania art. 19 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa zmieniająca", oraz art. 52 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), dalej: "u.p.d.o.f.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r.

Przedstawiła następujący stan faktyczny: Stowarzyszenie Pracowników P. S.A. było właścicielem akcji tejże spółki. W latach 1998 – 1999 sprzedało akcje swoim członkom. Zgodnie z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy M. S.A. nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nastąpiło połączenie tej spółki z P. S.A. Skutkiem połączenia było wydanie akcjonariuszom P. S.A. akcji M. S.A. Emisja akcji należnych akcjonariuszom P. S.A. oraz ich wydanie nastąpiło na Giełdzie Papierów Wartościowych, w obrocie publicznym.

Skarżąca przytoczyła treść art. 19 ustawy zmieniającej, przewidującego zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w również zacytowanym przez nią art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., do zbycia papierów wartościowych określonych tym przepisem, nabytych przed 1 stycznia 2004 r. W ocenie Skarżącej, spełnione zostały wszystkie przesłanki umożliwiające skorzystanie ze powyższego zwolnienia. Sprzedaż akcji nie była bowiem przedmiotem działalności gospodarczej, a jedyne incydentalnymi transakcjami zawartymi przez właścicieli akcji nabytych w sposób określony w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., ponieważ były to akcje dopuszczone do obrotu publicznego, na podstawie publicznej oferty. Okoliczność ta wynikała wprost z prospektu emisyjnego. W jego nagłówku umieszczono stwierdzenie o "wprowadzeniu do publicznego obrotu i oferowaniu" akcji serii "F".

Spełniona została także przesłanka dotycząca zachowania terminu nabycia akcji – zawarcie umowy, wydanie akcji, zapłata ceny miały miejsce przed dniem 1 stycznia 2004 r. W ocenie Skarżącej przedmiotowe akcje nabyła ona w 1998 r. Późniejsze operacje połączenia spółek nie były transakcjami akcjonariuszy P. S.A. Skarżąca podkreśliła, iż nie składała oświadczenia woli konstytuującego umowę nabycia. Obarczono ją skutkiem prawnym fuzji, wydając akcje spółki przejmującej w zamian za akcje spółki przejmowanej (art. 492 Kodeksu spółek handlowych).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.

Przytoczył art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f., definiujący przychody z kapitałów pieniężnych. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r., stanowiącym, że zwalnia się od podatku dochodowego dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 z późn. zm.), dalej: "p.p.o.p.w.", pod warunkiem, że papiery te zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego opierając się na przedstawionym przez Skarżącą stanie faktycznym stwierdził, iż z prospektu emisyjnego przygotowanego w związku z wprowadzeniem do publicznego obrotu i oferowaniem akcji zwykłych na okaziciela serii "F" wynika, że osobami uprawnionymi do objęcia tych akcji będą akcjonariusze P. S.A. Z uwagi na charakter emisji akcji serii "F" nie występuje instytucja zapisów na akcje.

Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, który nie podzielił stanowiska Skarżącej, użyte przez ustawodawcę pojęcie "nabytych" należy rozumieć znacznie szerzej. Nabycie może nastąpić nie tylko przez dokonanie zakupu, ale również w drodze zamiany, darowizny, dziedziczenia lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego wynika, że nowe akcje serii "F" nabyła ona po 1 stycznia 2004 r. w wyniku zamiany akcji P. S.A. na akcje P. S.A. Organ pierwszej instancji stanął więc na stanowisku, że dochód ze sprzedanych akcji po 1 stycznia 2004 r. podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 30b ust. 1 u.p.d.o.f.

Na postanowienie to Skarżąca wniosła zażalenie podnosząc, iż pozbawia ją ono prawa do zwolnienia od podatku dochodowego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych wbrew stanowi faktycznemu sprawy i wbrew postanowieniom prawa.

Za błędną i nieuprawnioną uznała dokonaną przez organ pierwszej instancji interpretację pojęcia "nabycie". Wyjaśniła, że w 2004 r. nie otrzymała oferty i nie nabyła żadnych akcji P. S.A. Akcje te otrzymała po odpowiednim przeliczeniu akcji P. S.A. Nie ma natomiast żadnej umowy kupna-sprzedaży lub innej zobowiązującej do przeniesienia własności.

Skarżąca zarzuciła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, iż nie wziął pod uwagę m.in. jej wywodu wykazującego, że nabycie akcji miało miejsce w latach 1998-1999, a późniejsze wydanie akcji nastąpiło bez złożenia przez nią oświadczenia woli, kontynuującego umowę nabycia. Dyrektor Izby Skarbowej posiada stanowisko, że wydanie akcji P. S.A. dotychczasowym akcjonariuszom P. S.A., co miało miejsce w 2004 r., nie stanowiło nabycia ani objęcia akcji. Zdaniem Skarżącej jednoznacznie potwierdza to, iż nabycie akcji nastąpiło zgodnie ze stanem faktycznym przedstawionym przez nią we wniosku z 25 kwietnia 2005 r., tj. znacznie przed 1 stycznia 2004 r. Wniosła więc o zmianę postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i potwierdzenie, że uzyskany dochód jest zwolniony z podatku.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił zmiany zaskarżonego postanowienia. Przytoczył przepisy regulujące opodatkowanie przychodu z tytułu kapitałów pieniężnych oraz ustanawiające przedmiotowe zwolnienie od podatku dochodowego. Jego zdaniem sprzedane przez Skarżącą w 2004 r. akcje P. S.A. nabyte zostały w tymże roku, w zamian za wkład niepieniężny w postaci akcji P. S.A. Uzyskany z tytułu ich zbycia przychód podlega zatem opodatkowaniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. wg. wynikającej z art. 30b tejże ustawy 19% stawki.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie wynikające z art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Ma ono bowiem zastosowanie do dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie sprzedaż dotyczy akcji: nabytych przed 1 stycznia 2004 r. oraz dopuszczonych do publicznego obrotu papierami wartościowymi i nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych. W niniejszej sprawie przedmiotem sprzedaży były akcje P. S.A., nabyte w 2004 r. na podstawie oferty skierowanej do ściśle ograniczonego grona nabywców, a nie akcje P. S.A. nabyte w 1998 r. Nie został więc spełniony żaden z powyższych warunków zwolnienia.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżone postanowienie nie narusza rażąco prawa, a zatem należało odmówić jego zmiany.

W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnych zasad równości wobec prawa oraz demokratycznego państwa prawa; art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak wywiązania się przez organ z ciążących na nim obowiązków co do sposobu dokonania interpretacji; art. 14b § 5 pkt 2 tejże ustawy poprzez brak uchylenia lub zmiany postanowienia co do interpretacji prawa, które to postanowienie rażąco narusza prawo, a także art. 19 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wynikające z treści tego przepisu oraz art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie naruszenia prawa materialnego przez wydaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i jej uchylenie w całości.

Zdaniem Skarżącej stanowisko organów jest błędne i nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Analizując przesłanki zwolnienia wynikające z art. 19 ustawy zmieniającej i art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., Skarżąca podniosła, że sprzedaż akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej, a incydentalnymi transakcjami sprzedaży zawartymi przez właścicieli akacji.

Akcje nabyte zostały na podstawie publicznej oferty. Skarżąca raz jeszcze podkreśliła, że na stronie 28 prospektu emisyjnego mowa jest o "wprowadzeniu do publicznego obrotu", a na stronie 56 zostało stwierdzone, iż akcje serii "F" są "oferowane w ofercie publicznej". Decyzja KPWiG wprowadzająca akcje serii "F" do publicznego obrotu została powołana na stronie 57 prospektu – decyzja z dnia 30 czerwca 2004 r. nr DSP/E/4111/17/03/28/2004.

Odnosząc się do kwestii zachowania terminu Skarżąca podniosła, że nabycie ma charakter podmiotowy i wymaga określonego działania nabywcy – zawarcia umowy, przyjęcia prawa własności, zapłaty ceny. Działań tych obecni zbywcy akcji dokonali przed 1 stycznia 2004 r. Ponadto ponowiła przedstawioną we wniosku o interpretację argumentację co do skutków połączenia spółek M. i P. S.A., wynikających z art. 492 k.s.h. Wywiodła, że spełniony zatem został wymóg nabycia akcji przed 1 stycznia 2004 r.

W opinii Skarżącej organy podatkowe błędnie decydujące znaczenie dla zastosowania zwolnienia przypisały okoliczności wydania akcjonariuszom P. S.A. akcji P. S.A. Organy podatkowe nie przeanalizowały charakteru i trybu wydania akcji akcjonariuszom w 2004 r. w kontekście użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej sformułowania: "zostały nabyte przed dniem 1 stycznia 2004 r.", a zagadnienie to ma decydujące znaczenie dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia. Zdaniem Skarżącej słowo "nabyte" wskazuje, iż chodzi o sytuacje, w których dominuje element woli akcjonariusza co do uzyskania akcji (umowa). W przeciwnym razie przepis posługiwałby się sformułowaniem "wydane" lub "przekazane". Z punktu widzenia wskazanego przepisu istotny jest zatem moment pierwotnego uzyskania statusu akcjonariusza, tj. uzyskania statusu akcjonariusza P. S.A., a nie czysto techniczne przekształcenie statusu akcjonariusza spółki przejętej na status akcjonariusza spółki przejmującej. Jest to bowiem okoliczność wyłącznie faktyczna bez doniosłości prawnej, z punktu widzenia przepisów dotyczących opodatkowania odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Wydanie akcji było konsekwencją połączenia spółek, w związku z czym po stronie dotychczasowych akcjonariuszy P. S.A. nie występował element woli związany z uzyskaniem statusu akcjonariusza P. S.A. W rezultacie z punktu widzenia przesłanek zastosowania zwolnienia przesądzające powinno być uzyskanie statusu akcjonariusza spółki przejętej przez P. S.A., czyli uzyskanie statusu akcjonariusza P. S.A. (nabycie akcji nastąpiło w latach 1998/1999).

Skarżąca zauważyła, że w kontekście powyższych uwag charakter okoliczności uzyskania akcji P. S.A. nie może być pominięty jako nie mający istotnego znaczenia dla sprawy.

Za niewątpliwe Skarżąca uznała, że intencją wprowadzenia przepisów regulujących opodatkowanie z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych było opodatkowanie tego rodzaju zdarzeń co do zasady. Natomiast wprowadzenie do ustawy zmieniającej przepisu przejściowego – art. 19 wskazuje, iż wolą ustawodawcy było wyłączenie z opodatkowania odpłatnego zbycia tych papierów wartościowych, co do których w momencie podjęcia decyzji o ich nabyciu (objęciu) akcjonariusz, zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym, oczekiwał braku opodatkowania przy ich zbyciu. Bez znaczenia jest zatem fakt, iż w wyniku połączenia spółek podatnik uzyskał akcje spółki przejmującej już po wprowadzeniu nowych regulacji, skoro pierwotnie status akcjonariusza będący podstawą dla otrzymania akcji spółki przejmującej, uzyskany został przed zmianą stanu prawnego. Organy podatkowe nie odniosły się do tej kwestii, naruszając art. 14a § 3 Ordynacji podatkowej. Wskazana w tym przepisie ocena stanowiska pytającego musi być kompletna i uwzględniać całokształt stanu faktycznego, a nie jego elementy korzystne z punktu widzenia organu.

W ocenie Skarżącej nie jest dopuszczalna inna niż przedstawiona przez nią interpretacja art. 19 ustawy zmieniającej i art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Przyjęcie interpretacji odmiennej prowadziłoby do pokrzywdzenia akcjonariuszy, którzy z przyczyn od siebie niezależnych otrzymali akcje spółki przejmującej po 1 stycznia 2004 r., w stosunku do akcjonariuszy wobec których okoliczności takie nie wystąpiły. Wykładnia przyjęta przez organy podatkowe sprzeczna jest również z Konstytucją RP nakazującą równe traktowanie obywateli znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej (art. 32 ust. 1).

Organ II instancji uznając za prawidłowe stanowisko organu I instancji i nie dokonując zmiany lub uchylenia jego postanowienia, rażąco naruszającego ww. przepisy (w tym konstytucyjne) naruszył art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organy podatkowe interpretacji przepisów przewidujących zwolnienie z opodatkowania dochodu z tytułu sprzedaży papierów wartościowych nabytych w określonym czasie i warunkach. I tak, zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do opodatkowania dochodów (poniesionych strat) uzyskanych po dniu 31 grudnia 2003 r. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2004 r., pod warunkiem że papiery te zostały nabyte przed 1 stycznia 2004 r. Z treści art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f wynikało natomiast, że zwolnienie obejmuje dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, które są dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 p.p.o.p.w.

Zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Skarbowej, że w świetle powyższych przepisów, w stanie faktycznym opisanym przez Skarżącą, zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia papierów wartościowych, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek tj. nabycia tych papierów wartościowych przed 1 stycznia 2004 r. (1) w ofercie publicznej (2). Bezspornym jest bowiem, iż przedmiotowe akcje P. S.A. zostały dopuszczone do publicznego obrotu.

Z opisanego przez Skarżącą stanu faktycznego wynika, iż zbyła ona w 2004 r. akcje P. S.A., powstałej w tym samym roku w wyniku połączenia P. S.A. i M. S.A.

Ocena prawidłowości stanowiska organów podatkowych wymagała zatem ustalenia, czy i w jaki sposób połączenie dwóch spółek kapitałowych oddziaływało na zasady opodatkowania dochodu z tytułu zbycia papierów wartościowych przez akcjonariusza jednej ze spółek łączonych.

Stosownie do art. 492 § 1 k.s.h. połączenie spółek akcyjnych może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie) albo przez zawiązanie spółki kapitałowej, na którą przechodzi majątek wszystkich łączących się spółek za udziały lub akcje nowej spółki (łączenie się przez zawiązanie nowej spółki). W trakcie połączenia dochodzi do wydania udziałów lub akcji wspólnikom spółki przejmowanej lub wspólnikom spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, gdyż od dnia połączenia staną się oni wspólnikami spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub akcjonariuszami spółki akcyjnej, natomiast spółka przejęta lub spółki łączące się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego (art. 493 § 1 k.s.h.).

Jednym z podstawowych skutków połączenia spółek jest rozwiązanie, a więc zakończenie bytu prawnego spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Podkreślenia wymaga fakt, że spółka przejmująca i spółka przejmowana, jak również spółki łączące się i spółka nowo zawiązana nie są tymi samymi podmiotami. W przypadku łączenia się spółek nie mamy zatem do czynienia z zasadą "kontynuacji", a w wyniku połączenia powstają "nowe" osoby prawne.

W związku z powyższym zauważyć należy, że zgodnie z wolą akcjonariuszy M. S.A., którą wyrazili w uchwale Walnego Zgromadzenia w dniu 7 stycznia 2004 roku oraz akcjonariuszy P. S.A. którzy podjęli stosowną uchwałę 29 stycznia 2004 roku (wskazane w piśmie Domu Maklerskiego B. S.A., k. 4), doszło do połączenia tych spółek. W wyniku połączenia powstała nowa spółka tj. P. S.A., której to akcje Skarżąca otrzymała w zamian za akcje P. S.A. Tym samym nie jest zasadne stanowisko Skarżącej, utożsamiającej niejako akcje P. S.A. oraz akcje P. S.A. Zdaniem Sądu, Skarżąca nabyła w 2004 r. akcje spółki powstałej w tym samym roku w wyniku połączenia, a zatem podmiotu innego niż ten, którego akcje nabyła w 1998 r.

Na okoliczność, że w momencie objęcia akcji spółki przejmującej dochodzi do nabycia akcji wskazuje tak treść art. 494 k.s.h., przewidującego możliwość dopłat, zarówno ze strony spółki przejmującej jak i akcjonariusza spółki przejmowanej, jak i art. 24 ust. 8 u.p.d.o.f., dotyczący opodatkowania dochodu (przychodu) w przypadku połączenia lub podziału spółek kapitałowych.

Sąd w niniejszym składzie nie podziela odmiennego poglądu zaprezentowanego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3308/05.

Jakkolwiek Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu swojej decyzji wyraził również błędny pogląd, że przedmiotowe akcje Skarżąca nabyła w zamian za wkład niepieniężny (nie uzasadniając nawet tego poglądu), to okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ w rezultacie przyjął on stanowisko właściwe, oparte na fakcie uzyskania przez Skarżącą akcji nowej spółki, powstałej w wyniku połączenia.

Odnosząc się z kolei do drugiego z warunków umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia, tj. nabycia akcji w drodze "publicznej oferty" stwierdzić należy, że prawidłowo organy podatkowe uznały, że opisany przez Skarżącą stan faktyczny sprawy nie pozwala uznać, iż warunek ten został spełniony.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotowe akcje oferowane były oznaczonemu adresatowi. Ich nabywcami byli bowiem akcjonariusze P. S.A., czyli członkowie Stowarzyszenia Pracowników P. S.A. Skarżąca powoływała się natomiast na treść prospektu emisyjnego, z którego wynika, iż akcje oferowane są na podstawie oferty publicznej oraz decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia 30 czerwca 2004 r. o dopuszczeniu tych akcji do publicznego obrotu.

Wyjaśnić więc należy, że samo dopuszczenie akcji do publicznego obrotu, czy też brak sprzeciwu Komisji Papierów Wartościowych i Giełd wobec wprowadzenia akcji do obrotu publicznego - nie przesądzają o nabyciu określonych akcji w drodze oferty publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r., sygn. akt FSK 2626/04; LEX nr 189767).

Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie zawiera definicji "oferty publicznej", określając jedynie znaczenie pojęcia "pierwsza oferta publiczna". Zgodnie z art. 4 pkt 8 tejże ustawy przez pierwszą ofertę publiczną rozumie się proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych.

Pojęcie "oferta publiczna" nie zostało również zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Problem rozumienia powyższego pojęcia na tle art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. był już przedmiotem analizy w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela ustalony w nim pogląd, iż pojęcie "oferta publiczna" należy interpretować z uwzględnieniem reguł wykładni językowej, odwołując się do znaczenia składających się nań słów w języku potocznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2682/04; LEX nr 187659).

I tak, w Słowniku Języka Polskiego pod redakcją M.Szymczaka (Wydawnictwo PWN, Warszawa 1998; t. II, s. 487) "oferta" określona została jako "formalna propozycja zawarcia umowy zawierająca wszystkie istotne postanowienia tej umowy". Natomiast przymiotnik "publiczny" w słowniku tym definiowany jest jako "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich (t. II, s. 1074).

Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej podnosił, że słowo "publiczny" użyte w art. 52 u.p.d.o.f. powinno być rozumiane nie jako "powszechny", ale jako "jawny", w znaczeniu możliwości ustalenia warunków oferty i jej uzasadnienia gospodarczego.

Cytowany wyżej Słownik języka polskiego jako drugie znaczenie przymiotnika "publiczny" istotnie wskazuje "odbywający się wobec świadków, w miejscu dostępnym dla wszystkich; oficjalny, jawny". Zauważyć jednakże należy, że także w tym przypadku autor definicji odwołuje się do powszechności, rozumianej jako "dostępność dla wszystkich". Z kolei słowo "jawnie" w tym samym słowniku określane jest jako "w sposób widoczny dla każdego, otwarcie, publicznie, nie ukrywając niczego; wyraźnie" (t. I, s. 828). Wynika z tego, że brak jest podstaw, aby przeciwstawiać sobie znaczenie pojęcia "publiczny" w rozumieniu "powszechny" i "jawny". Nie jest to relacja tego rodzaju, jaka istnieje między słowem "róża" rozumianym jako choroba zakaźna i jako kwiat (t. III, s. 138-139). Podkreślić ponadto należy, że nadanie pojęciu "publiczny" znaczenia słownikowego, odpowiadającego językowi powszechnemu, nie może być oderwane od pojęcia, jakie przymiotnikiem tym jest określane, a mianowicie "oferta". Oferta, która jest oświadczeniem o gotowości dokonania transakcji, z istoty swej musi wyczerpująco określać warunki proponowanej transakcji, podawać je w sposób umożliwiający ustalenie warunków oferty i jej uzasadnienie gospodarcze. Z tego punktu widzenia każda oferta musi charakteryzować się jawnością, bez względu na to z kolei, czy jest dostępna powszechnie, czy też nie.

Dlatego też Sąd stwierdził, że rozumienie pojęcia "publiczna oferta" zaprezentowane przez pełnomocnika Skarżącej, nie skutkuje uznaniem stanowiska organów podatkowych za nieprawidłowe.

Jak już wskazywano samo stwierdzenie, że określone akcje dostępne są w ofercie publicznej nie przesądza jeszcze o spełnieniu warunku nabycia akcji w drodze takiej oferty. Przepis art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. wymaga bowiem, aby to konkretny podatnik, do którego dochodu miałoby być zastosowane zwolnienie, nabył akcje na podstawie oferty publicznej. Bezspornym jest, i znajduje to potwierdzenie w treści skierowanego do Skarżącej pisma Domu Maklerskiego B. S.A. z dnia 6 września 2004 r., że przedmiotowe akcje wydane jej zostały w zamian za posiadane akcje P. S.A. Pula akcji serii F, przeznaczonych dla byłych akcjonariuszy łączących się spółek, nie była dostępna "publicznie".

W uchwale z dnia 20 listopada 2006 r. sygn.akt II FPS 2/06 (M.Podat. 2006/12/41) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej stanowi kontynuację, w zmienionej formule, zwolnienia podatkowego o charakterze okresowym, przewidzianego w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f. Sąd zauważa więc, że gdyby nawet przyjąć, jak chce Skarżąca, iż z punktu widzenia omawianego przepisu istotny był fakt nabycia przez nią akcji P. S.A., to akcje tej spółki również nie zostały przez nią nabyte w ofercie publicznej. Skarżąca podkreśla, że nabycie akcji wiązało się z jej zatrudnieniem w tej spółce, a bezpośrednim sprzedawcą akcji było Stowarzyszenie Pracowników P. S.A., z którym Skarżąca zawarła umowę sprzedaży z 28 września 1998 r. Arbitralnie określony krąg adresatów, a mianowicie pracowników P. S.A. nie może być utożsamiony z powszechną, niczym nie limitowaną dostępnością do propozycji oferenta (zob. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2005 r.).

Nie jest trafny wywód Skarżącej zmierzający do wykazania, iż w 2004 r. nie nabyła ona akcji, oparty na rozumieniu pojęcia "nabycie" użytego w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej.

"Nabyciem" co do zasady jest bowiem każdy sposób powodujący przejście własności akcji na określony podmiot. Będzie to zarówno zakup akcji, jak i ich otrzymanie pod tytułem darmym, czy też w zamian za akcje łączących się spółek.

Natomiast zwrot "nabycie przed dniem 1 stycznia 2004 r.", użyty w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej odnosi się jednoznacznie do papierów wartościowych, o których mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f., a zatem chodzi tu o "nabycie" w warunkach określonych tym właśnie przepisem, tj. na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 p.p.o.p.w.

Skarżąca "nabyła" zatem akcje P. S.A. w 2004 r., ponieważ w tym roku uzyskała ich własność.

Nie "nabyła" natomiast tych akcji w sposób wymagany art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, ponieważ nie było to "nabycie", o jakim mowa w art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.

Sąd podzielił więc stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że do dochodu uzyskanego w przedstawionych przez Skarżącą okolicznościach faktycznych nie będzie miało zastosowania zwolnienie przewidziane w 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki wymagane zgodnie z art. 52 pkt 1 lit b) u.p.d.o.f., a mianowicie Skarżąca nie nabyła akcji przed 1 stycznia 2004 r., w drodze publicznej oferty.

Przepisy, o których interpretację wystąpiła Skarżąca ustanawiają zwolnienie podatkowe, a zatem przywilej stanowiący wynikające z woli ustawodawcy odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania. Ich wykładnia nie może zatem prowadzić do rozszerzenia zakresu zwolnienia. Ustawodawca określił warunki, w jakich zwolnienie znajduje zastosowanie. Nie jest więc naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa stwierdzenie, że określony podmiot warunków tych nie spełnia.

Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej nie naruszył art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej, ponieważ postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadało prawu. Nie doszło także do naruszenia art. 14a § 3 tejże ustawy. Skarżąca uzyskała bowiem jednoznaczną informację o braku możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia oraz wyjaśnienie przyczyn, dla których organy podatkowe nie uznały za prawidłowe jej stanowiska.

Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.