Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1888/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 15 ust 1, art 29 par 1, art 33 pkt 6 i 7
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Lasów Państwowych Nadleśnictwo Bardo Śląskie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 21/10 w sprawie ze skargi Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 2 listopada 2009 r. Nr 1786/2009 w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu 2. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz Skarbu Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie kwotę 420 (słownie: czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 21/10, po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwo Bardo Śląskie na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 2 listopada 2009 r. Nr 1786/2009 w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skargę oddalił.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ząbkowicach Śląskich nakazał Lasom Państwowym Nadleśnictwo Bardo Śląskie wykonanie określonych czynności. Za zgodą stron decyzją z dnia 29 stycznia 2008r., Nr 36/2008 zmieniono termin wykonania nakazanych czynności z dnia 13 listopada 2007r. na dzień 21 czerwca 2008r..

Wobec niewykonania określonego w pkt.3 powyższej decyzji obowiązku, organ I instancji wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie. Prowadzone przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczy niewykonania powyższego nakazanego obowiązku.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr 164/2009 PINB nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania przedmiotowego obowiązku, wynikającego z opisanej wyżej decyzji z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007. Postanowienie to zostało - w wyniku wniesienia zażalenia przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie - w całości uchylone przez DWINB, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W dniu 20 sierpnia 2009r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy, jednocześnie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009r., Nr 310/2009 nałożył na zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w pkt.3 z decyzji z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007.

W dniu 3 września 2009r. do organu I instancji wpłynęło zażalenie zobowiązanego na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2009 r., Nr 310/2009, w którym zgłoszono jednocześnie zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, powołując się m.in. na rażącą niewspółmierność wysokości grzywny, niedopuszczalność prowadzenia egzekucji oraz brak upomnienia.

Postanowieniem z dnia 29 września 2009r., Nr 340/2009 organ l instancji nie uwzględnił tych zarzutów.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie wniosły o jego uchylenie, jako nieuprawnionego.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nie uwzględnił wniesionego zażalenia, stwierdzając, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego określonych obowiązków. Na zastosowane środki egzekucyjne strona zobowiązana może złożyć odpowiednie środki zaskarżenia. Jednym z takich środków jest zarzut, uregulowany w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Ten środek zaskarżenia służy wyłącznie zobowiązanemu, przy czym przepis ten wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia takich zarzutów.

Zdaniem organu, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym. W ocenie DWINB organ I instancji zastosował najmniej uciążliwy środek egzekucyjny niezbędny do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku.

Odnosząc się natomiast do kwestii braku upomnienia, organ II instancji wskazał, że PINB wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie, które zostało zobowiązanemu doręczone 22 kwietnia 2009r.. Następnie postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr 164/2009 nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie grzywnę w celu przymuszenia, które to postanowienie zostało uchylone, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem że naruszono procedurę poprzez doręczenie tytułu wykonawczego po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Wydanie nowego tytułu wykonawczego nie spowodowało zdaniem organu II instancji - wszczęcia odrębnego postępowania egzekucyjnego, bowiem jest to cały czas jedno postępowanie egzekucyjne poprzedzone upomnieniem z dnia 16 kwietnia 2009r.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosły Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że upomnieniem z dnia 16 kwietnia 2009r. poprzedzone było postępowanie egzekucyjne, ale wszczęte w dniu 28 maja 2009r., a nie postępowanie niniejsze. Rozpoczęcie egzekucji w dniu 20 sierpnia 2009r. nie zostało poprzedzone żadnym upomnieniem, o którym mowa w art. 15 w/w ustawy. Tym samym egzekucja w niniejszej sprawie została w ocenie skarżącej wszczęta bezprzedmiotowo, przy czym w tej samej sprawie toczą się obecnie dwa postępowania egzekucyjne, bowiem do dnia dzisiejszego postępowanie wszczęte w dniu 28 maja 2009r. (pomimo uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny) nie zostało bowiem umorzone.

W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu skargę oddalił.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, zwanej dalej "u.p.e.a.".

Zgodnie z przepisami tej ustawy, jednym ze środków zaskarżenia służącym uczestnikowi postępowania egzekucyjnego - zobowiązanemu jest możliwość wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W przepisie art.33 pkt. 1 do 10 u.p.e.a. taksatywne zostały wymienione podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że podstawą zarzutu mogą być tylko przyczyny wskazane w tymże artykule.

Przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego jest wykonanie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007 (zmienionej decyzją z dnia 29 stycznia 2008r., Nr 36/2008), wydanej na podstawie art.66 ust.1 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118), nakazującej skarżącej stronie zabezpieczyć obiekt, tj. Wiadukt Żdanowski na całej długości korony przed opadami atmosferycznymi, wykonując odpowiednie zadaszenie w sposób uniemożliwiający spływ wód deszczowych po okapie zadaszenia bezpośrednio na powierzchnię ścian osłonowych łuków i podpór lub zamontowanie rynien i rur spustowych do spodu wąwozu /pkt.3 tejże decyzji/. Równocześnie w decyzji tej stwierdzono, że powyższe obowiązki są niezbędne w celu doraźnego zabezpieczenia obiektu oraz zlikwidowania zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, stąd wykonane winny były być początkowo w nieprzekraczalnym terminie do 31 czerwca 2007r., następnie zmienionym na dzień 21 czerwca 2008r.

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że z uwagi na niewykonanie opisanego wyżej obowiązku zamieszczonego w pkt.3 ww. decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ząbkowicach Śląskich wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie, doręczone skarżącej stronie w dniu 22 kwietnia 2009r.

Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. - egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 15 maja 2009r., ze wskazaniem w rubryce E, pkt.29, że upomnienie doręczono w dniu 22 kwietnia 2009r. Tenże tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu w dniu 28 maja 2009r.

Postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr 164/2009 PINB nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji tego organu z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007. Powyższe postanowienie zostało w całości uchylone przez DWINB, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji (postanowienie z dnia 22 lipca 2009r., Nr 1179/2009). Powodem podjęcia postanowienia kasacyjnego był fakt, że ww. tytuł wykonawczy z dnia 15 maja 2009r. został doręczony skarżącej stronie po wydaniu przez PINB postanowienia o nałożeniu grzywny.

W dniu 20 sierpnia 2009r. organ I instancji wystawił ponownie tytuł wykonawczy, wskazując w rubryce E, pkt.29, że upomnienie doręczono w dniu 22 kwietnia 2009r.

W tym samym dniu bo 20 sierpnia 2009r. organ I instancji, powołując się na przepis art.122 § 1 i 2 w zw. z art.119 u.p.e.a. wydał postanowienie o nałożeniu na skarżące Lasy Państwowe Nadleśnictwo Bardo Śląskie grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, określonego w załączonym a opisanym wyżej tytule wykonawczym tj. pkt.3 ostatecznej decyzji tego organu z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007, wzywając równocześnie do wykonania tegoż obowiązku w terminie do 20 września 2009r.

Sąd pierwszej instancji podkreślił, że jednym z zarzutów zarówno do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i skargi, jest brak upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie sądu zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem upomnienie zostało doręczone stronie skarżącej - zobowiązanemu w dniu 22 kwietnia 2009r., a o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się na k.3 akt administracyjnych. Nie było w tej sytuacji potrzeby ponownego doręczania skarżącej - zobowiązanemu upomnienia.

Sąd podkreślił należy, że celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego", uregulowanej w art. 15 u.p.e.a., jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. W tym kontekście samo, stanowiące istotę treści upomnienia, zagrożenie egzekucją ma doprowadzić zobowiązanego do wykonania obowiązku.

Sąd podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym upomnienie, przesyła się nie przed każdorazowym w tym samym przedmiocie wystawieniem tytułu wykonawczego, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela. Jednorazowo - zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. - wykonany obowiązek przesłania upomnienia dotyczy administracyjnej egzekucji danego przedmiotu w stosunku do danego podmiotu, nie zaś poszczególnych czynności wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym podmiotowo-przedmiotowym obszarze. Przy czym istotne jest, że przy kolejnym wystawianiu tytułu wykonawczego w danej sprawie, wierzyciel, na podstawie art. 27 § 3 u.p.e.a., nie załącza do niego dowodu doręczenia upomnienia, wskazując tylko na (odzwierciedlone w ewidencji upomnień) uprzednie spełnienie tego obowiązku zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a.

Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej strony o niewspółmiernej wysokości grzywny do stopnia winy zobowiązanego i jego sytuacji finansowej.

Przepis art. 121 § 2 u.p.e.a. stanowi, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.

Uwzględniając powyższe, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wbrew zarzutom skarżącej, nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł nie jest rażąco wygórowana i nieadekwatna do stopnia winy zobowiązanego, gdy organ miał prawo orzec grzywnę w wysokości do 50.000 zł, zaś stan techniczny przedmiotowego obiektu, jak stwierdzono w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007 wymagał doraźnego zabezpieczenia obiektu oraz zlikwidowania zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego.

Na marginesie sprawy Sąd zauważył, że w myśl art.126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny za zgodą organu wyższego stopnia.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyły Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Bardo Śląskie zaskarżając tenże wyrok w całości i wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:

I. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy:

1. naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w sprawie egzekucji jednego obowiązku o charakterze niepieniężnym mogą się toczyć dwa postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie odrębnych tytułów egzekucyjnych;

2. rażącego naruszenia art. 33 pkt 7 u.p.e.a. poprzez uznanie, wszczęcie niniejszej egzekucji poprzedziło wezwanie z dnia 16 kwietnia 2009r., podczas, gdy to wezwanie dotyczyło egzekucji wszczętej w dniu 28 maja 2009r., a nie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu egzekucyjnego z 20.08.2009 r.;

3. art. 29 u.p.e.a. poprzez zaniechanie zbadania dopuszczalności egzekucji i przystąpienie do czynności egzekucyjnych pomimo niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy;

4. art. 15 ust. 1 u.p.e.a. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) poprzez uznanie, że organ nie miał obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji na podstawie tytułu egzekucyjnego z dnia 20.08.2009 r.;

5. naruszenia przez WSA art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.e.a. poprzez zaniechanie ustalenia, że w sprawie istniała konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu egzekucyjnego z dnia 20.08.2009 r., gdyż zobowiązanemu nie doręczono upomnienia;

6. naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, gdyż organy zobowiązane są opierać decyzje administracyjne na odpowiednich przepisach prawa, a ponadto wyznaczających mniej lub bardziej dokładnie treść nakładanego na obywatela obowiązku, tymczasem WSA oddalił skargę na postanowienie wydane z naruszeniem prawa;

7. naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez orzekanie z pominięciem przepisów prawa tj. art. 15 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że organ nie miał obowiązku doręczenia upomnienia przed wszczęciem egzekucji oraz art. 33 pkt 6 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w sprawie egzekucji jednego obowiązku o charakterze niepieniężnym mogą się toczyć dwa postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie odrębnych tytułów egzekucyjnych oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - co skutkuje naruszeniem zasady legalności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa;

8. naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., poprzez orzekanie z pominięciem przepisów prawa tj. art. 15 ust. 1 u.p.e.a. i art. 33 pkt 6 oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. – które zobowiązują organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa;

naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prowadzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 20.08.2009 r. oraz wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że w sprawie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

2. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; zwanej dalej: p.u.s.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.- poprzez wadliwe wykonanie kontroli postanowienia pod względem jego zgodności z prawem, co doprowadziło do niewyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia niezgodnego z prawem i wydanie wyroku niezgodnie z przedstawionymi aktami sprawy.

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne przedstawienie stanu faktycznego sprawy i uznanie przez sąd, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 15 ust. 1 u.p.e.a.;

4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów skargi w zakresie dotyczącym możliwości równoległego biegu dwóch postępowań egzekucyjnych na podstawie jednej decyzji administracyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna znajdowała uzasadnione podstawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie podniósł zarzuty zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i norm proceduralnych, w pierwszej kolejności rozważyć należało zarzuty o charakterze procesowym.

Trafnym okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegającego na jego niezastosowaniu i oddaleniu skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prowadzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 20 sierpnia 2009 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 29 § 1 ustawy o Postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 59 § 1 7 ustawy o Postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia.

Bezspornym w niniejszej sprawie było, że w obiegu prawnym zaistniały dwa tytuły wykonawcze: pierwszy wystawiony w dniu 15 maja 2009 r. oraz drugi wystawiony w dniu 22 sierpnia czerwca 2009 r., przy czym oba tytuły, dotyczyły tego samego obowiązku, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ząbkowicach Śląskich z dnia 15 maja 2007r., Nr 94/2007 nakazującej Lasom Państwowym Nadleśnictwo Bardo Śląskie wykonanie określonych czynności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie wydanie drugiego tytułu wykonawczego i prowadzenie postępowania w oparciu o ten tytuł było nieuprawnionym. Stosownie bowiem do treści art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1).

Zgodnie z art. 18 ww. ustawy - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten pozwala traktować, jako pewną ciągłość postępowania z Kodeksu postępowania administracyjnego i postępowania wykonawczego unormowanego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego w przypadku, gdy jakaś kwestia nie jest uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym, przepis ten pozwala na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ustawa o egzekucji w administracji nie reguluje zagadnienia związanego z funkcjonowaniem w obiegu prawnym dwóch tytułów wykonawczych, wydanych na podstawie tego samego orzeczenia. Dlatego uprawnionym będzie w takiej sytuacji sięgnięcia do rozwiązań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Tymczasem stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W tym przepisie jednoznacznie przesądzona została możliwość umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia bezzasadności postępowania administracyjnego.

Z taką też bezprzedmiotowością postępowania - w zakresie wywołanym wystawieniem drugiego tytułu wykonawczego, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bezprzedmiotowość ta przejawia się w tym, że organ egzekucyjny bezpodstawnie wystawił drugi tytuł wykonawczy i zaczął prowadzić postępowanie egzekucyjne w przedmiocie wykonania obowiązku. A obowiązek ten został już objęty wcześniej wydanym tytułem wykonawczym z dnia 15 maja 2009 r. Niewątpliwie, wydanie drugiego tytułu wykonawczego i prowadzenie postępowania w oparciu o ten tytuł było nieuprawnione. Dlatego postępowanie egzekucyjne wywołane przez ten tytuł wykonawczy, winno być umorzone - jako bezprzedmiotowe. W konsekwencji doprowadziło to bowiem do istnienia dwóch "równoległych" postępowań egzekucyjnych toczących się w tej samej sprawie, a nie jak uznał Sąd pierwszej jednego postępowania egzekucyjnego (podobnie wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 774/10).

Zasadny okazał się zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje bowiem na podzielenie pogląd, zgodnie z którym w sprawie egzekucji jednego obowiązku o charakterze niepieniężnym mogą się toczyć dwa postępowania egzekucyjne wszczęte na podstawie odrębnych tytułów egzekucyjnych.

Przechodząc do kolejnych z zarzutów skargi kasacyjnej podkreślić należy, że jak wskazano powyżej kolejne postępowanie egzekucyjne dotyczące tego samego obowiązku jest niedopuszczalnym. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej rażącego naruszenia art. 33 pkt 7 ustawy poprzez uznanie, że wszczęcie egzekucji poprzedziło wezwanie z dnia 16 kwietnia 2009 r. o tyle nie może odnieść zamierzonego skutku, iż upomnienie o jakim mowa w art. 15 § 1 ustawy, zawierało wezwanie do wykonania określonego obowiązku. Skoro strona upomnienie takie otrzymała nie może następnie zasłaniać się kwestiami proceduralnymi i w ten sposób wykazywać, że organ nie dopełnił wymogu wezwania jej do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności. Z tych samych względów niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 15 ust. 1, art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

O kosztach postępowania Naczelny Sad Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).