Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 841/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1-3, art. 6 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 106 poz 1002
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. B.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odebrania zwierząt 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 2011r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej H. B.-B. kwotę 457zł(czterysta pięćdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca H. B.-B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odebrania zwierząt - czterech koni i przekazaniu ich na prośbę T. Patrolu Obrony Praw Zwierząt w G. (zw. dalej TPOPZ) pod jego tymczasową opiekę.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 15 lipca 2010r. TPOPZ powołując się na przepis art. 7 ust. 1 a i 3 ustawy o ochronie zwierząt, zawiadomił Prezydenta Miasta o konieczności odebrania w najbliższych dniach zwierząt w ilości 5 koni i około 20 kóz z posesji przy ul. W. w G. w związku z zaistniałymi przesłankami zawartymi w przepisie art. 6 ustęp 2 pkt 1 ww. ustawy, a następnie pismem z dnia 22 lipca 2010r. zawiadomił, iż w trybie art. 7 ust. 1a i 3 ustawy o ochronie zwierząt odebrał przy udziale policji, będące własnością skarżącej, 4 konie z posesji przy ul. W. w G. w związku z występującymi przesłankami zawartymi w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, informując jednocześnie, że wszystkim zwierzętom z interwencji zapewnia miejsce tymczasowego pobytu do czasu uregulowania ich statusu prawnego.

Decyzją z dnia 23 lutego 2011r. nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (tekst jednolity Dz. U. z 2003r., nr 106, poz. 1002 ze zm.) oraz na podstawie art. 104, 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu wniosku TPOPZ umorzył postępowanie w sprawie. Organ powołał się na wniosek TPOPZ, w którym oświadczyło ono, że zwierzęta przetrzymywane były w zaniedbanym i grożącym zawaleniem budynku gospodarczym, zwierzęta mają poprzerastane kopyta, stoją we własnych odchodach, są zarobaczone, mają stany zapalne kończyn i zły ogólny stan fizyczny i psychiczny, nie są wypuszczane na wybieg a właścicielka zwierząt ma problemy finansowe i konflikt własnościowo-rodzinny, co nie rokuje nadziei na poprawę warunków bytowania zwierząt. Miejsce przebywania zwierząt nie zostało wskazane. W piśmie z dnia 22 lipca 2010r. H. B. – B. odniosła się do poszczególnych zarzutów zawartych we wniosku oraz załączyła oświadczenie lekarza weterynarii dotyczące stanu zdrowia zwierząt oraz zawiadomienie złożone do Prokuratury w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przez członków TPOPZ w związku z odebraniem jej zwierząt. Organ wskazał, że mimo wezwania, strony nie zawnioskowały żadnych innych dowodów. Powołując się na powyższe oraz na tę okoliczność, że TPOPZ przedłożył jedynie własne, wyżej cyt. subiektywne, oświadczenie dotyczące stanu zwierząt oraz b. słabej jakości zdjęcia obrazujące stan zwierząt, organ uznał, że przedstawione przez stronę dokumenty nie uprawniają do stwierdzenia, że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża ich życiu, co uzasadniałoby zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.

Na skutek odwołania T. Patrolu Obrony Praw Zwierząt, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 maja 2011r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wskazując, że wydane rozstrzygnięcie jest przedwczesne i podjęte bez przeprowadzenia istotnych i dostępnych dowodów. Kolegium wskazało na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego oraz na ciążący na organie obowiązek wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent Miasta decyzją z dnia 12 lipca 2011r. nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt orzekł o czasowym odebraniu H. B.-B., czterech koni i przekazaniu ich na prośbę TPOPZ pod jego tymczasową opiekę.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołał się na przeprowadzone postępowanie dowodowe i uzyskane dowody złożone przez strony: opinię lekarza weterynarii z dnia 17 lipca 2010r., zaświadczenie lekarsko-weterynaryjne z dnia 18 sierpnia 2010r., zdjęcia odebranych koni z okresu lipca i sierpnia 2010r., października 2010, okresu zimowego oraz maja 2011r., umowy adopcyjne dotyczące trzech koni z 16 lipca 2010r., postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z 12 października 2010r. o umorzeniu dochodzenia przeciwko skarżącej w sprawie znęcania się nad zwierzętami, postanowienie Prokuratury Rejonowej w S. z dnia 31 grudnia 2010r. o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień funkcjonariuszy policji uczestniczących w interwencji przy ul. W. [...] w dniu 16 lipca 2010r., akt notarialny z 27 października 2010r. dotyczący sprzedaży przez siostrę skarżącej- I. części nieruchomości przy ul. W. [...] i inne dokumenty dotyczące uregulowania sprawy współwłasności nieruchomości będącej własnością skarżącej oraz jej siostry, dokumentację wizualną z przeprowadzonej w dniu 16 lipca 2010r. akcji dotyczącej przejęcia koni obrazującej zagospodarowanie terenów nieruchomości, obraz gospodarstwa, stajni i wybiegu. Organ powołał się również na dowody z zeznań świadków przeprowadzone w trakcie rozpraw administracyjnych, tj. zeznania lekarzy weterynarii J. S., G. K. oraz P. A. oraz na zeznania tymczasowych opiekunów koni A. G. i K. H.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że w 2011r. padł ogier odebrany przez patrol w lipcu 2011r.

Organ wskazał, że w jego ocenie sposób utrzymywania koni przez H. B.-B. mógł mieć znamiona naruszenia przepisów art. 6 ust. 2 pkt 10 w związku z art. 12 ustawy o ochronie zwierząt, poprzez niezapełnienie im należytej opieki. Dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów organ uznał, że pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela nie zapewni koniom należytej opieki, co uzasadnia zastosowanie w sprawie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt.

H. B.-B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 sierpnia 2011r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 2011r. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7 ust. 1 i 3 oraz art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (tj.Dz. U. Nr 106 z 2003r., poz. 1002 ze zm.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt (zw. dalej ustawą) zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia. Art. 6 ust. 2 stanowi z kolei, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień do czego zalicza się między innymi utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa (pkt 10). Art. 7 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Organ II instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne: W dniu 4 lipca 2010r. przedstawiciele TPOPZ w związku z otrzymanym zgłoszeniem stwierdzili obecność na terenie posesji przy ul. W. [...] w G. 5 koni i 20 kóz. Patrol podjął decyzję o odebraniu właścicielce 4 koni, o czym zawiadomił Prezydenta Miasta w celu wydania decyzji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy. W piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 2010r. TPOPZ informował, że wszystkie zwierzęta bytowały wspólnie, w starej drewnianej stajni w 4 boksach. Budynek był bardzo zaniedbany, miał dziurawy dach, a jego konstrukcja groziła zawaleniem. Konie stały we własnych odchodach na betonowej posadzce, były rzadko wypuszczane na wybieg (o czym świadczyła rosnąca na wybiegu trawa). Konie były zarobaczone, w złym stanie fizycznym i psychicznym. Posesja stanowiąca jednocześnie wybieg była pełna starych materiałów budowlanych, gruzu, okien z resztkami zbitych szyb, elementów konstrukcji metalowych oraz desek z wystającymi gwoździami, które mogły stanowić zagrożenie dla przebywających tam zwierząt. Konie były wychudzone i wyniszczone, zarobaczone i spragnione, wiele z nich wskazywało oznaki przewlekłych chorób.

Organ I instancji w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego warunków bytowych zwierząt oraz ich stanu zdrowia przeprowadził postępowanie dowodowe poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej miejsca gdzie znajdowały się zwierzęta, przesłuchanie świadków biorących udział w odebraniu zwierząt oraz ich obecnych opiekunów, przeprowadzenie dowodu z dokumentacji fotograficznej i nagrania wideo.

Kolegium poddało ocenie stan budynków i nieruchomości, w której przebywały zwierzęta oraz stan ich zdrowia.

W części dotyczącej stanu budynków, w których przebywały zwierzęta to ich stan został uwidoczniony na fotografiach z przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu 11 lutego 2011r. Widoczne są na nich drewniane szopy oraz nieuporządkowany, zaśmiecony teren. Stan ten został potwierdzony przez św. lek. weterynarii G. K. obecną w dniu odebrania zwierząt z posesji w oświadczeniu z dnia 17 lipca 2010r. (brak wybiegu, brak wodopoju, niezabezpieczone gałęzie, obecne materiały budowlane, gruz, folie, deski z gwoździami, dziurawy dach stajni).

W ocenie Kolegium opisany stan obiektów, w których przebywały zwierzęta w chwili ich odebrania oraz w okresie późniejszym nie budzi wątpliwości i pozwala na uznanie, że warunki stworzone zwierzętom przez skarżącą były niewłaściwe.

W zakresie dotyczącym stanu zdrowia zwierząt przebywających w opisanych warunkach Kolegium uznało, że z przeprowadzonych dowodów nie może budzić wątpliwości, że w dniu odebrania zwierząt znajdowały się one w złym stanie fizycznym. Stan ten został potwierdzony przez wszystkich świadków, tj. J. S., G. K. i P. A. Stwierdzili oni, że konie nie miały właściwego kontaktu z ludźmi,, były nieoswojone, nie zapewniono im właściwej korekty kopyt, u koni stwierdzono zarobaczenie. Zły stan koni oraz ich słabą kondycję oraz słabe umięśnienie stwierdzili również opiekunowie koni po ich odebraniu (A. G., która zeznała, że korekta kopyt konia poprawiła komfort poruszania się jednego z koni przekazanego jej pod opiekę oraz K. H.).

Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji dając wiarę przesłuchanym świadkom i uznając, że pozwalają one ustalić stan zdrowia koni w dniu ich zabrania właścicielce, jak również na stwierdzenie jego poprawy po przekazaniu zwierząt ustanowionym opiekunom. Z przeprowadzonych dowodów w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że konie miały przerośnięte kopyta, były zarobaczone i wychudzone, a ustalenie to jest niewątpliwe w oparciu o dołączoną dokumentację fotograficzną. W ocenie Kolegium stan zdrowia zwierząt mógł być wynikiem utrzymywania ich przez właścicielkę w niewłaściwych warunkach bytowania (art. 6 ust.2 pkt 10 ustawy). Dowodem na tę okoliczność są także zeznania św. P. A., który zeznał, że podczas odrobaczania zwierzęta powinny być przenoszone do innych pomieszczeń tak, by nie miały styczności z zainfekowaną ściółką. Stwierdził również, że postępowanie skarżącej było niewłaściwe, gdyż nie przenosiła ich ona do osobnych pomieszczeń. Skarżąca w trakcie rozprawy stwierdziła, że nie miała warunków do utrzymywania czterech koni, ale sytuacja ta uległa zmianie i obecnie ma warunki do utrzymywania dwóch koni. Stwierdziła również, że na terenie jej nieruchomości przez jeszcze pewien czas może przebywać osoba mogąca mieć agresywny stosunek do zwierząt. Zła kondycja fizyczna zwierząt mogła wynikać z braku odpowiedniego wybiegu dla koni, a przerost kopyt z zaniedbań skarżącej przy ich pielęgnacji.

Powołując się na wyjaśnienia skarżącej oraz dowody zgromadzone w sprawie Kolegium uznało, że zwierzęta były przetrzymywane w ciężkich warunkach bytowania. Kolegium kierując się zasadą, że organy administracji mają za zadanie kierować się dobrem zwierząt oraz podejmować działania na rzecz ich ochrony (art. 1 ust. 3 ustawy) uznało, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy oraz art. 7 ust. 1 pozwalające na wydanie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że są one niezasadne, gdyż TPOPR w chwili odebrania zwierząt nie musiał mieć decyzji o odebraniu zwierząt, decyzja taka może być wydana już po odebraniu zwierząt co wynika z art. 7 ust. 3 ustawy. Okoliczność, że po odebraniu zwierząt padł jeden z koni nie ma znaczenia w sprawie, albowiem istotnym jest w jakich warunkach przebywały zwierzęta w chwili ich odebrania. Podobnie nie mają znaczenia podnoszone nieprawidłowości w działaniu TPOPZ wobec innych hodowców. Nadto Kolegium wskazało, że przepis art. 7 ustawy nie uzależnia orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia od wystąpienia czynu zabronionego po stronie właściciela lub opiekuna zwierzęcia, albowiem istotną i wystarczającą przesłanką do czasowego odebrania zwierzęcia jest jego traktowanie w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy. Uzasadnieniem dla zastosowania tej sankcji administracyjnej w postaci czasowego odebrania zwierząt jest ustalenie, że zwierzęta utrzymywane są w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywania ich w stanie rażącego niechlujstwa.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła skarżonej decyzji:

I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7 w związku z art. 77 kpa poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikającego z braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

2) art. 80 kpa poprzez uchybienie jego dyspozycji, a w konsekwencji przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów,

3) art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez niezastosowanie się do jego dyspozycji, co spowodowało brak wyczerpującego wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom wskazującym na to, że konie nie znajdowały się w stanie uzasadniającym natychmiastowe odebranie skarżącej.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie art. 7 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt, polegające na orzeczeniu o czasowym odebraniu zwierząt w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w chwili orzekania nie istniał stan uzasadniający zastosowanie omawianego środka.

Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 2011r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła szczegółową argumentację dotyczącą ww. zarzutów. Powołując się na zasady postępowania zawarte w przepisach art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa skarżąca zarzuciła, że organ zasady te naruszył, w szczególności poprzez bezkrytyczne i jednostronne przyjęcie jako wiarygodnego twierdzenia i dowodów przedłożonych przez TPOPZ, pomijając i nie odnosząc się do okoliczności przemawiających na korzyść skarżącej. Dotyczy to, jak wskazano, między innymi zeznań świadka lekarza weterynarii J. S., pod którego opieką znajdowały się konie w ostatnim czasie przed ich odebraniem. Skarżąca przytoczyła zeznania tego świadka dotyczące leczenia koni w czasie ich choroby, jak również zeznania, z których wynika, że były one regularnie odrobaczane, szczepione i w razie konieczności leczone. Skarżąca zakwestionowała również dokonaną przez organ ocenę zeznań świadków G. K. oraz K. H. jako w pełni wiarygodnych w zakresie dotyczącym warunków w jakich konie przebywały (brak dostępu do wybiegu, głodzenie koni, brak dostępu do wody, niewłaściwy kontakt z ludźmi, brak właściwej korekty kopyt), w sytuacji braku skonfrontowania tych zeznań z zabezpieczonym w dacie odebrania koni filmem (na posesji stoją beczki z wodą, stóg jest pełen, dwie klacze znajdują się na wybiegu, trzecia przebywa w niezamkniętym boksie, brak lęku i agresji ze strony koni, wszystkie konie mają przeprowadzoną korektę kopyt). Odnosząc się do twierdzenia, że konie były zarobaczone skarżąca zarzuciła, że jest ono gołosłowne, albowiem taki wniosek nie jest możliwy po zewnętrznej obserwacji koni lecz wymaga badań laboratoryjnych na obecność pasożytów. Takie badania nie zostały nigdy przez TPOPZ przeprowadzone. Również dowód z wizji przeprowadzonej w dniu 11 lutego 2011r. został przez organ potraktowany wybiórczo i jednostronnie. Stwierdzono w nim bowiem, że pomieszczenia dla zwierząt wymagają remontu, lecz z drugiej strony nie stanowią zagrożenia dla przebywających w nim zwierząt. Nie sposób również podzielić stanowiska organu dokonanego w oparciu o zeznania świadków o poprawie stanu zdrowia zwierząt po przekazaniu ich opiekunom, w sytuacji gdy podczas pobytu u opiekunów padł ogier odebrany skarżącej w lipcu 2010r. a podawana przez świadka przyczyna (niewydolność oddechowo - krążeniowa) nie została potwierdzona protokołem z sekcji zwłok, gdyż nie została ona przeprowadzona. Nadto świadek K. H. będąca tymczasowym opiekunem dwóch klaczy zeznała, że konie znalazły się pod jej opieką w styczniu 2011r., a więc po ponad pól roku po ich odebraniu i trafiły do niej w słabej kondycji i w złym stanie psychicznym oraz ogólnie zaniedbane. Powyższe w ocenie skarżącej również wskazuje, że trudno podzielić pogląd organu o poprawie staniu zwierząt.

Organ nie przeanalizował również zgromadzonych dowodów w odniesieniu do poszczególnych koni, lecz odnosił się do nich wszystkich, nadużywając uogólnień, co nie powinno mieć miejsca.

Powołując się na powyższe skarżąca podniosła, że te wadliwe ustalenia faktyczne w konsekwencji doprowadziły do zakwalifikowania stanu odebranych zwierząt na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Poniesiono, że odebranie zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy ma charakter wyjątkowy i następuje w przypadkach nie cierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu. W ocenie skarżącej brak było podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzą przesłanki do uznania znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy. Organ dysponował wiedzą, że Prokuratura Rejonowa G. – Ś. w G. umorzyła dochodzenie w sprawie znęcania się nad zwierzętami wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Skarżąca podkreśliła, że tylko jednoznaczne stwierdzenie istnienia przesłanek art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy stanowić mogło podstawę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie., podnosząc, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przekonuje, że warunki w jakich przetrzymywane były zwierzęta były niewłaściwe i istniały przesłanki do wydania decyzji o ich czasowym odebraniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja narusza powołany w skardze przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ochronie zwierząt (Dz. U. nr 111, poz. 724 ze zm.) zw. dalej ustawą i przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy było czasowe odebranie zwierząt - 4 koni (3 klacze i 1 ogier) będących własnością skarżącej, z posesji położonej w G. przy ul. W. [...] przez członków T. Patrolu Obrony Praw Zwierząt, dokonane w obecności policji i lekarza weterynarii G. K. w dniu 16 lipca 2010r. W dniu 22 lipca 2010r. do organu I instancji – Prezydenta Miasta wpłynął pismo TPOPZ o dokonanej w trybie art. 7 ust. 1a i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt interwencji, z uwagi na zaistnienie przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt albo znęcanie się nad nimi jest zabronione. Art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy stanowi, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień zwierząt, a szczególności m.in. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywania ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 pkt 10 może być czasowo odebrane właścicielowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazanie jednemu z podmiotów wymienionych w pkt 1-3. Decyzja taka podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Natomiast stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, policjant a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.

Z przepisów powyższych wynika, że w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 1 ustawy odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o odebraniu czasowym zwierząt. Natomiast w sytuacji opisanej w art. 7 ust. 3 ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu, odebranie zwierząt poprzedza podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt.

Z akt administracyjnych wynika, że w rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji o czasowym odebraniu zwierząt została wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, a więc po faktycznym odebraniu zwierząt skarżącej.

Natomiast w decyzji z dnia 12 lipca 2011r. organ I instancji jako jej podstawę powołał art. 7 ust. 1 ustawy. Natomiast organ II instancji w zaskarżonej decyzji jako jej podstawę powołał wprawdzie art. 7 ust. 1 i ust. 3 ustawy, jednakże co trafnie zarzuciła skarżąca, odebranie zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy ma charakter wyjątkowy i następuje w przypadkach niecierpiących zwłoki, a przesłanki te wobec braku dostatecznych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy nie zostały wyjaśnione. Tym samym podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy jest uzasadniony, albowiem w rozpatrywanej sprawie decyzja o czasowym odebraniu czterech koni w swojej istocie została podjęta w trybie art. 7 ust. 3 ustawy (po odebraniu zwierząt). Przesłanki wydania decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt w sytuacji, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3 ustawy są dodatkowo określone w stosunku do regulacji z art. 7 ust. 1, tzn. dla zastosowania art. 7 ust. 3 nie wystarczy spełnienie przesłanek z art. 6 ust. 2 pkt 10, ale konieczne jest spełnienie dodatkowych przesłanek takich jak: przypadek niecierpiący zwłoki, dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażające jego życiu. Decyzja, w trybie art. 7 ust. 3 ustawy zapada wówczas, gdy zwierzę zostało już odebrane. Organ prowadząc postępowanie w takiej sytuacji nie może ograniczać się wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który zwierzęta te odebrał innymi słowy może wydać decyzję gdy zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie organy administracji pominęły w swoich rozważaniach dodatkowe przesłanki wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy, mimo że przepis ten winien znaleźć zastosowanie w sprawie

Stwierdzić więc należy, że ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczynione przez organy nie były wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wyżej powołaną podstawę prawną.

Trafnie więc zarzuca skarżąca, że w przy rozpoznawaniu sprawy naruszone zostały zasady postępowania określone w przepisach art. 7, 77 i 80 kpa, w sposób uniemożliwiający prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja tej zasady ma ścisły związek z zasadą praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

Natomiast sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych ograniczając się do kontroli prawidłowości poczynionych ustaleń przez organ administracji. Celem postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest bowiem ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Niedopuszczalnym jest ustalanie stanu faktycznego przez Sąd we własnym zakresie, skoro zgodnie z przytoczoną wyżej regulacją prawną ocena legalności zaskarżonej decyzji nie może polegać na zastąpieniu organów administracji przez sąd.

Mając na uwadze powyższe zasady Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji uznał, że w analizowanej sprawie wydanie decyzji dotyczącej odebrania zwierząt w warunkach określonych w przepisie art. 7 ust. 3 ustawy w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 10 powinno zostać poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 kpa. Organy administracji powołując się na treść przepisów art. 7 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy dotyczących czasowego odebrania zwierząt traktowanych w sposób określony w cyt. przepisie ograniczyły się do ustalenia, że w sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 7 ust. 1 ustawy, natomiast zostały pominięte dodatkowe przesłanki wynikające z art. 7 ust. 3 ustawy, który to przepis ma w sprawie zastosowanie ( konie zostały odebrane bez wydania w tej sprawie decyzji przez organ właściwy)

Zakres tego postępowania mającego na celu ustalenie stanu faktycznego winien dotyczyć ustalenia, że w sprawie wystąpił przypadek niecierpiący zwłoki uzasadniający odebranie koni skarżącej z uwagi na zagrożenie ich życia, czy zagrożeniem dla życia koni były warunki bytowania koni w stajni, na posesji skarżącej czy też stan ich zdrowia, przy czym za zasadne uznać należy zarzuty zawarte w skardze dotyczące pominięcia przez organy argumentacji skarżącej, w tym dotyczącej opieki sprawowanej nad końmi przez lekarza weterynarza – z oświadczenia lek. weterynarii J. S. wynika, że konie były regularnie odrobaczane, szczepione i w razie konieczności leczone- choroby jednego z koni w dniu ich odebrania i jego leczenia, faktycznego dostępu do wody, wybiegu, siana, braku zagrożenia zawaleniem się stajni, koniecznością dokonania badań dotyczących zarobaczenia w celu jego faktycznego potwierdzenia. Z zeznań skarżącej złożonych na rozprawie w dniu 20 czerwca 2011r. wynika nadto, że w okresie do 16 lipca 2010r.ze stajni został usunięty obornik a konie miały zrobioną korektę kopyt przez wezwanego w tym celu kowala. W zakresie dotyczącym stanu zdrowia koni (przy uwzględnieniu istnienia przesłanki zagrożenia ich życia) TPOPZ winno przedłożyć dowody na okoliczność czy i jakie środki podjęło aby stan zagrożenia życia ustąpił i jakie środki podjęło aby ten stan zagrożenia życia usunąć. Organ winien nadto ustalić w jakim okresie opiekę nad 3 końmi sprawowała św. K. H. - skarżąca wskazywała bowiem, że dopiero od stycznia 2011r., a więc jej zeznania dotyczące słabej kondycji koni będących pod jej opieką nie byłyby wiarygodne w odniesieniu do stanu koni odebranych w lipcu 2010r., mogły by natomiast dowodzić, że opieka TPOPZ nie była prawidłowa, co nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy. Umowy dotyczące adopcji tymczasowej koni noszą wprawdzie datę 16 lipca 2010r. (strona 1 umowy, lecz na jej stronie ostatniej przy podpisie R. J. widnieje data 6 stycznia 2011r.). Z zeznań świadków nie wynika, w jakim okresie czasu R. J. opiekę tę faktycznie sprawował, a od kiedy opiekę tę sprawowała K. H. (w celu ustalenia czy i w jakim zakresie jej zeznania mają wpływ na ocenę zasadności zabrania zwierząt na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy). Organ winien ustalić gdzie i pod czyją opieką znajdowały się konie (3, w tym jeden ogier) w okresie po ich odebraniu skarżącej. Z akt sprawy wynika, że czwarty koń od czasu jego zabrania skarżącej pozostawał pod opieką św. A. G. W świetle powyższego jest oczywiste, że podejmując zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji naruszono art..7 i 77 kpa. Naruszenie to ma przy tym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż od tych ustaleń zależy, czy w sprawie istniały podstawy do odebrania koni skarżącej bez uprzedniego wydania decyzji administracyjnej. Nadto wskazać należy, że organ administracji wydając decyzję w przedmiotowej sprawie rozstrzyga na podstawie ustalonego stanu faktycznego w oparciu o dowody uzasadniające zabranie zwierząt w dniu 16 lipca 2010r. Z tej też przyczyny dowody przedłożone przez skarżącą z daty późniejszej dotyczące regulacji stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. W. nie mają wpływu na ocenę zasadności odebrania zwierząt .

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku (punkt 1).

Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, stanowiącą równowartość uiszczonego wpisu sądowego (art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).