Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2074/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla sędzia NSA Halina Kuśmirek sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.) Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

I SA./Wa 2074/05

U Z A S A D N I E N I E

[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005r którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej - obserwacja negatywna w kierunku uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu - decyzją z dnia [...] października 2005r znak: [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65 poz 294 ze zm) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny podniósł, iż sprawa M. M. w związku z wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 września 2003r, sygn.akt I S.A. 225/02 została ponownie rozpatrzona zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] po przeprowadzeniu uzupełniającego dochodzenia epidemiologicznego i sporządzeniu karty oceny narażenia zawodowego, przekazał akta sprawy do [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w celu przeprowadzenia badań M. M. mających rozpoznać chorobę zawodową.

W dniu [...].12.2004r jednostka orzecznicza I - go stopnia wydała orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M. M. choroby zawodowej narządu słuchu.

Instytut Medycyny Pracy w [...] po rozpatrzeniu odwołania M. M. od powyższego orzeczenia lekarskiego, wydał w dniu [...] maja 2005 r orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Na podstawie powyższego orzeczenia lekarskiego oraz przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wydał zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005r o braku podstaw do stwierdzenia u M. M. choroby zawodowej.

Po zapoznaniu się z dokumentacją organ odwoławczy stwierdził, iż M. M. w latach 1963 - 2000 był zatrudniony w zakładach [...] w [...] (obecna nazwa "[...]" Sp z o.o.).

W okresie od 1963r do 1968r pracował na stanowisku pomocnika ślusarza i do jego obowiązków należało piłowanie, wiercenie i gwintowanie różnych detali stalowych.

W 1968r podjął pracę na stanowisku spawacza wykonując czynności związane ze spawaniem i trasowaniem oraz transportowaniem i cięciem blach stalowych przy użyciu palnika acetylenowo - tlenowego.

Do 1991r prace spawalnicze wykonywał w wydzielonej, ograniczonej blaszanymi ścianami części hali z zamontowanym obok miejsca pracy wentylatorem elektrycznym.

W 1991r stanowisko pracy M. M. zostało przeniesione na teren X.

Spawarkę elektryczną osłonięto ścianką dźwiękochłonną, urządzenia wentylacyjne zamontowano na zewnątrz hali, a pracowników zaopatrzono w ochronniki słuchu.

Z dochodzeń epidemiologicznych wynika, iż w latach 1986-1991 wykonane zostały trzykrotnie badania środowiskowe poziomu hałasu, które w dwóch przypadkach wykazały przekroczenia dopuszczalnych norm natomiast po wprowadzeniu w 1991r zmian i udogodnień w miejscu pracy M. M. przeprowadzone

w latach 1993 - 1997 trzykrotne pomiary hałasu były zgodne z obowiązującymi normami.

[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie kwestionując wieloletniej pracy M. M. w narażeniu na oddziaływanie hałasu, okresowo przekraczającego dopuszczalne normatywy higieniczne uznał, iż " rozpoznawanie chorób zawodowych leży wyłącznie w gestii upoważnionych do tego rozporządzeniem Rady Ministrów z 18.11.1983r w sprawie chorób zawodowych jednostek organizacyjnych służby zdrowia, przy czym orzeczenia te w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej".

W przedmiotowej sprawie, uprawnieni do orzekania lekarze- orzecznicy posiadający dokumentację przebiegu pracy zawodowej M. M., dokumentację lekarsko-medyczną oraz po przeprowadzeniu kompleksowych, specjalistycznych badań nie potwierdzili zawodowej etiologii występującego u M. M. niedosłuchu.

W Instytucie Medycyny Pracy w [...], który jako jednostka odwoławcza badała pacjenta przeprowadzono kompleksowe, specjalistyczne badania audiologiczne, które wykazały asymetryczny, odbiorczy ubytek słuchu, większy w uchu prawym oraz cechy dysfunkcji błędnika prawego, zawroty głowy i okresowe szumy uszne.

Zgodnie z kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi dla potrzeb rozpoznawania chorób zawodowych na które powołuje się Instytut Medycyny Pracy w [...], hałas w jednakowy sposób oddziałuje na oba narządy słuchu, a więc ubytek słuchu związany przyczynowo z hałasem musi być ubytkiem symetrycznym o etiologii ślimakowej oraz nigdy nie powoduje dysfunkcji błędnika.

M. M. zaskarżył decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skarżący kwestionuje ustalenia, iż nie spełnia kryteriów uzasadniających przyjęcie u niego uszkodzenia słuchu, wywołanego hałasem w miejscu pracy.

Podkreśla, iż do jego obowiązków należało cięcie blach grubych palnikiem ręcznym tlenowo-acetylenowym, który trzymał w prawej ręce i w czasie cięcia blachy z prawej strony stołu w odległości 1.5m znajdowała się ściana z blachy gładkiej od której odbijały się fale dźwiękowe uderzając w prawe ucho.

Spowodowało to zdaniem skarżącego, większy ubytek słuchu w prawym uchu bardziej narażonym na hałas.

Skarżący podnosi również, iż uszkodzenie słuchu większe w prawym uchu powstało na skutek wieloletniego przebywania w czasie pracy w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy.

Ponadto, skarżący twierdzi, iż silne zawroty głowy miał w latach 1987- 1996, a po lipcu 1996r bywają one znikome i sporadyczne.

Skarżący zaprzecza by skarżył się na szum w uszach i twierdzi, że nigdy szumu nie odczuwał.

W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

W toku postępowania administracyjnego dopuszczono się uchybienia, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z § 10 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. z dnia 6 grudnia 1983r ) inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia na podstawie orzeczenia zawodowych jednostek organizacyjnych służby zdrowia oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego.

W rozpatrywanej sprawie, organ inspekcji sanitarnej wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił dowodu w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

Z oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną Oddział Terenowy [...] wynika, iż warunki pracy - narażenie zawodowe stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

Ocena ta jednocześnie zawierała wyjaśnienie przyczyny większego ubytku słuchu w prawym uchu skarżącego.

Jak wynika z podsumowania postępowania zawartego w ocenie " od dużej powierzchni blachy stalowej, która nie jest dźwiękochłonną odbijały się fale dźwiękowe i najprawdopodobniej z tej przyczyny w prawym uchu jest niewspółmiernie większy ubytek słuchu u P. M. M. niż w uchu lewym.

Organy nie ustosunkowały się w zaskarżonych decyzjach do dowodu w postaci karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.

Z akt sprawy nie wynika również by organy inspekcji sanitarnej zobowiązały lekarzy przeprowadzających badanie skarżącego do zajęcia stanowiska w związku z treścią przedmiotowej karty oceny narażenia zawodowego.

[...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie ustosunkował się też do podniesionego przez M. M. w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia wykonywania pracy w pomieszczeniu wygrodzonym na wysokości 5metrów, szerokości 7 m i długości 15 m ścianami z blachy gładkiej w którym skarżący pracował przez 24 lata w hałasie przekraczającym dopuszczalne normy natężenia.

Skoro w czasie wykonywania pracy M. M. był narażony na hałas wywołany czynnikami zewnętrznymi, a nadto stwierdzono u niego obustronny odbiorczy asymetryczny ubytek słuchu większy w prawym uchu to orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej budzi zastrzeżenia.

Bezspornym jest w sprawie, że pracując na stanowisku spawacza skarżący narażony był na hałas, który przekroczył dopuszczalną normę.

Mając na uwadze, iż orzeczenie lekarskie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa i organ nie może działać sprzecznie z tą opinią powinien wnieść o jej uzupełnienie względnie przeprowadzić dowód z opinii innych biegłych celem wyjaśnienia czy

przyczyną niewspółmiernie większego ubytku słuchu skarżącego w prawym uchu mogły być odbijane od blachy stalowej fale dźwiękowe co podnosi skarżący i co wynika z karty oceny narażenia zawodowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć m.in. na względzie, że dla uznania danej choroby za chorobę zawodową stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65 poz 294 ze zm ) wystarczy ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie.

Wystarczy zatem samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że warunki te w danym przypadku ją spowodowały.

Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego wynika, iż w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie istnieje domniemanie związku przyczynowego między choroba zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 luty 1999r, III RN 110/98 , wyrok SN z dnia 4 czerwiec 1998r, III RN 36/98, wyrok SN z dnia 19 lipca 1984r, II PRN 9/84 - OSNCP 1985, z 4, poz 53, wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 1982r, II S.A. 37/82, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2001r, I S.A. 2244/00 , LEX nr 53801 ).

Oczywiście, nie wyklucza to możliwości udowodnienia, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, powstanie uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu nastąpiło z innych przyczyn nie związanych z zatrudnieniem.

W takim jednak przypadku ciężar dowodu spoczywa na organach inspekcji sanitarnej, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową.

Zaskarżone decyzje obu instancji z przyczyn wyżej omówionych zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, a także z obrazą § 1 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr 65 poz 294 ze zm ), wobec czego należało je uchylić stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ).

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.