Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 103/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok
Powołane przepisy: article: art 69 ust. 2, art 75 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o adwokaturze.
article: art 57 par.5, art 104, art 107 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 65 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Jan Grabowski (spr.) Maria Myślińska Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1182/06 w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów adwokackich 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1182/06, w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę aplikantów adwokackich, oddalił skargę.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy.

P.S. przystąpił w dniu 10 grudnia 2005 roku do egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikację adwokacką. Komisja Konkursowa do przeprowadzenia egzaminu konkursowego dla kandydatów na aplikantów adwokackich w Okręgowej Izbie Adwokackiej w B. uchwałą z dnia [...] grudnia 2005 roku ustaliła, że kandydat uzyskał z egzaminu konkursowego 189 punktów. Wymagana ilość punktów wynosiła 190.

Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2006 r. P.S. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej w B. o wpis, w drodze wyjątku, na listę aplikantów adwokackich podnosząc, iż do minimum uprawniającego do wpisu na listę aplikantów zabrakło mu jedynie 1 punktu. Do wniosku skarżący załączył opinię adwokata E.R. oraz kopię pisma z Ministerstwa Sprawiedliwości, w którym wyjaśniono, iż pomimo że nie przysługują kandydatowi środki odwoławcze od uchwały komisji egzaminacyjnej, może on złożyć wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich.

Okręgowa Rada Adwokacka w B. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2006 r. powyższego wniosku postanowiła wpisać P.S. na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w B. Okręgowa Rada Adwokacka uznała, że w zaistniałej sytuacji dopuszczalne jest uwzględnienie wniosku P.S. i podjęła, w oparciu o art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 zwanej dalej p. o. a.), uchwałę o wpisie skarżącego na listę aplikantów adwokackich.

Akta osobowe P.S. zostały przesłane przez Naczelną Radę Adwokacką wraz z pismem przewodnim z dnia 3 lutego 2006 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości. Jak wynika z umieszczonej na powyższym piśmie prezentaty Ministerstwa Sprawiedliwości akta osobowe skarżącego wpłynęły do organu w dniu 6 marca 2006 r.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 4 kwietnia 2006 r. sprzeciwił się wpisowi P.S. na listę aplikantów adwokackich Okręgowej Izby Adwokackiej w Bydgoszczy stwierdzając, że w świetle zasad przeprowadzania egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką w 2005 r., przyjętych ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163. poz. 1361 zwanej dalej ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r.), na listę może być wpisana osoba, która uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego. Zatem kandydat, zgodnie z art. 75 i ust. 3 p.o.a. w zw. z art. 6 ust. 27 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. musiał uzyskać z testu co najmniej 190 punktów.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P.S. Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 69 ust. 2 p.o a. z uwagi na uchybienie terminu do wyrażenia sprzeciwu. Uzasadniając powyższy zarzut skarżący podniósł, iż uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w B. wpłynęła do Ministra Sprawiedliwości dnia 6 marca 2006 r. podczas gdy sprzeciw został nadany przez organ listem poleconym w dniu 6 kwietnia 2006 r. Określony w art. 69 ust. 2 p.o a. 30 dniowy termin na wyrażenie przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu upłynął natomiast w dniu 5 kwietnia 2006 r.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 kwietnia 2006 roku sprzeciwiająca się wpisowi P.S. na listę aplikantów adwokackich Okręgowej Izby Adwokackiej w B., dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2006r., jest zgodna z prawem.

Egzamin dla kandydatów na aplikację adwokacką, do którego w dniu 10 grudnia 2005 r. przystąpił P.S., przeprowadzony został w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze z uwzględnieniem zmian przyjętych ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw.

W myśl art. 75 p.o a., w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia egzaminu, nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego, przy czym aplikantem adwokackim może być osoba, która uzyskała z egzaminu pozytywną ocenę (oraz spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3 p.o a.). Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego a sam wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej.

Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego, polegającego na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów (art. 75i p.o a.). W myśl art. 75j ust. 1 p.o a. wynik kandydata ustala w drodze uchwały komisja.

Zgodnie natomiast z art. 69 p.o a. okręgowa rada adwokacka zawiadamia w terminie 30 dni Ministra Sprawiedliwości o każdej uchwale o wpisie na listę aplikantów adwokackich, przy czym wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. W opinii Sądu I instancji na listę aplikantów adwokackich może więc zostać wpisana wyłącznie osoba, która uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego.

W opinii Sądu zgodnie z art. 75 ust. 2 p. o. a. aplikantem adwokackim może być osoba, która uzyskała z egzaminu pozytywną ocenę, przy czym, zgodnie z 75j ust. 1 p. o. a. to komisja ustala wynik kandydata. Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Okręgowej Rady Adwokackiej w B. zajętym w uchwale z dnia [...] stycznia 2006 r., w myśl którego dopuszczalne jest uwzględnienie wniosku P.S., gdyż ustawa nie ustanowiła zakazu podejmowania uchwał uwzględniających wnioski wobec osób, które nie uzyskały minimum 190 punktów. Zgodnie z art. 75 p.o.a. wpis na listę aplikantów adwokackich następuje na podstawie uchwały właściwej okręgowej rady adwokackiej, jednakże z zastrzeżeniem, iż do złożenia wniosku o wpis uprawnia kandydata uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego.

Jednocześnie Sąd I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi, odnośnie zastosowania przez Ministra Sprawiedliwości uprawnienia do wystąpienia w roli organu odwoławczego weryfikującego wynik, który uzyskał Skarżący podczas egzaminu na aplikację adwokacką, przeprowadzonego w dniu 10 grudnia 2005 r. W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości nie działał bowiem w trybie art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw, który to przepis wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2006 r., lecz na podstawie, obowiązującego w dniu wydania decyzji, art. 69 ust. 2 p.o.a, uprawniającego Ministra do zgłoszenia sprzeciwu wobec wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich.

Za nietrafny uznał Sąd I instancji także zarzut uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z art. 69 ust 2 p.o a. wpis na listę aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej. Uchwałę o wpisie P.S. na listę aplikantów adwokackich Minister otrzymał, jak wynika z prezentaty organu umieszczonej na piśmie przewodnim, do którego uchwała wraz z aktami osobowymi skarżącego została załączona, w dniu 6 marca 2006 r. W konsekwencji 30 - dniowy termin na wyrażenie przez Ministra Sprawiedliwości sprzeciwu upłynął w dniu 5 kwietnia 2006 r. Minister Sprawiedliwości wydał decyzję, którą sprzeciwił się wpisowi P.S. na listę aplikantów adwokackiej Okręgowej Izby Adwokackiej w B. w dniu 4 kwietnia 2006 r.

Zdaniem Sądu I instancji w świetle art. 69 ust. 2 in fine p.o a. w zw. z art. 107 k.p.a. zarzut uchybienia terminu należy uznać za bezpodstawny. W sytuacji bowiem, w której art. 69 ust. 2 p.o a. przewiduje, iż Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej, powinna ona zatem zawierać wszystkie niezbędne składniki ujęte w art. 107 § 1 k.p.a., do których należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji publicznej, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji oraz datę jej wydania. Powołując się na piśmiennictwo Sąd I instancji stwierdził, iż podawana w decyzji data jej wydania pozwala ustalić, w jakim stanie prawnym i faktycznym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie, przy czym data wydania decyzji nie będzie równoznaczna z tą datą, od której organ i strony będą decyzją związani. Zgodnie bowiem z art. 110 Kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Mając powyższe na uwadze, w sytuacji, w której zgodnie z art. 69 p.oa. Zdaniem Sądu I instancji wydanie przez Ministra Sprawiedliwości decyzji w dniu 4 kwietnia 2006 r. nastąpiło z zachowaniem zakreślonego w art. 69 p.o a. terminu.

W skardze kasacyjnej P.S. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc:

- o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania ewentualnie

- o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 57 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.

- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 69 ust. 2 i 75 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że ustawa - Prawo o adwokaturze wyraźnie określa w art. 69 ust. 2 termin 30 dni do wyrażenia przez Ministra Sprawiedliwości skutecznego sprzeciwu w przeciwnym razie wpis uznaje się za dokonany. Powołując się na orzecznictwo skarżący stwierdził także, że Minister Sprawiedliwości wydając sprzeciw na podstawie art. 69 ust. 2 p.o a. nie może sam uznać, iż Okręgowa Rada Adwokacka w B. nie była uprawniona do podjęcia uchwały z dnia [...] stycznia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Zdaniem organu decyzja została wydana w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, rozpoznając zgodnie z przepisem art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. sprawę w granicach skargi kasacyjnej i biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

W niniejszym przypadku nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania wymienione w § 2 powołanego wyżej przepisu.

Związanie Sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd (poza przesłankami nieważności) bierze pod uwagę tylko te podstawy kasacyjne, które nie zostały przez skarżącego powołane, czyli w niniejszej sprawie jedynie podstawę określoną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczącą naruszenia prawa materialnego.

Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), dalej p.o a., przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sprzeciw Ministra Sprawiedliwości zgłoszony został w dacie wymienionej w decyzji.

Decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie nosi datę 4 kwietnia 2006 r. Uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej o wpisie skarżącego na listę aplikantów adwokackich wraz aktami osobowymi wpisanego Minister Sprawiedliwości otrzymał w dniu 6 marca 2006 r. Termin 30 dni na zgłoszenie sprzeciwu upłynął zatem w dniu 5 kwietnia 2006 r. Decyzja o sprzeciwie została wysłana w dniu 6 kwietnia 2006 r. listem poleconym.

Rozważania rozpocząć należy od przytoczenia treści przepisu art. 69 ust. 2 p. o a. Stanowi on: "Wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Minister Sprawiedliwości wyraża sprzeciw w formie decyzji administracyjnej".

Upływ określonego w art. 69 ust. 2 p.o a. terminu oznacza dla organu brak możliwości wydania decyzji o sprzeciwie. Należy zatem ustalić, co w istocie oznacza wydanie decyzji czy też "wyrażenie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej".

Wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd, iż datą wydania decyzji administracyjnej, a tym samym zgłoszenie sprzeciwu w rozumieniu art. 69 ust. 2 p.o a., jest data umieszczona na dokumencie, jest chybiony.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zagadnienie, kiedy mamy do czynienia z wydaniem decyzji było wielokrotnie przedmiotem pogłębionych rozważań. W wyroku z dnia 13 marca 2000 r., sygn. akt V SA 821/99, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "z decyzją w rozumieniu aktu administracyjnego wywołującego skutki prawne /zdarzenie prawne/, z "decyzją wydaną", mamy do czynienia z momentem doręczenia, a nie sporządzenia, podpisania czy opatrzenia datą. W prawie administracyjnym decyzja z natury rzeczy jest bowiem "oświadczeniem kierowanym do adresata", skutecznym dopiero od momentu doręczenia".

Analogiczne stanowisko, zgodnie z którym pojęcie wydania decyzji obejmuje doręczenie (ogłoszenie) decyzji stronie, wyrażone zostało w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00, ONSA 2001/2/56.

W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in.: "Decyzja procesowa, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Fakt, że organ administracji do chwili doręczenia stronie lub ogłoszenia decyzji nie jest związany, oznacza, że do tego momentu sporządzona już decyzja może zostać jeszcze przez ten organ zmieniona, a zetem pozbawiona jest jeszcze przymiotu stabilnego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Bez tego przymiotu nie może wiązać ani organu, ani też strony. Decyzja sporządzona (a więc spełniająca wymagania formalne), ale niedoręczona nie załatwia sprawy, ponieważ nie wiąże ani organu, ani strony". Stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny spotkało się z aprobatą w doktrynie prawniczej (glosa A. Bartosiewicza i R. Kubackiego, OSP 2002 r., nr 12, poz. 154).

W wyroku z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 965/02, ONSA 2003, nr 4, poz. 147, z aprobującą glosą W. Tarasa (OSP 2003 nr 11, poz. 139), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "termin dla zgłoszenia przez organ sprzeciwu, określony w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), obejmuje także doręczenie decyzji stronie". Należy podkreślić, iż przewidziany w art. 54 Prawa budowlanego termin dla zgłoszenia sprzeciwu był i jest krótszy niż 30 dni.

W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Nie można uznać za już załatwioną w rozumieniu art. 104 k.p.a. sprawy, w której decyzja została sporządzona zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 1 k.p.a., ale nie została jeszcze doręczona. Decyzja taka nie wywiera żadnych prawnych skutków: ani organ, ani strona nie są nimi związani."

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowiska zajęte w wymienionych orzeczeniach. Podziela także konkluzję zawartą w ostatnim z wymienionych orzeczeń, iż zagadnienie kiedy zostaje wydana decyzja administracyjna jest problemem natury uniwersalnej, bez względu na materię prawa materialnego w konkretnej sprawie. Dlatego trafnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku, iż rozważania zawarte w uzasadnieniu uchwały z dnia 4 grudnia 2000 r. "mają charakter generalny".

Potwierdzają to także liczne dalsze orzeczenia sądów administracyjnych, zapadłe na gruncie różnych regulacji prawa materialnego, aprobujące prezentowane stanowisko (m.in. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 15 lipca 2004 r., sygn. akt IV SA 194/03; z dnia 28 lipca 2004 r., sygn. akt IV SA 623/03; z dnia 7 października 2004 r., IV SA 1244/03; z dnia 17 sierpnia 2005 r., VII SA/Wa 1751/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006 r., II FSK 135/05: ONSAiWSA 2006 nr 6, poz. 163; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1084/05; z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1293/05; z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 4158/06, Monitor Podatkowy 2007 r., nr 4, s. 48). Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż wobec upływu terminu dla zgłoszenia sprzeciwu w dniu 5 kwietnia 2006 r. oznaczenie decyzji datą 4 kwietnia 2006 r. nie było wystarczające. Brak dowodu doręczenia sprzeciwu najpóźniej w dniu 5 kwietnia 2006 r. jest oczywisty wobec nadania decyzji pocztą dopiero w dniu 6 kwietnia 2006 r. Skoro zatem w terminie 30 dni określonym w art. 69 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze decyzja została jedynie sporządzona, ale nie została doręczona, to sprzeciw Ministra Sprawiedliwości wobec wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich nie został skutecznie zgłoszony. Termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje bowiem także doręczenie decyzji.

Aktualność prezentowanego stanowiska na gruncie art. 69 ust. 2 p.o.a. potwierdza dodatkowo okoliczność, iż uprawnienie do wykonywania zawodu adwokata lub aplikanta adwokackiego podlega ochronie konstytucyjnej w ramach wolności wyboru i wykonywania zawodu ujętej w art. 65 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06). Okoliczność, iż ustawodawca konstytucyjny poddał wybór i wykonywanie zawodu ochronie jako "wolność" oznacza, iż wszelkie ograniczenia ustawowe (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) muszą być interpretowane ściśle. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt II GPS 3/07 w sposób wyraźny podkreślono, iż unormowania tyczące sprzeciwu zarówno na gruncie regulacji art. 311 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o radcach prawnych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), jak i art. 69 ustawy Prawo o adwokaturze muszą być interpretowane zgodnie z zamysłem tych uregulowań zmierzających do maksymalnego skrócenia okresu niepewności, a nie do przedłużania postępowania.

Powyższą uwagę należy odnieść także do zachowania terminu 30 dni dla zgłoszenia sprzeciwu na gruncie art. 69 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze.

Na marginesie wskazać można, iż nie jest natomiast trafny kolejny z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów - tj. naruszenie art. 57 § 5 k.p.a. Należy zauważyć, iż błędny jest wyrażony przez kasatora pogląd, że art. 57 § 5 k.p.a. jest przepisem prawa materialnego. Reguluje on bowiem zagadnienia związane z dochowaniem terminów do czynności proceduralnych. Tym niemniej błędne zakwalifikowanie przepisu prawa procesowego, jako przepisu prawa materialnego nie oznacza pozostawienia zarzutu naruszenia tego przepisu poza zakresem kontroli instancyjnej. W takim bowiem przypadku należy zbadać, czy doszło do naruszenia wskazanego przepisu, przyjmując że skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, błędnie nazwany naruszeniem prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 r., I FSK 317/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 204/05; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 68/05).

Kasator zarzucił naruszenie art. 57 § 5 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, rozpoznając zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. sprawę w granicach skargi kasacyjnej i biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił Sąd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1045/04). Podkreślić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł naruszyć przepisów k.p.a., bowiem sąd przepisów tych nie stosuje, a jedynie ocenia postępowanie organu pod względem zgodności z nimi (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2004 r., sygn. akt OSK 773/04). Nie jest zatem skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów k.p.a. bez powiązania go z właściwym przepisem p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest przy tym zobowiązany, ani uprawniony do doprecyzowywania i konkretyzowania wadliwie ujętych zarzutów skargi kasacyjnej (wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1436/04).

Jedynie zatem na marginesie wskazać należy, iż do terminów ustanowionych dla organu nie stosuje się przepisu art. 57 § 5 k.p.a., ponieważ jest to przepis dotyczący terminów obowiązujących strony i innych uczestników postępowania a nie organ (wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1293/05). Ponadto termin określony w art. 69 ust. 2 p.o a. jest terminem prawa materialnego i przepisy tyczące terminów proceduralnych nie mają do niego zastosowania (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 930/92, który zapadł na gruncie analogicznej do art. 69 ust. 2 p.o a. regulacji art. 311 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. - o radcach prawnych (t. . Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.)).

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 75 ust. 4 p.o.a. Adresatem tego przepisu jest bowiem dana Okręgowa Rada Adwokacka, a nie Minister Sprawiedliwości, którego decyzja jest przedmiotem niniejszego postępowania. Tymczasem decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. ORA w B. dokonała wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich. Naruszenie art. 75 ust. 4 p.o a. nie było także podstawą decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2006 r. o sprzeciwie wobec wpisu skarżącego na listę aplikantów adwokackich. Podnieść także trzeba, iż kasator zarzucił naruszenie art. 75 ust. 4 p.o a. poprzez jego błędną wykładnię. Pod pojęciem błędnej wykładni rozumieć należy niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu (wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 388/05). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sąd ten art. 75 ust. 4 p.o a. nie stosował. Nie mógł zatem dokonać jego błędnej wykładni.

W tej sytuacji, skoro podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 69 ust. 2 p.o a. okazał się uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na mocy art. 188 p.p.s.a.