Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2554/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Asesor WSA Karolina Kisielewicz ( spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Miejski Zarząd Oczyszczania Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2016r. (nr [...]) o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej o uregulowanie należności za przechowywanie i dozór pojazdu na strzeżonym parkingu depozytowym.

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych i przyjętych przez organy administracji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że skarżąca Spółka w dniu 21 marca 2008r., na polecenie Komendanta Policji w [...], usunęła z drogi pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] i umieściła go na strzeżonym parkingu depozytowym. W terminie sześciu miesięcy samochód nie został odebrany z parkingu przez właściciela (lub osobę upoważnioną).

Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny, po rozpoznaniu powództwa Miejskiego Zarządu Oczyszczania Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wyrokiem z [...] lipca 2010 r., sygn. akt I C [...] nakazał SP - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] niezwłoczne usuniecie pojazdu z terenu parkingu strzeżonego prowadzonego przez Spółkę. W dniu 28 lipca 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odebrał ten samochód z parkingu.

W piśmie z 8 sierpnia 2012r. skarżąca zwróciła się do Starosty [...] o uregulowanie należności w kwocie 26.962,56 zł. za przechowywanie i dozór pojazdu na strzeżonym parkingu depozytowym Spółki w okresie od 22 września 2008r. do 28 lipca 2010r.

Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2014r., wydaną na podstawie art. 105 k.p.a. w zw. z art. 130a ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym, umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie.

W uzasadnieniu organ omówił regulacje prawne mające zastosowanie w tej sprawie. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (wówczas obowiązującym), pojazd usunięty z drogi i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzez Skarbu Państwa z mocy ustawy. W ciągu 3 dni od dnia upłynięcia terminu uprawniającego właściciela do odbioru pojazdu, jednostka prowadząca parking powiadamia o tym fakcie właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, jest zobowiązany przesłać niezwłocznie do właściwego urzędu skarbowego kopię powiadomienia właściciela o odholowaniu pojazdu i następstwach prawnych jego nieodebrania, z potwierdzeniem jego doręczenia. Po otrzymaniu tych dokumentów, Naczelnik Urzędu Skarbowego był zobowiązany do powiadomienia właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania i następnie wydania orzeczenia o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (§ 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 191, poz. 1377). Organ omówił istotę zmian tych przepisów, wprowadzonych ustawą z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r., poz. 1018) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 3 czerwca 2008r. sygn. akt P 4/06 i podkreślił, że od dnia 4 września 2010r. o przepadku pojazdu orzeka sąd, przepadek pojazdu następuje na rzecz powiatu (a nie jak dotychczas Skarbu Państwa), zaś do wystąpienia do sądu z wnioskiem o wydanie tego orzeczenia zobowiązany jest starosta.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że skoro sporny pojazd został odebrany przez osobę uprawnioną na mocy wyroku Sądu Rejonowego z [...] lipca 2010 r. w dniu 28 lipca 2010r., a więc przed wejściem w życie ustawy z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, to oznacza, że nie ma możliwości wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, ponieważ nie jest organem egzekucyjnym w rozumieniu art. 102 § 2 u.p.e.a. W związku z tym, zdaniem organu I instancji, postępowanie z wniosku skarżącej spółki o uregulowanie należności za przechowywanie i dozór pojazdu na strzeżonym parkingu depozytowym jest bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od tej decyzji Miejski Zakład Oczyszczania w [...], podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy, zgodnie z art. 12 ustawy z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010r., poz. 1018), Starosta [...] powinien wystąpić do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, a ciężar uregulowania należności za dozór tego pojazdu ciąży na staroście.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] września 2016r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że pojazd został usunięty z drogi przed 4 września 2010r. (dzień wejścia w życie ustawy z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym) i przed tym dniem upłynął również sześcio - miesięczny termin odbioru pojazdu (po upływie którego uznaje się za porzucony), co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 12 ustawy nowelizującej.

Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 130a ustawy p.r.d. do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Dopóki więc nie zostanie wydane orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu pruszkowskiego, żądanie skarżącej jest przedwczesne, co uzasadnia umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Organ dodał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o p.e.a. (Dz.U. nr 46, poz. 237 ze zm.), przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a., dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością SP albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów wydanego m. in. w postępowaniu cywilnym.

Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska Starosty, że nie ma on możliwości wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie wydał w okresie obowiązywania rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów, orzeczenia o przejęciu samochodu na rzecz Skarbu Państwa (§ 8 ust. 1 ), zaś Sąd Rejonowy w wyroku z [...] lipca 2010 r. nie rozstrzygał o własności pojazdu (przejęciu samochodu na rzecz Skarbu Państwa).

Organ dodał, ze w przypadku gdyby starosta nie występował do właściwego sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, to sama skarżąca może złożyć ten wniosek na podstawie art. 189 k.p.a.

Miejski Zakład Oczyszczania Sp. z o.o. w [...] zaskarżyła tę decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Spółka stwierdziła, że zgodnie z art. 12 ustawy z 22 lipca 2010r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, starosta jest obowiązany do wystąpienia do Sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu i do prowadzenia postępowania dotyczącego jego przejęcia, a następnie likwidacji pojazdu, mimo jego odbioru przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącej, przejście własności pojazdu na rzecz Urzędu Skarbowego nie stoi na przeszkodzie temu, aby Starosta wystąpił do Sądu z wnioskiem o wydanie orzeczenia przepadku tego pojazdu na rzez powiatu pruszkowskiego. W związku z tym organ I instancji, rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie należności za przechowywanie i dozór pojazdu na parkingu strzeżonym, powinien zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii przejścia własności pojazdu i orzeczenia jego przepadku na rzez Skarbu Państwa i jednocześnie wystąpić do Sądu z wnioskiem o orzeczenie takiego przepadku. Starosta niezasadnie zaniechał tych czynności.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podkreśliło, że dopóki nie zostało wydane w postępowaniu cywilnym orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz powiatu pruszkowskiego, wniosek skarżącej o uregulowanie należności za jego przechowywanie i dozór nie może zostać merytorycznie rozpoznany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć Sąd nie podziela argumentów przywołanych w jej uzasadnieniu.

Z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy wynika, że samochód został umieszczony na parkingu strzeżonym skarżącej Spółki w dniu 21 marca 2008r. i nie został odebrany przez właściciela lub osobę upoważnioną przed upływem sześciu miesięcy od dnia umieszczenia. W związku z tym, zgodnie z art. 130a ust. 10 prawa o ruchu drogowym (obowiązującym do dnia 12 czerwca 2009r. w związku z wyrokiem TK z 3 czerwca 2010r.) pojazd ten został uznany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przeszedł na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wydał jednak, przewidzianego w § 8 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów, orzeczenia o przejęciu samochodu na rzecz Skarbu Państwa. Takiego orzeczenia nie wydał również sąd powszechny. Sąd Rejonowy wyrokiem z [...] lipca 2010r. zobowiązał bowiem ten organ jedynie do odebrania samochodu. Sąd nie rozstrzygnął o przepadku samochodu. W rezultacie w dniu 28 lipca 2010r. Naczelnik Urzędu skarbowego odebrał samochód z parkingu.

Z tych okoliczności faktycznych sprawy wynika zatem, że sporny samochód nie został przejęty na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 4 września 2010r., tj. przed wejściem w życie ustawy z 22 lipca 2010r. zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że w kwestii dotyczącej przepadku samochodu ma zastosowanie art. 12 ust. 1 ustawy zmieniającej z 22 lipca 2010r. (sprawa należy do właściwości Starosty [...]), co stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 9 maja 2012r., VII SA/Wa 66/12, uchylającym postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] o odmowie zwrotu Miejskiemu Zakładowi Oczyszczania w [...] wydatków związanych z przechowywaniem i dozorem spornego samochodu.

Należy jednak podkreślić, że rozpatrywana sprawa nie dotyczy przejęcia samochodu na rzecz Skarbu Państwa czy powiatu lecz należności związanych z jego przechowywaniem i dozorem (parkowaniem) od chwili usunięcia z drogi - umieszczenia na parkingu tj. 22 września 2008r. do chwili odebrania z parkingu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (28 lipca 2010r.). Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę nie podziela stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie o opłatach związanych z usunięciem i parkowaniem samochodu jest uzależnione od wcześniejszego wydania przez sąd orzeczenia o przejęciu tego samochodu na rzecz powiatu.

Z treści art. 130 a ust. 1 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w czasie usunięcia i parkowania samochodu przez MZO w [...] wynika, że przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela. Na właścicielu pojazdu ciąży też, co do zasady, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie usuniętego pojazdu. Wydanie pojazdu z parkingu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (art. 130 a ust. 5 c w związku z ust. 6 i 7 tego artykułu). Pojazd wydaje się natomiast na podstawie zezwolenia podmiotu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, właścicielowi pojazdu lub innej osobie wskazanej w zezwoleniu (§ 6 ust. 4 rozporządzenia MSWiA z 16 października 2007r. w sprawie usuwania pojazdów, obowiązującego do 26 lipca 2011r.). Należy przypomnieć, że sporny samochód odebrał z parkingu Miejskiego Zakładu Oczyszczania w [...] Naczelnik Urzędu Skargowego w [...] 28 lipca 2010r. na mocy wspomnianego wyroku sądowego z [...] lipca 2010r.

Przytoczone przepisy prawne, obowiązujące, jak powiedziano, w czasie usunięcia samochodu i jego wydania z parkingu uprawnionemu podmiotowi nie pozostają w związku warunkującym rozstrzygnięcie kwestii należności z tytułu usunięcia i parkowania pojazdu uzyskaniem orzeczenia o przepadku samochodu, z przepisami określającymi zasady postępowania w przypadku nieodebrania samochodu z parkingu w określonym terminie (art. 130a ust. 10 u. p.r.d.). Poza ich treścią wskazuje na to również systematyka poszczególnych ustępów art. 130 a. Przepis art. 130a ust. 10f, na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji dotyczy zatem sytuacji, gdy starosta uzyskał orzeczenie sądu o przepadku usuniętego pojazdu, a więc zrealizował kompetencję określoną w art. 130 a ust. 10 p.r.d.

Miejski Zakład Oczyszczania sp. z o.o. w [...] wystąpił 8 sierpnia 2012r. z wnioskiem o uregulowanie należności z tytułu dozorowania i przechowywania pojazdu, a więc po wprowadzeniu wspomnianą ustawą zmieniającą, z dniem 4 września 2010r. przepisu art. 130 a ust. 10 h u.p.r.d. Przepis ten stanowi, że decyzję o zapłacie kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, itd. pojazdów usuniętych, powstałych od momentu wydania dyspozycji o ich usunięciu do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie wydaje starosta.

Podsumowując: w okresie od usunięcia samochodu do jego odebrania z parkingu obowiązywały przepisy ustawy p.r.d., stanowiące podstawę do domagania się przez podmiot, który poniósł koszty związane z usunięciem i przechowywaniem (parkowaniem) usuniętego pojazdu, zwrotu należności z tego tytułu. Natomiast w chwili wystąpienia z takim żądaniem organem właściwym do wydania decyzji w takiej sprawie był starosta.

Mając to wszystko na względzie Sąd nie widzi żadnych podstaw do przyjęcia, że sprawa o zwrot kosztów związanych z usunięciem i parkowaniem samochodu jest bezprzedmiotowa do czasu wydania orzeczenia sądowego i przepadku usuniętego pojazdu na rzecz powiatu. Nie zachodzą zatem przesłanki umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Istnieje bowiem przedmiot sprawy (żądanie zwrotu kosztów) i organ, który wydaje decyzję w takich sprawach (starosta).

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.