Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 441/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 128 i art. 129 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 106 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 125 par. 1 pkt 1, art. 187 par. 2, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. (wydaną z upoważnienia Wójta przez Kierownika [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w G.) z dnia [...] 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią J. U. [legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności]. Organ uznał, że są osoby zobowiązane do alimentacji, spokrewnione z podopieczną w bliższym stopniu niż wnioskodawca, tj. dzieci J. U. – E. K. i J. U. Organ ustalił, że J. U. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką E. i jej rodziną, która jest spokrewniona z nią w bliższym stopniu niż wnuk J. K., a ponadto z przedłożonych dokumentów nie wynika, że córka E. nie jest w stanie sprawować opieki nad matką. Zarazem wskazał, że J. U. – syn J. U. nie sprawuje opieki nad matką, ma ustalone prawo do renty chorobowej z ZUS (do [...] 2014 r.) i jest częściowo niezdolny do pracy, ma zdiagnozowaną [...] i jest pod stalą opieką medyczną. Natomiast w odniesieniu do wnioskodawcy stwierdził, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką i ojcem oraz babcią J. U., którą opiekuje się od 2 lat, pomagając jej w codziennych czynnościach, a ponadto, że nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. W ocenie organu legitymowanie się przez E. K. orzeczeniem KRUS o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym na stałe nie stanowi przesłanki zwalniającej z obowiązku alimentacyjnego względem matki. Powołując się na treść art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art. 129 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, organ wyjaśnił, że przedmiotowe świadczenie przysługuje innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami ostatniej z powołanych ustaw, zaś obowiązek ten obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem i jeżeli jest kilku wstępnych i zstępnych, obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu wnioskodawca, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, podał, że od 3 lat stale opiekuje się babcią, która jest schorowana i wymaga całodobowej opieki (opisał schorzenia i dolegliwości podopiecznej), której nie jest w stanie zapewnić ani córka babci, ani też syn podopiecznej; w związku z tym sam nie może podjąć zatrudnienia. Przedstawił także okoliczności dotyczące stanu zdrowia matki (E. K.) i syna babci (J. U.), które uniemożliwiają im sprawowanie opieki nad J. U.. W jego ocenie, uznanie przez organ, że E. K. jest w stanie opiekować się J. U. wskazuje, że organ nie zapoznał się wystarczająco wnikliwie z sytuacja rodziny wnioskodawcy.

Kolegium, przy ustaleniach faktycznych tożsamych z poczynionymi przez organ I instancji, nie podzieliło stanowiska wnioskodawcy. Powołując się na art. 17 ust. 1a i art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz stanowisko orzecznictwa, organ II instancji stwierdził, że fakt niezdolności do pracy dzieci J. U. nie stanowi obiektywnej okoliczności wyłączającej możliwość sprawowania nad nią opieki. W konsekwencji organ uznał, że to właśnie te osoby w pierwszej kolejności mają obowiązek zapewnienia należytej opieki swojej matce. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że E. K. mieszka w jednym domu z niepełnosprawną matką, sama jednak mimo orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, zaś strona nie dołączyła do akt żadnego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego chorobę matki. Podobnie odniósł się do braku potwierdzenia stanu zdrowia J. U., który zamieszkuje w tej samej miejscowości, w której mieszka jego niepełnosprawna matka.

W skardze wniesionej do tutejszego Sądu J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu strona przywołała argumentacje wcześniej przedstawioną w odwołaniu. Ponadto podniósł, że zamieszkuje wraz z babcią w osobnym budynku, zaś winnym jego matka wraz z rodziną, jak również syn babci zamieszkuje w odrębnym budynku. Nie zgodził się z ustaleniem Kolegium co do stanu zdrowia jego matki, jak i możliwości sprawowania przez nią opieki nad J. U.; podobne stanowisko zajął w odniesieniu do ustaleń faktycznych dotyczących J. U. Podniósł, że w postępowaniu odwoławczym stawił się w siedzibie Kolegium, gdzie na zapytanie o zasadność dostarczenia innych jeszcze dokumentów został poinformowany, że organ posiada pełną dokumentację i niczego w sprawie więcej nie potrzebuje. Stwierdził, że gdyby wiedział, że zaświadczenia medyczne dotyczące stanu zdrowia obydwu dzieci podopiecznej mają znaczenie w sprawie, to by je dostarczył, w tej sytuacji sądził jednak, że wystarczające są informacje podane w odwołaniu. W uzupełnieniu skargi podniósł również, że mieszkał z całą rodziną, ale w czasie, kiedy uczęszczał do szkoły, natomiast od 3 lat mieszka sam z babcią i zajmuje się opieką nad nią. Ponadto stwierdził, że wielokrotnie w [...]OPS w G. prosił o przeprowadzenie wywiadu co do tego, w jakich warunkach mieszka wraz z babcią, jednak organ nie przeprowadził wywiadu, mimo to poczynił ustalenia faktyczne w sprawie. Powołał się również na dokumentację potwierdzająca liczne dolegliwości E. K., w tym natury [...], niepozwalające na uznanie samodzielności tej osoby, jak i dolegliwości jej brata J., które powodują, że osoby te nie są w stanie sprawować opieki nad J. U.. Do skargi [jej uzupełnienia] załączył dokumentację (kserokopie) potwierdzającą stan zdrowia tych osób, w tym wypis z orzeczenia KRUS stwierdzającego okresową niezdolność E. K. do samodzielnej egzystencji od dnia [...] 2013 r. do [...] 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga jest zasadna, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7, art. 10, art. 77 i art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny i to zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną może być podstawą do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Dopiero, gdy wyczerpująco zebrany i oceniony został materiał dowodowy, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, pozwala skontrolować zasadność zastosowania normy prawa materialnego. W wypadku naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy sąd uchyla decyzję, nie badając, czy doszło do naruszenia normy prawa materialnego. Nie czyni tego, gdyż niedostatecznie wyczerpująco zebrany materiał dowodowy nie pozwala dokonać oceny legalności wydanej decyzji pod kątem zastosowanej normy prawa materialnego. Zarazem jednak trzeba mieć na uwadze, że to norma prawa materialnego wskazuje, jakie okoliczności w sprawie są istotne i winny być ustalone celem jej zastosowania. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i prawidłowo odczytana hipoteza określonej normy prawa materialnego pozwalają zatem na niewadliwą subsumcję (tak NSA w wyroku z dnia 25 marca 2009 r. sygn. akt II GSK 825/08 – orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Materialnoprawną podstawą żądania wnioskodawcy był art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji, z uwagi na art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548). Takie też przepisy zastosowało w niniejszej sprawie Kolegium, które orzekało już po zmianie ustawy (ustawa zmieniająca co do zasady weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. – art. 15 tej ustawy). W konsekwencji dalsze rozważania Sądu odnoszą się do przepisów w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2013 r.

Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej może zostać przyznane jednej z osób wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, o ile osoba, nad którą sprawowana jest opieka wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania tej opieki. Zarazem podopieczny musi być osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przedmiotowe świadczenie może być przyznane innym osobom [niż matka i ojciec], na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy [aktualnie: Dz.U. z 2012, poz. 788] ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 17 ust. 1a wskazuje, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.

Ze względu na treść art. 128 i art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określenie kolejności, w jakiej obowiązek ten obciąża poszczególne osoby z kręgu zobowiązanych do alimentacji (krewnych w linii prostej i rodzeństwo), wygląda następująco: zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (por. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz pod red. H. Doleckiego i T. Sokołowskiego, LEX 2010, komentarz do art. 129). Zstępni w stosunku do uprawnionego do alimentacji to jego dzieci, wnuki, prawnuki, zaś wstępni to generacje starsze - rodzice, dziadkowie. Bezwzględnie obowiązujące uregulowania Kodeksu sprawiają, że osoba, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb, nie może wystąpić o alimenty do któregokolwiek spośród członków swej rodziny. W sytuacji, gdy uprawniony ma dorosłe dzieci i wnuki, to w takim przypadku najpierw powinien on dochodzić alimentów od zstępnych w bliższym stopniu, czyli najpierw od swoich dzieci (I stopień), a dopiero w razie niemożności ich uzyskania od nich, od dalszych wstępnych: kolejno: wnuków (II stopień) i dalej prawnuków (III stopień). W konsekwencji osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kluczowym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest zatem określenie stanu faktycznego pozwalającego na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy wśród osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny względem J. U. znajdują się takie, które są z nią spokrewnione w bliższym stopniu i są w stanie sprawować opiekę nad ta osobą. W dalszej kolejności oceny wymaga, kto tę opiekę faktycznie sprawuje, a dalej czy skarżący, o ile taką opiekę sprawuje, to w tym celu nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W rozpoznawanej sprawie tutejszy Sąd nie mógł skontrolować zasadności decyzji omawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią J. U., bowiem w aktach sprawy nie zgromadzono wszystkich dowodów niezbędnych do poczynienia stanowczych ustaleń w sprawie, w szczególności w zakresie stanu zdrowia dorosłych dzieci podopiecznej i możliwości pełnienia przez nich opieki nad niepełnosprawną matką; ponadto niedostatecznie wnikliwie zostały ocenione zgromadzone dowody, a tok rozumowania organów nie znalazł odpowiedniego wyczerpującego odzwierciedlenia w uzasadnieniach wydanych decyzji.

Odmawiając przyznania skarżącemu świadczenia, organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji, stwierdził, że wnioskodawca będący wnukiem podopiecznej nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem istnieją inne osoby spokrewnione w bliższym stopniu z osobą wymagająca opieki, tj. jej córka i syn, którzy nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności, a fakt ich niezdolności do pracy nie stanowi obiektywnej okoliczności wyłączającej możliwość sprawowania nad nią opieki. Przy tym stanowisko organów co do możliwości sprawowania opieki na matką przez J. U. jest nieoczywiste, natomiast w stosunku do E. K. organy uznały, że pomimo orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy nie może być uznana za osobę, która nie jest zdolna do sprawowania opieki nad matką, zaś organ odwoławczy zdaje się sugerować, że E. K., która według ustaleń mieszka w jednym domu z J. U., sprawuje nad nią opiekę. Przy tym Kolegium wskazało na nieprzedstawienie przez stronę skarżącą zaświadczeń lekarskich potwierdzających stan zdrowia E. K. i J. U.

Takie ustalenia organu II instancji są nieuprawnione wobec zaniechania zgromadzenia odpowiedniego materiału procesowego w sprawie. Zostały one poczynione co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem reguł w zakresie postępowania dowodowego, stąd też stwierdzone uchybienia całkowicie dyskwalifikują merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

W ocenie Sądu, skarżący trafnie zarzucił, że organy nie przejawiły odpowiedniej aktywności w zakresie pozyskania od strony, a także we własnym zakresie, odpowiednich dowodów. Trzeba bowiem pamiętać, że art. 23 ust. 1-4aa ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stanowi zamkniętego katalogu środków dowodowych, z których może i powinien korzystać organ przy rozstrzyganiu sprawy. Winien on zatem, w razie wątpliwości, korzystać z każdego dopuszczalnego prawnie środka dowodowego, zgodnie z dyspozycją art. 75 § 1 kpa powołanej ustawy poszukiwania dowodów w sprawie. Organy II instancji, powołując się na nieudokumentowanie stanu zdrowia E. K. i J. U., nie przejawił zarazem, tak jak i organ I instancji, inicjatywy w celu pozyskania stosownych zaświadczeń. W szczególności nie zwrócił się do wnioskodawcy o ich przedstawienie. Na dysponowanie materiałami, które mogą być uznane za dowodowy przydatne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, wskazuje treść skargi, jak i aktywność strony, która w postępowaniu sądowym przedłożyła do akt kserokopie dokumentacji medycznej dotyczącej tych osób, w tym wypis z orzeczenia dotyczącego okresowej niezdolności E. K. do samodzielnej egzystencji. Co więcej, powołana ustawa w art. 23 ust. 4aa przewiduje możliwość przeprowadzenia przez organ właściwy wywiadu środowiskowego w razie wątpliwości co do okoliczności, o których mowa w art. 17. Na potrzebę przeprowadzenia takiego wywiadu zasadnie zwrócił uwagę skarżący. Wywiad, w powiązaniu z innymi dowodami, posłużyć może do stanowczego ustalenia kto spośród zstępnych ma rzeczywistą możliwość opiekowania się J. U. i kto ją sprawuje oraz w jakich warunkach. Dodać należy, że nawet ewentualne wspólne zamieszkiwanie wszystkich zstępnych, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec tej osoby, nie może stanowić rozstrzygającego dowodu, że bliżsi zstępni (córka lub syn) sprawują opiekę nad swoją matką.

Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, że sprawa wymaga przeprowadzenia odpowiednich dowodów, które pozwolą na jednoznaczne rozstrzygnięcie co do wszystkich okoliczności niezbędnych dla załatwienia wniosku skarżącego. Sąd zarazem wskazuje, że nie przeprowadzał dowodów z kserokopii dokumentów przedstawionych przez stronę, gdyż nie były to dowody, których przeprowadzenie wyczerpywałoby dyspozycję przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a. Nie jest też zadaniem sądu administracyjnego wyręczanie organów administracji i przeprowadzenie stanowczych ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Zatem rzeczą organów będzie przeprowadzenie dowodów z tej dokumentacji, która wcześniej nie została przedstawiona w postępowaniu administracyjnym. Niemniej jednak, rozstrzygając sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), Sąd stwierdza, że następcze względem daty rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracyjne orzeczenie dotyczące zdolności E. K. do samodzielnej egzystencji istotnie rzutuje na ocenę możliwości sprawowania przez tę osobę opieki nad swoją niepełnosprawną matką. Tym bardziej podaje też w wątpliwość prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy w niniejszej sprawie w odniesieniu do warunków sprawowania opieki nad J. U.. W tym zakresie doszło w sprawie do naruszenia przepisów postępowania (jak już wspomniano, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa). W konsekwencji nastąpiła błędna subsumcja sytuacji skarżącego do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naruszenie przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, determinując kierunek jej rozstrzygnięcia poprzez odmowę przyznania skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium rozważy możliwość uzupełnienia materiału procesowego w trybie art. 136 kpa (w tym zlecenie właściwemu organowi przeprowadzenia wywiadu środowiskowego) i zaistnienie warunków do jego oceny pod kątem ustalenia podstawowych okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w zakresie spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a powołanej ustawy do przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia. Organ powinien przy tym mieć na uwadze, że ewentualne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na zasadzie art. 138 § 2 kpa jakkolwiek nie jest wykluczone, to – pozostając swego rodzaju ostatecznością w w dwuinstancyjnym modelu rozstrzygania sprawy administracyjnej – wymaga wyczerpującego i przekonującego uzasadnienia.

W tym miejscu Sąd uznał tak że za właściwe wspomnieć, że z urzędu jest Sądowi wiadome, iż w sprawie o sygn. akt I OSK 1774/12 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2013 r. wydanym na podstawie art. 187 § 1 p.p.s.a. przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: czy osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny [konkretnie wobec wuja], legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.)? Okoliczność ta nie stanowiła jednakże, w przekonaniu tutejszego Sądu, podstawy do fakultatywnego zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że zasadniczo uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie, w której została podjęta (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona jednak także tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że uchwała taka dotyczy nie tylko danej sprawy, ale wszystkich spraw o podobnym stanie faktycznym i prawnym (por. J. Drachal, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s.868 oraz wyroki NSA z dnia 13 marca 2008 r. II FSK 147/07, z dnia 27 listopada 2007r. I FSK 1385/07, z dnia 11 grudnia 2007 r. I FSK 231/07, z dnia 28 lipca 2005 r. II FSK 576/05).

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, Sąd wskazuje, że po pierwsze, konkretna uchwała w sprawie o sygn. akt I OSK 1774/12 nie została jeszcze podjęta. Po drugie, sprawa rozpatrywana przez tutejszy Sąd dotyczy innego stanu faktycznego, bowiem wnioskodawcą jest wnuk osoby wymagającej opieki, a zatem zstępny, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Natomiast pytanie prawne dotyczy osoby, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, bowiem w tej sprawie opieka sprawowana jest nad wujem.

Trzeba także mieć na uwadze, że w obrocie prawnym istnieje obowiązująca uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt II FPS 4/08 (ONSAiWSA 2009/4/62), w której tezie NSA stwierdził, że artykuł 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie stanowi podstawy do zawieszenia przez wojewódzki sąd administracyjny z urzędu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w innej sprawie tego samego rodzaju, w której zapadło już orzeczenie, ale zostało ono zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.