Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 64/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7,77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy Miejskiej [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 64/21

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia nr [...] listopada 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni [...] m2, stanowiącej obecnie część gruntu uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] :

1) uchyliła zaskarżoną decyzję w całości;

2) odmówiła stwierdzenia nabycia przez gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...].

Powyższa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Wojewoda [...] powołaną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] stwierdził nabycie przez gminę [...], z mocy prawa w dniu [...] maja 1990 r. nieodpłatnie własności oznaczonej wyżej nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przedmiotowa działka posiadała charakter leśny i od 1978 r. figurowała w ewidencji gruntów jako las. Na dzień [...] maja 1990 r. nie wchodziła w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, gdyż Lasy Państwowe nie legitymowały się na dzień ustawowej komunalizacji żadnym tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. Nieruchomość będąca przedmiotem postępowania nie została również przekazana w trybie obowiązującej wówczas ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Działka nr [...] była wpisana do ewidencji gruntów w grupie rejestrowej IVd. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. (M.P. z 1969 r. Nr 11, poz. 98) w sprawie ewidencji gruntów obowiązującym na dzień 27 maja 1990 r. - były to inne państwowe i społeczne grunty nie będące gospodarstwami rolnymi, położone na obszarach miast, osiedli i gromad. Organ I instancji wykazał prawo własności Skarbu Państwa do niniejszej nieruchomości - stwierdzone postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] stycznia 1960 r. o stwierdzeniu zasiedzenia (sygn. akt Ns. [...]). Działka gruntu o numerze ewidencyjnym [...] stanowiła część dawnego majątku hrabiego M. P., podzielonego na działki budowlane. Aktualnie objęta jest księgą wieczystą KW nr [...].

Organ I instancji wskazał, ze przedmiotowa nieruchomość jako pochodząca z dóbr hrabiego M. P. objęta została planem parcelacyjnym podziału dawnego majątku na działki budowlane, a zatem utraciła charakter leśny.

Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że dla celów komunalizacji podstawowe znaczenie ma funkcja jaką dla określonej nieruchomości wyznacza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dniu [...] maja 1990 r. miasto [...] nie posiadało miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pierwszy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony został Uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 1994 r. nr [...] gdzie wykazuje przedmiotową działkę jako tereny zieleni urządzonej/parki.

Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] złożyło Państwowe Gospodarstwo Leśne - Nadleśnictwo [...], wnosząc o jej uchylenie lub ewentualne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji Nadleśnictwo [...] zarzuciło m.in. nieprawidłową ocenę materiału dowodowego oraz wskazało, że sporna nieruchomość była wyłączona z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) "bowiem Lasy Państwowe nie miały także statusu przedsiębiorstwa państwowego, a administrowane przez te Lasy mienie służyło wykonywaniu zadań publicznych należących do ministra właściwego do spraw leśnictwa, jako naczelnego organu administracji rządowej.".

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpoznaniu odwołania Nadleśnictwa [...], decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] orzekła o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2018 r. sygn., akt I SA/Wa 1314/18 uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], stwierdzając, iż organ II instancji nie dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego pomimo jego zgromadzenia przez wojewodę. Sąd zakwestionował również zasadność podjęcia rozstrzygnięcia eliminującego na zasadzie art. 138 § 2 Kpa decyzję organu pierwszej instancji bez wskazania m.in. jakie ustalenia lub dokumenty powinny być zgromadzone w wyniku ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd wobec Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wskazał, iż w ponownym rozpatrzeniu prowadzonym w postępowaniu odwoławczym dokona samodzielnej analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy i w aspekcie tych ustaleń stanu faktycznego dokona subsumcji do normy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.), mając przy tym na uwadze obowiązujące na dzień 27 maja 1990 r. przepisy ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym oraz ustawy o ochronie gruntów leśnych i rolnych.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa ponownie rozpatrując sprawę uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia przez gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...].

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazała, że decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ww. ustawy. Organ orzekający w postępowaniu komunalizacyjnym ma obowiązek zbadać, czy mienie które podlegać ma komunalizacji stanowiło własność Skarbu Państwa oraz czy należało na dzień 27 maja 1990 r. do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego oraz czy nie podlega wyłączeniu spod komunalizacji na podstawie art. 11 powołanej ustawy.

Zgodnie z ww. art. 11 składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej.

Organ odwoławczy podkreślił, że zarówno gmina [...], jak i Nadleśnictwo [...] nie dysponowały - sformalizowanym stosownym dokumentem (decyzją) dotyczącym danej działki - tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości (w aktach sprawy brak jest odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości opisanej w sentencji niniejszej decyzji, opartego na stosownej decyzji/umowie ustanawiającej prawo do danej nieruchomości).

Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji analizy wymagają właściwe regulacje w ww. zakresie. Wskazał, że w orzecznictwie nie jest kwestionowane opieranie ustalenia co do należenia mienia do gminy w oparciu o zarząd ewentualnie sprawowany na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przepis ten nie wyklucza jednak oddania danych nieruchomości w zarząd innego niż gmina podmiotu na podstawie generalnej regulacji.

Wobec tego organ dokonał rozważenia przepisów dotyczących zarządu lasami państwowymi.

Wskazał, że w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, tj. 27 maja 1990 r. problematykę państwowych lasów i gruntów leśnych regulowała ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 6, poz. 494), która definiowała pojęcie państwowego gospodarstwa leśnego. Na podstawie art. 1 ust. 1 tej ustawy państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego (budowlami, urządzeniami technicznymi, transportowymi, komunikacyjnymi itp.), jak również zakładami przemysłu leśnego, stanowią państwowe gospodarstwo leśne.

Podkreślił, że regulacja ta w sposób autorytatywny i jednoznaczny wskazuje jakie grunty "stanowią" państwowe gospodarstwo leśne.

Wskazał, że przedmiotowa regulacja ma charakter szczególny w stosunku do regulacji wskazującej na możliwy zarząd gminy, wyłączając tym samym ustalenie należenia gruntu do gminy na dzień 27 maja 1990 r., a tym samym komunalizację.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że gdyby uznać nawet, że podważenie przesłanki należenia danego gruntu do gminy w trybie art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) jest niewystarczające, to zgodnie art. 11 pkt 1 ww. ustawy składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Wystarczy więc samo "służenie" (a więc choćby pozostawanie w zasobach danego organu). Toteż z ww. przepisami należy zestawić art. 6 ust. 1 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, zgodnie z którym Minister Leśnictwa sprawuje zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę nad państwowym gospodarstwem leśnym. A zatem właściwe przedsiębiorstwo zarządzało lasami i związanymi z nimi gruntami w istocie na rzecz tudzież pod kierownictwem ww. ministra, stanowiąc de facto jego aparat pomocniczy. Z powyższego organ również wywodzi wyłączenie z komunalizacji.

Organ odwoławczy odniósł się do art. 29 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym, zgodnie z którym Minister Leśnictwa przekaże na rzecz przedsiębiorstw lasów państwowych majątek Skarbu Państwa w zakresie, wynikającym z czynności odpowiednich przedsiębiorstw. Przekazanie majątku nieruchomego w zarząd i użytkowanie, a ruchomego na własność przedsiębiorstw nastąpi protokolarnie.

Organ podkreślił, że protokół o którym mowa w powyższym art. ma jedynie znaczenie wykonawcze i teoretycznie można rozważyć jego podpisanie nawet obecnie. W ocenie KKU nie można więc poprzez brzmienie art. 29 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym podważać jednoznacznej regulacji z art. 1 ust. 1 ustawy, zwłaszcza że można próbować przywołany art. 29 odnosić do innych nieruchomości niż wskazane w art. 1 ust. 1 (np, budynków biurowych dla przedsiębiorstw leśnych nawet w wielkich miastach, które trudno jest ujmować w kategoriach art. 1 powyższej ustawy).

Wskazał również, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z dnia 26 marca 1982 r. (Dz. U. poz. 79, ze zm.) obowiązującej w dniu 27 maja 1990 r. gruntami leśnymi są w szczególności grunty:

1) określone w ewidencji gruntów jako lasy,

2) znajdujące się pod uprawą leśną.

Zdaniem organu jeśli nie wobec braku przesłanki należenia nieruchomości do danej gminy (na czym oparła się Komisja), to wobec zaistnienia przesłanek wyłączeniowych przedmiotowa nieruchomość nie podlega komunalizacji z mocy prawa.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia nr [...] listopada 2020 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina Miejska [...].

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj.: art. 107 § 1 pkt 7 Kpa polegające na błędnym pouczeniu o możliwości zastosowania środka zaskarżenia od wydanej decyzji;

2) przepisów postępowania, tj.: art. 138 § 2 pkt 2 kpa polegającej na uchyleniu zaskarżonej decyzji będącej przedmiotem odwołania i odmowie stwierdzenia nabycia przez Gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr ew. [...], obr. [...], o pow. [...] m2 bez merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym niewskazanie dowodów na podstawie, których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, podczas gdy organ odwoławczy, doszedł do przekonania o konieczności wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, winien uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 pkt 2 K.p.a., czego nie uczynił;

3) przepisów postępowania, tj.: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 Kpa przez niewyczerpujące i niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności przez brak dokonania analizy i oceny dowodów z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji, dokonując w sprawie jedynie wywodu prawnego wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisów;

4) przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U Nr 32, poz. 191, ze zm.), przez jego niezastosowanie i - wskutek naruszenia przepisów postępowania - stwierdzenie, że organ miał obowiązek w toku postępowania ustalić charakter mienia będącego przedmiotem nabycia, bowiem dla celów komunalizacji konieczne jest ustalenie charakteru nieruchomości, podczas, gdy w świetle art. 5 ust. 1 ww. ustawy, przesłanką uzyskania przez gminę własności mienia jest to, aby mienie w dniu wejścia w życie tej ustawy, czyli w dniu 27 maja 1990 r., było własnością Skarbu Państwa i jednocześnie, aby należało do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 wskazanej ustawy.

W uzasadnieniu skargi skarżący zwrócił uwagę, że w zaskarżonej decyzji zawarta jest sprzeczność, bowiem z jednej strony organ podaje, że prawo własności ww. nieruchomość należy do Skarbu Państwa, że Gmina [...] oraz Nadleśnictwo [...] nie dysponowały żadnym "sformalizowanym stosownym dokumentem (decyzją) dot. danej działki - tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości)", po czym dokonuje szerokiej interpretacji i oceny prawnej w wyniku, której dochodzi do konkluzji, że właściwym w sprawie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi las, jest Minister Leśnictwa. Przy czym przy dokonaniu tej swoistej wykładni prawnej organ całkowicie odszedł od wskazania dlaczego w jego ocenie nie zachodzą przesłanki do nabycia prawa własności ww. nieruchomości przez Gminę [...] i dlaczego, w tej konkretnej sprawie, właściwym w sprawie jest Minister Leśnictwa.

Skarżący podkreślił, że w jego ocenie Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że przedmiotowa nieruchomość pochodzi z dawnego majątku hrabiego M. P. który został objęty planem parcelacyjnym i podzielony na działki budowlane, a zatem nieruchomość utraciła charakter lasów, co całkowicie pomija Komisja w zaskarżonej decyzji. Ponadto KKU nie wzięła pod uwagę okoliczności, że sporna działka była objęta na dzień 27 maja 1990 r. koncepcją planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] z 1989 r. i zgodnie z ta koncepcją stanowiła teren zieleni parkowej oznaczony na rysunku planu symbolem B-10-8, co wynika z Informacji Kierownika Referatu Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Potwierdzonej to zostało Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] maja 1994 r., gdzie stwierdzono, iż przedmiotowa działka stanowi teren zieli uporządkowanej (parki). Nieruchomość ta nie była zatem objęta gospodarką leśną.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje z kolei art. 77 § 1 Kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto, zgodnie z art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W rozpoznawanej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia nr [...] listopada 2020 r. nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka ewidencyjna nr [...], o powierzchni [...] m2, w całości oraz odmówiła stwierdzenia nabycia przez gminę [...], z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości położonej w [...], przy ulicy [...], , bowiem uznała, że w dniu 27 maja 1990 r. tj. w dniu wejścia w życie powołanej ustawy , przedmiotowa nieruchomość stanowiła las. Nie należała wobec tego do którejkolwiek z jednostek wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy w związku z czym, na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, nie podlegała komunalizacji.

Jeśli chodzi o dopuszczalność komunalizacji z mocy prawa mienia stanowiącego grunty leśne wskazać należy, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa słusznie zwróciła uwagę, iż grunty leśne wchodzące w dacie 27 maja 1990 r. w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W dacie wejścia w życie tej ustawy obowiązywała bowiem ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji państwowej (art. 1 i art. 6 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym), a to skutkuje stwierdzeniem, że nieruchomość stanowiąca grunt leśny nie należała do rady narodowej ani terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstwa bądź zakładu albo innej jednostki, dla których ww. organy pełniły funkcje organu założycielskiego (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.).

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie miało więc ustalenie, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła las lub grunt związany z gospodarką leśną oraz czy w związku z tym w dacie 27 maja 1990 r. wchodziła w skład zasobu państwowego gospodarstwa leśnego. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie, z naruszeniem art. 77 § 1 Kpa, nie zebrały i nie rozpatrzyły w wyczerpujący sposób materiału dowodowego dla dokonania jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii. Z akt sprawy wynika, że dokumentami, w oparciu o które organy obu instancji poczyniły ustalenia, iż sporna nieruchomość stanowiła las, są wypisy z ewidencji gruntów.

Należy ponadto pamiętać, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Inaczej bowiem niż plan zagospodarowania przestrzennego, który określa przeznaczenie danego terenu, ewidencja gruntów zawiera jedynie informacje o faktycznym rodzaju użytku gruntowego. W konsekwencji, wpis w ewidencji gruntów może być uznany jedynie za środek dowodowy, a nie za przesłankę prawną przewidzianą w ustawie z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym.

Organy ewidencji rejestrują jedynie stany faktyczne i prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. W tym znaczeniu zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wtórny.

Należy zwrócić uwagę, że Organ odwoławczy nie przedstawił żadnych dokumentów w oparciu o które przedmiotowa działka została zakwalifikowana jako grunt leśny.

Organ administracji powinien wnikliwie zbadać, czy będąca przedmiotem postępowania komunalizacyjnego nieruchomość według stanu na dzień 27 maja 1990 r., rzeczywiście stanowiła las, biorąc pod uwagę , że nieruchomość ta wchodziła w skład dawnego majątku hrabiego P.. W tej sprawie nieobojętny jest także pierwotny sposób nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia stwierdzonego postanowieniem Sądu Powiatowego w [...] z dnia [...] stycznia 1960 r. o stwierdzeniu zasiedzenia (sygn. akt [...]).

Tymczasem jeśli chodzi o lasy, to trzeba wziąć pod uwagę, że lasy stanowiące majątek osób fizycznych i prawnych określone w dekrecie z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U Nr 15, poz. 82 ze zm.) stały się własnością Skarbu Państwa w dniu wejścia w życie tego dekretu, czyli 27 grudnia 1944 r. Odnosiło się to także do lasów stanowiących części majątków ziemskich podlegających przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, lasy te bowiem nie zostały objęte reformą rolną. Według powołanego dekretu przejście własności określonych w dekrecie lasów na Skarb Państwa następowało z mocy samego prawa (ex lege), przy czym dekret ten nie przewidywał stwierdzenia w formie decyzji organu administracji państwowej, że określone lasy i grunty leśne podlegały działaniu jego przepisów. Zgodnie z przepisami § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa – Dz. U. 1945 r., Nr 4, poz. 16) lasy i grunty leśne objęte działaniem dekretu przejmowała, na podstawie protokołów, Dyrekcja Naczelna Lasów Państwowych przez właściwe dyrekcje lasów państwowych.

Skoro jak twierdzi KKU przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. las, to należy wyjaśnić, czy nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Państwa, czy też zachodziły przeszkody do zastosowania w stosunku do niej przepisów dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r., takie mianowicie, że nie był to grunt leśny, co tym samym potwierdzałoby konieczność uzyskania przez Skarb Państwa tytułu prawnego do nieruchomości w innym trybie (np. zasiedzenia). Te kwestie wymagają wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ administracji.

Ponownie rozpoznając sprawę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uwzględni przedstawione przez Sad rozważania, zaś ustalenia i swoje stanowisko wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, które winno odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego do rzeczywistej sytuacji faktycznej zaistniałej w rozpatrywanej sprawie, stosownie do treści art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r., Dz. U. poz. 718, ze zm.), orzekł jak w sentencji.