Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 427/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 130a ust. 10h
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Dnia 21 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 roku sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), utrzymał w decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.; znak: [...] w przedmiocie ustalenia solidarnie wobec właściciela pojazdu – M. B. i kierującego pojazdem M. Z. kosztów z tytułu usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki VW Passat o nr rejestr. [...] w kwocie 9 558,96 zł.

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 2 października 2016 r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej w Policji P. wydał dyspozycję usunięcia z drogi pojazdu marki VW Passat o nr rejestr. [...] i umieszczenia na parkingu strzeżonym w K.

Powiadomieniem z dnia 2 października 2016 r. Komenda Powiatowa w Policji P. poinformowała M. B. o usunięciu ww. pojazdu z drogi z powodu naruszenia przepisów prawa o ruchu drogowym, miejscu odholowania pojazdu i skutkach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego. Powiadomienie wraz z pouczeniem zostało doręczone M. B. w dniu 3 października 2016 r.

Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. po rozpoznaniu wniosku Starosty [...] orzekł o przepadku na rzecz Powiatu [...] samochodu osobowego marki VW Passat o nr rej. [...] wskazując w uzasadnieniu, że właścicielem pojazdu jest M.B.. Postanowienie jest prawomocne od dnia 19 maja 2017 r.

Z uwagi na bardzo zły stan pojazdu i niską wartość, w dniu 19 czerwca 2017 r. pojazd został przekazany do demontażu.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. ustalił opłatę w wysokości 9 558,96 zł z tytułu kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem pojazdu marki VW Passat o nr rej. [...] - solidarnie dla właściciela pojazdu – M. B. oraz kierującego pojazdem – M. Z..

Od powyższej decyzji M. Z. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie poprzez wadliwe ustalenie, że:

- w dniu 2 października 2016 r. tj. w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] właścicielem pojazdu był M. B. podczas, gdy z ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny w sprawie o sygn. [...]z uzasadnienia wyroku z dnia 23 kwietnia 2018 r. wynika, że właścicielem pojazdu był R. W., partner matki .M B., zaś M. B. za zgodą właściciela użytkował wskazany pojazd,

- w dniu 2 października 2016 r., tj. wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki Volkswagen Passat nr rej. [...] M. Z. miał tytuł prawny do użytkowania pojazdu od użytkownika M. B., w sytuacji gdy M. Z. usiadł za kierownicą pojazdu, a M. B. spał na tylnym siedzeniu po lewej stronie samochodu i nie wydał zgody M. Z. na użytkowanie pojazdu.

Zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że na M. Z. solidarnie z M. B. ciąży obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem przedmiotowego pojazdu podczas gdy art. 130a ust. 10i cyt. ustawy statuuje odpowiedzialność solidarną osoby dysponującej pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu, tymczasem M.Z. w dniu 2 października 2016 r. władał pojazdem bez tytułu prawnego jakiegokolwiek, wobec tego odpowiedzialności na podstawie tego przepisu nie może ponosić.

Wniósł o włączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy o sygn. akt [...], a w szczególności zeznań R. W. i M. B. na okoliczność ustalenia właściciela ww. pojazdu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazało, że zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Stosownie do treści art. 130a ust. 5c ustawy, pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Na podstawie art. 130a ust. 10i, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W myśl art. 130a ust. 10j, termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W rozpatrywanej sprawie w dniu 2 października 2016 r. wydana została dyspozycja usunięcia pojazdu marki VW Passat o nr rej. [...] i umieszczenia na parkingu strzeżonym Pomoc Drogowa i Parking Strzeżony P. B. w K.. Kierującym ww. pojazdem był M.Z.. Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r., sygn. akt: [...] po rozpoznaniu sprawy z udziałem M. B. orzekł o przepadku pojazdu marki VW Passat o nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie jest prawomocne od dnia 19 maja 2017 r.

Kolegium stwierdziło, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Powyższe kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego wbrew zarzutom skarżącego stosownie do art. 365 § 1 k.p.c., orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym nie określają terminu do złożenia wniosku przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu. W art. 130a ust. 10 ustawy wskazano jedynie, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu oraz przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a ww. ustawy).

W niniejszej sprawie właściciel pojazdu M. B. został prawidłowo powiadomiony o obowiązku odbioru pojazdu i o skutkach jego nieodebrania, powinien pojazd odebrać, w innym przypadku powinien liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów związanych z jego przechowywaniem na parkingu strzeżonym. Wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym ma charakter związany, co oznacza, że w każdym przypadku ziszczenia się przesłanek wskazanych w tym przepisie właściciel pojazdu będzie obciążony kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, niezależnie od tego, kiedy wydana została dyspozycja usunięcia i kiedy sąd orzekł przepadek pojazdu.

Prawidłowo Starosta [...] wskazał, że na ustaloną opłatę w wysokości 9 558,96 zł składają się: koszty usunięcia pojazdu w wysokości 480 zł; koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym w łącznej wysokości 8 892 zł, (tj. od 2 października 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. - 90 dni, stawka za dzień – 39 zł, czyli – 3 510 zł; od 1 stycznia 2017 r. do 18 maja 2017 r. – 138 dni, stawka za dzień 39 zł, czyli - 5 382 zł), koszt wyceny przedmiotowego pojazdu w wysokości 186,96 zł, udokumentowanej fakturą VAT nr 19/RZ/2017 z dnia 27 kwietnia 2017 r.

Odnosząc się zarzutów postawionych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do treści art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. W tym przypadku chodzi o jakikolwiek tytuł prawny do pojazdu - inny niż własność, z którym wiąże się uprawnienie do używania pojazdu (np. użytkowanie, leasing, najem, użyczenie), a który w określonych przypadkach może powstać na skutek czynności odformalizowanych, w tym w sposób dorozumiany.

Wbrew zarzutom skarżącego organy w ramach niniejszego postępowania nie prowadzą żadnego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 10e ustawy w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Prawomocne natomiast postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu jest wiążące dla organów administracji publicznej nie tylko w zakresie wynikającym wprost z treści rozstrzygnięcia, ale również w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jego wydania.

W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. po przeprowadzeniu postępowania z udziałem M. B. orzekł o przepadku pojazdu mechanicznego marki VW Passat o nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]. Prawomocne postanowienie sądu powszechnego wiąże nie tylko ten sąd, ale również organy administracji publicznej oraz uczestnika postępowania, co w konsekwencji oznacza, że negowanie faktu, że M. B. był właścicielem przedmiotowego pojazdu nie mogło zostać uwzględnione.

Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że na etapie ustalania kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania, dochodzi do konieczności uwzględnienia bezwzględnej mocy wiążącej orzeczenia sądu w sprawie przepadku pojazdu. Wydanie orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi poprzedza m.in. ustalenie co do tożsamości osoby uprawnionej do jego odbioru, tu: właściciela pojazdu. Dla postępowania, w którym dochodzi do ustalenia kosztów podlegających zwrotowi, prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu ma znaczenie prejudycjalne, kształtuje bowiem stan faktyczny, z jakim ustawodawca związał obowiązek ponoszenia przez właściciela kosztów, do jakich doszło na skutek usunięcia pojazdu z drogi. Na tym etapie wątpliwości organu co do trafności ustaleń poczynionych przez sąd nie mogą prowadzić do zakwestionowania wydanego orzeczenia. Wadliwość ustaleń faktycznych, na jakich oparł się sąd orzekający w sprawie przepadku pojazdu, bez uprzedniego wzruszenia tego orzeczenia, nie może być podstawą do wyprowadzenia wniosku o potrzebie zweryfikowania przez organ dostrzeżonych nieprawidłowości i ewentualnego przyjęcia odmiennych danych. Charakter spraw o zatrzymaniu pojazdu, przepadku pojazdu i obowiązku zwrotu kosztów z tym związanych wymaga jednolitości w aspekcie przedmiotowo-podmiotowym. Organy administracji są zatem związane prawomocnym orzeczeniem w sprawie przepadku pojazdu, przez co nie zobowiązane są do dokonywania odrębnych ustaleń faktycznych w zakresie danych właściciela samochodu w dacie wydania dyspozycji usunięcia z drogi pojazdu.

Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy - w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 września 2010 r., mającym zastosowanie w odniesieniu do pojazdu marki VW Passat o nr rej. [...] stanowiącego własność M. B. - utrata własności pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i nast. ustawy - następuje w oparciu o prawomocne orzeczenie sądu o przepadku pojazdu na rzecz powiatu, które ma charakter konstytutywny (prawotwórczy). Celem ustawodawcy przy nowelizacji art. 130a ust. 10 ustawy polegającej na zastąpieniu dotychczasowej konstrukcji przejścia własności pojazdu z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa (w związku z uznaniem nieodebranego pojazdu za porzucony z zamiarem wyzbycia się), konstrukcją sądowego przepadku pojazdu na rzecz powiatu, w połączeniu z dodaniem do ustawy art. 130a ust. 10h było skłonienie hipotetycznego właściciela do odbioru pojazdu z parkingu po uiszczeniu stosownych opłat oraz zredukowanie liczby pozostawionych i nieodebranych pojazdów, co w konsekwencji miało wpłynąć również na poprawę stanu środowiska naturalnego, bowiem znaczną cześć pojazdów usuniętych i nieodebranych przez uprawnioną osobę stanowią pojazdy zdekapitalizowane, przedstawiające niewielką wartość.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10i ustawy poprzez przyjęcie, że na skarżącym solidarnie z M. B. ciąży obowiązek zapłaty kosztów z tytułu usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu na podstawie innego tytułu niż własność, podczas gdy skarżący w dniu 2 października 2016 r. władał pojazdem bez tytułu prawnego jakiegokolwiek i wobec powyższego nie może ponosić odpowiedzialności na podstawie tego przepisu. Wniósł o załączenie do akt niniejszej sprawy akt sprawy o sygn. [...] na okoliczność ustalenia, kto faktycznie był właścicielem ww. pojazdu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że M. B. w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, tj. 2 października 2016 r. nie był właścicielem wskazanego wyżej pojazdu. Okoliczność ta wynika bezpośrednio z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. [...]. Wbrew ustaleniom organu osobami solidarnie odpowiedzialnymi za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki VW Pasat nr [...] w kwocie 9 558,96 zł powinien być R. W. jako właściciel oraz M. B. jako użytkownik, czyli posiadający inny niż własność tytuł prawny do pojazdu.

Skarżący wskazał również, że oprócz wskazanego wyżej naruszenia przepisów proceduralnych organ wadliwie ustalił również, że skarżący posiadał tytuł prawny do użytkowania pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że w dniu zdarzenia, tj. 2 października 2016 r. kierującym pojazdem był skarżący jednakże, jak wynika z ustaleń sądu w sprawie o sygn. akt [...] nie miał żadnego tytułu prawnego do korzystania z pojazdu. Skoro bowiem, jak wynika z uzasadnienia wyroku M. B. spał w momencie kiedy M. Z. zdecydował się prowadzić samochód nie wyraził żadnej zgody na korzystanie z pojazdu. Zatem M. Z. nie miał tytułu prawnego do korzystania z pojazdu, ani od właściciela R. W. ani od użytkownika M. B..

W ocenie skarżącego doszło zatem do wadliwego zastosowania prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że to na skarżącym solidarnie z M. B. ciąży obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem przedmiotowego pojazdu. Przepis art. 130a ust. 10i ustawy statuuje odpowiedzialność solidarną osoby dysponującej pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu oraz właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie właścicielem pojazdu był R. W., a osobą dysponującą pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu był M. B. jako użytkownik.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu w dniu 21 listopada 2019 r. pełnomocnik skarżącego M. Z. cofnęła wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej wskazując, że uzasadnienie wyroku karnego załączonego do akt administracyjnych powinno być wystarczające.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej – w skrócie – p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez organy samorządowe.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem rozpoznania jest decyzja SKO w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia solidarnie dla właściciela pojazdu M. B. oraz kierującego pojazdem M. Z. kosztów związanych z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie 9.558,96 zł.

Skargę na powyższą decyzję wniósł tylko pełnomocnik M. Z..

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 130a ust. 10h i ust. 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej: ustawą; p.r.d.). Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Zatem, przed wydaniem decyzji w sprawie nałożenia obowiązku uiszczenia kosztów wynikających z usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz sprzedaży pojazdu, organy powinny ustalić właściciela pojazdu i ewentualnie osobę we władaniu której znajdował się pojazd w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu bo to te osoby są stroną tego postępowania i są zobowiązane (solidarnie) do ponoszenia wskazanych kosztów.

W rozpoznawanej sprawie, prawomocnym (od 19 maja 2017 r.) postanowieniem z 20 marca 2017 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ł. orzekł przepadek na rzecz Powiatu [...] samochodu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...], zasądził od uczestnika postępowania – M. B. na rzecz wnioskodawcy Powiatu [...] kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że właścicielem przedmiotowego pojazdu jest M. B.. Wskazał, że został on wezwany do odbioru przedmiotowego pojazdu.

Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 K.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych (P. Telenga, Komentarz aktualizowany do art. 365 K.p.c., Lex).

W wyroku z dnia 5 października 2012 r. (sygn. akt [...]) Sąd Najwyższy wskazał, że związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 K.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu (Lex nr 1231342). Dodatkowo należy przywołać rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2011 r. (sygn. akt III CSK 161/10), zgodnie z którym określony w art. 365 K.p.c. zakres związania sądu treścią prawomocnego orzeczenia oznacza natomiast zakaz dokonywania ustaleń sprzecznych z uprzednio osądzoną kwestią a nawet niedopuszczalność prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego. Moc wiążąca jest przedmiotem rozpoznania wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa, a kwestia rozstrzygnięcia wcześniejszym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Odnosi się ona, po pierwsze do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i po drugie do waloru prawnego rozstrzygnięcia zawartego w treści orzeczenia. Skutkiem pozytywnym jest to, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu stwarza taki stan prawny, jaki z niego wynika, czyli sądy rozpoznające spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to przyjęto we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym zatem postępowaniu, w którym pojawi się ta sama kwestia, nie może być już badana. Związanie dotyczy sentencji wyroku i motywów w tych granicach, jakie stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W konsekwencji nikt nie może kwestionować faktu istnienia prawomocnego wyroku i jego treści. Podobnie wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyrokach z: 10 lutego 2010 r. (sygn. akt II PK 212/09), z 16 lipca 2009 r. (sygn. akt I CSK 456/08) oraz w postanowieniu z 3 lutego 2010 r. (sygn. akt II CSK 414/09. (Lex nr 785884).

Mając powyższe na względzie Sąd przypomina, że zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10i ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Użyte w przepisie art. 130a ust. 10h p.r.d. określenie "zakończenia postępowania" odnosi się do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. W myśl natomiast art. 130a ust. 10 ustawy, Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Jak wynika z akt sprawy, strona została prawidłowo powiadomiona o powyższym.

W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy w Ł., wydając przedmiotowe postanowienia z 20 marca 2017 r. przyjął, że w myśl art. 130a ust. 10e ustawy zostały spełnione wszystkie przesłanki do orzeczenia przepadku ustalając tym samym, że właściciel lub osoba uprawniona została prawidłowo powiadomiona o możliwości odebrania pojazdu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy w Ł. wskazał, że właścicielem spornego samochodu jest M. B. (w przedmiotowej sprawie solidarnie odpowiedzialny ze skarżącym M. Z.). Jednoznaczne wskazanie właściciela przedmiotowego pojazdu w uzasadnieniu wyroku, jest niewątpliwie koniecznym uzupełnieniem rozstrzygnięcia niezbędnym dla wyjaśnienia jego zakresu, indywidualizującym sentencję wyroku w zakresie oznaczenia właściciela pojazdu, którego przepadek orzeczono. Tym samym, prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z 20 marca 2017 r. ma rozstrzygające znaczenie dla oznaczenia prawa własności spornego samochodu i wiąże Sąd oraz organy orzekające w tej sprawie.

Sąd administracyjny, jak również organy administracji publicznej, związane są tym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł., który w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia jednoznacznie przesądził, że właścicielem samochodu marki Volkswagen Passat o numerze rejestracyjnym [...] był M. B.. Dlatego też, przedstawione w odwołaniu i w skardze do WSA w Łodzi stanowisko, że M. B. nie był właścicielem spornego pojazdu, co w ocenie skarżącego wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Ł. w sprawie karnej [...] prowadzonej przeciwko M. Z. nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu. Jeszcze raz należy bowiem powtórzyć, że zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Oznacza to, że inne sądy, organy państwowe oraz organy administracji publicznej, rozstrzygające w sprawach innych niż karne (art. 365 § 2 K.p.c.) nie mogą dokonać odmiennej oceny prawnej roszczenia, ale także nie mogą dokonać odmiennych ustaleń faktycznych.

Dodatkowo, nie bez znaczenia dla oceny prawidłowości dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych w rozpoznawanej sprawie ma bezsporna okoliczność, że M. B. będący uczestnikiem toczącego się postępowania przed Sądem Rejonowym w Ł. doprowadził do uprawomocnienia się postanowienia orzekającego przepadek spornego samochodu na rzecz Powiatu [...], pomimo, że z uzasadnienia tego postanowienia bezspornie wynikało, że Sąd ten ustalił, że był właścicielem tego samochodu w dniu dyspozycji jego usunięcia. Skarżący nie kwestionował w żaden sposób tych ustaleń. Ustalenia te wynikają też jednoznacznie ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentach w postaci umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego samochodu z dnia 2 maja 2016 r. , w której jako kupujący występuje M. D. B. (karta 7 akt admin.) oraz notatka urzędowa z dnia 10 października 2016 r. dokonania sprawdzenia w Centralnej Ewidencji Pojazdów właściciela pojazdu marki Volkswagen Passat o nr rej. [...] potwierdzająca, z właścicielem pojazdu jest M. B. (karta 3 akt admin.). Nie ma zatem wątpliwości, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu tj. w dniu 2 października 2016 r. właścicielem pojazdu był M. B.. Należy również podkreślić, że M. B. w dniu 27 listopada 2017 r. zgłosił się do Starostwa [...] i złożył wniosek o wydanie kopii zaświadczenia demontażu przedmiotowego pojazdu VW Passat o nr rej [...] uzasadniając ten wniosek potrzebą przedstawienia go ubezpieczycielowi (karta 28 akt admin.).

Nie ma natomiast w aktach sprawy żadnego dowodu wskazującego, że właścicielem spornego pojazdu był w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi R. W. jak twierdzi pełnomocnik skarżącego M. Z.. Nawet jeżeli w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko M. Z. zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. w sprawie [...] z dnia 23 kwietnia 2018 r. taka okoliczność była podnoszona to wobec zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego dowodów istotnych z punktu widzenia rozpoznania niniejszej sprawy, pozostaje ona bez wpływu na ocenę prawidłowego rozstrzygnięcia organów administracji.

Trzeba również podkreślić, że M. B. będący również stroną postępowania w sprawie kosztów usunięcia pojazdu solidarnie ze skarżącym M.Z., nie kwestionował decyzji wydanych w tym przedmiocie. Odwołanie oraz skargę do WSA w Łodzi, w której podważono osobę M. B. jako właściciela spornego pojazdu wniósł tylko skarżący M. Z..

W światle powyższego, wszystkie okoliczności wykazane przez organy w postępowaniu administracyjnym nie pozwalają przyznać racji skarżącemu, że organy bezpodstawnie przyjęły, że M. B. w dacie usunięcia pojazdu był jego właścicielem. Tym samym podnoszone w skardze twierdzenie, że wbrew ustaleniom organu osobami solidarnie odpowiedzialnymi za koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki VW Pasat nr rej. [...] w kwocie 9 558,96 zł powinni być R. W. jako właściciel oraz M. B. jako użytkownik i dodatkowo skoro, jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu w sprawie karnej o sygn. akt [...] M. B. spał w momencie kiedy M. Z. zdecydował się prowadzić samochód i nie wyraził żadnej zgody na korzystanie z pojazdu to oznacza to, że skarżący M. Z.nie miał tytułu prawnego do korzystania z pojazdu, ani od właściciela R. W. ani od użytkownika M. B. – jest w ocenie Sądu nieuprawnione i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym .

W tym miejscu godzi się również podnieść, że kwestią bezsporną jest fakt iż w dniu 2 października 2016 r. to skarżący M. Z. będąc w stanie po użyciu alkoholu kierował samochodem marki VOLKSWAGEN Passat o nr rej. [...]. W samochodzie jako pasażer podróżował również M. B.. Zatem w okolicznościach przedmiotowej sprawy organy słusznie uznały, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 130a ust. 10i. W myśl ust. 10i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osobę, która kierowała pojazdem, nie będąc jego właścicielem. Wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego przepis ten nie nakazuje dochodzić tytułu prawnego, jakim legitymował się kierujący pojazdem, wystarczające jest stwierdzenie, że sprawca władał pojazdem i nie jest jego właścicielem (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 września 2018 r. w sprawie sygn.akt II SA/Ol 565/18, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 października 2018 r. w sprawie sygn.akt II SA/Sz 724/18 CBOIS).

W stanie faktycznym sprawy jak ustalono właścicielem usuniętego pojazdu marki VW Passat nr rej. [...] był M. B., natomiast M. Z. kierował nim w dniu 2 października 2016 r., będąc w stanie po użyciu alkoholu i nie posiadając uprawnień do kierowania pojazdami, co potwierdza znajdujący się w aktach administracyjnych odpis prawomocnego wyroku skazującego (k. 32 akt admin.). Z dyspozycji usunięcia pojazdu wynika wprost, że pojazd odebrano od M. B.. Przyczyną wydania dyspozycji było kierowanie pojazdem przez osobę znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu (art. 130 a ust. 2 pkt 1 a u.p.r.d.). Z akt sprawy wynika, że pojazd został uszkodzony w wyniku zdarzenia drogowego, miał całkowicie zdeformowany przód, uszkodzone zawieszenie przednie, rozbitą szybę czołową. Nie budzi zatem wątpliwości, że spełnione zostały przesłanki do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela pojazdu i skarżącego, który faktycznie władał pojazdem. Art. 130a ust. 2 pkt 1 a u.p.r.d. stanowi jednoznacznie, że pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób w przypadku gdy kierowała nim osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu . W takiej sytuacji policjant musi obligatoryjnie wydać dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi (art. 130a ust. 4 pkt 1 u.p.r.d.). W art. 130a ust. 1-3 określone zostały przypadki, w których obligatoryjnie lub fakultatywnie pojazd jest usuwany z drogi na koszt jego właściciela. Chodzi tu o sytuacje zagrażające bezpieczeństwu w ruchu drogowym, za które odpowiedzialność ponosi właściciel pojazdu, także w sytuacji udostępnienia czy powierzenia pojazdu innej osobie, solidarnie z osobą faktycznie władającą pojazdem. Sam skarżący nie neguje wystąpienia okoliczności uzasadniających usunięcie pojazdu podważa natomiast zasadność obciążenia jego tymi kosztami, co jak wykazano wyżej jest nieuprawnione. Materialnoprawne przesłanki wydania decyzji w przedmiocie obciążenia właściciela pojazdu kosztami usunięcia pojazdu z drogi i jego przechowywania na parkingu określa art. 130a u.p.r.d. Zgodnie z ust. 10 h tego artykułu koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Decyzja, wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie ( por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2142/15, z dnia 20 kwietnia 2018r., sygn. akt I OSK 2470/17, publ. na stronie ozreczenia.nsa.gov.pl). W myśl ust. 10 i jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

e.o.