Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 233/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzje II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 75
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.) WSA Stanisław Grzeszek Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skarg K. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za 4, 7 sierpnia 2015 r. i 2 października 2015 r. oraz z dnia 5 grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej za 15 stycznia 2016 r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.194 zł ( tysiąc sto dziewięćdziesiąt cztery złote).


UZASADNIENIE

Sygn. akt I SA/Kr 233/17.

UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 3 sierpnia 2016 r. nr [...] orzekł w stosunku do K. B. o określeniu wysokości zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dni: 4 i 7 sierpnia 2015 r. oraz 2 października 2015 r. w kwocie 1 500,00 zł., zaś decyzją z dnia 3 sierpnia 2016 r. nr [...] orzekł w stosunku do niej o określeniu wysokości zobowiązania z tytułu opłaty targowej za dzień 15 stycznia 2016 r. w kwocie 500,00 zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej wszczęto w związku z przekazaną przez Straż Miejską Miasta K. informacją o dokonywanej przez K. B. sprzedaży w miejscu do tego niewyznaczonym przy ul. [...] w K.. W związku z powyższym organ l instancji pismami z 30 maja 2016 r. i 8 czerwca 2016 r. oraz 15 lipca 2016r. wystąpił do Straży Miejskiej o przekazanie dokumentacji sporządzonej podczas interwencji. Dalej organ wskazał, że z przekazanych dokumentów jednoznacznie wynika, że we wskazanych datach przy ul. [...] K. B. dokonywała sprzedaży płodów rolnych, bez zgody właściciela - zarządcy terenu. W interwencji z dnia 4 sierpnia 2015 r. brał również udział patrol Policji oraz skierowany został wniosek do sądu w sprawie popełnionego wykroczenia. Jak wyjaśnił organ podatkowy stosownie do treści art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Za targowiska uważa się wszelkie miejsca, na których prowadzi się handel. Zatem definicja pojęcia targowisko zawarta w tej ustawie umożliwia pobieranie opłaty targowej wszędzie tam, gdzie jest prowadzony handel, bez względu na to, kto jest właścicielem targowiska i czy jest on prowadzony w miejscu do tego przeznaczonym. Osoby dokonujące sprzedaży na targowiskach zobowiązane są zgodnie z powołaną wyżej ustawą, uiszczać na rzecz gminy, na terenie której dokonują czynności handlowych, w tym przypadku Gminie Miejskiej K., należną jej opłatę targową. W ocenie organu skarżąca dokonywała powyższych czynności bez zgody właściciela - zarządcy terenu, co wynika z wykazu Strażników Miejskich.

Od decyzji odwołania złożyła K. B., podnosząc, iż w dniach 4 sierpnia 2015 r., 2 października 2015r. oraz 15.01.2016r. dokonała zapłaty opłaty targowej u inkasenta, a w dniu 7 sierpnia 2015 r. nie prowadziła sprzedaży, bądź, jeśli prowadziła to dokonała zapłaty opłaty targowej. Odwołująca wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wskazanych świadków, akt postepowań karnych [...] oraz jej pism skierowanych do Straży Miejskiej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 5.12.2016r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2016 r. póz. 716 z późn. zm.), art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy pierwszą z powołanych wyżej decyzji organu I instancji, a decyzją z 5.12.2016r. nr [...], na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2016 r. póz. 716 z późn. zm.), art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy drugą z nich.

W uzasadnieniach podano w szczególności, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty targowej powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, tj. z chwilą dokonywania sprzedaży na terenie danej gminy, w tym także w miejscu do tego niewyznaczonym. Ustawodawca w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie zdefiniował terminu "dokonywanie sprzedaży". Należy zatem przyjąć jego szerokie rozumienie, obejmujące nie tylko sprzedaż w rozumieniu art. 535 k.c., ale również czynności mające miejsce przed sprzedażą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazano, że przy ustalaniu pojęcia "dokonywanie sprzedaży" nie jest istotne, czy dana osoba sprzedała oferowany towar, czy też żadna transakcja nie została sfinalizowana. Sama gotowość dokonywania sprzedaży, która przejawia się m.in. zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, jest wystarczającą przesłanką do poboru opłaty targowej przez inkasenta. Zatem, pod pojęciem "dokonywanie sprzedaży", zawartym w art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, należy rozumieć czynność dokonywaną przez każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska, w rozumieniu art. 15 ust. 2, w celu podjęcia sprzedaży jakichkolwiek artykułów, zaś czynność ta obejmuje wszelkie działania podejmowane przez podmiot określony w art. 15 ust. 1 w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, ich eksponowanie, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów, umożliwienie dokonywania przymiarek towaru w przymierzalniach, czy pobieranie zapłaty za sprzedany towar (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt l SA/Sz 1107/13).

Zdaniem Kolegium zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że w ustalonych dniach K. B. prowadziła sprzedaż płodów rolnych w miejscu do tego niewyznaczonym przy ul. [...] w rejonie Placu [...] w K. na gruncie stanowiącym własność Gminy Miejskiej K., bez zgody właściciela - zarządcy terenu. Okoliczność prowadzenia sprzedaży płodów rolnych w miejscu do tego niewyznaczonym w wyżej wskazanych datach potwierdzają notatki urzędowe sporządzone przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej Miasta K. P. T. i M. C. oraz T. K., notatniki służbowe w/w. funkcjonariuszy oraz K. T., a także wykazy osób dokonujących sprzedaży w miejscu niedozwolonym za III i IV kwartał 2015 r. sporządzone przez Komendanta Straży Miejskiej Miasta K. oraz Zastępcę Komendanta Straży Miejskiej Miasta K.. W treści wyżej wskazanych dokumentów wyraźnie wskazuje się, że K. B. prowadziła sprzedaż płodów rolnych w miejscu do tego niewyznaczonym (na chodniku) przy ul. [...] w rejonie Placu [...] w K. na gruncie stanowiącym własność Gminy Miejskiej K., bez zgody właściciela - zarządcy terenu. Zobowiązana znana jest Straży Miejskiej Miasta K. z interwencji w sprawie handlu w miejscu do tego niewyznaczonym. Dodatkowo w interwencji w dniu 4 sierpnia 2015 r. brał udział patrol Policji i co przyznaje sama odwołująca, została jej wymierzona przez sąd karny grzywna za popełnione wykroczenie.

Kolegium stwierdziło, że nie znalazło podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ I instancji poczynił w sprawie ustalenia faktyczne. Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wniosków dowodowych Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, gdyż zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia sprawy. Co prawda zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jednak powyższe uregulowanie nie nakazuje organowi nieograniczonego poszukiwania dowodów. Organ powinien wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzegł, iż chodzi tylko o działania niezbędne (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r, sygn. akt II FSK 1836/14). Inaczej rzecz ujmując, organ ma obowiązek zgromadzenia dowodów w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ podatkowy, bazując na zebranych w toku postępowania dowodach, może dokonać niebudzących wątpliwości ustaleń faktycznych, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego jest niezasadne. Tym samym organ podatkowy nie musi przychylać się do wszystkich wniosków dowodowych strony postępowania, jeśli okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone są wystarczająco innym dowodem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt l FSK 1223/10, LEX nr 965861). Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r. sygn. akt l FSK 1892/09, w których wskazał, że zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych przez stronę nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody.

Powyższe decyzje zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. B. zarzucając niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Wedle skarżącej w dniu 4 sierpnia 2015r. oraz 2 października 2015 r. jak i 15 stycznia 2016r. sprzedawała towar w miejscu, w którym nie ma zakazu handlu – nie ma wywieszonego zakazu. Skarżąca podkreśliła, powołując się na załącznik graficzny nr 1 do uchwały nr LXXXVII/799/01 Rady Miasta Krakowa z dnia 10.10.2001 w sprawie w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Bieńczyce - Plac Targowy" (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego nr 6 poz. 93) oraz uchwałę nr LXXXVII/799/01 Rady Miasta Krakowa z dnia 10.10.2001 w sprawie w sprawie uchwalenia miejscowego 'planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Bieńczyce - Plac Targowy" (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego nr 6 poz. 93), iż obszar zawarty pomiędzy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] stanowi teren usług komercyjnych z podstawowym przeznaczeniem gruntu min. pod obiekty usług handlu.

Z kolei 7 sierpnia 2015 r. skarżąca nie prowadziła żadnej sprzedaży, wskazując na konieczność przesłuchania świadków prze nią wskazanych, czego nie dokonano.

Na rozprawie w dniu 4 października 2017r. skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z akt postępowań karnych do sygn. akt [...] oraz [...] w których następstwie została uniewinniona od zarzutu popełnienia wykroczenia sprzedaży w miejscu do tego niewyznaczonym.

W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zasądzenie kosztów.

W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji o sygn. akt od I SA/Kr 233/17 do I SA/Kr 234/17 celem ich łącznego rozpoznania, a także i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 233/17.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

Skargi są uzasadnione.

Zarówno na etapie postepowania administracyjnego, jak i przed sądem administracyjnym skarżąca wnioskowała o przeprowadzenie dowodów z akt spraw dotyczących postępowań karnych, w których następstwie została uniewinniona od zarzutów popełnienia wykroczeń prowadzenia sprzedaży, w datach przyjętych przez organy, w miejscu do tego niewyznaczonym. W dniu 4.10.2017r. sąd orzekający zwrócił się o do Sądu Rejonowego [...], Wydziału II Karnego o nadesłanie rzeczonych akt o sygn. [...] oraz [...], a na rozprawie w dniu 15.12.2017r. dopuścił te akta w poczet dowodów.

Z przedstawionych sadowi materiałów dotyczących wskazanych postepowań wynika jednoznacznie, że K. B. uniewinniona została od zarzutów prowadzenia w dniach 7.08.2015r., 2.10.2015r., oraz 15.01.2016r. pomiędzy ul. [...], a [...] Placem [...], na terenie należącym do gminy, lub będącym w jej zarządzie, poza miejscem do tego wyznaczonym sprzedaży płodów rolnych. U podstaw tych rozstrzygnięć legły wątpliwości, dotyczące zarówno faktu prowadzenia przez obwinioną samej sprzedaży, jak i miejsca jej prowadzenia. W szczególności zwrócono uwagę, na sprzeczne zeznania świadków – funkcjonariuszy Straży Miejskiej, które nie pozwalają na dokonanie stanowczych ustaleń, a także wywiedziono, że w oparciu o uchwałę Rady Miasta Krakowa, dotyczącą miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego należało przyjąć, że w obrębie obszaru [...] – Plac [...] i wskazanych tam ulic istnieje teren usług komercyjnych z podstawowym przeznaczeniem gruntu pod obiekty między innymi dla usług i handlu. Już tylko to ustalenie poddaje w wątpliwość, czy obwiniona prowadziła sprzedaż na terenie do tego niewyznaczonym. Niezależnie od tego teren nie został należycie oznaczony i osoby prowadzące jakąkolwiek działalność usługową nie były w sposób jednoznaczny pouczone o swych obowiązkach i uprawnieniach. Dotyczy to w szczególności obwinionej; nadto wiele osób prowadziło w tym miejscu handel, głównie własnymi płodami rolnymi.

Zgodnie z art. 11 ustawy o p.p.s.a, ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjnym. Tym niemniej, mimo brzmienia przywołanego przepisu, tudzież faktu, że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego (tak: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2015 r., III SA/Wr 47/15, publ.: CBOSA).

W szczególności, należy mieć na uwadze art. 75 K.p.a., zgodnie z którym dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Natomiast, zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Okoliczność, czy skarżąca prowadziła sprzedaż poza miejscem do tego wyznaczonym ma znaczenie wiodące dla rozstrzygnięcia, implikuje bowiem wysokość określonych wobec niej opłat targowych. Wobec tego zaoferowany przez stronę dowód z akt postępowań karnych, w następstwie których została uniewinniona od zarzutów popełnienia wykroczeń prowadzenia sprzedaży, w datach przyjętych przez organy, w miejscu do tego niewyznaczonym oraz ustalenia poczynione w toku tych postępowań mogły, wedle przywołanego wyżej art. 75 K.p.a., przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem organy winny dowód ten dopuścić i przeprowadzić. Skoro tego nie uczyniły - doszło do naruszenia powołanego przepisu.

W zależności od oceny wskazanego dowodu winny także organy rozważyć kwestię przeprowadzenie innych wnioskowanych przez stronę dowodów, zwłaszcza dotyczących nieprowadzenia przez nią sprzedaży w dniu 7.08.2015r.

Rozpoznając ponownie sprawę organy winny przeprowadzić dowód z akt sygn. [...] oraz [...], ewentualnie dalsze oferowane przez stronę dowody oraz ocenić materiał dowodowy, zgodnie z przedstawionymi wskazaniami, a następnie w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału, rozpatrzyć zasadność obciążenia skarżącej opłatami targowymi.

Mając powyższe na względzie, sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy o p.p.s.a, o kosztach rozstrzygając na podstawie art. 200 i 205 § 2 tejże ustawy.