Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1133/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1133/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2006r., sprawy ze skargi A. F., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 18 maja 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2001 rok, - s k a r g ę o d d a l a -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...]Burmistrz Miasta Z. ustalił A.F. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę 3.988,80 zł.

Organ podatkowy pierwszej instancji łączną kwotą zobowiązania podatkowego objął w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 30 kwietnia 2001 r. 169 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i 294 m2 powierzchni przeznaczonej na działalność gospodarczą w budynku mieszkalnym; w okresie od l maja 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. 241,20 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego i 221,80 m2 powierzchni przeznaczonej na działalność gospodarczą w budynku mieszkalnym oraz w okresie od l stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. 275 m2 pozostałych gruntów.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy podniósł, iż w odpowiedzi na wystosowane przez niego wezwanie z dnia [...] września 2003 r. podatnik złożył w dniu [...]października 2003 r. pismo, w którym domagał się korekty w ewidencji gruntów oraz dołączył oświadczenie podatkowe za rok 2002 a nie, jak tego żądał organ podatkowy, za rok 2001. Kolejne wezwanie skierowane do podatnika spowodowało złożenie przez niego kserokopii wniesionego już wcześniej oświadczenia podatkowego. Organ podatkowy wskazał, że podatek został wyliczony w oparciu o oświadczenia podatkowe A. F. z dnia [...] marca 2001 r. i z dnia [...] lipca 2001 r., wypisy z rejestru gruntów oraz odpisy z KW.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2003 r. A. F. wniósł o przeprowadzenie dowodu z decyzji zezwalającej na zabudowanie przez Miasto Z. w latach 1997 - 2001 pieszego pasażu zakola ul. gen. G., dowodu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. B. – C. jako byłego burmistrza Z.. Odnosząc się do wskazanego wniosku organ podatkowy wskazał, iż nie miał obowiązku żądać decyzji budowlanych ani posługiwać się miejscowym planem, skoro ustawodawca w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych wskazał jako podstawę ustaleń dokonywanych przez organ, informację sporządzoną na urzędowym formularzu przez podatnika. Tym samym, działając w oparciu o zeznania podatnika i wypisy z rejestru gruntów, organ podatkowy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego A. F..

Od wskazanej decyzji A. F. złożył odwołanie z dnia [...] marca 20004 r., wnosząc o jej uchylenie, wstrzymanie wykonania decyzji w całości przez organ I instancji do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu oraz wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania przez organ drugiej instancji. Decyzji zarzucił brak wskazania podstawy prawnej z powodu nie przywołania w sentencji właściwych przepisów prawa materialnego, brak uzasadnienia faktycznego wydanej decyzji ustalającej wysokość podatku, brak uzasadnienia prawnego co uniemożliwia odniesienie się do wydanego rozstrzygnięcia oraz naruszenie prawa materialnego w toku postępowania z powodu nie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz odmowy przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z przesłuchania świadka.

Decyzją z dnia 18 maja 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji stwierdził, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Burmistrz Miasta Z. wyliczenia wysokości obowiązku podatkowego dokonał w oparciu o dokumenty w postaci odpisów ksiąg wieczystych i ewidencji gruntów. Podstawa opodatkowania, w stosunku do gruntów została ustalona na 275 m2. Wyliczenie takie zostało dokonane przy zastosowaniu art. 2 ust. 4 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przewidujących, że w sytuacji, gdy z nieruchomości została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, to w zakresie obejmującym podatek od nieruchomości stanowiącej współwłasność właścicieli poszczególnych lokali ciąży on na nich nie solidarnie, a w części odpowiadającej częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. W takim też zakresie zostało określone zobowiązanie podatkowe A. F. jako właściciela 951/1000 części działki, dla której prowadzona jest KW [...] o powierzchni 224 m2, wynikającej z ewidencji gruntów jako działki oznaczonej nr [...] w obrębie 5. Organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja wskazuje zarówno w osnowie jak i uzasadnieniu podstawę prawną a ponadto w uzasadnieniu podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Nie było też konieczne wydawanie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, skoro decyzja została wydana po wcześniejszym uchyleniu decyzji przez organ podatkowy drugiej instancji, stąd podjęte działania stanowiły jedynie kontynuację toczącego się postępowania. Podniesione zostało, iż podatnik miał możliwość uczestniczenia w postępowaniu, z którego to prawa nie korzystał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż związanie organu podatkowego wypisami z ewidencji gruntów niweczy możliwość przesłuchiwania świadków na okoliczności w nich zawarte.

W skardze z dnia [...] czerwca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając im rażące naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie postępowania.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podniósł, iż w decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu pierwszej instancji brak było podstawy prawnej do ich wydania. Żaden z przytoczonych przepisów nie daje podstawy do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości i podatku leśnego za 2001 r. w sposób dokonany przez organy podatkowe. Podkreślone zostało, iż ustalenia dokonane w toku postępowania oparte zostały na danych z ewidencji gruntów a nie na podstawie deklaracji podatnika. Skarżący wskazał także, iż niezasadnie został naliczony mu podatek od lasów, skoro w ogóle lasu nie posiada.

W piśmie z dnia 1 lutego 2005 r. skarżący uzupełnił skargę dodatkowo zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie art. 123 § 1, art. 192 Ordynacji podatkowej oraz art. 7, art. 9, art. 10, art. 77 Kpa.

Ponadto podniósł, iż Burmistrz Miasta Z. wydając decyzję posłużył się nieprawidłowo sporządzonymi mapami ewidencyjnymi, przyjmując, iż powierzchnia i granice działek wydzielonych powinny się pokrywać z konfiguracją i powierzchnią działki macierzystej, z której została wydzielona. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z szeregu decyzji administracyjnych w przedmiocie przejęcia części nieruchomości, wywłaszczenia oraz wydanych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwoleniu na budowę szeregu działek w Z..

W piśmie z dnia [...]sierpnia 2005 r. skarżący podkreślił, iż rozstrzygnięcie organów podatkowych zostało dokonane w oparciu o błędnie ustalone powierzchnie nieruchomości podlegających opodatkowaniu. Skarżący wskazał, iż powierzchnia podlegająca opodatkowaniu wynosi 435 m2 a nie jak to zostało przyjęte - 275 m2. Zarzucił, iż przy wydawaniu decyzji organy podatkowe posłużyły się błędnymi wtórnikami map numerycznych, które nie stanowią o tytule prawnym, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 1158/02.

W piśmie z dnia [...] września 2005 r. i z dnia [...] października 2006 r. skarżący ponownie zarzucił, organom podatkowym błędne przyjęcie powierzchni gruntów podlegających opodatkowaniu oraz podkreślił, iż w przypadku, jeżeli granice ewidencyjne nie pokrywają się z granicami prawnymi, to pierwszeństwo mają granice prawne gdyż ewidencyjne posiadają charakter wtórny i nie przesądzają o nabyciu własności nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] sierpnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § l pkt 1 ww. ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów procedury.

Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego zarzutów naruszenia procedury w postaci niewskazania podstawy prawnej i faktycznej wydanego rozstrzygnięcia Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie sposób uznać ich za zasadne.

Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Pojęcie uzasadniania faktycznego i prawnego zostało zdefiniowane w § 4 cytowanego przepisu, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ podatkowy uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Należy wskazać, iż uzasadnienie faktyczne powinno być zindywidualizowane /por. A. Kabat, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz., Warszawa 2006, s. 650/. W uzasadnieniu decyzji powinny być wskazane skonkretyzowane okoliczności faktyczne ustalone przez organ podatkowy stanowiące podstawę do dokonania subsumpcji przepisów prawa, które to przepisy również powinny być wskazane.

W przedmiotowej sprawie decyzje zarówno organu podatkowego pierwszej, jak i drugiej instancji wskazały okoliczności faktyczne, przyjęte za podstawę wydanych rozstrzygnięć. W szczególności zostały przytoczone powierzchnie, stanowiące podstawę dokonanych obliczeń wysokości zobowiązania podatkowego z dokładnym wyszczególnieniem. W przypadku uzasadnienia prawnego organy podatkowe nie ograniczyły się wyłącznie do przytoczenia podstawy prawnej, która w przypadku decyzji organu pierwszej instancji nie została w pełni w prawidłowy sposób wskazana. Uchybienie to jednakże nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania, gdyż nie sposób uznać niezasadnie przytoczone przepisy ustawy o lasach, jako niewskazanie podstawy prawnej lub jej wadliwe określenie, skoro pozostałe przepisy przytoczone w decyzji stanowią wystarczającą podstawę prawną dokonanego ustalenia wysokości podatku od nieruchomości, co zresztą słusznie odnotował w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy, uzupełniając dodatkowymi przepisami podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w kontekście wskazanych w skardze naruszeń przepisów postępowania nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 123 § 1 i art. 192 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...]wydanym w trybie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Do zarzutu rażącego naruszenia przepisów art. 7, art. 9, art. 10 i art. 77 Kpa, Sąd nie mógł się szczegółowo odnieść, albowiem skarżący nie wskazał na czym w niniejszej sprawie naruszenie powyższych norm prawnych miałoby polegać oraz mając na uwadze, że powyższe przepisy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ postępowanie podatkowe regulowane jest przepisami Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym wprost stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 30, poz. 163 z późno zm./, Taki pogląd wynika z ukształtowanego orzecznictwa / por. wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1685/93, POP 1999/2/67, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24, wyrok SN z dnia 13 grudnia 2003 r. sygn. akt III RN 22/02, OSNP 2004/6/92 /. W decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji powyższy pogląd znalazł odzwierciedlenie. Stąd odwołanie się organów podatkowych do tego rodzaju ewidencji, jako zbioru danych stanowiącego podstawę wskazującą na istnienie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, było całkowicie zasadne i trafne. Ponadto należy dodać, iż w świetle art. 22 i 23 wskazanej ustawy osoby, organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają odpowiedniemu organowi prowadzącemu ewidencję dokumenty uzasadniające dokonanie w niej stosownych zmian danych.

Organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności nieruchomości podatnika / por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2003 r., III SA 346/2002, niepub., wyrok NSA z dnia 29 grudnia 1993 r., III SA 747/1993, ONSA 1994/4/163/.

W postępowaniu podatkowym nie jest dopuszczalne rozstrzyganie sporów w kwestiach własnościowych związanych z nieruchomościami będącymi przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym podatkowym. Jeżeli strona kwestionuje zawarte tam dane, to powinna najpierw wystąpić o ich korektę w trybie określonym w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w oparciu o ewidencję gruntów i budynków / por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94, OSS 1994/4-5/164 /.

Jak wynika z przedstawionego na rozprawie postanowienia z dnia [...]września 2005 r. Nr [...], skarżący wystąpił z wnioskiem o dokonanie stosownej korekty w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Zatem po pozytywnym załatwieniu wniosku i uwzględnieniu zastrzeżeń, skarżący będzie miał pełne prawo wnosić o zmianę zaskarżonej decyzji w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2001 r.

Organy podatkowe w ocenie Sądu zasadnie pominęły składane przez skarżącego wnioski o przeprowadzenie stosownych dowodów, m.in. z przesłuchania świadka oraz z dokumentów w postaci map geodezyjnych oraz decyzji administracyjnych o wywłaszczeniu i przejęciu nieruchomości. Przeprowadzenie tego rodzaju postępowania dowodowego, na okoliczność prawidłowości danych zawartych w ewidencji gruntów, prowadziłoby de facto do postępowania w przedmiocie sprostowania danych zawartych w ewidencji gruntów, co jest w toku postępowania podatkowego niedopuszczalne. Identyczny pogląd został wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 października 2004 r., III SA 3016/03.

Należy podkreślić, iż wskazane wywody nie pozostają w sprzeczności z twierdzeniami skarżącego o wtórnym /deklaratoryjnym/ charakterze map ewidencyjnych, niestanowiących o tytule prawnym do nieruchomości. Jednakże, co należy jeszcze raz dobitnie podkreślić, dane z ewidencji gruntów dla organów stanowią podstawę do dokonywania ustaleń, zmiana zawartych w nich informacji dokonywana jest w odrębnym postępowaniu wszczynanym na wniosek zainteresowanego. Dopiero dokonana zmiana danych zawartych w ewidencji gruntów może stanowić podstawę do skutecznej weryfikacji ustaleń zawartych w rozstrzygnięciu w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. orzekł o jej oddaleniu.