Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1105/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Firma A na postanowienie nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I Instancji, II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 października 2016 r., na [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki (dalej: PINB lub organ I instancji) udzielił pozwolenia na użytkowanie części hotelowej budynku usytuowanego na działce nr [...] obr. [...], przy [...] w K. - tj. pięter 1,2,3 i 4.

Firma A złożył 10 grudnia 2020 r. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki postanowieniem nr [...] z dnia 18 grudnia 2020r., znak: [...] odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 17 października 2016 r., na [...], znak: [...] Przyjęto, że wnioskodawca nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego od tego postanowienia przez Firma A Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r., Znak: [...] utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie PINB. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 123 w zw. z art. 144 i 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej: k.p.a.), oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, z późn.zm., dalej: u.p.b.).

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że warunkiem skuteczności procesowej wniesienia podania o wznowienie postępowania jest konieczność kumulatywnego wystąpienia trzech warunków określonych w art. 148 § 1 k.p.a. tj.

- wniosek pochodzi od strony postępowania (z wyjątkiem wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).

- podanie w nim okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, określonych ustawowo w art. 145 § 1 bądź art. 145a § 1 k.p.a.,

- został on wniesiony w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, z zastrzeżeniem art. 148 § 2 k.p.a. gdzie w przypadku przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. - braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy -wniosek wnosi się w terminie 1 miesiąca od daty, gdy strona dowiedziała się o decyzji.

Organ właściwy do wznowienia postępowania zobligowany jest na wstępie do zbadania czy z wnioskiem wystąpiła strona (z wyjątkiem wskazania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), czy powołuje się ona na ustawowe przesłanki do wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. (bądź 145a § 1 k.p.a.) oraz czy zachowała ustawowo określony termin do wniesienia podania.

W uzasadnieniu skarżonego postanowienia PINB stwierdził, że stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 17 października 2016r., nr [...], znak: [...] był wyłącznie inwestor. Wnioskodawca występuje z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, działając jako najemca części budynku, zlokalizowanego przy [...] w K..

Firma A wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 17 października 2016 r., na [...], znak: [...] w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie części hotelowej budynku usytuowanego na działce nr [...] obr. [...], przy [...] w K. - tj. pięter 1,2,3 i 4, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 i jednocześnie nie będąc stroną tego postępowania. MWINB wskazał, że PINB słusznie uznał, iż nie została spełniona jedna z formalnych przesłanek warunkujących rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania.

Idąc w ślad za orzecznictwem, należy wskazać: Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na to, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony, jest możliwe co do zasady zawsze, jeśli wniosek dotyczy przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1-3 i pkt 5-8 albo art. 145a lub art. 145b KPA, a wyjątkowo i to wyłącznie w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej, gdy składa go podmiot niebędący stroną postępowania w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 KPA. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2020r., sygn. akt VII SA/Wa 2948/19). Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2019r., sygn. akt II OSK 819/27 stwierdził: Skoro przepis ogólniejszej natury względem art. 149 § 3 KPA, jakim jest art. 61 a § 1 KPA, przewiduje odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu braku legitymacji strony u osoby wnoszącej żądanie wszczęcia takiego postępowania, ta sama okoliczność winna być podstawą odmowy wznowienia postępowania w tych przypadkach, gdy brak legitymacji strony u wnioskodawcy wznowienia jest konsekwencja braku przyznania takiego przymiotu w następstwie oznaczonego stanu prawnego. W tych okolicznościach kwestia zachowania terminu przez wnioskujących o wznowienie postępowania ma charakter drugoplanowy.

Zatem, mając na uwadze powyżej przedstawione stanowiska sądów administracyjnym, MWINB stwierdza, że organ I instancji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, w związku z tym, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca nie posiada legitymacji procesowej do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, gdyż nie był stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 17 października 2016 r., na [...], znak: [...] w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie części hotelowej budynku usytuowanego na działce nr [...] obr. [...], przy [...] w K. - tj. pięter 1,2,3 i 4.

Odnosząc się do kwestii wszczęcia postępowania z urzędu organ przywołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 28 kwietnia 2020r. sygn. akt I SA/Wa 2483/19: Wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem, a nie obowiązkiem oraz, że żaden z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie daje możliwości wyegzekwowania od właściwego organu inicjatywy w tym zakresie w toku kontroli instancyjnej, czy też w drodze skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Nieskorzystanie przez organ z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania nie może być objęte kontrolą legalności, gdyż w takiej sytuacji nie wydaje się postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, które zarezerwowane jest jedynie do sytuacji, gdy został złożony wniosek o wznowienie postępowania.

Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Firma A.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono

1. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 roku poz. 735 z późn. zm.) (dalej jako: "KPA"), poprzez jego niezastosowanie oraz uznanie, że Skarżącej nie mógł przysługiwać interes prawny w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki (dalej jako: "PINB") zakończonym wydaniem decyzji z dnia 17 października 2016 roku nr [...], znak [...], w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie (dalej jako: "Decyzja PnU"), podczas gdy istnienie interesu prawnego należy do kategorii obiektywnej, a zatem przymiot strony przysługuje niezależnie od rzeczywistego udziału w postępowaniu, w tym także postępowaniu, którego wznowienia żąda Spółka, co skutkowało utrzymaniem w mocy Postanowienia PINB;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 roku poz. 1333 z późn. zm.) (dalej jako: "PrBud") poprzez jego błędne zastosowanie oraz uznanie, iż wyłączną stroną postępowania zakończonego wydaniem Decyzji PnU jest i mógł być inwestor, podczas gdy pozwolenie na użytkowanie zostało wydane względem Inwestycji realizowanej w oparciu o decyzję wydaną w postępowaniu naprawczym przed PINB, do którego, jak wskazuje zarówno doktryna, jak i orzecznictwo, art. 59 ust. 7 PrBud nie znajduje zastosowania, a prawo udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przysługuje również innym podmiotom poza inwestorem, co skutkowało nierozważeniem interesu prawnego, który Skarżąca w sposób oczywisty posiadała w sprawie, której wznowienia żądała i interesu prawnego, który Skarżąca posiada w sprawie zakończonej zaskarżonym Postanowieniem, a w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy Postanowienia PINB;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 11 KPA w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 KPA poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w postępowaniu zażaleniowym przed Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB") w sposób prowizoryczny przejawiający się w nieprzeprowadzeniu dowodu z:

a. akt postępowania zakończonego wydaniem Decyzji PnU; oraz

b. akt postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez PINB nr [...] z dnia 25 listopada 2013 roku, znak sprawy ROiK [...] utrzymanej w mocy ostateczną decyzją WINB nr [...] z dnia 6 października 2015 roku, znak sprawy [...] (dalej jako: "Decyzja o Wznowieniu Robót Budowlanych"),

wskazując, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie stanowią wyłącznie akta postępowania prowadzonego przed Organem I instancji, znak sprawy [...], podczas gdy organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać cały materiał dowodowy Istotny dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało niewyjaśnieniem stanu faktycznego Istotnego dla ustalenia możliwości zastosowania art. 28 KPA w miejsce art. 59 ust. 7 PrBud, a w konsekwencji nieprzyznaniem Skarżącej interesu prawnego w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego Decyzją PnU;

4. rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego sformułowanych w art. 6, art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 KPA, poprzez przeprowadzenie postępowania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem Decyzji PnU w sposób odbiegający od zasady praworządności i bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego kompleksowo, przejawiające się w:

a. oparciu rozstrzygnięcia Postanowienia PINB oraz Postanawiania WINB na podstawie art. 59 ust. 7 PrBud, który nie znajduje zastosowania do postępowania o pozwolenie na użytkowanie dla robót budowlanych realizowanych w oparciu o decyzję wydaną w postępowaniu naprawczym;

b. nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia na jakiej podstawie zostało wydane pozwolenie na użytkowanie P. K. tj. w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie dla robót budowlanych realizowanych w oparciu o decyzję wydaną w postępowaniu naprawczym;

c. braku uwzględnienia, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony na P. K. na podstawie decyzji orzekającej o zatwierdzaniu projektu budowlanego wielobranżowego zamiennego oraz udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych tj. wydanej w postępowaniu naprawczym;

d. naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, poprzez wybiórcze sporządzenie uzasadnienia Postanowienia WINB oraz niejasne wyjaśnienie przyczyn, dla których odmówiono Skarżącej przymiotu strony, podczas gdy na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania w granicach i na podstawie prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wydanych orzeczeniach organów, z których to obowiązków zarówno Organ I, jak również II instancji się nie wywiązali;

5. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 KPA poprzez sporządzenie uzasadnienia Postanowienia WINB w sposób wybiórczy, brak odwołania się przez WINB do rozległej argumentacji Skarżącej odnośnie wyłączenia stosowania art. 59 ust. 7 PrBud oraz konieczności zastosowania art. 28 KPA przy określeniu legitymacji procesowej w postępowaniu zakończonym wydaniem Decyzji PnU, a w dalszej kolejności także w postanowieniu o wznowienie tego postępowania, co oznacza, że WINB nie odniósł się w sposób pełny do zarzutów podniesionych przez Skarżąca w postępowaniu zażaleniowym, bowiem ich w ogóle nie zweryfikował, a były one istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób prawidłowy, podczas gdy zgodnie zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 KPA organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, a ponadto z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 KPA wynika bezwzględny obowiązek organu w postępowaniu odwoławczym odniesienia się do wszystkich istotnych i mających znaczenie dla sprawy zarzutów podnoszonych w zażaleniu, co skutkuje brakiem możliwości zweryfikowania czy PINB oraz WINB rozważyli argumentację Spółki i dlaczego jej nie podzielili oraz czy Organ II instancji faktycznie rozpoznał sprawę administracyjną;

6. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 15 KPA poprzez bezrefleksyjne przyjęcie za własne stanowiska Organu I Instancji oraz powielenie twierdzeń dotyczących zakresu podmiotowego postępowania zakończonego wydaniem Decyzji PnU, na co wskazuje przytoczenie tzw. "słowo w słowo" wypowiedzi PINB i brak jakiekolwiek własnej analizy przeprowadzonej przez WINB, mimo szerokiej argumentacji Spółki, która została jednak pominięta I przemilczana, a co powoduje uznanie, że sprawy nie rozpoznano rzeczywiście po raz drugi, podczas gdy organ odwoławczy zobowiązany jest sprawę rozpoznać po raz drugi i to niezależnie od zarzutów środka odwoławczego, czego jednak WINB nie uczynił.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła:

1. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c PPSA i art. 135 PPSA, o uchylenie zaskarżonego Postanowienia WINB, jak również poprzedzającego je Postanowienia PINB - każde w całości;

2. o zasądzenie na rzecz Skarżącej od WINB zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i pełnomocnictw substytucyjnych.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie 3 sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329)., dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy postanowienie organu I Instancji, o odmowie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W aktach sprawy brak jest decyzji PINB z dnia 17 października 2016 r. nr [...] znak [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie części hotelowej budynku usytuowanego w K. przy [...] tj. pięter 1,2,3,4 – kończącej postępowanie, którego wznowienia domaga się strona skarżąca. Jak wynika z twierdzeń strony skarżącej zawartych w zażaleniu, decyzja ta wydana została na skutek prowadzenia robót budowlanych w oparciu o projekt budowlany zamienny, zatem jak można przypuszczać była efektem postępowania legalizacyjnego. Jednak okoliczności tej nie da się stwierdzić w całkowicie pewny sposób, albowiem organ odwoławczy orzekał w oparciu o niekompletne akta, czym naruszył art. 7 Kpa.

Powodem odmowy wznowienia postępowania było wskazanie przez organy obu instancji, że wnioskodawca nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.

Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.), stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor (....).

Jednak zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawężenie podmiotowe wynikające z omawianej regulacji prawnej może mieć zastosowanie tylko w stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, a następnie realizuje proces budowlany zgodnie z pozwoleniem. W wyroku z 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 146/10 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie zaznaczył, że proceduralne zawężenie kręgu podmiotów na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie do jednej tylko strony (inwestora) jest skutkiem i wynikiem legalnego postępowania inwestora, który przystępując do użytkowania obiektu ma wykazać wykonanie inwestycji zgodnie z pozwoleniem. Zupełnie inna przedmiotowo, a także podmiotowo sytuacja ma miejsce, kiedy decyzja o zezwoleniu na użytkowanie obiektu jest efektem niezgodnego z prawem zachowania się inwestora. W tym samym wyroku NSA wskazał, że tylko w przypadku legalnego postępowania inwestora można uznać, iż-poprzez wskazane "zawężenie"- interesy innych podmiotów, które były eksponowane i podlegały ocenie we wcześniejszych etapach szeroko pojmowanego procesu budowlanego, nie zostaną naruszone. Podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził także w wyroku z 29 grudnia 2010 r., w którym to przyjął, że omawiany przepis znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydawana jest po zakończeniu budowy, realizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. Stosowanie powyższego przepisu jest jednakże wyłączone w przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie zapadła na skutek legalizacji samowoli budowlanej lub w postępowaniu wywołanym istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Podobne stanowisko na tle art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego wyrażone zostało również w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1174/07, z 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1891/08, z 25 września 2012 r. sygn. akt II OSK 72/12, a także nowszych: z 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2190/15 czy z 15 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 1989/16, z 6 października 2020 r. sygn. Akt II OSK 1473/18)

Podobnie w wyroku NSA z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 1384/20, wskazano, że "brzmienie art. 59 ust. 7 p.b. nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że stroną postępowania nadzwyczajnego, którego przedmiotem jest ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, będzie nie tylko inwestor. Mogą w oznaczonym stanie faktycznym wystąpić takie przypadki, w których w interesie prawnym innego podmiotu niż inwestor będzie podważenie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego."

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości poglądy te podziela, i podkreśla, że nie ulega wątpliwości, że skarżący ma interes prawny – w rozumieniu art. 28 Kpa- w żądaniu wznowienia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku, którego jest najemcą, o ile rzeczywiście decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie została wydana na skutek prowadzenia robót budowlanych w oparciu o "typowe" pozwolenie na budowę. Tę okoliczność organ będzie obowiązany wyjaśnić w pierwszej kolejności.

Do wniosku o wznowienie została bowiem dołączona potwierdzona (przez adwokata P. G.) za zgodność z oryginałem kopia umowy najmu z dnia 29 września 2016 r. zawarta pomiędzy skarżącą spółką a współwłaścicielami nieruchomości położnej przy [...] w K.. W § 13 ust. 1 tej umowy zawarty został warunek rozwiązujący, zgodnie z którym strony zgodnie postanowiły, że umowa rozwiązuje się, jeżeli w terminie jednego roku od jej zawarcia Wynajmujący nie uzyska chociażby nieprawomocnego decyzji o dopuszczeniu przedmiotu najmu do użytkowania na cele w niej wskazane. Umowa ta zakłada też, że w nieruchomości tej strona skarżąca prowadzić będzie działalność hotelarską.

Równocześnie skarżąca do wniosku o wznowienie postępowania przedłożyła opinię sporządzoną przez biegłego inż. P. O. powołanego przez Sąd Okręgowy w K. (w sprawie o sygn. IC 1298/18), której wnioski istotnie podważają ustalenia w zakresie sprawności instalacji wentylacyjnej, przyjęte przez PINB przed udzieleniem pozwolenia na użytkowanie nieruchomości stanowiącej przedmiot najmu. W tej sytuacji źródło istnienia interesu prawnego strony skarżącej znajduje się w zawartym w umowie najmu warunku rozwiązującym: od wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zależał bowiem sam fakt trwania lub rozwiązania umowy najmu.

Na koniec wskazać należy, że przy takiej treści opinii biegłego, jaka przedłożona została do wniosku o wznowienie postępowania, lakoniczne stwierdzenie organu, ze wszczęcie postępowania z urzędu jest jego prawem, a nie obowiązkiem oraz że żaden przepis nie może mu tego nakazać – jest niedopuszczalne. Z prawnego punktu widzenia i literalnie rzecz ujmując – tak rzeczywiście jest. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, organ winien też wziąć pod uwagę powody dla których został powołany i funkcjonuje w porządku prawnym, a mając je na względzie był obowiązany nieco szerzej wyjaśnić wnioskodawcy przyczyny i powody, dla których nie jest dla organu co najmniej niepokojąca przedłożona przez skarżącą opinia biegłego.

Wobec powyższego organ będzie obowiązany ponownie rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania, zastosować się do przedstawionych wyżej poglądów.

Zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).