Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1856/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3a
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. uchylił decyzję Naczelnika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesienie i umorzeniu postępowania administracyjnego w całości w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006.

Wnioskodawca W. N. ubiegając się o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych złożyła w dniu [...] r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006, w którym zadeklarowała do płatności na zalesianie gruntów rolnych działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha oznaczone symbolami A i B, zlokalizowane na działkach ewidencyjnych o nr [...];[...], leżących w obrębie G., nr obrębu [...], gmina D., powiat s., województwo p..

Kierownik Biura powiatowego Agencji restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał w dniu [...] r. postanowienie, nr [...] o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych.

W dniu [...] r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem potwierdzającym wykonanie prac zalesieniowych zgodnie z planem zalesienia wydanymi przez Nadleśnictwo "A" z dnia [...] r.

Zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 187, poz. 1929 ze zmianami) – dalej powoływane w skrócie, jako "rozporządzenie wykonawcze" – wnioskodawca jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia informacji Nadleśniczemu o założeniu uprawy leśnej, jednakże nie później niż do dnia 31 maja – roku, w którym zalesienie wykonano wiosną albo roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią złożyć Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego, potwierdzające ten fakt.

Weryfikując wniosek W.N. stwierdzono, że powyższe oświadczenie zostało złożone po terminie (zaświadczenie zostało wystawione z datą [...] r., a oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w M. w dniu [...] r.).

W związku z taką sytuacją, strona złożyła w dniu [...] r. w Biurze Powiatowym ARiMR w M. wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Wniosek ten nie został uwzględniony, a organ odwoławczy rozpoznający sprawę na skutek wniesienia przez stronę zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt: III SA/Gl 118/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją nr [...] odmówił przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych, wskazując na złożenie oświadczenia o wykonaniu zalesienia w niewłaściwym terminie.

W dniu [...] r., strona wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. odwołanie od ww. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M..

Po przeprowadzonej ponownej analizie sprawy, organ odwoławczy wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], którą to decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na to rozstrzygniecie W. N. wniosła w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Wyrokiem z dnia 4 maja 2009 r., sygn. akt: III SA/Gl 1560/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] r., nr [...]. Rozstrzygnięcie to uzasadnił tym, że "konsekwencje naruszenia terminu są bardzo dotkliwe dla wnioskodawcy, gdyż nawet w sytuacji, gdy spełni on wszystkie przesłanki do uzyskania pomocy finansowej przewidzianej w rozporządzeniu wykonawczym, a w szczególności założy stosowną uprawę leśną i poniesie związane z tym wydatki – pomocy tej nie otrzyma. Należy wobec tego przyjąć, że przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego znajduje zastosowanie jedynie w przypadku uchybienia terminowi ostatecznemu do złożenia oświadczenia o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, a zatem niezłożenia tego oświadczenia do dnia 31 maja. Termin czternastodniowy jest jedynie terminem dyscyplinującym stronę i uchybienie temu terminowi, w sytuacji, gdy wnioskodawca nie przekroczył terminu ostatecznego nie może skutkować wydaniem decyzji o odmowie przyznania świadczenia."

Od tego wyroku została wniesiona przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzył na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. i wyrokiem z tej samej daty (w sprawie o sygn. akt: II GSK 920/09) ją oddalił.

W następstwie tego orzeczenia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawe do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ponownie rozpoznając sprawę o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, uznając, że płatności na zalesianie na 2006 r. przyznawane były do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 t. - art. 3a ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) decyzja z dnia 24 czerwca 2011 r., nr 0226-2011-000319 o odmówił przyznania płatności na zalesianie.

Ponadto, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] r. poinformował stronę o możliwości dochodzenia odszkodowań z tytułu niewypłaconych środków na drodze powództwa cywilnego.

W. N. również od tego rozstrzygnięcia wniosła odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału regionalnego ARiMR w C.. W odwołaniu tym strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz § 10 ust 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 r., Nr 187, poz. 1929 z późniejszymi zmianami).

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. utrzymał w mocy ww. decyzję. Od tej decyzji strona również wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt: III SA/Gl 2117/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., zaskarżoną decyzja z dnia [...] r. nr [...], uchylił w całości decyzję Kierownika Powiatowego Biura ARiMR w M. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie przyznania płatności na zalesienie oraz umorzył postępowanie administracyjne w całości w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych wszczęte na wniosek W. N. o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006 z dnia [...] r. ze względu na:

- § 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego stanowiącego, że płatność na zalesienie przyznawana jest do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w planie na zalesianie gruntów rolnych,

- art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 r., Nr 229, poz. 2273 ze zmianami), z godnie z którym pomoc jest udzielana do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w planie na poszczególne działania, lecz nie później niż do dnia 30 czerwca 2008 r.

Dokonując oceny charakteru prawnego terminu określonego art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej organ odwoławczy uznał, że jest to termin prawa materialnego. O takim charakterze przedmiotowego terminu przesądza to, że wyznacza on okres, do którego może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Ograniczenie przyznawania pomocy datą 30 czerwca 2008 r. powoduje skutek w postaci niemożności przyznania płatności. Powołał się przy tym na wyrok WSA w Gdańsku z 19.11.2011r. (sygn. akt I SA/Gd 746/10), w którym sąd administracyjny wypowiedział taki pogląd, a także inne orzeczenia sądów administracyjnych.

Organ drugiej instancji podkreślił, iż w przypadku upływu tego terminu organ nie jest już władny do wydania decyzji administracyjnej o charakterze merytorycznym. Z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania (polegającą na niemożności załatwienia sprawy w formie decyzji merytorycznej) organ winien orzec o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa. W rozumieniu bowiem art. 105 § 1 Kpa sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu - pozytywne, czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (wyrok z 29 kwietnia 2009 r. VII SA/Wa 1295/08; Wyrok WSA w Lublinie z 27.10.2010; sygn. akt. SA/Lu 334/10). Ponieważ termin wskazany w art. 5 ust. 3a jest terminem materialnym, zatem nie może być przez organ przekroczony, ani w żaden sposób przedłużony (powołany już wyrok WSA w Gdańsku z 19.01.2011 r., sygn. I SA/Gd 746/10).

Organ odwoławczy stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie płatności na zalesienie gruntów rolnych został złożony [...] r. a oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia w [...] r. - w terminach właściwych zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym. Ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją powinnością organu I instancji było więc załatwienie sprawy poprzez wydanie odpowiedniej decyzji merytorycznej (przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia) do 30 czerwca 2008 r.

Wraz z upływem terminu określonego w powyższym przepisie lub wyczerpaniu limitu środków ustała możliwość realizacji wskazanego uprawnienia. W ten sposób z upływem terminu wskazanego w art. 5 ust. 3a ustawy o rozwoju obszarów wiejskich przestał istnieć związek przedmiotu postępowania ze stosowaniem przepisów prawa materialnego, co w następstwie powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa, organy nie miały podstawy prawnej do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Od powyższej decyzji W. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się uchylenia orzeczenia organu II instancji z uwagi na:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3a ustawy z 28 listopad 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 11.08.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 105 § 1 Kpa;

- naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji ustanawiającego zasadę demokratycznego państwa prawa, zasadę niedziałania prawa wstecz, zasadę ochrony zaufania obywatela państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadę poszanowania praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju został dodany przez art. 42 ustawy z 7.03.2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 427) i obowiązuje od 11.04.2007 r. (art. 50 cytowanej ustawy). Ustawa z 7 marca 2007 r. nie zawiera przepisów przejściowych – intertemporalnych, które regulują kwestie wniosków złożonych przed wejściem w życie zmienionego przepisu i rozpoznanych po jego wejściu w życie. Skoro ustawodawca nie wyłączył zastosowania przepisu art. 5 ust. 3a powołanej ustawy do wniosków złożonych przez jego wejściem w życie, to zasady techniki legislacyjnej nakazują stosować przepisy prawa obowiązującego w chwili wydania decyzji. W dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy obowiązywał przepis art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju, organ był więc zobowiązany uwzględnić jego treść, a argumentacja skarżącego zastosowania przez organ odwoławczy prawa wstecz jest nieuzasadniona. Jeśli zaś działanie organu znajduje oparcie w przepisach prawa, nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty skargi, w tym przepisów Konstytucji i Kpa.

Organ przyznał, iż mimo uznania terminowego złożenia przez stronę oświadczenia zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego organ odwoławczy był ograniczony co do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez art. 5 ust. 3a ustawy z 28.11.2003 r., a tym samym zachodziła konieczność zastosowania art. 138 §1 pkt 2 Kpa w związku z art. 105 § 1 Kpa, co w zaskarżonej decyzji uczynił. Zatem w związku z powyższym zarzut bezpodstawnego umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na bezprzedmiotowość w trybie art. 105 § 1 Kpa organ uznał za nieuzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.

Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego przyjęte w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora [...] Oddziału ARiMR w C. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), które zresztą są niesporne między stronami, a spór dotyczy ich oceny prawnej.

W szczególności przedmiotem sporu jest ocena, czy mimo upływu terminu przypadającego na dzień 30 czerwca 2008 r., wskazanego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju możliwe jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony złożonego w dacie, kiedy przepis ten jeszcze nie obowiązywał, jak wskazuje strona, czy też – wobec upływu powołanego terminu o charakterze materialnoprawnym organ pozbawiony jest po wskazanej wyżej dacie podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego i winien wydać jedynie decyzję umarzającą, formalnie kończącą postępowanie.

Zanim jednak Sąd przejdzie do analizy tego zagadnienia należy zaznaczyć, że sprawa jest już rozpoznawana przez sąd administracyjny po raz czwarty. Sprawa była rozpoznawana dwukrotnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (sygn. akt: III SA/Gl 1560/08 – wyrok z dnia 4 maja 2009 r. oraz sygn. akt: III SA/Gl 2117/11 – wyrok z dnia 17 kwietnia 2012 r.) oraz jednokrotnie przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt: II GSK 920/09 – wyrok z dnia 27 października 2010 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dwukrotnie uchylił zaskarżoną decyzję, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

W pierwszym wyroku, merytorycznie rozstrzygającym przedmiotową sprawę, wydanym w dniu 4 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 1560/08 WSA przytoczył § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym producent rolny, w terminie 7 dni od dnia założenia uprawy leśnej, informuje o tym fakcie na piśmie nadleśniczego, właściwego ze względu na miejsce położenia działek rolnych, na których została założona ta uprawa. Producent rolny, w terminie 14 dni od dnia złożenia informacji, o której mowa w ust. 1, jednakże nie później niż do dnia 31 maja:

1) roku, w którym zalesienie wykonano wiosną, albo

2) roku następującego po roku, w którym zalesienie wykonano jesienią

– składa kierownikowi biura powiatowego Agencji oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia, do którego dołącza zaświadczenie nadleśniczego potwierdzające ten fakt.

Powołując się na wskazany przepis, Sąd wskazał, że wynika z niego, iż wnioskodawca mimo dołożenia należytych starań może nie mieć wpływu na zachowanie 14-dniowego terminu. Termin do złożenia oświadczenia nie biegnie bowiem od daty otrzymania zaświadczenia wydanego przez nadleśniczego, lecz od daty zawiadomienia go przez wnioskodawcę o założeniu uprawy leśnej.

Przyjęcie interpretacji organu oznaczałoby, że uzyskanie płatności byłoby uzależnione od szybkości działania organu, niezależnie od spełnienia przez wnioskodawcę merytorycznych przesłanek do uzyskania płatności. Dlatego też we wskazaniach co do dalszego sposobu postępowania Sąd stwierdził, iż zachodzi konieczność zbadania, jaki wpływ na niedochowanie przez skarżącego terminu miało wydanie zaświadczenia przez Nadleśniczego dopiero po 11 dniach od wypływu do Nadleśnictwa informacji skarżącego o wykonaniu zalesienia, na który to termin strona nie ma żadnego wpływu, przy czym "interpretacja organu po wyjaśnieniu tej kwestii powinna być dokonana w przedstawionym wyżej kierunku, tj. uznania, że dochowanie terminu [...] r. jest wystarczające dla uznania, że termin nie został przekroczony". Skarga kasacyjna organu od tego rozstrzygnięcia została oddalona wyrokiem NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 920/09, który podzielił stanowisko sądu I instancji..

Pomimo takich prawomocnych wskazań WSA, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w decyzji z dnia [...] r. w żaden sposób nie odniósł się do wskazań Sądu, a poza zreferowaniem dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, ograniczył się do jednozdaniowego w istocie uzasadnienia, gdzie organ po przytoczeniu treści art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu rozwoju, stwierdził, że "odmawia się płatności", a zatem nie wykonał wskazań Sądu zawartych w wyroku III SA/Gl 1560/08.

Po raz drugi sprawa była rozpatrywana przez WSA w dniu 17 kwietnia 2012 r., pod sygnaturą akt: III SA/Gl 2117/11, gdzie Sąd stwierdził niewykonanie przez organ wskazań zawartych w wyroku III SA/Gl 1560/08, co skutkowało naruszeniem art.153 P.p.s.a. Zaznaczył, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem ani organ, ani Sąd ponownie rozstrzygający sprawę nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Podniósł także, że kwestia upływu terminu 30 czerwca 2008 r. czy wyczerpania środków finansowych na wspieranie zalesiania nie była dotąd podnoszona przez organy mimo, iż wydawały one rozstrzygnięcia już po tej dacie (decyzja z dnia [...] r.).

Następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. o odmowie przyznania płatności na zalesianie i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ po raz kolejny nie odniósł się do wskazań Sądu zawartych w kolejnych wyrokach WSA i stwierdził jedynie, że wobec upływu terminu wskazanego w art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju, który jest terminem prawa materialnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Powyższe, powtórne i skrótowe przytoczenie rozstrzygnięć sądowych zapadłych w niniejszej sprawie było konieczne celem wyjaśnienia, że mimo jasnych wskazań Sądu co do konieczności merytorycznego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu faktu terminowego złożenia oświadczenia o założeniu uprawy leśnej, zawartych zarówno w wyroku z dnia 4 maja 2009 r. o sygn. akt: III SA/Gl 1560/08, jak i w wyroku z dnia 17 kwietnia 2012 r., o sygn. akt: III SA/Gl 2117/11, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela w całości, organy cały czas od takiego rozstrzygnięcia się uchylają, a przez to dopuszczają się naruszenia art. 153 P.p.s.a., co samo w sobie już czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji, a to celem wydania decyzji uwzględniającej wykładnię prawną i wskazania Sądów zawarte w powołanych wyrokach.

Przypomnieć także należy, że norma art. 153 P.p.s.a wiąże bezwzględnie Sąd i organy orzekające w sprawi i jedynie zmiana stanu prawnego bądź istotna zmiana stanu prawnego pozwoliłaby na odstąpienie od wskazań Sądu zawartych w prawomocnym wyroku. Jeżeli Sąd w wyroku z dnia 17 kwietnia 2012 r. nie dopatrzył się w normie art. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy, to sąd w niniejszej sprawie, podobnie jak organy, jest tym stanowiskiem, przy braku zmian w prawie, związany.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że przepis art. 5 ust. 3a o wspieraniu ..., ograniczający okres, w którym może być udzielona pomoc został dodany do ustawy z dniem 11 kwietnia 2007 r., podczas gdy strona złożyła wniosek o dofinansowanie w dniu [...] r., a w dniu [...] r. – oświadczenie o wykonaniu zalesienia, które – jak wynika z orzeczeń WSA i NSA wydanych w tym przedmiocie – było złożone terminowo. Fakt ten powoduje dwojaki skutek.

Po pierwsze, wskazać należy, że do oceny skutków prawnych zdarzenia należy stosować prawo materialne z dnia jego zaistnienia. Zatem, skoro wniosek skarżącego został złożony pod rządami określonych przepisów, to również te przepisy winny stanowić podstawę jego rozpatrzenia. Na ten aspekt zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt: II GSK 674/10, gdzie stwierdził, że "zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., nie może być zawsze pojmowana jako obowiązek orzekania na podstawie stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji. Stosowanie jej wymaga oceny, czy w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym związane jest nałożenie kary, na stronie ciążył określony obowiązek i czy jego naruszenie podlegało karze. Zdarzenie, które miało miejsce w czasie gdy obowiązywał określony stan prawny musi być oceniane wedle niego."

Tymczasem, co należy kategorycznie podkreślić, przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku przez skarżącą nie przewidywały ograniczenia czasowego dla udzielenia pomocy. Strona złożyła skutecznie wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie w dniu [...] r., a podnoszony przez organ art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju, będący de facto podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia, wszedł w życie z dniem 11 kwietnia 2007 r.

Po wtóre oznacza, że z tym dniem – a więc ponad rok przed upływem terminu wynikającego z art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu rozwoju – organ miał obowiązek wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty, a – wobec faktu wykonania zalesienia potwierdzonego przez Nadleśniczego i terminowego złożenia oświadczenia o zalesieniu – wydaje się, że środki pieniężne powinny zostać wypłacone w oparciu o przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. Przepis ten bowiem stanowi, że w przypadku, gdy producent rolny złożył w terminie oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie planem zalesienia, to właściwy kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązany jest przyznać mu płatność na zalesianie. Fakt, że nie doszło do tego niezwłocznie po złożeniu oświadczenia spowodowany był działaniami organów obu instancji, których rozstrzygnięcia sądy administracyjne obu instancji uchylały. Skoro zatem skarżąca terminowo wypełniła wszelkie nałożone na nią obowiązki, a nieprawidłowości występowały po stronie organów, to zaniedbania te nie mogły negatywnie wpłynąć na sytuację prawną skarżącej poprzez pozbawienie jej uprawnień do płatności. Zatem organ wydający zaskarżoną decyzję powołując się na fakt upływu terminu, do którego upływu płatność mogła być przyznana w istocie obciążył stronę skarżącą negatywnymi skutkami swojego niewłaściwego działania. Takie postępowanie stanowi zaś naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Nie stanowi z całą pewnością realizacji tej zasady takie działanie organów, które najpierw bezzasadnie odmawiają realizacji praw jednostki mimo spełnienia przez nią ustawowych przesłanek do ich uzyskania, następnie zaś stwierdzają, że nie jest to możliwe z uwagi na upływ czasu, w sytuacji, gdy strona w żaden sposób nie przyczyniła się do długości okresu procedowania w sprawie.

Działanie takie narusza także art. 7 Ustawy Zasadniczej, stosownie do którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Gdyby bowiem tak istotnie było w sprawie niniejszej, gdyby organy działały w na podstawie i w granicach prawa, to skarżąca otrzymałby środki pomocowe przed upływem terminu wynikającego z art. 5 ust.3a ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Sąd uznał również, że organy obu instancji naruszyły swoim działaniem także art. 6 i 7 Kpa, zgodnie z którymi to przepisami, organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa a w toku postępowania mają obowiązek stania na straży praworządności (...) mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również art. 8 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Nie zmienia tej oceny informacja zawarta w piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r., wskazująca stronie na możliwość dochodzenia na drodze powództwa cywilnego odszkodowania z tytułu niewypłaconych środków pomocowych. W tym przypadku trzeba mieć bowiem na względzie charakter i specyfikę postępowania cywilnego, a w szczególności postępowania o naprawienie szkody. Należy stwierdzić, że gdyby skarżąca skorzystała z tej możliwości, to na niej, jako na powodzie ciążyłby ciężar wykazania przesłanek koniecznych do jego zasądzenia (art. 6 k.c.) i obowiązek ponoszenia kosztów procesu.

Ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się wykładni prawa i wskazówek co do dalszego postępowania, zawartych także w wyrokach o sygn. akt: III SA/Gl 1560/08 i III SA/Gl 2117/11, które Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela i przyjmuje za własne. W szczególności uwzględni, że oświadczenie o wykonaniu zalesienia zostało złożone terminowo i oceni, czy skarżąca spełniła wszystkie inne przesłanki do uzyskania płatności. Następnie, stosownie do poczynionych ustaleń, wyda decyzję merytoryczną, uwzględniającą fakt, że w dacie złożenia wniosku o płatność art. 5 ust. 3a ustawy o wspieraniu rozwoju jeszcze nie obowiązywał, a długotrwałość postępowania powstała na skutek wadliwych – jak się okazało na skutek wydania wyroków WSA i NSA – działań organu nie może powodować dla strony negatywnych skutków.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.