Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1356/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 200 ust 1, art. 127 par 3 w zw. z art. 207
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 127 par 3, art. 140, art. 24 par 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi P. M. na decyzję Rektora z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stypendium doktoranckiego I. uchyla zaskarżoną decyzję , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku , III. zasądza od Rektora na rzecz skarżącego P. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.


UZASADNIENIE

Prorektor ds. Kształcenia Uniwersytetu Technologicznego decyzją z dnia [...] r., nr [...] , na podstawie art. 200 a w związku z art. 207 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 365 ze zm.), § 23 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich (Dz.U. z 2011 r., Nr 225, poz. 1351), art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił P. M. przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na okres [...]

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że uzyskana przez P. M. liczba punktów ([...] ) nie kwalifikuje do 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich WE, którzy mają uprawnienia do uzyskania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. M. podniósł, że zasady przyznawania wnioskowanego stypendium doktoranckiego określa regulamin przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań jakościowych doktorantom UT , wprowadzony Zarządzeniem Nr [...] Rektora UT z dnia [...] r. Regulamin został wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 94"b" ust. 1 pkt 5 oraz art. 200 a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepisy wykonawcze zawarto w § 22 – 25 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 5 października 2011 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendium doktoranckich (Dz.U. Nr 225, poz. 1351).

Regulamin, w odniesieniu do uczestników pierwszego roku studiów doktoranckich, określa następujące warunki przyznania zwiększenia stypendium :

- złożenie wniosku w terminie do [...] (§ 2 ust. 1 pkt 1);

- uzyskanie bardzo dobrego wyniku w postępowaniu rekrutacyjnym (§ 1 ust. 1 pkt 1);

- przynależność do grupy nie więcej niż [...] % najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich prowadzonych na danym wydziale (§ 2 ust. 2 w zw. z § 1 ust. 4).

W ocenie strony organ niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdził, że wnioskodawca nie znajduje się w grupie [...]% najlepszych uczestników I roku studiów doktoranckich w Wydziale Elektrycznym UT. W decyzji nie odniesiono się do pozycji strony na liście rankingowej, ani ilości doktorantów na I roku na Wydziale Elektrycznym UT. Uzyskany wynik postępowania rekrutacyjnego ([...] ) zapewnił mu trzecią pozycję na liście rankingowej, zaś studia doktoranckie w roku akademickim [...] na Wydziale Elektrycznym UT podjęło [...] osób. Oznacza to, że zwiększenie stypendium doktoranckiego przysługuje trzem najlepszym uczestnikom I roku studiów doktoranckich na tym wydziale ([...]).

P. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie wnioskowanego stypendium.

Prorektor ds. Kształcenia Uniwersytetu Techno-logicznego decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , podtrzymał swoją decyzję i odmówił P. M. przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że liczbę osób uprawnionych do otrzymania tego stypendium ustala się na podstawie liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich.

W roku akademickim [...] na Wydziale Elektrycznym na stacjonarne studia doktoranckie przyjęto dziewięć osób, a zatem [...] % z dziewięciu stanowi [...] osoby.

Uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż [...]% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów.

W skardze na powyższą decyzję P. M. zarzucił, że zaskarżona decyzja nie odnosi się do regulaminu przyznawania wnioskowanego stypendium. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że liczba osób uprawnionych do otrzymania zwiększenia stypendium jest ustalana na podstawie ilości uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich. Organ nie wskazał jednak podstawy prawnej dla takiego sposobu ustalania liczby osób uprawnionych do otrzymania tego stypendium.

Zdaniem skarżącego, przyjęte przez organ rozwiązanie jest sprzeczne z regulaminem i ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym.

Dodatkową okoliczność stanowi zmiana liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale Elektrycznym UT. W związku ze zmianą formy studiów wszystkich doktorantów przyjętych na studia niestacjonarne na Wydziale Elektrycznym, obecna liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na tym wydziale wynosi [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 października 2011 r. w sprawie sposobu i trybu przekazywania podmiotowej dotacji na dofinansowanie zadań projakościowych z budżetu państwa, wysokość dotacji określona jest na podstawie liczby doktorantów na dzień [...] . Tym samym uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest nie tylko pozbawione podstawy prawnej ale również nieaktualne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Rektor Uniwersytetu Technologicznego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując, że skarżący pomimo uzyskania bardzo dobrych wyników w postępowaniu rekrutacyjnym oraz złożenia wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium w terminie tj. do dnia [...] r., nie znalazł się w grupie [...]% najlepszych doktorantów roku. Wyłonienie [...] % najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich następuje w trybie zgodnym z obowiązującym w UT Regulaminem przyznawania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, na danym wydziale na podstawie list rankingowych.

Na Wydziale Elektrycznym UT w roku akademickim [...] przyjęto dziewięciu doktorantów, zatem [...]% z tej liczby wynosi [...] osoby, to oznacza, iż do zwiększenia stypendium uprawnione były dwie osoby. Tymczasem skarżący znalazł się na trzecim miejscu listy rankingowej.

W ocenie organu zarzuty skargi nie są zasadne. Zgodnie z art. 200a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, wskazanym w zaskarżonej decyzji jako podstawa prawna, uprawnienie do otrzymania stypendium przysługuje nie więcej niż [...]% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów. Biorąc pod uwagę treść art. 200 ust. 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym stypendium doktoranckie przysługuje uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich, nie ma wątpliwości, że i zwiększenie stypendium, o którym mowa w art. 200a tej ustawy przysługuje również wyłącznie uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich.

Za taką wykładnią art. 200a ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przemawiają również : § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 21 października 2011 r. w sprawie sposobu podziału i trybu przekazywania podmiotowej dotacji na dofinansowanie zadań projektowych z budżetu państwa (Dz.U. Nr 251, poz. 1508) oraz ust. 2 załącznika nr 5 do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 8 pkt 2 tego rozporządzenia dane niezbędne do określenia dotacji na finansowe zwiększenia wysokości stypendiów doktoranckich uczelnie przesyłają w zakresie liczby uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich. Stosownie zaś do treści Załącznika nr 5 – roczną dotację dla uczelni określa się jako iloczyn kwoty 10.000 zł i liczby 30% najlepszych uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich w uczelni.

Rektor wskazał ponadto, że podnoszony przez skarżącego fakt, iż aktualnie liczba uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale Elektrycznym UT wynosi [...] osób, nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji albowiem dla takiej oceny miarodajny jest stan faktyczny i prawny w dniu wydania decyzji.

Udział w postępowaniu zgłosiła prokurator Prokuratury Apelacyjnej B. R., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na jej wydanie przez pracownika organu (Prorektora d.s. kształcenia), który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w imieniu Rektora UT orzekał ten sam pracownik, który wydał decyzję z dnia [...] r. W ocenie prokuratora nie została też wyjaśniona w sposób bezsporny faktyczna liczba doktorantów stacjonarnych, a okoliczność ta jest najistotniejsza w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego aktu następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie skarżący ubiegał się o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych.

Zgodnie z art. 200 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Zgodnie zaś z art. 200a ust. 1 tej ustawy zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i doktoranckiej. Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego określa regulamin określony przez rektora po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktorantów. Wniosek doktoranta o przyznanie stypendium doktoranckiego i o zwiększenie stypendium doktoranckiego rozpoznaje organ uczelni w formie decyzji.

Zgodnie z art. 207 ust.1 powołanej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni, do których z mocy art. 60 ust. 6 tej ustawy zalicza się także rektor, w indywidualnych sprawach stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 207 § 2 Prawa o szkolnictwie wyższym "decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego".

Powołane regulacje prawne nie pozostawiają wątpliwości, że postępowanie w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej winno być prowadzone z uwzględnieniem regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.), a faktu tego nie zmienia powierzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym).

Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 k.p.a., do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei (art. 140 k.p.a.) odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Nadto, organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego zawartych w Dziale I zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej grupie przepisów znajduje się art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a, zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Takie brzmienie przepis ten uzyskał z dniem [...] r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18 ze zm.) .

W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organów I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych, wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 2 K.p.a., dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji prof. dr hab. Inż. W. B. był Prorektorem DS. Kształcenia, który działając na mocy upoważnienia wydał decyzję w imieniu Rektora UT. Nie jest zatem osobą piastującą funkcję organu (Rektora), lecz pracownikiem tego organu, do którego w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji przez tego samego pracownika. Stwierdzone naruszenie prawa daje przy tym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została między innymi przez pracownika, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni powyższe zapatrywania Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Należy też wyjaśnić, że Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi, bowiem zaskarżona decyzja dotknięta jest taką wadą procesową, której stwierdzenie czyni przedwczesnym kontrolę decyzji pod względem materialnoprawnym.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku zostało wydane na mocy art. 152 tej ustawy, zaś orzeczenie w pkt III wyroku o kosztach postępowania na podstawie art. 200 powyższej ustawy.