Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 975/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2016 r. sprawy ze skargi Instytutu [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Instytut [...] w R. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2011 r., nr [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w całości oraz stwierdzającą, że parcele katastralne pb [...] oraz pgr [...], objęte dawnym wykazem hipotecznym lwh [...] tab. [...], stanowiące byłą współwłasność S. i J. małż. Z., nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U z 1945 r. Nr 3 poz. 13 ze zm.). Do powyższego wniosku nie został dołączony wniosek o wznowienie postępowania.

Wezwaniem z dnia 18 listopada 2015 r. organ zobowiązał wnioskodawcę do przesłania wniosku o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Instytut [...] przesłał wniosek o przywrócenie terminu, dołączając do niego skargę do Sądu Apelacyjnego w K. o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. I Wydziału Cywilnego z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...], w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Ministra z dnia [...] września 2011 r., nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu nie dopełnił czynności, dla której określony był termin, tj. nie złożył wniosku o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z dnia [...] września 2011 r. Załączył bowiem pismo stanowiące skargę do sądu powszechnego o wznowienie postępowania sądowego. Minister uznał zatem, że nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...].

Uzasadniając zapadłe rozstrzygnięcie organ powołał art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, zwanej dalej "kpa."), wskazał przesłanki przywrócenia terminu i stwierdził, że po ich spełnieniu zobowiązany jest przywrócić termin, gdy zostaną one spełnione łącznie.

W ocenie Ministra wnioskodawca miał świadomość, że dla skutecznego złożenia wniosku o przywrócenie termin należy jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony jest termin. Do wniosku o przywrócenie terminu nie został dołączony wniosek o wznowienie postępowania. Mimo stosownego wezwania skierowanego do wnioskodawcy, zamiast żądanego przez organ wniosku, została przez Instytut przedłożona skarga do Sądu Apelacyjnego w K. o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem tego sądu.

Podniesiona we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczność popełnienia błędu przez wnioskodawcę przy uzupełnieniu braku podania, w wyznaczonym przez organ 7-dniowym terminie, a następnie uzupełnienie braku podania, ale już po wydaniu postanowienia o odmownie przywrócenia terminu - nie może wpłynąć - w ocenie organu - na uznanie, że wnioskodawca skutecznie dopełnił czynności, do której został zobowiązany w wezwaniu.

Ponadto Minister wskazał, że wnioskodawca w treści wniosku o przywrócenie terminu nie dopełnił jednocześnie czynności, dla której przewidziany był termin. Przy czym odnosząc się do treści powołanego przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 762/06 wyjaśnił, że we wniosku Instytutu nie sposób doszukać się treści, która odpowiadałaby czynności, dla której przewidziany był termin, tj. wniosku o wznowienie postępowania.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Instytut [...], zaskarżając powyższe postanowienie w całości.

Zarzucił mu:

1) naruszenie przepisów prawa art. 15 i art. 138 kpa., poprzez zaniechanie obowiązku ponownego całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.

2) naruszenie art. 8 kpa, art. 9 i art. 11 kpa, poprzez uchybienie obowiązkowi przeprowadzenia postępowania w sposób, który zapewniłby zaufanie do organu państwowego.

3) naruszenie art. 7 kpa i art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa., art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 153 ppsa., przez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny sprawy oraz materiału dowodowego w niej zgromadzonego, w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postepowania wyjaśniającego, tj. niewskazanie żadnych poczynionych kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

4) naruszenie art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa., poprzez brak wszechstronnego, a właściwie jakiegokolwiek rozważania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie tak istotnych wyjaśnień, złożonych przez stronę skarżącą.

5) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 58 § 2 kpa., poprzez stwierdzenie, że wnioskodawca nie dopełnił obowiązku, wynikającego z tego przepisu, co powoduje, że nie została spełniona jedna z przesłanek, warunkujących przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W związku z podniesionymi zarzutami strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2016 r., uchylenie w całości poprzedzającego go postanowienia, rozstrzygnięcie o przywróceniu terminu do wniesienia wniosku oraz nadanie biegu sprawie lub ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.

Skarżący Instytut uzasadnił, że omyłkowo nie załączył do wniosku o przywrócenie terminu wniosku o wznowienie postępowania, jak też nie uczynił zadość wezwaniu, wystosowanemu przez organ. Niezrozumiałe jest, zdaniem skarżącego, stanowisko organu, który wzywa do uzupełnienia braku formalnego, a potem, mimo że zgodnie z wyznaczonym terminem podjęta została czynność uzupełnienia braku wniosku, wydaje postanowienie o odmowie przywrócenia terminu. Przy czym organ powinien powiadomić stronę o błędnie przesłanym piśmie i ponownie ją wezwać.

Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna, a zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa.

Na wstępie należy podkreślić, że organy prawidłowo ustaliły, że dla przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności, muszą być spełnione cztery przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 kpa, tj.:

- wniesienie prośby o przywrócenie terminu;

- zachowanie terminu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;

- dopełnienie czynności, dla dokonania której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby i

- uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu.

Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, a niewystąpienie choćby jednej z nich powoduje, że organ nie ma prawnej możliwości przywrócenia uchybionego terminu.

Instytucja procesowa przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej, a przesłanki warunkujące przywrócenie terminu - z uwagi na wskazany charakter instytucji przywrócenia terminu - należy interpretować ściśle (por. nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 109/16, LEX nr 2019293).

Z akt sprawy wynika, że skarżący nie dokonał czynności wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, bowiem nie dołączył wniosku o wznowienie postępowania. Przy czym w złożonym wniosku wskazał na okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu oraz brak winy w jego uchybieniu, a nie zawarł stwierdzenia, że wnosi o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2011 r.

W związku z powyższym organ administracji wezwał pismem z dnia 18 listopada 2015 r. wnioskodawcę do złożenia wniosku o wznowienie postepowania, w terminie 7 dni.

W wykonaniu wezwania zobowiązany nadesłał, przy piśmie z dnia 23 listopada 2015 r., skargę o wznowienie postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. I Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...]. Zarządzenie to nie zostało zatem wykonane.

W ocenie Sądu z literalnego brzmienia art. 58 § 2 kpa w sposób bezsporny wynika, że jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Oznacza to, że strona powinna dokonać czynności jednocześnie ze złożeniem wniosku. Przy czym nie jest tak jak twierdzi wnioskodawca, że w treści wniosku o przywrócenie terminu zawarł on wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania.

Skoro zatem strona została wezwana przez organ do nadesłania wniosku o wznowienie – do czego organ nie był zobowiązany, na podstawie powołanego art. 58 § 2 kpa - a mimo to nie wykonała jasnego i zrozumiałego wezwania Ministra - to jej postawę trudno ocenić inaczej jak niedbalstwo w wykonaniu wezwań organu.

Takiego niedbalstwa nie można zatem konwalidować przez dokonywanie kolejnych wezwań. Wynika to z faktu, że instytucja przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości - a to oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób niebudzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu (zob. wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 503/12). Przede wszystkim jednak, to na stronie, a nie na organie, ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że przesłanki z art. 58 § 1 i 2 kpa zostały spełnione (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 933/10).

Skoro zatem przy wniosku o przywrócenie terminu strona musi wykazać, że nie ponosi winy w jego uchybieniu - to analogicznie nie można - jak zdaje się wskazywać Instytut – twierdzić, że przy składaniu wniosku strona może dopuszczać się niedbalstwa, a organ ma obowiązek takie działanie sanować, dokonując kolejnych wezwań o uzupełnienie zaistniałych braków wniosku.

Sąd uznał zatem, że organ w sposób prawidłowy odmówił przywrócenia terminu, jako że strona nie dokonała czynności, dla której o przywrócenie terminu wnosiła.

Podjęte rozstrzygnięcie organ uzasadnił w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, zaś materiał dowodowy ocenił zgodnie z art. 77 § 1 kpa i 80 kpa. Postępowanie zostało przeprowadzone wnikliwie i rzetelnie i nie naruszyło zasad określonych w art. 7, 8 i 9 kpa.

Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę Sąd orzekł a na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).