Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 343/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 par. 1 i 2;  art. 19;  art. 23 par. 2;  art. 27 par. 1 pkt 7 i 9;  art. 29 par. 1;  art. 33 pkt 1, 2, 7-10;  art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. ZUS Oddział we W. orzekł o odpowiedzialności K. R. (skarżącego), jako członka zarządu, za zaległości "A" sp. z o.o., z siedzibą we W, z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 11/2005 do 5/2006, a następnie wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], kierując je do Dyrektora Oddziału ZUS we W. Realizując te tytuły wykonawcze organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lutego 2012 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego, a mianowicie wierzytelności stanowiącej wynagrodzenie zobowiązanego z tytułu zatrudnienia w "A" sp. z o.o.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego tj. "brak wymagalności wykonalności obowiązku" oraz zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 pkt 2 i 8 u.p.e.a. Odnosząc się do zarzutu z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. wskazał, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, na podstawie której wszczęte zostało i jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, nadmieniając, że nie uznaje na obecnym etapie sprawy ciążącego na nim długu. Wniósł również o "odroczenie terminu wykonania obowiązku nałożonego na pracodawcę do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji oraz odstąpienie od egzekucji z uwagi na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego."

Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału ZUS we W. oddalił zgłoszone przez skarżącego zarzuty, uznając je za nieuzasadnione. Organ pierwszej instancji wskazał, że decyzja orzekająca o odpowiedzialności zobowiązanego za zadłużenie spółki "A" została doręczona na jedyny, zidentyfikowany na koncie ubezpieczonego w okresie wydania i doręczenia decyzji, adres zameldowania zobowiązanego, tj. P. ul. O. [...], a zatem jest ostateczna i prawomocna i z tego też względu należało stwierdzić wymagalność obowiązku wynikającego z decyzji, a tym samym dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego opartego na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. organ stwierdził, że również ten zarzut nie jest zasadny ponieważ zajęcie wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę jest jednym ze środków, do których stosowania, na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a., uprawniony jest Dyrektor Oddziału ZUS, a ponadto środek ten gwarantuje skuteczne dochodzenie należności z tytułu składek. Zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może nastąpić w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru, natomiast skarżący nie wskazał innych składników majątkowych, co do których można byłoby wdrożyć skuteczne postępowanie egzekucyjne. Organ pierwszej instancji, odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. wniosku o "odroczenie terminu wykonania obowiązku nałożonego na pracodawcę", wyjaśnił skarżącemu, że art. 33 u.p.e.a. zawiera enumeratywny katalog okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, natomiast wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrywania.

Pismem z dnia [...] marca 2012 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie, zarzucając naruszenie art. 118 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze. zm.) w zw. z art. 212 § 1 tej ustawy i art. 33 § 1 u.p.e.a., polegające na braku doręczenia decyzji ZUS Oddział we W. Inspektorat nr [...], określającej obowiązek zapłaty należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz uznanie, że zaistniał obowiązek zapłaty tych należności, co skutkowało wydaniem tytułów wykonawczych i wszczęciem na ich podstawie postępowania egzekucyjnego pomimo braku wymagalności wykonania obowiązku zapłaty należności. Zarzucił ponadto naruszenie art. 44 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia decyzji na adres aktualnego pracodawcy, w sytuacji rzekomej bezskuteczności doręczenia decyzji na adres zameldowania zobowiązanego oraz powtórzył, że zastosowany wobec skarżącego środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie zgadza się tezą ZUS, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 33 u.p.e.a., gdyż przesłanką taką jest nieistnienie obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Skarżący wywiódł, że obowiązek podlegający wykonaniu nie był wymagalny z powodu niedoręczenia mu decyzji określającej wysokość zobowiązania, natomiast ustawodawca w art. 212 Ordynacji podatkowej wyraźnie połączył obowiązek wydania decyzji z jej doręczeniem. Samo wydanie decyzji określającej odpowiedzialność osoby trzeciej za cudzy dług, bez doręczenia jej osobie będącej adresatem decyzji, pozbawiłoby tę osobę ustalonych w przepisach funkcji ochronnych oraz możliwości wypowiedzenia się co do rozstrzygnięcia zawartego w takiej decyzji. Skarżący kwestionuje natomiast wadliwie przyjętą fikcję prawną doręczenia mu decyzji nr [...] i dlatego uważa, że obowiązek wykazany w tytułach wykonawczych nr od [...] do [...], wystawionych na podstawie wspomnianej decyzji nie zaistniał, a zatem spełniona została przesłanka wynikająca z art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegająca na nieistnieniu obowiązku wynikającego z tytułów wykonawczych stanowiących podstawę prowadzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego. Podtrzymał zarzut, że sposób prowadzenia przez wierzyciela postępowania w sprawie [...] poprzez zaniechanie wysłania decyzji, jak i innych, wcześniejszych zawiadomień – w sytuacji bezskuteczności doręczenia na adres zameldowania – na adres pracodawcy pozbawił go możliwości czynnego udziału w tym postępowaniu. Podtrzymał również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy wiadomym jest organowi, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] oraz odwołanie. Reasumując, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr od [...] do [...].

Utrzymując w mocy opisane postanowienie, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że prawo wniesienia zarzutów może zostać zrealizowane tylko w ściśle określonym terminie, a ponadto na podstawie przesłanek enumeratywnie ujętych w ustawie. Organ przypomniał, że według art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Zgodnie z treścią art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Rozpoznając zażalenie skarżącego organ egzekucyjny drugiej instancji wskazał, że wierzycielem w sprawie, a zatem dysponentem postępowania egzekucyjnego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych we W. Wierzyciel ten wyraził w sprawie swoje stanowisko, stwierdzając niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. wyjaśnił, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela oznacza, że organ ten – rozstrzygając o zasadności zgłoszonych zarzutów – nie jest uprawniony ani do prowadzenia w tym zakresie odrębnego postępowania wyjaśniającego, ani do ponownej oceny zarzutów. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wskazał na związanie stanowiskiem wierzyciela nie tylko organu egzekucyjnego, ale również organu nadzoru, rozpoznającego środki odwoławcze w postępowaniu egzekucyjnym.

Szczególna pozycja procesowa jaką zajmuje Dyrektor Izby Skarbowej we W. w postępowaniu powoduje, że ocena zgłoszonego zarzutu braku wykonalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 33 pkt. 2 u.p.e.a.) pozostaje poza jego kontrolą w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego.

Dalej organ drugiej instancji zauważył, że skarżący podniósł dwa zarzuty (brak wymagalności wykonania obowiązku zapłaty należności oraz zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego), które zostały rozpatrzone przez organ pierwszej instancji. Dopiero w zażaleniu skarżący – powołując się na okoliczność braku doręczenia mu decyzji [...] stanowiącej podstawę tytułów wykonawczych – podniósł nowy zarzut w postaci nieistnienia obowiązku, o którym mowa w art. 33 pkt 1 u.p.e.a.

Odnosząc się do tego zarzutu organ drugiej instancji – przywołując art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. – podkreślił, że zarzut ten nie został podniesiony przez skarżącego w trybie art. 33 u.p.e.a. i nie był przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy, rozpatrujący zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi ze względu na fakt, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, na podstawie której wystawiono kwestionowane tytuły wykonawcze, występujący w podwójnej roli Dyrektor Oddziału ZUS we W. wskazał i uzasadnił w postanowieniu, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego był wymagalny. Skoro zatem decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. Inspektorat z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości "A" sp. z o.o., z której wynika obowiązek zapłaty przez zobowiązanego składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz FPiFGŚP za okres od 11/2005 do 5/2006 jest ostateczna i prawomocna, a z akt sprawy nie wynika, by wystąpiła okoliczność uzasadniająca brak wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi stanowiącymi podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku dochodzonego w drodze egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] jest nieuzasadniony.

Na marginesie organ drugiej instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz odwołanie od tej decyzji do Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. Reasumując, organ stwierdził, że organ egzekucyjny słusznie nie uwzględnił zarzutu, powołującego się na brak wymagalności obowiązku z uwagi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych.

Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 33 pkt 8 u.p.e.a., również zdaniem organu drugiej instancji nie zasługuje na uwzględnienie bowiem nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Organ drugiej instancji wskazał, że organ egzekucyjny zastosował jeden z przewidzianych prawem środków egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę skarżącego, mieszczący się w katalogu środków egzekucyjnych, do których stosowania – na mocy art. 19 § 4 u.p.e.a. – uprawniony jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dokonując zajęcia organ egzekucyjny stwierdził, że gwarantuje on skuteczne dochodzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Organ drugiej instancji podniósł, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem organu egzekucyjnego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem czy wszcząć postępowanie egzekucyjne. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie warunkuje podjęcia czynności egzekucyjnych od zgody zobowiązanego ani nie wymaga uzgodnienia z nim wyboru środka egzekucyjnego. Organ podkreślił również, że dolegliwość przejawiająca się m. in. w zajęciu wynagrodzenia za pracę, czy np. konieczności ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucji jest nieodłącznym elementem przymusowego dochodzenia zobowiązań. Nadto organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że zobowiązany w istocie nie wskazał w czym dokładnie przejawia się dla niego uciążliwość zastosowanego w sprawie środka egzekucyjnego, nie wskazał również alternatywnego sposobu egzekucji z jego majątku dochodzonych zaległości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 118 § 1 o.p. w zw. z art. 212 § 1 o.p. w zw. z art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 29, poz. 1954 ze zm.) – polegające na braku doręczenia decyzji [...] określającej obowiązek zapłaty (za okres od 11/2005 do 5/2006) należności z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz z tytułu niezapłaconych składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Tym samym organ naruszył art. 33 pkt 1 u.p.e.a. uznając, że zaistniał obowiązek zapłaty należności określonych decyzją [...] wydaną przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. w dniu [...] grudnia 2010 r., co skutkowało wydaniem tytułów wykonawczych w dniu [...] lutego 2012 r. o nr od [...] do [...] i na ich podstawie wszczęciem wobec zobowiązanego postępowania egzekucyjnego mimo braku wymagalności wykonania obowiązku zapłaty należności;

- naruszenie art. 44 k.p.a. – przez zaniechanie doręczenia decyzji [...] na adres aktualnego pracodawcy, w sytuacji rzekomej bezskuteczności doręczenia na adres zameldowania decyzji;

- zastosowanie wobec skarżącego zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Oceniając postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a.), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu postanowienia z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Zarzuty zawarte w skardze, jak i ocena legalności kwestionowanego postanowienia nie dają dostatecznych podstaw do podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Należy przede wszystkim zauważyć, że decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o odpowiedzialności skarżącego – jako członka zarządu za zaległości "A" sp. z o.o. z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 11/2005 do 5/2006. Decyzja ta została skutecznie doręczona skarżącemu na adres jego zameldowania. Następnie wierzyciel (również Zakład Ubezpieczeń Społecznych) wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...], po czym skierował je do egzekucji. Decyzja ta stała się ostateczna, a więc funkcjonuje w obrocie prawnym.

Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc w pierwszej kolejności, że skoro złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, na podstawie której zostało wszczęte i prowadzone postępowanie egzekucyjne, to brak jest "wymagalności wykonania obowiązku zapłaty należności". Prawidłowo w takiej sytuacji organy zinterpretowały ten zarzut jako wynikający z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. Ponadto skarżący podniósł zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.). Wreszcie – po raz pierwszy dopiero w zażaleniu z dnia [...] marca 2012 r. – wskazał na zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.).

Prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonywane tylko w ściśle określonym przez ustawodawcę terminie oraz wyłącznie na podstawie enumeratywnie wyliczonych w art. 33 u.p.e.a. przesłanek. Stosownie do dyspozycji art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie siedmiu dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przywołanym przepisie sformułowano wprost ograniczenie czasowe dotyczące możliwości podniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Innymi słowy, jeżeli w zarzutach wniesionych w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) zobowiązany ograniczy się wyłącznie do jednej lub kilku podstaw wymienionych w art. 33 u.p.e.a., wówczas traci on możliwość późniejszego zgłaszania nowych zarzutów, w szczególności zaś w toku postępowania zażaleniowego, czy też sądowoadministracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie jeden z trzech zarzutów, tj. zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), skarżący zgłosił po raz pierwszy (jako nowy zarzut) dopiero w zażaleniu z dnia [...] marca 2012 r. od postanowienia organu egzekucyjnego. Zarzut ten jako niepodniesiony w terminie i niebędący uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego pierwszej instancji nie mógł zatem zostać rozpatrzony przez egzekucyjny organ odwoławczy, co trafnie zostało podniesione przez ten organ.

Według art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, nie wydaje odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. A contrario zatem, gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem (jak w rozpoznawanej sprawie), to on rozpoznaje zarzuty, wskutek czego stanowisko wierzyciela nie jest wyrażone odrębnym postanowieniem, albowiem zawarte jest w postanowieniu rozpoznającym zgłoszone zarzuty. Trzeba przy tym zauważyć, że mimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela, stanowisko organu egzekucyjnego mającego jednocześnie status wierzyciela (Dyrektora ZUS) jest wiążące dla odwoławczego organu egzekucyjnego (Dyrektora Izby Skarbowej we W.) sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a.

Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 14 listopada 2006 r., II FSK 1480/05), stwierdził, że uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Przesłanka mocy wiążącej stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska aczkolwiek pod kątem procesowym. Wyłączenie z art. 29 § 1 u.p.e.a. (odnoszące się do braku możliwości badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym) wskazuje, że badanie może mieć jedynie charakter formalny. Szczególna pozycja procesowa Dyrektora Izby Skarbowej we W. w tym postępowaniu powoduje, że ocena zgłoszonego przez skarżącego zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym pozostaje w zasadzie poza kontrolą organu nadzoru w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego. Badanie przez organ nadzorujący okoliczności czy obowiązek zapłaty należności składkowych jest wymagalny, niechybnie prowadziłoby bowiem do wkroczenia w merytoryczną ocenę podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego (patrz wyłączenie z art. 29 § 1 u.p.e.a.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2009 r., II FSK 333/08).

Odnosząc się do zarzutu "braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, ze względu na fakt, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, na podstawie której wystawiono kwestionowane tytuły wykonawcze", należy zauważyć, że występujący zarówno w roli organu egzekucyjnego, jak i wierzyciela Dyrektor Oddziału ZUS we W. prawidłowo – jak wywiódł organ nadzoru – ustalił, że obowiązek wynikający z treści tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] był wymagalny. Wynika to z faktu, że wierzyciel (również Zakład Ubezpieczeń Społecznych) wystawił wspomniane tytuły wykonawcze, po czym skierował je do egzekucji na podstawie skutecznie doręczonej skarżącemu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie jego odpowiedzialności – jako członka zarządu za zaległości "A" sp. z o.o. – z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 11/2005 do 5/2006.

Stosownie do dyspozycji art. 212 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Przepis ten ustanawia jedną z ważniejszych konstrukcji prawnych dotyczących wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego. Decyzja wywołuje więc skutki prawne nie z chwilą jej sporządzenia, podpisania, czy opatrzenia datą, lecz dopiero z datą jej doręczenia. Z tą datą wiąże ona organ, który ją wydał, a stronie (podatnikowi) wskazuje sposób określenia jego praw i obowiązków. Decyzja niedoręczona stronie jest decyzja nieistniejącą. Bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzja nie zostanie doręczona stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzi ona do obrotu prawnego Obowiązkiem organu, który decyzję wydał jest podjęcie wszystkich przewidzianych prawem czynności zmierzających do doręczenia decyzji wszystkim stronom postępowania. Skoro zatem w rozpoznawanym przypadku organy doręczyły skarżącemu w sposób skuteczny decyzję orzekającą o jego odpowiedzialności za zadłużenie spółki na jedyny, zidentyfikowany na koncie ubezpieczonego w okresie jej wydania i doręczenia, adres jego zameldowania, to nie sposób uznać, że "obowiązek podlegający wykonaniu nie był wymagalny z powodu niedoręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania", czy też z "powodu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania".

Przechodząc do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 pkt 8 u.p.e.a.) należy zauważyć, że według art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Z ujętego w art. 7 § 2 u.p.e.a. zalecenia, aby stosować środki bezpośrednio prowadzące do wykonania egzekwowanego obowiązku, wynika że podstawową zasadą tego postępowania jest jego celowość, czyli podejmowanie w nim takich postanowień i innych czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez zobowiązanego spoczywającego na nim obowiązku. Jeżeli dana czynność do takiego celu nie prowadzi, jest niedopuszczalna. Podstawową przesłanką przy wyborze środka egzekucyjnego jest więc cel egzekucji, tj. dążenie do wykonania w trybie przymusowym obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Gdy cel egzekucji tego wymaga, można stosować wszystkie środki jednocześnie. Z art. 7 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie zatem wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwią pokrycie powstałych zaległości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2000 r., I SA/Gd 213/98).

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny – kierując się przywołanymi zasadami – zastosował jeden z przewidzianych środków egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę skarżącego (mieszczących się w zakresie art. 19 § 4 u.p.e.a.), co umożliwiło skuteczne dochodzenie należności z tytułu odpowiedzialności za nieopłacone składki.

Sąd nie dopatrzył się natomiast – wbrew twierdzeniom skarżącego - "nadmiernej uciążliwości zastosowanego środka", a tym samym naruszenia przez organy art. 7 u.p.e.a., tym bardziej, że sam skarżący, formułując taki zarzut, nie sprecyzował w zasadzie na czym owa uciążliwość miałaby polegać, a przy tym nie wskazał również innego alternatywnego sposobu egzekucji z jego majątku dochodzonych zaległości.

Jeśli zaś chodzi o konieczność ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucji, to obowiązek ten jest nieodłącznym elementem przymusowego dochodzenia zobowiązań.

Z tych względów – stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. – należało orzec jak w sentencji wyroku.