Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2031/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64a, art. 131
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2021 r., znak: (...), Minister Infrastruktury na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "k.p.a.") oraz art. art. 64a ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w (...) o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) stycznia 2020 r. znak: (...), którą umorzono w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji urządzenia wodnego - uchylił kwestionowane rozstrzygnięcie i orzekł o legalizacji urządzenia wodnego oraz zobowiązał Prezesa Wód Polskich do prowadzenia kontroli stabilności ścianki szczelnej, bieżącej konserwacji, remontów i napraw celem zachowania funkcji urządzenia.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 4 marca 2015 r. (...) Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w (...) (dalej: "wnioskodawca") wystąpił do Starosty (...) z wnioskiem o legalizację urządzenia wodnego - umocnienia brzegów rzeki (...) i Kanału Miejskiego w miejscowości (...), gm. (...), na działkach o nr ew. (...) i (...). W toku prowadzonego postępowania Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z dnia 27 listopada 2019 r., wezwał Prezesa Wód Polskich do złożenia wyjaśnień, które były niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności do wskazania czy podtrzymuje podanie wnioskodawcy w sprawie legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego, przekazania aktualnych wypisów z ewidencji gruntów i budynków, a także aktualnego wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej poinformował, że nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W wyznaczonym terminie nie uzupełniono wymaganej dokumentacji. W konsekwencji decyzją z (...) stycznia 2020 r., znak: (...), Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji urządzenia wodnego - umocnienia brzegów rzeki (...) i Kanału Miejskiego w miejscowości (...) gm. (...). Następnie, wnioskiem z dnia (...) lutego 2020 r. Prezes Wód Polskich wystąpił do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją, podnosząc, że wydane rozstrzygnięcie nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. W toku prowadzonego postępowania wielokrotnie, za pośrednictwem elektronicznej skrytki podawczej, uwagi składał M. C. wskazując, że termin na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został zachowany, jak również prezentował swoje stanowisko dotyczące zasadności odmowy legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego.

Ostatecznie decyzją z dnia (...) marca 2020 r. znak: (...), Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej uchylił decyzję organu I instancji i zalegalizował przedmiotowe urządzenie wodne, ustalając jednocześnie wysokość opłaty legalizacyjnej odrębnym postanowieniem.

Decyzja ta stała się następnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 21 października 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1331/20, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyroku Sąd uznał za zasadny zarzut skarżącego – M. C., dotyczący niezbadania zgodności lokalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr (...) Rady Gminy (...) z dnia (...) marca 1996 r. Pozostałe zarzuty sformułowane w skardze dotyczące niespełnienia przez dołączony operat wodny wymagań określonych w art. 132 Prawa wodnego, a także braku zlecenia przeprowadzenia dodatkowej ekspertyzy przez organ prowadzący postępowanie uznano zaś za bezzasadne. Sąd wyjaśnił, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien zbadać, czy lokalizacja urządzenia wodnego, którego dotyczy wniosek o legalizacje, nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z uwagi na wejście w życie najpierw rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1720), a następnie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2020 r. poz. 2006), Sąd, po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 21 października 2020 r. przesłał akta przedmiotowej sprawy do Ministra Infrastruktury. Ponownie badając przedmiotową sprawę Minister Infrastruktury, przy piśmie z dnia 15 lutego 2021 r., celem zasięgnięcia opinii, czy lokalizacja wykonanego i funkcjonującego urządzenia wodnego nie jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wystąpił do sporządzającego i uchwalającego ten plan. W piśmie tym organ wskazał również, że nie ma podstaw, aby występować o wytyczne, uzgodnienia bądź opinie do podmiotów określonych w wymaganiach realizacyjnych oznaczonych symbolami C1 oraz C2 oraz aby żądać opracowania Oceny Oddziaływania na Środowisko, określonej w wymaganiach realizacyjnych oznaczonych symbolem E. Stąd też Minister Infrastruktury wyjaśnił, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie legalizacji, bądź odmowy legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego, może opierać się wyłącznie na stanowisku zajętym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W trakcie gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie M. C. kilkukrotnie przesłał do organu dokumentacje fotograficzne oraz skan ekspertyzy dendrologicznej sporządzonej w październiku 2012 roku. Z kolei w odpowiedzi na wezwanie Ministra Infrastruktury z 15 lutego 2021 r. Przewodnicząca Rady Gminy (...), pismem z dnia (...) marca 2021 r., poinformowała, że realizacja każdej inwestycji na obszarze, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, musi być zgodna z ustaleniami tego planu, zaś Rada Gminy (...) nie jest organem kompetentnym do stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu. W odpowiedzi, pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r., organ doprecyzował swoje zapytanie, prosząc o udzielenie informacji, czy ustalenia powyższego planu przewidują jakiekolwiek odstępstwa w zakresie gospodarki wodnej na przedmiotowym terenie. Pismem z 27 kwietnia 2021 r. Przewodnicząca Rady Gminy (...) wskazała, że nie jest kompetentna do wykładni przepisów prawa, w tym również przepisów prawa miejscowego, które zostały przez Radę uchwalone.

Po ponownym przeanalizowaniu niniejszej sprawy Minister Infrastruktury decyzją z 15 lipca 2021 r. uchylił rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 24 stycznia 2020 r. w całości i orzekł o legalizacji urządzenia wodnego – umocnienia skarpy brzegu rzeki (...) i Kanału Miejskiego ścianką szczelną typu (...), wzdłuż działek nr ew. (...),(...) obręb (...) gm. (...), a także zobowiązał Prezesa Wód Polskich do prowadzenia kontroli stabilności ścianki szczelnej, bieżącej konserwacji, remontów i napraw celem zachowania funkcji urządzenia.

W uzasadnieniu Minister Infrastruktury zacytował przepisy stanowiące podstawę wydanego rozstrzygnięcia. Wskazał, że zapisy miejscowego planu dla działki nr (...) (działka oznaczona symbolem 6 WW - "teren istniejącego urządzenia wodnego most - jaz z budynkiem"), będącej własnością M. C., wskazują, że w zakresie wszelkich działań modernizacyjno-inwestycyjnych należy stosować ustalenia ogólne z planu oraz wymagania realizacyjne C1 (oznaczające - "na tym terenie rozwiązanie gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, projektowane i istniejące, lecz modernizowane, przebudowane obiekty szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogące pogorszyć stan środowiska, wymagają wytycznych, uzgodnienia lub opinii: - Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w (...), - Terenowego Inspektora Sanitarnego"), C2 (oznaczające - "na tym terenie zamierzenia inwestycyjne, działania realizacyjne, poszukiwania, badania, wymagają wytycznych opinii oraz zgody Wojewódzkiego Geologa w (...)") oraz E (oznaczające - "wymaga się opracowania Oceny Oddziaływania na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko"). Z kolei działka nr ew. (...) oznaczona jest w powyższym planie jako "wody otwarte", zaś działka nr ew. (...) - jako "wody na terenach rolnych". W analizowanym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie zawarto szczegółowych wymagań realizacyjnych dla tych działek.

Minister Infrastruktury podkreślił, że jest organem, wyspecjalizowanym z zakresu gospodarki wodnej, posiadającym specjalistyczną wiedzę, która pozwala mu stosować zasadę swobodnej oceny dowodów. Zatem brak jednoznacznego stanowiska Przewodniczącej Rady Gminy w kontekście potwierdzenia zgodności lokalizacji legalizowanego urządzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie stanowił dla organu przeszkody w samodzielnym zweryfikowaniu i ocenie zgodności legalizowanej ścianki szczelnej z miejscowym planem. Organ badający niniejszą sprawę wyjaśnił jednocześnie, że przyjęcie przez organ występowania sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może budzić najmniejszych wątpliwości. W żadnym razie wątpliwości w tym zakresie nie można interpretować na niekorzyść podmiotu zainteresowanego realizacją konkretnego przedsięwzięcia, a w przedmiotowej sprawie - na niekorzyść podmiotu zainteresowanego legalizacją wykonanego urządzenia wodnego. Z analizy miejscowego planu wynika, że zarówno ustalenia ogólne, jak i szczegółowe nie przewidują odstępstw w zakresie gospodarki wodnej na przedmiotowym terenie. W szczególności zapisy planu dla tego terenu nie wskazują wprost, aby lokalizowanie urządzenia wodnego (ścianki szczelnej) było na tym terenie niedopuszczalne. Stąd też Minister Infrastruktury stwierdził, że lokalizowanie takiego urządzenia wodnego jest dopuszczalne przez miejscowy plan, a więc brak jest sprzeczności zrealizowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Oceniając przedmiotową inwestycję organ uznał, że wykonanie przedmiotowych urządzeń wodnych nie wpłynęło na pogorszenie stanu chemicznego i ilościowego wód podziemnych. Zgodnie z informacjami zawartymi w operacie wodnoprawnym, inwestycja nie niesie również za sobą negatywnych skutków mających wpływ na wody powierzchniowe i podziemne. Co więcej, zakres wykonanych prac, które objęte są przedmiotową legalizacją nie koliduje z ustaleniami wynikającymi z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, ani z warunkami korzystania z wód regionu wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego. Dodatkowo stwierdzono że przedmiotowe urządzenie wodne zlokalizowane jest na terenie obszaru Natura 2000 Dolina (...) i (...). Przedsięwzięcie nie jest natomiast wyszczególnione w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym nie jest wymagane uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na jego realizację. W operacie wodnoprawnym nie wskazano także, aby realizacja przedsięwzięcia wywierała negatywny wpływ na obszar Natura 2000.

Ponadto Minister Infrastruktury wyjaśnił, że wnioskodawca w dniu 12 grudnia 2017 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w (...) z wnioskiem o wydanie opinii, co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W piśmie z dnia 18 kwietnia 2018 r. Regionalny Dyrektor stwierdził, że przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, zatem brak jest wariantów alternatywnych do jego realizacji, w związku z czym nie ma możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie wydania postanowienia co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Organ podkreślił, że legalizacja wykonanego bez pozwolenia urządzenia wodnego, jest zgodna z wymogami art. 63 Prawa wodnego z 2001 roku. Ponownie oceniając zgormadzony materiał dowodowy w sprawie Minister Infrastruktury ocenił, że wnioskowana legalizacja jest uzasadniona i konieczna. W przypadku odmowy legalizacji organ byłby zobowiązany do nałożenia w drodze decyzji obowiązku likwidacji przedmiotowego urządzenia wodnego, co mogłoby skutkować wystąpieniem negatywnego oddziaływania na środowisko wodne, polegającego w szczególności na destabilizacji brzegów rzeki (...) i powstaniu szkód na terenach przybrzeżnych. Co więcej, zalegalizowane w niniejszej decyzji urządzenie zostało wykonane na koszt Skarbu Państwa. Zatem nałożenie obowiązku likwidacji urządzenia, które spełnia swoją funkcję, wykonanego przy udziale państwowych funduszy nie znalazłoby uzasadnienia, a nadto byłoby naruszeniem zasady działania przez organ administracji publicznej na rzecz i w interesie Państwa i jego obywateli.

Na zakończenie swoich rozważań Minister Infrastruktury dodał, że niniejsza decyzja legalizująca urządzenie wodne nie daje Prezesowi Wód Polskich dalej idących uprawnień do nieruchomości, na których posadowione są legalizowane urządzenia wodne. Kwestia legalizacji urządzenia wodnego - umocnienia brzegów rzeki (...) i Kanału Miejskiego opiera się wyłącznie na przepisach ustawy Prawo wodne z 2001 roku. Ustawa ta nie reguluje zasad i warunków uzyskania przez zainteresowanego prawa do użytkowania nieruchomości lub ich części, które niezbędne są dla funkcjonowania i utrzymania zalegalizowanych urządzeń wodnych, bowiem nie zawiera w tym zakresie stosownych regulacji prawnych. Zajęcie gruntu należącego do M. C. przez Prezesa Wód Polskich wymaga odrębnych uzgodnień zainteresowanych stron, a rozstrzygnięcie tej kwestii nie leży w kompetencji tutejszego organu. Podobnie prace o wykonaniu których informuje M. C. w piśmie z dnia 15 czerwca 2021 r. wykraczają poza zakres przedmiotu niniejszego postępowania.

Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. C., domagając się stwierdzenia jej nieważności bądź jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., przez niestwierdzenie nieważności decyzji, mimo że decyzja jest i była niewykonalna w dniu jej wydania a niewykonalność ma charakter trwały , co przejawia się tym, że zalegalizowane urządzenie wodne wbrew ustaleniom organu faktycznie nie posiada parametrów i wszystkich elementów wskazanych w decyzji, bowiem ściągi z prętów o średnicy 16 mm wzmacniające konstrukcje ścianki szczelnej zostały usunięte, co powoduje, że urządzanie wodne ze względów technicznych jest niekompletne, a nadto na przeszkodzie ponownego zmontowania ściągów stoją zarówno przeszkody techniczne i prawne,

- naruszenie art. 63 i 64 a ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody, polegające na legalizacji urządzenia wodnego pomimo zaniechania przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000,

- błąd w ustaleniach faktycznych organu polegający na przyjęciu, że zalegalizowane urządzenie - ścianka szczelna jest urządzeniem kompletnym, którego element składowy stanowią zabezpieczające ściankę szczelną ściągi z prętów o średnicy 16 mm, podczas gdy ten element ścianki szczelnej został usunięty, co grozi ryzykiem zawalenia się całej konstrukcji, co w dalszej kolejności powoduje, że dokumentacja, o której mowa w art. 131 ust 2 ustawy Prawo wodne, w szczególności operat wodnoprawny i ocena techniczna będące podstawą legalizacji urządzenia są nieaktualne i nie spełniają wymagań określonych w art. 132 ustawy Prawo wodne,

-nieprawidłowe uczynienie przez organ podstawą swoich ustaleń nieaktualny już dokument w postaci opinii ze stycznia 2017 roku wydanej przez biegłego sądowego J. C. na okoliczność "stwierdzenia czy została naruszona stateczność konstrukcji zabezpieczających na działce geodezyjnej (...) w (...), w związku toczącym się postępowaniem o naruszenie art. 190 ustawy Prawo wodne z 2001 r.", podczas gdy z treści tej opinii wynika, że wizja lokalna działki oraz urządzenia wodnego miała miejsce 8 grudnia 2016 r., zaś cel i zakres tej opinii obejmował wyłącznie ustalenie czy działanie właściciela działki spełniało dyspozycje z art. 190 Prawa wodnego tj. czy wykonywane przez niego prace w pobliżu urządzenia wodnoprawnego wpłynęły za możliwe ich zagrożenie,

- naruszenie art. 7 w zw. z 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności poprzez brak zlecenia sporządzenia aktualnej na dzień wydania decyzji ekspertyzy pozwalającej ocenić stan techniczny urządzenia wodnego oraz to czy urządzenie spełnia obecnie swoją docelową funkcję, pomimo usunięcia metalowych ściągów zabezpieczających konstrukcje urządzenia wodnego,

- naruszenie art. 107 § 3 oraz art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną i pobieżną analizę dowodów zebranych w niniejszej sprawie, z arbitralnym rozstrzygnięciem wszelkich wątpliwości na niekorzyść skarżącego bez należytego i wszechstronnego wyjaśnienia takiego stanu rzeczy.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.

Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia (...) lipca 2021r., uchylająca decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) stycznia 2020 r. znak: (...), umarzającą w całości postępowanie administracyjne oraz orzekająca o legalizacji urządzenia wodnego – umocnienia skarpy brzegu rzeki (...) i Kanału Miejskiego ścianką szczelną typu (...), wzdłuż działek nr ew. (...) obręb (...), gm. (...), a także zobowiązał Prezesa Wód Polskich do prowadzenia kontroli stabilności ścianki szczelnej, bieżącej konserwacji, remontów i napraw celem zachowania funkcji urządzenia.

Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że na podstawie § 1 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2020r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury ( Dz.U z 2020r., poz.2006), organem właściwym do rozpoznania ponownie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) stycznia 2020r. jest Minister Infrastruktury.

Kwestią istotną jest także podkreślenie, że zgodnie z art. 545 ust. 4 Prawa wodnego z 2017 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, nie wymienionych w ustępie 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji złożenia w dniu 4 marca 2015r wniosku o legalizację przedmiotowego urządzenia wodnego przez (...) Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w (...)- w sprawie niniejszej zastosowanie maja przepisy Prawa wodnego z 2001r.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w kwestii legalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego -oraz zastosowania prawidłowego trybu postępowania wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2020r. w sprawie sygn.akt IV SA/Wa 1331/20.

Z tego względu wskazać trzeba, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Uchylając reformatoryjną decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia (...) marca 2020r., WSA stwierdził, że nie został naruszony art. 64 a ust. 1 w zw. z art. 131 ust. 2 oraz art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Wbrew bowiem zrzutom skargi przedłożony do wniosku operat wodnoprawny zawiera wszystkie elementy określone w tym przepisie, w szczególności współrzędne geograficzne charakterystycznych punktów legalizowanego urządzenia, opis urządzenia wodnego, jego parametry i warunki jego wykonania (długość ścianki, głębokość jej zabicia, liczbę brusów z podziałem na poszczególne głębokości ścianki, warunki wzmocnienia ścianki od strony wody). Natomiast M. C. nie przedstawił jakichkolwiek dowodów podważających wiarygodność przedmiotowego operatu, w szczególności nie przedstawił tzw. kontroperatu lub innej ekspertyzy przygotowanej przez osobę mającą odpowiednią wiedzę techniczną.

W ocenie Sądu nie stanowi także naruszenia przepisów postępowania brak zlecenia ekspertyzy w celu oceny stan techniczny urządzenia wodnego, brak również przeszkód, aby organ oparł się na opinii biegłego sądowego J. C. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu wyroku "Opinia ta nie traci automatycznie swojej aktualności ze względu na upływ czasu, o ile rzecz jasna nie zmienił się stan faktyczny, który istniał w czasie jej wydania i który był brany pod uwagę przez biegłego. Minister jako wyspecjalizowany organ w dziedzinie gospodarki wodnej, jest w stanie również samodzielnie ocenić poprawność opinii, a także ustalić aktualny stan faktyczny, co też nastąpiło poprzez dokonanie oględzin. Należy przy tym zauważyć, że opinia ta nie była jedynym dowodem, na którym oparł się organ administracyjny, ale miała charakter pomocniczy, wspierający wnioski płynące z operatu wodnoprawnego. Nie ma również formalnych przeszkód, aby sięgać do opinii sporządzonej na potrzeby innego postępowania, o ile z treści tej opinii wynika jej przydatność na danego postępowania."

Przyczyną natomiast uchylenia decyzji z dnia (...) marca 2020r. było naruszenie przez organ art. 64 a ust 2 ustawy Prawo wodne z 2001 r., zgodnie z którym organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Właśnie brak analizy zgodności lokalizacji przedmiotowego urządzenia wodnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego legł u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ administracji winien zbadać, czy lokalizacja urządzenia wodnoprawnego, którego dotyczy wniosek legalizacyjny, nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Rozpoznając ponownie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ dokonał koniecznej oceny zgodności urządzenia wodnego - umocnienia brzegów rzeki (...) i Kanału Miejskiego w miejscowości (...), gm. (...), z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego Uchwałą nr (...) Rady Gminy (...) w dniu (...) marca 1996r., którą Sąd w pełni podziela.

Dla działki nr ew. (...) obowiązują zapisy planu (...) o symbolu (...) - Pow. 0,05 ha - Teren istniejącego urządzenia wodnego most - jaz z budynkiem - do dalszego użytkowania. Wszelkie działania modernizacyjno-inwestycyjne wymagają przed wystąpieniem o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania, uzyskania decyzji wodno-prawnej. Stosować ustalenia ogólne oraz WYMAGANIA REALIZACYJNE Cl, C2, E. Przy czym wymagania realizacyjne C1 oznaczają - "na tym terenie rozwiązanie gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, projektowane i istniejące, lecz modernizowane, przebudowane obiekty szczególnie szkodliwe dla środowiska i zdrowia ludzi lub mogące pogorszyć stan środowiska, wymagają wytycznych, uzgodnienia lub opinii: - Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w (...), - Terenowego Inspektora Sanitarnego", C2 oznaczają - "na tym terenie zamierzenia inwestycyjne, działania realizacyjne, poszukiwania, badania, wymagają wytycznych opinii oraz zgody Wojewódzkiego Geologa w (...)" oraz E oznaczają - "wymaga się opracowania Oceny Oddziaływania na środowisko, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i (...) z dnia (...) maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko".

Działka nr ew. (...) oznaczona została w miejscowym planie jako "wody otwarte", natomiast działka nr ew. (...) – jako "wody na terenach rolnych". Dla działek nr ew(...) i (...) nie zawarto szczegółowych wymagań realizacyjnych.

Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania legalizacyjnego jest wyłącznie urządzenia wodne- umocnienie skarpy brzegów rzeki (...) i Kanału Miejskiego ścianką szczelną typu (...), wzdłuż działek nr ew. (...) w miejscowości (...), gm. (...), a wiec tylko w tym zakresie organ winien był dokonać analizy zgodności lokalizacji urządzenia wodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ,w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wolno nakładać dodatkowych, niewynikających z przepisów prawa obowiązków, polegających na uzyskaniu od organów dodatkowych stanowisk, opinii lub uzgodnień, mających na celu określenie sposobu zagospodarowania terenu. Rada gminy nie posiada uprawnień do wprowadzania do zapisów planu procedur nieprzewidzianych przepisami prawa, ani tym bardziej do nadania uprawnień w takiej procedurze dla podmiotów, którym ustawodawca nie powierzył takich uprawnień w zakresie uzgadniania ustaleń projektu budowlanego czy zakresu robót budowlanych. (zob. wyrok WSA w Krakowie z 28.03.2014r., II SA/Kr 54/14, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 lipca 2014 r., II SA/Kr 693/14). Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, a normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2000 r. (K 25/99, OTK 2000/5/141). Wyłącznie do materii ustawowej w zakresie prawa administracyjnego należy obok ustalania obowiązków i praw obywateli oraz ich sytuacji wobec państwa, również regulowanie organizacji aparatu państwowego i kompetencji organów administracji.

Słuszny jest zatem wniosek organu, że ani ustalenia ogólne planu ani ustalenia szczegółowe nie przewidują odstępstw w zakresie gospodarki wodnej i nie formułują zakazu lokalizowania na tym terenie – działek nr ew. (...) urządzenia wodnego jakim jest ścianka szczelna umacniająca brzegi rzeki.

Zdaniem Sądu uprawnione jest zatem twierdzenie, że lokalizacja przedmiotowego urządzenia wodnego nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Mając na uwadze moc wiążącą uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie w sprawie sygn.akt IV SA/Wa 1331/20 z dnia 21 października 2020r. oraz poczynione przez Ministra Infrastruktury ustalenia, należy uznać , że spełnione zostały przesłanki z art. 64a ust. 1 - 2 Prawa wodnego z 2001r. zgodnie z którym, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza dokumenty wskazane w art. 131 ust. 2.

Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej.

Postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej Minister Infrastruktury wydała w dniu 15 lipca 2021r.

Odnosząc się do zarzutu niewykonalności zaskarżonej decyzji to wyjaśnić należy, że niewykonalność decyzji jako przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza, iż rozstrzygnięcie to z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może zostać wykonane, przy czym niewykonalność ta musi istnieć już w dacie jego wydania, zaś przeszkody powodujące niewykonalność trwają cały czas aż do czasu stwierdzenia jej nieważności.

Jak wyżej wykazano, podstawę legalizacji stanowił wniosku operat wodnoprawny zawierający wszystkie elementy określone w art.132 Prawa wodnego , w szczególności współrzędne geograficzne charakterystycznych punktów legalizowanego urządzenia, opis urządzenia wodnego, jego parametry i warunki jego wykonania (długość ścianki, głębokość jej zabicia, liczbę brusów z podziałem na poszczególne głębokości ścianki, warunki wzmocnienia ścianki od strony wody), stan faktyczny potwierdzony w trakcie oględzin w dniu 24 października 2019r. oraz opinia biegłego sądowego J. C., zaakceptowane przez WSA w wyroku z dnia 21 października 2020r. w sprawie sygn.akt IV SA/Wa 1331/20.

Ponadto zaskarżona decyzja w pkt II zobowiązuje Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie do prowadzenia kontroli stabilności ścianki szczelnej, bieżącej konserwacji, remontów i napraw celem zachowania funkcji urządzenia.

Mając powyższe na uwadze zarzut skargi niewykonalności zaskarżonej decyzji, ze względu na usuniecie w 2016r. nakrętek spinających na ściągach , należy uznać za nieuprawniony.

Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2019r., poz.2325).