Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 545/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.  66, art. 60
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. [...] we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w utrzymaniu budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500,00 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB) działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. W. [...] we W. usunięcie nieprawidłowości w utrzymaniu budynku, przez wykonanie robót polegających na:

1) remoncie elewacji frontowej i tylnej budynku obejmującym: skucie odparzonych tynków; oczyszczenie powierzchni ścian; naprawę spękań, zarysowań i ubytków murów, nadproży, gzymsów i zdobień; uzupełnienie ubytków tynków; uzupełnienie ubytków parapetów zewnętrznych; uzupełnienie brakujących elementów obróbki blacharskiej gzymsów oraz wymianę skorodowanych;

2) remoncie balkonów obejmującym: skucie tynków na płytach balkonowych; oczyszczenie i zabezpieczenie antykorozyjnie stalowych belek nośnych; zainiektowanie zarysowań płyt; wykonanie nowej hydroizolacji płyty balkonowej z wyprowadzeniem jej na ściany i zabezpieczeniem przed działaniem czynników zewnętrznych; wykonanie nowych tynków na siatce podtynkowej,

3) remoncie szybu naświetla obejmującym: skucie starych tynków; odtworzenie skotwień trzonów kominowych; naprawę zarysowań poprzez przeszycie prętami stalowymi lub zainiektowanie; wykonanie nowych tynków;

4) zabezpieczeniu ścian kondygnacji piwnicznej przed wodą opadową poprzez wykonanie odwadniającej opaski betonowej ze spadkiem zapewniającym odprowadzenie wody opadowej na zewnętrz budynku;

5) naprawę uszkodzonego stropu drewnianego w lokalach nr [...] i [...] obejmującą: usunięcie zniszczonych przez korozję biologiczną fragmentów belek stropowych; wzmocnienie belek przez brusowanie; wykonanie nowych warstw izolacyjnych i deskowania stropu;

6) remoncie piwnicy w budynku obejmującym: naprawę przez przemurowanie wszystkich uszkodzonych (z ubytkami cegieł) fragmentów ścian oraz filarków, podpierających belki stropowe; naprawę uszkodzonych nadproży ceglanych przez wstawienie belek stalowych; remont stalowych belek stropowych poprzez wykonanie ich podparcia podłużnego nowymi belkami stalowymi (np. 21140 zespawane) z oparciem na ścianach oraz na nowych filarkach żelbetowych, zastępujących istniejące murowane, utrzymując do tego czasu stemplowanie podpierające belki stropowe; oczyszczenie starych belek z warstw skorodowanych i zabezpieczenie ich antykorozyjnie; wykonanie izolacji przeciwwilgociowej pionowej i poziomej ścian piwnicznych; wykonanie nowej, izolowanej przeciwwilgociowo i termicznie posadzki piwnicznej; osuszenie ścian piwnic; wykonanie nowych tynków renowacyjnych; wymianę okien piwnicznych na nowe; naprawę uszkodzeń studzienek okiennych.

Na wykonanie ww. robót PINB wyznaczył termin 12 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W odwołaniu od powyższej decyzji, Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. [...] reprezentowana przez zarządcę, wniosła o przesunięcie terminu realizacji nakazanych robót. Wspólnota podkreśliła, że nie uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku jednak w realnym terminie. Część nakazanych prac wiąże się bowiem z robotami na elementach konstrukcyjnych co wymaga odpowiednich projektów budowlanych, część dotyczy elewacji, co z kolei wymaga uzgodnienia z konserwatorem zabytków a roboty remontowe w piwnicach wymagają uzyskania stosowanej ekspertyzy (ze względu na osadzenie budynku na gruncie kurzawkowym). Zebranie ofert na wykonanie dokumentacji projektowej, podjęcie uchwały przez Wspólnotę oraz wykonanie dokumentacji z uzgodnieniami wymaga od 6 do 8 miesięcy, a kolejnych kilka miesięcy wymaga zebranie środków finansowych oraz wyłonienie wykonawcy robót. Utrudnione będzie także samo wykonanie robót, ze względu na ograniczony dostęp do elewacji od strony podwórza (w związku z robotami budowalnymi na sąsiedniej nieruchomości) oraz ze względu na toczące się postępowanie w sprawie uzyskania służebności przejazdu.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (DWINB) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. DWINB stwierdził, że przeprowadzenie wskazanych wyżej robót jest niezbędne celem doprowadzenia budynku do należytego stanu technicznego a nakaz ich przeprowadzenia znajduje podstawę prawną w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego ustalony przez PINB termin wykonania robót jest wystarczający i nie ma podstaw do uwzględnienia podnoszonych w odwołaniu argumentów mających przemawiać za jego wydłużeniem. Przy wyznaczaniu terminu organ nie może kierować się np. sytuacją finansową adresata czy koniecznością wyłonienia wykonawcy, lecz powinien brać pod uwagę cel któremu służy art. 66 Prawa budowlanego. Zadaniem tego przepisu jest natomiast utrzymanie substancji budowlanej we właściwym stanie technicznym. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego powinny reagować możliwie szybko na stwierdzone nieprawidłowości, gdyż zwłoka w wydaniu decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości może doprowadzić do dalszej degradacji obiektu budowlanego i w konsekwencji powstania bądź pogłębienia stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. W ocenie DWINB, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w utrzymaniu rzeczonego budynku zmiana terminu na wykonanie powyższych obowiązków o kolejne 12 miesięcy nie jest uzasadniona.

W wyniku skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową, wyrokiem z dnia 8 lipca 2020 r. sygn.akt II SA/Wr 635/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił opisaną wyżej decyzję DWINB. Nie kwestionując ustaleń organów co do stanu technicznego budynku uzasadniających wdrożony tryb postępowania, Sąd nie zgodził się jednak ze stanowiskiem organu odwoławczego, co do braku możliwości zmiany terminu wykonania nałożonych obowiązków. Pomijając przy rozstrzygnięciu sprawy, podnoszone przez skarżącą na etapie odwoławczym okoliczności mające przemawiać za wyznaczeniem dłuższego terminu wykonania decyzji, DWINB naruszył wynikający z art. 80 k.p.a. obowiązek wszechstronnej oceny wszystkich okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Ze wskazań Sądu wynika, że okoliczności te organ winien uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy celem określenia odpowiedniego terminu wykonania koniecznych prac, przy uwzględnieniu interesu społecznego oraz uzasadnionego interesu strony. Jednocześnie Sąd zaznaczył, że wskazania te nie wykluczają możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jeżeli organ uzna to za uzasadnione.

Decyzją z dnia [...] września 2020 r. DWINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i ustalił nowy termin ich wykonania do dnia [...] grudnia 2021 r., w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając powyższe stanowisko organ odwoławczy, po przywołaniu i omówieniu podstaw prawnych orzekania stwierdził, że ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nieprawidłowości stanu technicznego budynku należy zakwalifikować jako naruszające art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego i tym samym podlegające dyspozycji art. 66 Prawa budowlanego. Zakres orzeczonych nakazów jest w niniejszej sprawie niesporny i wobec zgromadzonych w sprawie dowodów (w tym ekspertyz) uzasadniony dla doprowadzenia budynku do właściwego i zgodnego z przepisami stanu technicznego, pozwalającego na bezpieczne jego użytkowanie. Wobec powyższego PINB był uprawniony do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego.

Mając na uwadze wyrok WSA we Wrocławiu wydany w niniejszej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że zasadnym jest wyznaczenie nowego terminu pozwalającego na wykonanie obowiązków. Zdaniem DWINB, stosując art. 66 Prawa budowlanego należy kierować się kryterium technicznym wykonania obowiązku, tj. w taki sposób określić termin wykonania obowiązków aby był on realny technicznie. Przy jego wyznaczeniu nie można też pomijać czynności, które według obowiązujących przepisów i zasad doświadczenia życiowego należy przedsięwziąć przed przystąpieniem do faktycznej realizacji prac. Wskazując na powyższe, DWINB stwierdził, że uwzględniając warunki techniczno - organizacyjne wykonania obowiązków oraz interes społeczny jak i interes strony, zasadnym jest wyznaczanie nowego terminu pozwalającego na wykonanie rzeczonych obowiązków do dnia [...] grudnia 2021 r. Organ uwzględnił także, że jego decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. podlegała wykonaniu, a Wspólnota Mieszkaniowa podjęła już realne działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, m.in. wykonała projekty budowlane, podjęła uchwałę na remont stropów pomiędzy mieszkaniami nr [...] i nr [...] oraz piwnic, podjęła działania celem wyboru wykonawcy na realizację stropu pomiędzy mieszkaniami nr [...] i nr [...] (powyższe potwierdza pismo Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2020 r.).

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. [...] zarzucając organowi: 1/ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego faktyczne zastosowanie i brak usunięcia tego przepisu z podstawy prawnej nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości w utrzymaniu budynku, w sytuacji, gdy w warunkach niniejszej sprawy nie zachodzi okoliczność, że stan techniczny nieruchomości może spowodować zagrożenie dla życia i zdrowia, bezpieczeństwa mienia i środowiska, co ma wpływ na wynik sprawy, w zakresie w jakim organ dokonuje lub powinien dokonać ustaleń i rozważań w odniesieniu do określenia terminu usunięcia naruszenia; 2/ naruszenie prawa materialnego, tj. art, 66 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez zamieszczenie w decyzji takiego terminu wykonania nałożonych obowiązków, który jest niemożliwy do zrealizowania z uwagi na okoliczności związane z niezbędną organizacją formalną jak i materialną nakazanych robót, w powiązaniu z niedającymi się ustalić utrudnieniami wynikającymi z występowania stanu epidemii koronawirusa (okoliczność niezależna od skarżącej), a która to okoliczność ma oczywisty wpływ na termin usuwania naruszeń na każdym etapie prac, tj. od momentu podjęcia koniecznych uchwał przez wspólnotę, przez prace projektowe, wyłonienie wykonawcy, zorganizowanie środków na remont (środki własne lub kredyt), uzyskanie koniecznych zezwoleń i uzgodnień, prace przygotowawcze oraz zasadnicze, prace naprawcze nakazane przez organy nadzoru budowlanego - przy uwzględnieniu że wolą ustawodawcy jest, aby był to termin realny, czyli uwzględniający zarówno specyfikę działań w ramach nałożonego na stronę obowiązku jak i możliwości strony co do wykonania narzuconych jej działań.

Niezależnie od powyższego – "z ostrożności procesowej" - skarżąca Wspólnota zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj: 1/ art. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a w zw. z art. 80 k.p.a w zw. z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu, poprzez utrzymanie jako podstawy prawnej art. 66 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego na skutek przyjęcia, że stan techniczny nieruchomości może spowodować zagrożenie dla życia i zdrowia, bezpieczeństwa mienia i środowiska, bez wskazania i przeprowadzenia analizy, czy taka okoliczność występuje i to pomimo wiążących wskazań zwartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 635/19, który nakazał dokonanie oceny prawnej w zakresie zasadności zastosowania w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, co ma także wpływ na określenie terminu wykonania prac określonych w decyzji organu I instancji, a tym samym na wynik sprawy; 2/ naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a w zw. z art. 63 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, polegające na dowolnym i sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego - w sposób naruszający zasadę swobodnej oceny dowodów i wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu jak również w sposób naruszający interes strony oraz interes społeczny - określenie na nowo terminu wykonania obowiązków wynikających z decyzji organu I instancji na dzień [...] grudnia 2021r., albowiem nowe określenie terminu wykonania prac jest zmianą iluzoryczną mającą jedynie na celu wykazanie zastosowania się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dnia 8 lipca 2020 r., sygn, akt II SA/Wr 635/19, który to termin jednocześnie nie odpowiada zakresowi prac do wykonania - jest to termin niemożliwy technologicznie i logistycznie do wykonania, zwłaszcza z uwagi na pogłębiający się stan zagrożenia związanego z epidemią koronawirusa i związane z tym utrudnienia; nie jest to termin realny i pomija on czynności, które według obowiązujących przepisów i zasad doświadczenia życiowego należy przedsięwziąć przed przystąpieniem do faktycznej realizacji prac, który to termin stanowi iluzoryczne wyważenie uzasadnionego interesu strony, co wyklucza możliwość uznania go za prawidłowy; 3/ naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez faktyczny brak uzasadnienia w części dotyczącej ustalenia terminu wykonania nałożonych obowiązków jak i uzasadnienia wskazania jako podstawy prawnej decyzji art 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz pominięcie w zaskarżonej decyzji wszystkich okoliczności i zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz w uprzednio złożonej skardze od decyzji organu II instancji.

Zarzucając powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono dalszą argumentację rozwijającą przedstawione wyżej zarzuty.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Zarządzeniem z dnia 2 marca 2021 r. Przewodniczącego Wydziału II – w związku z zarządzeniem Prezesa WSA we Wrocławiu nr 21/2020 z dnia 28 maja 2020 r. w sprawie organizacji pracy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w czasie trwania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów (art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 1842 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona zgodnie z kryteriami legalności określonymi w art. 145 § 1 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także jako p.p.s.a) wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie trzeba wskazać, że orzekanie w niniejszej sprawie odbywa się w warunkach związania o którym mowa w art. 153 p.p.s.a, ponieważ niniejszy wyrok jest poprzedzony prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 8 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 635/19. Zatem na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mają wpływ ustalone wcześniej w przywołanym wyroku kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko. Sąd obecnie rozpoznający sprawę w pierwszej kolejności ma obowiązek ocenić, czy organ administracji dostosował się do wskazań ww. wyroku, którym WSA uchylił decyzję DWINB z dnia [...] lipca 2019 r. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, ponieważ są nimi związane. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli zaskarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 8 lipca 2020 r. Nie nastąpiła istotna zmiana, mającego zastosowanie w sprawie stanu prawnego i stanu faktycznego odnosząca się do przedmiotu (zakresu postępowania), nie doszło także do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona według przedstawionych wyżej reguł, z uwzględnieniem art. 153 p.p.s.a., okazała się negatywa. DWINB wydając zaskarżoną decyzję nie zastosował się bowiem w pełnym zakresie do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA z dnia 7 lipca 2020 . sygn.akt II SA/Wr 635/19.

Przypomnieć należy, że w wyroku tym, Sąd wyraził ocenę, iż określenie długości terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną w trybie art. 66 Prawa budowlanego, leży w sferze uznania administracyjnego organu, który ma w tym zakresie możliwość swobody. Sąd wskazał także, że ten element decyzji winien być określany w oparciu o kryteria art. 7 k.p.a. tj. wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Są to kryteria właściwe dla uznania administracyjnego wymagające od organu każdorazowego uwzględniania okoliczności faktycznych konkretnej sprawy i wykazania zasadności rozstrzygnięcia. Jednocześnie, kwestionując przyjętą przez organ wykładnię co do tego, że przy ustaleniu przedmiotowego terminu należy kierować się jedynie przesłankami z art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowalnego oraz celem tego przepisu, Sąd wskazał, że DWINB rozstrzygając w kwestii terminu wykonania obowiązków nałożonych na podstawie ww. przepisu powinien wziąć pod uwagę także kwestie pozanormatywne, takie jak organizacja formalna i materialna nakazanych robót. Sąd stwierdził, że termin musi być realny i przy jego wyznaczeniu nie można pomijać czynności, które według obowiązujących przepisów i zasad doświadczenia życiowego należy przedsięwzięć przed przystąpieniem do faktycznej realizacji prac. W związku z powyższym, celem prawidłowego ustalenia przedmiotowego terminu, nakazał organowi dokonać pełnej oceny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w odwołaniu mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. DWINB na etapie odwoławczym pominął bowiem okoliczności mogące przemawiać za wyznaczeniem dłuższego terminu – tym samym, nie dokonał oceny wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy czym naruszył art. 80 k.p.a. i nie wywiązał się z obowiązku wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 in fine k.p.a.).

Prawidłowe ustosunkowanie się do przedstawionej wyżej oceny prawnej i wskazań przez organ orzekający ponownie w zakresie ustalenia terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją PINB, wymagało dokonania kompletnej oceny sprawy z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w odwołaniu, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interes strony. Konieczne było zatem ustalenie, jaki jest stan faktyczny sprawy na dzień orzekania (dopiero wówczas możliwa była pełna oceny sprawy) - Sąd wyraźnie zaznaczył bowiem, że możliwe jest przeprowadzenie przez organ uzupełniającego postępowania wyjaśniającego - oraz przeanalizowanie i ocena podnoszonych w odwołaniu argumentów strony, wskazujących na konieczność ustalenia terminu o 12 miesięcy dłuższego niż termin przyjęty przez organ I instancji, w kontekście istniejącego stanu faktycznego. Z odwołania wynika bowiem, że strona domagała się w istocie terminu 24 miesięcy (a nie 12 miesięcy) na wykonanie obowiązków, uzasadniając to koniecznością wykonania czynności o charakterze organizacyjnym (wyłonienie wykonawców, sporządzenie opinii, ekspertyz oraz wykonanie projektów) oraz formalnych (podjęcie odpowiednich uchwał przez Wspólnotę, uzyskanie koniecznych pozwoleń i uzgodnień od odpowiednich organów). Tymczasem organ odwoławczy ustalił nowy termin o trzy miesiące dłuższy niż organ pierwszej instancji, nie odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów wskazujących na konieczność jego przedłużenia do 24 miesięcy.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazuje, że DWINB nie wywiązał się z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a. Odnosząc się do kwestii nowego terminu, ograniczył się do zacytowania uzasadnienia Sądu zawartego w wyroku z dnia 8 lipca 2020 r. oraz do lakonicznego stwierdzenia, że "uwzględniając warunki techniczno – organizacyjne wykonania obowiązków oraz interes społeczny jak i interes strony, zasadnym jest wyznaczenie nowego terminu pozwalającego na wykonanie rzeczonych obowiązków tj. do dnia [...] grudnia 2021 r." Pomimo wyraźnego zalecenia Sądu wynikającego z wyroku z dnia 8 lipca 2020 r. DWINB nie przedstawił zatem oceny okoliczności, mających zdaniem Wspólnoty, przemawiać za ustaleniem terminu dłuższego o 12 miesięcy niż wyznaczony przez PINB. Do tych okoliczności i argumentów przedstawionych w odwołaniu, organ w ogóle się nie odniósł a nawet nie przytoczył ich w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu, poprzestanie na lakonicznym i arbitralnym stwierdzeniu, że ustalony termin (do [...] grudnia 2021 r.) uwzględnia warunki techniczno-organizacyjne, słuszny interes strony i interes społeczny, nie stanowi wypełnienia wskazań zawartych w wyroku z dnia 8 lipca 2020 r i nie dostosowuje się do wyrażonej w nim oceny prawnej. Trudno bowiem w takim przypadku uznać, że przeprowadzona została przez organ odwoławczy pełna i wszechstronna ocena wskazywanych w odwołaniu okoliczności, przy uwzględnieniu podanych przez Sąd kryteriów uznaniowości działania i aktualnego stanu faktycznego sprawy. Słusznie podnosi skarżąca, że organ nie odniósł się w tym względzie ani do istniejących w dacie orzekania okoliczności faktycznych – nie poddał szczegółowej analizie, czy stan ten uległ zmianie w stosunku do daty poprzedniego orzekania (zwłaszcza przez PINB), oraz nie przeanalizował wpływu na termin wykonania obowiązków względów organizacyjnych i formalnych wskazywanych przez stronę w odwołaniu. W konsekwencji, w zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił należycie, dlaczego nałożone w niej obowiązki mają być wykonane akurat do dnia [...] grudnia 2021 r. w szczególności, dlaczego ten termin uznany został przez organ za realny z punktu widzenia technicznych możliwości wykonania robót nakazanych decyzją PINB (o dość szerokiej skali) jak i w kontekście wskazywanych w wyroku z dnia 8 lipca 2020r. okoliczności związanych z niezbędną organizacją formalną i materialną wykonania tych robót. Organ nie uzasadnił także ustalonego terminu w kontekście uwzględniania interesu strony i interesu społecznego – na co wskazywał Sąd we wcześniejszym wyroku. W związku z tym aspektem nie uwzględnił także i nie ocenił, czy z racji ogłoszonego na terenie kraju stanu epidemicznego i stanu epidemii – obowiązującego w dacie orzekania - powstały tego rodzaju ograniczenia (rzutujące od strony formalnoprawnej, społecznej i gospodarczej na różne sfery życia) które mogłyby mieć wpływ na realność terminu wykonania nałożonych obowiązków w kontekście technicznych możliwości wykonania robót, jak też wskazywanych przez Sąd okoliczności pozanormatywnych - związanych z niezbędną organizacją formalną jak i materialną. Przy ustalaniu przedmiotowego terminu istotne niewątpliwie jest aby był to termin adekwatny do zakresu nałożonych na stronę obowiązków wykonywanych w określonych warunkach. Nie ulega przy tym wątpliwości, że chodzi o adekwatność w sensie technicznych możliwości dopełnienia tych obowiązków. Organ nie może jednak zapominać, że możliwości te mają także swój wymiar organizacyjny polegający na możności podjęcia niezbędnych środków bez zbędnej zwłoki przy uwzględnieniu czynności które - według zasad doświadczenia życiowego oraz z zachowaniem określonych prawem form działania które zobowiązany musi przestrzegać - należy przedsięwziąć, np. odnośnie dokonywania wydatków w związku z przepisami ustrojowymi regulującymi jego strukturę lub status prawny (por. wyrok z dnia 28 maja 2020 II OSK 2484/19, CBOSA), lub też odnośnie uzyskania wymaganych opinii lub uzgodnień właściwych organów.

Mając na względzie, że zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku z dnia 8 lipca 2020 r., rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia terminu wykonania nakazanych prac ma charakter uznaniowy, stwierdzić należy, że stanowisko organu zawierające ocenę podnoszonych przez stronę okoliczności (dotyczących przedłużenia terminu) oraz prawidłowe wyważenie w tym aspekcie interesu społecznego i interesu strony, powinno być przekonująco przedstawione w uzasadnieniu decyzji - zgodnie z wymogami art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Dla kontroli sądowej szczególnie istotne bowiem jest, czy orzekając w ramach uznania administracyjnego organ nie przekroczył granic tego uznania a przede wszystkim, czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami. Brak odpowiedniej argumentacji organu w omawianym zakresie - z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie - uniemożliwia przeprowadzenie przez Sąd prawidłowej kontroli w części dotyczącej wyznaczenia terminu w jakim Wspólnota obowiązana jest usunąć nieprawidłowości stanu technicznego obiektu.

Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił skargę aczkolwiek nie wszystkie poniesione w niej zarzuty okazały się uzasadnione. W szczególności nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ze względu na nieusunięcie tego przepisu jako podstawy materialnej wydanej decyzji. Skarżąca wyraziła bowiem obawę, że także tym razem, przepis ten mógł być brany pod uwagę przez organ odwoławczy przy określaniu terminu wykonania obowiązku. Zaznaczyć zatem należy, że DWINB ustalając w zaskarżonej decyzji przedmiotowy termin, nie odwoływał się do przesłanki określonej w tym przepisie. Co także istotne, w poprzednim wyroku uchylającym Sąd nie stwierdził konieczność zmiany decyzji w zakresie zastosowanych przez organy podstaw materialnoprawnych, wskazując jedynie, że nie mogły one stanowić uzasadnienia dla odmowy przedłużenia terminu wykonania obowiązków. Wiążąca pozostaje więc ocena tego Sądu, że w niniejszej sprawie prawidłowe są ustalenia organów dotyczące stanu technicznego budynku oraz zakresu wymaganych robót mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, poparte ekspertyzą techniczną. Kwestię zagrożenia stanu technicznego budynku dla dóbr chronionych w przepisie art. 66 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego Sąd rozważał tylko w kontekście długości wyznaczonego terminu, co oznacza, że w zakresie zastosowanych przez organy podstaw prawnych orzekania nie dopatrzył się naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy. Również w odniesieniu do wyznaczonego przez organy terminu wykonania obowiązków, Sąd wykluczył możliwości powoływania się na powyższą przesłankę – opierając się w tym względzie na przedstawionym materiale dowodowym. Do tej oceny organ się zastosował, gdyż nowo wyznaczonego terminu nie uzasadniał stanem zagrożenia budynku.

Zasadny natomiast okazał się zarzut, że organ II instancji pominął przy rozstrzygnięciu sprawy okoliczności podnoszone na etapie odwoławczym lub uwzględnił je w sposób iluzoryczny i bez wnikliwej analizy, czym naruszył art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. Nie można jedynie zgodzić się z argumentacją, że organ nie odniósł się do kwestii możliwości zgromadzenia przez Wspólnotę w wyznaczonym terminie środków finansowych. W kwestii dotyczącej kosztów wykonania nałożonych obowiązków oraz gromadzenia przez Wspólnotę środków finansowych aktualne pozostają bowiem poglądy orzecznictwa, że organy nadzoru budowalnego przy ustalaniu terminu wykonania prac, nie mają obowiązku badania możliwości finansowych zobowiązanego.

Reasumując, z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7, art. 80 i art. 107 § 1 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i orzekł o jej uchyleniu.

Ponownie orzekając organ odwoławczy zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 8 lipca 2020 r. jak też uwzględni ocenę i wskazania wynikające z niniejszego wyroku.

Uwzględniając powyższe i działając zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach swoje wsparcie znalazło w art. 200 ww. ustawy.