Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 399/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., Wójt Gminy [...], na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., dalej – ustawa środowiskowa); § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, dalej – rozporządzenie środowiskowe) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej – Kpa) po rozpatrzeniu wniosku [...] "[...]" Sp. z o.o. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni rolniczej o mocy 0,998 MW na działkach nr [...] i [...] położonych w [...], gmina [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację w/w przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji organ opisał w pierwszej kolejności stan faktyczny w sprawie. Wskazano, że inwestycja, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia środowiskowego jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dołączono kartę informacyjną przedsięwzięcia. W związku z opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w dniu [...] maja 2011 r. Wójt wydał postanowienie, w którym stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu. Zgodnie z art. 65 ust. 5 ustawy środowiskowej Wójt wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W dniu [...] sierpnia 2011 r. inwestor doręczył raport i, w konsekwencji, podjęto zawieszone postępowanie oraz na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej wystąpiono do: Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego o wydanie opinii oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych, pod warunkiem, iż po upływie pół roku od momentu uruchomienia instalacji i osiągnięcia zakładanej zdolności przerobowej wykonana zostanie analiza porealizacyjna zanieczyszczeń gazowych i pyłowych wprowadzanych do atmosfery oraz pomiary hałasu powodowanego pracą instalacji na terenie zakładu i najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Ponadto wyniki pomiarów musza być przedstawione Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu.

W toku prowadzonego postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wezwał Inwestora do uzupełnienia raportu w zakresie gospodarki odpadami, gospodarki wodnej i hydrogeologii, ochrony powietrza, oraz ochrony przed hałasem. W dniu [...] października 2011 r. Inwestor przedstawił wyjaśnienia, jednak zebrane materiały były niewystarczające, w związku z powyższym ponownie wezwano Inwestora o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień w zakresie ochrony przed hałasem. W dniu [...] listopada 2011 r. Inwestor przedstawił kolejne uzupełnienie raportu.

Dnia [...] września 2011 r. do wiadomości do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wpłynęły protesty mieszkańców, skierowane do Wójta. Na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Inwestor odniósł się do tych protestów w kolejnych uzupełnieniach. Po uzyskaniu w/w odpowiedzi, w dniu [...] grudnia 2011 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał postanowienie, w którym uzgodnił realizację przedsięwzięcia oraz określił warunki jej realizacji.

W związku z uzupełnieniem treści raportu ponownie wystąpiono do Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego o wydanie opinii dotyczącej warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych z takim samym zastrzeżeniem jak we wcześniejszej opinii.

Wójt poprzez obwieszczenia umieszczane na tablicy w Urzędzie Gminy [...], w miejscowości [...], a także na stronie BIP informował o kolejnych etapach postępowania, zapewniając udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji. W okresie od [...] sierpnia 2011 r. do [...] września 2011 r. wyznaczono 21 dniowy termin składania uwag i wniosków. W związku z uzupełnieniem treści raportu ponownie wyznaczono 21 dniowy termin składania uwag i wniosków w okresie od [...] stycznia 2012 do [...] stycznia 2012. W pierwszym wyznaczonym terminie wpłynęło pismo, do którego załącznikiem była lista osób przeciwnych budowie biogazowni na działkach o numerach ewidencyjnych nr [...] i [...] w [...] gm. [...] oraz kserokopia artykułu "Ekologiczne przesłanki utylizacji biogazu składowiskowego".

Stosownie do art. 37 ustawy środowiskowej organ prowadzący postępowanie zawarł w decyzji informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. W szczególności dotyczyło to kwestii: wykorzystywania odpadów z przemysłu rolno - spożywczego oraz roślin o wysokim potencjale produkcyjnym biomasy, które mogą zagrażać środowisku; lokalizacji inwestycji w kontekście położenia do zwartej zabudowy mieszkaniowej, wpływu inwestycji na gatunki, siedlisko przyrodnicze, w tym te znajdujące się kompleksie lasów położonych w pobliżu m. [...]; zaburzenia bilansu próchniczego i wodnego gleby, możliwości usychania drzew, wykorzystania odpadów poubojowych, problemu wylewania produktów pofermentacyjnych na pola; zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi w wyniku awarii, wypadków na terenie biogazowi, działań terrorystycznych oraz nieprzewidzianych zjawisk meteorologicznych i innych nieprzewidzianych zdarzeń; problemu uciążliwości odorowej występującej podczas poszczególnych etapów procesu technologicznego, a w szczególności wylewania płynu pofermentacyjnego na okoliczne pola; uciążliwości związanych z nadmiernym hałasem; uciążliwości transportu przez zwiększony ruch samochodów ciężarowych, w tym niebezpieczeństwo dla oczekujących na przystanku dzieci; możliwości przedostania się odpadów poprodukcyjnych do cieków podskórnych; problemu skażania okolicznych miejscowości w wyniku awarii; problemu braku wody pitnej w wyniku przyłączenia biogazowi oraz utraty wartości nieruchomości i gruntów rolnych.

Organ odniósł się do zarzutów kierowanych w stosunku do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wskazujących że raport pomija najbardziej istotne zagrożenia jakie niesie ze sobą funkcjonowanie biogazowi oraz, że brak jest odniesienia do usytuowania i stanu dróg dojazdowych do planowanej inwestycji w szerokim rozumieniu problemu społecznego i zagrożenia dla pieszych w szczególności dzieci i młodzieży.

Z uwagi na napływające do Urzędu informacje na temat zainteresowania mieszkańców miejscowości [...] przedsięwzięciem oraz fakt zapoznania się z dokumentacją sprawy w tym raportem jedynie przez 2 mieszkanki miejscowości [...], organ wydał obwieszczenie o przeprowadzeniu w dniu [...] lutego 2012 rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa.

Przed rozprawą administracyjną do inwestora zostały przesłane uwagi społeczeństwa, które wpłynęły w drugim wyznaczonym terminie składania uwag i wniosków, z prośbą o odniesienie się do nich na rozprawie administracyjnej oraz pisemnie w terminie do [...] lutego 2012 r.

W dniu [...] lutego 2012 przeprowadzono rozprawę administracyjną, z której protokół załączono do akt sprawy. Na rozprawie przedstawiciel inwestora odniósł się do uwag zawartych w przesłanych uwagach i wnioskach mieszkańców, ponadto przedstawiciele inwestora odpowiadali na pytania mieszkańców. Podczas rozprawy w opinii organu nie zostały poruszone inne kwestie, które mogłyby zostać uwzględnione w decyzji poza warunkami wskazanymi w pkt. 2 decyzji.

W związku z ustaleniami z rozprawy administracyjnej w dniu [...] lutego 2012 wpłynęło pismo, w którym inwestor zaproponował wyjazd w celu obejrzenia referencji biogazowi w dniach [...] lutego 2012. W dniu [...] lutego 2012 Wójt poprzez ogłoszenie zamieszczone w gablotach sołectwa, UG [...] oraz stronie BIP urzędu, poinformował mieszkańców o możliwości wyjazdu. Jak w dniu . lutego 2012 poinformował sołtys m. [...] nikt z mieszkańców nie wyraził zainteresowania wyjazdem. Wyjazd odbył się z udziałem radnych i sołtysów Gminy [...].

W dniu [...] lutego 2012 wpłynął wniosek mieszkańców m. [...] o wydanie negatywnej decyzji środowiskowej. Pismo to włączono do akt sprawy jednak, w zw. z art. 35. ustawy środowiskowej wniosek powyższy pozostawiono bez rozpatrzenia.

W dniu [...] lutego 2012 Wójt, zgodnie z art. 10 kpa zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zgromadzonymi dokumentami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W dniu [...] marca 2012 roku wpłynął wniosek Stowarzyszenia "[...]" (dalej - Stowarzyszenie) o umożliwienie udziału w postępowaniu. Po uzupełnieniu wniosku Wójt dopuścił Stowarzyszenie na prawach strony do udziału w postępowaniu. Tego samego dnia, ponownie zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zgromadzonymi dokumentami oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W dniu [...] marca 2012 r. do Urzędu Gminy [...] wpłynęło pismo Sołtysa Sołectwa [...], w którym przedkładał uchwałę zebrania wiejskiego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 wraz z protokołem zebrania oraz listą obecności mieszkańców na zebraniu. Powyższe dokumenty włączono do akt sprawy. Z uwagi na regulację art. 35. ustawy środowiskowej pisma powyższe pozostawiono bez rozpatrzenia.

W dniu [...] marca 2012 do Urzędu Gminy [...] wpłynął wniosek mieszkańców, w którym popierali uchwałę nr [...] zebrania sołeckiego w sprawie zakazu budowy biogazowni i zwracali się z wnioskiem o wydanie negatywnej decyzji środowiskowej. Podobnie jak w/w pisma wniosek ten włączono do akt sprawy i pozostawiono bez rozpatrzenia (art. 35 ustawy środowiskowej).

W dniach [...] lutego 2012 i [...] marca 2012 przedstawiciele Stowarzyszenia przeglądali dokumentację zgromadzoną w sprawie. Tego samego dnia Pan M. K., reprezentujący Stowarzyszenie, wystąpił o wydanie informacji o braku w dokumentacji sprawy raportu z wycieczki zorganizowanej przez inwestora. Po sprecyzowaniu formy tej informacji w dniu [...] marca 2012 Wójt przesłał informacje do Stowarzyszenia.

Pismem z dnia [...] marca 2012 Stowarzyszenie wnioskowało o dołączenie do dokumentacji pisma mieszkańców wysłanego do inwestora przedsięwzięcia. Pismo powyższe włączono do dokumentacji sprawy.

W dniu [...] marca 2012 wpłynęły uwagi Stowarzyszenia dotyczące postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla inwestycji, w którym zawarto uwagi, do których kolejno odniósł się organ, tj.: brak w zgromadzonej dokumentacji uchwały [...] zebrania wiejskiego sołectwa [...], i traktowaniu jej jako uwagi złożonej po terminie; wskazanie, iż uchwała z zebrania wiejskiego jest kluczowym dokumentem do podjęcia decyzji w sprawie; zarzut, iż pracownik utrudniał dostęp mieszkańcom do zgromadzonych dokumentów uzależniając ich dostęp od uzyskania statusu strony postępowaniu; kwestię przerwania i nie wznowienia rozprawy administracyjnej, mimo iż miała być ona kontynuowana po zorganizowanym wyjeździe mieszkańców do [...] oraz wskazanie nieprawidłowego terminu obwieszczenia rozprawy na tablicy sołeckiej; kwestię wyjazdu do [...]; kwestię braku na rozprawie udziałowca spółki mieszkającego w m. [...] oraz deklaracji przedstawiciela inwestora dotyczącego ponownego spotkania się wraz z w/w udziałowcem; kwestię braku prawidłowo sporządzonego protokołu w aktach sprawy oraz podpisów pod nim; kwestię zastrzeżeń do zapisów w uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska; kwestię dotyczącą kryterium, jakim ma kierować się organ przy wydawaniu decyzji środowiskowej; kwestię uzupełnienia dokumentacji oraz uwzględnianie woli mieszkańców zawartej w Uchwale nr [...] zebrania wiejskiego sołectwa [...].

Kolejno w uzasadnieniu decyzji organ przeszedł do kwestii merytorycznych, dotyczących stricte środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Dokonując charakterystyki inwestycji wskazał, że polega ona na budowie biogazowni wytwarzającej energię elektryczną i cieplną ze spalania biogazu, powstającego w procesie fermentacji metanowej biomasy, a zlokalizowana będzie na dz. [...], [...] obręb [...], gm. [...]. Dla przedmiotowego terenu nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Powstały biogaz będzie poddawany procesowi oczyszczania i następnie spalany w dwóch agregatach kogeneracyjnych, każdy o mocy elektrycznej wynoszącej docelowo [...] kW i mocy cieplnej [...] kW. Substratami do produkcji biogazu będą: wywar gorzelniany, pomiot kurzy, obornik, kiszonka z kukurydzy, odpady z przetwórstwa zboża, gnojowica świńska, w ilości całkowitego wsadu nie przekraczającej [...] Mg/rok. Zakres przedsięwzięcia będzie obejmował wykonanie: zbiornika buforowego, [...] zbiorników fermentacji z membranami magazynowymi na biogaz, zbiornika na ciecz pofermentacyjną, studni kondensatu, biofiltra, budynku technicznego, stacji dozowania substratów stałych, silosów magazynowych na substraty stałe, stacji trafo, pochodni gazowej stacjonarnej, separatora odpadów pofermentacyjnych, wagi najazdowej.

Organ wywodził, że przy wydawaniu decyzji wzięto po uwagę: uwarunkowania środowiskowe dotyczące realizacji przedsięwzięcia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; uwagi i wnioski społeczeństwa, w zakresie wymienionym w decyzji oraz uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.

Organ kolejno uzasadniał treść rozstrzygnięcia wskazując, ze głównym źródłem emisji substancji zanieczyszczających powietrze z terenu przedmiotowego przedsięwzięcia będą dwa agregaty kogeneracyjne wykorzystywane do spalania biogazu o łącznej mocy ok. [...] MWe oraz gospodarowanie substratami przeznaczonymi do fermentacji. Z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wynika, iż emisje z terenu przedsięwzięcia nie będą powodować przekraczania dopuszczalnych wartości odniesienia w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz.87). Z uwagi na zabezpieczenia, jakie będą zastosowane w biogazowni, emisje substancji zapachowych z substratów jak i produktów zostaną ograniczone do minimum. Odchody zwierząt, w postaci obornika będą magazynowane na terenie biogazowni jedynie krótkookresowo, w celu zapewnienia ciągłości procesu fermentacji. Substraty płynne dowożone będą na teren zakładu wozami asenizacyjnymi i magazynowane w zamkniętych zbiornikach, z których odciągane powietrze oczyszczane będzie na planowanych do zastosowania biofiltrach o skuteczności redukcji zanieczyszczeń na poziomie nie mniejszym niż 90%. Emisja tlenków siarki zostanie ograniczona do śladowych ilości dzięki planowanemu odsiarczaniu biogazu. Ponadto źródłem emisji będą środki transportu poruszające się po terenie inwestycji, a w sytuacji awaryjnej lub w okresie przerw w pracy kogeneratora, również pochodnia gazowa. Z uwagi na chwilowy charakter emisji zanieczyszczeń z tych źródeł, ich wpływ na środowisko w zakresie zanieczyszczenia powietrza będzie pomijalnie mały. Wykonanie pochodni gazowej zapewni ograniczenie negatywnego oddziaływania metanu na warstwę ozonową atmosfery w przypadku awarii modułu kogeneracyjnego. Substraty stałe przykrywane będą folią, co w znacznym stopniu ograniczy emisje substancji z powierzchni magazynowych. Oran podkreślił, że wymienione powyżej zabezpieczenia przed emisją do powietrza zostały wpisane jako warunki realizacji przedmiotowej inwestycji, co jest zgodne z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Organ podniósł, że z przedstawionych w raporcie oraz uzupełnieniu do raportu informacji wynika, iż planowana inwestycja zlokalizowana będzie w obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych - [...]. Głównym użytkowym poziomem wodonośnym jest poziom mioceński – trzeciorzędowy chroniony od powierzchni terenu serią utworów słabo przepuszczalnych w postaci glin zwałowych i iłów. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana będzie poza strefami ochronnymi ujęć wód podziemnych. Organ skonstatował, że w toku postępowania przeanalizowano wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne. Inwestor będzie pobierał wodę na cele przedsięwzięcia z wodociągu gminnego. Woda będzie zużywana na cele socjalno-bytowe, w łącznej ilości ok. [...] m3/rok. Według informacji zamieszczonej w raporcie, technologia produkcji biogazu nie będzie wymagała zużycia wody. Inwestor zamierza recyrkulować znaczną część ciekłej frakcji produktu pofermentacyjnego ponownie do komór fermentacyjnych biogazowni. Ścieki bytowe będą odprowadzane do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej. Inwestor nie przewidział powstawania ścieków przemysłowych. Wody opadowe i roztopowe z dachów i terenów utwardzonych będą częściowo odprowadzane w sposób niezorganizowany do gruntu na terenie nieruchomości. Natomiast część z tych wód, w tym z terenów utwardzonych w rejonie prowadzenia załadunku substratów, odbioru produktu pofermentacyjnego oraz w pozostałych miejscach narażonych na zanieczyszczenie w związku z funkcjonowaniem biogazowni będą ujmowane przy pomocy wewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej, a następnie odprowadzane do zbiornika magazynowo-buforowego na substraty. W celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego zobowiązano Inwestora do uszczelnienia powierzchni w rejonie prowadzenia załadunku substratów, odbioru produktu pofermentacyjnego oraz w pozostałych miejscach narażonych na zanieczyszczenie w związku z funkcjonowaniem biogazowni. Inwestor zaproponował rozwiązania chroniące środowisko gruntowo-wodne polegające na zapewnieniu szczelności komór fermentacyjnych, komory fermentacji wtórnej, zbiornika na płynną pozostałość pofermentacyjną (zbiornika buforowego koncentratu). Wokół każdego ww. zbiornika zostanie wykonana opaska drenażowa, odizolowana od wpływu wód gruntowych i infiltracyjnych poprzez zastosowanie fartucha z folii odpowiednio ułożonej w gruncie oraz szczelnie przymocowanej do płyty dennej każdego zbiornika, z systemem odprowadzania ewentualnych wycieków do studzienki kontrolnej zlokalizowanej na obwodzie tej konstrukcji. Inwestor zamierza z częstotliwością raz w tygodniu prowadzić regularne kontrole studzienek kontrolnych przy zbiornikach technologicznych, a wyniki kontroli zapisywać w książce eksploatacji biogazowni, a w przypadku wykrycia nieszczelności zbiornika technologicznego, niezwłocznie go opróżnić oraz uszczelnić. Również zbiornik na substraty płynne, a także silos na kiszonkę zostaną wykonane jako szczelne. Odcieki i wody opadowe i roztopowe z silosu na kiszonkę będą magazynowane w szczelnych, bezodpływowych zbiornikach buforowych, a następnie przepompowywane do zbiornika buforowo-homogenizacyjnego na substraty. Organ podkreśli, że zaproponowane przez Inwestora rozwiązania techniczne znalazły swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji inwestycji. Mając na względzie wymogi ochrony środowiska gruntowo-wodnego, nałożono na Inwestora obowiązek zapewnienia objętości zbiornika pofermentacyjnego pozwalającej na magazynowanie produktu pofermentacyjnego przez okres co najmniej czterech miesięcy. Poza tym zobowiązano Inwestora do przeprowadzenia kontroli szczelności instalacji przed oddaniem jej do użytkowania. Organ podkreślił, że wszystkie w/w warunki są zgodne z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Opisane środki techniczne, a także ustalone warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji, pozwolą – w ocenie organu - na ochronę środowiska gruntowo-wodnego przed zanieczyszczeniem.

Zdaniem organu przedsięwzięcie wiąże się z wytwarzaniem odpadów zarówno niebezpiecznych jak i innych niż niebezpieczne. Część odpadów wymienionych w raporcie będzie wytwarzana przez firmy świadczące usługi w myśl definicji określonej w art. 3 ust. 3 pkt 22 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). W związku z powyższym, nałożono na Inwestora warunek, aby odpady magazynował selektywnie w wydzielonych miejscach w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami. Planowane przedsięwzięcie wiąże się z wytwarzaniem m.in. odpadów o kodzie [...] - ciecze z beztlenowego rozkładu odpadów zwierzęcych lub roślinnych i [...] przefermentowane odpady z beztlenowego rozkładu odpadów roślinnych i zwierzęcych. Z przedstawionych informacji wynika, że Inwestor planuje częściowo wykorzystywać je na gruntach własnych zgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie procesu odzysku RIO (Dz. U. z 2011 r. Nr 86, poz. 476), a częściowo będzie przekazywał je podmiotom posiadającym określone prawem zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami, co zapisano również jako warunek realizacji planowanej inwestycji. W decyzji zobowiązano Inwestora, aby miejsca magazynowania i przetwarzania odpadów pofermentacyjnych wykonał jako szczelne, odporne na ich działanie. Organ podkreślił, że ww. warunki są zgodne z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz, że - przy założeniu, że Inwestor będzie realizował planowane przedsięwzięcie zgodnie z zapisami w raporcie i warunkami niniejszego postanowienia - inwestycja nie będzie naruszać przepisów prawa w zakresie gospodarki odpadami.

Kolejno organ stwierdził, iż głównymi źródłami hałasu na terenie inwestycji będą: układ wydechowy kogeneratorów, kogeneratory, pojazdy ciężarowe poruszające się po przedmiotowym terenie, wentylator biofiltra, pochodnia gazu oraz mieszadła zbiorników fermentacyjnych. Inwestor założył wykonywanie ok. 4 przejazdów pojazdów ciężkich wyłącznie w porze dziennej, natomiast pozostałe źródła hałasu będą funkcjonowały przez całą dobę. Najbliższe tereny chronione akustycznie to tereny planowanej do pobudowania zabudowy jednorodzinnej oraz tereny rekreacyjno-wypoczynkowe zlokalizowane za przylegającą do przedmiotowej działki, drogą asfaltową. W raporcie przeanalizowano skumulowaną emisję hałasu z terenu planowanej biogazowni w powiązaniu z sąsiadującą fermą trzody chlewnej. Z przedstawionej w raporcie analizy wpływu planowanej inwestycji na stan akustyczny środowiska wynika, iż przy spełnieniu warunków nałożonych w niniejszej decyzji, przedmiotowa inwestycja nie będzie powodowała przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach objętych ochroną akustyczną, w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826) zarówno w porze dnia jak i nocy. W celu ograniczenia emisji hałasu z terenu planowanej inwestycji, a także w związku z przyjęciem poniższych założeń do analizy akustycznej, wpisano, jako warunek, konieczność zastosowania tłumików akustycznych na układzie wydechowym spalin z kogeneratora, umieszczenia kogeneratorów w zabudowie kontenerowej, a także prowadzenia ruchu pojazdów ciężarowych związanych z obsługą biogazowni wyłącznie w porze dziennej tj. w godz. 6.00-22.00. Organ skonstatował, że warunki te są również zgodne z uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.

Następnie organ wywodził, że planowana inwestycja zlokalizowana będzie poza obszarami chronionymi na podstawie ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2009 r., nr 151 poz. 1220 ze zm.). Najbliżej położony obszar chroniony, obszar Natura 2000 [...] [...] [...] oddalony jest ok. [...] km od planowanego przedsięwzięcia. Z raportu wynika, że teren przeznaczony pod planowaną inwestycję obecnie jest użytkowany rolniczo, m.in. służy do magazynowania kiszonki. W sąsiedztwie planowanej inwestycji znajdują się: drogi, tereny rolnicze oraz zabudowania gospodarcze. Zarówno na terenie przeznaczonym pod inwestycję, jak i w jego sąsiedztwie nie stwierdzono występowania elementów środowiska przyrodniczego podlegających ochronie. Ponadto w wyniku realizacji planowanej inwestycji nie będzie zachodziła konieczność usuwania drzew i krzewów z przedmiotowego terenu. Z uwagi na lokalizację biogazowni poza ww. obszarem Natura 2000, na terenie przekształconym antropogenicznie oraz w sąsiedztwie obszarów zabudowanych, nie przewiduje się jej negatywnego wpływu na środowisko przyrodnicze, a w szczególności na obszary chronione, w tym na gatunki lub siedliska, stanowiące przedmioty ochrony ww. obszaru Natura 2000, ani pogorszenia integralności ww. obszaru Natura 2000 lub jego powiązań z innymi obszarami.

W ocenie organu realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w decyzji.

Organ wskazał również, że ze względu na szczegółowy i jednoznaczny opis planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska, w związku z planowanym przedsięwzięciem, nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, pod warunkiem jednak, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

Organ wywodził, że w ślad za Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym nałożono na inwestora konieczność przedstawienia analizy porealizacyjnej, dotyczącej zanieczyszczeń gazowych i pyłowych wprowadzanych do atmosfery oraz pomiarów hałasu powodowanego pracą instalacji na terenie zakładu i najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Ponadto zgodnie z zapisami zawartymi w uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stwierdzono konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Ze względu na lokalizację w dużej odległości od granic państwa oraz zakres oddziaływania inwestycji, organ uznał, iż nie ma konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu nie ma również konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Stowarzyszenie "[...] [...]" wnosząc o jej uchylenie w całości. Rozstrzygnięciu zarzucono wydanie z rażącym naruszeniem prawa, w postaci nieprawidłowego określenia stron postępowania, tj. pominięcie właścicieli nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji.

Zdaniem odwołującego się organ nieprawidłowo zebrał i ocenił dokumenty, na podstawie których wydał decyzję, nie dokonał korekty niezgodnych ze stanem faktycznym zapisów raportu, wprowadził w błąd wydającego postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz w nieprawidłowy sposób przeprowadził i udokumentował przebieg rozprawy administracyjnej. Zarzucono, że organ nie przeprowadził oceny przedłożonego przez inwestora raportu. Rozwijając ww. zarzuty Stowarzyszenie wskazało na braki w dokumentacji sprawy. Zrzucono również błędne traktowanie uchwały nr [...] Zebrania Wiejskiego Sołectwa [...], jako uwagi złożonej po terminie i nie nadanie jej biegu. Zdaniem Stowarzyszenia z treści uchwały wynika, bowiem, że jej celem jest zainicjowanie procedury uchwałodawczej w planowaniu przestrzennym i dokonanie stosownych zapisów w studium uwarunkowań oraz przyszłym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Zarzucono, że rozpatrując złożone protesty mieszkańców i uwagi organ - pomimo otrzymanej na piśmie uwagi dotyczącej lokalizacji biogazowni w odległości 200m od 2 bloków mieszkalnych - nie dokonał sprostowania znajdujących się w raporcie zapisów, dotyczących lokalizacji biogazowi na zgodne ze stanem faktycznym. Organ nie podjął również działań zmierzających do ustalenia faktycznej odległości.

Zarzucono także, że niezgodne z prawdą jest zawarte w stwierdzenie inwestora, że oddziaływanie inwestycji ogranicza się do działki własnej. W raporcie, w tym mi.in. w rozdziałach raprtu dotyczących: oddziaływania na zdrowie i warunki życia ludzi, oddziaływania akustycznego, oddziaływania na powietrze (emisje z biogazowni), przyjęto nieprawdziwy zapis, że w otoczeniu przedsięwzięcia brak jest zabudowy mieszkaniowej, a najbliższą zabudowę stanowią bloki oddalone o 300m, podczas gdy znajdują się one w odległości 100m, i całkowicie pomija się bydynek mieszkalny działki nr [...].

Nieprawdziwy jest również, zdaniem odwołującego się, zapis raportu mówiący, że działki, na których planuje się zlokalizować biogazownię są częściowo przeznaczone do magazynowania kiszonki, a inwestycja nie będzie wpływać na zmianę zagospodarowania tego terenu.

Zdaniem odwołującego się RKS [...] nie zapewni ani planowanej ilości substratów do biogazowni, ani zagospodarowania odpadów pofermentacyjnych, w związku z czym istnieje obawa, że produkty pofermentacyjne będą magazynowane w znacznie większej ilości i znacznie dłużej niż przewiduje raport.

Zarzucono, że inwestor ukrył w raporcie fakt, że dostęp do technologii, zgodnie, z która będzie budowana i eksploatowana biogazownia ma tylko funkcjonować przez 15 lat, a wykonane uzgodnienia są bezterminowe.

Odwołujący wskazał na szereg nieprawidłowości związanych z przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej, w zakresie wezwania wszystkich stron postępowania oraz jej przebiegu i sporządzonego protokołu.

Podniesiono również, że dla sołectwa [...] nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a studium uwarunkowań nie zakłada możliwości lokalizowania biogazowni na jego terenie, co skutkuje brakiem podstaw do wydania pozytywnej dla tej inwestycji decyzji środowiskowej.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał san faktyczny w sprawie i przytoczył podstawy prawne (art. art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 , art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 75 ust. 1, art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz art. 107 § 1 Kpa) wskazując, że najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, opinie organów uzgadniających są bowiem wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową.

Organ skonstatował, że można wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia na określonych w zaskarżonej decyzji warunkach.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał na rozumienie pojęcia strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przez którą rozumieć należy tylko osoby, których nieruchomości bezpośrednio przylegają do terenu, na którym ma być realizowane planowane przedsięwzięcie, przy czym bezpośrednie sąsiedztwo należy rozumieć szeroko a więc - właścicieli wszystkich nieruchomości, na które może oddziaływać planowane przedsięwzięcie.

Zdaniem organu wniosek oraz raport spełnia kryteria wyrażone w art. 73 i 74 ustawy środowiskowej. Raport został również uzupełniony na wezwanie organu. Uwzględnienie zaś opinii i uzgodnień dokonanych przez organ I instancji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym powoduje, że należało uzgodnić środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia, mając również na względzie, iż opinie organów uzgadniających są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową.

Organ argumentował, iż nie dopatrzył się naruszeń prawa w zakresie umożliwienia wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem organu strony były prawidłowo zawiadamiane na wszystkich etapach postępowania.

W zakresie zarzutów dotyczących oceny przez organ dowodów w sprawie podkreślono, że żadna część raportu nie została zakwestionowana przez organ wydający opinię i uzgodnienia, ani nie została przedłożona w sprawie inna opinia mogąca podważyć prezentowane wyniki badań i analiz. Organ wskazywał na konieczność skonfrontowania raportu, opinii i uzgodnień w sprawie z zarzutami strony. Zdaniem organu taka konfrontacja musiała skutkować wydaniem decyzji pozytywnej.

Odnosząc się do kwestii powołanego w zarzutach art. 80 ust. 2 organ wskazał na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla analizowanego terenu. Podkreślił jednocześnie, że inicjatywa mieszkańców w zakresie uchwalenia planu nie może mieć wpływu na już toczące się postępowanie.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Skargę na decyzję Kolegium złożyło Stowarzyszenie (dalej - skarżący), zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Zdaniem strony, decyzja organu II instancji, jak i decyzja organu I instancji, wydane zostały w oparciu o nierzetelnie ustalony stan faktyczny. Organ II instancji nie rozważył wszystkich zarzutów odwołania czym naruszył przepis art. 7, 77 i 80 k.p.a. Skarżący ponowił zarzuty odwołania, w szczególności nieustalenia kręgu stron postępowania; zarzuty w kwestii prawidłowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz sporządzenia protokołu z rozprawy; dotyczące uchwały Zebrania Wiejskiego Sołectwa [...] w sprawie zakazu budowy biogazowni na obszarze sołectwa [...] i w bezpośrednim jego sąsiedztwie; raportu z wyjazdu poglądowego do biogazowi; faktycznej odległości planowanej inwestycji od najbliższych zabudowań; braku oceny przez organ I instancji raportu merytorycznej i formalnej (art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej). Podniesiono ponadto, że organ pominął regulację art. 38 b Prawa wodnego oraz art. 122 tej ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 j.t. z późn. zm., dalej - Ppsa) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W wyniku przeprowadzonej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie pierwszo instancyjne, Sąd doszedł do wniosku, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Na wstępie wskazać należy, że zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) wraz z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.).

Z punktu widzenia art. 71 ust 2 pkt 2 oraz 59 ust. 1 w zw. z art. 63 ust 1 ustawy środowiskowej kluczowe znaczenie w sprawie miało ustalenie, do jakiej kategorii przedsięwzięć zalicza się inwestycja, albowiem dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obligatoryjne. Jednocześnie realizacja planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy środowiskowej ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia.

Według art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

- weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej).

Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji organ właściwy uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz zasięga opinii właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Nadto, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej).

Na mocy art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.

Z powyższych regulacji oraz z dyspozycji przepisów art. 81 ustawy środowiskowej wynika, że ustawodawca określił precyzyjnie katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie:

1. niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2),

2. odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej,

3. braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej),

4. gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej),

5. jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej). (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt. II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190)

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w kontekście przytoczonych regulacji organy słusznie uznały, iż nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

I.

Sad stwierdza, że organy prawidłowo ustaliły okoliczności faktyczne sprawy. Organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej był Wójt (art. 75 ust. 1 pkt 4). Wniosek o wydanie zaskarżonej decyzji spełniał wymogi określone w art. 74 ust. 1 ustawy środowiskowej. Organ prawidłowo ustalił, że przedsięwzięcie stanowiące przedmiot niniejszej sprawy, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia środowiskowego, należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej, wydano postanowienie (z dnia [...] maja 2011 r.) stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie, w myśl ust. 4 tego przepisu, organ określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej – raport). Nadmienić należy, że – zgodnie z art. 64 w zw. z art. 78 ustawy środowiskowej – postanowienie powyższe zostało wydane po zasięgnięciu przez organ opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (k. [...] akt administracyjnych).

W związku z faktem, że dla terenu objętego planowaną inwestycją nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. str. [...] decyzji organu I instancji), nie zachodziła w tej mierze negatywna przesłanka niezgodności przedsięwzięcia z planem.

II.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie procedując w zgodzie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej ustaliły środowiskowe uwarunkowania biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, którego przebieg szczegółowo uzasadniono w zaskarżonej decyzji (zgodnie z dyspozycją art. 85 ust. 1, 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy środowiskowej) oraz ustalenia zawarte w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej organ administracji prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając jej warunki.

Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej organ pozyskał również opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2013 r., określającą warunki realizacji przedsięwzięcia.

III.

Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa Sąd doszedł do przekonania, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ustawy środowiskowej organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie, o przystąpieniu do przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o postanowienie Wójta, o możliwości wnoszenia uwag i wniosków do raportu oraz do jego uzupełnień i wyjaśnień pochodzących od inwestora, o wyjaśnieniach inwestora składanych na wezwanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, o terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa oraz o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie oraz zgłoszonych żądań, wreszcie o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią. W oparciu o dyspozycję art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w związku z art. 49 k.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia umieszczane na tablicy w Urzędzie Gminy [...], tablicy ogłoszeń Sołectwa [...] oraz na stronie internetowej BIP Urzędu Gminy [...].

W ocenie Sądu postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało prawidłowo. Dokonywano obwieszczeń o kolejnych fazach postępowania, także w związku z koniecznością uzupełnień raportu. Umożliwiono na każdym etapie postępowania zarówno stronom jak i społeczeństwu składanie wniosków i wyjaśnień. Czynny udział brał inwestor, który na każde żądanie organu udzielał wyjaśnień. Sąd nie dopatrzył się braku staranności w działaniach inwestora w toku postępowania, od przedstawienia Karty informacyjnej przedsięwzięcia poprzez sporządzony raport i jego uzupełnienia. Biorący udział w postępowaniu przedstawiciele miejscowej społeczności mieli możliwość zapoznania się ze szczegółową charakterystyką przedsięwzięcia i jego wpływem na środowisko. Ich wątpliwości były wyjaśniane w toku postępowania, jak również szczegółowo w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji.

W ocenie Sądu nie doszło w postępowaniu do naruszenia uprawnień społeczności lokalnej do udziału w postępowaniu, i tym spełnione zostały warunki określone w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej.

Należy podkreślić, że czynności procesowe organu administracji I instancji zmierzające do zapewnienia udziału społeczeństwa w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wspierane były działaniami podejmowanymi przez inwestora, nie spotkały się one jednak z zainteresowaniem ze strony społeczeństwa, którego przedstawiciele nie skorzystali z możliwości oferowanych przez Inwestora (wyjazd w celu obejrzenia referencji biogazowi; por. str. 9 decyzji organu I instancji). Z akt sprawy wynika, że zainteresowanie samym materiałem dowodowym ze strony społeczności lokalnej było znikome, możliwość skorzystania z zaproszenia inwestora na wyjazd poglądowy pozostała bez odzewu, wreszcie możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu poprzez udział w rozprawie administracyjnej oraz składanie pism procesowych w ogromnej mierze niewykorzystana (uchybienia terminom oraz opuszczenie sali rozpraw).

IV.

W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o zapisy Raportu przedłożonego przez inwestora, który to raport jest w swej istocie wysoko specjalistycznym opracowaniem autorstwa ekspertów z różnych dziedzin.

Należy zgodzić się, że co do zasady, raport ten jest jednym z elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Raport już w trakcie postępowania administracyjnego wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i jak każdy inny dowód składany przez stronę, czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 Kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 15/07, LEX nr 362515).

Zdaniem Sądu, w weryfikowanym postępowaniu organy administracji, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa, dokonały wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Organy oceniły także, pozostając w zgodzie z art. 80 k.p.a., czy raport uwzględnia wszystkie ewentualne zagrożenia związane z realizacją przedmiotowego zamierzenia, aby następnie określić konkretne wymagania ochrony środowiska na etapie prac budowlanych. Należy przy tym mieć na względzie, że wszak nie wyklucza to późniejszej konkretyzacji wskazanych na tym etapie warunków pozwoleń budowlanych w kontekście odniesienia do konkretnego projektu budowlanego (por. także wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1428/06, dostępny w internecie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza bowiem jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia.

W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany w sprawie zgodnie z obowiązkiem ciążącym na organie, a polegającym na gromadzeniu wszelkich dowodów z urzędu. Zgromadzony materiał dowodowy ma charakter kompletny, a składa się na niego w szczególności Raport z uzupełnieniami. Pozytywnie ocenia Sąd również zorganizowanie przez organ I instancji rozprawy administracyjnej.

Ustalając w decyzji warunki realizacji inwestycji uwzględniono wymagania ustanowione w uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz konkluzje będące wynikiem ustaleń poczynionych w toku całego postępowania. Postawa organów w niniejszej sprawie była aktywna. Organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, weryfikowały raport, zmierzając do rzetelnego rozstrzygnięcia i ustalenia niezbędnych warunków środowiskowych realizacji inwestycji. Sąd nie dopatrzył się tego, by postępowanie organów nosiło cech stronniczości wobec inwestora i braku wnikliwości w ocenie proponowanych przez niego rozwiązań.

Żadna ze stron postępowania zajmująca stanowisko opozycyjne względem inwestora, w tym skarżący, nie zgłaszała wniosków dowodowych na poparcie swych twierdzeń ograniczając się jedynie do ciągłego powielania zarzutów i wątpliwości pod adresem raportu środowiskowego i inwestycji oraz prawidłowości przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W szczególności, skarżący będąc prośrodowiskową organizacją społeczną zajmująca się działalnością w zakresie ochrony środowiska, nie przedstawił własnej opinii o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ani też nie skorzystał z możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności raportu środowiskowego przedstawionego przez inwestora.

Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie zasadności stawianych zarzutów, które organ powinien był wziąć pod uwagę i ocenić, ani nie sformułował żadnych wniosków dowodowych w tym kierunku. Postawione zarzuty w dużej mierze uznać należy za gołosłowne. W istocie Stowarzyszenie oraz inni uczestnicy postepowania prowadzili raczej polemikę z organem, niż zajmowali twarde, mające pokrycie w faktach stanowisko. Sformułowane w odwołaniu i w skardze zarzuty cechuje niejednokrotnie ogólnikowość. Żaden z oponentów Inwestora nie skorzystał z dostępnych środków dowodowych i narzędzi służących weryfikacji materiału dowodowego. Zgodnie zaś z art. 90 ust. 1 i 8 ustawy środowiskowej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, do którego nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego (zgodnie z tymi przepisami - art. 106 § 3 Kpa - organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska robi to w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie). W myśl natomiast art. 142 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2544/11, LEX nr 1138181, zgodnie z którym "1. Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty. 2. Postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia jest niezaskarżalne z mocy art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a co wynika z wyłączenia stosowania art. 106 § 5 k.p.a. Nie może to jednak oznaczać, że postanowienie to będzie w ogóle wyłączone z kontroli instancyjnej. Możliwość kwestionowania tego postanowienia będzie dostępna dla stron tego postępowania dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji (art. 142 k.p.a.).". Z tego też względu brak dowodów podważających rzetelność i prawidłowość sporządzenia raportu przemawia na korzyść tego ostatniego. W szczególności ogólne niezadowolenie społeczności lokalnej z planowanej inwestycji, poparte nawet dużą ilością "podpisów" osób protestujących nie może mieć znaczenia decydującego w konfrontacji z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. W połączeniu z zapewnieniem społeczeństwu udziału w postępowaniu, odniesieniem się w decyzji do podniesionych w toku postępowania zarzutów i problemów, w sposób uporządkowany, przejrzysty i wyczerpujący musi skutkować wydaniem decyzji pozytywnej dla Inwestora.

Należy zatem uznać, że organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej weryfikacji Raportu złożonego do akt przedmiotowej sprawy administracyjnej. Z faktu, iż oceniły go pozytywnie, przyjmując jako dowód przemawiający za określeniem uwarunkowań przyjętych w decyzji, nie można wyprowadzić wniosku, iż taka ocena narusza obowiązek wynikający z art. 80 Kpa. Raport, stanowiący podstawę przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organy prawidłowo oceniły jako zgodny z zakresem wyznaczonym przez Wójta oraz odpowiadający w pełni wymogom art. 66 ustawy środowiskowej.

V.

Również kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w przepisach - art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej, albowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia, która jest odzwierciedleniem Karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej), zawierającej podstawowe informacje o przedsięwzięciu. W decyzji określono szereg zabezpieczeń służących ochronie środowiska, ochronie przez nadmiernym hałasem, ochronie środowiska gruntowo-wodnego, które są zgodne z uzgodnieniami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Uwzględniono również warunki określone w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W kontrolowanej decyzji zaniechano nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Przy określaniu tego obowiązku organ administracji kierując się wynikającą z art. 6 ustawy środowiskowej Prawo ochrony środowiska zasadą przezorności obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko uznał, że ze względu na szczegółowy i jednoznaczny opis planowanej do zastosowania technologii oraz stosowanych środków mających na celu zmniejszenie uciążliwości dla środowiska, w związku z planowanym przedsięwzięciem, nie stwierdzono konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, pod warunkiem jednak, że we wniosku o wydanie ww. decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Należy zgodzić się, iż jeżeli już na samym początku realizacji przedsięwzięcia wszystkie jego skutki środowiskowe są znane i nie budzą wątpliwości, to w zasadzie nie ma podstaw do nakładania obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast jeżeli planowane przedsięwzięcie należałoby do grupy tych, których wpływ na środowisko byłby trudny do przewidzenia lub na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pojawiłyby się co do tego wątpliwości, to organ administracji wydając decyzję pozytywną, kierując się właśnie zasadą przezorności powinien nałożyć obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (vide: Gruszecki K., Komentarz do art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, komentarz LEX/el. 2009). Obowiązku takiego, nie nakłada się natomiast "zapobiegawczo" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt. II SA/Gd 312/11, LEX nr 898190). Stąd Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w opisanym zakresie. Organy trafnie uznały, że informacje zawarte w karcie informacyjnej oraz w Raporcie o oddziaływaniu na środowisko były wystarczające do określenia warunków i skutków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia dla środowiska.

Weryfikacji rzeczywistego oddziaływania zrealizowanego przedsięwzięcia na środowisko służyć ma instytucja analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 82 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej. Jak wynika z samej treści art. 83 ustawy środowiskowej, w analizie tej dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Z przepisu tego wynika zresztą również i to, że dla wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania nie jest konieczne, aby rzeczywiste, faktyczne oddziaływanie danego przedsięwzięcia na środowisko było z góry znane. W kwestionowanej decyzji nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w ślad za Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym, dotyczącej zanieczyszczeń gazowych i pyłowych wprowadzanych do atmosfery oraz pomiarów hałasu powodowanego pracą instalacji na terenie zakładu i najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Ponadto stwierdzono konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w zgodzie z zapisami uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ natomiast nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W powyższym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości.

Reasumując, w ocenie Sądu uzasadnienie kwestionowanej decyzji w pełni koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej oraz art. 107 § 3 k.p.a. Chronologicznie i sprawozdawczo opisano udział społeczeństwa w przeprowadzonym postępowaniu. Przedstawiono uwagi i wnioski zgłaszane przez przedstawicieli społeczeństwa oraz sposób ustosunkowania się do nich przez inwestora i organ. Organ dał w uzasadnieniu wyraz dokonanej analizie informacji zawartych w raporcie, uwzględnieniu stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Należy zgodzić się z organem II instancji, że najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Jak bowiem wskazano, opinie organów uzgadniających są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową. Jednocześnie żadna część raportu nie została zakwestionowana przez organ wydający opinię i uzgodnienia, ani nie została przedłożona w sprawie inna opinia mogąca podważyć prezentowane wyniki badań i analiz. Organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie, zaś znaczną cześć skargi stanowi przytoczenie przepisu art. art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej, a w pozostałym zakresie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na marginesie Sąd zauważa, że z Raportu wynika (str. [...]), iż planowane przedsięwzięcie realizowane będzie obok istniejącej fermy hodowli trzody oraz niedaleko fermy hodowli brojlerów, nie wpłynie ono zatem na zmianę istniejącego rolniczego krajobrazu.

W opisanych okolicznościach, nie stwierdzając naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji, w świetle przytoczonych wyżej przesłanek Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę jako niezasadną oddalił.

ja