Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 681/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Krzysztof Stanik (sprawozdawca), Sędzia NSA, Maria Dożynkiewicz, Protokolant Marta Sokołowska - Juras, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 665/10 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 30 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. po wznowieniu postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje doradcy podatkowemu K. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) łącznie z należnym podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 665/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O., z dnia 30 lipca 2010 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. po wznowieniu postępowania.

Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu sprawy wynikało, że w dniu 2 października 2009 r. B. G. złożyła w Urzędzie Skarbowym w E. wniosek o wznowienie postępowań podatkowych w przedmiocie podatku od towarów i usług za lata 1999 – 2003, podnosząc w uzasadnieniu, iż zaistniały nowe okoliczności i dowody nieznane organowi w dacie wydania decyzji wymiarowych. Stwierdziła, że wadliwość decyzji za lata 1999 – 2003 wykazały dowody zgromadzone w toku postępowań karnych skarbowych. Wystąpiły ponadto sprzeczności pomiędzy decyzjami określającymi wymieniony podatek stronie, M. L. i R. T. W jej ocenie, nową okolicznością, nieznaną organom podatkowym w datach wydania decyzji, były prawomocne wyroki karne oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano te rozstrzygnięcia (m.in. art. 24b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) i nowe orzeczenia sądów kształtujące na nowo stosunki prawne. Jednocześnie strona przedłożyła kserokopie dokumentów potwierdzających jej zdaniem, zasadność wniosku o wznowienie.

Po wszczęciu w dniu 4 grudnia 2009 r. postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Izby Skarbowej w O. z dnia 4 lipca 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w E. z 21 marca 2003 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r., Dyrektor Izby Skarbowej w O. decyzją z dnia 28 maja 2010 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Stanowisko to podtrzymał w związku z wniesionym odwołaniem. W uzasadnieniu decyzji z dnia 30 lipca 2010 r., zwracając uwagę na zasadniczą kwestię sporną związaną z ustaleniem, czy zaistniały przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 5 Op, iż dołączone do wniosku o wznowienie dokumenty nie miały wpływu na poczynione w postępowaniu wymiarowym ustalenia faktyczne, co w konsekwencji nie mogło powodować zmiany, czy uchylenia decyzji ostatecznej.

W decyzji ostatecznej z dnia 4 lipca 2003 r. organ stwierdził, że wykazana w korekcie deklaracji VAT-7 za wrzesień 2002 r. sprzedaż usług przewozu osób opodatkowana stawką 7 % podatku od towarów i usług nie została wykonana, a w związku z nie wystąpieniem sprzedaży opodatkowanej w całości lub w części stawkami niższymi niż określona w art.18 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatnikowi nie przysługuje prawo do zwrotu z urzędu skarbowego zadeklarowanej różnicy podatku.

Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że część wskazywanych przez stronę dowodów dotyczyła innych okresów i nie miała wpływu na przedmiotową sprawę. Odnosiło się to w szczególności do :

- informacji R.T. przekazanej do Urzędu Skarbowego w E. w sprawie zakupów związanych z prowadzoną działalnością oraz porozumienia wstępnego z dnia 15 grudnia 1999 r. dotyczącego przejęcia PHU N. S. R. T. przez PHU N. S. M. L., które to dokumenty dotyczą powiązań gospodarczych pomiędzy podmiotami w okresie wcześniejszym,

- zaświadczenia Sądu Rejonowego z dnia 29 września 2009 r. stwierdzającego, że w okresie od lipca 1966 r. do kwietnia 1986 r. nie toczyła się sprawa o ograniczenie, pozbawienie lub zawieszenie władzy rodzicielskiej I. L.,

- wyroku Sądu Okręgowego z dnia 11 listopada 2004 r., sygn. akt IV U 1966/04 ustalającego, że B. G. nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu jako przedsiębiorca, który dotyczył okresu późniejszego.

Organ wskazał, że decyzja Urzędu Skarbowego w E. z dnia 21 marca 2003 r. została wydana na podstawie art. 207 Op i art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a decyzja Izby Skarbowej z dnia 4 lipca 2003 r. – na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji oraz, że żaden z wymienionych przepisów nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją.

Odnosząc się do dokumentów dotyczących stanu zdrowia M. L. – pełnomocnika strony, organ stwierdził, iż nie można uznać ich za spełniające przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 Op, gdyż część z nich została wystawiona po dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia 4 lipca 2003 r., a część dotyczy leczenia, które odbywało się w roku 2000 r. i nie miało wpływu na przedmiotową sprawę dotyczącą podatku za miesiąc sierpień 2002 r.

Za bezzasadne i nie mające wpływu na wynik przedmiotowej sprawy, uznał organ powołanie się na dowody zgromadzone w sprawie dotyczącej wymiaru podatku od towarów i usług za maj 1999 r. i okoliczności złożenia korekty deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2001 r.

Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że podnoszone przez stronę okoliczności i dowody nie uzasadniały zmiany decyzji ostatecznej z dnia 4 lipca 2003 r., w oparciu o wymienioną w art. 240 § 1 pkt 5 Op przesłankę.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze strona wniosła o zmianę decyzji organu. W uzasadnieniu podała, iż w dniu 27 grudnia 2005 r. złożyła w Urzędzie Skarbowym w E. korektę deklaracji VAT – 7 za maj 2001 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 69.747 zł. Organ podatkowy nie wydał decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za maj 2001 r., a zatem korekta ta odniosła skutek prawny. Ponadto w decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za czerwiec 2001 r. przyjęta została kwota nadwyżki w kwocie wynikającej z decyzji za maj 1999 r. Jednak w wyniku uruchomienia trybów nadzwyczajnych decyzja dotycząca podatku od towarów i usług za maj 1999 r. została uchylona. W tych okolicznościach Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był wznowić postępowanie za czerwiec 2001 r. i kolejne okresy, by dokonać zmian kwot podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Według strony skarżącej, powyższy obowiązek wynikał z art. 109 ust. 4 i 5 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 122 i art. 187 § 1 Op, czego potwierdzeniem było powołane w skardze orzecznictwo sądowe.

Skarżąca podniosła, że składała skargi na rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji obejmujących okresy od czerwca 2001 r. do listopada 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z dnia 20 maja 2010 roku, o sygn. akt I SA/Ol 838/09 do I SA/Ol 844/09 oraz I SA/Ol 846/09 do I SA/Ol 852/09, uznał jednak, że tryb ten nie mógł znaleźć zastosowania. Aktualnie organ podatkowy odmawia wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Zdaniem strony, merytoryczna część decyzji za poszczególne okresy oparta była na błędnych ustaleniach faktycznych. Organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego. Naruszył też art. 210 § 1 i art. 191 Op poprzez brak przedstawienia stanu faktycznego sprawy i jego należytej oceny, uwzględniającej cel przepisu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzuciła, że bezpodstawnie uznano, iż dowody wynikające z akt medycznych M. L. zostały uznane za nieistotne dla postępowania, którego przedmiotem było ustalenie daty doręczenia podatnikowi faktur VAT z 2001 r. Datę doręczenia faktur w 2003 r. zakwestionowano, nie wskazując jednocześnie żadnych dowodów na ich doręczenie w innej dacie. W tym zakresie skarżąca powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt U 6/06, w którym stwierdzono, iż wymóg posiadania przez podatnika potwierdzenia odbioru faktury korygującej jest niezgodny z art. 29 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.

Wskazując na motywy oddalenia skargi Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przedłożone przez wnioskodawcę dowody, pozostawały bez związku z przedmiotem rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r. Co do niektórych z tych dowodów, brak pozostawania w związku ze sprawą potwierdził zresztą sam pełnomocnik skarżącej – M. L., w wyjaśnieniach do protokołu z 27 stycznia 2010 r. (dotyczy to decyzji wydanych wobec R. T., postępowania karnego skarbowego o nr Rk 600-293/08 oraz wskazanych przez stronę wyroków w sprawach karnych). Poza granice postępowania w sprawie wykraczała podnoszona w skardze kwestia nie uwzględnienia przez organy podatku naliczonego wykazanego w deklaracji korygującej za maj 2001 r., co nie było przedmiotem zaskarżonej decyzji dotyczącej odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną określającą podatek VAT za sierpień 2002 r.

W świetle przedstawionych do kontroli Sądu materiałów sprawy, nie budziło zastrzeżeń przyjęcie przez organ, że bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia pozostają powoływane przez stronę korekty deklaracji podatku od towarów i usług VAT – 7 za okres od stycznia 2002 r. do lutego 2003 r., z wykazanymi kwotami podatku naliczonego do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe. Przedmiotowe korekty złożone zostały w toku prowadzonego postępowania podatkowego za te okresy (w dniach 8 lipca i 30 września 2003 r.), a więc w czasie gdy nie mogły one wywołać skutków prawnych, a tym samym stanowić podstawy do uwzględnienia w rozliczeniu podatku od towarów i usług za następne okresy. Bez znaczenia dla sprawy pozostawało również przywołane w szerokim zakresie w uzasadnieniu skargi orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do możliwości składania korekt deklaracji, otrzymania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz zasad wystawiania faktury korygujących i konieczności potwierdzenia ich odbioru przez kontrahenta.

Niezrozumiałe, w świetle podanej we wniosku o wznowienie przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op, były zdaniem Sądu twierdzenia skarżącej, że wznowienie postępowania podatkowego w niniejszej sprawie uzasadnia fakt uchylenia przez prawodawcę przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, stanowiącego odpowiednik art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, który znalazł zastosowanie w sprawie podatku od towarów i usług za październik 2002 r.

Sąd dodał, że zarówno z wniosku strony o wznowienie postępowania, treści oświadczeń składanych do protokołów sporządzonych w toku postępowania wznowieniowego, jak również i ze skargi wynikało, iż podnoszone przez stronę zarzuty w większości pozostają bez związku z zaskarżoną decyzją, zaś w istocie rzeczy strona skarżąca zmierza do podważenia wyników postępowania dowodowego zakończonego niekorzystną dla niej decyzją wymiarową i zmiany ustaleń organów co do stanu faktycznego. Jednak pomimo aktywnego udziału w postępowaniu i przedłożenia szeregu dokumentów (m.in. orzeczeń sądowych i organów administracji publicznej, pism procesowych i protokołów sporządzonych w toku innych postępowań, dokumentów podatkowych, wydruków z rachunku bankowego, opinii sądowo–lekarskiej dot. stanu zdrowia M. L., oświadczeń oraz kserokopii artykułów prasowych), strona skarżąca nie wykazała, by zaistniały istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, a tym samym, że zaistniała w sprawie przesłanka o której mowa art. 240 § 1 pkt 5 Op.

Na powyższe orzeczenie strona, działająca za pośrednictwem pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy – doradcy podatkowego, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nakazania rozpatrzenia wszystkich 10 spraw łącznie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jako podstawy kasacyjne strona powołała naruszenie:

1) art. 3, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1 , art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 194 § 1 i 3 Op poprzez nieuchylenie decyzji naruszającej przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy;

2) art. 141 § 4 popsa poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do argumentacji skarżącej potwierdzającej stan faktyczny;

3) art. 151 popsa poprzez oddalenie skargi na decyzję naruszającą przepisy postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego;

4) art. 2 i art. 7 Konstytucji RP;

5) art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.);

6) art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) poprzez brak zastosowania tego przepisu i pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego;

7) § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług poprzez zastosowanie regulacji krajowej, która jest sprzeczna z prawem wspólnotowych.

W uzasadnieniu kasator wskazał, że zaskarżona decyzja nie uwzględniała złożonej korekty za maj 2001 r., a zatem była oparta na niepełnych danych. Podniósł, że Sąd powinien rozpoznać wszystkie sprawy łącznie, albowiem zbagatelizował wpływ zmienionego rozliczenia za maj 2001 r., które rzutowało na kolejne okresy rozliczeniowe. W ocenie kasatora wydane decyzje pozbawiają złożoną korektę skutków podatkowych. Kasator odniósł się również do przysługującego podatnikowi prawa do odliczenia

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Punktem wyjścia do powyższej konstatacji jest stwierdzenie, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zakres rozpoznania takiej sprawy przed organami podatkowymi, a co za tym idzie również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie wyznaczała treść art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm.), który to przepis wskazuje kolejno przesłanki wznowienia postępowania podatkowego.

Treść zarzutów skargi kasacyjnej oraz jej uzasadnienie wskazuje, że strona skarżąca nie dostrzega istoty postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja. Nie sformułowano bowiem zarzutu podważającego ocenę Sądu pierwszej instancji odnoszącą się do wykazania istnienia przesłanki do wznowienia postępowania (art. 240 § 1 pkt 5 Op) oraz podstawy prawnej zaskarżonej decyzji (art. 245 § 1 pkt 1 tej ustawy).

Brak zarzutów odnoszących się do przedmiotu zaskarżonej decyzji oznacza, że wyrażona w tym zakresie ocena przez Sąd pierwszej instancji jest wiążąca również dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie podważono tym samym oceny, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały ujawnione nowe okoliczności lub nowe dowody pozwalające na podważenie dotychczasowej oceny organów podatkowych.

Jednocześnie wyjaśnić należało, że do podważenia tej oceny nie były wystarczające zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe ich zastosowanie (art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług). Istotę postępowania wznowieniowego stanowi bowiem ocena, że rozstrzygniecie w sprawie nie uwzględniało całości materiału dowodowego, który istniał lecz nie był znany organom orzekającym. Art. 240 § 1 pkt 5 Op nie przewiduje zatem oparcia rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania na podstawie błędnej subsumbcji przepisów prawa materialnego.

Zgadzając się z oceną Sądu pierwszej instancji odnośnie mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Op należało jedynie przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem wznawianie postępowania następuje w przypadku, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:

– ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy,

– ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe,

– istnienie "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów" w dniu wydania ostatecznej decyzji,

– "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wyjaśnić należy, że "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.

Skoro jak przyjął Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do spornych zagadnień tego rodzaju okoliczności i dowody pozostawały bez związku z przedmiotem rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług za wrzesień 2002 r. to nie było podstaw do uwzględnienia odmiennych twierdzeń strony skarżącej. Wobec tego, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu podważającego tę ocenę, jest również ona wiążąca dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, przesądzając tym samym o braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej.

Odnosząc się do sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy, iż pomijając przedmiot rozpoznawanej sprawy odnoszono się do zasad ogólnych postępowania podatkowego oraz postępowania dowodowego (art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 194 § 1 i 3 Op). Wskazano również na przepisy, w oparciu o które następuje rozpoznawanie skargi (art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) oraz zasady konstytucyjne – art. 2, art. 7 Konstytucji RP). Zatem w ten sposób sformułowane zarzuty nie mogły stanowić podstawy do skontrolowania oceny stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Oceny stanu faktycznego sprawy, będącej przedmiotem niniejszego postępowania, organy oraz Sąd pierwszej instancji dokonały bowiem przez pryzmat wskazanej we wniosku przesłanki wznowieniowej, co całkowicie uszło uwadze kasatora, a w konsekwencji nie znalazło odzwierciedlenia w przedstawionych podstawach kasacyjnych. W sprawie nie było bowiem najistotniejsze to jak złożona korekta rzutowała na rozliczenie w kolejnych okresach rozliczeniowych tylko czy złożenie deklaracji stanowiło nową okoliczność lub dowód, spełniający wymogi wynikające z art. 240 § 1 pkt 5 Op. Na marginesie można jedynie uzupełnić wywód Sądu w tym zakresie o stwierdzenie, że datowana na dzień 27 grudnia 2005 r. korekta deklaracji została złożona po wydaniu decyzji ostatecznej za przedmiotowe okresy rozliczeniowe, a zatem wbrew treści powołanego przepisu Op nie istniała w dacie orzekania.

Jednocześnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok wywiązał się z obowiązku kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Wobec treści zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c popsa Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenie nieważności art. 145 § 1 pkt 2 w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten zatem normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 210–211).

Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. J.P. Tarno, op.cit., s. 211 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, Warszawa 2004, s. 305).

Ocena prawna prowadząca Sąd do stwierdzenia istnienia podstaw do oddalenia skargi lub uchylenia zaskarżonego aktu z powodów podanych w omawianych przepisach powinna stanowić element uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 popsa).

W sposób dający się skontrolować w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wyjaśnił przesłanki, którymi się kierował oddalając skargę (art. 151 popsa) wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej nie istniały podstawy do odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c popsa).

Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 134 § 1 popsa, gdyż wbrew stanowisku kasatora prawidłowo ograniczył zakres swojej kontroli jedynie do zbadania wystąpienia przesłanek wznowieniowych. Tym samym istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, ich ocena oraz zasadnicze motywy rozstrzygnięcia znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które odpowiadało wymogom art. 141 § 4 popsa.

Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności wobec braku uzasadnionych podstaw skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na mocy art. 184 popsa.

Orzekając o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dla pełnomocnika strony skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny oparł się o § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).