Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 288/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 22 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 sierpnia 2004r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz E. K. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2003 r. E. K. złożyła w Urzędzie Miejskim w G. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.

Decyzją z dnia 14 stycznia 2004 r. Prezydent Miasta [...] odmówił przyznania stronie dodatku mieszkaniowego. W następstwie złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 3 sierpnia 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na treść art. 6 i 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych odmówił przyznania E. K. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym o powierzchni użytkowej 56,10 m². Wydatki za lokal za miesiąc grudzień 2003 r. wyniosły 318,49 zł, zaś dochód rodziny stanowi kwota 1.817,27 zł, co w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego daje kwotę 605,76 zł. Następnie organ podniósł, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% poniesionych wydatków. Skoro opłaty mieszkaniowe za lokal wynoszą 318,49 zł, to 90% z tej kwoty wynosi 286,64 zł, zaś w przeliczeniu na powierzchnię normatywną wydatki wynoszą 229,93 zł (286,64 zł : 56,10 m² x 45 m²). Organ podał, że zgodnie z treścią art. 17 ustawy o dodatkach mieszkaniowych gospodarstwo domowe wnioskodawcy winno ponieść 15% dochodu wydatków na jego utrzymanie, to jest kwotę 272,93 zł (1.817,27 zł x 15%), zaś wysokość dodatku mieszkaniowego oblicza się jako różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami, a 15% dochodów gospodarstwa domowego. Różnica między wydatkami mieszkaniowymi (229,93 zł), a 15% dochodu gospodarstwa domowego jest liczbą ujemną [229,93 zł – 272,59 zł = - 42,66 zł], co oznacza, że dodatek mieszkaniowy stronie nie przysługuje.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. wskazała, że organ pierwszej instancji błędnie wyliczył miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego. Organ podał bowiem, że wynosi on 1.817,27 zł, co w przeliczeniu na jedną osobę daje kwotę 605,76 zł, podczas gdy dochód gospodarstwa domowego strony wynosi 1.448,01 zł, co daje w przeliczeniu na jedną osobę kwotę 482,60 zł. W ocenie strony organ nie zapoznał się z dowodami przez nią przedłożonymi, a dotyczącymi opłat za gaz, prąd oraz kosztów ponoszonych na zakup leków, gdyż zarówno ona jak i matka są osobami schorowanymi.

Decyzją z dnia 22 listopada 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], powołując się na art. 3 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wysokość dodatku mieszkaniowego zależy jedynie od wydatków mieszkaniowych określonych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz wysokości dochodów gospodarstwa domowego określonych według art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako średniomiesięczny dochód osiągnięty przez wszystkich członków gospodarstwa przez okres ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku. Organ wskazał, że w lokalu zamieszkują trzy osoby, których łączny dochód miesięczny za okres 3 miesięcy przed złożeniem wniosku (to jest za miesiące IX, X, IX 2003 r.) wyniósł kwotę 5.451,81 zł, co daje kwotę 1.817,27 zł miesięcznie i kwotę 605,76 zł na jedną osobę. Do dochodu zaliczono: alimenty, zasiłek rodzinny oraz rentę otrzymywaną przez S. C. Organ podniósł ponadto, że trudna sytuacja materialna wnioskodawcy nie ma wpływu na przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdyż świadczenie to nie zależy od uznaniowości organu, ale od konkretnie ustalonej sytuacji rodzinnej na dzień złożenia wniosku i stanowi wyliczoną matematycznie kwotę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E. K. przedstawiła argumentację tożsamą z tą, jaką powołała w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 154, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna, jednak z innych względów niż w niej podniesione.

Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje w zależności od wysokości średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie takiego dodatku ( art. 3 ust. 1 z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Skoro tak, to organy musiały mieć na względzie miesięczne dochody w okresie od września do listopada 2003 r., bowiem skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 30 grudnia 2003 r.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w art. 9 ust. 1 pkt 1 stanowiła w dacie wydania zaskarżonej decyzji, że Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego.

Na podstawie tej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 28 grudnia 2001 r. rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), którego § 2 ust. 2 stanowił, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki wymienione w ust. 1, w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków.

Organ pierwszej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał się na przepisy tegoż rozporządzenia i wskazał, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć jedynie 90% wydatków faktycznie poniesionych. Organ odwoławczy nie zakwestionował takiego sposobu wyliczenia dodatku mieszkaniowego stwierdzając, że organ I instancji podał w uzasadnieniu decyzji wszystkie konieczne wyliczenia wraz z odpowiednim uzasadnieniem prawnym. W tej sytuacji tak organ I, jak i II instancji uznał, że do wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego można zaliczyć tylko 90 % wydatków faktycznie poniesionych.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie

P 4/05, ogłoszonym w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 maja 2006 r. Nr 84, poz. 587, po rozpatrzeniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art.92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia.

Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, zaś w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr 1 z 2000, poz. 16). Teza powyższa zachowuje aktualność w obowiązującym stanie prawnym.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...].

Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji publicznej będą zobowiązane zastosować przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego wynikającej z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne.

Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 cytowanej ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają wykonaniu w jakiejkolwiek formie.

O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).