Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1109/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c), 153, 141 par. 4,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Zofia Przegalińska Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 11 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 379/10 w sprawie ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz R. H. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego .


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. rozpoznając skargę R. H. (dalej: skarżąca) wyrokiem z 11 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 379/10 uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: organ odwoławczy) z [...] października 2008 r., jednocześnie stwierdzając, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny.

Decyzją z [...] lutego 2006 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: organ pierwszej instancji) przyznał R. H. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Skarżąca zobowiązała się do zrealizowania następujących przedsięwzięć: wyposażenia gospodarstwa rolnego w płytę gnojową o powierzchni 24,45 m2, zbiornika na gnojówkę o pojemności 19,56 m3, przygotowania ścian i podłóg w pomieszczeniach do udoju oraz do przechowywania mleka na 5 stanowiskach, zainstalowania dojarki, schładzalnika mleka, umywalki wraz z podgrzewaczem wody oraz wyposażenia gospodarstwa w ujęcie wody, osiągnięcia przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie minimum 4 EJW.

Skarżąca 6 lutego 2007 r. złożyła oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W tym samym dniu złożyła również oświadczenie, iż kupiła schładzalnik o pojemności 500 litrów, czyli większej aniżeli określiła to w planie (200 litrów), gdyż zwiększyła stado krów mlecznych.

W wyniku kontroli przeprowadzonej [...] marca 2007r. organ pierwszej instancji stwierdził, że przedsięwzięcie polegające na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w ujęcie wody zostało zrealizowane w ten sposób, iż doprowadzono wodę do budynku, jednakże nie zainstalowano filtrów. Ustalono ponadto, że strona zrealizowała płytę gnojową o powierzchni 22,73 m2, czyli o powierzchni mniejszej aniżeli zadeklarowana we wniosku – 24,45 m2. W dniu 26 czerwca 2007r. skarżąca złożyła pismo, w którym wyjaśniła, iż płyta gnojowa została wykonana zgodnie z planem, który opracował uprawniony projektant i kierownik budowy o specjalności architektonicznej i konstrukcyjno – budowlanej. Woda natomiast została podciągnięta z sieci do obory i do pomieszczenia na mleko. Filtry do wody nie zostały zainstalowane, bowiem nie została o takiej konieczności powiadomiona. Do pisma tego załączyła projekt płyty gnojowej.

Decyzją z [...] sierpnia 2007 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uchylił w całości decyzję własną z [...] lutego 2006 r., nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, iż nieścisłości związane z realizacją płyty gnojowej wynikały z dostawy przez wytwórcę mniejszej ilości betonu. Obecnie płyta gnojowa została wykonana zgodnie z parametrami określonymi we wniosku o przyznanie dotacji. Odnosząc się natomiast do kwestii dostosowania gospodarstwa do minimalnych standardów co do higieny określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla przechowywania mleka, wyjaśniła, iż pomieszczenie wyposażono w umywalkę z podgrzewaczem wody oraz zamontowano niezbędne flirty na sieci wodociągowej. Wykonano także płytki ścienne i podłogowe. Obecnie pomieszczenie spełnia wszelkie normy sanitarne.

Decyzją z [...] października 2007 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznając dodatkowo, że beneficjentka złożyła nieprawdziwe oświadczenie o wykonaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, co skutkuje koniecznością zastosowania sankcji określonej w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) – (Dz. Urz. Nr L 153 z dnia 30 kwietnia 2004 r., s. 30, dalej: rozporządzenie Komisji (We) nr 817/2004).

Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła do WSA w Ł., który prawomocnym wyrokiem z 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 1103/07 orzekł o jej uchyleniu. Według Sądu I instancji organy orzekające w sprawie nie udowodniły jednoznacznie, że R. H. w skutek poważnego zaniedbania, złożyła fałszywą deklarację. W rezultacie zaś, co najmniej przedwcześnie zastosowały sankcję przewidzianą w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004.

Rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z [...] października 2008 r., nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przypomniał rodzaje przedsięwzięć, które miała zrealizować beneficjentka oraz wskazał, iż termin na realizację tego przedsięwzięcia wynosił 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, czyli doręczenia decyzji to jest od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r. Z przedstawionych przez skarżącą 10 października 2007 r. dokumentów w ocenie organu odwoławczego wynika, iż 31 sierpnia 2007 r. nabyła ona 1 m3 betonu towarowego, natomiast 10 września 2007 r. zakupiła produkty stanowiące elementy ujęcia wody, w tym naczynie filtra i wkłady do filtra. Zakup tychże produktów nastąpił po dniu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. Na tej podstawie można więc przyjąć, iż całkowite zakończenie realizacji wszystkich zadeklarowanych w planie dostosowania przedsięwzięć nastąpiło po dniu złożenia wyżej wspomnianego oświadczenia, a co istotne, zakończenie realizacji przedsięwzięcia dostosowującego gospodarstwo produkcyjne w zakresie ochrony zdrowia do wymagań weterynaryjnych, nastąpiło po upływie 12 – miesięcznego terminu przewidzianego na wykonanie zadeklarowanych w planie przedsięwzięć. Zgromadzone w sprawie dowody są wystarczające, by przyjąć, że R. H. nie zrealizowała w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Stosując się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Ł. z 4 kwietnia 2008 r. organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zastosowania sankcji przewidzianych w przepisie art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skarżącej, iż nie została należycie poinformowana o konieczności zainstalowania filtrów do wody, organ odwoławczy wskazał, że wyposażenie gospodarstwa w dane urządzenie, polegać powinno na jego zainstalowaniu, montażu lub dokonaniu innych czynności niezbędnych do prawidłowego korzystania z urządzenia.

Na powyższą decyzję R. H. wniosła skargę do WSA w Ł., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, iż obowiązkiem organu, było poinformowanie jej o stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowościach i wezwanie do ich niezwłocznego usunięcia, zwłaszcza że organ powziął o nich wiadomość w terminie otwartym do realizacji obu przedsięwzięć. Brak informacji o konieczności zainstalowania filtrów bez wątpienia w znaczący sposób wpłynął na ukształtowanie jej praw i obowiązków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 13 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 1008/08 WSA uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2008 r. oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Wyrokiem z 23 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 490/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. NSA stwierdził, że w składzie sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brali udział sędziowie wyłączeni z mocy art. 18 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) , co zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skutkuje nieważnością tego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po wyroku NSA rozpatrując skargę, stwierdził, iż skarga skarżącej jest uzasadniona i aktualne pozostają rozważania i zalecenia WSA zawarte w uzasadnieniu wyroku z 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II SA/Łd 1103/07. Po uchyleniu wyroku Sądu I instancji z 13 marca 2009 r., ponownej kontroli sądu podlega decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] października 2008 r., nr [...], którą utrzymał on w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] sierpnia 2007 r. WSA wyraził wówczas pogląd o nietrafności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 72 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, zobowiązując do ustalenia, czy może on mieć zastosowanie w stosunku do skarżącej. Organ odwoławczy, stosując się do tego zalecenia, zaniechał powoływania tego przepisu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy rozporządzenia RM z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142, ze zm. dalej: rozporządzenie). Ponadto WSA podkreślił, że oba organy w ogóle nie wzięły pod uwagę faktu, że skarżąca po powzięciu wiadomości o nieprawidłowościach w realizacji przedsięwzięć usunęła owe nieprawidłowości. A nadto, że nie wynikały one z jej złej woli. Jako podstawę uchylenia decyzji przyznającej skarżącej pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa do standardów UE organy wskazały zamontowanie płyty gnojowej o powierzchni mniejszej o 1,73 m2 , niż zgłoszona we wniosku ( pow. zgłoszona 24,45 m2, pow. wykonana 22,73 m2) oraz niezamontowanie filtrów w ujęciu wody w oborze. Niesporne zdaniem WSA jest to, że termin montażu płyty gnojowej upływał 31 grudnia 2007 r., zaś termin realizacji ujęcia wody 15 marca 2007 r. Skarżąca zobowiązała się do zrealizowania kilku przedsięwzięć, które wszystkie miały doprowadzić do spełnienia standardów higienicznych i wymogów weterynaryjnych przewidzianych dla obór mlecznych. Powiadomiła o zrealizowaniu wszystkich przedsięwzięć miesiąc przed upływem terminu.

W ocenie WSA umknęło uwadze organów, że skarżąca zrealizowała pierwsze z przedsięwzięć przed upływem terminu o realizacji. Zatem płyta gnojowa została założona w istocie w przysługującym jej terminie. Skarżąca dokonała bowiem korekty jej wymiarów do września 2007 r. Organy nie kwestionują tego faktu, akcentując jednakże fakt, iż w dacie zgłoszenia realizacji zobowiązań płyta została wykonana niezgodnie z planem. WSA wskazał, iż organ po pierwsze nie zweryfikował wyjaśnień skarżącej, że płyta została wykonana zgodnie z fachowym, projektem, co mogło świadczyć o braku świadomości o po stronie skarżącej. Po drugie nie wezwał beneficjentki w ogóle do korekty wykonania płyty. Skarżąca zaś, gdy tylko powiadomiono ją o wadliwościach niezwłocznie je usunęła. Nieuwzględnienie faktu wykonania płyty gnojowej w terminie określonym dla jego realizacji stanowi o nieprawidłowym zastosowaniu § 10 rozporządzenia.

WSA podkreślił, iż ponadto nie uwzględniono, że skarżąca usunęła również braki w realizacji doprowadzenia ujęcia wody i zamontowała filtry. Ten brak usunięto wprawdzie już po upływie terminu, ale pomimo powiadomienia organu miesiąc przed upływem do realizacji tego przedsięwzięcia organ nie powiadomił R. H. o uchybieniu i nie wezwał do jego usunięcia. Nawet jeszcze po przeprowadzonej kontroli skarżąca miałaby czas na naprawienie błędów. Nadto WSA wskazał, że w decyzji przyznającej dotację zabrakło dokładnego wyjaśnienia obowiązków w zakresie montażu ujęcia wody w budynku inwentarskim, a w szczególności nie spełnia tego wymogu ogólnikowe odesłanie do obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skarżąca z doręczonej jej decyzji winna powziąć wszelkie informacje dotyczące rygorów tego przedsięwzięcia, w konkretnym przypadku m.in. i o tym, że niezbędne jest zamontowanie filtrów. Jak już WSA podkreślał, ten brak w zakresie sprecyzowania obowiązków, jakie winna wykonać skarżąca powoduje, że nie może ostać się argument organów, iż skarżąca podpisała oświadczenie, iż znane są jej zasady przyznawania pomocy. Takie sformułowanie nie pełnia standardów.

Analizując powyższe Sąd I instancji doszedł do wniosku, że nie można czynić zarzutu skarżącej co do niepełnego wykonania jednego z przedsięwzięć, a to z uwagi na brak wyczerpującego poinformowania o sposobie realizacji tego przedsięwzięcia. Reasumując, skarżąca nietrafnie została pozbawiona dopłat w trybie § 10 rozporządzenia, bowiem organy nie wykazały, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do jego zastosowania. Oznacza to niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego, które decydowało o rozstrzygnięciu sprawy.

Sąd I instancji ponadto podał, iż organ odwoławczy, poza zaniechaniem zastosowania art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004) w istocie nie rozważył pozostałych wskazań zawartych w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Ł. z 4 kwietnia 2008r w sprawie II SA/Łd 1103/07, w szczególności co do faktu wadliwego informowania skarżącej w toku postępowania, jak i nieuwzględnienia faktu zrealizowania przedsięwzięć.

Uwzględniając powyższe wyrokiem z 11 czerwca 2010 r. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżył ww. wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi we własnym zakresie, a także zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Alternatywnie wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania WSA.

Jednocześnie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania a mianowicie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego mimo, że z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że naruszenie w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji art. 9 k.p.a. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie administracyjne, gdyż poinformowanie skarżącej R. H. po upływie terminu wynikającego z § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia na realizację przedsięwzięć o występujących nieprawidłowościach w wykonanym przedsięwzięciu i wezwanie R. H. do ich usunięcia obecnie nie jest już możliwe i celowe, skoro termin na realizację przedsięwzięcia określony w § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c cytowanego rozporządzenia już upłynął, zaś skarżąca dopiero po upływie terminu na realizację przedsięwzięcia usunęła stwierdzone nieprawidłowości, a to oznacza, że druga rata płatności nie mogła być przyznana, a co do pierwszej raty płatności istniał obowiązek jej zwrotu, zgodnie z § 9 ust. 3 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia RM z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej ;

2) art. 153 p.p.s.a. przez przyjęcie, że organ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku sądu, w sytuacji gdy się do niej zastosował, bowiem podzielił stanowisko Sądu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki zastosowania sankcji przewidzianych w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, gdyż celowość złożenia fałszywej deklaracji nie miała miejsca, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprawidłowe sformułowanie przez WSA wskazań dla organu administracyjnego, co do dalszego postępowania, które winny być sformułowane w sposób jednoznaczny, aby umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których WSA uchylił zaskarżoną decyzję, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. H. wniosła o jej oddalenie jako nie znajdującej uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wskazała po raz kolejny, iż organy pominęły fakt, iż po powzięciu wiadomości o wadach samodzielnie usunęła i nawet uczyniła to po upływie terminów do realizacji przedsięwzięcia co nie może w jej ocenie powodować dla niej negatywnych konsekwencji. Nadto wyjaśniła, iż w protokole kontroli nigdzie nie jest wskazane, że przedsięwzięcie nie zostało wykonane przez skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to jego związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Zatem, do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych naruszonych przez Sąd I instancji i wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. Z omawianych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.

W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony.

W skardze kasacyjnej zarzucono tylko naruszenie przepisów postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej pomieszczono zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego mimo, że z prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że naruszenie w toku postępowania administracyjnego przez organ I instancji art. 9 k.p.a. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie administracyjne, gdyż poinformowanie skarżącej R. H. po upływie terminu wynikającego z § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia na realizację przedsięwzięć o występujących nieprawidłowościach w wykonanym przedsięwzięciu i wezwanie R. H. do ich usunięcia obecnie nie jest już możliwe i celowe, skoro termin na realizację przedsięwzięcia określony w § 6 ust. 2 pkt 2 lit. c cytowanego rozporządzenia już upłynął, zaś skarżąca dopiero po upływie terminu na realizację przedsięwzięcia usunęła stwierdzone nieprawidłowości, a to oznacza, że druga rata płatności nie mogła być przyznana, a co do pierwszej raty płatności istniał obowiązek jej zwrotu, zgodnie z § 9 ust. 3 w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest niezasadny. Nie ulega wątpliwości, iż organy w niniejszej sprawie naruszyły art. 8 i art. 9 k.p.a., czego nie kwestionuje sam skarżący, a co słusznie zauważył i ocenił Sąd pierwszej instancji jako naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy i zasadnie zatem WSA uchylił decyzję m.in. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W punkcie drugim petium skargi kasacyjnej zarzuca się Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez przyjęcie, że organ nie zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA, w sytuacji gdy się do niej zastosował, bowiem podzielił stanowisko Sądu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki zastosowania sankcji przewidzianych w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, gdyż celowość złożenia fałszywej deklaracji nie miała miejsca, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest zasadny, ponieważ istotnie organ zastosował się do oceny prawnej zawartej we wcześniejszym wyroku Sądu pierwszej instancji w tej sprawie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Łd 1103/07) w zakresie braku podstaw do zastosowania sankcji przewidzianych w art. 72 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. UE. L 04.153.30 ze zm.), czego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym tu wyroku nie kwestionuje. Sąd pierwszej instancji natomiast zwraca uwagę, iż organ w tej sprawie w (cyt., s. 10 uzasadnienia zaskarżonego wyroku): "w istocie nie rozważył pozostałych wskazań sądu zawartych w uzasadnieniu orzeczenia WSA w Ł. z dnia 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II SA/Łd 1103/07, w szczególności co do faktu wadliwego informowania skarżącej w toku postępowania, jak i nieuwzględnienie faktu zrealizowania przedsięwzięć. Stanowi to naruszenie normy art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę zawarte wyżej rozważania."

Trzeci punkt petitum skargi kasacyjnej zawiera zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieprawidłowe sformułowanie przez WSA wskazań dla organu administracyjnego, co do dalszego postępowania, które winny być sformułowane w sposób jednoznaczny, aby umożliwić organowi usunięcie wszystkich uchybień prawa, z powodu których WSA uchylił zaskarżoną decyzję, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przypomnieć, iż art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania." Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi wskazane przez ustawodawcę w tym przepisie, także w zakresie wskazań co do dalszego postępowania przez organ w tej sprawie. Natomiast z faktu, iż organ nie podziela tych wskazań nie można zasadnie wywodzić zarzutu, iż takie wskazania nie zostały zamieszczone lub są one dla organu niezrozumiałe i zbyt ogólne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ argumentuje ten zarzut m. in. w ten sposób, iż (cyt. s. 5 uzasadnienia skargi kasacyjnej): "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. w wyroku z dnia 04 kwietnia 2008 r. wskazał jedynie na ogólne zasady jakimi winien się kierować organ administracji, mając na względzie zasady wynikające z art. 8, 9 k.p.a. oraz art. 10 ust. 3, art. 22 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Ze wskazań sformułowanych w taki sposób nie można wywieźć czym powinien kierować się organ administracji w tej konkretnej sprawie, rozpoznając ją ponownie. (...) Podnoszę, że wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 04 kwietnia 2008 r. nie obligowały Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do konwalidowania błędów organu I instancji, a jedynie zawierały ogólne zalecenia jak postępowanie administracyjne prowadzone przez organ powinno wyglądać." Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Po pierwsze skarżący organ zdaje się nie dostrzegać znaczenia i roli zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających m. in. z art. 8 i art. 9 k.p.a., czy też ze wskazanych przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Wypada zatem przypomnieć i podkreślić, iż naruszenie przez organ w toku postępowania administracyjnego zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym również zawartych w art. 8 i art. 9 k.p.a. powoduje taką samą wadliwość tego postępowania jak naruszenie każdego innego przepisu prawa w tym postępowaniu. Akcentuje się zarówno w doktrynie jak i judykaturze, że zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego są normami prawnymi, wobec czego ich naruszenie jest traktowane jako naruszenie prawa, a co za tym idzie jako naruszenie praworządności. Zasady ogólne postępowania administracyjnego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, stanowią także w wielu przypadkach wskazówkę interpretacyjną prawa materialnego. Naruszenie zasad ogólnych jest naruszeniem przepisów prawa, które obwarowane jest różnymi następstwami prawnymi, a mianowicie może powodować wadliwość decyzji administracyjnej zagrożoną sankcją wzruszalności decyzji, sankcją nieważności decyzji, odpowiedzialnością odszkodowawczą organu, odpowiedzialnością dyscyplinarną pracowników (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r., I SA 258/82 – ONSA 1982, Nr 1, poz. 54; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 27 i nast.).

Na końcu trzeba zauważyć, iż powodem uchylenia zaskarżonym wyrokiem decyzji organu odwoławczego było nie tylko naruszenie przez organ w tej sprawie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), ale również naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ wśród podstaw prawnych uchylenia decyzji drugoinstancyjnej Sąd pierwszej instancji wskazał również art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Ponieważ jednak w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie może w tej kwestii zająć stanowiska.

Mając na uwadze wskazane wyżej argumenty Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 204 pkt 2) p.p.s.a.