Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 72/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: odrzucono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na bezczynność Instytutu [...] Oddział Terenowy w R. – Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 stycznia 2021 r., S. K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc Oddział Terenowy w R. – Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Po przesłaniu skargi organowi, wpłynęła ona ponownie do Sądu, prawidłowo przekazana za pośrednictwem organu, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w dniu 1 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu skargi S. K. podał, że w dniu 12 stycznia 2021 r. zwrócił się telefonicznie – jako petent - do sekretariatu Instytutu [...] Oddział Terenowy w R. – Z. celem umówienia się w dniu przyjmowania interesantów na rozmowę telefoniczną z Dyrekcją, gdyż przebywa w Areszcie Śledczym. Podczas rozmowy telefonicznej został poinformowany przez sekretarkę, że nie jest w stanie go umówić, gdyż nie ma Pani Dyrektor. Dalej skarżący wskazał, że zwrócił się "na podstawie dostępu do informacji publicznej o podanie przyczyny, że nie ma Pani Dyrektor oraz jak długo ma to trwać". Uzyskał odpowiedź, że taka informacja nie zostanie mu udzielona.

W odpowiedzi na skargę Instytut [...] Terenowy w R. – Z. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ podał, że skarżący od grudnia wielokrotnie telefonował do sekretariatu Instytutu chcąc umówić się z Dyrektorem na rozmowę telefoniczną w sprawie prywatnej. Prowadził również w tej sprawie korespondencję z Dyrektorem Oddziału Terenowego w R. – Z. oraz Dyrektorem Instytutu w W.. Żądania skarżącego za każdym razem były załatwiane w trybie skargowym (przepisów działu VIII k.p.a.). Żadne regulacje ustawowe, jak również regulamin organizacyjny oraz procedury załatwiania skarg i wniosków nie przewidują po stronie organu obowiązku prowadzenia przez osoby zarządzające Instytutem jakichkolwiek rozmów telefonicznych z petentami.

Wskazano również, że Instytut nie prowadził żadnego postępowania administracyjnego, w którym S. K. byłby stroną oraz że rozmowa telefoniczna z dyrektorem nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art.1 pkt 1 i 2 k.p.a., nie jest również decyzją ani postanowieniem ani innym aktem, w tym czynnością materialno-techniczną, o jakich mowa w art.3 § 1 – 3 p.p.s.a.

Dlatego też, skoro skarżącemu nie przysługuje prawo do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na odmowę przeprowadzenia z nim rozmowy telefonicznej, to skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art.58 § 3 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga S. K. została zarejestrowana jako skarga w przedmiocie bezczynności Instytutu [...] Oddział Terenowy w R. – Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu.

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rolą sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Należy mieć również na uwadze, że użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności" oznacza, że wyliczenie to ma charakter przykładowy. Do zakresu informacji publicznej należą wszelkie informacje o:

1) polityce wewnętrznej i zagranicznej, w tym o:

a) zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej,

b) projektowaniu aktów normatywnych,

c) programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań;

2) podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) statusie prawnym lub formie prawnej,

b) organizacji,

c) przedmiocie działalności i kompetencjach,

d) organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach,

e) strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5,

f) majątku, którym dysponują;

3) zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o:

a) trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych,

b) trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej,

c) sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych,

d) sposobach przyjmowania i załatwiania spraw,

e) stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania,

f) prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych,

g) naborzekandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych,

4) danych publicznych, w tym:

a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności:

- treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć,

- dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających,

- treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu,

b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego,

c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej,

d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych;

5) majątku publicznym, w tym o:

a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych,

b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach,

c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych 1,

d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach,

e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat,

f) długu publicznym,

g) pomocy publicznej,

h) ciężarach publicznych.

Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są przede wszystkim władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.

Z powyższego wynika zatem, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe (treść i charakter informacji) oraz kryterium podmiotowe (informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone).

Skoro zatem jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, to określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego, a nie jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA: z dnia 30 października 2012 r., I OSK 1696/12, z dnia 9 października 2010 r., I OSK 173/09, z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2265/11).

W niniejszej sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że żądanie, w którym powołano się na tryb dostępu do informacji publicznej zostało skierowane do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych, gdyż Instytut prowadząc działalność naukowo-leczniczą jest finansowany ze środków budżetowych.

Jednakże żądana informacja nie miała charakteru informacji publicznej.

S. K. próbował umówić się na rozmowę telefoniczną z Dyrektor Instytutu [...] Oddział Terenowy w R. – Z. w sprawie prywatnej. Wynika to z samej skargi, jak również z dokumentów przesłanych przez organ, w szczególności z pisma skarżącego do Dyrektora Instytutu [...] w W. z dnia 14 stycznia 2021 r. Prosił w nim o podjęcie działań, które doprowadzą do umówienia go "jako petenta i przedstawiciela ustawowego córki W. K. na rozmowę z Panią Dyrektor (...), przedmiot sprawy to uzyskanie informacji dotyczących podejmowanych działań administracyjnych, prywatnych wobec pacjentki W. K.".

Skoro zatem, jak już wyżej przedstawiono, jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, to odmowa udzielenia informacji o przyczynach i okresie nieobecności Dyrektor Instytutu w rozmowie dotyczącej możliwości telefonicznego skontaktowania się z nią w prywatnej sprawie skarżącego nie dotyczy "sprawy publicznej", a co za tym idzie - informacji publicznej.

Skierowane do Instytutu żądanie dotyczy wszak konkretnej i indywidualnej sprawy skarżącego.

Nawiasem mówiąc, jedynie ze skargi S. K. wynika, że w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 12 stycznia 2021 r. z sekretarką Instytutu powołał się na dostęp do informacji publicznej.

Do twierdzenia tego nie odniósł się też profesjonalny pełnomocnik organu.

Niemniej jednak, skoro wniosek strony skarżącej nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ustawa ta w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania. W takiej natomiast sytuacji skarga na bezczynność organu w przedmiocie nieudostępnienia informacji, która nie jest informacją publiczną podlega odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, za podstawę przyjmując art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Wniosek pełnomocnika Instytutu o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, jest niezasadny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należą do nich m.in. przepisy art. 200 – 204 p.p.s.a., z których wynika, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego.