Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 270/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 09 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie legalności wybudowania budynku mieszkalnego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. Nr [...] z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołań S.M. i P.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w B. przy ul. A nr 21, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z akt sprawy wynika, że dnia 22 marca 2012r. S.M. wniósł do PINB w B. o kontrolę legalności wybudowania budynku mieszkalnego, położonego w B., przy ulicy A nr 21. Następnie pismem z dnia 1 czerwca 2012r. rozszerzył swoje żądanie i wniósł także o sprawdzenie, czy inwestor wykonał prawidłowo murki osłonowe, ścianę szczytową i obróbkę blacharską oraz czy uzyskano pozwolenie na użytkowanie obiektu zlokalizowanego w B. przy ul. A nr 21, przy czym wnioskodawca powołał się na postępowanie naprawcze prowadzone w latach 1984-1985.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie legalności wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w B. przy ul. A nr 21, działka nr ewid. 456, obręb [...].

PINB wyjaśnił, że zasadne jest umorzenie postępowania, gdyż jego zakres częściowo pokrywa się z zakresem postępowania prowadzonego w latach 1983-1985. Ponadto organ pozyskał wiedzę, że obiekt wzniesiono legalnie, jednak dokonano odstępstw od ustaleń pozwolenia na budowę, co wiązało się z koniecznością przeprowadzenia postępowania naprawczego i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Organ podjął bezskuteczne próby uzyskania informacji o wydanym pozwoleniu na użytkowanie oraz przeprowadzenia oględzin spornego obiektu. Ostatecznie organ uznał, że obiekt użytkowany jest bez dochowania ciążącego na inwestorze obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Odwołania od tej decyzji złożyli S.M. oraz P.S. – właściciel spornego obiektu.

Wspomnianą na wstępie decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że w celu wydania rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego niezbędne jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dlatego też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w B. do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy w terminie do dnia 30 sierpnia 2014r. poprzez:

1) ustalenie, w jakiej dacie doręczono pełnomocnikowi P.S. decyzję Nr [...] z dnia [...].

2) przeprowadzenie dodatkowych oględzin na terenie w/w nieruchomości, celem ustalenia prawidłowości wykonania rzeczonego budynku, w kontekście uzyskanego pozwolenia na budowę oraz przeprowadzonego w latach 80-tych postępowania naprawczego (w tym w szczególności, czy wykonano decyzję Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia [...], znak: [...] , utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] znak: [...] oraz wniosku dowodowego S.M. z dnia [...].

Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - w ramach dyspozycji przepisu art. 136 k.p.a. - pismem z dnia 12 sierpnia 2014r. wystąpił do organu stopnia powiatowego o przesłanie oryginalnej lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii archiwalnych akt administracyjnych zgromadzonych w dotychczas przeprowadzonych postępowaniach w odniesieniu do spornego obiektu przez organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego lub inne właściwe uprzednio organy terenowe oraz ustalenie, jak zakończyło się postępowanie egzekucyjne wdrożone w 1985r. tytułem wykonawczym [...] z dnia [...] wystawionym po wystosowaniu do zobowiązanej upomnienia z dnia 16 września 1985r., zakreślając jednocześnie termin dostarczenia w/w dokumentów do organu II instancji, tj. do dnia 15 września 2014r.

[...]WINB stwierdził, że dotychczasowe działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. podejmowane w związku z koniecznością przeprowadzenia oględzin budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości położonej w B. przy ul. A nr 21, celem wypełnienia zaleceń wynikających z postanowienia organu Nr [...] z dnia [...], uznać należy za działania pozorne, a wręcz mające charakter działań nieudolnych, gdyż organ, pomimo przewidzianych przez ustawodawcę środków oddziaływania nie potrafi wyegzekwować okazania przez właściciela tejże posesji przedmiotu objętego inkryminowanym aktem administracyjnym. W ocenie organu odwoławczego nierzetelne próby przeprowadzenia oględzin w/w obiektu budowlanego (chociażby poprzez sformułowanie zawiadomień o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia oględzin wbrew rygorom przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz innych ustaw, tj. w zakresie dotyczącym stosownych pouczeń i grożących sankcji, związanych z uchylaniem się przez stronę zobowiązaną od przeprowadzenia wskazanego środka dowodowego) uniemożliwiają wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a więc jej zakończenie wydaniem decyzji orzekającej co do istoty, lecz nade wszystko narażają organ na zarzut pozostawania w nieuzasadnionej zwłoce. Jakakolwiek ingerencja ze strony organu odwoławczego, w celu wywiązania się przez PINB w B. z nałożonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] obowiązku, zarówno w formie pisemnej, jak i w drodze ustnych uzgodnień, nie odniosły zamierzonego efektu (wobec całkowitej ignorancji i obojętności organu stopnia powiatowego), a jedynie spowodowały dalsze przedłużenie przedmiotowego postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego, w okolicznościach niniejszej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie mógł stwierdzić bezprzedmiotowości postępowania, skoro nie został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. Dopiero właściwe przeprowadzenie wszystkich dowodów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych, daje organowi zgodnie z art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a następnie podjęcia orzeczenia formalnego, bądź rozstrzygającego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.

Dalej [...]WINB wywodził, iż skoro zakres uchybień, których dopuścił się organ I instancji, nie mógł być - mimo należytej staranności organu II instancji, działającego w poszanowaniu obowiązujących procedur administracyjnych - konwalidowany w toku postępowania drugoinstancyjnego w trybie art. 136 k.p.a., zasadnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję złożył P.S., reprezentowany przez G.S.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, zaś organowi zarzucił:

- ewidentne i rażące naruszenie art. 6, 7, i 8 k.p.a.;

- naruszenie art. 10 k.p.a.;

- rażące i ewidentne naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez brak zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie / Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm./ w zakresie prawidłowego ustalenia stron postępowania.

- rażące i ewidentne naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 145 i 149 k.p.a. poprzez brak prawidłowego wskazania podstawy prawnej wszczętego postępowania dotyczącego wybudowania budynku mieszkalnego, które zostało zakończone prawomocną decyzją ostateczną.

- rażące i ewidentne naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. Postępowanie egzekucyjne w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Skarżący stanął na stanowisku, iż obecnie prowadzone postępowanie swym zakresem dotyczy legalności wybudowania spornego obiektu, a więc jego zdaniem tego samego zakresu, co postępowania prowadzone ponad 30 lat temu : postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zakończone prawomocną decyzją ostateczną [...] Zarządu Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] oraz postępowanie naprawcze zatwierdzające zamienny projekt techniczny dotyczący całego budynku mieszkalnego zakończone ostateczną decyzją Urzędu [...] Wydział Planowania Przestrzennego Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] W aktach sprawy znajduje się również pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A nr - decyzja Nr [...] Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia [...] oraz projekt techniczny i projekt zamienny dotyczący przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Z powyższego skarżący wywiódł, że sporny budynek ten został wybudowany legalnie, zaś zakres prowadzonego postępowania wynikającego z wniosku S.M. nie różnił się od zakończonego postępowania decyzją ostateczną w roku 1983. W ocenie skarżącego postępowanie to winno być wznowione na podstawie art. 145 k.p.a. i prowadzone w trybie nadzwyczajnym z podaniem przesłanek do wznowienia, a więc organ nadzoru prowadząc ponownie to postępowanie rażąco i istotnie naruszył art. 145 i 149 k.p.a., ponieważ jedynie mógł je wznowić i wskazać okoliczności do wznowienia postępowania. Ponadto – zdaniem strony - na organie nadzoru ciąży prawidłowe ustalenie stron postępowania. Budynek mieszkalny położony jest od granicy działki należącej do A.B. i B.U. w odległości 4 m i nie posiada żadnych otworów okiennych i drzwiowych, a mimo to organ nadzoru w tym postępowaniu uznał je za strony postępowania administracyjnego.

Następnie skarżący pokreślił, że w roku 2000 z wniosku S.M. było prowadzone postępowanie administracyjne dotyczące m.in. robót budowlanych w zakresie remontu obróbek blacharskich na budynku mieszkalnym położonym w B. ul. A nr 21. Wówczas PINB w B. dokonał kontroli, nie wnosił żadnych uwag dotyczących obróbek blacharskich, legalności budynku, bądź jakichkolwiek nieprawidłowości w wybudowaniu ogniomuru oraz prac wykonanych na dachu tego budynku. Postępowanie wszczęte z wniosku S.M. decyzją [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...] organ umorzył, a więc 15 lat temu.

Skarżący wyjaśnił, iż nie ma nic przeciwko oględzinom, ale w prawidłowo prowadzonym postępowaniu; organ nadzoru też musi stosować obowiązujące prawo i tylko w świetle prawidłowo wznowionego postępowania może dokonywać oględzin. Skarżący nie rozumie czego żąda od niego organ II instancji, skoro postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego zostało zakończone prawomocnymi decyzjami ostatecznymi w latach 1983-1985. Legalność wybudowania budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. A nr 21 potwierdzona jest dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, natomiast na zasadzie lex retro non agit, obowiązek przechowywania dokumentów nie dotyczy obiektów zbudowanych przed wejściem w życie ustawy, tj. przed 31 grudnia 1994 r. Żądanie więc przez organy nadzoru budowlanego od właścicieli lub zarządców udokumentowania legalności istnienia obiektów budowlanych zbudowanych pod rządami poprzednich praw - Prawo budowlane z 1961r. i z 1974r. i unormowań wcześniejszych, poprzez okazanie dokumentacji budowy nie znajduje podstawy prawnej. Tak stanowią przepisy przejściowe do obowiązującego obecnie Prawa budowlanego.

Strona podniosła, iż organ nadzoru przed wydaniem decyzji, tym bardziej ostatecznej, miał obowiązek zastosować art. 10 k.p.a., umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ten przepis również został naruszony przez organ nadzoru II instancji. Tym bardziej, że od maja 2012 r. bezskutecznie strona próbowała dowiedzieć się, dlaczego organ nie prowadził postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym i na podstawie art. 145 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż niekompletność materiału dowodowego uniemożliwiła organom ocenę czy w sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, gdyż wobec braku oględzin nie można stwierdzić czy przeprowadzono roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę. Dalej organ wskazał, że tak obecnie obowiązujące jak i poprzednie przepisy nakazują inwestorowi przechowywanie dokumentacji budowlanej, więc nie można zarzucić naruszenia zasady lex retro non agit. Na koniec organ zauważył, że w dniu 25 lutego 2015r. skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym, zaś wobec wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostatecznej decyzji z dnia [...] utrzymującej decyzję własną o odmowie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął postępowanie sądowo administracyjne.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnik skarżącego popierał skargę, natomiast uczestnicy postępowania U.Z. i S.M. wnosili o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju uchybień przepisom prawa, które obligują do wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. dnia [...] Nr [...] uchylającej, w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Nr [...] z dnia [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w B. przy ul. A nr 21 i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Podstawą prawną kontrolowanej decyzji jest art. 138 § 2 k.p.a., a ponieważ zastosowanie tegoż przepisu przez organ stanowi istotną kwestię procesową, dlatego też rozważania należy rozpocząć od wyjaśnień dotyczących istoty i wykładni wskazanego przepisu i przepisu zastosowanego przez organ I instancji. W orzecznictwie wskazuje się, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd administracyjny nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 4 listopada 2014r., sygn. akt II OSK 2279/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przede wszystkim przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Aktualne brzmienie przywołanej normy prawnej jest wyrazem dążenia zwiększenie prymatu zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nad wyjątkowym charakterem decyzji kasacyjnych. Administracyjne postępowanie odwoławcze powinno bowiem co do zasady zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organ odwoławczy, co wiąże się również ze zwiększeniem sprawności postępowania niemniej, co wydaje się być oczywistym, nie może naruszać zasady dwuinstancyjności.

Biorąc pod uwagę podstawy prawne rozstrzygnięć obu instancji wydanych w przedmiotowej sprawie wskazać należy również, że art. 104 § 2 k.p.a. wyróżnia dwa rodzaje decyzji administracyjnych: decyzje rozstrzygające sprawę co do jej istoty ( w całości lub w części) oraz decyzje kończące postępowanie w danej instancji w inny sposób. Do tej drugiej grupy zaliczyć należy decyzje wydane na podstawie art. 105 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i piśmiennictwem przyjmuje się, że decyzja umarzająca postępowanie nie jest decyzją merytoryczną, rozstrzygającą sprawę co do jej istoty. Jest ona natomiast decyzją o charakterze procesowym, zamykającą drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron, bowiem postępowanie staje się bezprzedmiotowe na skutek braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011, str. 410 - 411). W orzecznictwie wskazuje się na konieczność odróżnienia bezprzedmiotowości postępowania od bezzasadności żądań strony, co wymaga wydania decyzji merytorycznej, odmawiającej np. nałożenia na inwestora określonych obowiązków. Nie ma podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego, jeżeli strona żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty i to chociażby świadczy o tym, że postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 8 września 1987r., sygn. akt IV SA 418/87, ONSA 1988, Nr 1, poz. 8). Decyzja merytoryczna rozstrzygająca sprawę, co do jej istoty i decyzja umarzająca postępowanie, są to dwa różne typy rozstrzygnięć administracyjnych, których nie można dowolnie używać w postępowaniu administracyjnym. Jeżeli więc organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość, tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, to organ odwoławczy nie mógł uchylić tej decyzji i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy w myśl art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż tak wydana decyzja naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 801/12 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sytuacji, stwierdzenie przez organ odwoławczy wadliwości postępowania i rozstrzygnięcia organu I instancji obligowało do wydania decyzji przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a., co też organ ten prawidłowo uczynił.

Abstrahując już nawet od kwestii wadliwości związanej z wydaniem w okolicznościach przedmiotowej sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. decyzji o charakterze procesowym, to zgodzić należy się z konstatacją organu II instancji, że w sprawie nie zostały należycie i wszechstronnie wyjaśnione okoliczności sprawy, pozwalające na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

[...]WINB prawidłowo zauważył, że organ I instancji nie zebrał całego, niezbędnego materiału dowodowego i wobec tego nie ustalił stanu faktycznego, a zatem umorzenie postępowania jest przedwczesne. Z akt sprawy bezspornie wynika, iż ani razu PINB w B. nie zdołał dokonać oględzin budynku przy ul. A nr 21, choć po wszczęciu postępowania podejmował bezskutecznie próby w tej mierze od 2012r. Inwestor zawsze był nieobecny, nikt inny nie udostępnił obiektu, a bogata korespondencja ze stronami nie przyczyniła się do wyjaśnienia stanu budynku. PINB również w istocie przyznał, że nie uzyskał całej dokumentacji dotyczącej obiektu. Co więcej organ I instancji umarzając postępowanie również sam podał sprzeczne z tym rozstrzygnięciem uzasadnienie, co słusznie w istocie wywiedziono w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej wynika, że organ ten uznał, iż wybudowanie obiektu było legalne i dlatego umorzono postępowanie, ale zaznaczono jednocześnie, że toczyło się wobec przedmiotowego obiektu postępowanie naprawcze w latach 80 - tych, którego wykonania organ nie jest w stanie stwierdzić, bo nie dokonano oględzin budynku i nie uzyskano dokumentów, np. pozwolenia na użytkowanie. Tymczasem postępowanie toczy się z inicjatywy S. M., który najpierw żądał sprawdzenia legalności wybudowania obiektu, lecz pismem z 1 czerwca 2012r. zażądał także sprawdzenia czy wykonano murki osłonowe, ścianę szczytową i obróbkę blacharską oraz czy uzyskano pozwolenie na użytkowanie (to było przedmiotem postępowania naprawczego w latach 1984-1985). Zatem słusznie organ II instancji uznał, że postępowanie nie zostało prawidłowo przeprowadzone i przedwcześnie umorzone, z uwagi na brak materiału dowodowego, co PINB sam przyznaje w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ odwoławczy nie mógł samodzielnie uzupełnić postępowania dowodowego (choć taką próbę nawet podjął), gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W tej sytuacji nie znajdują uzasadnienia, jako nie mające istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zarzuty skargi dotyczące naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego a także art. 10 k.p.a. i art. 28 k.p.a., podobnie ocenić należy zarzut naruszenia przepisów art. 145 K.p.a. i art. 149 k.p.a. oraz przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji, jako że przepisy te nie były w sprawie przez organ stosowane.

Reasumując powyższe, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, a przytoczona w niej argumentacja organu w zakresie opisanym powyżej zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o wskazane przyczyny. Sąd nie stwierdził również z urzędu uchybień, które kwalifikowałyby do uchylenia kwestionowane rozstrzygniecie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.

Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

IB