Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 877/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2, art. 49 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania W. C. (wcześniej małoletniej W. B., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S. W.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2020 r. (sygn. [...]) i, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 – dalej jako pr. bud.) w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 ze zm.), nakazał W. C. rozbiórkę rozbudowanej - bez wymaganego pozwolenia na budowę - części jednorodzinnego budynku mieszkalnego, posadowionego na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], w gminie B., która to część jest usytuowana od strony północnej tego budynku, posiada łączną powierzchnię zabudowy wynoszącą [...] m2, na którą składają się dwa pokoje, korytarz (czyli część o wymiarach 4,6 m x 8,2 m, co daje 37,72 m2) oraz wiatrołap (czyli część o wymiarach 1,5 m x 1,6 m, co daje 2,4 m2) i została ona zaznaczona na załączniku graficznym do niniejszej decyzji administracyjnej.

Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Ze względu na treść - przekazanego przez Starostę [...] - podania państwa R. i K. W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB) - po uprzednim zawiadomieniu - przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2012 r. kontrolę "prawidłowości budowy i użytkowania budynku mieszkalnego w m. [...] nr [...], gin. B. ". W protokole z tej czynności PINB odnotował, że wspomniana działka "(...) zabudowana jest budynkiem mieszkalnym parterowym z poddaszem nieużytkowym", nieposiadającym podpiwniczenia. Budynek "stara część" tego obiektu budowlanego została wykonana w technologii murowanej tradycyjnej (z cegły ceramicznej pełnej), posiada ona dach o drewnianej konstrukcji krytej blachodachówką oraz instalacje budowlane. Do "starej części" budynku została "dobudowana część nowa", wykonana również w technologii murowanej (mury parteru wykonano z bloczków suporexu), a jego zewnętrzna powierzchnia ścian fundamentowych tej części została obłożona prefabrykowanymi, betonowymi płytami ogrodzeniowymi. Obecna podczas kontroli pani S. W. oświadczyła, że - wedle jej wiedzy - "stara część" budynku została wybudowana przez poprzednich właścicieli najpewniej w latach 80-tych XX wieku, a dokumenty związane z budową zostały przekazane około 2006 r. panu J. T. - pracownikowi Urzędu Gminy w związku z zamiarem wykonania rozbudowy budynku i uzyskania stosownego pozwolenia. Opisany stan faktyczny PINB przedstawił w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli. Ponadto ze sporządzonego przezeń szkicu sytuacyjnego wynika, że nowa część budynku (rozbudowa) posiada wymiary 6,1 m x 8,2 m.

W toku tego postępowania: 1) Wójt Gminy B. poinformował PINB (pismo z dnia [...] maja 2012 r., sygn. [...]), że "(...) dla przedmiotowej działki została wydana decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...].06.2006 r. na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego", a 2) Starosta K. w oparciu o analizę posiadanych rejestrów archiwalnych wyjaśnił (pismo z dnia [...] maja 2012 r. (sygn. [...]), "(...) iż brak jest dokumentów archiwalnych potwierdzających uzyskanie przez P. S. Wiśniewską (przedstawiciel ustawowy nieletniej właścicielki działki W. B.) oraz przez Państwo J. i K. K., decyzji pozwolenia na budowę, obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr [...], w m. Korab nr [...], gm. B.".

W oparciu o te ustalenia PINB wydał w dniu [...] maja 2012 r. postanowienie (sygn. [...]) na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu). Postanowieniem tym wstrzymał roboty budowlane związane z przedmiotową rozbudową i nakazał pani S. W. (jako inwestorowi) przedstawienie, w wyznaczonym terminie, dokumentów szczegółowo określonych w rozstrzygnięciu tego postanowienia. Termin ten został zmieniony (przedłużony) postanowieniem PINB z dnia [...] października 2012 r. (sygn. [...]). Następnie w związku z niewykonaniem nałożonych obowiązków PINB załatwił tę sprawę decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. (sygn. [...]) wydaną w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu). Decyzją tą nakazał S. W. rozbiórkę "samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej (parametry rozbudowy: 8,20 x 6,10 x 5,0 m), zlokalizowanego w m. [...] (dz. nr [...]), gm. B.". Jednakże decyzja ta została w całości uchylona ostateczną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] marca 2013 r. (sygn. [...]), a sprawa - przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Organ pierwszej instancji.

W toku ponownego rozpatrywania tej sprawy Julia K. i W. K. zeznali w dniu [...] maja 2013 r., że byli inwestorami przedmiotowej rozbudowy, która została wykonana "ok. 7 lat temu" (tj. ok. 2006 r.). W tej sytuacji PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. (sygn. [...] AG) zmienił swe dotychczasowe postanowienie z dnia [...] maja 2012 r. (sygn. [...] AG), wskazując, że adresatem nałożonych obowiązków jest małoletnia W. B. (tj. właściciel działki) oraz określając na nowo termin przedstawienia żądanych dokumentów. Termin ten został zmieniony (przedłużony) postanowieniem PINB z dnia [...] lipca 2013 r. (sygn. [...] AG).

W. B., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, przedstawiła cztery egzemplarze projektu techniczno- budowlanego z lipca 2013 r. Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości PINB wezwał ją jednak (postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. [...] AG) do ich usunięcia. Termin usunięcia nieprawidłowości został zmieniony przez PINB postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. (sygn. [...]), lecz pomimo tej zmiany nałożone obowiązki nie zostały wykonane.

PINB wydał w dniu [...] grudnia 2013 r. decyzję (sygn. [...]) na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (w ówczesnym brzmieniu). Decyzją ta nakazał małoletniej W. B. rozbiórkę "samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej (parametry rozbudowy: 8,20 m x 4,60 m = 37,72 m2 + 1,60 m x 1,50 m : 2,40 nr, łącznie: 40, 12 m ), zlokalizowanego w m. [...] (dz. nr [...]), gm. B.". Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją [...]WINB z dnia [...] maja 2014 r. (sygn. [...]), lecz zarówno decyzja [...]WINB jak i poprzedzająca ją decyzja PINB zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: WSA) z dnia [...] listopada 2014 r. (IV SA/Po [...]; skargę kasacyjną od tego orzeczenia oddalił Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) wyrokiem z dnia [...] listopada 2016 r., II OSK [...]).

PINB w dniu [...] marca 2017 r. przeprowadził ponowną kontrolę rozbudowy stanowiącej przedmiot tego postępowania administracyjnego. W protokole z tej czynności PINB odnotował, że rozbudowana część budynku powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę w 2006 r. Dokładnie opisał również roboty budowlane związane z tą rozbudową, stwierdzając, iż "Pod względem konstrukcyjnym część rozbudowana od istniejącej [tj. "starej części" budynku - [...]WINB]". Powstałe "idealnie pionowe" pęknięcie na styku dwóch części budynku (starej i nowej) dowodzi natomiast, że w zakresie fundamentów i murów rozbudowa jest niezależna. Z kolei konstrukcja dachu wraz z pokryciem wcina się nieznacznie w dach na pierwotnej części, co w przypadku rozbiórki będzie wymagało wykonania dodatkowych robót budowalnych "uzupełniających" pokrycie dachowe "starej części" budynku. W trackie tej kontroli PINB wykonał dokumentację fotograficzną obrazującą opisany stan faktyczny. Po dokonaniu tych ustaleń PINB kolejny już raz w dniu [...] kwietnia 2017 r. wydał decyzję (sygn. [...] AG), którą małoletniej W. B. nakazał rozbiórkę "samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej w m. [...] (dz. nr [...]), gm. B.", która została precyzyjnie określona w załączniku graficznym tej decyzji. Decyzja ta została utrzymana w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) ostateczną decyzją WWINB z dnia [...] lipca 2017 r. (sygn. [...]), lecz ponownie decyzja [...]WINB i poprzedzająca ją decyzja PINB zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA z dnia [...] lutego 2018 r. (IV SA/Po [...]).

Kierując się wskazaniami WSA co do dalszego toku rozpatrywania tej sprawy, PINB przeprowadził w dniu [...] grudnia 2019 r., kontrolę, podczas której opisał szczegółowo pomieszczenia składające się na dwie części (starą i nową) budynku posadowionego na działce nr [...] w miejscowości K. 10, w gminie B..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. (sygn. [...]) PINB nakazał małoletniej W. B. rozbiórkę - wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę - wskazanej w załączniku graficznym do decyzji "rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej w m. [...] (dz. nr [...]), gm. B." poprzez wykonanie robót polegających na: "Wydzieleniu i odpowiednim zabezpieczeniu placu rozbiórki wraz z umieszczeniem tablic informacyjnych; Rozłączeniu wszystkich instalacji wewnętrznych (elektrycznej, centralnego ogrzewania) między częścią istniejąca a rozbudowaną; Rozebraniu pokrycia dachowego rozbudowanej części budynku wraz z obróbkami dachowymi, rynnami i rurą spustową; Rozebraniu konstrukcji dachowej rozbudowanej części budynku; Uzupełnieniu konstrukcji dachowej nad częścią istniejącą wraz z uzupełnieniem pokrycia dachowego i obróbek dachowych; Rozebraniu drewnianego stropu nad częścią rozbudowaną; Rozcięciu ścian murowanych części rozbudowanej od części istniejącej; Rozebraniu murów rozbudowanej części; Rozebraniu fundamentów i posadzek betonowych; Posegregowaniu materiałów rozbiórkowych do ewentualnego ponownego wykorzystania lub do utylizacji wraz z wywozem; Uzupełnieniu mas ziemnych po robotach rozbiórkowych fundamentów; Wykonaniu prac porządkowych".

Odwołanie od tej decyzji wniosła adresatka nakazu zawartego w jej rozstrzygnięciu - małoletnia W. B., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S. W.. Opisała ona swoją trudną sytuację życiową oraz zwróciła się z prośbą o "(...) pozwolenie mi przedłożenia dokumentów to jest projektu budowlanego, ze wszystkimi uzgodnieniami dobudowy budynku mieszkalnego", dodając przy tym, że "(...) wymagany projekt jest wykonany, ale ze względu na brak środków finansowych nie jestem w stanie przedłożyć go w całości (...)".

[...]WINB w dniu [...] marca 2020 r. wezwał małoletnią W. B., reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowego S. W., do wykonania - w wyznaczonym terminie - obowiązków określonych w postanowieniu PINB z dnia [...] sierpnia 2013 r. (sygn. [...]). Na prośbę S. W. termin ten został przedłużony przez [...]WINB do dnia [...] grudnia 2020 r. [...]WINB pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. (sygn. [...]) negatywnie odniósł się do kolejnej prośby zawartej w podaniu z dnia [...] grudnia 2020 r., a po ustaleniu adresu pełnoletniej już W. C. (z domu B. ) [...]WINB wystosował w dniu [...] lipca 2021 r. zawiadomienie, o jakim mowa w art. 10 § 1 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...] WINB uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2020 r. (sygn. [...]) i nakazał W. C. rozbiórkę rozbudowanej - bez wymaganego pozwolenia na budowę - części jednorodzinnego budynku mieszkalnego, posadowionego na działce nr [...] położonej w miejscowości [...], w gminie B., która to część jest usytuowana od strony północnej tego budynku, posiada łączną powierzchnię zabudowy wynoszącą 40,12 m2, na którą składają się dwa pokoje, korytarz (czyli część o wymiarach 4,6 m x 8,2 m, co daje 37,72 m2) oraz wiatrołap (czyli część o wymiarach 1,5 m x 1,6 m, co daje 2,4 m2) i została ona zaznaczona na załączniku graficznym do niniejszej decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zasadnicze znaczenie w tej sprawie winien mieć fakt związania [...]WINB i PINB oceną prawną i wskazaniami co do dalszego toku postępowania administracyjnego, jakie zostały wyrażone w zapadłych w tej sprawie wyrokach WSA i NSA (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jedn. tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Przede wszystkim WSA w wyroku z dnia [...] listopada 2014 r. (IV SA/Po [...]) stwierdził, iż w tej sprawie bezspornej jest, że "Właścicielem nieruchomości jest małoletnia W. B. [obecnie: W. C. - [...]WINB] córka skarżącej [tj. pani S. W. - [...]WINB]. Inwestorami rozbudowy budynku zaś byli J. i W. K.. (...) Roboty budowlane prowadzone przez poprzedników prawnych nieletniej właścicielki wykonywane były bez stosownych pozwoleń organów administracji architektoniczno-budowlanej. Roboty te wykonywane były około siedem lat temu". Stąd wynika, że wykonana około 2006 r. przedmiotowa rozbudowa (art. 3 pkt 6 prawa budowlanego) wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej bezsporny brak winien skutkować przeprowadzeniem postępowania administracyjnego uregulowanego w art. 48-49 prawa budowlanego ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2020 r., poz. 1333; dalej: prawo budowlane; przy czym podkreślenia w tym miejscu wymaga, że chodzi tutaj o brzmienie ustawy obowiązujące do dnia [...] września 2020 r. ze względu na treść art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 471 ze zm.).

W tym przypadku nie istnieją żadne przepisy umożliwiające prowadzenie postępowania w jakimkolwiek innym trybie postępowania administracyjnego niż ten uregulowany w art. 48-49 prawa budowlanego. Przepisy te winny znaleźć zastosowanie tym bardziej, że - jak ustalił PINB podczas kontroli przeprowadzonych w dniu [...] marca 2017 r. oraz w dniu [...] grudnia 2019 r. - rozbudowana część jednorodzinnego budynku mieszkalnego jest pod względem konstrukcyjnym niezależną (odrębną) częścią od pierwotnej części budynku.

Mając na uwadze szczegółowe wskazania WSA zawarte w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r. [...]WINB w toku postępowania odwoławczego umożliwił nieletniej W. B. przedstawienie dokumentów określonych w postanowieniu "PINB nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]) (aż do dnia [...] grudnia 2020 r.). Co więcej [...]WINB, mając na uwadze trudną sytuację materialną i finansową przedstawiciela małoletniej W. B., pomimo upływu tego dodatkowego terminu oczekiwał na wykonanie obowiązku przez nią obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. (art. 7 k.p.a.). Niezbędne jest tutaj podkreślenie, że postanowieniem tym nakazano usunięcie nieprawidłowości w dokumentach przedstawionych w celu "zalegalizowania" przedmiotowej rozbudowy (art. 49 ust. 3 pr. bud.). Pomimo tego do dnia dzisiejszego W. C. (w toku postępowania odwoławczego stała się osobą pełnoletnią i weszła w związek małżeński) nie przedstawiła żadnego z żądanych dokumentów.

Oznacza to, że w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 zd. 1 pr. bud. (a nie jak omyłkowo wskazał PINB "na podstawie art. 48 ust. 1" tej ustawy) obowiązkiem Organów nadzoru budowlanego było orzeczenie rozbiórki rozbudowanej części jednorodzinnego budynku mieszkalnego objętej zakresem niniejszego postępowania.

Co istotne WSA w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r. (IV SA/Po [...]) zarzucił [...]WINB i PINB niezrealizowanie "zaleceń zawartych we wcześniej zapadłych w sprawie wyrokach sądów" poprzez nieprawidłowe, ogólnikowe określenie w rozstrzygnięciu decyzji zakresu nakazu rozbiórki. Z kolei NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] listopada 2016 r. zauważył, że należy się zgodzić z Sądem I instancji co do naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 ust. 3 k.p.a., w sposób mający znaczenie dla wyniku sprawy co przełożyło się przede wszystkim na nieprecyzyjne wskazanie w sentencji decyzji przedmiotu rozbiórki w postaci ogólnego sformułowania, że podlega jej «rozbudowana część budynku mieszkalnego od strony północnej - (parametry rozbudowy: 8,20 m x 4,60 m = 37,72 m kw + 1,60 m x 1,50 m = 2,40 m kw, łącznie 20,12 m kw) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w [...], działka nr [...], w gm. B.". WSA w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2018 r. (IV SA/Po [...]) zaznaczył, że "(...) NSA expressis verbis sformułował wymóg, by precyzyjne i nie budzące żadnych wątpliwości określenie nałożonego obowiązku nastąpiło w sentencji decyzji administracyjnej, oceniając że "Decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. jest - jeśli chodzi o sformułowanie sentencji - uboższa treściowo aniżeli decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. Sentencja odsyła wprawdzie do graficznego załącznika decyzji, sama w sobie nie zawiera jednak precyzyjnego i nie budzącego żadnych wątpliwości określenia nałożonego obowiązku".

Dążąc do zrealizowania tych zaleceń, PINB w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2020 r. (sygn. [...]) nie skupił się na precyzyjnym określeniu przedmiotu rozbiórki, lecz na szczegółowym wskazaniu robót budowlanych i czynności koniecznych do wykonania w związku z tym nakazem rozbiórki. W wyniku takiego działania sam przedmiot nakazu rozbiórki pozostał nadal "uboższy treściowo" aniżeli w decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2013 r., tzn. wskazano jedynie, że chodzi tutaj o "rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego od strony północnej w m. [...] (dz. nr [...]), gm. B.". Na marginesie dodania wymaga, że art. 48 ust. 1 prawa budowlanego nie daje podstaw do formułowania nakazu rozbiórki lub części obiektu budowlanego poprzez wyszczególnienie kolejnych robót budowlanych i czynności niezbędnych do dokonania rozbiórki.

W tej sytuacji nadal, zgodnie z treścią wiążących wskazań WSA, konieczne jest sprecyzowanie zakresu nałożonego obowiązku i dokonanie w tym zakresie korekty decyzji PINB. Otóż, zamiast wyszczególniania niezbędnych robót budowlanych konieczne jest precyzyjne wskazanie tej części budynku (rozbudowy), która jako wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega rozbiórce. Ten cel realizować będzie: 1) wskazanie działki, na której rozbudowa jest posadowiona wraz ze wskazaniem, że część ta jest usytuowana od strony północnej "starej" części budynku, 2) podanie powierzchni zabudowy, na którą składa się część objęta nakazem (chodzi o powierzchnię części składowych i powierzchnię łączną), 3) wyliczenie pomieszczeń, które składają się na część rozbudowaną oraz 4) przedstawienie jej w załączniku graficznym do niniejszej decyzji.

Ze względu na opisaną powyżej potrzebę dokonania korekty: 1) powołanej podstawy prawnej, 2) adresata nakazu rozbiórki oraz 3) treści zapadłego rozstrzygnięcia, poprzez jego doprecyzowanie, obowiązkiem [...]WINB jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła W. C. wnosząc o uchylenie w całości decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r. ([...]) wskutek naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 48 ust. 1 pr. bud. poprzez niezastosowania warunków wymienionych w tym przepisie.

Ponadto Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, umożliwienie jej wykonania ciążących na niej obowiązków związanych z rozbudową należącego do niej domu w miejscowości K., czego do tej pory nie mogła wykonać z powodu niepełnoletności.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wyjaśniła, iż jako osoba małoletnia, nie miała szans ani zapoznać się z treścią zaleceń ani tym bardziej ich wykonać. Obecnie, po uzyskaniu przez skarżącą pełnoletności i wyjściu za mąż niezbędne jest umożliwienie jej wykonania ciążących na niej obowiązków związanych z rozbudową należącego do niej domu w miejscowości K..

Skarżąca podniosła, iż szczegółowe wskazania WSA zawarte w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r. (IV SA/Po [...]) [...]WINB w toku postępowania odwoławczego, mające na uwadze "względy społeczne oraz okoliczność, że w obowiązującym stanie prawnym procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 P.b. Mimowi co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami ([...])", umożliwiły skarżącej, wówczas nieletniej, przedstawienie dokumentów określonych w postanowieniu "PINB nr [...] dnia [...] sierpnia 2013 r. ([...]) (aż do dnia [...] grudnia 2020 r.).

Skarżąca wyjaśniła, iż organ zamiast wyjaśnić jej jakie dokumenty powinna dostarczyć aby "zalegalizować rozbudowę" orzekł jej rozbiórkę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych dokonywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawach IV SA/Po [...], IV SA/Po [...] jak i Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach II OSK [...], II OSK [...].

Wobec powyższego podkreślić trzeba, że w myśl art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przepis ten w sposób wyczerpujący wyznacza zakres związania oceną i wskazaniami sformułowanymi w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w tym przepisie sformułowane zostają w uzasadnieniu orzeczenia, tak więc w tym zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą. Obowiązek zaś, o którym mowa w art. 153 P.p.s.a. może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, jak również po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. W doktrynie (v. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, publ: LEX/el. 2021) podkreśla się, że ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku [...] marca 2012 r., sygn. akt II OSK [...] (ONSAiWSA [...], poz. 8) stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Muszą one mieć postać jednoznacznych twierdzeń, sformułowanych w sposób jasny, umożliwiający ustalenie treści związania bez potrzeby podejmowania skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych. W powołanym wyroku podkreślono, że z zakresu związania wyłączyć należy oceny wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań.

Wobec powyższego organy rozpoznając sprawę ponownie jak i Sąd rozpoznając niniejszą skargę obowiązany był do respektowania wytycznych zawartych w tych wyrokach, a które będą omawiane szczegółowo w dalszej części uzasadnienia.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji zauważyć należy, iż w dniu [...] września 2020 r., zaczęło obowiązywać nowe brzmienie ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.; dalej: pr. bud.). Jednakże zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471 z późn. zm.).: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym". Skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte na długo przed wejście w życie omawianej regulacji, to na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe (tj. przepisy obowiązujące przed zmianą pr. bud. z dnia [...] września 2020 r.).

Powyższe skutkuje uznaniem, iż pomimo zmiany stanu prawnego ocena prawna i wskazania zawarte w ww. wyrokach pozostają wiążące w niniejszej sprawie.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 pr. bud. (w brzmieniu przed [...] września 2020 r.): "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30".

W niniejszej sprawie na żadnym z etapów postępowania czy to przed orgamami czy sądami administracyjnymi nie było i nadal nie jest kwestionowane, że na przedmiotową rozbudowę konieczne było uzyskanie pozwolania na budową, a którego nie uzyskano.

Wobec powyższego organ zasadnie wdrożył procedurę przewidzianą w art. 48 pr. bud. Zgodnie art. 48 ust. 1 pkt 1 pr. bud. organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 pr. bud.).

Stosownie zaś do art. 48 ust. 3 pr. bud., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Z powyższych względów PINB wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, w którym na skarżącą nałożył obowiązek przedłożenia m.in. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Co prawda w wyroku z dnia [...] listopada 2014 r., IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] powołując się na art. 77 § 2 k.p.a. zmienił postanowienie PINB z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Zgodnie jednak z art. 77 § 2 k.p.a. organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Z przepisu tego wynika, że organ administracji publicznej może uzupełnić lub nawet powtórzyć postępowanie dowodowe, jeżeli odpowiednio strona zgłosiła nowe twierdzenia lub nowe dowody albo wyniki postępowania dowodowego przeprowadzonego w trybie art. 52 k.p.a. nie obejmują całej tezy dowodowej. W niniejszym przypadku organ zmienił adresata postanowienia i termin wykonania nałożonego obowiązku. W takiej sytuacji organ winien wydać nowe postanowienie, a nie zmieniać poprzednie.

Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż w wyroku z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując ww. wyrok wskazał, iż "zmiana postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 409 z późn.), jest dopuszczalna na zasadach przewidzianych w k.p.a. a zarazem kwestia nieważności aktu administracyjnego powinna być zawsze rozpatrywana nie jedynie przez pryzmat podstaw prawnych podanych w głowie danego aktu, lecz w drodze weryfikacji, czy w systemie obowiązującego prawa znajdują się podstawy prawne do wydania danego aktu administracyjnego. Wypowiedź Sądu I instancji o nieważności ww. postanowienia wobec braku wyraźnej wypowiedzi w tym przedmiocie sentencji wyroku należy rozumieć postulatywnie i zarazem z uwzględnieniem powyższej wskazówki Sądu II instancji, przy czym skoro rozpatrywany w tym miejscu zarzut był formułowany po linii przepisów proceduralnych, Sąd stwierdza, że od strony proceduralnej kontrolowana zmiana ww. postanowienia była możliwa."

Tym samym uznać należy, iż postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych nadal obowiązuje.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż strona zaakceptowała powyższe postanowienie oraz nałożone na jego podstawie obowiązki i przedstawiła żądane dokumenty.

Wobec przedłożenia dokumentacji organ stosownie do art. 49 ust 1 pr. bud., przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, był zobowiązany do zbadania:

1) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3) wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

W niniejszej sprawie organ po dokonaniu powyższej oceny stwierdził m.in., iż projekt został sporządzony niezgodnie z zapisami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, nie dołączenie projektu zagospodarowania działki sporządzonej na aktualnej mapie do celów projektowych, brak charakterystyki energetycznej, brak numeracji na stronach projektu budowlanego oraz brak sprawdzenia projektu budowlanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Z powyższych względów postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. (k. 109 akt administracyjnych), działając na podstawie art. 49 ust. 2 pr. bud., PINB nałożył na Skarżąca obowiązek usunięcia i uzupełnienia ww. braków.

W tym miejscu wskazać należy, iż Sądy administracyjne w poprzednio wydanych wyrokach, co do zasady nie kwestionowały zasadności nałożenia na Skarżącą powyższych obowiązków.

W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku IV SA/Po [...] kwestionował zasadność nałożenia obowiązku sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności to jednakże powyższe zostało uznanie przez Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafne.

W wyroku z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny w ramach błędnego uzasadnienia mieści się nieprawidłowa wykładnia art. 48 ust. 3 pkt 2 in fine w zw. z art. 20 ust. 3 pkt 2 i art. 20 ust. 2 u.p.b. przez przyjęcie, iż legalizacja samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie wymaga sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. W myśl art. 20 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 u.p.b. projekt budynku jednorodzinnego, zaliczony do prostych konstrukcji nie wymaga tzw. sprawdzającego projektanta, niemniej jednak, gdy dom jednorodzinny lub jego część powstaje w warunkach samowoli budowlanej i w stosunku do niego jest prowadzona procedura legalizacyjna, w ramach, której jest wydawane postanowienie na podstawie art. 48 ust. 3 u.p.b., to w takim przypadku do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 u.p.b., co oznacza, że przy legalizacji budowy (lub rozbudowy) budynku jednorodzinnego projekt musi zostać sporządzony przez projektanta i sprawdzony przez innego projektanta.

Tym samym organ prawidłowo wezwał Skarżącą do uzupełnienia braków przedłożonego projektu budowlanego zamiennego.

W tym miejscu wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym wyroku z dnia [...] listopada 2016 r., sygn. akt II OSK [...] uznał za słuszne wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do konieczności konkretnego określenia w sentencji decyzji części budynku która podlega rozbiórce.

Wobec powyższego przypomnieć należy, iż w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że prawidłowo wydany nakaz rozbiórki powinien precyzyjnie określać obiekt budowlany lub jego część, podlegającą rozbiórce, zaś z uzasadnienia decyzji powinno jednoznacznie wynikać, dlaczego organ określił taki a nie inny zakres rozbiórki. Wskazać bowiem należy, że rozstrzygnięcie sprawy stanowi "rdzeń decyzji w postępowaniu administracyjnym", a zatem musi być sformułowane "ze szczególną dbałością o jasność i precyzję wypowiedzi" (W. Dawidowicz, postępowanie administracyjne, Warszawa 1983 s. 102-103). W pojęciu rozstrzygnięcia mieści się to, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, w przeciwnym wypadku decyzja taka może być niewykonalna. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Gd 1537/95, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44086).

Rozpoznając skargę kasacyjną od powyższego wyroku NSA zgodził się z Sądem I instancji co do naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 ust. 3 K.p.a., w sposób mający znaczenie dla wyniku sprawy co przełożyło się przede wszystkim na nieprecyzyjne wskazanie w sentencji decyzji przedmiotu rozbiórki w postaci ogólnego sformułowania, że podlega jej "rozbudowana część budynku mieszkalnego od strony północnej – (parametry rozbudowy :8,20 m x 4,60 m = 37,72 m kw + 1,60 m x 1,50 m = 2,40 m kw, łącznie 40,12 m kw) budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości w [...], działka nr [...], w gm. B.. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż ten brak precyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, w znaczeniu czego nakazana rozbiórka konkretnie dotyczy, stanowi zasadniczy argument, z powodu którego Sąd II instancji pozostawił kwestionowany wyrok Sądu I instancji w obrocie prawnym. Precyzyjne i nie budzące żadnych wątpliwości określenie w sentencji decyzji administracyjnej nałożonego obowiązku jest konieczne nie tylko z uwagi na wymogi pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego i art. 7 k.p.a. ale również z tego powodu, że organ administracyjny ma obowiązek sprawdzenia wykonania nałożonego obowiązku przez osobę zobowiązaną, a w razie braku dobrowolnego wykonania, spowodowania jego wykonania w drodze egzekucji.

Natomiast w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organ nie wykonał wyżej skazanych wytycznych uznając, że decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2017 r. jest – jeśli chodzi o sformułowanie sentencji – uboższa treściowo aniżeli decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2013 r. Sentencja odsyła wprawdzie do graficznego załącznika do decyzji, sama w sobie nie zawiera jednak precyzyjnego i nie budzącego żadnych wątpliwości określenia nałożonego obowiązku.

Rozpoznając natomiast skargę kasacyjną od omawianego wyroku Naczelny sąd Administracyjny (wyrok z dnia 30 maja 2019 r. II OSK 1269/18) wskazał, iż zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji, że w wyroku z [...] listopada 2016 r., II OSK [...], NSA sformułował wymóg, by precyzyjne i nie budzące żadnych wątpliwości określenie nałożonego obowiązku nastąpiło w sentencji decyzji. Błędne więc było odesłanie przez organ administracyjny do graficznego załącznika do decyzji. Zarzut ten nie mógł w tej sytuacji zostać uwzględniony.

Wobec powyższego w świetle poprzednio wydanych wyroków organ orzekając w niniejszej sprawie winien w sentencji decyzji precyzyjnie tj. w sposób nie budzący żadnych wątpliwości określić czego nakazana rozbiórka konkretnie dotyczy.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd uznał, iż organ II instancji w pełni wykonał wytyczne wskazane w omawianych wyrokach. W zaskarżonej decyzji organ w sposób precyzyjny wskazał, iż rozbiórka dotyczy części budynku mieszkalnego podając jego dokładną lokalizację jak również dokładnie opisując od której strony i o jakich parametrach część budynku podlega rozbiórce.

W tym miejscu wskazać należy, iż organ zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do meritum sprawy, ponieważ organ I instancji błędnie zinterpretował wytyczne zawarte w ww. wyrokach i zamiast precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki w sposób szczegółowy opisał jakie roboty budowlane i czynności strona ma podjąć w związku z nakazem rozbiórki. Słusznie wskazał organ II instancji, iż takie sformułowanie sentencji decyzji nadal nie wypełniło obowiązku precyzyjnego określenia przedmiotu rozbiórki. Jak wskazano już wyżej powyższe zostało naprawione prawidłowo przez organ odwoławczy, który w zaskarżonej decyzji już w sposób precyzyjny określił przedmiot rozbiórki.

Ponadto wskazać należy, iż w ocenie składu orzekającego organ II instancji w sposób prawidłowy wykonał również wytyczne zawarte w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r., IV SA/Po [...], w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż organ "zignorował treść odwołania S. W. z dnia [...] grudnia 2013 r. W piśmie tym, będącym odwołaniem od decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2013 r., podnosi ona głównie okoliczności związane z sytuacją majątkową, które według niej uniemożliwiły terminowe złożenie wymaganych dokumentów i wnosi o ponowne wyznaczenie w tym celu terminu. Decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2013 r. została wyeliminowana z porządku prawnego, podobnie jak utrzymująca ją w mocy decyzja [...]WINB z dnia [...] maja 2014 r., wniosek S. W. nie spotkał się jednak z żadną reakcją organów nadzoru budowlanego. Tym samym naruszony został art. 8 k.p.a. statuujący wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. To naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy deklarowana jest gotowość uzupełnienia wymaganej przez przepisy prawa dokumentacji".

Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny nakazał, iż rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem w pierwszej kolejności ustosunkowanie się do wniosku o wyznaczenie terminu do uzupełnienia dokumentacji. Rozstrzygając ten wniosek organ winien mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy, a więc z jednej strony okoliczność wcześniejszych przedłużeń wyznaczanych terminów, zaś w drugiej: względy społeczne oraz okoliczność, że w obowiązującym stanie prawnym procedura, o której stanowi art. 48 ust. 2 pr.bud. stanowi co do zasady regułę w przypadku wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie II OSK 2290/10, CBOSA).

W tym miejscu należy wskazać, iż termin wykonania obowiązku określonego w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. był na wniosek strony zmieniany jeszcze przed ww. wyrokiem. Natomiast po wyroku z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Po [...] organ II, wykonując wytyczne zawarte w tym wyroku, pismem z dnia [...] marca 2020 r. (k. 20 teczki akt II instancji) wezwał Skarżąca do przedłożenia dokumentów wynikających z obowiązku nałożonego postanowieniem PINB nr [...] w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania pisma. Na skutek pisma Skarżącej reprezentowanej przez przedstawiciela z dnia [...] lipca 2020 r. organ przedłużył ponownie termin przedłożenia ww. dokumentów do dnia [...] grudnia 2020 r., tak jak o to wnosiła strona.

Następnie na skutek kolejnej prośby strony o przedłużenie terminu organ zawiadomieniem z dnia poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy wskazując jednocześnie, iż brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia prośby zawartych w podaniu z dnia [...] grudnia 2020 r.

Powyższe w ocenie składu orzekającego jednoznacznie wskazuje, iż organ wykonał nakaz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ustosunkowania się do wniosku o wyznaczenie terminu do uzupełnienia dokumentacji z uwzględnieniem okoliczności tam wskazanych.

Na marginesie Sąd wskazuje, iż postanowienie wszywające do uzupełnienia i usunięcia braków projektu budowlanego zostało wydane [...] sierpnia 2013 r., a więc ponad 7 lat przed upływem ostatecznie zakreślonego terminu tj. [...] grudnia 2020 r. do jego wykonania.

W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez Skarżącą, iż obecnie jest ona pełnoletnia i konieczne jest umożliwienie jej wykonanie ciążących na niej obowiązków wskazać należy, że skarżąca pełnoletniość osiągnęła [...] lipca 2020 r., a więc w okresie kiedy jeszcze nie upłynął ostateczny termin do uzupełnienia dokumentacji. Ponadto w sprawie należy mieć na względzie, iż pomimo upływu terminu do uzupełnienia dokumentacji organ stosowną decyzję wydał dopiero po upływie kolejnych 9 miesięcy tj. [...] września 2021 r.. W tym okresie Skarżąca miała możliwość uzupełnienia dokumentacji. Co istotne w niniejszej sprawie w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. organ wyraźnie zaznaczył, iż Skarżąca pomimo wydłużenia terminu nie przedłożyła żadnego z dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Tym samym Skarżąca po otrzymaniu powyższego pisma mając świadomość nie wykonania ciążącego na niej obowiązku i upływu ponad 2 miesięcy od jego doręczenia do dnia wydania decyzji, nie podjęła żadnych działań celem jego wykonania.

Tym samym argumentacja skargi o konieczności umożliwienia Skarżącej uzupełnienia dokumentacji nie zasługiwała na uwzględnienie, a jedynie wskazuje na chęć dalszego, trwającego od 2012 r., przedłużania postępowania.

W tym miejscu wskazać należy, iż od dnia [...] lipca 2020 r. korespondencja organu winna być kierowana bezpośrednio do Skarżącej, a nie do jej matki jako przedstawiciela ustawowego. Jednakże mając na uwadze, iż po tym okresie do strony były kierowane pisma nie mające żadnego wpływu na meritum sprawy (tj. zawiadomienie o zakończeniu postępowania oraz korespondencja związana ze wskazaniem adresu i nadesłaniem pełnomocnictwa) oraz że w toku postępowania matka Skarżącej przedłożyła pełnomocnictwo do odbioru korespondencji, powyższe uchybienie nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Ponadto należy mieć na względzie, iż błąd w postaci wysłania zawiadomienia o zakończeniu postępowania organ naprawił zawiadamiając pismem z dnia [...] lipca 2021 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, tym razem czyniąc jego adresatem Skarżącą.

Podsumowując wskazać należy, iż wobec wykonania robót budowlanych (rozbudowa budynku mieszkalnego) bez wymaganego pozwolenia na budowę organ, mając na uwadze art. 48 ust. 2 pr. bud. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na stronę obowiązek przedłożenia m.in. projektu budowlanego zamiennego, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a po przedłożenia wskazanej w tym postanowieniu dokumentacji dokonał jej analizy zgodnie z art. 49 ust. 1 pr. bud.

Następnie wobec stwierdzonych uchybień i braków wydał postanowienie wzywające do ich uzupełnienia, a strona - pomimo kilkukrotnego przedłużenia terminu- braków tych nie uzupełniała, co obligowała organ do wydania stosowanie do art. 49 ust. 3 pr. bud. decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę.

Z powyższych względów decyzję zapadłą w niniejszej sprawie uznać należy za prawidłową i odpowiadającą przepisom prawa.

W tym miejscu wskazać należy, iż już w wyroku z dnia [...] lutego 2018 r., IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż "pozostałe wskazania uznać należy za prawidłowo wykonane: organy ustaliły i wskazały datę rozbudowy budynku, dokonały oceny, czy w wyniku rozbudowy powstała samodzielna technicznie i funkcjonalnie część obiektu, wskazały rodzaje robót wykonanych w ramach samowoli budowlanej oraz uzasadniły oznaczenie adresata decyzji", a jedyne uchybienia jakie miał naprawić organ tj. błędne określenie przedmiotu rozbiórki i brak ustosunkowania się do wniosku o przedłużenie terminu, zostały przez organ usunięte, co zostało szeroko opisane wyżej.

Na marginesie Sąd wskazuje, iż skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ocenę organu, która pomimo kontroli przez sądy administracyjne nie została zakwestionowana, iż pod względem konstrukcyjnym część rozbudowana jest niezależna od części pierwotnej, co umożliwiało wydanie nakazu rozbiórki tylko tej części budynku.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

-----------------------

17