Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 964/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 188 w zw. z art. 151, art. 203 pkt. 2, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 98 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędzia del. WSA Marcin Kamiński (spr.) Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 508/15 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. oddala skargę; 3. zasądza od strony skarżącej [...] Sp. z o.o. w [...] na rzecz Wojewody Śląskiego kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca/strona skarżąca) na decyzję Wojewody [...] (organ odwoławczy) z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość, wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Gl 508/15 uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] (organ I instancji) z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] oraz zasądził od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 roku organ I instancji na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) odmówił wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] o pow. [...] m2 obj. Kw nr [...] położonej w rejonie ul. [...], na rzecz skarżącej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przywołał własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 roku – wydaną na wniosek skarżącej jako użytkownika wieczystego, o podziale geodezyjnym działki nr [...] o pow. [...] m2 w celu wydzielenia działek przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W wyniku dokonanego podziału działki nr [...] powstała między innymi działka nr [...] oznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego jako teren dróg publicznych. Wspomniany podział został dokonany na podstawie art. 93 ust. 1 u.g.n. Natomiast źródłem uprawnienia odszkodowawczego przewidzianego w art. 98 ust. 3 u.g.n. jest odebranie prawa własności lub użytkowania wieczystego działki gruntu wydzielonej w ramach podziału nieruchomości, a odebranie praw do takiej działki następuje z mocy prawa w związku z wydaniem decyzji podziałowej. Zdaniem organu I instancji, aby decyzja podziałowa rodziła skutki prawne, o których mowa w art. 98 u.g.n., decyzja ta powinna w podstawie prawnej zawierać art. 98 ust. 1 u.g.n., a także powinna zawierać zapis, że działka została wydzielona pod drogę publiczną i przechodzi z mocy prawa na własność gminy.

Organ I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie decyzja podziałowa nie została wydana na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., a wydzielona działka nie przeszła z mocy prawa na własność gminy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła strona skarżąca, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepełne zgromadzenie materiału dowodowego i poczynienie na jego podstawie nieprawidłowych ustaleń, a także zaniechanie oceny kluczowych dla sprawy okoliczności związanych z wydaniem decyzji zatwierdzającej podział, w tym nieustalenie przeznaczenia nowo wydzielonych działek w obowiązującym miejscowym planie, co doprowadziło do pominięcia materiałów z postępowania podziałowego, które pozwoliłyby na zweryfikowanie przesłanek przyznania odszkodowania. Zarzucono również naruszenie art. 98 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w przypadku wydania ostatecznej decyzji podziałowej, działki gruntu przechodzą na własność gminy jeżeli zostały przeznaczone na urządzenie drogi publicznej tylko w sytuacji, gdy podstawą podziału był przepis art. 98 ust. 1 u.g.n., podczas gdy działki gruntu przechodzą z mocy prawa na własność gminy, a prawo użytkowania wieczystego wygasa z dniem w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, niezależnie od powołanej podstawy prawnej decyzji, a art. 98 ust. 1 u.g.n. nie stanowi podstawy wydania decyzji podziałowej.

Organ odwoławczy nie uwzględnił powyższego odwołania i decyzją z dnia 25 marca 2015 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 9a i art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n. w zw. z art. 98 ust. 3 u.g.n. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał decyzję ostateczną z dnia 30 sierpnia 2013 roku wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 i 96 ust. 1 u.g.n. o podziale działki nr [...], w następstwie którego to podziału powstała działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Zdaniem organu odwoławczego zasadnicze znaczenie dla sprawy ma tryb, w którym dokonano wydzielenia działki nr [...]. Jak wynika z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], przedmiotowa nieruchomość nadal pozostaje w użytkowaniu wieczystym strony skarżącej. Księga ta została bowiem założona [...] listopada 2013 roku, a więc po uzyskaniu przez decyzję podziałową przymiotu ostateczności. Sąd zakładając księgę wieczystą uznał zatem, że skarżąca jest nadal użytkownikiem wieczystym działki nr [...], a skarżąca nie kwestionowała zapisów księgi wieczystej dokonanych przez Sąd. Równocześnie przyznano, że działka nr [...] znajduje się zgodnie z planem na terenach oznaczonych symbolami [...] i [...] – tereny dróg publicznych. Jednakże zapisy planu nie przesądzają, że tak określone grunty stają się drogami publicznymi oraz przechodzą z mocy prawa na własność gminy. Plan określa jedynie przeznaczenie danej nieruchomości, ale nie powoduje zmian własnościowych. Ten ostatni fakt musi być potwierdzony w stosownej decyzji podziałowej wydanej w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Nie każda bowiem decyzja o podziale rodzi skutki prawne przewidziane w art. 98 ust. 1 u.g.n. i nie chodzi tutaj o powołanie w niej cytowanego przepisu, lecz wywołany nią skutek. Następnie organ stwierdził, że decyzja podziałowa z dnia [...] lipca 2013 roku nie została wydana w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n., a zatem działka nr [...] nie przeszła z mocy prawa na rzecz Gminy [...]. Organ odwoławczy podał, że nie stwierdził naruszenia art. 7, 77, 80 k.p.a., wskazując, że podział nastąpił w trybie art. 93 ust. 1, a nie 98 ust. 1 u.g.n. Stwierdził również, że działka nr [...] nie przeszła z mocy prawa na własność gminy [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania.

W opisanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że skarga jest zasadna. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z uwagi na naruszenie art. 98 ust. 3 u.g.n. Stan faktyczny jest niesporny między stronami. Art. 98 ust. 3 u.g.n stanowi, że za działki gruntu o których mowa w ust. 1 tego przepisu, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 u.g.n. stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego ustala się i wypłaca odszkodowanie według zasad z trybu obowiązującego przy wywłaszczeniu nieruchomości.

Zdaniem Sądu I instancji z akt sprawy nie wynika, by wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] było poprzedzone stosownymi uzgodnieniami. Oznacza to, że do wszczęcia postępowania doszło z naruszeniem art. 98 ust. 3 u.g.n.

Sąd I instancji wskazał, że decyzja o podziale z dnia 30 sierpnia 2013 roku została wydana na wniosek użytkownika wieczystego dotyczący działki nr [...] i jest decyzją ostateczną. Ta decyzja została wydana na podstawie art. 93 ust. 1 i 96 ust. 1 u.g.n., a nie 98 ust. 1 u.g.n. Istotnie działka nr [...] zgodnie z planem miejscowym znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogi publiczne. Jednak zapisy planu miejscowego nie przesądzają, że grunty, które znajdują się na terenie dróg publicznych automatycznie stają się drogami publicznymi oraz przechodzą z mocy prawa na własność gminy. Plan określa przeznaczenie danej nieruchomości, nie powoduje zmian własnościowych. Fakt ten musi być potwierdzony w decyzji podziałowej. Nie każda bowiem decyzja o podziale nieruchomości rodzi skutki prawne przewidziane w ust. 1 art. 98 u.g.n. i przy tym nie chodzi tu o powołanie w niej tego przepisu, lecz o wywołany nią skutek. Z decyzji podziałowej z dnia [...] sierpnia 2013 roku wynika, że działka której użytkownikiem wieczystym była skarżąca oznaczona nr [...] uległa podziałowi na działki pod budownictwo jednorodzinne (w tym sporna działka), a zatem działka nr [...] nie przeszła z mocy prawa na rzecz gminy. Sąd I instancji wskazał, że w decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 roku) należy określić działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, ze wskazaniem, z jakiego dokumentu planistycznego wynika takie przeznaczenie wydzielonej działki gruntu. Organ orzekający powinien również zawrzeć w decyzji informacje o skutkach prawnych wynikających z art. 98 ust. 1 u.g.n. wobec działki wydzielonej pod drogę publiczną. Zdaniem Sądu I instancji powyższe rozważania nie zmieniają jednak faktu, że przyczyną uchylenia decyzji zaskarżonej i poprzedzającej je decyzji organu I instancji było naruszenie art. 98 ust. 3 u.g.n., które Sąd uznał za naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł organ odwoławczy, zaskarżając go w całości i podnoszą następujące zarzuty:

1) naruszenia prawa materialnego w zakresie art. 98 ust. 3 u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż przed wszczęciem postępowania administracyjnego i wydaniem decyzji o odmowie ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. w sytuacji, gdy nieruchomość nie przeszła na własność podmiotu publicznego w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n., winny być dokonane stosowne uzgodnienia pomiędzy właścicielem gruntu a organem;

2) naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 98 ust 3 u.g.n. polegające na uznaniu, iż odmowa ustalenia odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. bez przeprowadzenia przed wszczęciem postępowania administracyjnego stosownych uzgodnień między właścicielem gruntu a organem - w sytuacji, gdy nie doszło do przejścia nieruchomości na rzecz podmiotu publicznego w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. - miało istotny wpływ na wynik postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W związku z powyższym organ odwoławczy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi w całości albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie związania granicami skargi kasacyjnej. Treść powyższej zasady ogranicza zakres rozpoznania Sądu kasacyjnego do weryfikacji zasadności zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej w odniesieniu do tej części orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, która została objęta zakresem zaskarżenia. Jedynie w drodze wyjątku – w razie stwierdzenia podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. – Naczelny Sąd Administracyjny jest upoważniony i zobowiązany do przekroczenia granic skargi kasacyjnej i wyjścia poza zakres zaskarżenia oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W takiej sytuacji Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę wady nieważności postępowania i sankcjonuje je niezależnie od granic zaskarżenia kontrolowanego orzeczenia oraz podniesionych zarzutów (art. 183 § 1 i art. 186 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te obejmują nie tylko wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub formalno-procesowego, które w ocenie skarżącego kasacyjnie zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, lecz także muszą zawierać określenie sposobu naruszenia prawa (np. błąd oceny obowiązywania prawa, błąd wykładni, błąd subsumpcji) oraz wskazanie prawidłowego – zdaniem kasanta – sposobu wykładni lub zastosowania unormowań, które miały zostać naruszone przez sąd a quo. W odniesieniu do zarzutów formalno-procesowych nie jest ponadto wystarczające samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, lecz konieczne jest również wykazanie, że powyższe naruszenia miały albo co najmniej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na skarżącym kasacyjnie ciąży zatem obowiązek wykazania istnienia bezpośredniego i co najmniej potencjalnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a treścią zaskarżonego orzeczenia. Jeżeli nie zostanie wykazane, że podnoszone naruszenia przepisów procesowych mogły bezpośrednio i istotnie wpłynąć na wynik sprawy (w sensie kształtowania lub współkształtowania treści orzeczenia sądu pierwszej instancji), zarzuty procesowe nie mogą zostać uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny – zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej – nie jest natomiast uprawniony do uzupełniania, dookreślania lub korygowania wadliwie skonstruowanych, sformułowanych lub niepełnych zarzutów kasacyjnych.

Mając na względzie wskazane wyżej zasady postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny – wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności postępowania sądowoadministracyjnego – ograniczył rozpoznanie skargi kasacyjnej do weryfikacji podniesionych w niej zarzutów. Zarzuty te okazały się uzasadnione, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej.

Przede wszystkim usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.).

Przepis art. 98 ust. 3 u.g.n., ustanawiający podstawę kompetencyjną do ustalenia i wypłaty byłemu właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu) odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną (lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych) i przejętą na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa (względnie przejętą w stanie wolnym od obciążenia prawem użytkowania wieczystego) na podstawie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości lub orzeczenia o podziale, jest nierozerwalnie związany z realizacją hipotez i dyspozycji norm wynikających z art. 98 ust. 1 i 2 u.g.n. Koniecznym warunkiem uruchomienia procedury ustalania odszkodowania za działkę przejętą pod drogę publiczną jest zaistnienie skutku prawnego przejścia prawa własności lub wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n. Sprawa o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. może zatem powstać dopiero wtedy, gdy na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek właściciela (użytkownika wieczystego) dojdzie do wydzielenia określonych działek (działki) gruntu pod drogi publiczne (lub ich poszerzenie), przejścia powyższych wydzielonych działek na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa oraz do ujawnienia praw nowego właściciela (lub prawa własności wolnego od obciążenia prawem użytkowania wieczystego) w księdze wieczystej. Jeżeli powyższe warunki nie zostaną zrealizowane, nie dojdzie do powstania sprawy o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n.

W konsekwencji o powstaniu roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki wydzielone pod drogę publiczną i przejęte na własność podmiotu publicznego na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. przesądza podstawa prawna i treść rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział, która powinna nie tylko odwoływać się do art. 98 ust. 1 u.g.n., lecz także powinna precyzyjnie i bezspornie wyznaczać zakres przedmiotowy skutków wywłaszczeniowych, o których mowa w powyższym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1688/15, LEX nr 2316139).

Jeżeli organ orzekający w sprawie o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie skorzysta z kompetencji do wydzielenia działek pod drogi publiczne na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., to nie można z samego faktu przeznaczenia dzielonych działek pod drogi publiczne wywodzić, że decyzja podziałowa wywołała skutek wywłaszczeniowy. Skutek ten jest bowiem ściśle powiązany z operacją odrębnego wydzielenia w decyzji podziałowej działek w celu ich wywłaszczenia pod drogi publiczne. Bez następującego z urzędu wydzielenia działek pod drogę publiczną – towarzyszącemu wnioskowi o zatwierdzenie podziału – nie może być bowiem mowy o skutkach wywłaszczeniowych, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n.

W sprawie będącej przedmiotem skargi wydana na wniosek użytkownika wieczystego (strony skarżącej) decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] m.in. poprzez wydzielenie działki nr [...] nie odwołuje się w swojej sentencji (osnowie), jak również w uzasadnieniu do art. 98 ust. 1 u.g.n. W podstawie prawnej powyższej decyzji wskazano przepisy art. 93 ust. 1 oraz art. 96 ust. 1 u.g.n. Wynikający z art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego nie wynika również z uzasadnienia decyzji. Z kolei wniosek strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] wyraźnie wskazywał, że "celem podziału jest wydzielenie działek pod budownictwo rodzinne". Ostatecznym potwierdzeniem braku zaistnienia skutku wywłaszczeniowego na podstawie decyzji [...] sierpnia 2013 r. jest fakt, że nie została zrealizowana dyspozycja art. 98 ust. 2 u.g.n. poprzez złożenie przez organ gminy wniosku o wykreślenie prawa użytkowania wieczystego strony skarżącej z księgi wieczystej.

Wobec powyższego należy uznać, że ponieważ decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie wywołała skutku wywłaszczeniowego, o którym mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., dlatego nie doszło do powstania indywidualnej sprawy o ustalenie odszkodowania, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. Wniosek strony skarżącej z dnia [...] października 2014 r. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. był więc od początku bezprzedmiotowy. W tej sytuacji należało wydać od razu decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania albo – przyjmując, że samo żądanie ustalenia odszkodowania kreuje swoistą "sprawą o ustalenie i wypłatę odszkodowania" – decyzję o odmowie ustalenia odszkodowania. Skarżony organ wybrał drugą możliwość i przystąpił od razu do rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie ustalenia odszkodowania, pomijając etap negocjacyjny, poprzedzający właściwą fazę administracyjną. Działanie organu było prawidłowe. Jeśli bowiem organ uznał – co było oczywiście prawidłowe – że ze względu na niepowstanie skutku wywłaszczeniowego z art. 98 ust. 1 u.g.n. brak jest podstaw do ustalenia i wypłaty odszkodowania, to – wobec wykluczenia przez jedną ze stron (organ) możliwości jakichkolwiek negocjacji – należało przyjąć, że "nie doszło do uzgodnienia" odszkodowania, a zatem powstały warunki do przejścia do fazy orzekania w formie decyzji administracyjnej. Tym samym tryb negocjacyjny z art. 98 ust. 3 u.g.n. został skutecznie wyczerpany.

Powyższe uwagi prowadzą konsekwentnie do wniosku, że również drugi zarzut skargi kasacyjnej zawiera usprawiedliwione podstawy. Istotnie w przedmiotowej sprawie wobec nienaruszenia przez kontrolowane organy przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n. brak było podstaw do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. decyzji w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość.

Uwzględniając powyższe argumenty i przesłanki oraz stwierdzając, że istota sprawy sądowoadministracyjnej została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. – uchylił w całości zaskarżony wyrok i – rozpoznając wniesioną skargę – oddalił ją jako bezzasadną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt. 3 wyroku, działając na podstawie art. 203 pkt. 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.