Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 236/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: par. 2, par. 4-5
journal: Dz.U. 2006 nr 155 poz 1109
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych  w celu złagodzenia skutków suszy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 02 listopada 2006r. nr [...] /-/ P.Miładowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 14 września 2006r. A. B. wystąpiła do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006r. W formularzu wniosku wskazano, że podstawą przyznania zasiłku w kwocie 1000 zł, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. z 2006r., nr 155, poz.1109 ze zm., dalej: rozporządzenie z 29 sierpnia 2006r.). Do wniosku dołączono decyzję nr [...] z 6 lutego 2006r. określającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego A. B. za rok 2006r. z tytułu podatku rolnego podatku od nieruchomości. Ponadto dołączono 3 kopie paszportów bydła, z których wynika, że posiadaczem co najmniej jednej z 3 sztuk bydła jest M. B. W aktach administracyjnych znajduje się protokół z oszacowania strat spowodowanych klęską suszy w okresie czerwiec-lipiec 2006r.

Decyzją nr [...] z 2 listopada 2006r. na podstawie § 2 i § 5 rozporządzenia przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości 1000 zł. W uzasadnieniu organ wskazał na treść §5 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r., przy czym na podstawie wniosku i dokumentów złożonych przez skarżącą uznał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania zasiłku w wysokości 1000 zł.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że w jej gospodarstwie utrzymywane jest bydło i znajdują się użytki zielone takie jak koniczyna łąkowa z trawą i lucerną. Nadto wskazano, że susza dotknęła ponad 50% tych użytków. Skarżąca podała, że Gminny Ośrodek Pomocy jej miejsca zamieszkania przyznawał pomoc w wymiarze zwiększonym o 392 zł i niezrozumiałym jest dla niej dlaczego w jej przypadku pomoc ta wyniosła tylko kwotę 1000zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia 20 grudnia 2006r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że skarżąca była obecna przy sporządzaniu protokołu szkód powstałych w uprawach i mogła wówczas wnieść do niego uwagi. Ponadto powołano § 68 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2001r., nr 38, poz.454, dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Na podstawie tego przepisu organ wskazał, że jeżeli grunty obsiane trawą lub lucerną nie spełniają wymogów określonych definicja użytków zielonych, to nie można zwiększyć kwoty określonej w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B. podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko, wskazując, że spełnia przesłanki od których uzależniona jest pomoc w zwiększonej wysokości.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Rozporządzenie z 29 sierpnia 2006r. w § 2 pkt 2 określa, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej jeżeli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Wysokość przyznawanej pomocy określono w § 5 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. w ust. 1 różnicując ją w zależności od powierzchni gospodarstwa: 500 zł w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni do 5 ha użytków rolnych i 1000 zł przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 5 ha użytków rolnych. Z kolei § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. stanowi, że pomoc zwiększa się o 392 zł w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne, w którym utrzymuje się bydło, owce, kozy lub konie, jeżeli szkody w użytkach zielonych tego gospodarstwa spowodowane suszą wynoszą powyżej 30%. Do ustalania wysokości szkody w użytkach zielonych gospodarstwa rolnego przepis § 4 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Odnosząc się do decyzji organu I instancji, Sąd wskazuje, że istotnie skarżąca wypełniła wniosek zgodny z załącznikiem do rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. zaznaczając, że ubiega się o pomoc w wysokości 1000 zł. Przy czym wnioskodawczyni nie skreśliła kwoty 392 zł, a dalsza część wniosku z 14 września 2006r. obejmowała również jej oświadczenie wskazujące, że szkody w użytkach zielonych w gospodarstwie rolnym przekroczyły 30%, a w gospodarstwie rolnym utrzymywane jest bydło/owce/kozy zarejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych/konie zarejestrowane w rejestrze koniowatych. Biorąc pod uwagę takie wypełnienie wniosku, nie pozwalające na jednoznaczne określenie żądania strony, organ winien szczególnie wnikliwie rozpatrzyć dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem. Kopie paszportów bydła dołączone przez skarżącą wskazują, że M. B. jest posiadaczem trzech sztuk bydła. Biorąc pod uwagę brzmienie § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. i tożsamość nazwiska posiadacza bydła z nazwiskiem skarżącej, po stornie organu istniał obowiązek wyjaśnienia czy w istocie skarżąca nie wnosi o przyznanie również kwoty 392 zł.

W tym zakresie, w ocenie Sądu, organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 75 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązują organy administracji do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto organy winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nadmienić należy, że w okolicznościach sprawy jej wyjaśnienie polegało przede wszystkim na ustaleniu treści żądania wyrażonego we wniosku z 14 września 2006r.

Z wyżej wyrażonych przyczyn uznać należało, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze powieliło błędy proceduralne organu I instancji, zajmując jednak stanowisko merytoryczne względem żądania przyznania pomocy zwiększonej o 392 zł. Zdaniem organu odwoławczego szkody wyrządzone przez suszę w użytkach zielonych gospodarstwa skarżącej, stwierdzone protokołem z 18 lipca 2006r. nie wynoszą powyżej 30 %.

Z nieustalonych przyczyn Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało przepisy § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, jako odniesienie dla ustalenia znaczenia określenia użytków zielonych, którym posłużono się w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przytoczony przepis § 68 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie wyjaśnia jak należy rozumieć zwrot: "użytki zielone", a ponadto wskazane rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) między innymi w celu określenia, sposobu zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją. Przy czym pojecie użytków rolnych i użytków zielonych wskazane w § 68 nie jest tożsame, a jednocześnie wyklucza przyjęcia że użytki rolne w gospodarstwie skarżącej nie występują. Tym bardziej nie wyklucza przyjęcia, że zostały one objęte szkodami wywołanymi suszą w rozmiarze ponad 30%.

Sąd wskazuje, że definicje użytków zielonych można wyinterpretować z innych aktów prawnych. Dla przykładu wskazać należy na art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz.U. z 2007r., nr 35, poz. 217 ze zm.) odsyłający z kolei do art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 796/2004z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników(Dz.U.UE L z dnia 30 kwietnia 2004 r.). Przepis ten wskazuje, że trwałe użytki zielone oznaczają ziemie przeznaczoną do uprawy trawy lub innych upraw zielonych zasianych naturalnie lub uprawianych (zasianych), nie włączone do systemu płodozmianu gospodarstwa przez okres pięciu lat lub dłużej. Obszerną regulację dotyczącą użytków zielonych zawiera również wciąż aktualne rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 1956r., nr 19, poz.97 ze zm.).

Niezależnie od powyższych rozważań, należy wskazać, że z protokołu oszacowania szkód wynika, że każdy rodzaj upraw w gospodarstwie rolnym skarżącej został dotknięty zniszczeniami na skutek suszy w rozmiarze powyżej 30 %. Przy czym dla upraw koniczyny łąkowej i lucerny zielonej było to odpowiednio 70 % i 50 %.

Sąd wskazuje, że zamierzeniem ustawodawcy odnośnie zwiększenia pomocy w § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r., było wsparcie rodzin rolniczych w których utrzymuje się bydło lub inne zwierzęta wymienione w tym przepisie i w których szkody dotknęły obszary mogące stanowić źródło pożywienia dla tych zwierząt.

Reasumując powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy obok naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, naruszył również przepis § 5 ust. 2 rozporządzenia z 29 sierpnia 2006r. poprzez błędną jego wykładnię.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzje ją poprzedzająca, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

/-/ P. Miładowski /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus

mb