Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 683/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1, pkt 7
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 28 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] numer [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] numer [...] oraz postanowienia [...] S.A. z dnia [...] znak [...] i z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz J. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R.T.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 oraz art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z [...], którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18 października 2019 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec J. K. na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2019 r. nr [...] wystawionego przez [...] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej za należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od 01/2014 r. do 06/2019 r.

W dniu 05.12.2019 r. pełnomocnik strony wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W powyższym piśmie zgłoszono zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W dalszej części wniesionego środka zaskarżenia, pełnomocnik strony wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów (w oparciu o art. 35 § 1 ww. ustawy), zobowiązanie wierzyciela do przedłożenia dokumentu, o którym mowa w art. 15 § 1 powyższej ustawy, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 18.10.2019 r. nr [...] (w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 ww. ustawy).

Pełnomocnik strony wskazał, iż w sierpniu 2012 r. zobowiązany wraz z małżonką zbyli lokal, w którym J. K. użytkował odbiornik telewizyjny. Zobowiązany w związku z zaistniałą sytuacją złożył stosowne oświadczenie o rezygnacji z użytkowania odbiornika telewizyjnego we właściwej placówce pocztowej, a także wskazał nowy adres zamieszkania. Do czasu zmiany miejsca zamieszkania, zobowiązany regularnie dokonywał wpłat za abonament radiowo - telewizyjny, natomiast w nowym lokalu nie używał odbiornika telewizyjnego, nie podpisał także umowy z dostawcą pakietu telewizyjnego i radiowego oraz nie zamontował anteny telewizyjnej. Do chwili otrzymania w dniu 29.11.2019 r. odpisu tytułu wykonawczego, zobowiązany nie otrzymał żadnej korespondencji od podmiotów zajmujących się abonamentem radiowo - telewizyjnym. W ocenie pełnomocnika strony, w przedmiotowej sprawie istnieje błąd, co do istnienia zobowiązań, bowiem zobowiązania wskazane w tytule wykonawczym z 18.10.2019 r. nr [...] nie istnieją. Ponadto podmioty zajmujące się abonamentem radiowo - telewizyjnym nie skierowały żadnej korespondencji (upomnienia) do J. K., do czego wierzyciela zobowiązuje art. 15 § 1 u.p.e.a., co również stanowi podstawę do złożenia zarzutu. Pełnomocnik zobowiązanego wskazał także, iż z uwagi na upływ czasu, tj. ponad siedem lat, zobowiązany nie posiada dokumentów potwierdzających złożenie oświadczenia o rezygnacji z używania odbiornika oraz oświadczenia, gdzie powinna być przekierowywana korespondencja doręczana na dotychczasowy adres. W ocenie pełnomocnika strony, powyższe dokumenty z pewnością są archiwizowane przez [...] S.A.

Postanowieniem z [...] wierzyciel uznał zarzuty wniesione przez pełnomocnika J. K. za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. wskazał, iż obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych/ telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich użytkowanie mają swoje źródło w przepisach ustawy z dnia 21.04.2005 r. o opłatach abonamentowych. W odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. stwierdził, iż rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...],[...] została dokonana na imię i nazwisko J. K. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, J. K., jako użytkownikowi odbiorników nadany został indywidualny numer identyfikacyjny ([...]). W odniesieniu do podniesionej przez pełnomocnika strony kwestii zbycia przez zobowiązanego w 2012 r. lokalu, wierzyciel wskazał, iż zgodnie z powyżej wskazanym rozporządzeniem, o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3 omawianego rozporządzenia oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia. Wierzyciel wskazał także, iż zgodnie z obowiązującą treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia [...] S.A. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz o zaprzestaniu ich używania, poprzez złożenie w stosownej placówce pocztowej "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych. Powyższej czynności można dokonać także za pośrednictwem strony internetowej [...] S.A. tj. [...]. Wierzyciel podniósł ponadto, iż w przypadku zmiany miejsca zamieszkania w zależności od zaistniałej sytuacji należało dopełnić następujących formalności:

1. jeżeli pod nowym adresem zamieszkania, zobowiązany posiada i użytkuje odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe wnoszone są przez inne osoby, w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych pod poprzednim adresem zamieszkania, natomiast do dnia poprzedzającego wyrejestrowanie, należało wnosić opłaty abonamentowe, a w przypadku zwłoki w opłatach, również odsetki podatkowe, które naliczane są na dzień dokonania wpłaty,

2. jeżeli pod nowym adresem zamieszkania zobowiązany posiada odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a opłaty abonamentowe nie są dokonywane przez inne osoby w ramach prowadzonego wspólnego gospodarstwa domowego, należało dokonać zmiany adresu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych i uiszczać opłaty abonamentowe.

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które zarejestrowały odbiorniki radiofoniczne/telewizyjne, a nie do adresu. To na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania. Wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, opisanych w powołanych wyżej powszechnie obowiązujących przepisach, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczenia opłat abonamentowych.

Wierzyciel wskazał także, iż nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Nie może wobec powyższego uznać roszczenia, gdyż zobowiązany nie przedstawił dokumentu świadczącego o dopełnieniu stosownych formalności mających na celu zgłoszenie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych.

Z kolei w odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., wierzyciel podniósł, iż [...] wypełniając obowiązek, poinformowała o zaległościach narastających na indywidualnym numerze identyfikacyjnym J. K. W dniu 01.07.2019 r. wysłano do zobowiązanego przesyłkę zawierającą upomnienie numer [...]. Wierzyciel powołując treść art. 44 § 1 k.p.a., wskazał, że przedmiotowe upomnienie zostało zwrócone wierzycielowi, jako niepodjęte w terminie, w dniu 23.07.2019 r. W związku z powyższym, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., wierzyciel datę tą uznał za datę odbioru niniejszej korespondencji. W przedmiotowym upomnieniu zobowiązany został poinformowany, że wskazane należności należy wpłacić w ciągu 7 dni, licząc od dnia doręczenia niniejszego upomnienia oraz, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje obciążenie dodatkowymi kosztami prowadzonej egzekucji.

Końcowo wierzyciel podkreślił, iż nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a., których wystąpienie powoduje, że wierzyciel posiada podstawę prawną do wystąpienia z wnioskiem do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania. Jednocześnie dodał, że zgodnie z art. 35 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny w przypadku złożenia przez zobowiązanego zarzutów na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 ww. ustawy, w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania przez wierzyciela ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] uznał za niezasadne zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego znak [...], tj. zarzuty określone w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nieistnienie obowiązku, art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W dniu 18.06.2020 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wpłynęło, złożone w dniu 08.06.2020 r. przez pełnomocnika J. K., zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 oraz pkt 7 u.p.e.a. naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, zasady pogłębiania zaufania oraz zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, wskazanych w art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 oraz art. 81a k.p.a., a znajdujących zastosowanie w sprawie, w oparciu o art. 18 u.p.e.a. Pełnomocnik strony wskazał, iż organ egzekucyjny wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie błędnie przedstawionego przez wierzyciela stanu faktycznego sprawy. Wierzyciel z kolei dokonał wybiórczej i dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a postępowanie dowodowe przeprowadził w sposób pozorny, ukierunkowany na wydanie za wszelką cenę postanowienia przenoszącego odpowiedzialność na zobowiązanego, nie zaś w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Podkreślono w zażaleniu, iż J. K. nie kwestionuje rejestracji urządzeń radiowo - telewizyjnych oraz opłacania abonamentu radiowo-telewizyjnego w czasie, w którym korzystał z odbiornika. Natomiast z chwilą zmiany miejsca zamieszkania złożył on stosowne oświadczenie o rezygnacji z używania odbiornika telewizyjnego w placówce pocztowej wraz z oświadczeniem, na jaki adres powinna zostać przekierowywana korespondencja. Jak wskazał pełnomocnik strony, J. K. w nowym lokalu mieszkalnym odbiornika telewizyjnego nie używał. Zdaniem pełnomocnika J. K., niezasadnym jest stanowisko wierzyciela, iż nie jest on w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Pełnomocnik strony podkreślił, iż jego zdaniem, zobowiązany nie może odpowiadać za kwestie związane z obiegiem i przechowywaniem dokumentów u wierzyciela. W ocenie strony, wierzyciel w wydanych rozstrzygnięciach nie wskazał przepisu obowiązującego prawa nakazującego bezterminowo przechowywać oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiornika.

W odniesieniu do stwierdzenia wierzyciela, iż zobowiązany został poinformowany o zaległości, pełnomocnik strony wskazał, iż J. Kr. odbiera wszystkie listy kierowane do niego, a w przypadku pozostawionego awiza, odbiera pisma w placówce pocztowej. Pełnomocnik strony stoi na stanowisku, że wierzyciel nie wykazał, iż faktycznie awiza zostały doręczone zobowiązanemu. Podniósł, iż J. K. do chwili otrzymania odpisu tytułu wykonawczego, nie otrzymał żadnej korespondencji od podmiotów zajmujących się abonamentem radiowo - telewizyjnym, a w szczególności od [...] S.A. - co jest wymagane przepisem art. 15 § 1 u.p.e.a., aby wierzyciel mógł wystąpić do właściwego organu egzekucyjnego w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, skoro [...] S.A. przez 7 lat nie podejmowała żadnych działań w celu ustalenia przyczyn nieregulowania abonamentu przez J. K., w ocenie pełnomocnika strony, nie może zatem nakładać zobowiązań po upływie okresu przedawnienia. Pełnomocnik J. K. wniósł także o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w sprawie, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności powołał treść art. 33 § 1 art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a., a następnie w oparciu o wybrane orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazał, że w zakresie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest bezwzględnie związany stanowiskiem wierzyciela. Tym samym, skoro organ egzekucyjny uzyskał ostateczne stanowisko wierzyciela, to w odniesieniu do zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., nie mógł wnikać w merytoryczną zasadność tego stanowiska. Niezależnie od związania organu egzekucyjnego ww. stanowiskiem wierzyciela, organ podkreślił, iż w analizowanej sprawie wiążąca moc ostatecznego postanowienia Dyrektora COF [...] S.A. odnosi się także do organu nadzoru nad organem egzekucyjnym. Organ ten nie może dokonywać merytorycznej oceny stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., a ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela jest dla niego wiążące. Wiążący charakter stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów złożonych przez pełnomocnika J. K. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a., determinuje zatem sposób rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy.

Ponadto, w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], za bezzasadny uznać należy podniesiony przez pełnomocnika strony w zażaleniu z dnia 08.06.2020 r. zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 i art. 81a ww. ustawy. Organ wskazał, że przed podjęciem rozstrzygnięcia, organ egzekucyjny przeprowadził analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a następnie w postanowieniu z [...] przedstawił zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny, przytoczył obowiązujące przepisy prawa oraz wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Przy czym, jak już powyżej wyjaśnione zostało, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydając zaskarżone rozstrzygnięcie związany był stanowiskiem wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez pełnomocnika zobowiązanego zarzutów, zatem przepisy prawa wyłączały możliwość dokonania przez organ egzekucyjny merytorycznej oceny argumentacji zobowiązanego. Organ egzekucyjny działał zatem z poszanowaniem przepisów prawa, w tym także zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Organ II instancji wskazał także, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 34 § 4 ww. ustawy, jest konsekwencją uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z kolei odmowa uwzględnienia zarzutów jest równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze wniesionej do Sądu, J. K. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:

- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., który to zarzut odnosi się do prowadzenia postępowania egzekucyjnego opartego na błędzie co istnienia zobowiązania, albowiem skarżący skutecznie dokonał wyrejestrowania odbiornika, a więc nie mógł zalegać z uregulowaniem zobowiązania publicznoprawnego w postaci abonamentu RTV;

- art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., który to zarzut odnosi się do uchybienia w postaci niedoręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., albowiem skarżący nie otrzymał żadnego pisma, ani też awiza pisma od domniemanego wierzyciela;

- art. 6 k.p.a., znajdującego zastosowanie w oparciu o art. 18 u.p.e.a., poprzez rażące naruszenie zasady praworządności przez organ egzekucyjny poprzez uznanie, że domniemany wierzyciel - spółka pod firmą [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] zobligowany ustawą z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm. do bieżącego monitowania regulowania abonamentu radiowo-telewizyjnego, skoro jak sam domniemany wierzyciel wskazał "abonament radiowo - telewizyjny jest zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 roku, sygn. akt: K 24/08, powszechnym, przymusowym, bezzwrotnym, ustalanym jednostronnie na rzecz podmiotu prawa publicznego, w celu realizacji zadań publicznych, świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, którą od pozostałych danin odróżnia jedynie celowy charakter." Tym samym, skoro skarżący wyrejestrował odbiornik i upłynęło od tego momentu siedem lat, to w praworządnym ustroju prawnym, obowiązek przechowywania dokumentacji przez skarżącego w tym zakresie wygasł, a domniemany wierzyciel w rażący sposób dokonał naruszenia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wykorzystując aparat skarbowy Państwa do ściągnięcia niezasadnej płatności, a przy potencjalnym przyjęciu zasadności roszczenia (czemu skarżący jednoznacznie zaprzecza) swoją bezczynnością naruszył przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych w ten sposób narażając się na odpowiedzialność wynikającą z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1440 ze zm.); co organ egzekucyjny winien podnieść z urzędu przy otrzymaniu żądania domniemanego wierzyciela;

- art. 7 k.p.a. znajdującego zastosowanie w oparciu o art. 18 u.p.e.a., poprzez rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez przyjęcie przez organ egzekucyjny, że roszczenie domniemanego wierzyciela posiada podstawę prawną, choć z dokumentacji przesyłanej przez skarżącego jak i domniemanego wierzyciela wynikało, że domniemana wierzytelność od 2012 roku nie istnieje z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, a domniemany wierzyciel wstrzymywał się siedem lat z podjęciem jakichkolwiek działań względem skarżącego;

- art. 7a § 1 i art. 8a k.p.a. znajdujących zastosowanie w oparciu o art. 18 u.p.e.a., poprzez rażące naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych, poprzez nieprzyjęcie przez organ egzekucyjny, że w rozpoznawanej sprawie pozostają wątpliwości, co do treści normy prawnej, choć przedmiotem postępowania było nałożenie na stronę obowiązku i nierozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść skarżącego, a żądanie domniemanego wierzyciela opierało się na wątpliwych przesłankach;

- art. 8 k.p.a. znajdującego zastosowanie w oparciu o art. 18 u.p.e.a., poprzez rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej, poprzez bezrefleksyjne przyjęcie przez organ egzekucyjny, że wierzyciel po siedmiu latach bezczynności w zakresie wywiązywania się ze swojego obowiązku regularnego ściągania abonamentu radiowo-telewizyjnego, do czego jest zobowiązany art. 5 ust. 1 pkt. 2) ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych i niepodejmowania jakichkolwiek działań względem skarżącego, wystąpił z domniemanym roszczeniem po upływie siedmiu lat od dnia złożenia przez skarżącego oświadczenia o wyrejestrowaniu odbiorników, uzasadniając to tym, że: "regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenie wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać taki dokument w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika. Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności."

W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], a także uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia [...] S.A. z siedzibą w [...] z [...] i z [...], jak również uchylenie w całości zaskarżonego tytułu wykonawczego znak [...] i umorzenie postępowania w tym zakresie, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podstawowa zasada sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji (postanowienia), stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Wskazać również należy, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4. błąd co do osoby zobowiązanego;

5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7. brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10. niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W rozpoznawanej sprawie, w dniu 05.12.2019 r., skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w postaci nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 pkt 1 i 7 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 u.p.e.a., zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i był tym stanowiskiem związany. Jak już wcześniej podniesiono, wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu abonamentu RTV objętych tytułem wykonawczym z dnia 18.10.2019 r. nr [...] za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca w zakresie zarzutu z art. 33 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu uzasadnienia wskazać należy, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 18.10.2019 r. nr [...], obejmujące zaległości w opłacie abonamentowej za okres 01.2014-06.2019 r. Ponadto, na podstawie art. 135 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie ocenie sądu administracyjnego podlega również legalność postanowienia wierzyciela w sprawie zasadności zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów z art. 33 pkt 1, 2, 3, 4 i 7 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego.

Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowienie wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej [...] S.A. z [...] oraz z [...].

W ocenie Sądu, zarówno postanowienia wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia zarówno zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz postanowień [...] S.A. z dnia [...] i z [...].

Z uwagi na podniesione zarzuty, Sąd jest zobowiązany do zbadania legalności postanowień organów i wierzyciela pod kątem kwestii istnienia obowiązku skarżącego w zakresie zapłaty opłaty abonamentowej RTV za okres 01.2014 r. - 06.2019 r. oraz doręczenia stronie skarżącej upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że do dnia 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowały przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, iż ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Przypomnieć należy, że skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika w piśmie z 5 grudnia 2019 r. wniósł na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku oraz braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazano, iż w sierpniu 2012 r. zobowiązany wraz z małżonką zbyli lokal, w którym J. K. użytkował odbiornik telewizyjny. Zobowiązany w związku z zaistniałą sytuacją złożył stosowne oświadczenie o rezygnacji z użytkowania odbiornika telewizyjnego we właściwej placówce pocztowej, a także wskazał nowy adres zamieszkania. Do czasu zmiany miejsca zamieszkania, zobowiązany regularnie dokonywał wpłat za abonament radiowo - telewizyjny, natomiast w nowym lokalu nie używał odbiornika telewizyjnego, nie podpisał także umowy z dostawcą pakietu telewizyjnego i radiowego oraz nie zamontował anteny telewizyjnej. Do chwili otrzymania w dniu 29.11.2019 r. odpisu tytułu wykonawczego, zobowiązany nie otrzymał żadnej korespondencji od podmiotów zajmujących się abonamentem radiowo - telewizyjnym. W ocenie pełnomocnika strony, w przedmiotowej sprawie istnieje błąd, co do istnienia zobowiązań, bowiem zobowiązania wskazane w tytule wykonawczym z 18.10.2019 r. nr [...] nie istnieją. Ponadto pełnomocnik strony podniósł, że podmioty zajmujące się abonamentem radiowo - telewizyjnym nie skierowały żadnej korespondencji (upomnienia) do J. K., do czego wierzyciela zobowiązuje art. 15 § 1 u.p.e.a. Pełnomocnik zobowiązanego wskazał również, iż z uwagi na upływ czasu, tj. ponad siedem lat od zaprzestania korzystania z abonamentu RTV, zobowiązany nie posiada dokumentów potwierdzających złożenie oświadczenia o rezygnacji z używania odbiornika oraz oświadczenia, gdzie powinna być przekierowywana korespondencja doręczana na dotychczasowy adres. W ocenie pełnomocnika strony, powyższe dokumenty "z pewnością są archiwizowane w jakiś sposób" przez [...] S.A.

Zaznaczyć trzeba, że w okresie, w którym skarżący mieszkał jeszcze pod adresem przy ul. [...], [...] oraz dokonana została rejestracja odbiorników RTV w tym lokalu, kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 70 poz. 338). Zgodnie z jego § 2 ust. 1 i 2, rejestracji odbiorników należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania jest imienna książeczka radiofoniczna.

Natomiast na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342), dokonano zmiany w zakresie legitymowania się przez użytkownika dowodem rejestracji. Zgodnie z § 3 wskazanego rozporządzenia, dowodem zarejestrowania odbiorników, jest wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Przepis rozporządzenia stanowił, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do wskazanego rozporządzenia.

Z uwagi na podniesiony w skardze zarzut, który odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania dowodowego, w celu należytego wyjaśnienia sprawy, należy wskazać na regulacje prawne odnoszące się do obowiązku zgłoszenia przez użytkownika każdej zmiany w zakresie korzystania z odbiornika RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, posiadacz imiennej książeczki radiofonicznej obowiązany był powiadomić urząd pocztowy o zmianie nazwiska, miejsca stałego pobytu (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki oraz o zaprzestaniu używania odbiornika. Podkreślić trzeba, iż w cytowanym wyżej § 4 ustawodawca nie zawarł terminu dla dokonania wymienionych w nim obowiązków. Rozporządzenie to obowiązywało w okresie 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r., tj. w okresie rejestracji odbiorników RTV pod adresem ul. [...], [...].

W niniejszej sprawie wierzyciel, jako argument pozwalający na uznanie zarzutu braku istnienia obowiązku za niezasadny wskazuje, iż nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez zobowiązanego formalności wyrejestrowania odbiorników w okresie objętym przedmiotowym tytułem wykonawczym. Zobowiązany nie przedstawił bowiem dokumentu świadczącego o dopełnieniu stosownych formalności mających na celu zgłoszenie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Wierzyciel wskazał, że rejestracja odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych używanych pod adresem: ul. [...], [...] została dokonana na imię i nazwisko J. K., a po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. W chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25.09.2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, J. K., jako użytkownikowi odbiorników nadany został indywidualny numer identyfikacyjny ([...]). W odniesieniu do podniesionej przez pełnomocnika strony kwestii zbycia przez zobowiązanego w 2012 r. lokalu, wierzyciel wskazał, iż zgodnie z powyżej wskazanym rozporządzeniem, o zmianie danych zawartych we wniosku, o którym mowa w § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, a także o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników, o których mowa w § 3 omawianego rozporządzenia oraz o zaprzestaniu używania odbiorników, użytkownik niezwłocznie powiadamia operatora publicznego poprzez złożenie w placówce operatora publicznego "Formularza zgłoszenia zmiany danych", którego wzór określa załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia. Wierzyciel wskazał także, iż zgodnie z obowiązującą treścią § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17.12.2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik zarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia [...] S.A. o zmianie danych zawartych we wniosku rejestracyjnym, a także o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych oraz o zaprzestaniu ich używania, poprzez złożenie w stosownej placówce pocztowej "Zgłoszenia rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych albo zmiany danych" wypełnionego w części dotyczącej zmiany danych. Powyższej czynności można dokonać także za pośrednictwem strony internetowej [...] S.A. tj. [...].

Wierzyciel załączył do akt jako dowód nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, duplikat zawiadomienia, który wygenerowany został na podstawie danych przechowywanych w systemie w dniu 10 marca 2020 r. Zaznaczyć jednak należy, iż w aktach brak jest natomiast jakiegokolwiek śladu, że takie zawiadomienie zostało faktycznie do skarżącego wysłane. Skoro wierzyciel dysponuje duplikatem postanowienia, to tym bardziej powinien dysponować jakimkolwiek dowodem wysłania tego pisma do strony. Skarżący tymczasem stanowczo podnosi, iż dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV i od 2012 roku nie mieszka pod adresem, na który wysłano przedmiotowe zawiadomienie, gdyż w sierpniu 2012 r. wraz z małżonką zbyli lokal, w którym J. K. użytkował odbiornik telewizyjny. Zobowiązany podkreśla również, iż w związku z zaistniałą sytuacją złożył stosowne oświadczenie o rezygnacji z użytkowania odbiornika telewizyjnego we właściwej placówce pocztowej, a także wskazał nowy adres zamieszkania. Do czasu zmiany miejsca zamieszkania, skarżący regularnie dokonywał wpłat za abonament radiowo - telewizyjny, natomiast w nowym lokalu nie używał odbiornika telewizyjnego, nie podpisał także umowy z dostawcą pakietu telewizyjnego i radiowego oraz nie zamontował anteny telewizyjnej. Do chwili otrzymania w dniu 29.11.2019 r. odpisu tytułu wykonawczego, zobowiązany nie otrzymał żadnej korespondencji od podmiotów zajmujących się abonamentem RTV.

W ocenie Sądu, z akt sprawy nie wynika zatem, aby skarżący został prawidłowo zawiadomiony o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, choć wierzyciel na taki fakt wskazuje. Ponadto zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji, to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób niebudzący wątpliwości. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dowodu zarejestrowania odbiorników na nazwisko skarżącego. Ustalenie tych faktów przesądzało zaś o prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa skutkujących uznaniem, że skarżący był zobowiązany do ponoszenia opłat abonamentowych, a organ jako wierzyciel był uprawniony do ich egzekwowania w trybie egzekucji administracyjnej.

Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której występują dwie równorzędne (z uwagi na brak dokumentów udowadniających twierdzenia skarżącego i organu) wersje wydarzeń. Zgodzić się trzeba z wierzycielem, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że faktycznie zgłosił wyrejestrowanie odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, albowiem nie przedstawił na tą okoliczność żadnego dokumentu. Z uwagi jednak na upływ czasu od podawanej przez skarżącego daty wyrejestrowania odbiorników (2012 r.) jest wielce prawdopodobne, że nie posiada on już dowodów na potwierdzenie powyższej okoliczności. Skoro od momentu wyrejestrowania odbiornika upłynęło ponad 7 lat, to skarżący nie miał obowiązku przechowywania dowodu dokonania tej czynności, zwłaszcza w sytuacji, gdy przez wiele lat nie otrzymał od [...] żadnej informacji dotyczącej istnienia obowiązku uiszczania opłat. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy należy przyjąć, że brak po 2012 r. jakiejkolwiek reakcji wierzyciela na nieuiszczanie przez skarżącego opłat abonamentowych należy ocenić jako usprawiedliwione przeświadczenie strony, iż dopełniła wszelkich formalności w zakresie czy to dalszego korzystania ze zwolnienia z opłat, czy też wyrejestrowania odbiorników oraz że skutecznie poinformowała o tym fakcie wierzyciela. Tym samym pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że nie ma obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. W sprawie należy uwzględnić, iż co najmniej od roku 2012 wierzyciel nie reagował w jakikolwiek sposób na nieuiszczanie opłat abonamentowych od odbiorników RTV zarejestrowanych pod adresem [...], [...], co przy jednoczesnym niezamieszkiwaniu od sierpnia 2012 roku pod wskazanym adresem przez stronę oraz jej oświadczeniu o dokonaniu wyrejestrowania odbiorników RTV z chwilą zmiany miejsca zanieszkania,, należy uznać za usprawiedliwione przeświadczenie skarżącego o braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.

Podkreślić należy, iż z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiorników RTV. Wyrejestrowanie odbiorników i konsekwentne nieuiszczanie opłat abonamentowych przy braku jakiejkolwiek reakcji [...] przez okres wielu lat, przy pięcioletnim terminie przedawnienia wynikającym z art. 70 § 1 O.p., w ocenie Sądu w pełni usprawiedliwia i tłumaczy brak posiadania potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników przez skarżącego. Zaznaczyć ponadto trzeba, iż z akt sprawy nie wynika również, w jaki sposób przechowywane są przez wierzyciela dowody wyrejestrowania czy też dane abonentów. W ocenie Sądu, brak jest w aktach sprawy stosownej dokumentacji jak i informacji, które umożliwiłaby dokonanie oceny, czy stanowisko wierzyciela w zakresie braku dokumentów potwierdzających fakt wyrejestrowania odbiorników RTV przez skarżącego jest prawidłowe i na jakiej podstawie zostały poczynione ustalenia. Ze stanowiska wierzyciela można wywnioskować, że jedynym dokumentem umożliwiającym wykazanie wyrejestrowania odbiornika RTV, jest dokument, który powinien posiadać użytkownik, a do tego posiadać ten dokument bezterminowo. Wierzyciel kwestionując tymczasem twierdzenie skarżącego o wyrejestrowaniu odbiornika, obowiązany był przynajmniej podać, na podstawie jakich rejestrów ustalił, że wyrejestrowanie nie nastąpiło i wskazać, jak odnotowuje wyrejestrowanie odbiornika - jaka jest procedura w tym zakresie. Podanie tych informacji umożliwiłoby ocenę, na jakiej podstawie wierzyciel ustalił brak wyrejestrowania odbiornika i czy twierdzenie takie jest uzasadnione. Jeśli więc skarżący kwestionuje istnienie obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej z uwagi na wyrejestrowanie odbiornika, wierzyciel powinien załączyć do akt sprawy stosowne dokumenty, na podstawie których ustalił brak wyrejestrowania odbiornika albo dokument potwierdzający, że skarżącemu został skutecznie nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Fakt ten determinuje obowiązek ponoszenia opłat. Nie do zaaprobowania jest sytuacja, że wierzyciel odnosi się do zgłoszonych zarzutów, opierając rozstrzygnięcie na przepisach prawa bez ustalenia stanu faktycznego, jak też bez wskazania, w jaki sposób te ustalenia poczynił (p. wyrok WSA w Szczecinie z 17.09.2020 r. sygn. I SA/Sz 457/20).

W świetle powyższego - w ocenie Sądu - nie budzi wątpliwości, że wierzyciel zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii wyrejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Sąd co do zasady podziela przy tym prezentowane w orzecznictwie poglądy, że strona na okoliczność wyrejestrowania odbiornika winna przedłożyć stosowne dowody i nie kwestionuje, że dokument wyrejestrowania odbiornika byłby dowodem świadczącym o tej okoliczności. Jednakże, co wyżej podkreślono, z żadnych przepisów nie wynika, że strona jest zobowiązana bezterminowo przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie odbiorników RTV. Skoro, zdaniem wierzyciela, obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji - to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Wierzyciel lub organ egzekucyjny powinny załączyć do akt sprawy dokument potwierdzający rejestrację odbiorników RTV przez skarżącego (por. wyroki WSA w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 709/14 i I SA/Gl 385/17 - dostępne w CBOSA). W aktach niniejszej sprawy nie ma takiego dokumentu, jak również brak jest chociażby numeru czy odcinków imiennej książeczki radiofonicznej wydanej skarżącemu. Przedstawienie dokumentu wykazującego rejestrację odbiornika jest tym bardziej konieczne, jako że skarżący zasadnie zakwestionował wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Skoro, w ocenie wierzyciela, dokumenty dotyczące rejestracji/wyrejestrowania odbiorników powinny być przechowywane bezterminowo, to tym bardziej [...] S.A. winna załączyć do akt sprawy dokumenty potwierdzające fakt zarejestrowania odbiorników RTV na imię i nazwisko skarżącego, jak również duplikaty wpłat abonamentu, z których wynikałaby w jakim okresie skarżący uiszczał abonament RTV, a od kiedy zaprzestał dokonywania takich wpłat.

W ocenie Sądu, nie do zaakceptowania jest także arbitralne działanie organów, z góry pomijające stanowisko i argumenty skarżącego. Ponadto warto zwrócić uwagę także na okoliczność, że o ile wierzyciel przy wysyłaniu korespondencji o nadaniu numeru identyfikacyjnego nie ma obowiązku legitymowania się dowodem nadania lub zwrotnym potwierdzeniem odbioru zawiadomienia, albowiem prawodawca nakazał operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie zawiadomienia, to brak jest również podstaw, by wymagać od skarżącego dowodowego wykazania, że informował [...] S.A. o wyrejestrowaniu odbiorników, a więc w konsekwencji, aby skarżący posiadał dokument potwierdzający otrzymanie przez wierzyciela pisma. Tak jak w przypadku nadania numeru identyfikacyjnego - z żadnego przepisu nie wynika obowiązek przesłania korespondencji związanej z wyrejestrowaniem odbiorników przesyłką poleconą, czy też posiadania dokumentu potwierdzającego pisemne zawiadomienie wierzyciela o wyrejestrowaniu odbiorników. Zatem, w ocenie Sądu, wartość dowodowa oświadczeń Poczty jak i skarżącego w tym zakresie jest taka sama i winna być oceniana według tych samych zasad.

Należy również podkreślić, że realizacja przez Pocztę powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. miała istotne znaczenie. Operator publiczny miał przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004 r. wydanego w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), co do charakteru abonamentu RTV. Abonament został wymieniony na pierwszym miejscu wśród przychodów mediów publicznych (art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), przeto sądzić można, że ustawodawca uznaje go za najważniejsze źródło ich finansowania. Abonament to przy tym "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa". Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, "nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym". Zapewnić ma ona zarówno organowi władzy publicznej - Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, jak i mediom publicznym stabilność i przewidywalność wydatków na realizację misji publicznej. Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Wszystkie elementy konstrukcyjne, przesądzające o ciężarze materialnym tej daniny, należą do tzw. materii ustawowej. Abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Jednocześnie, w aktach sprawy, znajduje się jedynie duplikat zawiadomienia z dnia 24 lipca 2008 r. o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych wystawiony na podstawie danych przechowywanych w systemie na adres: J. K., ul. [...], [...]. Wskazane przez wierzyciela wyjaśnienia i dowody są natomiast w ocenie Sądu niewystarczające. Nie tylko bowiem nie dowodzą, że przesyłka z pismem informacyjnym została skarżącemu doręczona, ale również, że została nadana w urzędzie pocztowym. Wierzyciel przedłożył dowód, który sam sporządził i to w sposób, który nie pozwala zweryfikować przedstawionego przezeń stanowiska. Wierzyciel nie dysponuje dowodem nadania przesyłki, a w każdym razie w toku postępowania administracyjnego takiego dowodu nie przedstawił, podobnie jak nie przedstawił dowodu zarejestrowania używanych odbiorników RTV. Tym samym, chociaż, żaden przepis ustawy abonamentowej nie wymaga aby obowiązek informacyjny był realizowany przy pomocy przesyłek rejestrowanych - listów poleconych, to jednak w przypadku sporu ciężar dowodu doręczenia pisma spoczywa na stronie spełniającej ten obowiązek.

Należy zaznaczyć, że choć powyższe zarzuty naruszenia prawa dotyczą działania wierzyciela, natomiast organy egzekucyjne podporządkowały się treści art. 34 § 1 u.p.e.a., to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

W ocenie Sądu zasadny był również zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., który odnosi się do uchybienia w postaci niedoręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 tej ustawy.

Stosownie do treści art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 - 2 u.p.e.a.).

W myśl art. 27 § 1 pkt 9 i pkt 12 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera między innymi pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku.

Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci upomnienia z 01.07.2019 r. numer [...], skierowany do skarżącego na adres: ul. [...], [...], jednakże załączona do akt sprawy kserokopia jednej strony koperty nie pozwala uznać, że powyższe upomnienie zostało skarżącemu skutecznie doręczone w trybie art. 44 k.p.a., zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący twierdzi, że takiego upomnienia nie otrzymał.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że to na organie egzekucyjnym spoczywa obowiązek weryfikacji istnienia formalnych podstaw wszczęcia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2019 r., I GSK 1445/18, Lex nr 2755135).

Zestawienie obu tych przepisów pozwala na wniosek, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niebędący wierzycielem, winno zostać poprzedzone przesłaniem przez wierzyciela pisemnego upomnienia zobowiązanemu oraz przekazaniem organowi egzekucyjnemu przez tegoż wierzyciela właściwie wypełnionego tytułu wykonawczego. Zachowanie tej kolejności rzutuje na formalną poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Z kolei w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji (postanowienia) bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania (por. wyrok NSA z dnia 20.09.2019 r., sygn. akt II OSK 2647/17). Ocena zatem twierdzenia zobowiązanego o nieprzesłaniu upomnienia, rzutująca przecież na poprawność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, byłaby możliwa, gdyby cały istotny dla weryfikacji prowadzonego postępowania materiał dowodowy znajdował się w aktach administracyjnych sprawy. Brak zatem w aktach dowodów, na które powołuje się wierzyciel (dowodu potwierdzającego doręczenie upomnienia) uniemożliwia ocenę jego stanowiska, tj. potwierdzenie, że obowiązek wynikający z art. 15 § 1 u.p.e.a. został spełniony.

W rozpoznawanej sprawie z nadesłanych przez organ akt administracyjnych (k. 35) wynika, że przesyłka skierowana do skarżącego nie została przez niego odebrana i wróciła do organu z adnotacją "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie". Wierzyciel uznał, że przesyłka została doręczona z datą zwrotu korespondencji nadawcy, tj. 23 lipca 2019 r. Na załączonej do akt kserokopii jednej strony koperty, mającej zawierać skierowane do strony upomnienie z 01.07.2019 r., brak jest informacji o pozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia oraz informacji, że w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawione zostało powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia, jak również informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia oraz podpisu doręczyciela.

Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Stosownie natomiast do treści art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanego unormowania, które tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem jednak przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, iż nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a., zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające pełną informację, że adresat został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie jego odbioru, z datą i podpisem doręczyciela.

Zatem, aby uznać prawidłowość doręczenia decyzji (postanowienia) w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest prawidłowe dokonanie wszystkich czynności przewidzianych w tym przepisie, tzn. pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w przypadku niepodjęcia w powyższym terminie przesyłki - pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu awizowania (nie natomiast z datą zwrotu korespondencji nadawcy, jak przyjął wierzyciel w niniejszej sprawie), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby więc mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., muszą zostać spełnione wszystkie powyższe warunki. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że decyzja (postanowienie) została doręczona prawidłowo. O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 k.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 31.05.2012 r. sygn. akt I OSK 2105/11 - Lex nr 1403125, 09.01.2015 r. sygn. akt II GSK 2893/14 - Lex nr 1624414, 12.01.2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14 - Lex nr 2033967, 10.04.2014 r. sygn. akt II OSK 855/14 - Lex nr 1461905, 02.07.2013 r. sygn. akt II OSK 572/12 - Lex nr 1372126, 04.12.2012 r. sygn. akt II OSK 1367/11 - Lex nr 1367240, 0404.2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 - Lex nr 1145634 oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z 08.12.2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 820/16 - Lex nr 2178589, z 28.06.2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 470/16 - Lex nr 2113665, 23.05.2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 816/16 - Lex nr 2055989, Opolu z 16.06.2016 r. sygn. akt II SA/Op 221/16 - Lex nr 2086483, Bydgoszczy z 28.10.2015 r. sygn. akt II SA/Bd 758/15 - Lex nr 1929988).

W orzecznictwie przyjęto również, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje oraz jego adresu. Nie wystarczy w szczególności umieścić na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki. Niewskazanie w zawiadomieniu miejsca, w którym złożono przesyłkę do awiza, stanowi istotny brak tego dokumentu (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 1280/13, LEX nr 1808763). Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok NSA z 23.06.2017 r., I OSK 1870/16, LEX nr 2339611).

W rozpoznawanej sprawie, załączona do akt kserokopia jednej strony koperty mającej zawierać skierowane do skarżącego upomnienie z 01.07.2019 r., uniemożliwia prześledzenie i rzeczywiste ustalenia kolejnych czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a., a niewątpliwie, bezsporne potwierdzenie dokonania tych działań jest konieczne, aby przyjąć fikcję doręczenia zastępczego w odniesieniu do doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu - w trybie art. 44 k.p.a. - upomnienia z 01.07.2019 r. Podniesiony zatem zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., uznać należy za zasadny.

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, sposób załatwienia kontrolowanej sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez skarżącego oraz daty prawidłowego zawiadomienia skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a także załączenia dowodów, z których wynikałyby ww. daty. Z akt sprawy nie wynika bowiem czy skarżący ma odbiorniki RTV, czy i kiedy je zarejestrował, nie wynika także wypełnienie przez wierzyciela obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy powoływanego powyżej rozporządzenia. Wierzyciel ograniczył w istocie swoją argumentację do konstatacji, że skarżący nie udokumentował faktu wyrejestrowania odbiorników RTV i domaga się zapłaty abonamentu, w sytuacji, gdy sam nie wykazał zarejestrowania odbiornika na nazwisko skarżącego i poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organ obowiązany będzie również doprowadzić do uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty potwierdzające prawidłowe doręczenie skarżącemu upomnienia, co warunkuje skuteczność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na brzmieniu art. 200 i art. p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składa się: kwota 100 zł tytułem uiszczonego wpisu, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego skarżącego, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.

R.T.